Summary: Zonas de Pontevedra, Ourense, Asturias, Biscaia e Guipúscoa rexistran os maiores niveis de cesio-137, restos das dúas mil explosións atómicas producidas no planeta dende 1945. Pero non hai perigo ningún.

Entre 1945, cando EEUU detonou a primeira bomba atómica en Alamogordo, e 1996, cando China levou a cabo o seu último ensaio, o ser humano estourou unhas 2.000 bombas nucleares, case de calquera xeito imaxinable: colgando de globos aerostáticos, flotando sobre barcos, no último piso dunha torre, a 600 metros baixo a auga, en túneles, en buracos a 2.400 metros baixo terra, desde avións, na estratosfera. E esta obscena traca atómica deixou o seu rastro radioactivo por todo o planeta, incluída España. O ser humano estourou unhas 2.000 bombas nucleares. E esta obscena traca atómica deixou o seu rastro radioactivo por todo o planeta, incluída España Un grupo de científicos elaborou agora o primeiro mapa que mostra onde está depositado o cesio-137 resultante das explosións. As zonas máis bañadas por este elemento radioactivo foron rexións de Pontevedra, Ourense, Asturias, Biscaia e Guipúscoa, pero non hai ningún risco. Os autores do mapa describen concentracións de entre 251 e 6.073 becquerelios por metro cadrado en España. Segundo os criterios do Comité Científico de Nacións Unidas sobre os Efectos da Radiación Atómica, unha rexión considérase contaminada cando presenta niveis de cesio-137 por encima de 37.000 becquerelios por metro cadrado. As zonas máis bañadas por este elemento radioactivo foron rexións de Pontevedra, Ourense, Asturias, Biscaia e Guipúscoa, pero non hai ningún risco "En España hai cantidades baixísimas", subliña Ángela Caro, do Centro de Investigacións Enerxéticas, Ambientais e Tecnolóxicas (Ciemat) e principal autora do mapa. O seu equipo mediu a actividade do cesio-137 directamente en 34 puntos do solo do país e revisou medicións parciais anteriores. Ademais, os científicos consultaron as bases de datos de precipitacións de 778 estacións meteorolóxicas nas décadas de 1950, 1960 e 1970, xa que a choiva desempeña un papel fundamental na deposición do cesio-137 e outros elementos radioactivos. Este cóctel de datos meteuse en dous programas informáticos diferentes para corroborar os resultados. Freo nos Pireneos "O coñecemento detallado da cantidade de cesio-137 que hai depositado no solo permitiríanos, en caso dun accidente con fuga radioactiva, calcular mellor as súas dimensións e establecer medidas para remediar os efectos", explica Caro. O Consello de Seguridade Nuclear, gardián do sector atómico en España, financiou o mapa. "Doutra banda, estes datos serven para facer estudos da erosión do chan, observando a evolución da cantidade de cesio-137 ao longo dos anos", detalla. Caro xa publicou en 2011 un avance deste mapa, moito máis básico. O cesio-137 depositado en España procede fundamentalmente das 500 bombas nucleares estaladas na atmosfera por EEUU (200), a Unión Soviética (200), Francia (50), Gran Bretaña (20) e China (20). Moi pouca cantidade é atribuíble á nube radioactiva formada en 1986 tras o desastre na central nuclear de Chernóbil, que practicamente se freou nos Pireneos. Outros países tiveron menos sorte co réxime de vento e choivas. En Noruega, 25 anos despois do accidente atómico da URSS, as autoridades seguen descartando nos matadoiros ovellas e renos demasiado radioactivos, ao alimentarse de cogomelos e líques contaminados por cesio-137. De onde procede a radiación que recibimos? O 80% da radiación que recibe unha persoa provén de fontes naturais, coma os raios cósmicos e o gas radón do subsolo, segunda causa de cancro de pulmón en moitos países O 80% da radiación que recibe unha persoa provén de fontes naturais, coma os raios cósmicos e o gas radón do subsolo, segunda causa de cancro de pulmón en moitos países. Case o 20% restante procede de probas médicas, como radiografías, escáneres e exploracións de medicina nuclear. Soamente un 0,2% estaría vinculado ás partículas radioactivas, coma o cesio-137, liberadas pola explosión de bombas atómicas. E un 0,1% pódese atribuír ao accidente de Chernóbil. Finalmente, un 0,01% é achacable á actividade das centrais nucleares, sempre segundo as cifras do Comité Científico de Nacións Unidas sobre os Efectos da Radiación Atómica. No seu estudo, publicado en Journal of Environmental Radioactivity, os autores do mapa do cesio-137 en España sosteñen que é "interesante" medir a cantidade deste elemento no chan porque "foi amplamente distribuído debido á choiva radioactiva e non debe ignorarse a súa contribución á dose de radiación que reciben as persoas".


Summary: O grupo Fiadeiras traballa na inclusión do feminismo na educación social

"A educación social será feminista ou non será", afirma Natalia Domínguez Galán. Este lema resume o foco de atención de Fiadeiras, un grupo de traballo do Colexio de Educadoras e Educadores Sociais da Galiza (Ceesga) do que forma parte. Conversamos con ela sobre os principais desafíos que enfrontan. En que consiste o labor de Fiadeiras? O Ceesga ten unha serie de grupos de traballo en diferentes eidos de intervención da educación social. Nós, concretamente, nacemos pola inquedanza de incorporar a perspectiva feminista dentro da nosa disciplina e, polo tanto, facer unha intervención integral e dirixida á cidadanía desde esta óptica. O que pretendemos é levar a cabo desde accións internas dentro do colexio para incorporar cada vez máis esa linguaxe inclusiva, non sexista, e a intervención socioeducativa desde a perspectiva de xénero, até desenvolver actividades de sensibilización, divulgación, formación... para a sociedade. Sempre en temas de feminismo e en concreto da educación social. Teñen tamén algunhas publicacións, non? Si. Como grupo, queriamos recoller temas de violencias cotiás que podían xurdirnos ás mulleres polo simple feito de selo. Con esta idea, lanzamos unha campaña nas redes para que as mulleres nos contasen se sufriran o que se denomina "micromachismo", malia ser este un concepto co que non concordamos. Nós pensamos que os machismos que vivimos, aínda que sexan cotiáns, non poden nivelarse. Cada unha sénteos dunha maneira e ninguén lle pode dicir se son grandes ou pequenos, micro ou macro, pois son machismos puros e duros. Cada unha sente os machismos dunha maneira e ninguén lle pode dicir se son grandes ou pequenos, micro ou macro, pois son machismos puros e duros Recollemos estas experiencias das redes xunto coas que nós mesmas tiñamos. Viamos que había moitas mulleres que querían falar, e moitas que calaban porque non eran capaces de contalo, e por iso nos puxemos en marcha. Pedimos a colaboración de artistas, escritoras, educadoras sociais... para escribir unha publicación que ao final acabou sendo Machismos: de micro nada. Xa hai anos, pero tivo bastante éxito. Agora úsano moitas mestras como material didáctico nas súas aulas. Énchenos de orgullo cando isto acontece. Por que escolleron o nome de Fiadeiras? Hai dúas razóns fundamentais. Primeiro, responde a dar visibilidade ás mulleres que fían, ás galegas que traballan no téxtil, quer nas casas quer no sector máis industrializado. Por outra banda, hai unha metáfora de que temos que crear fíos violetas e feministas para favorecer a sororidade entre as mulleres. E cales identifican como os principais desafíos feministas no eido da educación social? A educación social ten que ser feminista, ou non será. É un lema que sempre dicimos, porque non entendemos unha educación social que non incorpore en todos os seus eidos esta perspectiva. Como disciplina, a educación social ten moitos retos. Primeiro, en relación ás universidades, é preciso incorporar materias de xénero puntuais, que non todas o teñen, e facelo ademais de forma transversal, isto é, que o profesorado do Grao de Educación Social se forme en xénero e incorpore isto ás aulas. Logo, desde o colexio levamos moito tempo reivindicando unha lei de Educación Social, que ten que ser tamén, se algún día o conseguimos, feminista. Cómpre mudar o sistema asistencialista e tratar as persoas, maioritariamente mulleres, que acoden aos servizos sociais de forma equitativa Hai así mesmoun traballo moi importante para facer chegar a educación social feminista aos servizos sociais. Para iso cómpre mudar o sistema asistencialista e tratar as persoas, maioritariamente mulleres, que acoden aos servizos sociais de forma equitativa. E dar un cambio á intervención socioeducativa desde esa perspectiva. Como? Incorporándoa á escola, onde ten un papel moi importante en relación á coeducación. Como profesionais, poderiamos entrar na escola cun discurso feminista que susceptíbel de transformar totalmente a sociedade. Por último, outros espazos que queremos conquistar é a intervención con mulleres vítima de violencia de xénero. Actualmente estamos a reivindicar a nosa presenza nos centros de información, algo que tampouco conseguimos polo momento.


Summary: Iniciativa pola Unión manifestou a súa "disposición para propiciar o entendemento e participar activamente" no cónclave que pula por unha candidatura galega de unidade popular e á que declinara asistir, xunto ao BNG, ao limitarse os convites a oito formacións políticas

O foro político organizado polo Encontro Cidadán para unha Marea Galega (Marea.gal) valorará a incorporación solicitada dende Iniciativa Pola Unión (IxU). Así o vén de facer público nun comunicado logo de que IxU manifestase onte a súa "disposición para propiciar o entendemento e participar activamente" no cónclave que pula por unha candidatura galega de unidade popular. Marea.gal aclara que a vontade amosada por IxU non supón acordo ningún entre plataformas Así, Marea.gal aclara tras a comunicación feita pública pola IxU da súa "vontade de incorporarse" que "as bases de consenso desde foro son públicas", ao igual que "o feito de que ese espazo está aberto a calquera organización política ou social que acepte eses consensos". "A decisión feita pública por IxU non supón acordo ningún entre ambas plataformas senón que é unha decisión que esa organización adopta soberanamente, como o pode facer calquera outra", insiste o Encontro, que recoñece contactos entre as coordinadoras de ambos os dous espazos. Segundo Marea.gal, a petición vía correo realizada por IxU foi trasladada ás demais organizacións que neste momento constitúen o foro "para o seu coñecemento". Iniciativa anuncia nela a súa "vontade de participar", unha demanda que será "tratada no seo do propio foro entre todos os axentes que o conforman". Para o Encontro, IxU "amosa a súa vontade de incorporarse ao que xa está en marcha" e aclara que "os consensos que serven de base están claramente expresados" Deste xeito, Marea.gal aclara que "non existe, xa que logo, ningunha convocatoria que supoña a apertura dun novo proceso". "Só a manifestación por parte dunha organización da súa vontade de incorporarse ao que xa está en marcha", insiste este plataforma, que asegura que "os consensos acadados e que serven de base para o foro político están claramente expresados e calquera axente que desexe integrarse nel debe expresarse ao respecto coa mesma clareza". As forzas participantes no foro político (Anova, Cerna, CxG -que vota o día 24 como concorrerá ás xerais-, Espazo, Equo, EU e Podemos e mais a propia Marea.gal) apostaron por ir "unidas" ás xerais e ás galegas. O encontro ía estar inicialmente auspiciado por Marea.gal pero tamén por IxU, que acusou a Marea.gal de reducir a convocatoria a oito partidos, que xa participaran nun encontro anterior, impedindo "un acto aberto, plural, no que teñan cabida todas as organizacións políticas e partidos que o desexen". Estas "exclusións" foron tamén o motivo aludido polo BNG -o outro partido convidado para "declinar" participar no cónclave. Por outra banda, o voceiro nacional do Bloque, Xavier Vence, asegurou este mércores que "quen diga que o BNG pon obstáculos á unidade é un mentireiro ou está en Marte". Respondeu así ás acusacións de Beiras e sinalou a Anova por levar ra cabo "esforzos por mendigar concesións por parte de forzas estatais". Con todo, cre que a nova convocatoria do foro político é unha oportunidade pero asegurou que "ten que estar clara cal é a aposta de cadaquén. A nosa é ter un grupo parlamentario propio para defender os intereses do país; s outros teñen outra, terán que explicala".


