Summary: Son os poemas d''Os eidos' (1955) de Uxío Novoneyra os ecos poderosos da nosa montaña interior e dos seres que a habitan na paz de todo o vivo. A beleza irrepetible dunha voz que é revelación e música. A chave dos campos para abrir cada cancelo e comprender a inmensidade da existencia, a profundidade do amor, a extrema condición do canto e os substratos infinitos dunha fala ancestral e futura: nela entendemos o canto do paxariño pousado no bicarelo do bico do brelo e con ela somos quen de lles tocar as mans aos antepasados. Unha tuba grandiosa que proxecta o estremecemento sutil do mínimo, cos pés postos en Parada do Courel, desde onde se contempla e comprende o universo.

Polo ano 2003 era eu unha moza entusiasta que ollaba o Courel desde a premontaña do Brollón. Escribía por entón o libro Uxío Novoneyra. Lingua loaira dedicado ao poeta máximo dos cumes do Piapaxaro, e o seu benquerido curmán Manuel Neira Pol fíxome un regalo que gardo coma un tesouro polo seu profundo significado emocional: unha chave antiga da casa do escritor. Para min, que sempre fun máis de cancelo aberto que de porta pechada, máis de horizonte e cume que de tranca e de couso, máis de casiña humilde que de castelo murado, esta chave simboliza a clave do enigma poético: é, como dicía André Breton desde a paixón surrealista, a chave dos campos. Mais de todos é sabido que os campos non teñen chave, e por iso unha chave dos campos non pode pechar nada senón talvez só abrir a conciencia. Esta é para min a chave-clave de Uxío Novoneyra: a que pode abrir as conciencias aos eidos, libres de marcos na mente. Con trinta e dous anos, asentado no Courel en 1952 comeza Novoneyra o intenso ciclo poético d'Os eidos, en estreito diálogo coa sensibilidade galeguista do momento, que trae a primeiro plano aquel vínculo romántico entre sentimento e paisaxe. Asentado na casa natal de Parada naqueles primeiros 50, entregarase ao canto, no que conflúen por unha banda o aguillón ideolóxico do galeguismo cultural de posguerra; por outra os fluxos literarios rosalianos, pondalianos, populares, medievais, orientais e primitivos; e o máis importante: a paixón telúrica que antecede á escrita, a convivencia cotiá co mundo labrego e a procura infinda da beleza como horizonte vital. E así, alí, naquel centro do mundo illado, o que fora neno fascinado coa natureza reintégrase ao agora estremecido lector e pensador da Galicia arredada, pero tamén á memoria familiar do labrego ancestral: todos estes estratos conformarán a inmensa e poliédrica personalidade poética novoneyriana, que dá lugar a un libro único que devén axiña un dos grandes clásicos da nosa literatura: Os Eidos, publicado por Galaxia no ano 1955. Mais o pulo creador que deu lugar a esa primeira achega ao universo courelao non cesará, de modo que no 1974 dará ao prelo Os eidos 2, ilustrada por Laxeiro. E xa nos anos 80, o ciclo courelao, depurado, verá a luz como Os eidos. Libro do Courel (Xerais, 1981), cunha versión ampliada no 1985 e outra anotada no 1990, que constitúe a versión definitiva. Estas sucesivas reescrituras, revisións, e ese regreso permanente ao poemas de Parada revelan que é este o cerne poético do noso autor. 'Os eidos' foron desde a súa publicación e seguen a ser na literatura galega a gran chave dos campos Porque foi naquel ónfalos e naquela apertura máxima da conciencia do ser integral e integrador, como Uxío Novoneyra chegou a sentir a fluencia dos seres e das cousas cara a el, cara á poesía. Ese sentimento de plenitude que confire a epifanía poética deulle unha harmónica e total sensación de paraíso no que crear unha escrita de fondo calado filosófico, que se abeira ao silencio, ao límite da linguaxe e ás últimas loairas do coñecemento. Un coñecemento por identidade amorosa. Por outra banda, o poeta que é Novoneyra é tamén o labrador que comprende a terra sen sacralizala e ao tempo é quen de ler nela, porque como ben ensina a arqueoloxía da paisaxe, a terra pode lerse coma un relato de relatos. E neste senso labrego é como Novoneyra intúe a forma da terra, coma se algo nela estivese escrito. Quizais por esa razón haxa que entender tamén os seus versos como unha revelación. En certo modo, o poeta maniféstase aquí como un especial interlocutor, pois ademais de ser un mediador entre as cousas e o humano, éo tamén dándolle voz a un mundo que se extingue e polo tanto conéctanos cun substrato ancestral que pervive, segundo el advirte, nos nomes e na lingua. A paixón pola materia ten en Novoneyra un carácter primixenio e a súa comprensión entronca coa agricultura tradicional que afonda as súas raíces no Neolítico. Precisamente neste senso, pode dicirse que a aproximación do poeta ao Courel non é paisaxística nin pasivamente contemplada senón intimamente sentida e traballada en longa herdanza. Na poesía de Novoneyra existe tamén unha gran lección antropolóxica, pois é o canto intrahistórico desa sociedade preindustrial aínda viva a mediados do século XX, e que pouco a pouco comezará a amosar os síntomas do seu desartellamento irreversible. Dicía Bachelard que na psique humana ten moita máis presenza a memoria do espazo que a construción dunha narrativa autobiográfica. En Novoneyra a creación dunha narración autobiográfica constrúese a través do espazo e da memoria do lugar, de modo que o espazo sustenta o tempo e a memoria reactualiza o pasado facéndoo presente. Así tamén a súa propia poesía leva inscritos os vellos e acompasados ritmos do campo, porque os seus son poemas do pastor, do home que gadaña, que vai á herba, que ve nevar e entende os augurios das nubes e sabe da boa auga das fontes da montaña; que comprende o canto dos paxaros ou soña co meixelo fincado na man mentres alinda as vacas. Na poética do rito de Uxío Novoneyra, os labores agrarios alcanzan unha significación altamente simbólica pois aseguran a permanencia do pasado, nun soño idealizado de harmonía rural chea da elegancia do pobo e da súa arte. E desa arte precisamente recolle o cantor certas estruturas rítmicas que se sitúan nos estratos profundos do seu quefacer lírico. Pero ademais os propios traballos da terra imprimen o seu ritmo a carón do sutil ouveo ou do delicadísimo canto do paxariño no bicarelo do bico do brelo. Porque canda a música cotiá que anima e fai máis levadeiros os labores máis duros, sitúase tamén a pausada observación dos animais e dos fenómenos atmosféricos, continuando no ronsel infinito da historia a sabedoría das nosas xentes atentas á chuvia e ao vento, coñecedores profundos da inminencia da auga e do trebón polos signos diáfanos do código celeste. E no horizonte a serra, e no íntimo a casa. Un universo atravesado pola delicadeza, pola fascinación ante a grandeza do mínimo, a sabia contemplación da beleza do todo. Pero sobre todo é poesía que aínda mantén o vello vínculo coa musiké, a poesía como canto emanado da materia. E é poesía oracular que manifesta a revelación por identidade profunda. A paixón pola materia ten un carácter primixenio e a súa comprensión entronca coa agricultura tradicional O seu canto verdadeiro vén de lonxe e vai para moito máis lonxe pois concíbese coma un canto vital de autenticidade radical, unha poesía necesaria que procede da experiencia e da conmoción, e que trae a primeiro termo a necesaria ecoloxía amorosa, ese humano lugar da palabra onde o temporal e o atemporal se funden na iluminación dun espazo histórico e ahistórico: o longo devalo da intrahistoria dun pobo inscrita no seu natural ámbito mítico. Os eidos foron desde a súa publicación e seguen a ser na literatura galega a gran chave dos campos. Deitados os ollos nos eidos de Novoneyra e abandonando a memoria e a materia á súa lectura, sabemos e sentimos que neles está contida a totalidade do que somos porque está contida a singularidade humana. Sobre os eidos courelaos a neve segue a atenuar as dores do mundo. Sobre eles perdura a vida noutras formas imprevistas. Sobre eles chove para que soñemos. Quizais daquel mundo intocado d'Os eidos nada quede, engulido o seu lento tempo de boi marón pola veloz devoración da produción. Pero daquel mundo queda a doada certeza do futuro, presente na poesía profunda da vida, a que se leva a cabo cada día nunha loita desigual como o é a loita da verdadeira paz poética contida como lección máxima no canto de Uxío Novoneyra, que foi e será sempre a voz de cada cousa do Courel. Nestas miñas palabras de hoxe, que continúan o diálogo co mestre, están as voces de quen me ensinou con sabedoría e paixón poética canto sei de Novoneyra: Carmen Blanco, Claudio Rodríguez Fer, Elva Rei, Uxío e Branca Novoneyra e a familia Neira Pol. Escolma de textos [ 1 ] Courel dos tesos cumes que ollan de lonxe!Eiquí síntese ben o pouco que é un home… [ 2 ] Terras érmedas do Freixeiro!Montes irados!Pobos pobresque se foron quedando nos ósos! [ 3 ] Vai polo monte o camiñoouteando como un loucopolos cavorcos do vali as poxas do taramouco. Cruza solo a serra todasin levar outra compañaque a gran presencia do ceosobre o silencio da braña. Eu non sein pra onde vaiméntral'o quedo mirando.Sólo sein que eilí se cómpreo soño que estoun soñando... [ 4 ] Cousos do lobo!Caborcos do xabarín!Eidos solosonde ninguén foi nin ha d'ir! Baixa o lobo polo ollo do boscomovendo nas flairas dos teixosruxindo na folla dos carreirosen busca de vagoada máis sola e máis medosa... Rastrexapárase e ventafinca a pouta ergue a testa e oula cara o ceocon toda a sombra da noite na boca. [ 5 ] Os soños negros i os xeitos broucos da noitenun envoltoiro polos carreiros do monte. [ 6 ] Eu a ollar pro lumei o lume a ollarme.O lume sin queimarmefai de min fume. [ 7 ] No bicarelo do bico do brelocanta o paxariño.No mesmiñobicarelo do bico do brelo. [ 8 ] Prados do Chao da Ladal! Baixa a auga durmindo.Ollando no ríovoume indo inordiña non sein pra que sitio… [ 9 ] Viña eu dos Calvaressoñando no aire. Pasein su a Fontecos ollos ó lonxe.Deiteinme na herbacas maos nas meixelas. [ 10 ] Teso do Lombáncamiño de Su a Cemba ó sol da mañá! Nada dixera que non ainda.Todo era unha cousa miña. [ 11 ] Ingrave de ensoñotenme a tarde no coloe só pouso os ollos… Verdega o mofoque fía o pouso do tempo longo. [ 12 ] Quen na outa tardeanduvo a catar o airesabe que a sombra é máisque unha lene escuridade. /O aire ten unha cousaque se perde se ún a conta. [ 13 ] Está o aire enfexon'algo que non vexo.Os paxaros os pradosos eidos calados… [ 14 ] Iba ca alba caladasin pararme con nada. Fonte do Pombo caíndo a fiu! Algo ruxiue do meu corpo saiude briua cobra do calafriu. [ 15 ] Vaise vaiseo camiño d'aire polo airecamiñando cara un sitio aonde nunca foi nadie… [ 16 ] Fala a tarde baixiñoi o corazón sínteo. [ 17 ] Fincado na anta-a fiestra aberta á alba-vía voar as anduriñas. Levein os ollos prá serrai esquecinme da alba de min e delasque anque iban e viñani anque oía non oía… [ 18 ] Chove para que eu soñe… [ 19 ] Esta tarde o aire é meu amigo.Vounme sumindo sumindo.Si o aire querchegarein a non ser ninguén. [ 20 ] Vendo i ouvindo o ríovaise o tempo sin sentilo. Naza'a auga su as abrairasentr'as penas sombrizasroxe e baixade pincheira en pincheirae corre entretecida… /Esta auga da presason eu ou é ela? [ 21 ] Chovenon sein desd'onde nin pra onde… No quedo da tardeollo longo nembrando choivas d'antes. [ 22 ] Chove maina e calada.Veinse os fius da augacontra as bandas das penas…En soutos e devesasas pingoadas esbaran e baixanpetando de folla en folla.Por vecesco vento a ruxidoiramedra e esveceen ondas que ún alonga… Agoraeu son sólo para choiva. [ 23 ] Cain as follas…Sinto unha cousaque se apousa en min e no me toca… [ 24 ] Como sólo nela penso cando cruzo os ucedosa min no me poñen medo as figuras dos penedos. [ 25 ] Ventana de Doña Ildaraprá banda da tara!Castelo do Carbedosólo prá tarde no bico do penedo! [ 26 ] Neva no bico do cumeneva xa pola ladeiraneva no teito e na eira.………………………………………………………………………Eu a ollar pro lumei o lume a ollarme.O lume sin queimarmefai de min fume. [ 27 ] Dobran as campás da neve…A alma de seu gardadatornouse inda máis caladae nin pode nin se astreve. [ 28 ]Pasan as nebras…Eu sinto que me deixan e me levan... [ 29 ]Fontiña do Carabel!Auga brancanacida ó pé dunha faiateñe que ter bon beber. -Tomapon de calexa esta folla.Aséntaa ben no buracoe préndea cunha pedra. Qué fontiña máis pequena!Sécase dun sorbato. Fontiña do Carabelque dás xusto o que ún pode beber! [ 30 ]Canta a fontiñacanta a fontelai anque a canción é delaten unha cousa miñapola que podo entendela. [ 31 ]Eu sein o que oiono souto soioe non sein o que sein. [ 32 ]A casa de pedra e cal vella-solaina e ventás prá serra-feita fai cen anos á miña maneira! [ 33 ]Penas do Fedoollándovos sin sabelotiña eso que eu querocando sin quitalos ollos deixaba de vervos. /Quero ser como erana Campa da Lucenza. [ 34 ]Inda non estoun co'ela.Aínda ún sigue n'el.Estoun en Compostelavendo nevar no Courel. [ 35 ]Branca, Uxío i Arturoquedaranse no Futuroquedaredes no Futuropre que siga o Pasadoe ti Galicia a duraranque se funda o lousadoe caia a neve no lar.Anque se funda lousadoe se descubra o faiado.No coarto en que fun nadoe no mesmo leito ha nevar. [ 36 ]Neva pecho na valiñaneva na Corzarizaneva na tara fraguizaneva nos outos carballosi en tódolos arburallosneva nos soutos i en tódiñolos gallos.Neva pra a pena e pra aciñaneva pra min diante miña….................... Cai a neve polvoriña


