Summary: Arrinca a segunda fase da "Iniciativa Xabarín"

Representantes da Mesa pola Normalización Lingüística e de entidades culturais e educativas presentaron en Compostela a campaña 'Queremos galego no audiovisua'l, coa que arrinca a segunda fase da "Iniciativa Xabarín" para conseguir que se garanta unha presenza equitativa do galego no proxecto de lei xeral de comunicación audiovisual que está a se elaborado no Estado e que se presentará nos próximos meses. A Iniciativa Xabarín, refrendada con máis de 33.000 sinaturas e co acordo unánime do Parlamento galego, exixía -ademais de aumentar a programación infantil de calidade nas canles da CRTVG- garantir o acceso a todos os contidos audiovisuais en liña con opción dobrada e lexendada, así como informacións e audiodescricións en galego. Neste sentido, ademais de promover os acordos do Parlamento galego coas produtoras e distribuidoras de contidos, a Inicativa Xabarín instaba a que a Lei Xeral de Comunicación Audiovisual "recoñecese a pluralidade lingüística como principio básico, igualando contidos e porcentaxes mínimas en galego e castelán na dobraxe, lexendaxe, e audiodescricións nas canles e plataformas lineais ou baixo demanda". Marcos Maceira recorda que dos 25.872 títulos dispoñíbeis nas principais plataformas de televisión, practicamente todos contan con versión orixinal ou dobrada ao español e lexendado en español ou inglés pero só 25 están en versión orixinal galega e ningunha conta con opción dobrada ou lexendada á nosa lingua. A Mesa enviou o pasado 10 de xullo as alegacións correspondentes á Lei Xeral de Comunicación Audiovisual á Secretaría de Estado de Telecomunicacións solicitando o recoñecemento da pluralidade lingüística como principio básico; o estabelecemento dunha porcentaxe idéntica ao castelán nos contidos mínimos en galego e nas outras linguas cooficiais tanto para televisión como plataformas dixitais como Netflix, HBO, Disney+ ou Prime Video e mais no deber de financiamento antecipado a obra audiovisual europea; a incorporación do galego e das outras linguas cooficiais nos subtítulos, dobraxes e audiodescripcións, nos mesmos contidos que o castelán; a consideración da lingua galega como contido de interese xeral en audio ou texto escrito (dobraxe, subtítulos, audidescricións); que webs e outras interfaces de comunicación dixital coa persoa usuaria ou cliente incorporen as linguas oficiais; e asegurar o cumprimento do artigo 42 da Iniciativa Xabarín, que permita a reciprocidade con Portugal a través do estabelecimento de dúas canles múltiplex para Galiza. En relación á demanda de dobraxe e lexedanxe por parte de TVE, tamén incluída na Iniciativa Xabarín, a Mesa pola Normalización dirixiuse en tres ocasións tanto á dirección deRTVE para informalos do desenvolvemento da campaña e para solicitar un encontro onde concretar a proposta da Mesa e do Parlamento galego. A dirección estatal de TVE non deu nengunha resposta. "Comezamos a segunda fase da Iniciativa Xabarín para levantar de vez o bloqueo á presenza do galego no audiovisual", di Maceira O presidente da Mesa, Marcos Maceira, recorda que dos 25.872 títulos entre series e filmes dispoñíbeis nas principais plataformas de televisión, practicamente todos contan con versión orixinal ou dobrada ao español e lexendado en español ou inglés pero só 25 están en versión orixinal galega e ningunha conta con opción dobrada ou lexendada á nosa lingua. "Pode resistir un idioma nestas condicións?", pregunta Maceira. "Comezamos a segunda fase da Iniciativa Xabarín para levantar de vez o bloqueo á presenza do galego no audiovisual", indica, "como país non podemos perder esta oportunidade que, ademais, tería un beneficio directo na economía galega, nomeadamente no sector cultural".


Summary: As miñotas foron as últimas terras galegas en ser sometidas. En Tui entraron o 26 de xullo. No mediodía do 28 na Guarda. A resistencia foi produto da fortaleza da Fronte Popular e, na miña opinión, da capacidade e fraternidade dos dirixentes. No labor de tecer complicidades cómpre resaltar o núcleo inicial galeguista (A. Ríos, D. Calzado e Paquiño de Figueiró) que souberon dialogar cos agraristas tomiñeses, cos obreiristas guardeses, adscritos á CNT, e coa mocidade cultivada de Tui. Ao enfiado desde o novelo á urdidoira axudaron o cenetista Gumersindo, republicanos como Diz Jurado e Álvarez Limeses, socialistas como H. Losada, e salientaron dous semanarios: o tudense La Tribuna, dirixido por Guillermo Vicente, e o guardés El Nuevo Heraldo de J. Noia.