Summary: 31 persoas. Ese é o descenso no número de desempregos no Estado español, unha baixada que esta mesma segunda feira, a ministra de Traballo, Fátima Báñez, auguraba como histórica e que ía ser o mellor agosto da última década. Na Galiza, o descenso foi de 3.578 persoas respecto a xullo. Mais na comparación interanual, hai 257 desempregad@s máis

O número de desempregados no Estado español é de 4.698.783, 31 persoas menos que no mes de xullo. O número de afiliados á Seguridade Social descendeu en case 100.000 persoas. No que atinxe a Galiza, o desemprego descendeu entre xullo e agosto en 3.578 persoas. Mais na comparativa interanual, o noso país ten agora 257 parad@s máis que hai un ano.


Summary: As persoas que este mércores ocuparon o abandonado teatro compostelán lembra que ao día seguinte de que a policía desaloxase a anterior ocupación (a finais de 2011) Conde Roa dixo que estaba a piques de pechar un acordo cos propietarios para retomar a actividade. Hoxe comeza unha programación cultural alternativa.

Na maña deste venres un grupo de persoas entrou nas instalación da Sala Yago, un teatro situado na zona vella de Compostela e sen actividade dendeo ano 2007. Facíano reclamando que se convirta nun "espazo cultural liberado", unha demanda que se podía ler nunha das faixas penduradas da fachada do inmoble: "Sala Yago, espazo liberado", acompañada doutras dúas: "¿Rehabilitación? Mentira" e "Violencia é non chegar a fin de mes". A Sala Yago fora xa ocupada en novembro de 2011, tamén co obxectivo de que o emblemático teatro volvese ser un espazo cultural. Naquela ocasión a ocupación, que fora acompañada dunha variada programación cultural, rematou aos cinco días, tras unha intervención da policía antidisturbios que rematou con once persoas detidas e unha carga policial polas rúas do caso histórico compostelán. En 2011 Conde Roa dixera lamentar que a ocupación se producira "xusto cando o Concello estaba a piques de pechar un acordo" coa familia propietaria do teatro para utilizar as instalacións O daquela aínda alcalde, Gerardo Conde Roa, dixera lamentar que a ocupación se producira "xusto cando o Concello estaba a piques de pechar un acordo" coa familia propietaria do teatro para utilizar as instalacións e recuperar a súa función cultural. Pasaron dous anos e tres meses sen ningún avance nin anuncio neste senso e é esta promesa incumprida polo Goberno municipal o principal argumento desta nova ocupación. Nun manifesto que os activistas que se atopan no interior do teatro distribuíron polos arredores do mesmo, explican que "xa pasaron 2 anos e 3 meses e desas promesas nada de nada así que, de novo, un outro grupo de veciñas retomamos hoxe a iniciativa de recuperar, unha vez máis, este espazo para devoltarllo á cidadanía e enchelo de actividades que partan da base social desta cidade e sexan, por tanto, totalmente alleias ao mercantilismo da incultura". "Non imos permitir o trunfo da especulación que se agocha detrás do abandono premeditado desta sala, de grande interés histórico e social, non imos deixar que caia en ruínas" Neste texto, encabezado por unha cita de Henry David Thoreau ("A non cooperación con o mal é tan obriga moral como a cooperación con o ben") e que se pecha dicindo "Fóra políticos das nosas vidas", engaden que "a alcaldía carece de autoridade moral para criminalizar esta nova okupación" e que "calquera persoa honrada desta cidade gobernada por ladróns, estafadores, acosadores laborais e mentideiros entenderá que volvamos a ocupar. Nunca esperamos nada de Pokemons e Pikachus pendentes de xuízo por corrupcións múltiples e variadas". Conclúen que "non imos permitir o trunfo da especulación que se agocha detrás do abandono premeditado desta sala, de grande interés histórico e social, non imos deixar que caia en ruínas. Por iso voltamos a ocupala, para recuperala, para que volva ás mans de toda a cidadanía e para enchela de novo de actividades". Ángel Curras afirmou que a Yago "non ten uso cultural a pesar dos numerosos intentos por conseguir recuperar ese espazo, que foron infrutuosos". E desentendeuse do asunto, defendendo que "é un tema que se circunscribe ao ámbito privado" O actual alcade compostelán, Ángel Currás, dixo "lamentar" a ocupación, fixo un chamamento ao "civismo" e afirmou que a Sala Yago "non ten uso cultural a pesar dos numerosos intentos por conseguir recuperar ese espazo, que foron infrutuosos". Así mesmo, desentendeuse do asunto, defendendo que "é un tema que se circunscribe ao ámbito privado". Tamén comunicou que o Concello lle comunicou a ocupación do espazo ao propietario "para que adoptara as medidas oportunas ao respecto, segundo indica o protocolo de actuación nestes casos". Programación Cultural provisional Sala Yago Espazo Liberado Ao igual que na anterior ocupación, que permitiu que durante cinco días a Yago acollese palestras, debate, concertos e espectáculos escénicos, xa se fixeron públicas as primeiras actividades programadas, que comezarán este xoves. Xoves 13 14:30. Xantar 17:00. Asamblea Aberta 18:30. "Mesa redonda sobre okupacion" 21:00. Proxección do filme Douro Faina Fluvial de Manoel Oliveira. A partir das 22:30. Foliada, Cabaret e Variedades Venres 14 11:00. Obradoiro de reparación Faino ti mesmx 14:30. Xantar 17:00. Proxección da Obra de Teatro: Torturadxs 19:30. Asamblea Aberta A partir das 22:30- Timba Poética e espectáculo de Break Dance. Concertos: Pura Mestura, Furnier. Sábado 15 12:00. Obradoiro e Xogos para crianzas 14:30. Xantar 16:30. Dinámicas de coidados para o traballo en grupo. 18:00. Proxección documental: La Voz del Gamonal, De quien es la calle?. 19:30. Asamblea A partir das 22:30. Concertos: Folkolikos, Transxenéricas, Mars Attacks e sesión aberta


Summary: O secretario xeral da CIG, Suso Seixo e o secretario xeral de ELA, Adolfo Muñoz, "Txiki", presentaron esta mañá unha denuncia na sala do penal do Tribunal Supremo en Madrid, para evidenciaren "a connivencia dos poderes financeiros e os responsábeis políticos no saqueo das contas públicas".

Os acusados: os ex presidentes do Goberno José María Aznar, José Luís Rodríguez Zapatero e Mariano Rajoy; os ex ministros de Economía Rodrigo Rato, Pedro Solbes e Elena Salgado; os ex gobernadores do Banco de España Jaime Caruana e Miguel Ángel Fernández Ordóñez e os administradores e xestores das caixas de aforro e entidades financeiras. A acusación: "prevaricación por omisión". Explica Suso Seixo que, sabendo dos riscos de carácter crediticio que carrexaba o negocio inmobiliario (existían xa informes da Asociación de Inspectores do Banco de España alertando deles no ano 2006), os sucesivos gobernadores do Banco de España e responsábeis de Economía, na vez de adoptar medidas, "actuaron irresponsablemente, ata levarnos a esta situación de crise, que afecta a moitos millóns do erario público". Por iso se presentou esta denuncia, coa esperanza de que a sala do penal a tome en consideración e a leve a trámite: "ademais de responsabilidades políticas, das que responderán nas eleccións, consideramos que teñen responsabilidade penal", di Seixo. Do mesmo xeito que a CIG presentara o pasado 1 de outubro ante a Fiscalía Xeral do Estado unha denuncia contra os antigos dirixentes das caixas galegas, e esta pasoulla a Anticorrupción, Seixo agarda que se siga aquí o mesmo camiño. "A ver se a Fiscalía é tal dilixente coma cos dirixentes sindicais acusados de ocupar un edificio da Xunta" dixo en referencia ao xuízo de Antolín Alcántara e Víctor García, da CIG, que tivo lugar onte en Vigo. "Algo que non ten ningunha transcendencia económica. Canto máis terían que ser dilixentes con políticos que levan á ruína entidades semipúblicas, e que aínda por riba son premiados con indemnizacións". Para el, isto é unha síntoma de como funciona o aparello xudicial, en termos de clase. "Actúase con total dureza ante calquera conflito de carácter laboral e de reivindicación dos dereitos dos traballadores/as, mentres que os responsábeis destas políticas económicas, que tan graves consecuencias tiveron para o conxunto da poboación, non teñen a consideración legal de delito e, polo tanto, non reciben castigo penal de ningún tipo polos seus actos".


Summary: A Fiscalía solicita 5 meses de prisión por 'desorde pública' a raíz dun escrache contra un profesor que mantén que "na homosexualidade debe haber algunha alteración xenética".

Antía, Atanes e Mario, estudantes da Universidade de Compostela, enfróntanse esta segunda feira, 3 de outubro, a un xuízo no que a Fiscalía pide 5 meses de prisión por consideralos responsábeis dun delito de de 'desordes públicas' a raíz dun protesto contra a homofobida dun profesor da USC. Diversas organizacións convocan para ese 3 de outubro, ás 10:00 horas, unha concentración solidaria perante os Xulgados de Fontiñas, na capital de Galiza. O escracho polo que agora son xulgados os estudantes foi para protestar pola readmisión dun profesor homófobo, Domingo Neira, docente de Ciencias da Educación e que foi acusado e denunciado en distintas ocasións por manter un 'discurso de odio' contra os homosexuais. De feito, a propia Universidade afastárao das aulas durante o curso 2013/2014. Porén, volveu exercer no curso seguinte, se ben nun posto diferente "A homosexualidade é contaxiosa" Neira chegou a asegurar nas aulas que "a homosexualidade é contaxiosa", que "os homosexuais carecen de hombría e non poden educar" ou que "as lesbianas teñen un cromosoma XXX que explica o seu comportamento non normal". Nun principio foron catro as persoas acusadas, mais após comparecer nos xulgados (en febreiro) unha cuarta estudante que inicialmente fora imputada desaparece da causa pola "imposibilidade de a identificaren". A Universidade de Compostela é unha das partes denunciantes.


Summary: A mostra, comisariada por Manuel Gago, inaugurarase o 7 de novembro e poderase visitar ata o 3 de febreiro. O derradeiro discurso de Castelao celebrou o pasado 25 de xullo o seu 70 aniversario

O 25 de xullo de 1948 Castelao pronunciou o seu histórico discurso Alba de Groria no marco do festival do Centro Gallego de Bos Aires, celebrado no Teatro Argentino da cidade. Foi, ademais, o seu derradeiro discurso e polo seu contido e significación histórica converteuse nun dos fitos simbólicos para o nacionalismo e o soberanismo galegos. Este verán celebrouse, polo tanto, o 70 aniversario daquela data. Agora o Consello da Cultura Galega está a piques de inaugurar unha exposición, titulada igualmente Alba de Gloria, que analiza e recrea o contido do discurso, o seu contexto histórico e a súa influencia posterior.O derradeiro discurso de Castelao celebrou o pasado 25 de xullo o seu 70 aniversarioA mostra, comisariada por Manuel Gago, inaugurarase o 7 de novembro e poderase visitar ata o 3 de febreiro no Panteón dos Galegos Ilustres, en San Domingos de Bonaval (Santiago de Compostela) O obxectivo, destaca o CCG, é "plasmar, dun xeito inédito en Galicia e empregando tecnoloxía innovadora" a alocución de Castelao, que "encerra en si mesmo dous grandes valores: por unha banda, ser unha peza clave para a oratoria en lingua galega e, por outra, ser tamén unha alocución fundamental na traxectoria de Castelao, na que recrea unha especie de Santa Compaña galega ao enumerar as figuras relevantes que axudaron a configurar a cultura galega", sinala."Si no abrante d-este día poidéramos voar sobor da nosa terra e percorrela en todas direicions, asistiríamos á maravilla d-unha mañán única". Así comezaba o histórico discurso, composto para celebrar a "festa maor de Galiza, a festa de todol-os galegos", aínda que os dous primeiros parágrafos do discurso xa foran escritos un ano antes e forman parte do primeiro capítulo do libro IV de Sempre en Galiza.Cita algunhas grandes figuras esenciais na configuración da cultura galega. Pero tamén fai fincapé "na importancia do pobo, da tradición da xente anónima na configuración da nosa identidade"O Alba de Groria cita algunhas grandes figuras esenciais na configuración da cultura galega. "Entre Prisciliano, ao que Castelao chama o "heresiarca decapitado", e o "gran Don Ramón" (Valle-Inclán), trázase unha Santa Compaña que dá forma narrativa a unha enumeración de figuras relevantes para a historia do noso país", explica o CCG. "Con todo, o discurso tamén fai fincapé na importancia do pobo, da tradición da xente anónima na configuración da nosa identidade", engade.