Summary: O BNG coruñés lembrou no cemiterio de Santo Amaro o compromiso deste mozo asasinado con 19 anos que "sempre daba a man esquerda cando se presentaba e cando saudaba. Tamén cando se despedía. Facíao porque a esquerda é a man que sae do corazón".

Un ano máis, o cemiterio de Santo Amaro acolleu a homenaxe e lembranza que o BNG da Coruña rende a Pedro Galán Calvete, mozo de 19 anos, nacionalista, que foi asesinado en 1936 polos franquistas. "Sempre daba a man esquerda cando se presentaba e cando saudaba. Tamén cando se despedía. Facíao porque a esquerda é a man que sae do corazón", dicían del os seus coñecidos. "Como galego son nacionalista, como home son marxista. Para que me entendas, son un separatista", defeníase a el propio. 16-S, 81 aniversario do asasinato do mozo Pedro Galán Calvete Lois Diéguez e María Xosé Bravo tomaron a a plabra no acto de homenaxe para lembrar toda unha xeración de coruñeses comprometidos coa Galiza e coa democracia e que pagaron un alto prezo por iso: morte, cadea, exilio. Galán Calvete foi detido o 10 de setembro de 1936 na rúa Bailen da Coruña, mentres paseaba coa súa moza e foi conducido ao cárcere da Coruña e posteriormente ao cuartel da policía de Orzán. As xestións familiares diante de Luís Tovar Filgueiras, xefe do estado maior da VIII rexión militar, non conseguiron a liberdade dun mozo que ao pouco do golpe de estado do 18 de xullo, renunciara a fuxir a América, tal como lle suxerira seu pai, camareiro naqueles barcos de pasaxe que cruzaban o Atlántico transportando emigrantes. O seu corpo apareceu na Corveira-Culleredo. Lois Diéguez e María Xosé Bravo tomaron a a plabra no acto de homenaxe para lembrar toda unha xeración de coruñeses comprometidos coa Galiza e coa democracia e que pagaron un alto prezo por iso: morte, cadea, exilio. Fundador en Outubro de 1933 da "Mocedade Galeguista" da Coruña", aquela "centuria de marxistas, troskistas e libertarios unidos unicamente por un nacionalismo a ultranza" en palabras do seu presidente Jenaro Marinhas. Secretario de organización e asinante do seu primeiro manifesto "eiquí os mozos consentes da Coruña, seguindo o vieiro doutras mocidades galegas, xunguímonos nas Mocidades Galeguistas dispostos a loitar pola liberdade da Nai-Terra".


Summary: Un informe, baseado no país e en Extremadura, reclama un sistema de denuncias "rápido e eficaz", formación no profesorado ou "axuda" aos pais. A investigación recolle varios testemuños de vítimas galegas: "Se vos din que o acoso non existe, ou non coñecen a verdade ou ocúltana".

O acoso escolar é un dos graves problemas do ensino no Estado e en Galicia. Milleiros de casos permanecen "ocultos", sen ser rexistrados oficialmente por non ser tido identificados nin saber como actuar, porque "as medidas para atallalo non están funcionando" ou por "erros" da Administración na recollida de datos. É a denuncia que fai Amnistía Internacional (AI) nun extenso informe presentado este mércores e que ten o territorio galego como unha das bases da súa investigación.Amnistía Internacional denuncia un"problema invisible" e lembra que o 96% dos casos que detecta o teléfono contra o acoso escolar non chega á inspecciónAsí, AI conclúe que o acoso escolar é "un problema invisible que precisa dun sistema de denuncias útil de verdade" e advirte da necesidade de que centros escolares e profesorado "transmitan unha mensaxe clara e de tolerancia cero". Faino logo dunha detallada investigación centrada en Galicia e Extremadura, ao ser dúas das comunidades autónomas desde as que menos chamadas se recibiron no servizo de atención telefónica implantando polo Ministerio de Educación durante o seu primeiro ano de funcionamento, aínda que sen que iso signifique "que o acoso escolar sexa un motivo de preocupación máis significativo" nestes dous territorios.A investigación levada a cabo por AI revela numerosas eivas no tratamento do acoso e destaca que o 96% dos casos que detecta o teléfono contra o acoso escolar non chega á inspección. Así, reclama a implementación dun "sistema de denuncias complementario ao actual, un mecanismo que utilicen acotío os e as adolescentes e que sexa anónimo". Ademais, pide "confiar" nos máis novos á hora de prever este acoso escolar e para identificar as solucións. E pon deberes ao Goberno central e ás comunidades autónomas, "que están fallando á hora de protexer estes nenos e nenas, o que constitúe unha violación de dereitos humanos".O informe achega testemuños impactantes de familias, profesorado e mocidade galega que deitan luz sobre as eivas á hora de prevención e da actuación. Amnistía Internacional realizou dúas visitas a Extremadura e Galicia en abril e maio do ano pasado e entrevistouse con 26 docentes, seis directores, tres orientadores, catro psicólogas, anpas, organizacións de voluntariado, sindicatos, dous inspectores educativos, tres membros da oficina do Valedor do Pobo, seis pais, 11 nais e máis de 50 adolescentes, ademais de grupos de rapaces.Ademais, xa en outuno, AI entrevistou co Centro Nacional de Innovación e Investigación Educativa do Ministerio e co responsable da inspección educativa de Extremadura. Segundo aclara, "as autoridades educativas de Galicia declinaron" a súa "petición de reunión". Desde a Consellería asegúrase que "por motivos de axenda" non foi posible a xuntanza coa persoa solicitada "e non se propuxo data alternativa". "Se vos din que o acoso escolar non existe é porque non coñecen a verdade ou porque a están ocultando. Eu trato de facer o contrario", di a nai dun menor acosado"Se vos din [a AI] que o acoso escolar non existe é porque non coñecen a verdade ou porque a están ocultando. Eu trato de facer o contrario", conta no informe Pura Prado, directora dun centro escolar de Ribeira. "Deberían os nenos ter a pel máis dura? Quizais. Pero iso non é algo que haxa que planificar. Ocorrerá de forma natural. Como mestre, preferiría que me acusasen de preocuparme de máis e non de ignorar o sufrimento dunha ou dun das miñas alumnas ou alumnos", engade Javier Rouco, profesor de Primaria na Coruña."Non queremos agobiar os nosos pais. Están ocupados con moitas outras cousas, por iso intentamos resolver as cousas pola nosa conta", explica un adolescente de 15 anos, que destaca que "non hai contacto persoal coa maioría dos profesores" malia que cada día o alumnado "pasa moitas horas con eles", mesmo "máis que cos pais e nais".Como lembra AI, unha macroenquisa en 2015 sobre a vida escolar en Galicia concluía que, aínda que máis da metade das persoas afirmaban que a convivencia mellorara nos últimos tres anos, o 8,5% das familias aseguraron que seus fillos foran vítimas de actos contrarios a esa convivencia. A porcentaxe aumetnaba até o 12% de preguntar entre o alumnado e até case o 15% entre o estudantado menor de 16 anos.A investigación advirte de que as vítimas de acoso escolar "adoitan sentirse indefensas e crer que ninguén está da súa parte":"Teñen a sensación de que non teñen apoio"A investigación de Amnistía Internacional amosa que as vítimas de acoso escolar "adoitan sentirse indefensas e crer que ninguén está da súa parte". "Teñen a sensación de que non teñen apoio", di AI, que destaca tamén un sentimento "fondo" de culpa e "común" entre pais e nais, que senten que non prestaron atención dabonda nos avisos e queixas dos máis novos. A falta de apoio doutras familias ou profesorado ante o acoso é unha queixa habitual entre os proxenitores.Nos casos galegos analizados, hai varios exemplos no documento. "En clase nunca se falou de acoso escolar. Non o denunciei. Quen me axudou? En realidade, ninguén. Amañeime só, meténdome na miña burbulla [...] O acoso físico rematou cando un dos rapaces me rompeu o brazo ao empurrarme polas escaleiras. Supoño que se asustou. Ás veces véxoo pola rúa e saludámonos como se non tivese pasado nada. Non creo que entendese nunca as consecuencias dos seus actos", di un adolescente galego. Noutro caso, un pai denuncia o acoso por racismo sufrido por un dos seus fillos, de orixe africana. "A orientadora escolar foi realmente unha axuda, pero en 2016 o colexio puxo fin ao servizo, até 2018. O colexio era unha empresa, díxome, e había que recortar gastos", conta sobre a súa experiencia nun centro concertado da Coruña. O pequeno chegou a pedirlle que lle borrara a cor da súa pel. O pscólogo recomendoulle cambiar de colexio e a Inspección Educativa aceptouno. "Nunca nos informaron de protocolo ningún para casos de acoso escolar; eu coñecía a existencia do teléfono de axuda pero premiería tartar co colexio e falláronnos totalmente", conta."O acoso físico rematou cando un dos rapaces me rompeu o brazo ao empurrarme polas escaleiras. Supoño que se asustou", relata un rapaz acosadoOutra familia galega conta a súa experiencia, tamén nun centro concertado. Un dos seus fillos sufriu acoso. "O único que conseguimos con moito esforzo foi o traslado de colexio", explica a nai. Tras varios intentos, o centro puxo en marcha un protocolo para chegar á conclusión de que "non era un caso de acoso escolar porque non había sinais físicos nin un desequilibrio de poder entre o rapaz e o grupo de acosadores", lembra. O caso pechouse e a muller acudiu á inspección educativa. "Dixéronme que tampouco podían axudar". Finalmente, foi o mozo quen, tras ser cambio de grupo, falou da súa experiencia cos compañeiros e arranxou o problema. "Sentímonos totalmente abandonados polo centro. Tres anos despois, el aínda non entende como persoas adultas non atoparon o modo de axudalo dalgunha maneira", conta."A inspección é a garda pretoriana do sistema educativo", engade un representante sindical e ex-profesor de Compostela. "Informamos a inspección pero non agardamos nada deles; non critico os inspectores, pero arranxámolo internamente", di unha nai. "Se os centros non informan das denuncias de acoso escolar, non hai nada que a inspección poida facer por nós", engaden."Polo xeral, os docentes non esperan moito da inspección educativa", conclúe Amnistía Internacional, que di que os docentes "teñen medo das consecuencias negativas para a súa reputación se denuncian""Polo xeral, os docentes non esperan moito da inspección", di AI, que asegura que os directores consultados recoñeceron que "teñen medo das consecuencias negativas para a súa reputación se denuncian casos". "Esa é a razón que deron para xustificar que prefiren abordar o problema internamente".Así, para AI, as autoridades "non están adoptando todas as medidas necesarias para protexer nenos e nenas, previr o acoso escolar e facilitar que se informe de todas as denuncias e queixas". E destaca que, "tanto en Galicia como en Extremadura", a investigación percibiu "un importante grao de escepticismo" entre os membros da comunidade educativa sobre o valor engadido de mecanismos das administracións autonómicas, cualificados de "plenarios inoperativos" e órganos "burocráticos".Nas súas conclusións finais, AI fai varias recomendacións "ás consellerías de Educación, incluída a inspección educativa, das comunidades autónomas, tamén en Extremadura e Galicia", territorios analizados. Así, pide "que se aborden todos os casos de acoso escolar sen dilación"; pedir información aos centros sobre a forma na que o abordan, máis alá dos protocolos; recoller datos cuatitiativos e cualitativos para facer un seguimento; facer obrigatoria a formación permanente do profesorado no ámbito e que esta estea a disposición de todos os membros da comunidade educativa. Amnistía Internacional recomenda ás consellerías de Educación, incluída a galega, "que se aborden todos os casos de acoso escolar sen dilación", pedir información aos centros e facer un seguimento dos casosO auxe do ciberacoso é outro dos problemas graves dun problema global para o que, segundo AI, "as medidas son insuficientes ou non se puxeron en práctica". "Non se están implementando todas e quedan importantes cousas por cubrir", explica nun proxecto contra esta lacra denominado Pupitres Libres, no que se recollen sinaturas.En resumo, Amnistía Internacional pide un sistema de denuncias "rápido, eficaz e feito a media dos máis novos para que se sintan escoitados, seguros e protexidos". Tamén reclama formación do profesorado para que "saiban detectar e intervir nos casos de acoso nas aulas" e aposta pola "axuda entre iguais" para que saiban "detectar e intervir". Ademais, recomenda "axudar a pais e nais a recoñecer cando os seus fillos sofren acoso e que saiban como actuar e que se recollan "de maneira axeitada datos para coñecer a realidade" deste problema no Estado.