Tres cabaleiros Conta Alonso Ríos que cando lle ordenaron, en conversa telefónica, ao capitán de carabineiros, logo fusilado, Marcelino Rodríguez Blanco que sublevase a guarnición e se apoderase da cidade, este solicitou ao comunicante que se identificase. Respondéronlle: "Le habla un caballero español". Estes cabaleiros dirixiron e practicaron a caza de coellos e raposos. A tres destes últimos (Ríos, Noia e Vicente) chegáronlle a pór prezo: 50.000 pts, vivos ou mortos. Dous lograron sobrevivir, o ex alcalde de Tui faleceu na tobeira. Enrabechados polos raposos fuxidos os cabaleiros descargaron lume e furia sobre as xentes miñotas. Un deles foi José Peñarredonda Fernández (1893-1961). Graduado en Toledo en 1911, afíxose ao tacto viscoso do sangue en Marrocos. Na Lexión estranxeira ascendeu a capitán. Ferido de gravidade no rostro, ficoulle unha evidente cicatriz; poderíaselle aplicar o dito unamuniano, en resposta a M. Astray, sobre que un mutilado carente de grandeza espiritual "es de esperar que encuentre un terrible alivio viendo como se multiplican los mutilados a su alrededor". Retirado pola reforma de Azaña, regresou a Tui. En abril de 1936 foi detido xunto a "outros fascistas" por, segundo A. Piña, intentar roubar a punta de pistola as actas das eleccións. Segundo Darío Á. Blázquez, tamén o detiveron nos días en que a cidade permaneceu baixo a legalidade republicana. Da cadea saíu para a alcaldía. Na breve estancia á fronte da mesma, até o 26 de outubro de 1936, suprimiu a festividade dos mártires de Sobredo e construíu a mitoloxía tudense de Calvo Sotelo. Actuou como un miserábel ao acusar a Vicente, último alcalde republicano, de roubar 400 pts ou ao cubrir os postos como médicos municipais de Diz Jurado e Álvarez Limeses, cando ambos estaban presos e sen xulgar. Despois serían fusilados. A patria chamábao a máis altos deberes. Nun discurso radiado dirixiuse aos que non se decataban de que aquilo non era un vulgar golpe de estado senón unha loita a vida ou morte "entre las fuerzas nacionales y el marxismo". Da súa xestora municipal formaban parte Pablo Bugarín Domínguez, Juan Martín Alonso, Manuel García Lastra, Raimundo Tapia Seoane e Manuel Cordovés Millet. Este último, alcalde no bienio negro, será quen o substitúa. Polo cargo pasaran Tapia Seoane, Rosendo Bugarín, José Jurado Romero e o irmán de Peñarredonda, Ramón.Dominarán durante décadas a vida tudense. Estás a ler parte do texto dun dos últimos capítulos do coleccionábel 'Os nomes do terror'. Podes continuar coñecendo a historia da Galiza no Nós Diario que agarda nos quiosques e na nosa tenda online para a súa lectura na nube. Non o penses máis e pide a túa subscrición xa!


Summary: O sábado, día 15 de maio, a XI edición do Festival Internacional de Xardíns de Allariz abrirá a súas portas para que toda aquela persoa que queira se achegue a descubrir os Xardíns da Poesía.

O sábado 15 de maio ás 19 horas abre a XI edición do Festival Internacional de Xardíns de Allariz, que nesta ocasión está dedicado á poesía. Trátase dun espazo para pasear e gozar. Un proxecto único que ofrece desfrutar dun espazo recuperado para o uso público na marxe dereita do río Arnoia. O concurso, coa temática "Xardíns da Poesía", conta con propostas que recrean, en cada parcela, o espírito dunha poeta ou a atmosfera dun movemento poético. Desta maneira, cada xardín consistirá nun espazo dedicado ás obras literarias que permitirá unir arte, cultura e paisaxismo. Trátase dun proxecto que contribúe ao achegamento das flores, plantas e da arte ao espazo urbano e, de xeito simultáneo, á conservación e á posta en valor do medio rural. Aspectos coherentes co recoñecemento da área de Allariz como Reserva da Biosfera da Unesco. Tres hectáreas destinadas a gozar A xornalista Mar Gil, especialista no festival internacional, explica que se trata de 37.700 m2 de auga, sons, cores e vexetación. Tres hectáreas de natureza nunha iniciativa pioneira na península, xunto ao portugués de Ponte da Lima. Un crebacabezas verde que mantén durante o ano un marco estrutural fixo e que renova, cada primavera, doce espazos asignados á creatividade e á innovación paisaxística. O festival, que permanecerá aberto até outubro, está integrado por dez proxectos que competirán polo voto das persoas visitantes que se acheguen ao certame, que é, desde os últimos anos, un dos atractivos turísticos máis importantes da vila. De feito, a el achéganse cada ano máis de 40.000 persoas. A edición da poesía estaba prevista para 2020, mais ficou adiada a este ano pola pandemia. Nela participan propostas chegadas de Portugal, A Arxentina, Italia, Alemaña, China ou España que compartirán espazo co xardín gañador da edición 2019 "Sé o heroe da túa propia película" do Equipo EMU formado por Elisabeth Stacher, Max Miller e Udo Buttinger. E, como vén sendo costume, entre os doce espazos participantes, haberá un xardín deseñado polas crianzas dos centros educativos de Allariz. A última vez que puido desfrutarse do festival foi en 2019, ano en que se dedicou ao cinema, con espazos que recreaban películas como A lingua das bolboretas ou Mary Poppins.