Summary: Cinco temas celtistas e cinco deportivistas. E unha canción extra. De estilos e épocas diferentes. Algúns ben coñecidos e outros, a verdade, non tanto. Para cantar ou apupar, segundo as cores e os gostos de cada quen. Aló imos.

Falta pouco para un novo Celta-Dépor, #onosoderbi, e non debemos perder de vista que, como todo espectáculo que se precie, fai falla unha BSO, unha banda sonora orixinal. Propoñemos 10 temas, cinco celtistas e cinco deportivistas, para cantar (ou apupar, segundo a canción e a afección) ás portas do encontro. 1) A Roda: Foliada do Celta Estamos perante moito máis que o himno oficioso do Celta. Un respetiño. Unha desas cancións que soan ben sexa nas gorxas a bruar en Balaídos sexa nesa arte que é o canto acoplado a tres voces dos bos 'chiquiteiros' nos furanchos e tascas. "Díxolle o sobriño ao tío / o entrar en Balaídos..." marca unha canción tabernaria e popular. Case nada, vamos. Aínda que hai quen pensa que A Roda popularizou un tema tradicional, non tal, esta foliada é obra deste grupo de amigos do barrio de Teis, alicerzado no gusto polos furanchos e cantar nas tabernas. Publicouse en 1979, no disco 'Falemos Galego' de A Roda e en pouco tempo fíxose mítica. 2) Cacahué: Rock del Deportivo (Himno) Poucos retrousos se cantaron tanto nos 90 como ese "Y digo Deportivo / vamos a ganar este partido". O Himno do Deportivo da Coruña, un rock pegadizo que veu da man do 'Superdépor' e que tivo un gran éxito, tamén alén de Galiza. Os branquiazuis tiñan himno, de 1924, composto por Maximiliano Suarmanoff, mais cos novos aires que o equipo tiña a principios dos 90 optou por se renovar a base de rock. Cacahué, un grupo local, co seu cantante Gandy á fronte foi o responsábel. 3) Keltoi: 1923 (Sempre Celta) Foi publicada en 2010 no disco 'A nosa cinza', o segundo traballo desta banda, un conxunto xa clásico do punk-oi vigués e galego. Un tema que xa axiña callou entre as fornadas máis novas do club celeste. Membros do grupo son recoñecidos afeccionados celtistas, como o cantante, Sime, un dos pioneiros en dar pulo ao que foi 'Seareiros Galegos'. " 4) Os diplomáticos + Rodri Suárez: "O Son das túas ondas" O xornalista e poeta Dani Salgado ten escrito que o que foron The Dubliners para os Pogues fórono A Roda para Os Diplomáticos. Perhaps. Porén, Dubliners e Pogues, como bos irlandeses, partillaban paixón polo Celtic de Glasgow, o equipo escocés fundado por emigrantes irlandeses a raíz do 'apartheid' que os protestantes estableceron no Rangers (non podían xogar católicos). A Roda e Os Diplomáticos, como bos galegos, tiran por equipos diferentes. Se hai un grupo que se pode identificar claramente co Dépor e que ao tempo tamén xera simpatías entre os seareiros celestes é Os Diplomáticos de Monte Alto. Aquí traemos o tema con letra do xornalista e escritor Rodri Suárez, recoñecido e afervoado deportivista, 'O Son das túas ondas', todo un himno de amor e paixón polo Deportivo. 5) Murzidky International: "Alexander Mostovoi" Tekno-ska eslavo machacante fabricado por un dúo con fasquía de 'malotes' de filmes sobre a mafia rusa. Unha canción de honra ao gran Alexander Mostovoi, unha melodía propia de festa en karaoke mollada en litros de vodka. Tense posto no descanso dalgún partido de Balaídos, con éxito 'asegún' nas bancadas. A letra, iso si, de certo que xera unanimidade entre os seareiros celtistas: "Non deixaba ninguén indiferente / amargaba os rivais coas súas xogadas / eles terán pesadelos sempre co seu nome: / Mostovoi, Mostovoi, Mostovoi!!". Bótanse en falta unhas ráfagas ao ar de kalashnikovs. 6) La Banda del Camión: 'Depor 100', Himno del centenario O grupo coruñés, nado no 2000, foi o que realizou esta canción, o himno do centenario do Deportivo da Coruña. No conxunto hai varios integrantes de Cacahué, aquel combo que fixo o inesquecíbel e non superado "Rock del Dépor", Himno do club herculino. 7) Siniestro Total: Himno do Celta O grupo vigués (e celtista), que tamén se baila na Coruña. Bon, quizás non este tema. Foi durante unha época habitual nos concertos ao vivo de Siniestro que aparecese o himno oficial do celta, cantado 'a capella' polos membros do grupo. En apoiar ao Celta desde os escenarios, porén, un dos que leva premio é Evaristo, cantante da extinta La Polla Récords e actualmente en Gatillazo. Camisolas do Celta e vivas ao equipo celeste (que mesmo ficaron gravadas en discos ao vivo de La Polla) non eran raras nos concertos deste vasco de Agurain con raíces na Galiza. 8) Os Diplomáticos de Monte Alto: Manda tralla (Oda a Arsenio) Unha verdadeira Oda a Arsenio Iglesias, o histórico treinador do Deportivo da Coruña. Ascendeu o equipo e baixo a súa batuta este conquistou unha Copa do Rei e dous sub-campionatos de Liga, para alén de desputar por primeira vez competicións europeas. A canción figura no álbum 'Avante toda!' e a letra resume á perfección a 'sapiencia' do de Arteixo, "onde lle aprendeu Arsenio / os recortes ao raposo". Canción bailada até por celtistas, dou fe. E se antes falabamos de Evaristo LPR como vasco (de raíces galegas) celtista; non podemos esquecer aquí a Manu Chao, francés (de raíces galegas), deportivista. A camiseta do 'Superdépor' é unha das reliquias que máis mima. 9) Liverpool KOP: 'Iago aspas' Os seareiros de KOP, a zona máis animada do Anfield, o mítico estadio do Liverpool FC, onde Aspas militou entre 2013 e 2014, cantábanlle desde as bancadas ao galego diversas cancións. Disque dunha delas, empregando a música de 'Rock the casbah' dos nunca ben alabados The Clash, saiu este vídeo inclasificábel. Iso si, letra corta, directa e que o dí todo: "We really like him... Iago Aspas!". 10) Manu Martorell: "Dépor, yo te quiero" Nas redes tamén abundan as cancións compostas por afeccionados e siareiros. Como esta de Mani Martorell, que fixo en 2013 e que en só un mes tivo máis de 13.000 reproducións. Extra: Balada de Cachamuíña y María Pita (Siniestro Total) "Tú serás del Celta / Yo del Deportivo / Rías Altas, Rías Baixas / Ourense y Lugo al mismo son / Cachamuíña y María Pita / Ron, ron, ron, la botella del ron". Siniestro compuxo esta canción de irmandade viguesa-coruñesa a maior gloria de Galiza. Tópicos, alcohol, fútbol e cachondeo para un tema que saiu publicado no disco 'De Hoy no pasa' (1987). Moito se cantaba nesa época, meu deus, moito.


Summary: O Señor dos aneis: Os aneis do poder estará dispoñíbel desde esta sexta feira na nosa lingua.

A plataforma de contidos audiovisuais Prime Video estreará esta sexta feira, 2 de setembro, a serie Os aneis do poder, do universo cinematográfico de O señor dos aneis. A superprodución, que leva a ser preparada durante cinco anos, estará dispoñíbel na nosa lingua, o que podería facer que se convertera na serie dobrada ao galego máis vista da historia. Tamén estará lexendada en galego. Campaña para que as series e filmes das plataformas dixitais estean lexendadas en galego Os seus creadores, John D. Payne e Patrick Mackay, aseguraron que Os aneis do poder, que podería contar cunhas cinco tempadas de duración, gardará a fidelidade coas novelas de J. R. R. Tolkien e as súas adaptacións cinematográficas. Neste sentido, a serie centrarase nos feitos ocorridos miles de anos antes das aventuras de O señor dos aneis. Para a elaboración deste "ambicioso" guión, Payne e Mackay recompilaron a información achegada por Tolkien nas súas novelas, así como os apuntes que o escritor inglés, nado en Sudáfrica, deixou nos apéndices da súa triloxía. 'O monstro mariño', primeira produción animada de Netflix en galego, estréase o 8 de xullo Esta primeira tempada foi rodada integramente en Nova Zelanda, onde xa se gravaran moitas das escenas da triloxía de O señor dos aneis. Os dous primeiros episodios correrán a cargo do director Juan Antonio Bayona. A serie máis cara da historia Esta primeira tempada, que consta de oito capítulos, serviu para que Os aneis do poder sexa xa a serie máis cara da historia. Para a súa produción, que correu a cargo de Lindsey Weber, investíronse uns 468 millóns de dólares, aínda que o orzamento final pode elevarse até os 715 millóns. Netflix incluirá en 2022 perto de 220 horas de contidos audiovisuais en lingua galega Até hai só uns días, estaba confirmado que a serie podería verse en catalán e euskera, mais houbo que esperar até a semana da estrea para ter por seguro que Os aneis do poder tamén sairá en galego dobrado e lexendado. "Hai tempo que podemos gozar dos libros de Tolkien en galego. E en breve, a nova proposta audiovisual O Señor dos aneis: Os aneis do poder, inspirada no universo máxico do autor, estará tamén na nosa lingua", sinalaba a Secretaría Xeral de Política Lingüística pouco despois de que se confirmara a presenza do galego nesta serie. A protección do galego, a debate no audiovisual: Hai que obrigar as grandes plataformas a incluílo? No momento de coñecerse a noticia, foron moitas as reaccións nas redes sociais de amantes de O señor dos aneis que celebraron que esta nova serie, na que a industria cinematográfica ten postas moitas esperanzas, vaia estar dispoñíbel na nosa lingua.


Summary: "17 Agosto 1936. Chefe de Gabinete do Ministério do Interior. A Guarda Fiscal perseguiu ontem a tiro na serra de Montezinho um grupo de 5 comunistas, sendo 3 espanhóis e 2 portugueses, que ali tentavam assaltar os pastores, os quais conseguiram refugiar-se em Espanha abandonado uma pistola de pequeno calibre. Este grupo entrou em Portugal estando algum tempo nas proximidades de Espinhosela, donde é natural um dos portugueses que o compõe, de nome Mário e conhecido como perigoso bandido... O Secretário do Governo Civil de Bragança"