Summary: O barómetro de xullo dá aos socialistas case 30% en intención de voto, mentres PP e Ciudadanos empatan a 20%. En Marea baixa a 0,7% cando en xullo de 2016 lograra 1,4%.

O PSOE volve situarse de primeiro nun barómetro electoral do CIS, unha situación da que os socialistas non gozaban desde había sete anos. A chegada de Pedro Sánchez á Moncloa impulsa o PSOE, que tería case 30% en estimación de voto no barómetro de xullo. No anterior, abril, tiña 22% e nas eleccións de 2016 os socialistas atinxiron 22,7% dos votos. O PP pasa do 24% do barómetro de abril a 20,4% no barómetro do CIS de xullo. Os populares están lonxe de 33% obtido nas eleccións xerais de 2016. Nesta eqnuisa, porén, non inflúe o efecto da elección de Pablo Casado como presidente do PP. Ciudadanos serían terceira forza, empatados co PP. Os de Rivera baixan respecto a abril (22,4%). O espazo de Unidos Podemos e confluencias suma unha intención de voto de 15,6%, o que é catro puntos menos que a intención de voto que sumaban en abril (19,6%) e fica por baixo dos seus resultados electorais en xuño de 2016, 21,1%. No caso concreto de En Marea, tería agora –e segundo o CIS- a metade de apoios que nos comicios de 2016: 0,7% fronte a 1.4%. ERC lograría 3,9% dos apoios (case un punto máis que en abril) e o espazo do PDEcaT pasaría de 1,7 a 1,3%. O apoio ao PNV manteríase practicamente inalterábel, un por cento, e Bildu moveríase en 0,9%


Summary: Aurélio Lopes (Irmandade Tv) estivo en Barcelona após coñecerse a data e pregunta do referendo pola independencia de Catalunya. Na súa viaxe entrevistou a importantes referentes políticos e xornalísticos do Principat como o director de Vilaweb, Vicent Partal, ou o número dous de ERC, Oriol Amorós. Conversamos con el arredor das impresións que tirou do que está a acontecer en Catalunya.

Como está o ambiente en Catalunya após anunciaren a data e pregunta do referendo?Eu percibín o ambiente dun país que ten xa a mentalidade posta moito máis alá do que pode ser a consulta. Séntense un país e pensan como tal. Cando desde o Estado español se especula con imposibilitar a consulta e que os cataláns poidan ser independentes, o que está a facer é botar aínda máis argumentos cara á independencia e afortalando as forzas políticas que a apoian. Que sensación percibiches naquela xente menos politizada?Por falar de anécdotas concretas. De camiño ao acto de Esquerra o taxista que nos levou era de orixe andaluza, nado en Jaén, castelán-falante e totalmente a favor da consulta. É interesante ver como entenden o proceso estas bolsas de inmigrantes que en Catalunya son tan importantes. Si que se relativiza a cuestión da independencia e a posibilidade de que se poida dar unha mudanza social real. Neste senso, unha ampla maioría da sociedade catalá está a favor da independencia. Mais, esoutra que non ten como obxectivo inmediato a creación dun novo Estado ou que mesmo é contraria a el, si está a favor de que se poida consultar pois cren que é unha cuestión democrática. "Aquela xente que non ten como obxectivo a independencia está a favor da consulta pois cren que é unha cuestión democrática" Percíbese como algo negativo a posición de España?Si, totalmente. Segundo os inquéritos publicados mesmo por El Periódico –que é unha cabeceira próxima ao PSC-- o 75% da sociedade catalá demanda ao executivo central que permita a legalidade da consulta. Neste senso, está asumido dunha maneira tan natural que as posicións que mantén o Estado español non fai senón alimentar a espiral do proceso. Pois o papel do Estado, nos últimos 3 ou 4 anos cando comeza esta etapa do movemento independentista --coa consulta en Atenys de Munt e a creación da Asemblea nacional catalana-- o que está é a alimentar o propio proceso. E a imprensa, que di?Para comezar, a primeira impresión que tirei ao achegarme ao quiosque foi atopar todas as cabeceiras catalás, independentemente do seu posicionamento a respeito do proceso, en catalán. Iso para alguén que vén dun país coma o noso, onde non existe ningunha cabeceira diaria en galego, é algo que che pega un golpe na cara. Para alén dos xornais soberanistas que están escritos en catalán, as cabeceiras que tradicionalmente foron escritas en español, como La Vanguardia ou El Periódico, teñen diariamente a súa propia versión en catalán. A respeito das valoracións que fixeron, os xornais máis soberanistas como Ara ou El Punt, defendían a resposta SiSi, a celebración da consulta e festexábana abertamente. Outros como La Vanguardia, tamén o asumían como algo natural, embora apuntar que constitúe un reto para o Estado español. Se procuramos un denominador común é o da normalidade absoluta coa que se recibiu a proposta. "Se procuramos un denominador común entre a imprensa é o da normalidade absoluta coa que se recibiu a proposta" E as forzas políticas, cal é o sentir que atopaches nas persoas que entrevistaches?Non se agardaba que o anuncio for tan inminente, mesmo persoas moi próximas ao poder político, aos medios de comunicación, malia a que se sabía que sería antes de rematar o ano de acordo co compromiso adquirido no Parlament e as demandas da Asemblea nacional catalana, que representa practicamente o 40% do electorado. As forzas políticas veno como algo natural. E cando a imprensa española di que Artur Mas está nunha fuxida cara adiante ou que está enganando a poboación pois non é unha análise seria. Pois é a sociedade catalá a que empurra a CiU e a Artur Mas, foi a que fixo que todo isto se movese. Logo, no campo independentista a cuestión de se haberá consulta ou non hai quen lle dá máis e menos importancia. Hai quen coida irrenunciábel a celebración do referendo e quen pensa que a independencia chegará de todas as maneiras. Quer nunha consulta ou, no caso de se prohibir, através dunhas eleccións plebiscitarias. Isto tamén é salientábel do independentismo catalán. A cantidade de maneiras diferentes que se propoñen como medio para alcanzar a independencia. Algo que tamén contrasta coa nosa realidade é a pluralidade de propostas ideolóxicas que apoian a independencia. Desde aquelas que queren rematar co sistema económico capitalista até quen gostaría de que ese Estado se convertera nun paraíso fiscal. "Algo que contrasta coa nosa realidade é a pluralidade de propostas ideolóxicas que apoian a independencia" Coidas que o proceso aberto en Catalunya inflúe noutras nacións sen Estado, concretamente na Galiza?Xa está a influír. A respeito de Euskal Herria, cando a esquerda abertzale decide fechar a cuestión da violencia xa estaba a colocar na súa análise elementos deste tipo, incluído que Catalunya estaba a acumular unha forza cívica impresionante, un movemento pacífico e democrático que lle estaba a botar un pulso ao Estado. Embora en Euskal Herria o debate soberanista está máis silnciado por mor dunha guerra de 50 anos, cando estabilizaren ese proceso, Euskadi pulará por un estado de seu. Sete de cada 10 bascos así o demandan. No tocante a Galiza, tamén inflúe mais doutra maneira polos nosos propios ritmos no proceso nacional. Mais inflúe porque está a exixir que todas as forzas políticas tanto galegas coma as estatais que operan na Galiza teñen que ter un posicionamento sobre esta cuestión. Aliás, pode contribuír a abrir os ollos a certos sectores do nacionalismo que acreditando en certas potencialidades do país nunca chegaron a estaren convencidos de que o país ten todas as potencialidades e capacidades –tanto de recursos como de persoas-- para sermos un estado e xestionalo de maneira absolutamente adulta. O pobo catalán, nese senso, está a demostrar co seu proceso, que si se pode.


Summary: Perante o desexo de Feijóo de que Francisco I visite o País en 2014, unha petición en Change.org rexeita o financiamento con diñeiro público da viaxe da máxima autoridade da Igrexa católica. É o tiro de saída doutra mobilización social ao redor do Eu nom te espero que en 2010 deu a 'benvida' a Ratzinger

Após a "aspiración ambiciosa moi difícil mais non imposíbel" feita pública polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, na liña de que o novo papa, Jorge Mario Bergoglio, visite a Galiza en 2014, unha petición aberta en Change.org aberta polo colectivo Dereitos Civís rexeita o financiamento con diñeiro público da estadía do pontífice no noso País. Hai tres anos a viaxe de Bento XVI a Compostela custou 2.456.558 euros en diñeiro público, segundo detallou no Parlamento o conselleiro de Presidencia, Alfonso Rueda. Tomando en conta que o papa tomou posesión do cargo como Francisco I en lembranza a Francisco de Asís e cadrando co oitavo centenario da peregrinación deste santo a Compostela, segundo a tradición relixiosa, Feijóo e o ministro xeral da orde franciscana, José Rodríguez Carballo, subscribiron un protocolo de colaboración entre a Xunta e esta orde relixiosa en que o titular do Executivo galego manifestou o seu desexo de que o papa "volva aos pasos" de Francisco de Asís e visite a capital da Galiza como "guinda" a unha programación "ambiciosa" coa que o Goberno galego pretende conmemorar o acontecemento relixioso. Porén, tal e como aconteceu en 2010, a morriña de teocracia proclamada por Feijóo bateu coa cidadanía. Se daquela a capital galega estoupou en mostras de rexeitamento á visita da máxima autoridade da Igrexa católica ao abeiro do Eu nom te espero, desta volta non vai ser menos. Unha petición en Change.org procura sinaturas en contra da visita papal e do seu financiamento con diñeiro público, así como medidas postas en marcha daquela como a blindaxe de Compostela con 6.000 efectivos da policía española, limitando a libre circulación da cidadanía e tornando en cotiáns os cacheos nas semanas previas á aterraxe de Bento XVI. Eu nom te espero Foi o lema da 'cara B' da visita do papa á Galiza cadrando co Ano Santo e o punto de partida dunha ampla mobilización cidadá que se organizou após o éxito das bandeiras deseñadas ex profeso polo centro social compostelán Gentalha do Pichel, que levaban rotulado o Eu nom te espero acompañado dunha mitra rotulada dentro dun triángulo, en sinal de 'perigo'. Distribuíronse 1.300 panos. Así as cousas, Mulheres Transgredindo e a Rede Feminista Galega pediran o ingreso en prisión do papa por "delitos de lesa humanidade", entre os que citaban os referidos a "tortura, abusos sexuais a menores e encubrimento dos mesmos, apoloxía da misoxinia e homofobia por persecución por motivos políticos, étnicos de xénero ou de orientación sexual", entre outros. Varias manifestacións deixaron claro o seu rexeitamento á presenza do pontífice. Centos de persoas concentráronse na Alameda de Compostela o 4 de novembro de 2010 e un cordón da policía española impediulles saír en manifestación. Dous días despois e rodeadas pola policía ("porque a cruz e a porra veñen xuntas") realizouse a concentración 'As mulheres galegas nom te esperamos' que rematou nunha bicada masiva. Tamén acadou protagonismo unha parodia desta bandeira en que se vía Mehmet Alí Agca, o home que disparou a Juan Pablo II en 1981 na praza de San Pedro do Vaticano, acompañado do lema Eu sim te espero. As protestas rexeitaron a turistificación da Galiza e os valores da xerarquía eclesiástica, así como o investimento de cartos públicos para pagar a visita e a paralización que supuxo da vida cotiá na cidade de Compostela.