Summary: A compañía, gañadora do Premio da Cultura Galega, utiliza a ppoesía de Celso Emilio Ferreiro como guía para reflectir o itinerario polo camiño.

Non é habitual que se relacione o Camiño de Santiago coa poesía de Celso Emilio Ferreiro, mais esa foi a vía que escolleu Nova Galega de Danza para crear o seu novo espectáculo, Credo, que pretende recrear non tanto o camiño físico como a experiencia interior de aquelas persoas que o percorren. A compañía, que vén de recoller no pasado mes de maio o Premio da Cultura Galega 2021, presentará na praia de Pantín, no concello de Valdoviño, un espectáculo que posúe unhas características particulares dentro da súa traxectoria. "É a primeira vez que deseñamos un espectáculo sen música en directo, porque foi creado, precisamente, para escenarios ao aire libre, para adaptalo á rúas ou outros lugares que necesitaban dunha maior flexibilidade á hora de montar a infraestrutura", sinala a Nós Diario Jaime Pablo Díaz, creador e director artístico da compañía. "Desde hai un tempo, cando creamos un espectáculo, pensamos sempre en que poida ter dúas versións: para teatros e para rúa. Credo, porén, foi pensado xa desde o principio para este tipo de funcións en exteriores". Credo parte do imaxinario creado por Celso Emilio Ferreiro en Longa noite de pedra. "Queriamos tratar de expresar o que sucede durante o camiño, mais non tanto o que sucede a nivel físico senón o que sucede no interior da persoa que o fai", explica Díaz. "E lendo este libro de Celso Emilio decatámonos de que todo ese imaxinario axuda moito a transmitir o que queriamos contar". Jaime Pablo Díaz: "A nosa tradición non ten nada que envexarlle á do flamenco" O espectáculo, de trinta minutos, parte dunha narrativa na que diferentes persoas que fan o Camiño van xuntándose para percorrelo xuntas. "Non é igual camiñar só que facelo en compañía doutra persoa ou que facelo en grupo: a experiencia cambia completamente. Ao camiñar xunto a moita xente, trátase, fundamentalmente, do sentir de todos, dun sentir colectivo. Por iso a presenza constante dos seis bailaríns en escena (Inés Vieites, Estefanía Gómez, Uxía Rivas, Pablo Sánchez, Ricardo Fernández e Amara Pérez), porque son eles os que teñen que contar esta historia. Crear esta coreogafía, pensada ademais para ser executada en exteriores, levoume a pensar moito sobre os límites do corpo e sobre as relacións que este estabelece co espazo que o rodea". A música, malia non ser en directo desta vez, ten unha grande importancia no desenvolvemento do espectáculo. "Volvemos repetir con Sergio Moure como compositor [xa presente nos últimos espectáculos da compañía, Son e Leira] porque resulta moi fácil entenderse con el, axiña capta o que queres expresar. Vén do cinema e ten unha enorme capacidade de visualizar e de crear músicas que axudan ao público a situarse no lugar onde queremos trasladalo". Reivindicar o gozo de camiñar Ese lugar combina a natureza e a cultura que se poden percorrer ao longo do camiño. "Hai momentos da peza en que se visualiza moi concretamente o que os peregrinos ven no seu itinerario, e con isto pretendemos, sobre todo, achegarnos a ese momento en que se desfruta camiñando. Moitas veces camíñase sen desfrutar e a peza quere fixarse, precisamente, neses momentos en que estamos en harmonía co que facemos e co que nos rodea. Nos tempos que corren, creo que é moi necesario buscar e reivindicar ese tempo en que estamos ben con nós mesmos". Nova Galega de Danza na homenaxe a Manuel María


Summary: Proceden doutras bandas e mesturan rock e electrónica. Chámanse "Aspergillus", nome que toman dos fungos que se adiviñaban no seu húmido local de ensaio. Con "Cinzas" ofrecen unha carta de presentación na que a transgresión é un dos seus sinais de identidade.