Entre Castro Laboreiro e Bragança Os lobisomens dormem ao relentodeitados como os lobos sobre a terra.Ao largo pairam os pregões de guerra,nos arbustos queimados geme o vento....Trazem a barba intonsa e enfarinhadade neve e os seus cabelos tão compridoscheios de pó. Nos dedos ressequidosa espingarda sempre carregada! José de Terra, "Lobisomens", Canto da ave prisioneira, 1949 Así, neste poemario censurado polo Estado Novo, describe o escritor portugués José Terra a dura condición dos grupos, primeiro fuxidos e logo guerrilleiros, que inzaron a Raia Seca do Minho até o Montezinho trasmontano, desde o verán de 1936 até outubro de 1947, procurando alén a fronteira unha retagarda na que se resgardar da asañada persecución da que eran obxecto pola Guardia Civil, os carabineiros, as milicias falanxistas e, mesmo, o Tercio da Legión e os soldados musulmáns dos Regulares. Neste espazo, aproveitando afinidades que as redes sociais locais teceron por riba dos Estados, sustentadas quer no contrabando e no pastoreo, quer no intercambio comercial ou cultural, nun primeiro intre os perseguidos que procedían da orla fronteiriza luso-ourensá-zamorana fixeron a un tempo de guieiros e de factotums duns fuxidos descoñecidos chegados doutras zonas do país, do Bierzo, de Asturias, da Seabra, naquel comunitario universo raioto onde a humanidade do mutuo apoio aínda tiña significado. As primeiras resistencias Deste xeito na altura de 1940 Eduardo Pérez 'Tameirón', Cándido Losada 'Malvavisco' ou o portugués Silvino João Domingues foron os introdutores de célebres guerrilleiros astures e bercianos como Marcelino Villanueva 'O Gafas', os irmáns Morán, os Girón, Eduviges Orozco ou Luis Gómez 'Pambarato', na Terra Fría dos Pinheiros, de Cisterna, das aldeas da Lomba e, sobre todo, de Sernande, na raia de Vinhais. Neste recanto, tamén tivo acollida a partida de Joaquín Pérez 'Quinito', que tiña de man o presidente da freguesía de Pinheiro Novo para os pasos de fronteira pola Esculqueira-A Mezquita. E como feito singular, entre 1941 e 1944 actuou a ambas as bandas da raia a partida de 'Os Cucos', composta por nove agricultores-contrabandistas dos Pinheiros e, por tanto, nacionais portugueses. No Cambedo e na Castanheira, na montaña de Chaves, os locais Demetrio García, Angel Santos 'Luís de Flariz' e o galaico-portugués Manuel Varzea fixeron o propio cos Girón, Bernardino García, Hilario Álvarez, Orozco, José Vega 'Animas' e demais, coa particularidade de que naquela remota freguesía de Chaves se estaba a conformar o duradeiro (até os anos 60) "aparelho de fronteira" primeiro da delegación do PCE en Portugal e, logo das caídas de 1941, do propio PCP, no que colaboraron entre outros o antigo tenente de alcalde de Monterrei (PSOE) Sergio Sandoval e o propio Santos. Algo semellante pasou na contorna de Castro Laboreiro, cos Ribeiros e a Ameijoeira como lugares de especial concentración de perseguidos, onde os nexos dos locais José Fernández González 'Rizo' (de Ferreirós-Entrimo) e José Fernández Alonso 'Gres' (de Lobeira), serviron de base para a supervivencia da guerrilla encabezada por Víctor García Estanillo 'O Brasileiro', enviado da Internacional Comunista a Galiza e Portugal, e os lucenses José Rodríguez 'Pepe Dente de Ouro' e Ramón Yáñez, antigo policía da Generalitat. Naquel agreste recuncho comprendido entre a Peneda-Gerês e O Barroso, tamén tiveron acollida outros grupos tal que os de Albino Gomez 'Moreiras' e Manuel Álvarez, ambos de ideario comunista, así como o fuxidío de Casto Cabezas, activo na Limia. A capacidade destas partidas para a simbiose cunha poboación que desconfiaba dos fardados e a súa mobilidade (os vínculos entre as partidas que actuaban desde Castro Laboreiro, Pitões, a Castanheira, Cambedo, os Pinheiros ou Sernande, están operativos xa en 1940) fixeron posíbel, quer a delongada permanencia en territorio luso, quer unha intensa actividade insurxente no sur da provincia de Ourense, malia a presión armada de ambas as ditaduras. Unha guerrilla particular Desde diversas fontes, algunhas tan autorizadas como Hartmut Heine, tense presentado a guerrilla da raia como pouco politizada, con accións lindeiras co bandoleirismo. Se pasamos revista aos seus alicerces, cómpre, cando menos, matizar esta interpretación. Porque se atendemos a Demetrio García, obxecto de dilixencia de embargo dos seus bens en maio de 1937 cando deserta do exército franquista e pouco despois dun Expediente de Responsabilidades Civís a carón de Ángel Santos, conceptuado de opositor activo ao "Movimiento Nacional" e do seu curmán o tamén guerrilleiro Alejandro Álvarez Justo, ningún deles coincide con ese perfil. E moito menos cadros do PCE como Víctor García, Albino Gómez e Manuel Álvarez, experimentados loitadores como 'Pepe Dente de Ouro' ou militantes da CNT forxados nas loitas no camiño de ferro tal que 'Tameirón'. Mesmo de Juan Salgado 'O Juan', considerado como prototipo de "bandoleiro social", temos indicios dos seus vínculos co anarcosindicalismo do Val de Monterrei na IIª República. Máis dúbidas presentan as accións de 'Os Cucos' en territorio portugués, que deixaron mal recordo en Vinhais e nos propios guerrilleiros alí refuxiados, mais tampouco cabe esquecer os seus antecedentes de simpatías polos "vermelhos espanhóis", o que lles carrexou non poucas persecucións en ambos os lados da fronteira previas á decisión de se botaren ao monte. Ademais, cabe lembrar que no territorio raioto tamén tiveron lugar episodios relevantes para o devalar da guerrilla galaico-berciana: eis, a xuntanza que mantiveron o 1 de agosto de 1940 en Sernande 'O Gafas' e 'O Brasileiro', nunha tentativa pioneira de coordinar os distintos grupos e territorios, ou a certeza de que a IIª Agrupación do Ejército Guerrillero de Galicia se conformou ao longo de 1946 en tres escenarios: O Cambedo, Sernande e Casaio. O activismo da guerrilla da raia non tería sido posíbel sen a permeabilidade da fronteira, ben explicada o 29 de abril de 1946 polo Comandante da GNR de Bragança, Herculano São Boaventura de Azevedo: "A maior parte da população presta-se a encobri-los, não sei se por receio, se por ganância, ou se por qualquer outra circunstância, mas em qualquer dos casos dão sempre o carácter de humanidade. Assim, nenhuma dúvida tenho de que o facto de ter sido nulo o resultado da batida, não se justifica que amanhã não se encontrem na região citada foragidos, pois passam com toda a facilidade a fronteira e, então, podem agora estar em Espanha e muito pouco tempo depois em Portugal. Todavia estes não serão capturados pelos processos de batidas até agora usados, pela muita facilidade que têm em se deslocarem em terrenos quase inacessíveis e de serem informados, mesmo à última hora, de qualquer movimento de tropas.". En todo caso, a vulnerabilidade fronteiriza foi tamén aproveitada polos falanxistas ou pola propia Guardia Civil e son abundantes os episodios documentados da súa intervención en territorio portugués en persecución dos combatentes. Sen que estivesen a salvo da delación ou do interese crematístico (a guerrilla adoitaba pagar comidas, durmidas e outros servizos), o recoñecemento dos proscritos polos habitantes das aldeas, estivo en boa medida baseado nunha confianza que incluía a participación daqueles en distintos traballos e o acceso ás redes de cooperación locais; non é estraño, pois, que aínda hoxe atopemos informantes en Sernande, Os Pinheiros, Cambedo ou A Castanheira, que os definen como "homes de respecto" prestixiados polo seu comportamento cotiá. Pero, sobre todo, nesta afinidade influíu a decisión da guerrilla de evitar en territorio portugués, para non prexudicar a quen lle protexía e non dar razón ás autoridades lusas para acometer as operacións de limpeza que os franquistas esixían. Un exemplo estremo do devandito está nos oito meses que un fato de guerrilleiros debeu pasar en Sernande, encanfurnados alí entre setembro de 1940 e abril de 1941 polo acoso e un inverno moi cru: todo un episodio de silencio e apoio popular que merecería ser estudado. O epílogo da guerrilla na Raia O custo deste apoio foi grande para a poboación arraiana, pois houbo intres en que 19 veciños de Sernande (1940) e 18 do Cambedo (1946) estiveron presos ao tempo; tras os sucesos de decembro de 1946 na última localidade (que Paula Godinho trata noutro fascículo), foron apresadas 63 persoas, 8 delas galegas e o resto da Castanheira, O Barroso, Chaves, Vinhais e o propio Cambedo. E tamén foron ducias de persoas as detidas na contorna de Castro Laboreiro e a Peneda-Gerês no período, que, como as anteriores, padeceron malos tratos nos interrogatorios levados a cabo nas delegacións da PVDE/PIDE de Bragança, Porto, Chaves ou Peso-Melgaço. Ao cabo, un veciño de Sernande (1940) e outro de Sanfins da Castanheira (1946), morreron polas torturas da policía política en Bragança e Porto, respectivamente. Foi, pois, un tempo no que a raia seca viviu nun estado de excepción non declarado. O fin da guerrilla en territorio portugués veu dado por dous factores. O primeiro, a certeza de que os aliados vitoriosos na IIª Guerra Mundial non ían intervir na Península Ibérica, lexitimando así o auxe da represión de ambas Ditaduras. O segundo, o erro político cometido pola guerrilla ao actuar en varias ocasións en Portugal, dando pé á masiva intervención do aparato represivo luso: en maio de 1943, cando Víctor García matou un garda fiscal ao saír dunha "casa de jantar" de Castro Laboreiro; en abril do 46, no atraco a un contrabandista de moeda no lugar de Cisterna, que rematou coa morte dun axente da PIDE a mans de Bernardino García; o 17 de setembro dese ano, co asasinato en Negrões-Barroso dun labrego abastado por parte do grupo de 'O Juan', episodio referido por Paula Godinho. Daquela, a cooperación franco-salazarista reforzouse mediante diversas operacións conxuntas na fronteira, que afogaron á insurxencia e minaron seus apoios locais. Adoitase presentar a denominada "batalla de Cambedo" como remate da guerrilla na raia e en boa medida así é. Porén, non convén pasar por alto dous estarrecedores sucesos acontecidos no outono de 1947: no adro da ermida de Sernande, descansa o guerrilleiro natural de Xares-A Veiga Alfredo Yáñez 'O Aguirre', tratado cal fera por unha manda de fardados portugueses e españois (fálase de 50 gardas civís) que o día 5 rodearon a aldea e acabaron con el nuns lameiros encostados. Quince días despois, o vil asasinato por parte dos gardas e do Somatén en Florderrei-Vilardevós, a dous pasos da fronteira, dun matrimonio que daba acollida a Ángel Santos e ao guerrilleiro da Castanheira, José Pinheiro Barbosa, fixo entrar en shock a unha contorna que aínda hoxe non acredita en semellante barbarie. Eiquí acabou todo.


Summary: Luís Villares amósase "moi satisfeito" por un acordo que cre "inmellorable". A lista será "de consenso e participada por todo o espazo da confluencia".

A coordinadora de En Marea acordou impulsar unha candidatura única para as vindeiras eleccións ao Consello das Mareas. Será, segundo anunciou a formación nun comunicado, unha lista "de consenso participada por todo o espazo da confluencia" e que se formará coa "escoita activa e sintetizando as distintas achegas políticas e persoais". Será unha lista "de consenso e participada por todo o espazo da confluencia" O voceiro parlamentario de En Marea, Luís Villares, en declaracións aos medios, mostrouse "moi satisfeito" polo acordo, ao seu xuízo "inmellorable", alcanzado pola coordinadora para esta lista unitaria, unha opción que era pola que apostaba o portavoz da formación para elixir os 35 membros dun Consello das Mareas. A coordinadora dirixiu unha carta aos inscritos da formación lembrando que o vindeiro día 10 se abre o prazo de presentacións de candidaturas ao Consello das Mareas. E lembra que esta será "a primeira dirección electa de En Marea" e que responderá aos "compromisos" que se asumiron na asamblea de Vigo e ao espíritu de construción do espazo "en clave cooperativa e non competitiva". Villares cre "inmellorable" o acordo e amósase "moi satisfeito" polo acordo Para a Coordinadora de En Marea, a intención neste proceso electivo que se abre a vindeira semana é "crear as condicións para unha candidatura de consenso participada por todo o espazo da confluencia". A coordinadora pediu aos inscritos, logo da xuntanza, que contribúan a construír esta candidatura "tanto a nivel programático como no que se refire ás persoas que integrarán o Consello das Mareas". A Coordinadora de En Marea lembrou tamén que segue activa a plataforma para inscribirse e que a inscrición é un requisito impresdincible para participar.


Summary: A conserveira Jealsa renunciou a un acordo coas partes afectadas para pór fin ao problema das verteduras á ría de Arousa.