Summary: O Alto Tribunal rexeita os recursos das empresas Clece e Eulen e ratifica as sentenzas previas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, que xa son firmes.

O Tribunal Supremo dálle a razón a Comisións Obreiras (CCOO) no seu litixio contra dúas das principais empresas do sector de axuda a domicilio na Galiza, Eulen e Clece. O Alto Tribunal rexeita os recursos das demandadas e ratifica as sentenzas previas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (TSXG), que agora xa son firmes. Por esta razón, Eulen e Clece deberán actualizar os salarios consonte o IPC real e non poderán formalizar contratos inferiores ás 25 horas semanais. Na sentenza de unificación de doutrina 1362/2018, o TS obriga Clece "e o resto do sector de axuda a domicilio", aclara o sindicato, a estabelecer por contrato unha xornada mínima de 25 horas semanais. Con esta sentenza na man, "xa non existe dúbida ningunha: os contratos cunha duración inferior son ilegais", apunta Sergio López, secretario xeral da Federación de Construción e Servizos de CCOO de Galiza, sindicato maioritario no sector.


Summary: O presidente da Xunta fai públicos os once nomes que o acompañarán nesta nova lexislatura con só dous cambios respecto da anterior, ao retirar os titulares das áreas máis prexudicadas pola xestión da crise sanitaria.

Alberte Núñez Feixoo nomeou este mediodía a súa nova equipa de conselleiros e conselleiras, marcada polo carácter continuador desta cuarta lexislatura. Os únicos cambios prodúcense nas consellarías máis afectadas pola xestión da Covid-19: educación e Sanidade. Carme Pomar e Xesús Vázquez Almuíña dinlle adeus as súas consellarías e cédenlle a titularidade das áreas de Educación e Sanidade a Román Rodríguez, titular de Cultura, e a Julio García Comesaña, respectivamente. A estas novas incorporacións hai que sumarlle a creación da Consellaría de Emprego e Igualdade, baixo a titularidade de María Xesús Lorenzana. O cadro das consellarías complétano: Alfonso Rueda, que continúa na vicepresidencia, aínda que a comparte con Francisco Conde, titular de Economía; Valeriano Martínez segue en Facenda; Ánxeles Vázquez en Medio Ambiente, Territorio e Vivenda; Ethel Vázquez en Infraestruturas e Mobilidade; Rosa Quinta, conselleira do Mar; Xosé González, no Medio Rural; e Fabiola García, na área de Política Social. Cómpre destacar que o vicepresidente primeiro, Alfonso Rueda, cede Administracións Públicas a Valeriano Martínez, pero toma a responsabilidade de Turismo de cara ao Xacobeo 2021.


Summary: Os Estados membros da UE impugnan a sentenza que obriga a contar co consentimento da Fronte Polisario para aprobar acordos que impliquen o Sáhara Occidental.

A finais de setembro, o Tribunal Xeral da Unión Europea resolveu anular os acordos pesqueiros e comerciais de Marrocos coa UE por incluír o Sáhara Occidental sen o consentimento da Fronte Polisario, o lexítimo representante do territorio segundo a Organización das Nacións Unidas e a Unión Africana. Porén, os Gobernos dos países membros da UE aprobaron esta sexta feira recorrer a decisión do tribunal para intentar manter a vixencia aínda sen o visto e prace da poboación saharauí, nunha decisión ratificada polas ministras e ministros de Asuntos Exteriores. O pacto de pesca afecta as augas da colonizada República Árabe Saharauí Democrática, mentres que o tratado de comercio outorga aos produtos que proveñen do Sáhara Occidental unha diminución dos aranceis para acceder ao bloque comunitario, no que, lembra a sentenza, é aínda unha zona pendente dun proceso de descolonización. Expolio do territorio Un 91% das capturas que forman parte do acordo proveñen das augas saharauís, o que reporta a Marrocos 52 millóns de euros anuais. O Estado español, un dos principais responsábeis do falido proceso de descolonización ao abandonar a favor de Marrocos un territorio no que constituíra unha colonia, é o principal beneficiario do acordo. Até 92 dos 128 buques autorizados pertencen a este Estado. No fallo, o tribunal permitiu que o acordo continuara en vigor dous meses e dez días máis, o tempo co que contaban os Estados da UE para presentar o recurso, pero a decisión desta sexta feira permite que teñan vixencia até que haxa unha sentenza definitiva do mesmo tribunal. Durante o litixio, estes países argumentaron que a Fronte Polisario non tiña nin lexitimidade nin capacidade de presentarse como afectada perante o Tribunal Xeral da Unión Europea. Tamén argüíron que, por unha banda era "imposíbel na práctica" obter o consentimento dos habitantes do Sáhara Occidental pola "situación particular" do territorio, e pola outra que fixeran consultas coa "poboación afectada", que lles transmitira a súa aprobación. A pesar diso, todas as xustificacións foron tombadas pola Xustiza, que ratificou que "non pode considerarse que as xestións da UE antes dos acordos permitiran obter o consentimento" popular, así como que os pactos "teñen efectos directos sobre a situación xurídica da Fronte Polisario na súa calidade de representante dese pobo e de parte no proceso de autodeterminación dese territorio".


Summary: O vicepresidente do Goberno español, Pablo Iglesias, amosou as súas reticencias á integración de Bankia e Caixabank por entender que con esta operación o Estado perde a posibilidade de crear unha banca pública como a que Portugal prevé ter operativa en novembro para facer fronte aos efectos da Covid-19.

O anuncio de fusión de Bankia e Caixabank volveu evidenciar as diferenzas dentro do Goberno español sobre o papel que debería xogar a entidade presidida por Ignacio Goirigolzarri no escenario financeiro estatal. Durante anos, Pablo Iglesias, vicepresidente do Goberno e líder de Unidas Podemos, defendeu a creación dun banco público a partir de Bankia, entidade nacionalizada polo Estado (posúe máis de 60%) após inxectar 24.000 millóns de euros no seu rescate, para inxectar financiamento ás pemes, ás persoas autónomas e ás empresas da economía social e, ao mesmo tempo, recuperar os cartos investidos. Baixo a titularidade do Estado, esta nova entidade podería introducir parámetros de xustiza no mercado hipotecario e atender a necesidades de ámbito social, como a exclusión financeira ou a promoción de vivendas sociais. Agora, o Executivo de Pedro Sánchez, que sempre defendeu que o Instituto de Crédito Oficial é a verdadeira banca pública, pon en mans privadas o control de Bankia. O Estado pasará a controlar aproximadamente 14% da entidade resultante, co que queda relegado a un papel secundario. O seu único obxectivo será o de recuperar a maior parte dos cartos investidos no rescate cando a situación económica sexa máis favorábel. Banco público en Portugal E mentres se debate sobre banca pública no Estado español, no outro lado da península, en Portugal, avanzan na creación dunha auténtica banca pública. O pasado mes de agosto, a Comisión Europea deu luz verde ao proxecto de creación do Banco Português de Fomento (BPF), unha medida contemplada no programa de estabilización económica e social aprobado polo Goberno luso para mitigar os efectos económicos da crise da Covid-19. A entidade, que terá a súa sede central en Porto e que comezará a operar o vindeiro mes de novembro, nace co obxectivo de "facer fronte aos fallos do mercado ou situacións de necesidade de optimización do investimento e promover a sostibilidade e a cohesión económica, social e territorial en Portugal". O banco terá capacidade para xestionar fondos de investimento e outros instrumentos encamiñados a apoiar a internacionalización das empresas do país. Tamén figura entre as súas funcións a de avalar sociedades a través do Fondo de Contragarantía Mutuo. Iapmei, unha institución resultante da fusión da Institución de Desenvolvemento Financeiro (IFD) o sistema portugués de garantía mutua (SPGM) e PME Investimentos, será a principal accionista, con 47,01%. A Dirección Xeral de Facenda e Finanzas (41,28%), Turismo de Portugal (7,93%) e AICEP (3, 77%), completan o cadro de accionistas da entidade, que nace cunha capital social de 255 millóns de euros. A alternativa do ICO No Estado español, moitas das funcións que terá o BPF asúmeas o Instituto de Crédito Oficial (ICO), que actúa como canalizador de investimentos produtivos. Na crise da Covid-19, está a xogar un papel fundamental na supervivencia de empresas grazas ás diferentes liñas de avais impulsadas desde Moncloa. A diferenza dun banco tradicional, non ten depositantes nin accionistas, xa que está adscrito ao Ministerio de Asuntos Económicos e Transformación Dixital e finánciase a través da emisión de débeda pública nos mercados internacionais. Esas emisións están respaldadas polo Estado español, de aí que moitas expertas consideren unha temeridade ampliar as súas funcións á concesión de préstamos e hipotecas, xa que sería a cidadanía a que respondería dos mesmos e restaría incentivos á súa devolución. Unidas Podemos parece agora mostrarse máis partidaria desta opción. De feito, no seu programa xa recollía a creación do Banco de Investimento para a Transición Tecnolóxica e Económica (BITTE), unha entidade creada a partir do ICO, o Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e Industrial (CDTI) e a Empresa Nacional de Innovación (Enisa) para financiar o cambio cara un modelo produtivo máis verde e impulsar o I+D+i. Co Igape na Galiza No caso da Galiza, o BNG leva anos reclamando a creación dunha banca pública galega para xestionar o aforro após a "aniquilación" do sistema financeiro galego, unha medida que vai na liña da reclamación dun novo modelo de financiamento baseado nun concerto que permita ao país xestionar os seus recursos e estabelecer prioridades de gasto e investimento, así como intervir na política fiscal. Galiza en Común tamén incluía no seu programa a creación dunha banca pública con capacidade para intervir empresas e investir en fondos privados. Sería a través de instrumentos como o Instituto Galego de Promoción Económica (Igape), Xesgalicia, a xestora de fondos de capital risco da Xunta, e a sociedade de garantía recíproca Afigal.


Summary: Jordi Calvo é economista de formación e investigador por paixón. Activista contra o armamentismo, leva desde 2007 traballando no Centro de Estudos pola Paz JM Delàs sobre as relacións entre a banca e as empresas de armamento no Estado español.