"Cinzas" é o primeiro traballo de Aspergillus, a nova banda nacida na comarca de Compostela e composta por cinco músicos que proceden de grupos como Ruxe-ruxe, Medomedá ou Drinkin'tinto. Cadraron nun encontro na carballeira de Francos hai dous anos e decidiron botar a andar un proxecto conxunto que agora presentan a través dunha creación audiovisual, un clip co seu tema "Cinzas" nas que o guión, o teatro, e a música súmanse con sorprendente resultado, producido por Alicia Nimo. Antón "Torroncho", baixo, Alex Sevilla, Percusión, J.A. Pais, guitarra, Pablo Nimo, teclados e samplers e David Santomil "Deví" na voz e teclados compoñen a nova agrupación que prepara unha serie titulada "Triloxía" da que "Cinzas" é a primeira entrega. Rock e electrónica con creacións audiovisuais orixinais nun estilo que definen como "transgresor e dinámico". Inquedanzas en Coira "Xuntámonos para levar a cabo inquedanzas e ideas, cun estilo distinto ao que faciamos antes. Os temas comezaron a saír e, deles, "Cinzas" é o primeiro que se consolidou a través do videoclip que agora presentamos e que incorporaremos ao repertorio que contamos preparar de cara ao verán", explica David Santomil, que agarda que a súa carta de presentación anime tanto á banda como a quen se achegue a súa música a través da rede. Ensaian nunha vella casa en Coira, no que a humidade, en especial en tempo de chuvias, combínase co son saído dos seus instrumentos. De aí naceu o nome de Aspergillus ou tamén Aspergillus de Coira, que buscan dar a noticia da súa existencia e están á espera de poder mostrar ao vivo o que se coce no seu local de ensaio onde os temas se van "empastando" coa participación de todos os membros. "Cinzas" é a primeira proba, un tema crítico co que eles mesmos viven e cun videoclip gravado de maneira artesanal mais que sorprende tanto polo seu guión como pola súa escenificación. ""Compuxemos Cinzas pensando na masa social que está silenciada e que ten que saír á rúa para cambiar un sistema que non funciona. É unha crítica social e unha defensa da necesidade de facer forza para mudar o sistema", explica Deví que convida a ver o videoclip no que as máscaras dos membros do grupo non ocultan o seu rexeitamento do poder da igrexa e da necesidade da protesta. Son os Arpergillus un grupo de combate? "Somos reivindicativos mais tamén queremos defender unha mensaxe de modernidade, de cambio social que se aprecia na propia maneira de entender a música, coa electrónica ou na forma de trasladar ao público un ambiente mesmo futurista, aínda que, sempre, con grandes doses de rock". A rede como escenario A rede está a ser a súa principal canle de comunicación, coñecedores ademais das cada vez maiores dificultades para conseguir actuacións ao vivo. "Queremos explotar esa vía, con creacións audiovisuais, concertos en streaming e comunicación directa. A día de hoxe, facer concertos é cada vez máis difícil mais non por iso perdemos a esperanza", apunta David Santomil. Herdeiros directos do bravú, no que partillaron algúns dos seus membros, mais agora xa con máis anos buscan na banda de recente creación, alén de se divertir en cada ensaio, mesturar diferentes disciplinas, sumar música, teatro e audiovisual as súas creacións e manter, con sons electrónicos mesturados con rock en estado puro iniciar un camiño no que queren dar puntapés ás pedras que atopen e tirar lume das súas "Cinzas". A proba, xa no primeiro videoclip que teñen dispoñíbel na rede:


Summary: Novo sinal de o PSOE non contemplar a hipótese dun voto -a abstención- que facilite a investidura de Rajoy. O grupo parlamentar socialista rexista unha iniciativa para reformar a lei eleitoral, cortar nunha semana a campaña e evitar que unhas terceiras eleccións fosen decorrer o 25 de decembro, día de natal.