A Fiscalía de Medio Ambiente da Coruña presentou unha denuncia contra a conserveira Jealsa Rianxeira por verteduras da súa fábrica do municipio de Boiro á ría de Arousa. Segundo o escrito da Fiscalía, ao que tivo acceso Nós Diario, desde o ano 2000 téñense constatado verteduras "con habitualidade" na zona da Punta do Capitán, en Abanqueiro (Boiro) que teñen provocado "unha notábel mortandade da fauna piscícola". Porén, apunta que "non pode concluírse a procedencia exclusiva destas substancias da conserveira Jealsa", xa que en 2019 tamén se detectou un episodio de contaminación con orixe na depuradora de Rianxo, en proceso de ampliación. A Fiscalía chama a atención sobre a reiteración das verteduras, con máis de once episodios documentados entre os anos 2017 e 2020, un "efecto acumulativo" que, como advirte o Ministerio Público, "podería presentar a entidade suficiente para determinar unha alteración substancial da calidade das augas", cunha "compoñente dolosa". Neste senso, sinala que, de confirmarse que Jealsa Rianxeira está detrás destes episodios de contaminación, "constituiría unha acción de vertedura de augas contaminadas sen tratamento adecuado no medio mariño da ría de Arousa, sen axustarse aos límites autorizados na autorización ambiental integrada", "e sen que conste efectuado un seguimento adecuado" do seu cumprimento "nin o exercicio de maneira adecuada da potestade sancionadora da Administración". Precisamente, sobre este último aspecto, a Fiscalía cuestiona o papel da Xunta, con varias inspeccións e expedientes por parte de Augas da Galiza que non puxeron fin ás verteduras. "Só consta a imposición dunha sanción á empresa infractora leve que non atallou o problema, que retorna con periodicidade", apunta o órgano xudicial. Solución extraxudicial Desde a Plataforma en Defensa da Ría de Arousa, unha das entidades que denunciou os vertidos, o seu portavoz, Xocas Rubido, explica a este diario que hai dous anos organizaran unha xuntanza cos propietarios de parques de bateas afectados, as confrarías, desde Aguiño até Rianxo ─que ten competencias na zona─ o Concello de Boiro, a empresa e representantes de Augas de Galiza e Intecmar para tratar de buscar unha solución ao problema, pero que a empresa "coa complicidade de Augas de Galiza" negou calquera tipo de relación cos mesmos. "Un paripé innecesario cando o que intentabamos era tender pontes", lamenta Rubido. Pola súa banda, o patrón maior de Rianxo, Miguel Iglesias, recoñece que "nós non queríamos chegar a este punto". De feito propuxeron acordos a Jealsa para optar a algunha axuda que permitise mellorar a depuración. "Pola nosa parte todo era colaboración, pero pola súa todo era negalo", lamenta. "Non podemos pasar máis, porque esa zona era un criadeiro natural e era impresionante o que daba de cría; agora está a morrer", denuncia Iglesias, que non entende que "por salvar os dous mil empregos de Jealsa permitan verteduras que prexudican as 600 persoas que viven do marisqueo na confraría".


Summary: Unha imaxe de persoas refuxiadas na illa grega de Lesbos do fotógrafo Gabriel Tizón obtivo o galardón "Fotografía do ano" no certame Estação Imagen 2016, que tivo lugar en Viana do Castelo.

En "O mapa dos refuxiados", Tizón presenta unha fotografía que tirou o novembro pasado no campo de refuxiados de Moria, en Lesbos. Nela vese un mapa transparente de Europa e unha muller que "toca" Alemaña. O fotógrafo galego tamén recibiu o primeiro premio no apartado de Deportes e o premio de honra no apartado de Vida Cotiá. A reportaxe "Talibés, Escravos dos Tempos Modernos", do fotoxornalista portugués Mário Cruz foi o gran vencedor do Prémio Estação Imagen 2016. No traballo retrata o tráfico e a explotación infantil no Senegal. Este certame é o máis importante de Portugal arredor da fotografía social. Formaron parte do xurado Joao Silva (fotógrafo do New York Times e cofundador do Bang Bang Club), Aindan Sullivan (vicepresidente do Servizo fotográfico de Getty Images e presidente do xurado World Press Photo 2012), Cheryl Newman (directora de fotografía da revista Telegraph Magazine) e Laurent Rebours (Director de fotografía de Associated Press para Francia e Norte de África). A praza do Obradoiro de Santiago acolle durante todo o mes de abril a exposición de Tizón "Refuxiados sen camiños", na que reflicte a vida dos refuxiados de diferentes países.


Summary: A patronal do metal presenta un informe no que propón tres zonas de implantación (a curto, medio e longo prazo) da eólica mariña na Galiza. A institución advirte que a pregunta non é se hai que apostar nesta estratexia senón "onde e como".

A Asociación de Industrias do Metal e Tecnoloxías Asociadas da Galiza (Asime), a patronal do sector, presentou nesta quinta feira o Estudo preliminar sobre o potencial da enerxía eólica mariña, no que analiza as posibilidades que ofrece a costa galega para o aproveitamento eléctrico. Para o presidente de Asime, Justo Sierra, esta podería ser "unha oportunidade sen precedentes" para Galiza. "É unha industria que pode ser chave para afrontar os retos que se nos presentan, como reducir a dependencia enerxética doutros países, dar resposta ao incremento no consumo eléctrico e contribuír á descarbonización", dixo, e afirmou que a pregunta "non é se debemos implantala", senón "onde e como". "Podería xerar no país até 5.000 empregos directos de aquí a 2030, e chegar a producir 17.000 xigawatts", engadiu. No acto en que se presentou o citado estudo tamén interveu o vicepresidente segundo da Xunta e conselleiro de Economía, Francisco Conde, que salientou a "responsabilidade común" de explotar as capacidades da eólica mariña a nivel enerxético e industrial: "É a nosa vontade facelo desde o consenso, garantindo o seu desenvolvemento desde o respecto ás actividades pesqueiras e a preservación do ecosistema mariño". Zonas proxectadas Asime propón tres "zonas potenciais" para a implantación de aeroxeradores a curto (entre os próximos cinco e oito anos), medio (de oito a dez anos) e longo prazo (a partir de dez anos), das que exclúen os caladoiros de pesca e os espazos de acuicultura mariña (viveiros e bateas) que recolle o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación: A Mariña-Xove, Punta Langosteira-Sabón e Val Miñor-Atios. Para iso, diferencia entre as zonas de tipo 1, desde as 2,5 millas náuticas de distancia á costa até as 12 millas e cunha profundidade mínima de 50 metros, e de tipo 2, de 12 a 24 millas e con profundidade superior a 100 metros. Neste senso, a Xunta expuxo esta mesma semana a súa intención de converter Ferrolterra nun "polo industrial de enerxía eólica", unha proposta que trasladou ao Executivo de Pedro Sánchez para incluír no Pacto de Estado por Ferrol. Aliás, Greenalia opta aos fondos europeos Next Generation cun proxecto eólico mariño na Galiza como o que xa está a tramitar co Goberno de Canarias. Efectos sobre a contorna Serafín González Prieto, presidente da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), expón a Nós Diario os "dous principais problemas" que poderían implicar estas instalacións: "En primeiro lugar, as zonas pouco profundas nas que se poderían ancorar os aeroxeradores adoitan ser dunha alta produtividade biolóxica e moi importantes para a conservación dos recursos mariños, polo que poderían entrar en conflito cos intereses pesqueiros. E, por outra banda, toda a costa galega é zona de paso de milleiros de aves mariñas, até 5.000 por hora". O biólogo pregúntase "como van cuantificar" as aves falecidas contra as aspas dos muíños, xa que "o mar non deixa rastro", e salienta a este respecto que o Goberno galego "non ten ou non quere facilitar" os datos de mortalidade de morcegos e aves nos parques eólicos terrestres, unha información demandada en diferentes ocasións pola SGHN. Así mesmo, González Prieto lembra a importancia de apostar "polo aforro enerxético e a eficiencia". O sector do mar pide "respectar" a actividade pesqueira Fontes da Federación Galega de Confrarías consultadas por este xornal afirman que a Xunta aínda non lles comunicou os detalles pormenorizados do proxecto, mais advirten das súas "liñas vermellas": "Nós non temos ningún inconveniente, sempre e cando non teña consecuencias sobre a nosa forma de traballo ou a biodiversidade". Aliás, apuntan que, malia que os muíños non se situasen perto da costa para non prexudicar a pesca de baixura, "máis aló poderían afectar o arrastre".


Summary: Un informe da Organización para a cooperación e desenvolvemento económico sinala que coa crise, nos 34 estados que integra, o 10% dos máis ricos posúe o 50% da riqueza mentres que o 40% dos máis desfavorecidos ten só 3% da mesma.

A fenda entre persoas ricas e persoas pobres é máis grande que nunca nas últimas tres décadas. Así o recoñece a OCDE nun informe titulado 'Por que menos desigualdade beneficia a todos', documento no que sinala que ene estados como o español esa diferencia entre os que máis teñen e os que menos disparouse. Coa crise, e nos anos máis duros (2007-2011) no 10% dos fogares máis desfavorecidos perderon unha media dun 13% anual dos seus ingresos. Pola contra, o 10% dos fogares que máis tiñan perderon un 1,5% das súas ganancias. As capas máis baixas pagaron, malia ter menos, moito máis as consecuencias da crise que as privilexiadas. Nos 34 estados representados na OCDE o 10% das persoas máis ricas posúe o 50% do total a riqueza, mentres que o 40% das persoas máis pobres só detena ao 3 por cento da mesma. Os recortes sociais, os axustes fiscais, o desemprego... son algunhas das causas que neste informe se sinalan como explicación dese aumento preocupante da desigualdade. O informe destaca tamén que a pobreza aumentou de maneira preocupante nos anos de estudo, 2007-2011, en toda a OCDE. A poboación que está por baixo do nivel da pobreza pasou do 1 ao 9,4%.


Summary: A proposta non de lei feita polo grupo do Bloque Nacionalista Galego será tratada esta sexta feira na comisión de Cultura da cámara galega. A pretensión é que se recoñeza o valor deste patrimonio cultural e histórico dedicado á memoria dos fusilados en 1846 na vila.

A proposta do Bloque para declarar o monumento na memoria dos Mártires de Carral un Ben de Interese Cultural (BIC) chega mañá ao Parlamento. A comisión de Cultura será a encargada de debater esta proposta non de lei para estabelecer unha maior protección sobre o monumento pétreo que preside o centro da vila de Carral. Os nacionalistas locais lembran que este legado na memoria dos fusilados en 1846 erixiuse en 1904 a iniciativa da asociación Cova Céltica da Coruña e da emigración galega en América. Os coñecidos como "Mártires da Liberdade" representan, segundo o BNG, un "fito fundacional do galeguismo contemporáneo". Malia que semella un elemento do patrimonio relixioso non é así. O arquitecto Juan Álvarez Mendoza elixiu a forma de cruz e, curiosamente, esa escolla evitou que moitos anos despois o réxime franquista a tirara abaixo. Porén, na ditadura non foron posíbeis as homenaxes públicas. De cara ao futuro, agárdase conseguir o apoio de todas as forzas representadas na Cámara galega polo "valor artístico, histórico e o sentido e dignidade do país". Así o sinala a deputada Mercedes Queixas, que insta a clase política galega a abrir "un punto e aparte na conservación e dignificación do mesmo e do significado e legado dos Mártires de Carral". Desde o BNG de Carral, Vitoria Louro, demandou unha maior implicación coa conservación deste monumento tanto por parte da Xunta como do resto de Administracións, comezando polo "Concello de Carral".


Summary: Pili Estévez enceta unha rolda de entrevistas que Sermos vai publicar coa vista posta no Día Internacional das Mulleres e explícanos as razóns da convocatoria unitaria lanzada polo conxunto do movemento feminista "na súa diversidade".