Jordi Calvo Rufanges (La Vall d'Uixó, Castelló,1975) estivo en Galiza hai uns meses convidado por Amarante Setem e Fiare Galiza para apresentar o seu libro "Banca Armada vs Banca Ética". Como foi o proceso de investigación? Primeiro identificamos cales son as empresas de armas e logo os bancos que tiñan relación con elas. Miramos quen tiña accións ou participacións en empresas de armas do estado e do resto do mundo. Atopamos uns cantos bancos que a través doutras empresas de investimentos participaban neste negocio. Algunhas en bases de dados públicas e outras non. Tivemos que descubrir a parte traseira dos fondos de investimento desas empresas. Por sorte cada vez hai máis traballos de investigación como o noso en Europa, por exemplo sobre o financiamento de armas nucleares. Nesas investigacións tamén aparecían bancos españois. Identificamos 45 mil millóns de euros en investimentos que saíron de entidades do Estado español. "Identificamos 45 mil millóns de euros en investimentos (en financiamento de armas nucleares) que saíron de entidades do Estado español" Que papel xogan, logo, os departamentos de Responsabilidade Social Corporativa dos bancos? É o departamento que medrará máis en todas as empresas. Cando comezamos a nosa campaña contactaron desde o BBVA. Foi ese departamento e decatámonos que a súa función non era a de facer dese banco unha empresa "socialmente responsábel". A súa reacción foi a de tentar reducir o impacto da nosa denuncia. Minimizar a imaxe negativa, a súa reputación. É o único que lles importa ás empresas grandes, posto que poden perder moitos clientes. Saben que a xente no quere colaborar cunha empresa "mala". Pasan os anos e os bancos máis grandes fixeron unha política de defensa que limita algúns investimentos en armas que están prohibidas... algo lóxico. Prepáranse para investir noutras armas. Separan o que son armas controvertidas, as que xeran controversia na sociedade para a súa imaxe como as químicas... e as que non. Todo depende da crítica social, como acontece cos gobernos. Sempre negan que os seus cartos van ás armas... A outra opción é a banca ética... Desde logo. O comportamento do consumidor nos bancos é dos máis complicados de mudar. Baséase na confianza, algo que leva anos gañar. Os grandes bancos teñen moitos anos de historia e a banca ética é moi nova, precisa que os seus clientes fagan a recomendación. Cantos máis anos pases máis será unha opción de confianza. Logo está a comodidade. O banco tradicional xogaba a ofrecer os seus servizo en cada recuncho con moitas sucursais e caixeiros, agasallos,... e a banca ética non pode, opta pola sucursal virtual. Os bancos imposibilitan que marches. Ofrécenche paquetes de produtos baratos que logo non podes separar. Nós sempre dicimos que non hai que mudar de banco de súpeto. Abre unha conta e pouco a pouco pasa os teus aforros para coller confianza e acostúmate a facer as operacións doutro xeito. Esa confianza desapareceu con temas como o das preferentes? É un momento que temos que aproveitar. A xente perdeu a confianza e vemos como hai bancos que poden quebrar, mesmo empresas históricas. Notouse até o punto que un banco ético como Tríodos Bank conta agora con 150.000 clientes! Novagalicia Banco tamén figura na listaxe de "bancos armados"? Atopamos participacións de accións aínda que non en cantidades tan grandes como os que máis invisten en armamento que son o BBVA e o Santander. Todas as entidades invisten nelas porque o beneficio é seguro, saben que ao final o Estado pagará polas armas.... aínda que custen o dobre ou o triplo. Logo o Estado vai ser o primeiro interesado neses investimentos... Hai investimentos dos bancos en armas que responden non ao beneficio, senón a unha decisión política. As empresas precisan financiamento para comezar a facer as armas que o Estado quere mercar. Sen os cartos estas empresas non poden realizar as investigacións, mercar material,... e o Estado sempre asegura que pagará para que a empresa devolva o diñeiro ao banco. Contra isto está a crítica social. Se hai protestas contra determinadas armas, o Estado responde. Pasou coa prohibición das minas anti-persoa. A democracia cando se utiliza funciona. Publicado no Sermos Galiza nº91


Summary: Carlos Luis Rodriguez inventa novas formas legais para saír en defensa do PP de Santiago un día despois de que sete dos seus membros deixaran unha das imaxes da campaña, e non era un mitin malia que si había concelleir@s en primeira fila.

Teimaron coa matraca de Bildu na Voz Televisión ante Xavier Vence -preguntar era unha obriga xornalística, estirar o chicle de forma artificial, non- con todo, e malia non pertencer directamente á campaña electoral, hoxe a prensa recolle a que seguramente será a imaxe máis simbólica do que se leva da mesma. Sete concelleir@s do PP en Santiago, do goberno local, sentados ante o xuíz. Pero coas actas municipais no peto, que dimitir é nome ruso. Un escándalo asumido como tal polo propio Partido Popular e mesmo, segundo se comprobou nas declaracións, por algún d@s imputad@s. Para todo o mundo menos para El Correo Gallego, sempre máis papista que o papa. A versión en defensa d@s concelleir@s arrinca xa desde a capa, onde se centra a mirada no aval que recibiron de "técnicos de Raxoi" para decidir pagar con cartos públicos a defensa dun compañeiro que ía ser xulgado por outro caso, que abondo hai deles con concello santiagués. Esa é a teoría que sostén, así mesmo, o columnista estrela do xornal e presentador partidista na TVG, Carlos Luis Rodríguez, outro que forzado polo amiguismo co poder non pode máis que inventar delirantes escusas: "Cómpre lembrar que é precisamente o secretario quen vixila a legalidade do que se actúa nun consistorio", afirma o director de Foro Aberto, que polo tanto considera que o feito de ser técnico dun concello equivale á absoluta inmunidade. Se o alcalde decide que chegou o momento de recuperar o dereito de pernada e o secretario municipal nese intre chegaba dunha voda rozando o coma etílico e dille que adiante, o dereito de pernada podería volver ser legal. Iso afirma Carlos Luis Rodríguez e El Correo Gallego para favorecer ao PP. Tres patas dun banco. Diante un xuíz.


Summary: A sociedade gañou a poxa cunha oferta de 670 mil euros, superando á presentada por Casa Macán. A CIG amosa a súa sorpresa pola non comparecencia de ningún dos licitantes.

A sociedade Leite Noso fíxose este venres con Deleite e Muu, marcas de Alimentos Lácteos, dentro do proceso de liquidación desta empresa. Leite Noso gañou a poxa cunha oferta de 670 mil euros, a pagar en tres anos. O pasado 9 de setembro tamén Casa Macán se presentou á poxa convocada polo xulgado mercantil de Lugo, facendo unha oferta de 652 mil euros, que incluía o compromiso de contratación dos ex traballadores de Alimentos Lácteos e a incorporación de cooperativas. O compromiso de contratación de Leite Noso é, segundo destaca este sábado El Progreso, menos "preciso" que o que realizara Casa Macán. A CIG sinalou que á poxa deste venres "non compareceu ningún dos licitantes", polo que finalmente resultou gañadora a oferta inicial de Leite Noso. O sindicato amosou a súa "sorpresa polo modus operandi" dos licitantes, e cre que a decisión de non comparecer obedece ao obxectivo de "non elevar o gasto". A central afirma que haberá que ver se a adquisición das marcas "obedece á materialización dunha vontade de proceso transformador de leite ou a unha estratexia de, definitivamente, eliminar a posibilidade dunha arma arreboladiza entre as empresas transformadoras". Leite Noso, salienta Campo Galego, é unha sociedade constituída hai 21 días, o 28 de agosto, cun capital de 3.000 euros. Esta domiciliada no Polígono de Costa Vella, en Santiago de Compostela, e como administradora figura Patricia Sánchez Lorenzo. Alimentos Lácteos quebrou en outono do pasado ano. Fora creada con capital cooperativo e contara co apoio financeiro (e algún outro) da Xunta. Uns 9 millóns de euros de inxección pública xestionados por destacados militantes do PP, cuxo proxecto foi elixido polo Goberno galego pasando por riba dunha unión de máis de vinte cooperativas liderada por Feiraco e que aspiraba a ser a semente do desexado grupo lácteo galego. Tralo concurso de acredores presentado por Alimentos Lácteos hai dous anos, lembra Europa Press, as súas marcas comerciais foron taxadas, á baixa, en 5.6 millóns de euros. O pasado ano unha primeira poxa ficou deserta, ao non haber ofertas que quixesen pagar un prezo de saída de 1.6 millóns, máis do dobre do pagado este venres.


Summary: O avogado da Xunta solicitou a suspensión da comparecencia de Ángel B. Tahoces para ter máis tempo para estudar a causa.

O Xulgado nº2 de Noia suspendeu a declaración do director xeral de Minas da Xunta de Galiza, Ángel B. Tahoces, que estaba citado como investigado (antes imputado) por prevaricación ambiental na explotación mineira de San Fins, en Lousame. O letrado da Xunta solicitou máis tempo para poder estudar a causa, alegando o volume de actuacións, e esa petición foi aceptada pola xuíza posto que a Fiscalía non se opuxo. Tampouco rexeitou esa solicitude a acusación particular, que exerce Verdegaia. O procedemento contra o director xeral parte da Fiscalía de Medio Ambiente. No proceso de reapertura da mina considera que puido haber irregularidades, denunciadas por plataformas, organizacións ecoloxistas e veciñanza. Non houbo estudo de impacto, vertéronse augas residuais sen el, e ninguén respondeu polo estado das balsas mineiras, que conteñen metais pesados con potenciais efectos canceríxenos. Malia esa situación, a Xunta e en concreto a Dirección Xeral de Enerxía e Minas resolveu autorizar a reapertura da explotación.


Summary: O sindicato nacionalista presentou o informe 'Mercado laboral galego 2017', estudo que documenta a grave perda de peso dos salarios no PIB derivada da destrución de emprego e deterioro das condicións laborais. Unha situación que leva á consolidación en Galiza dunha figura que emerxeu ao longo destes anos: a do traballador pobre.

No documento analízase a evolución do emprego en 2017 a partir de datos oficiais e compárase coa situación nos anos inmediatamente anteriores ao inicio da crise (2008- 2009) mais tamén co 2012 porque foi cando se aprobou a última reforma do PP que "supuxo un antes e un despois nas condicións do mercado de traballo en Galiza", denuncia o sindicato nacionalista. 1) Sangría demográfica. A poboación de máis de 16 anos en Galiza reduciuse desde 2008 en 51.300 persoas. Para Natividade López Gromaz, responsábel do gabinete de economía da CIG a situación derivada tanto do saldo vexetativo negativo que sofre Galiza, como a que "a medida que a crise comezou a destruír emprego miles de galegos abandonaron o país en busca dun posto de traballo". Na actualidade hai 175.300 persoas menores de 45 anos menos que en 2009. Entre os menores de 24 anos reduciuse a poboación activa á metade e os menores de 35 anos pasaron de representar 27,7% a un 19% na actualidade. 2) 148.000 persoas ocupadas menos. Con respecto a 2008 aínda hai 148.000 persoas ocupadas menos en Galiza, e "cun deterioro enorme das condicións laborais que se ve tanto nos ingresos como nas condicións do traballo". 3) Mocidade golpeada. O colectivo de mozos e mozas foi dos máis afectados pola destrución de emprego. Por volta de 7.000 menores de 35 anos perderon o posto de traballo en 2017 e son 112.300 ocupados menos que no ano 2009, pasando de representar 33,4% do total de ocupados de Galiza a 23,1%, 10 puntos menos. 4) Tempotalidade de récord. A temporalidade que era máis característica do sector privado estase estendendo a sector público. "Rematou o ano 2017 cunha taxa de temporalidade de 27% que foi do 52% entre os menores de 35 anos porque practicamente todo o emprego que se creou nestes anos foi temporal e a xornada parcial". Desde 2009 hai máis de 100.000 persoas menos que traballan a xornada completa e hai 26.300 persoas máis con xornadas parciais, 90% mulleres. 5) En 2017 asináronse máis dun millón de contratos, dos que 35% non chegaron á semana de duración. Xornadas parciais, contratos de escasa duración e sectores con salarios medios moi baixos levou a que se reduciran os ingresos da clase traballadora de forma importante e parello a iso, o peso dos salarios no PIB. "Un deterioro das condicións laborais agravado fortemente desde o ano 2012". En 2009, 14% de asalariados tiñan uns ingresos inferiores á metade do SMI e hoxe son 18%, catro puntos máis. Foi ademais neste grupo de asalariados/as no único no que medrou o emprego e hai un 30% da poboación cuxos ingresos non chegan ao SMI. Hai un 30% de poboación cuxos ingresos non chegan ao SMI. Un traballador galego perdeu, de media, 11% do poder adquisitivo. 6) Causas. Fran Cartelle, secretario confederal de Enprego da CIG, manifestou que estamos a pagar as das reformas laborais impostas de 2010 e 2012. "Hoxe a clase obreira galega está máis empobrecida; o peso das rendas das persoas asalariadas descendeu no PIB en catro puntos; as traballadoras e traballadores galegos perderon 11% de poder adquisitivo desde o ano 2009",. O secretario confederal de Emprego lembrou que a CIG, alén de promover folgas xerais e mobilizacións no día a día na rúa presentou no ano 2013 un documento con 100 medidas para a creación de emprego en Galiza que "viña demostrar que con outras políticas si que se podería ter conseguido emprego de calidade no noso país".