A alternativa que contempla neste momento a dirección do grupo socialista a un fracaso de Rajoy na investidura -fracaso garantido se o PSOE mantén o non ao candidato do PP- sería a de ir a unhas terceiras eleccións, un feito inédito non só no Estado senón nas democracias occidentais. Iso é o que se desprende do facto de o PSOE ter rexistado unha iniciativa para modificar o artigo 51 da lei eleitoral de xeito que a campaña se poda reducir a só unha semana e que, consecuentemente, as eleccións se coloquen non o día 25 de decembro, feriado, senón o 18. O problema para o PSOE é que a proposición de lei non ten visos de prosperar, pois a súa tramitación pode perfeitamente ser bloqueada pola Mesa do Congreso -o órgao que ordena os debates da cámara- onde a direita -PP e Cs- dispón de maioría absoluta. En todo caso, trátase dun novo aceno político que mostra a vontade da equipa de Sánchez de facer descarrilar Rajoy no trámite de investidura e a, en principio, non disposición en primeira instancia do PSOE a explorar un acordo alternativo con Unidos Podemos, alianza que, para a súa viabilización, precisaría tamén dos votos afirmativos dos partidos independentistas cataláns. Esta vía, en todo caso, aínda non está inteiramente fechada. Cumpre lembrar a este respeito que durante as súas escasas comparecencias públicas após as eleccións do 26 de xuño Pedro Sánchez enfatizou non só a oposición a investir Rajoy como a vontade do seu partido de ser parte da "solución" ao bloqueo político que existe no Estado. Caballero continúa co seu traballo de zapa contra a dupla Cancela-Leiceaga Mentres isto sucede, na Galiza o sector de Caballero, aliñado con Susana Díaz, continúa o seu traballo de zapa contra a dupla Cancela-Leiceaga. A última novidade, o descolgamento das candidaturas de catro novos nomes, entre eles o dun ex deputado, o ourensán Pablo López Vidal, hai non tanto fiel a Leiceaga, ben como o de dous membros dunhas Xuventudes Socialistas que levan días a denunciar a súa marxinación das listas. Leiceaga fará esta quinta feira campaña en Vigo. Non haberá foto do morbo con Caballero, que xa encheu a súa axenda como alcalde de actos para evitar comparecer co candidato do seu partido á presidencia da Xunta.