Pili Estévez fai parte da Plataforma galega en defensa do dereito ao aborto. Do seo deste espazo de traballo colectivo xurdiu a convocatoria dunha manifestación unitaria o vindeiro 8 de marzo. Desde a "diversidade" do feminismo galego lanzan un chamamento a se mobilizar no Día Internacional das Mulleres polos dereitos de todas e contra o "retroceso" que en materia de igualdade están a supor as políticas da dereita. Baixo o lema 'Feminismo para avanzar, xuntas nunha mesma loita' a manifestación partirá da estación de comboios de Compostela o domingo ás 12.00 horas. Como xorde a convocatoria dunha mobilización unitaria?O 8 de marzo é unha data de axenda que abrangue todo o feminismo. O pasado ano fora convocada a manifestación desde a Plataforma galega en defensa do dereito ao aborto mais este ano entendiamos que a convocatoria debía partir do conxunto do feminismo galego na súa diversidade, de todas as organizacións e colectivos. De aí que sexa un chamado amplo e unitario. Coidamos interesante confluír. A manifestación, convocada baixo o lema "Feminismo para avanzar", partirá da estación de comboios de Compostela o domingo ás 12 horas Nos últimos anos a loita en defensa dos dereitos sexuais e reprodutivos, nomeadamente o dereito ao aborto, centrou as reivindicacións. Desta volta, volve ser un 8 de marzo transversal?Desde o momento no que é unha convocatoria unitaria trascende a unha soa loita. Todas as organizacións e mesmo a propia plataforma coincidimos en denunciar os retrocesos sociais que se están a producir froito das políticas do Partido Popular. No plano social, económico ou laboral. Neste senso, o lema é o máis expresivo posíbel [Feminismo para avanzar, xuntas nunha mesma loita]. "Se quedamos na casa, se non alzamos a nosa voz, esmagarán os nosos dereitos" Existe unha variábel de xénero nas consecuencias da crise?Por suposto. A situación das mulleres, por exemplo, no mundo laboral así o evidencia. Atínxenos unha maior taxa de desemprego e precariedade. Aliás, padecemos a volta ao rol asignado de coidadoras téndomos que asumir o traballo da casa, non remunerado, co que se está a suplir o desmantelamento dos servizos sociais e das axudas. Para alguén que nunca participara nunha mobilización o 8 de marzo, que razóns lle darías para acudir?Esta é unha loita importante, como tantas outras. Se quedamos na casa, se non alzamos a nosa voz, esmagarán os nosos dereitos. E vímolo, por exemplo, coa retirada do anteproxecto de lei de reforma do aborto. Se non fose pola presión social e o custe electoral que esta cuestión lles estaba a carrexar non o terían retirado. Os dereitos non se agasallan, conquístanse. É por iso importante loitar. Fe de grallas. Este artigo foi editado por volta das 12.20h para mudar o que, por erro, se atribuíu como lema da manifestación e que, en realidade, se corresponde co título do manifesto de convocatoria, 'Resistimos e loitamos'. A lexenda correcta é 'Feminismo para avanzar, xuntas nunha mesma loita'.


Summary: "O 90% de nós somos mulleres, cunha media de 32 anos e o 73,3% non temos fillos", subliñan as Enfermeiras Eventuais en Loita no marco da iniciativa '12 meses, 12 loitas', inspirada na primeira mobilización do colectivo, o pasado 12 de maio nas oposicións en Silleda

As enfermeiras eventuais do Servizo Galego de Saúde abriron o pasado maio unha fronte de reivindicación tan intensa como inesperada. Cadrando cos exames de oposición celebrados en Silleda xermolou a plataforma Enfermeiras Eventuais en Loita para poñer cifras e rostros á protesta contra a precariedade laboral do colectivo, pero tamén para seren activas no debate político despois de que a Xunta tentase amortecer o impacto das súas denuncias. A primeira mobilización das enfermeiras eventuais, o 12 de maio nas oposicións en Silleda, inspirou a iniciativa '12 meses, 12 loitas'Aquel 12 de maio inspirou o colectivo para manter a reivindicación, articulada xa en torno a un manifesto e cun documento de propostas básicas coas vías que, ao seu xuízo, serían imprescindibles para poñer fin á precarización do sector. Nacía así 12 meses, 12 loitas, unha cita mensual coa mobilización das enfermeiras que este 12 de agosto se centrou na reivindicación do dereito á conciliación da vida laboral e persoal, o cal torna en imposible coa concatenación de contratos duns poucos días e a necesaria dispoñibilidade "permanente" para o Sergas, din. Ao tempo, a Consellería de Sanidade volveu responder alegando, como noutros conflitos sanitarios, que hai unha década a situación era peor.Concentracións ante diversos centros sanitarios por toda Galicia, varias delas apoiadas por representantes da oposición galega, reivindicaron este luns o "dereito a conciliar". Na concentración da Coruña quen puxo voz ao manifesto foi a enfermeira Silvana Muñoz, quen instou a Xunta a facer compatibles as súas alertas pola crise demográfica co tratamento a estas profesionais. "O 90% de nós somos mulleres, cunha media de 32 anos e o 73,3% non temos fillos""O 90% de nós somos mulleres, cunha media de 32 anos e o 73,3% non temos fillos", relatou Muñoz, para despois engadir que "as que se arriscan" a seren nais, "non reciben apoio do Sergas". Non en van, Sanidade esíxelles na práctica "dispoñibilidade de 24 horas, non temos dereitos a baixa por embarazo de risco" nin a adaptacións do posto dun traballo que consiste en encadear contratos "de servizo en servizo, subindo a ambulancias" e sempre pendentes do teléfono.En situacións coma esta, pero tamén do posterior coidado de fillas e fillos ou de persoas maiores, "só nos queda a opción da suspensión do chamamento". E "se non traballas, non cotizas e non cobras", polo que as máis das veces "segues no bucle: non podemos coller baixas porque o Sergas non coida a quen coida; tampouco temos vacacións, nin permisos por matrimonio" e mesmo "en moitas ocasións, as libranzas". A Xunta, ao cabo, non recoñece que "temos vida máis alá do Sergas", lamenta. "Temos contratos eventuais durante anos aínda que aprobemos oposicións"Enfermeiras Eventuais en Loita lembran que estas son as consecuencias concretas da concatenación de contratos. "Temos contratos eventuais durante anos aínda que aprobemos oposicións", afirmou na concentración da Coruña o enfermeiro Hugo Bermúdez, da Asociación de Enfermaría Sociosanitaria (Aensac). "Tanto ten que teñamos moitos anos traballados, como non sacan prazas dabondo, estamos continuamente cubrindo ocos con prazas eventuais", máis aínda no verán, subliña.A Xunta retruca que co bipartito había menos enfermeirasIgual que ante anteriores conflitos sanitarios, caso da escaseza de pediatras, o Goberno galego volveu optar por retrotraerse ao ano 2008, o derradeiro completo do Executivo de coalición de PSdeG e BNG na Xunta, para vir concluír que o gabinete do PP mellorou a situación. Nun comunicado feito público mentres se desenvolvían as mobilizacións, a Consellería de Sanidade "reitera" o que define como "firme e decidida aposta polo persoal de enfermaría", o cal queda "reflectido nas 1.519 prazas ofertadas nesta categoría" dende 2013, sinalan.Sanidade defende que na actualidade hai 700 enfermeiras máis que en 2008 e "ademais, o 88% do persoal é estable"Sanidade defende que o Sergas conta na actualidade con "preto de 11.000 profesionais e enfermaría, o que supón 700 máis dos que había no 2008" e "ademais, o 88% persoal estable". O eventual, agrega, é "necesario para reforzar" os cadros de persoal "en momentos de maior carga asistencial ou cubrir as ausencias" do persoal estable, agrega.A "creación de 130 prazas de enfermaría" en Atención Primaria ou "o contrato de continuidade, mediante o que se lles ofrece un período de estabilidade no emprego" de un a tres anos, son outras das medidas que Sanidade subliña fronte á mobilización das enfermeiras. No entanto, Enfermeiras Eventuais en Loita advirte de que os datos que manexa a plataforma, pero tamén os máis recentes do Consello de Contas, "contrastan moitísimo co que di o Sergas". O organismo fiscalizador, destacan, "indica que máis dun 40% estamos en situación eventual".


Summary: As mudanzas que introduciu nos últimos días a Consellaría de Educación a respecto dos protocolos relativos á Covid-19 nos centros de ensino está a causar malestar entre a comunidade educativa. A última: os casos sospeitosos de coronavirus teñen que ir ás aulas en caso de ser alumnado ou profesorado.

De "temeridade". Así cualifica a CIG-Ensino a nova mudanza de Educación a respecto do tratamento de casos sospeitosos de coronavirus, máxime cando 1 de cada 8 casos activos está nas escolas. Na actualización do protocolo ante a Covid-19 no sistema educativo, cando exista un caso dubidoso no núcleo familiar ou que presente síntomas compatíbeis coa doenza, o resto de persoas conviventes terán que minimizar e evitar as interaccións sociais, mais poderán acudir tanto á escola como ao seu posto de traballo, no caso de seren docentes. De se confirmar o positivo, os familiares non poderán acudir ao centro de ensino ao seren considerados casos estreitos e terán que gardar corentena por un período de dez días, de acordo coas indicacións das autoridades sanitarias. A medida está a causar indignación na comunidade educativa, "parécenos unha exposición gratuíta e innecesaria a un risco que, de se realizar unha PCR con rapidez, non debería dar maior problema por manter a unha persoa convivente, sexa docente ou alumna, na súa casa", considera a CIG-Ensino, sindicato maioritario no sector. "Ir ao centro educativo sen saber se a persoa coa que convives deu positivo, é un risco non só para a persoa senón para o resto das persoas coas que traballa ou está na aula", abunda. Nestes momentos, as PCR a contactos estreitos en centros escolares sofren unha espera de entre sete e 15 días. Contradí a última orde do DOG e as recomendacións do ministerio A mudanza no protocolo de educación colide coas recomendacións que se manteñen para a poboación xeral e que veñen de ser referendadas no DOG do 4 de novembro, na Orde pola que se establecen medidas de prevención específicas como consecuencia da evolución da situación epidemiolóxica derivada da Covid-19. No texto da orde recóllese que as persoas "consideradas contacto estreito dun caso sospeitoso, probábel ou confirmado deberán seguir as condicións de illamento ou corentena que lles sexan indicadas desde os dispositivos asistenciais ou de saúde pública, sen poder abandonar o seu domicilio ou lugar de illamento ou corentena en ningún caso, salvo autorización expresa do servizo sanitario por causas debidamente xustificadas". Tamén resulta contraditoria a medida coas recomendacións do Ministerio de Sanidade, que claramente mantén o criterio de gardar corentena en casos de conviventes de persoas con sintomatoloxía susceptíbel de ser Covid á espera de resultados. En que consiste o cambio? Até esta quinta feira, o protocolo de Educación advertía de que "se algunha persoa do núcleo familiar é sospeitosa de padecer a COVID-19, o alumnado ou o persoal do centro que convivan con elas non poderán acudir ao centro até que se coñeza o resultado da proba e sexa negativo. A persoa afectada ou a súa familia comunicarán o resultado á persoa coordinadora Covid do centro". Desde a quinta feira, día 5, o protocolo dita que "os conviventes dunha persoa con síntomas compatíbeis coa COVID (alumno/a ou profesional) que se encontre á espera do resultado, evitarán as interaccións sociais que sexan prescindibles ata que se confirme o resultado, pero non será necesario que garden corentena no domicilio, podendo acudir tanto á escola como ao seu posto de traballo".