Summary: Hoxe, quinta feira, ás 18:00 horas.

'O soberanismo ante a COVID-19' é o título do debate aberto que organiza Galiza Sempre coa colaboración de Mar de Lumes e que decorre hoxe, quinta feira. O debate, que se retransmitirá a través de facebook.com/obloque reunirá representantes de diferentes organizacións soberanistas e independentistas. Néstor Rego (portavoz do BNG no Congreso), Mertxe Aizpurua (portavoz de EH Bildu no Congreso), Marta Rosique (deputada ERC no Congreso), Albert Brotán (deputado da CUP no Congreso) e Laura Borrás (portavoz de Juns per Catalunya no Congreso) son as participantes neste coloquio. A xestión do coronavirus, co 'mando único' activado baixo o estado de alarma, ten xerado interrogantes desde as diferentes nacións do Estado perante unha 'centralización' que se tema que veña para ficar.


Summary: A literatura galega celebrou a I Gala do Libro Galego no Teatro Principal de Compostela para lle render homenaxe á lectura na nosa lingua, coa entrega dos premios que por vez primeira convocaron a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, a Federación de Librarías de Galicia e a Asociación Galega de Editores. Sermos Galiza recibiu o premio de Xornalismo Cultural.

Como un acto de amor ao libro galego e de reivindicación dun sector estratéxico do país, da propia Galiza e da lingua. Así transcorreu a I Gala do Libro Galego, na que a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), a Federación de Librarías de Galicia e a Asociación Galega de Editores entregaron un total de 14 premios, que consistiron nunha escultura de Francisco Pazos, para facer realidade a celebración do libro, da cultura e das letras galegas. Na categoría de Ensaio o premio recaeu en Poesía Hexágono. Ollada e experiencia. Proposta e resposta nas aulas (Apiario), de varios autores e autoras, por ser "unha ferramenta necesaria para a aula" e polas "posibilidades prácticas que ofrece"; na categoría de Narrativa, obtivo o premio a novela de Manuel Rivas O último día de Terranova (Xerais) pola "complexa arquitectura, esixente, que recoñece o labor de libreiras e libreiros a través dun percorrido emocionante"; na categoría de Literatura Infantil e Xuvenil, o galardón foi para O meu pesadelo favorito (Galaxia), de María Solar por ser unha "construción narrativa con trazos surrealistas que axudan a desenvolver un mundo onírico no público lector; e na categoría de Libro Ilustrado, o premio recaeu en Cadros dunha exposición. Modest Mussorgsky, de Xosé Cobas (Kalandraka) polo "seu lirismo e a coherencia gráfico-textual coa elegancia da ilustración". Lendo lendas, digo versos (Xerais), de Antonio G. Teijeiro e Antonio Reigosa obtivo o premio na categoría de Iniciativa bibliográfica polo "excepcional traballo de conciliación da literatura oral coa escrita"; Mocidade (Joseph Conrad), en tradución de Alejandro Tobar, obtivo o premio á mellor tradución polo "importante labor de documentación que enriquece a lectura e axuda a acceder en profundidade ao orixinal cunha lectura fluída", en tanto que o premio de poesía recaeu en Oso, mamá, si (Xerais), de María Lado pola "unidade do poemario". Aliás, Xogando con gatos (Xerais), de Antón Cortizas, obtivo o premio na categoría de Teatro polo "dominio dunha escrita coidada e dirixida ao público infantil dentro do xénero dramatúrxico"; Espazo Lectura (Gondomar) acadou o premio á mellor iniciativa cultural polo "fomento da lectura a pé de rúa, no día a día e para todas as idades" e Poétic@, de Fran Alonso, acadou o premio a Proxecto literario na rede pola "innovación (...) que eleva á rede un proxecto literario poético único á procura da permanente construción renovadora". Sermos Galiza, premiado Sermos Galiza obtivo o premio na categoría de Xornalismo cultural. O xurado valorou "a constancia da atención ao xornalismo cultural, sustentada na atención preferente a trasladar á sociedade a diversidade das producións do seu sistema literario". Xoán Costa, presidente do Consello de Administración, recolleu o premio de Sermos Galiza, do que salientou que é "un diario e un semanario de intereses galegos, intereses que son os que están detrás desta gala". "O sector do libro non é só un valor no mundo da cultura, tamén o é na creación de riqueza e a eses sector atende con especial interese Sermos Galiza", engadiu. Xoán Costa: "Medramos en función do que chamamos Comunidade Sermos, formada tamén por escritores e escritoras, polos editores e editoras e polas librarías" Xoán Costa lembrou que o diario dixital fixo catro anos en abril e que o semanario, a través do cal regresou o galego aos quiosques, fará catro anos no mes de xuño. Afirmou que Sermos Galiza "precisa medrar moito e medramos en función do que chamamos Comunidade Sermos, formada tamén por escritores e escritoras que colaboran desinteresadamente en Sermos, polos editores que co seu soporte literario axudan a que a nosa economía vaia manténdose día a día e polas librarías, que contribúen coas vendas e facendo que Sermos chegue, pouco a pouco, a máis xente. Votacións As directivas das organizacións convocantes, previa votación dos seus asociados e asociadas, fixeron chegar a listaxe de finalistas nas once primeiras modalidades a un xurado externo –formado por Irene Penas, Pilar Sampedro, Gracia Santórum, Mercedes Queixas, Pilar Rodríguez, Ramón Nicolás e Ana María Guerra- que fallaron estes galardóns sen dotación económica. Pere Gimferrer, a Libraría Pedreira e Laiovento, premiados pola AELG, a Federación de Librarías e AGE O premio ao Escritor Galego Universal foi concedido pola directiva da AELG a Pere Gimferrer. Aliás o premio Honorífico á libraría foi concedido pola directiva da Federación de Librarías á Libraría Pedreira e o premio Honorífico á editora foi concedido pola directiva da AGE a Laiovento. "Recuperar" a Consellaría de Cultura En nome dos convocantes, Cesáreo Sánchez, presidente da AELG, apelou á necesidade de lograr "unha industria editorial forte que reflicta a diversidade da literatura", o recoñecemento dos escritores e escritoras e un plan de apoio á rede de librarías que visibilice o libro galego, sen esquecer os mediadores do ciclo de vida dos libros. Os convocantes reivindicaron o "necesario peso orzamentario" e a implicación da Xunta A AELG, a Federación de Librarías de Galicia e a Asociación Galega de Editores reivindicaron a "recuperación da Consellaría de Cultura", co "necesario peso orzamentario e "a implicación real da Consellaría de Industria, con orzamento específico para o libro galego". Tamén solicitaron a creación do Instituto Rosalía de Castro de promoción da cultura galega na Galiza e no exterior e plans anuais de lectura. Aliás, instaron a crear axudas específicas de grandes proxectos editoriais e obras de interese galego, así como a necesidade de que os medios públicos galegos difundan en horario de máxima audiencia a literatura do país. Na mesma liña, Cesáreo Sánchez salientou que o obxectivo da galega pasa pola "necesaria visibilidade social que precisa o sistema literario, un dos sectores máis importantes de Galiza, así como "a carga simbólica de ser unha celebración feita por todo o sector como forma de se reivindicar fronte ao efémero". Tamén tivo palabras para Manuel María e as Irmandades da Fala. "Queremos ser legatarias desta herdanza", subliñou o presidente da AELG, que finalizou a súa intervención cunha lembranza a escritores, xornalistas e libreiros falecidos recentemente. Na gala, conducida por Camilo Franco, quen reivindicou a lectura como "o máis importante acto cultural da especie humana", contou coa actuación de Áureas, un proxecto de música e teatro formado por artistas que interpretaron personaxes de ficción nun espectáculo-concerto internacional ambientado nos anos vinte. [Imaxes da información: Irene Pin. Na primeira imaxe, as persoas premiadas; na segunda, Xoán Costa e na terceira, actuación de Áureas]


Summary: O 7 de agosto de 1924 a fotógrafa americana Ruth Matilda Anderson desembarcaba no porto de Vigo. Comezaba hai agora noventa anos unha viaxe na que ía tirar máis de 5.000 fotografías que comporían o magnífico retrato da Galiza dos anos vinte.

O que atopou a fotógrafa americana Ruth Matilda Anderson nos anos vinte na Galiza queda á vista nos máis de 5.000 retratos que tirou de cidades máis tamén de aldeas case incomunicadas nas que a súa presenza tiña que ser abondo perturbadora. Unha muller nova, armada con cámaras fotográficas que se interesaba por costumes, paisaxes e persoas e que pedía mesmo entrar nas casas para recoller a forma de vida non era habitual por camiños e corredoiras polas que Anderson transitou. Filla do fotógrafo Alfred Theodore Anderson, con quen se formou, a primeira viaxe a Galiza faina acompañada de seu pai, nunha expedición fotográfica encargada pola Hispanic Society of America que ía comezar o 7 de agosto de 1924 e se prolongaría durante trece meses ate o 28 de agosto de 1925. Varias viaxes Nada escapa ao obxectivo de Ruth Matilda, os labores do campo e da casa, os distintos oficios, as comidas, os traxes ou as paisaxes son recollidos polas súas cámaras no inmenso álbum de imaxes da Galiza dos anos vinte asinados pola fotógrafa. Volverá aínda á nosa terra o 14 de novembro de 1925 xunto coa fotógrafa Frances Spalding para fotografar, desta volta, as provincias da Coruña e Pontevedra antes de, xa na súa derradeira visita, deterse uns días en Ourense de viaxe a Zamora en 1926. A imaxe das dúas mulleres conducindo un automóbil For ate onde chegaba e interesándose polos costumes, festas e tradicións e retratando a vida cotiá de vilas e aldeas era abondo singular nos anos vinte galegos, unha visita inaudita que deixaría un impresionante legado á memoria gráfica do país. A fotógrafa nacera en Nebraska en 1893 e en 1921 entrara a traballar na The Hispanic Society of America, centro ao que estaría vencellada durante toda a vida e onde desenvolvería o seu labor profesional, en especial, como conservadora de fotografía. En 1998 unha selección das súas imaxes de Galiza foron recollidas na exposición que se abriu na Igrexa da Universidade de Santiago comisariada por José Luís Cabo e en 2011 da man de Miguel Anxo Seixas e Patrick Lenaghan seleccionábanse 439 fotografías para a exposición "Ruth Matilda Anderson. Unha mirada de antano" que se inauguraría na Coruña. Este mesmo ano no que se conmemora o noventa aniversario da súa chegada ao país, edicións Xerais dedícalle o seu almanaque anual no que, cun prólogo de Manuel Rivas, inclúe 13 fotografías da autora.


Summary: Entre 2012 e 2016 pasamos no noso país de ter 54.400 persoas ocupadas a menos de 43.300. Mentres, no estado e no noso período pasaron de 678.500 a perto de 712.000.