O historiador Benedict Anderson, recentemente falecido, entendía a nación como unha comunidade imaxinada, na que un suxeito conformado historicamente elixe determinados elementos dentro dun repertorio obxectivo de características para conformar unha identidade. Esta identidade está suxeita ao campo de loita político, constrúese e reconstrúese en relación con ese ámbito, avanza, modifícase ou retrocede en función dos actores sociais, que crean unha imaxe de si mesmos como actores colectivos. Así, a identidade nacional pode integrarse con outras identidades, de clase, de xénero, de raza, convivindo e enriquecéndose a si mesmas no terreo da disputa política. A Bretaña constitúe o exemplo dun sentimento identitario moi forte, expresado a través dun repertorio simbólico potente e enraizado (folclore, bandeira, cultura popular, historia propia), que, con todo, opera politicamente de forma moi minoritaria a través un movemento nacionalista con escasa capacidade electoral e mobilizadora, debido a precondicións sociais moi delimitadas e a unha estrutura de oportunidades política moi pechada (a propia configuración do Estado Francés trala Revolución). Polo tanto, unha identidade cultural baseada en elementos obxectivos non se reflicte necesariamente en identidade política, necesítase un proceso de subxetivación. Os significados que configuran esa identidade adquírense na acción, non meramente na interpretación de elementos orgánico-historicistas, de forma que é o nacionalismo o que xera a nación e non ao revés. A nación é sobre todo unha comunidade sociopolítica que pode ter unha correspondencia ou non cun Estado como superestrutura xurírica. A cuestión nacional en Galiza ocupa un papel estratéxico de primeiro orde, ao igual que en Catalunya e en Euskal Herria, percorre os procesos políticos e sociais. Existe un suxeito político, o pobo galego, que durante séculos foi sometido a diferentes formas de dominación socioeconómica, política e cultural. Galiza, unha periferia dentro da periferia que é o Estado español, foi despoxada de recursos naturais, como fontes de enerxía, e humanos, a través da condena á emigración. As formas de resistencia foron variadas e múltiples, pero desas resistencias xurdiu una conciencia de identidade propia. Esta identidade actívase políticamente para a defensa duns dereitos colectivos a través de expresións diversas. A defensa do noso idioma, a defensa da nosa natureza e a nosa paisaxe, a defensa dos nosos recursos materiais, dos nosos dereitos como traballadoras, conformaron e conforman una conciencia de identidade, un substrato reivindicativo, que encaixa co cuestionamento do réxime do 78: queremos democracia, queremos dereitos, queremos ser os donos das nosas vidas. O pobo galego demostrou múltiples veces que constitúe un suxeito político, como por exemplo, nas mobilizacións a prol do Estatuto, nas campañas en defensa do medio ambente, as mobilizacións de labregos, gandeiros e mariñeiros, mobilizacións polo galego, as manifestacións de Nunca Máis, etc. A defensa do dereito de autodeterminación é unha cuestión de principios democráticos, non meramente táctica Estas loitas parten dunha realidade socioeconómica diferenciada, o que provoca a aparición de métodos de loita específicos (por exemplo, as tractoradas), pero tamén contribúen a modelar esa propia realidade, construíndo identidade. Estas loitas cristalizan e conforman un suxeito, o pobo galego, composto por todas as que viven, traballan e loitan en Galiza, a nación incesante de tódolos días, que como suxeito político propio, ten dereito a decidir o seu futuro. A defensa do dereito de autodeterminación é unha cuestión de principios democráticos, non meramente táctica. Hai que darlle voz ás maiorías sociais para que decidan sobre todo o que lles afecta, incluindo o seu vencellamento territorial. O pobo galego ten dereito a abrir un proceso constituínte propio, definindo a súa relación coas outras nacións que compoñen o Estado español. No actual proceso de crise de réxime, a descomposición dos consensos do 78 tamén no eido territorial, pode abrir un escenario de oportunidades para unha creba democrática que reconstrúa a relación entre as nacións do Estado dándolle voz aos pobos. Trátase de romper marcos, non de readaptarse, de apostar pola ruptura democrática en clave galega, en colaboración con outras forzas rupturistas do Estado español A loita pola apertura dun proceso constituínte en Galiza é a loita polo recoñecemento das maiorías sociais galegas como suxeito propio con dereito a decidir o seu futuro, as súas relacións con outros pobos da Península e de Europa, a recuperar as súas vidas en todos os terreos, desposuíndose da alienación inducida polas oligarquías españolas coa complicidade das elites galegas. Trátase de romper marcos, non de readaptarse, de apostar pola ruptura democrática en clave galega, en colaboración con outras forzas rupturistas do Estado español. A reivindicación dun proceso constituínte galego vai vencellada á demanda de empoderamento dás de abaixo, a república galega do 99%. Polo tanto, as tarefas da esquerda radical en Galiza pasan por encher de contido democrático radical e social a reivindicación de soberanía, mentres que non ámbito estatal, fóra dás nacións sen Estado, debería combater sen tregua o chauvinismo da nación opresora e defender sen ambigüidades o dereito a decidir das oprimidas. O internacionalismo dás de abaixo non pode tratar de xeito equidistante ás nacións oprimidas e ao Estado que lles nega ou dereito a decidir. Porén, o proxecto de construír un nacionalismo español sobre bases progresistas, ligando a defensa dos dereitos ao reforzamento da soberanía estatal, enfronta dúas limitacións moi claras. Por unha banda, o fracaso histórico á hora de construír unha identidade nacional española lexitimada ante o conxunto da poboación que habita o Estado español e por outro, o vaciamiento de soberanía dos Estados fronte a instancias supraestatais como a UE, o FMI ou o BCE. Por contraste, a reivindicación da autodeterminación contribúe a debilitar o bloque histórico das clases dominantes, cohesionado ideolóxicamente en torno á defensa da unidade da patria. Trátase de romper marcos, non de readaptarse, de apostar pola ruptura democrática en clave galega, en colaboración con outras forzas rupturistas do Estado español Neste contexto político, e pola propia configuración do bloque de poder dominante no Estado español, a conquista do dereito de autodeterminación só pode conseguirse dende unha ruptura dende abaixo, xerando procesos constituintes que impidan una recomposición de réxime cunha involución centralizadora. A cuestión nacional atravesa por tanto, como proceso transversal que é, calquera cuestionamiento do réxime do 78, permite abrir campos de disputa e actúa sobre procesos como as Mareas municipais ou a candidatura de confluencia en Galiza, En Marea. Esta última forza colocou como eixo do seu discurso o dereito a decidir vencellado á defensa dos dereitos sociais e económicos. Se sumamos os votos deste espazo cos de Nós-Candidatura Galega, co seu carácter soberanista, obteremos preto de 500.000 de sufraxios que apoian a forzas que apostan por un cambio de modelo territorial. Neste novo esceario, a vindicación da identidade galega non pode ser una reafirmación nostálxica, non mira cara a un pasado idealizado, senón cara un futuro cargado de esperanzas, coa potencia democrática que ten a capacidade de decidir a tódolos niveis. Sexamos actores do noso futuro.


