Un raport di Nazion Ünì del 2009 publicà del Segretarià del Forum permanent süi questiun indigen diseva: per di secul, di temp de luur colonizaziun, conquista o ocupaziun, i popul indigen g’han documentà i stòri de resistenza, interfacia o cooperaziun cunt i stat, dimustrand inscì luur convinziun e determinaziun a soravif cun luur diferent identidà suvran.