Os anos de crise foron un verdadeiro rolo compresor para os postos de traballo no estado español. Destruíuse emprego a esgalla ao longo destes período ao tempo que os que se creaban viñan co selo da eventualidade e a precariedade. Mais hai importantes diferenzas entre estado español e Galiza no que atinxe a esta cuestión. Unha delas, a relativa aos sectores afectados. Así, mentres no estado a volta ao sector primario nestes anos foi unha vía para o emprego, en Galiza iso non aconteceu. A evolución entre 2012 e 2016 nas persoas ocupadas na agricultura rexistra comportamentos antagónicos en Galiza e no estado español. No noso país perdemos neses cinco anos 11.100 postos de traballo mentres que no mesmo período aumentou en 33.400 o número de empregos nese sector no estado español. Se nos fixamos na industria agroalimentar, observamos igual tendencia. Entre 2012 e 2015 [último ano contabilizado] Galiza pasou de ter nese sector 38.400 empregos a menos de 33.500 en 2015. Perdemos perto de 5.000, o que vén sendo unha media de tres postos de traballo menos cada día. E que pasou en España neses mesmos anos? Pois que o número de persoas ocupadas aumentou en máis de 22.000. No 2012 eran 451.400 e no 2015 superaban as 475.500. Un sector en Galiza cun comportamento contrario aos mencionados foi o da silvicultura, onde de 2012 a 2016 aumentou o número de ocupados nunhas mil persoas. No estado ese incremento foi pouco máis, polo que os postos de traballo xerados no noso país neses anos nesta actividade foron os que representaron a maioría do emprego no estado neste campo.


Summary: Na mostra Galicia, un relato no mundo, que se pode visitar na Cidade da Cultura, sobrancea a presenza dun manuscrito excepcional que é, para alén do seu valor artístico, o máis relevante testemuño da vitalidade das comunidades xudías na Galiza medieval, poboacións espalladas por todo o territorio galego, vivindo illadas ou formando núcleos organizados.

Trátase da chamada Biblia Kennicott (nome do cóengo que recomendou a súa compra en Oxford no século XVIII), un manuscrito que actualmente é propiedade da Bodleian Library de Oxford. O libro fornécenos unha notábel información xa que está datado en 1476 na cidade da Coruña, sabéndose que foi copiado por Moses ibn Zabara e miniado por Joseph ibn Hayyim. Galicia, un relato no mundo | Museo Centro Gaiás, Cidade da Cultura, Santiago de Compostela, até 12/4/2020 Estamos perante a biblia hebraica máis ricamente iluminada no contexto hispánico baixomedieval e nela podemos percibir, combinados, motivos cristiáns, islámicos e populares. En xeral, a arte do manuscrito ten débedas evidentes co plateresco hispánico, con trazos mudéxares, o que se pon de manifesto especialmente nos arcos que enmarcan as distintas páxinas do Sefer Mikhlol, un tratado gramatical hebreo inserido no volume, e tamén nos espectaculares trazados con motivos xeométricos. Entre nós a obra xa era coñecida desde un traballo do historiador Emilio González López que en 1967 publicou un artigo na revista Grial dando información dun estudo sobre o manuscrito do hebraísta Cecil Roth. Este último, que analizou pormenorizadamente o volume, sinalou que Joseph Ibn Hayyim preferiu utilizar en xeral elementos decorativos, como debuxos de enleado entrelazamento e drôleries —un tipo de iluminacións decorativas nas marxes dos manuscritos que desenvolven unha escena de fantasía máis ou menos cómica, alleas ao texto- con imaxes de bestiario. É de subliñar a habilidade do iluminador para representar animais, especialmente paxaros, e figuras humanas, entre as que é excepcional a de Xonás engulido por unha balea. Moi literario, e ben característico da cultura coeva, é o gusto pola realización de escenas de fábulas, como un oso tocando unha gaita ou o ataque que realizan gatos armados a un castelo defendido por ratos. Con todo, como é característico na cultura xudía, é ben importante o acento posto no verbal, estando a palabra, e só a palabra, no centro do mundo.


Summary: Cualifícana de "escándalo impresionante" e práctica "delictiva" tras os relatos de varios afectados galegos e acusan a PP e PSOE de "facer política de partido" co problema. "É moito peor do que estou afeita a escoitar", di unha europarlamentaria danesa.

"O noso estado de perplexidade vai medrando; é inaceptable e non debemos falar en termos delicados do comportamento destes bancos, que foi fraudulento, valéndose do abuso da confianza dos clientes". Quen así fala non é ningún estafado, senón Victor Bostinaru, europarlamentario romanés do grupo socialista, logo de escoitar os relatos dos afectados galegos polas preferentes que denunciaron este mércores ante a Comisión de Peticións da Eurocámara a súa situación. "De ser a situación como se conta, o comportamento dos bancos españois foi de todo menos correcto", continou o parlamentario. "Asináronse contratos de preferentes co dedo, cunha cruz ou a persoas con Alzheimer?", chegouse a preguntar, sorprendido polos exemplos -moitos deles documentados- que os afectados galegos levaron á Eurocámara. "Non hai que ser xurista para entender que estas operacións fixéronse en base a abusos e enganos", engadiu, tras cuestionarse as "pescudas e investigacións" do Goberno español e logo de cualificar de "delictivas" as actividades das entidades financeiras españolas. Un eurodeputado romanés cualificou de "delictivas" as vendas masivas de preferentes e criticou o "abuso" e a "fraude" dos bancos españois Non foi Bostinaru o único que amosou a súa perplexidade ante os casos de afectados polas preferentes. Margrete Auken, eurodeputada danesa da Alianza Libre Europea, cualificounos de "escándalos de magnitude impresionante". "O que escoitei hoxe é moito peor do que estou afeita a escoitar, e estou afeita a oír cousas moi malas", asegurou tras incidir tamén nas dificultades dos aforradores españois para reclamar ante a Xustiza pola suba das taxas. "Visto o visto, o sistema xudicial en España non é xusto e é delictivo; estou alucinada co que ocorre nese Estado, onde é imposible que os cidadáns recorran ao sistema xudicial de maneira normal". "É un escándalo impresionante; o que escoitei hoxe é moito peor do que estou afeita a escoitar", dixo unha eurodeputada danesa Os eurodeputados non españois foron moi críticos co proceder do Goberno e das entidades financeiras no caso das preferentes, que consideraron unha "fraude" e un "abuso" dos bancos, pero tamén coa actitude dos seus colegas españois do PP e do PSOE, que durante o debate se dedicaron a reprocharse mutuamente. "Non usen isto para facer política de partidos porque se trata de defender os intereses dos cidadáns e iso non axuda nada aos aforradores", asegurou un eurodeputado alemán, que lembrou que no seu país "rescatouse a banca para rescatar os aforradores", pero tendo en conta "que os bancos non son razonables cando a cuestión é gañar diñeiro". "Se existe fraude, hai que meter os culpables na cadea, aínda que isto non restitúa os aforros dos afectados", chegou a dicir, tras apoiar claramente que se manteña aberta a petición e reclamar, como no caso do resto de europarlamentarios non españois, que a comisión "se implique máis" na solución do problema. Eurodeputados estranxeiros recriminaron aos de PP e PSOE de usar o problema "para facer política de partidos" O caso é que antes, todos os representantes do PP nesta Comisión de Peticións defenderan a actuación do Goberno de Mariano Rajoy no problema das preferentes, do que culparon o Executivo de Zapatero. "España xa está achegando solucións", dixeron, tras defender a arbitraxe como a vía máis factible para recuperar os cartos. O eurodeputado galego Millán Mon chegou a asegurar que o Estado tiña "as mans atadas" á hora de buscar unha saída porque dependía do que lle ordenase a Comisión Europea. Malia todo, houbo excepcións. O parlamentario español Miguel Ángel Martínez, do grupo socialista, definiu o caso das preferentes como "unha estafa non puntual, senón xeralizada e cientificamente levada cara a adiante contra a xente máis vulnerable" e pediu tamén máis implicación á Comisión Europea para que artelle "unha solución que permita a devolución de todos os aforros". Ana Miranda pediu á Comisión Europea e ao Estado español que non botasen balóns fóra á hora de arranxar o problema Porque antes, Fábregas Fernández, en representación da Comisión, botara balóns fóra ao centrar no Estado español a responsabilidade de dar solución á estafa. "É responsabilidade dos tribunais nacionais e autoridades abordar compensacións por posibles malas praxes bancarias", dixo, obviando a lexislación europea sobre produtos financeiros. Ana Miranda, eurodeputada do BNG, respondeulle acusando a Comisión de "desleixo". "Non se trata de obter información, senón de dar solucións a estes cidadáns que sufriron un roubo e unha estafa facilitada tamén polo desleixo do Goberno español, que se lava as mans ante o problema", insistiu. Ademais, censurou tamén a actitude dos eurodeputados do PP que interviron no debate por "remitir vergoñosamente ao laudo e á Xustiza". "Para que? Para que paguen máis taxas xudiciais? Acaso non saben de sobra que a arbitraxe non é arbitraria, senón que os afectados son chamados polo banco? Curiosamente, antes das eleccións chamaron a moitas persoas e moitas delas vinculadas ao PP", espetou. Así, Miranda pediu que que a Comisión de Peticións manteña as denuncias abertas ata dar unha solución e reclama reclama ao Parlamento Europeo "unha resposta política clara" a favor dos miles de afectados polas estafa das preferentes. Antes, José Manuel Estévez, en representación da plataforma de afectados polas preferentes de Vigo e Val Miñor, e Xesús Domínguez, pola de Compostela, relataran ante os eurodeputados a "estafa masiva" sufrida por uns 80.000 galegos atrapados na "fraude" provocada polas antigas caixas. "Unhas 25.000 persoas estanse enterando aínda agora de que están afectados", explicaron os voceiros da Coordinadora de Plataformas de Afectados de Galicia, tras acusar o Goberno galego e español de "complicidade" e logo de contar os casos máis sangrantes: "persoas con Alzheimer, sinaturas falsas, nenos pequenos". "Todos abusando da confianza que os cidadáns tiñamos nas sucursais de toda a vida". "Axúdennos a recuperar estes aforros; que de aquí saia unha voz clara e firme que lle diga ao Goberno español que cometeu un atropelo e que está roubando os cidadáns para salvar a banca estafadora", rematou Domínguez. A Comisión de Peticións acordou levar o caso á Comisión de Asuntos Económicos e aposta por diferenciar "entre investidores e aforradores" Xa para rematar, o presidente da Comisión de Peticións, Willy Meier, apostou por "traballar" para conseguir "a devolución integral dos aforros" e para "facer unha diferenza" no memorando da UE que afecta a España entre "o que son investidores e os pequenos aforradores". Ademais, acordouse remitir toda a información achegada polos afectados e europarlamentarios á Comisión de Asuntos Económicos co obxectivo de "buscar unha solución", así como enviar unha carta ao Goberno español "para ver como traballar desde alí para arranxar o problema". "Por suposto, esta comisión de petición mantense aberta", sentenciou.


Summary: Unha sentenza do Tribunal Superior recoñece o dereito dos directos dos colexios públicos a non se facer cargo da recepción dos alimentos destinados ao comedor escolar. Confirma un ditame previo dun xulgado vigués, emitido a raíz dunha demanda presentada pola CIG.

De fondo atópanse as intencións da Consellaría de Educación de evitar retribuír axeitadamente os oficiais de cociña dos centros públicos. "Na meirande parte dos centros non se conta con oficial de primeira", sinala a CIG Ensino nun comunicado, "e existe xa reiterada xurisprudencia que lles recoñece o dereito aos oficiais de segunda a cobrar por realizar funcións de categoría superior, pagamento que a consellaría pretende evitar". O Superior bota abaixo coa súa sentenza a imposición unilateral do xefe territoria de Educación de Pontevedra, que obrigou a que fose a directora dun centro "a que tivese que estar pendente de recibir os provedores e as mercadorías para o comedor escolar". Esa Xefatura Territorial nin sequera respondeu ao escrito que lle remitiu esa traballadora pedindo explicacións sobre "as responsabilidades e funcións da dirección". O documento xudicial afea á Administración que faga recaer no colectivo docente "responsabilidades que lle corresponden ao persoal de cocila por cuestións puramente economicistas". "Foi un abuso de autoridade do xefe territorial de Pontevedra", afirma o sindicato, maioritario no ensino público, "ao impoñer unha funcións que non son propias do persoal docente, sexa membro da dirección ou responsábel do comedor".