A Caixa Rural Galega comportouse como unha rara avis nos anos da burbulla inmobiliaria e tamén nos da crise. Cando estourou a recesión a cooperativa de crédito con sede en Lugo tiña unha exposición ao ladrillo moito menor que as entidades da súa contorna, duplicaba en solvencia á entidade resultante da fusión das desaparecidas grandes caixas galegas e, ao contrario que a maior parte da competencia, afrontou o saneamento imposto polo Goberno central apoiándose unicamente nos depósitos da clientela cos que xa contaba."Nunca nos metemos en leas das que non puidésemos saír", resumía en entrevista con Praza.gal o director xeral de Caixa Rural Galega, Jesús Méndez, cando a cooperativa estaba ás portas dos seus primeiros cincuenta anos de vida. Daquela lembraba que tanto o diñeiro depositado como os créditos concedidos foran medrando aos poucos "durante o boom e nos peores anos da recesión". Agora, tras un lustro coas principais cifras macroeconómicas regresando a valores positivos, a entidade lucense vén de bater récord de beneficios mentres o diñeiro dos seus depósitos medra catro puntos por riba da media do conxunto da banca en Galicia.A cooperativa lucense bateu o seu récord de beneficios en 2018 mentres os créditos concedidos medraron oito puntos máis que os do conxunto dos bancos que operan en GaliciaA asemblea anual de Caixa Rural Galega vén de dar o seu visto e prace ás contas anuais de 2018. A dirección destaca o seu beneficio neto de 5,4 millóns, "cifra nunca antes acadada", e algo máis de 1.000 millóns en activos, limiar que nunca traspasara ata agora. Estes "fitos", subliñan, chegan nun contexto no que os depósitos da clientela se achegan tamén aos mil millóns, o que supón un crecemento do 9,45%. Mentres, os datos máis recentes do Banco de España indican que o medre global do diñeiro depositado en todos os bancos en Galicia pasou de 61.076 a 64.272 millóns, isto é, un crecemento do 5,23%.Medran os depósitos e tamén os créditos. Sempre segundo as contas anuais de Caixa Rural, "o investimento crediticio supera os cincocentos millóns de euros", un 11% máis que no ano previo. Mentres, os valores globais das entidades bancarias que operan en Galicia experimentaron no mesmo ano 2018 un avance de apenas un 3%, oito puntos menos que o experimentado por esta cooperativa de crédito. Todo isto, subliñan, produciuse mentres a morosidade na Caixa Rural segue "á baixa", ata o 6,24% e a ratio de solvencia acada o 13,27%, "o que permite cumprir con folgura os criterios normativos.A dirección da Caixa Rural subliña que, nun contexto de peches masivos de oficinas, a entidade galega abriu unha nova en PontevedraA xuízo do presidente de Caixa Rural Galega, Manuel Varela, estas cifras reflicten un "exercicio exitoso, o mellor da historia da caixa" malia "ás incertezas económicas, a inseguridade xurídica ou a persistencia de tipos de xuro extremadamente baixos". Deste xeito, coida que a conxuntura segue sen ser "favorable", polo que "a realidade obriga a continuar redobrando esforzos e a seguir mellorando a eficiencia".Esa "eficiencia" non pasa, así e todo, por secundar os peches de oficinas que están a estender outras entidades ou a gran banca, advirten. Así, aseguran, "a entidade espera continuar a súa senda de crecemento, apostando pola súa rede de oficinas e a atención persoal, sen pechar ata agora ningunha das súas oficinas". Ben ao contrario, destacan, en 2018 abriron unha nova en Pontevedra, onde non contaban con ningunha, o cal "se pode considerar ir a contracorrente". Non en van, subliñan, "o sector está inmerso nun proceso de redución de capacidade, de xeito que foron pechadas máis de 1.300 oficinas" en todo o Estado durante o pasado 2018.


Summary: Vaise un dos referentes da gran pantalla, o realizador máis lonxevo do mundo e o último director europeo que comezara no cine mudo.

Xornada de loito para o cinema europeo. O director portugués Manoel de Oliveira morreu esta quinta feira aos 106 anos de idade, segundo confirmou a súa familia a medios lusos. Vaise un dos referentes da gran pantalla, o realizador máis lonxevo do mundo e o último director que comezara no cine mudo. Deixa para a historia 33 filmes e algunhas curtas que realizou durante 90 anos de carreira. Títulos como 'Aniki-Bobó' (1948), "Benilde ou a Virgem Mãe" (1974), "Non, ou Vã Glória de Mandar" (1990), "Vale Abraão" (1993) ou "O Estranho Caso de Angélica" (2010) son algunhas das películas máis aclamadas da súa filmografía. Nado en Porto en 1908, pasou parte da súa xuventude na Galiza, estudando no colexio de xesuítas na Guarda. Malia arrastrar unha enfermidade e a súa avanzada idade, non deixou de dirixir até o final dos seus días. O último traballo foi estreado o pasado decembro, a curta 'O velho do Restelo', que cualificou el mesmo como "unha reflexión sobre a Humanidade". Nado en Porto en 1908, pasou parte da súa xuventude na Galiza, estudando no colexio de xesuítas na Guarda. Mais con 20 anos entrou a estudar cinema na súa cidade natal até converterse nun dos cineastas máis influentes do continente. "Se paro de filmar, aburro e morro. Teño en mente moitos proxectos. Agora ben, non sei se a vida chegara para facelos todos", chanceaba anos atrás, preguntado polo fin da súa carreira.