O 27 de janeiro de 2013 tinha lugar em Compostela a terceira manifestaçom nacional "em defesa da língua que nos une"como proclamava com eloquência o lema da convocatória. Manifestaçom nacional, efectivamente, por participaçom, por concorrência plural e polo respeito manifestado a todo o espectro de posiçons persoais ou colectivas em prol do signo lingüístico que nos singulariza como povo e como sujeito político. Sem língua seríamos apenas umha província espanhola marginal e insignificante. As imagens da demonstraçom de civismo reivindicativo conservadas som, mais umha vez, memoráveis. Tanto a língua como o mapa nacionalista de Galiza experimentam grave erosom, vítimas num e outro caso de progressivo desafecto social A língua é o nosso signo supremo de identidade diferenciada da mesma maneira que a posse de um sistema de forças políticas próprias é garantia de um futuro potencial incondicionado, embora incerto, para o nosso país. Mas, tanto a língua como o mapa nacionalista de Galiza experimentam grave erosom, vítimas num e outro caso de progressivo desafecto social. Língua e política parecem terem-se tornado socialmente prescindíveis visto nom poderem oferecer utilidade clara a olhos de amplos segmentos da sociedade galega. Míngua a língua vítima de um processo de marginaçom secular expressado nos nossos dias em episódios tam agressivos como as medidas de confinamento em lazareto de tratamentos paliativos prescrito polo Governo galego no Decreto 79/2010. O objectivo declarado é "ordenar o plurilingüísmo no ensino non universitario de Galicia", quer dizer: reduzir a escolarizaçom no idioma próprio encomendando a culminaçom da tarefa de downsizing empreendida ao cosmopolitismo da Universidade e à imersom mediática assimilista. As forças políticas próprias no entanto -o BNG até o momento e a instável constelaçom nascida do seu big bang agora- atravessam umha profunda crise existencial de incerta evoluçom. Enquanto, acampado nas margens, o 25% do corpo eleitoral galego, 350.000 cidadáns mais ou menos, esperam diagnostico e resultados. Suponhamos por um momento que é o que teria acontecido se as sucessivas convocatórias do Dia da Pátria tivessem adoptado desde o seu início o formato de pluralismo, convivência e respeito que presidiu a manifestaçom do 27 de Janeiro de 2013 O actual cenário convida a ensaiar um pequeno exercício de história contrafactual que embora nom mova moinhos pode ajudar à compreensom dos erros cometidos e ao reconto das oportunidades perdidas pola família nacionalista sem aparente propósito de emenda. Suponhamos por um momento que é o que teria acontecido se as sucessivas convocatórias do Dia da Pátria tivessem adoptado desde o seu início o formato de pluralismo, convivência e respeito que presidiu a manifestaçom do 27 de Janeiro de 2013. Ninguém poderá negar que, em tal caso, o grau de identificaçom social com o movimento nacionalista teria sido radicalmente diferente do actual. Imaginemos que desde os sessenta finais -meio século lá vai, o senhor Santiago nos valha!- as sucessivas convocatórias patrióticas estivessem presididas polo sao princípio de pluralismo nos discursos e respeito às opinions alheias. Que os nossos particulares Aberri Eguna -dias da patria- nom tivessem degenerado em Alderdi Egunas -dias do partido- para solaz exclusivo de paroquianos e aderentes. História contrafactual certamente mas em nengum caso de ciência ficçom. O Partido Galeguista de Bóveda e Castelao praticou com cívica tenacidade umha política tal, de seducçom do distante e cordialidade fraternal com o próximo. A evocada fraternidade galeguista -que nunca ocultou as diferenças de procedência e projecto político que a atravessava- só chegou a quebrar com o terror do trinta e seis, e mesmo naquela ocasiom mais impregnada de amarga decepçom que de repulsom sectária. O juízo sumaríssimo seguido de condena ao heresiarca tem raiz religiosa, nom cívica. Podemos rastrear a sua épica em obras como "Assi se temperou o aceiro" de Nikolai Ostróvski, que pretendia inculcar nas futuras geraçons soviéticas o espírito de ascese necessário para criar o home novo e alcançar a libertaçom definitiva da humanidade. Corria daquela o ano 1934 no qual Stalin decidiu decretar a indecente série de autos de fé para regenerar o projecto autocrático socialista e que só serviu para erradicar o discurso cívico: os homes de aço prevalecérom já sem remissom sobre os homes de palavra. Como queira que seja, a língua nom vai morrer porque nom o permitiremos. Onde cresce o perigo cresce a salvaçom, enunciou um grande poeta alemám; Holderlin rematava o seu poema anunciando que despois de aventar o cereal o farelo dispersa-se e fica o grao. O farelo que provocou a saída à rua a milhares de persoas o 27 de janeiro de 2013. Que o idioma galego está doente sabemo-lo bem por mais que talvez seja mais resistente do que é imaginado. Míngua e degrada-se a qualidade da transmissom oral mas emergem nas margens da sociedade pujantes movimentos de reacçom contra o assimilismo abafante Que o idioma galego está doente sabemo-lo bem por mais que talvez seja mais resistente do que é imaginado. Míngua e degrada-se a qualidade da transmissom oral mas emergem nas margens da sociedade pujantes movimentos de reacçom contra o assimilismo abafante. Dous deles som primordiais: o uso comprometido e consciente do idioma por parte da juventude mais activa e a crescente reafirmaçom da dimensom internacional do nosso idioma. A firme reivindicaçom do idioma como veículo de comunicaçom habitual vai à par com a crescente convicçom da necessidade de revitalizar o idioma mediante a impregnaçom com o português -240 milhons de usuários- nom obstante os viscosos prejuízos anti-reintegracionistas em vigor. Ninguém nasce reintegracionistas, o imperativo da projecçom internacional da língua é produto da reflexom. Permitide-me evocar dous exemplos recentes de este processo em marcha. Refiro-me a Ramón Villares, presidente do Conselho da Cultura Galega e a Santiago Lago Peñas, doutor em economia e professor da Universidade de Vigo. Convido ao leitor interessado a consultar o fruto mais recente das reflexons do eminente historiador e o esperto economista. A firme reivindicaçom do idioma como veículo de comunicaçom habitual vai à par com a crescente convicçom da necessidade de revitalizar o idioma mediante a impregnaçom com o português Poderíamos ainda acrescentar a recente publicaçom em português do Informe Anual 2013 sobre política chinesa do IGADI. O seu director, Xulio Ríos, é um reconhecido especialista em política internacional. Escusado manifestar que a estratégia reintegracionista deve progredir por via de consenso e difusom massiva, evitando situaçons indesejáveis de confusom social ou descontinuidade. Quanto à política, um segmento decisivo do eleitorado, o mais novo e comprometido, assiste incómodo ao difícil parto do nacionalismo galego do século XXI. Os concorrentes exigem renovaçom, arrenegam do patriotismo de partido e preferem a tonalidade pragmática e secular a nebulosas alter-soluçons sem contrastaçom histórica. Talvez nom lhes falte razom; a filosofia da praxe avisava que "a humanidade nunca projecta tarefas que nom esteja em condiçons de abordar". O nacionalismo galego em estado difuso -quero dizer, o nacionalismo em projecto- ultrapassa as pequenas biografias de partido e talvez tenha dificuldade mesmo para compreender as suas peculiaridades organizativas, filias e fobias. O imperativo de actualizar estruturas e mensagens precisa de ouvido fino e ousadia suficiente para esvaziar a arca da aliança onde se guardam credos, medos e preitos esquecidos. Nem as ortodoxias de partido nem as políticas lingüísticas de signo adaptativo dam mais de si Obsolescência e confusom na política, erosom e abandono na língua. Nem as ortodoxias de partido nem as políticas lingüísticas de signo adaptativo dam mais de si. A sociabilidade emergente animada pola proliferaçom de foros digitais, comunicaçons persoais instantáneas, informaçom plural na Internet e iniciativas associativas de todo tipo reclama novos discursos e formatos, novos procedimentos designados para acelerar o nascimento da Galiza que pugna por brotar.


Summary: Conferencia de imprensa de Feijóo após a reunión semanal do Consello. Sermos Galiza perguntou directamente ao titular da Xunta se Conde Roa lle causa tamén repugnancia (Feijóo dixo onte literalmente: "Bárcenas repúgname"). O presidente do Goberno galego eludiu situar a Conde Roa á altura de Bárcenas. En realidade, a Conde Roa nin o nomeou. Si dixo que "o que pasa en Santiago" non é normal.

Feijóo deixou a mensaxe de que os seus compañeiros de partido no concello de Santiago terán de dar explicacións e pedir desculpas, porque o que está a pasar, admitiu, "non é normal". Segundo o presidente do executivo galego "teremos que estar atentos" ao decorrer das investigacións "para tomar as decisións oportunas", porén, Núñez Feijóo eludiu tomar parte nos acontecementos desta quinta feira e non quixo posicionarse a respecto de se exixirá demisións na administración local. Feijóo: "O que acontece no Concello de Santiago non é normal, teremos que estar atentos" Os feitos producidos hoxe coa detención de catro persoas en Santiago de Compostela amais do rexistro na morada do ex alcalde Gerardo Conde Roa, aumentan a presión sobre Feijóo e véñense a se sumar aos últimos movementos xudiciais nas filas do Partido Popular, entre elas, o procesamento do delegado territorial da Xunta en Ourense, Rogelio Martínez (ex alcalde de Arnoia). No entanto, o líder d@s populares quixo sacar ferro ao asunto apelando a outros concellos --de maneira velada ao de Lugo cuxo rexedor, o socialista López Orozco, tamén foi obxecto de investigacións xudiciais-- cun tallante "tampouco me parece normal o que acontece noutros concellos". En resposta á cuestión achegada por Sermos Galiza a respecto de se o presidente da Xunta se amosaba igualmente "repugnado" polo acontecido en Compostela, como si o manifestou do caso Bárcenas, Núñez Feijóo non se quixo pronunciar e insistiu en considerar que "non é normal" o número de imputacións producidas na localidade. Porén, acrecentou "hai que agardar". O finiquito de Bárcenas O vice-secretario de organización do Partido Popular en Génova, Carlos Floriano, recoñeceu o pagamento dun finiquito prorrateado ao seu ex tesoureiro, en concepto de indemnización por despedimento improcedente e máis da Seguridade Social tal e como se fixo público esta quinta feira, "un pagamento a prazos, iso é o que hai", aseverou o vice-secretario. Segundo Floriano isto non constitúe "fraude de lei", como tampouco o sería segundo o popular o pagamento da Seguridade Social sen existir relación laboral. O presidente da Xunta de Galiza eludiu pronunciarse ao respecto após o Consello da Xunta. No entanto asegurou ter "a mesma opinión" que amosou a pasada cuarta feira no Pleno do Parlamento.


Summary: É unha figura decisiva na historia da Galiza do século XV. Segundo uns, era orixinario de Ferrol e morreu en Pontedeume nos momentos finais da irmandade. Para outros, entre eles nós, era rexedor da Coruña e morreu en Xuño de 1458 a mans de Fernán Pérez de Andrade "O Mozo", após facer testamento un ano antes.

Sexa como for, este fidalgo, como a totalidade dos dirixentes irmandiños desa centuria, foi a cabeza daquela revolta que abalou á altura de 1431 as terras de Nuno Freire de Andrade "O Mao" e que remataría por estenderse a todo o norte galego coa clara intención de xeneralizar a protesta. Ergueu e dirixiu nunha revolta de 3.000 persoas, procedentes das comarcas de Trasancos, As Mariñas e a Terra Chá, á que non tardarían en sumarse os descontentos das terras dos bispados de Lugo e Mondoñedo, até formar unha milicia de máis de 10.000 persoas que comezaron a derrubar fortalezas e cortar viñas, visando espallar a revolta por toda a parte. O norte galego vai ser o escenario dos principais capítulos desta loita. A pelexa será especialmente dura nas terras de Ferrol e Pontedeume, en cuxo pazo serán asediadas a muller e a filla de Nuno Freire de Andrade polas xentes de Roi Xordo, repetindo o operativo no castelo da Nogueirosa e continuándoo en Betanzos, onde chegan a queimarlle a residencia. A expansión da revolta ao centro de Galiza e o intento mesmo de tomar Santiago de Compostela, rematando co poder do arcebispo Lope de Mendoza, representará o comezo do declive da protesta, ao ser rexeitadas ás forzas de Roi Xordo ás portas da cidade e non ser aceptadas as súas demandas polos mediadores reais. Reagrupados os irmandiños sobre as súas bases iniciais na zona das Mariñas, serán derrotados definitivamente en Pontedeume polos exércitos de Nuno Freire de Andrade "O Mao" e do corexedor real Gómez de García de Hoyos, que non só logran levantar o cerco sobre o castelo da vila, senón que inician unha forte represión contra os rebeldes. A revolución dirixida por Roi Xordo é a resposta ás medidas fiscais de Nuno Freire de Andrade "O Mao", persoa chave do poder real castelán no pais A revolución dirixida por Roi Xordo é a resposta ás medidas fiscais de Nuno Freire de Andrade "O Mao", persoa chave do poder real castelán no pais, e a vontade de Ferrol e Pontedeume por recuperar o carácter de vilas de reguengo, perdido polo seu apoio a Pedro I. As súas demandas son ben coñecidas, fundamentalmente a raíz das queixas achegadas ao rei Xoán II a finais de 1461 ou comezos de 1462 polo rexedor de Ferrol, Pontedeume e A Coruña, Pedro Padrón, nas que demandaba a volta destas tres localidades ao señorío real, reivindicación que se fará efectiva temporalmente á volta de 1441. Agora ben, as causas estruturais do conflito e a explicación do alargamento da rebelión a todo o norte galego, están ligadas as consecuencias das políticas dos Trastamara, cun programa de goberno ao servizo da oligarquía señorial e eclesiástica e enfrontados aos intereses das vilas e das cidades, merecedoras da atención de Pedro I. A irmandade de 1431 foi un ensaio xeral para o norte galego da grande revolta irmandiña de 1467, xogando a mesma función que a "revolta dos portos" de 1451 e 1452 nas Rías Baixas, cumprirá para o sur do país. Estamos diante dun movemento de longa tradición no Reino de Galiza, cuxas orixes arrancan do século XII, con réplicas nas centurias seguintes, de carácter endóxeno, cunha lóxica e propósitos diferentes ás experiencias xurdidas no marco da coroa de Castela. Se para este último caso as irmandades responden a un programa de orde público asociado a novos fenómenos de poboamento urbano, no noso atende a obxectivos políticos asociados ao proceso de inserción subsidiaria no espazo castelán e da propia dinámica de clases interna, nun tempo que os sectores socias emerxentes, basicamente extractos da baixa e media fidalguía e do artesanado, tentan disputar a hexemonía aos grupos oligárquicos de matriz señorial ou eclesiástica. A irmandade de 1431 foi un ensaio xeral para o norte galego da grande revolta irmandiña de 1467 Roi Xordo é vítima do malfado da historia de Galiza e dunha visión mitificada e deformada da loita irmandiña. Así, unha parte da historiografía, fundamentalmente aquela fundacional do discurso españolista, tenta converter este movemento no capitulo galego da revolta dos comuneiros, na perspectiva de integrala no grande relato que é a invención de España. Ao tempo, debedora neste caso dunha interpretación escolástica do marxismo, asócianse ás revoltas a unha loita de dirección popular, porén á súa fronte atópanse sectores da fidalguía, como acontece con Roi Xordo en 1431 pero tamén en 1466 con Diego de Lemos, Alonso de Lanzós e Pedro Osorio, fillo do poderoso conde de Trastamara. Roi Xordo, unha rebeldía aínda por coñecer debidamente; a revolución irmandiña, un capítulo central da vida do noso pobo por explicar; a historia do Reino de Galiza, unha realidade por divulgar.