Summary: Amelia Pérez (CCOO) analiza para Nós Diario o acordo da reforma laboral que chega agora á Cámara Baixa para a súa aprobación definitiva. O sindicato que dirixe na Galiza foi, xunto con UXT, o que apoiou o texto xunto á patronal e o Goberno español.

—Que supón para os traballadores e traballadoras galegas o acordo de reforma laboral que chega agora ao Congreso? É unha reforma de calado que ten unha afectación sobre todo a cuestións que levabamos reclamando moito tempo, como é o comportamento da temporalidade. Co tempo irase albiscando a súa transcendencia. —Aínda que incide na temporalidade e precariedade, non é a derrogación das reformas do PP, como se falaba nun principio. É verdade que non é o camiño da derrogación, pero na situación na que estamos hoxe, cos cambios de paradigma e sobre todo con ese mercado de traballo que levabamos denunciando desde hai tanto tempo altamente precarizado, estamos contentos. E non é só a temporalidade. Tamén está a supresión da prevalencia do convenio de empresa en materia salarial, que fixo que a partir desa reforma de 2012 se desvalorizasen os salarios. Son dous puntos de inflexión importantísimos. Ter estabilidade no traballo, non estar entrando e saíndo da empresa sen ningún tipo de dereito de continuidade, facer un proxecto de vida e de futuro e ter salarios dignos incide directamente sobre calquera outro ámbito laboral. —Falaba dos convenios, o feito de que se primen os estatais non resta competencias á Galiza? Ao final o importante para conquistar melloras no eido sindical é o teu músculo, a túa forza. Aos traballadores e traballadoras o que lles preocupa é a mellora das súas condicións laborais e salariais, e para iso o que precisas é ter unha organización de clase forte. Necesitamos convenios fortes que amparen a situación dos traballadores e as traballadoras nas empresas, e para iso é importante o músculo sindical. —Un dos obxectivos da reforma é a estabilidade laboral, que a xente teña un proxecto de vida e non teña que emigrar. Cre que a reforma vai posibilitar iso? Eu creo que si, pero tamén son consciente de que non vai ser da noite para a mañá. Haberá un proceso de transición, pero hai sectores que están altamente precarizados nos que só evitar que o traballador estea entrando e saíndo da empresa xa vai ser moi importante, sobre todo porque había unha bolsa de fraude bastante grande. Estase acudindo a este modelo para contratar traballo ordinario. Acabou esa barra libre e veremos co paso do tempo ese resultado. Non podemos queixarnos eternamente da temporalidade e da alta taxa de rotación do mercado de traballo e, cando temos a oportunidade de actuar sobre el, dicir que non. -A Inspección de Traballo será, pois, unha peza chave no cumprimento destes acordos. Evidentemente, porque ao final a picaresca existe. Sempre vas atopar empresas que intentan terxiversar a norma ou buscar fisuras para transgredila. O feito de pór coto a esas causas na contratación temporal xa vai ser un golpe imporante para empresas e sectores altamente precarizados. Coa reforma, que prima o interese xeral, eliminamos os contratos de obra e introducimos mecanismos de flexibilidade para que, ante unha situación de crise, non se acuda aos despedimentos. Hai que avanzar paso a paso, pero o importante é que pon coto á temporalidade e actúa sobre os convenios en materia salarial, algo que para min é primordial.


Summary: A formación frontista presenta unha emenda á totalidade do proxecto de reforma da segunda instancia que procura Gallardón ao estender os tributos a todas as persoas físicas ou xurídicas, gravando por vez primeira os preitos laborais

O BNG vén de presentar no Congreso español unha emenda á totalidade contra o proxecto de lei polo que o goberno central pretende incrementar as taxas xudiciais e estendelas á cidadanía, gravando por vez primeira a xurisdición social: o dereito laboral. "É un sistema estabelecido baixo o falso pretexto de evitar a saturación dos xulgados e que porén vai provocar unha diminución da tutela xudicial", valorou a deputada nacionalista Olaia Fernández Davila. Considera a formación frontista que a contrarreforma impulsada polo titular de Xustiza, Alberto Ruíz-Gallardón, "incrementará os gastos en avogado e procurador", e que a súa aprobación se traduciría en que as persoas e as empresas con menos recursos non recorrerán aos tribunais. Cambadela con afán recadatorio contra o carácter universal da xustizaAínda que é certo que as taxas xudiciais no Estado español se volveron implantar xa en 2003 --após erradicalas en 1986 na procura dunha xustiza universal--, hoxe en día están previstas unicamente para volumes de facturación superiores a un millón de euros anuais, polo que só as abonan as grandes empresas. Aliás, por primeira vez, coa xurisdición civil —preitos entre particulares— e a contencioso administrativa —preitos coa administración pública—, grávase o dereito laboral. A xurisdición penal fica excluída —non tiña taxas e seguirá sen as ter. Así, segundo o texto, un recurso de apelación, que agora custa 300€ para as grandes empresas, pasará a custar 800€ e pagaráos calquera que o interpoña. Un recurso de casación perante o Supremo pasa dos 600€ aos 1.200€. Entende o BNG, tal e como explicou na Cámara española a súa deputada Fernández Davila, que a saturación do sistema xudicial "debe solventarse con máis medios e coa súa modernización", reprochando que no estado se destina á xustiza "a metade" do orzamento medio calculado na UE e recalcando que ao Executivo de Rajoy "só o asiste un afán recadatorio".


Summary: Diversas concentracións en cidades galegas amosan o seu rexeitamento da Lei de Seguridade Cidadá no Día Mundial das Migracións.

En Vigo ante a sede do PP e na Coruña fronte a Subdelegación do Goberno. Foron dúas das concentracións que esta quinta feira decorreron en Galiza en rexeitamento da 'Lei Mordaza'. Mobilizacións que, no Día Mundial das Migracións, querían denunciar a legalización das 'devolucións en quente', mais non só. A criminalización dos movementos sociais, o ataque aos dereitos civís, o recorte de liberdades públicas... os protestos que tiveron lugar na xornada sinalan as consecuencias dunha lei aprobada en solitario polo PP. As persoas concentradas entenden a Lei Mordaza como máis un paso por parte do goberno de intentar, alén de ter un maior control social, desmobilizar e punir en momentos de crise como a actual.


Summary: A taxa de emprego nas mulleres con fillos é case dez puntos inferior á das mulleres sen fillos. Nos varóns, o impacto é inverso: os homes con descendencia teñen unha taxa de ocupación dez puntos maior. O 93% das persoas que toman excedencias para coidar un fillo son mulleres.

Segue habendo fendas de xénero no mundo laboral. Hainas nos salarios e na incorporación das mulleres a certas profesións ou postos e estas fendas danse, ademais e de forma moi acentuada, cando o traballador ou traballadora son pai ou nai. As cifras da EPA amosan como a taxa de emprego (a porcentaxe de persoas ocupadas sobre o total de poboación en idade de traballar) en homes e mulleres varía substancialmente en función de que estes homes e mulleres teñen fillos ou fillas pequenas ao seu cargo. E fano de maneira inversa. Segundo datos de Eurostat, os homes de 25 a 49 anos con fillos e fillas menores de 12 teñen unha taxa de ocupación do 74,5%, 9,4 puntos por riba da porcentaxe acadada polos homes sen fillos. Pola contra, a taxa de emprego das mulleres con fillos é do 58,1%, 16 puntos inferior á dos homes, e 9,3 puntos inferior á das mulleres sen fillos. Homes sen fillos e mulleres sen fillos presentan taxas de emprego moi semellantes, mesmo superior no caso das mulleres (67,4% fronte a 65,1%). Segundo datos do INE, canto maior é o número de fillos e fillas dunha muller, a probabilidade de que teña un traballo asalariado tamén é menor: teñen un contrato o 61,1% das que teñen un fillo, o 58,2% das que teñen dous e o 47% das que teñen máis. Porén, nos homes a porcentaxe non varía ou varía moito menos: teñen un contrato o 78,8% dos que teñen un fillo, o 80,6% dos que teñen dous e o 72,8% dos que teñen máis. O 92,7% dos traballadores que toman unha excendencia a tempo completo para coidar dos fillos son mulleres Outra estatística que permite constatar a moi diferente incidencia que ten na vida laboral de homes e mulleres ter descendencia é a que fai referencia ás excedencias para coidar dun fillo ou filla enferma. O 92,7% dos traballadores que toman unha excendencia a tempo completo con este fin son mulleres (242 mil no 2013 en España), fronte a un 7,3% de homes (19 mil en total). Ademais, a maioría destas excedencias tomadas polos varóns foron de menos dun mes, mentres que no caso das mulleres, a metade foi de máis de seis meses, e un terzo máis durou entre un mes e seis meses. De igual xeito, só o 5% das persoas que se ven forzadas a traballar só a tempo parcial para poder coidar familiares en situación de dependencia son homes, un total de 16 mil en 2013 no conxunto do Estado). Elas representan o 95% (316 mil), unha cifra que non varía en absoluto dende os datos de 2010. Na metade dos casos, a razón alegada para ter que buscar un emprego a tempo parcial é "por non haber ou non poder pagar os servizos axeitados para o coidado de nenos".


A pandemia preside e condiciona todo, também a música. Na Corunha seguimos "perimetrados" e as possibilidades de sair dependem de uma licença por causa justificada. Os concertos desde março estão cancelados ou no melhor dos casos adiados... E de repente salta a nova. Ainda que pareça insólito o vinte e seis de dezembro fomos a Vilar de Santos. As cousas vêm quando menos as esperas em vez de virem quando mais as desejas. E é verdade. Havia tempo que queríamos ir à Arca da Noe, mas nunca imaginamos que ia ser dessa maneira, concerto adiado de há três meses, avisado três dias antes dentro da Rede de Música ao Vivo, concerto sem público, emitido ao vivo em streaming para ficar on line... Foi lindo ir à Arca da Noe numa manhã fria e soalheira. Por esse espaço rural passam artistas várias, músicas de todos os estilos, com muito nome ou sem tanto, e isto é possível desde que Noemí Vázquez se lançou a um projeto tão inovador como autêntico: criar um entorno de cultura estável no rural. Para ir a Vilar de Santos é preciso atravessar o país de norte a sul, e embora hoje as autovias reduzam as distâncias, é inevitável sentir na velocidade as cores da paisagem, coroar o alto de São Martinho, passar Arenteiro e Minho e penetrar na Límia onde tão próximo fica Portugal. Chegar é visionar a aldeia de pedra onde se abre para nós a taberna do evento. É meiodia e a lenha aquece um espaço ainda frio mentres fazemos a montagem. Fora é todo uma beleza que ainda se sublima com um copo na mão degustando o sol de inverno e uma arquitetura popular bem conservada. Atuar sem público nunca é de todo verdade. Está a gente ao outro lado da rede, alguém da aldeia que veu ajudar, à beira do lume duas ou três colegas que vão atuar depois, e está a Noe que não pára Atuar sem público nunca é de todo verdade. Está a gente ao outro lado da rede, alguém da aldeia que veu ajudar, à beira do lume duas ou três colegas que vão atuar depois, e está a Noe que não pára, igual que a Helena, moça bem novinha atenta a todo. Este tempo de máscaras impede ver o sorriso dos lábios, mas não a beleza e a louçania nos olhos da gente, e quando o fogo do lar atingiu a temperatura desejada nada pode evitar o melhor licor café do mundo e um vinho do Alentejo depois do canto. Começa o espectáculo com dous ou três objetivos de cámara a filmar, mentres se olha ao fondo a claridade da porta e alguma silhueta camuflada no iris dos espelhos. Desde o palco concentras o som e a melodia nos contados olhares da taberna. É como buscar complicidade, esse alento que sempre se procura. Ouves a tua própria música refletida nuns corpos que abalam ou balançam, e é avondo para sentires que valeu a pena. A seguir recolhes instrumentos, amplis, cabos, deixando todo livre para o seguinte grupo. Enfim, trabalho feito. Haverá que dar volta, não sem antes degustar os produtos da terra e comprar um licor de sabugueiro e um pão maravilhoso para levar. Ao saírmos vai entrando gente de idades diversas, aos poucos, em parelhas, leda como para uma festa. É meia tarde de sábado e a Arca da Noe funciona como lugar de encontro. Algum dia, quando isto passe, havemos de voltar.