Summary: Continúa o debate no PSOE sobre se facilitar ou non a investidura de Rajoy a meio dunha abstención. O líder histórico Felipe González pronunciouse a favor esta sexta feira através dun artigo en El País. A presidenta de Baleares oponse.

No meio do debate, un silencio clamoroso, o do secretario xeral do partido, Pedro Sánchez, quen non realizou nen unha soa declaración desde a noite eleitoral. Todo indica que Sánchez non se pronunciará até que o Comité Federal, máximo órgao do partido entre Congresos, se reúna o próximo sábado. Fontes do PSOE informan de que o Comité Federal votará este sábado o non á investidura de Rajoy, mais algúns portavoces teñen admitido nos off the record cos meios que non se desbota que, en función de como vaian os acontecimentos, unha reunión ulterior dese mesmo Comité puidese variar a posición, eventualmente cara á unha abstención. Sen a abstención do PSOE é materialmente imposíbel a investidura de Rajoy, sendo que, no plano máis optimista, o PP podería aspirar no máximo a 175 votos favorábeis, os seus 137, os 32 de Cs, os 5 do PNV e CC. O comezo da negociación co PNV foi, aliás, negativo. Aitor Esteban, o seu portavoz no Congreso, dixo onte após se ver con Rajoy que o seu partido está neste momento no "non" porque non se pode pretender borrar nunha semana desencontros de varios anos co partido no goberno. En todo caso, esta posición é perfeitamente movíbel e o PNV ten unha acreditada posición pactista. O único problema, o calendario eleitoral. Hai eleccións en Euskadi e o PNV pode valorar que o si a Rajoy lle podería restar apoios nas bases abertzales, para ledicia de Arnaldo Otegi. Aitor Esteban, o portavoz do PNV no Congreso, dixo esta cuarta feira após se ver con Rajoy que o seu partido está neste momento no "non" Con 175 votos favorábeis a investidura sería imposíbel de haber 175 votos en contra, daí que Felipe González defenda no seu artigo en El País que "excluíndo a coligazón e o apoio ao PP na investidura, en caso de necesidade, [o PSOE] non debe ser un obstáculo para que houber un goberno minoritario". Esta posición de González vénse sumar á expresada polo presidente de Estremadura e remite á que implicitamente mantén a baronesa andaluza, Susana Díaz. Mais González xa non é o tótem incuestionábel que foi no pasado dentro do PSOE e esta mesma quinta feira a presidenta de Baleares, Francina Armengol, mostrou a súa total oposición a que o partido socialista facilite a investidura de Rajoy. Após dicer que non partillaba "para nada" a posición de González, Armengol dixo: "Non podemos permitir nen por activa nen por pasiva un goberno do PP". Armengol alcanzou a presidencia do goberno balear após un pacto do PSOE con Podemos e co nacionalista Més. Por súa parte, o líder do PSC, Miquel Iceta, dixo esta cuarta feira que, caso de Rajoy fracasar na investidura, o PSOE debería estudar a hipótese de encabezar unha alternativa. O partido socialista só podería alcanzar a Moncloa ou ben nun pacto trilateral moi improbábel con UP e Cs ou ben nun acordo con Unidos Podemos que fose votado afirmativamente polos soberanistas cataláns.


Summary: O Deportivo xa peina o mercado en busca dun remplazo no banquiño, despois da destitución de Victor Sánchez del Amo, anunciada onte polo clube. Con isto, Víctor convértese no terceiro técnico despedido no período de dous anos de Tino Fernández. O candidato mellor situado para o posto é Paco Jémez, mais o seu alto caché complicará as negociacións.

Víctor Sánchez del Amo non adestrará máis ao Deportivo da Coruña. Após un ano de altibaixos, que rematou do peor xeito con problemas internos no vestiario. O contrato de Víctor foi rescindido cando aínda lle quedaba unha tempada máis e convértese na terceira destitución de Tino Fernández nos seus dous anos como presidente do Deportivo. O madrileño rematou do mesmo xeito que previamente o fixeran Fernando Vázquez e Victor Fernández. Neste caso o detonante foi moi diferente. No caso de Fernando Vázquez, a destitución atribuíuse a unhas palabras críticas coa política de fichaxes do clube. Por outra banda, Víctor Fernández pagou os seus malos resultados no banquiño, que posteriormente, ocuparía Sánchez del Amo, quen no seu caso se viu superado na xestión do vestiario o cal desencadeou nunha deficiente segunda volta do campionato ligueiro que a piques estivo de rematar en descenso. Agora, o Deportivo rastrexa o mercado para contratar ao terceiro adestrador da era Tino. Paco Jémez soa con moita forza e semella o candidato perfecto, após a súa grande etapa como adestrador do Raio Vallecano. Jémez é un técnico que aposta polo bo xogo e que se caracteriza por ser un gran líder no vestiario, mais a maior traba para chegar a un acordo poden ser as súas pretensións económicas, poida que excesivas para as arcas do Deportivo. Víctor despediuse dende as redes sociais con boas palabras para o clube: "Mis mejores deseos para #Onosodépor", publicou o madrileño. Por outra parte, un dos principais artífices da división no vestiario coruñés, Lopo, anunciou a súa marcha de terras coruñesas, pois non seguirá na próxima tempada.


Summary: O mago das finanzas, o arquitecto do suposto milagre económico español de finais dos 90, acaba de ser condenado a 4 anos e 6 meses de prisión polo caso dos cartóns Black. El e Blesa -condenado a 6 anos- terán de responder solidariamente polo conxunto do diñeiro roubado á entidade, 12,5 millóns de euros entre 2003 e 2012.

A sección cuarta da Sala do Penal da Audiencia Nacional española ditou condena contra as 65 persoas acusadas polo uso fraudulento dos cartóns de crédito Black -unhas visas opacas que utilizaban sen ningún tipo de control- durante o período 2003-2012. Os condenados son ou ex conselleiros ou ex directivos de primeiro CaixaMadrid e despois Bankia, entre eles unha nutrida representación de cadros do PP e do PSOE -destaca a presenza do ex ministro Virgilio Zapatero, cunha sentenza de 8 meses de prisión- , mais tamén de Izquierda Unida (o histórico dirixente Jose Antonio Moral Santín é condenado a catro anos de cadea). Tamén foron sentenciados a penas de cadea ex dirixentes de CC OO, como o destacado cadro sindical Rodolfo Benito (3 anos de prisión), e de UGT, Gonzalo Martín Pascual (2 anos). A patronal tampouco safa, o seu ex presidente Díaz Ferrán recebe unha condena de dous anos de cadea, como tampouco libra a contorna da monarquía, co ex chefe da Casa Real Rafael Spottorno (dous anos). Unha longa lista que totaliza 64 persoas, un sarillo de corrupción económica á fronte do cal a sentenza sitúa Miguel Blesa primeiro e despois, a partir da súa chegada a CaixaMadrid en 2010, Rato. O ex vicepresidente do goberno Aznar herdou a operativa de Blesa sen a modificar en absoluto, libre disposición do diñeiro para un uso privado e fraudulento sen dar contas en ningún momento á entidade financeira, que, após o seu estourido, acabou sendo nacionalizada polo Estado. O buraco deixado polos directivos tiña tal dimensión que o FROB se viu obrigado a inxectar na entidade 24.000 millóns de euros. A sentenza condena Blesa e Rato a responderen solidariamente polas cantidades dispostas fraudulentamente por todos os encartados nesta causa, isto é, 12,5 millóns, monto do que, iso si, haberá que deducir as cantidades prescritas que non foron submetidas a xuízo. Rato, un consumado defraudador No caso concreto de Rato estamos perante un consumado defraudador, tal e como aponta o demoledor informe da Oficina Nacional de Investigación da Fraude achegado ao xuíz da causa. Segundo a ONIF, o ex director xerente do FMI defraudou o fisco ao longo de máis dunha década por volta de 6,8 millóns de euros.


Summary: A precampaña do PP ten como claro protagonista o desencontro entre Rajoy e Aznar que se salda, segundo confirma o xornal El Mundo, coa negativa do ex-presidente a participar no programa de actos do partido de cara ás eleccións europeas. O expresidente, que non fora convidado polo PP até onte, responde que a súa axenda está completa.

A precampaña do PP ás europeas ten un tema estrela que é a exclusión do ex-presidente José María Aznar dos actos programados para defender a candidatura ao Parlamento Europeo. Agora foi Aznar quen, segundo o xornal El Mundo, pon o ramo á liorta afirmando que "non hai nin un oco" na súa axenda. Desde a próxima segunda feira, Aznar estará fóra do territorio español, segundo dixo para confirmar que a súa axenda non resiste a tal altura modificación algunha que incorpore actos de campaña, até agora non previstos por Génova. Despois da polémica levantada pola ausencia do ex-presidente do Goberno e ex-presidente do PP, a chamada do director de campaña Carlos Floriano ao secretario xeral das FAES, fundación presidida por Aznar, de nada valeu para mudar a situación. Aznar rexeita o convite, fóra de hora, do seu partido e argumenta o seu rexeitamento a participar na campaña pola súa cumprida axenda internacional na que non se contempla a convocatoria dunhas eleccións europeas. O propio candidato do PP, Miguel Arias Cañete, sinalou a RNE que a chamada de onte non respondía a unha rectificación senón a unha confirmación de axenda, dando a entender que o PP está agora a pechar os principais actos dunha campaña que comeza en días. A tensión sube de ton entre a dirección do PP e o entorno das FAES e, mentres o grupo de Rajoy di lamentar a postura arrogante de Aznar, no ámbito do expresidente falan dunha clara exclusión con ton airado. Pola banda de Aznar, Esperanza Aguirre apurouse a defender a necesaria presenza dunha figura clave na historia do PP na campaña electoral mentres o presidente do Congreso, Jesús Posada admitiu que o partido tiña que ter contado con el "de maneira máis explícita" na programación da campaña.