Summary: Os mariñeiros protagonizan máis unha mobilización para exixiren o pagamento das axudas e o dereito a volver faenar en augas de Mauritania

Os mariñeiros galegos que faenaban no caladoiro de Mauritania, do cal foron expulsados por un acordo da UE que desaloxaba os cefalopodeiros da Galiza, volveron protagonizar esta cuarta unha nova mobilización. Nesta ocasión, cun peche na Deputación de Pontevedra, protesta que non abandonaron até terse reunido co presidente da entidade, Rafael Louzán, e lograr que o ministerio lles facilitase unha copia do borrador de axudas que estes profesionais recibirán pola parada obrigada na actividade. Un cento de mariñeiros, procedentes fundamentalmente da comarca do Morrazo, protagonizaron a protesta, que ao igual que a desenvolvida esta mesma semana en Vigo perante a Axencia Europea de Pesca, tiña dous obxectivos principais. Por unha banda, reclamar celeridade do goberno no pagamento das axudas á frota expulsada de Mauritania. E por outra, defender o dereito a faenar nese caladoiro africano dos barcos galegos. Neste sentido, na CIG lembraron que non hai razóns, "alén da incompetencia da Xunta e Madrid" perante a UE, que xustifiquen que os cefalopodeiros galegos non deban pescar nesas augas. Desde a central nacionalista afírmase que os argumentos de tipo biolóxico non son válidos. "Se fose así, que hai escasez de recursos, non entrarían os barcos chineses a substituir os galegos". Alén disto, nestes dous últimos anos "houbo moi boas capturas, de bo tamaño e cun bo prezo".


Summary: A participación foi de 85%. O HDP pro-curdo voltou a superar o limiar de 10 por cento -mínimo para entrar no Parlamento-, embora caeu lixeiramente a respecto das eleccións de 2016 (11,6 por cento face o 13,1%).

"A nación deume o mandato de presidente". Con esta frase anunciaba Recep Tayyip Erdogan a súa vitoria nas eleccións presidencias de Turquía. Continuará á fronte da xefatura de Estado cinco anos máis, agora –e grazas ao sistema presidencial aprobado pola mínima o ano pasado con poderes case absolutos. Erdogan logrou 52,5% dos votos, un resultado que sorprendeu (as enquisas non lle daban máis de 48%) e que nun primeiro momento foi posto en dúbida pola oposición. O socialdemócrata Muharren Ince obtivo case 31% dos apoios mentres que Meral Aksener, do IYI (centro-dereita) logrou 8% dos votos para ser presidenta. Demirtas, candidato da esquerda pro-curda (HDP) e que leva máis de ano e medio en prisión obtivo un 7,4% dos votos. Parlamento Nas eleccións parlamentares, que se realizaron este domingo canda as presidenciais, o AKP de Erdogan foi o máis votado, con 42,5%. Ten 293 escanos, ficando a 8 dos 301 necesarios para ter a maioría absoluta na Cámara. Mais completará esa maioría co apoio do seu 'socio' electoral nas presidenciais, o Movemento de Acción Nacionalista, de extrema-dereita, e que atinxiu 49 deputados. Entre ambos os dous, logo, suman 342 escanos. O HDP, a coligazón da esquerda procurda, logrou superar a barreira de 10% para ter representación (obtivo 11.6%) e vai ter 67 deputados na Cámara curda. Unha labazada no orgullo de Erdogan, que ten nesa organización a súa particular 'besta negra'. De Feito, e na propia noite electoral, houbo noticias de ataques a sedes do HDP, incluindo en Istambul.


Summary: O boi é todo un símbolo de Allariz e protagonista da súa maior festa popular. Mais desde hai seis anos, o boi tamén é unha iniciativa pioneira do concello que, apostando pola súa crianza, está a xerar emprego, produce carne de calidade e mantén a superficie forestal limpa para evitar incendios.

O Concello de Allariz volve ser pioneiro, neste caso coa crianza do boi. O animal, símbolo da vila e auténtico protagonista da súa gran festa popular, é tamén obxecto dunha iniciativa singular impulsada desde o concello modelo do BNG e que goberna sen interrupcións desde a revolta de 1989. Así é que Allariz desde hai seis anos cría bois en superficies forestais que se atopaban en situación de abandono. Ademais, con esta carne reforza a marca de calidade de Allariz e mantén un monte activo e limpo co que logran non ter lumes alén de focos ocasionais que conseguen apagar rapidamente. A cría de boi axuda a manter un monte activo e limpo, co que logran non ter lumes A idea comezou hai seis anos, mais bebe dunha outra iniciativa que o nacionalismo xa impulsara desde o concello hai dúas décadas, cando arrincaran o programa de recuperación de superficie agraria e forestal abandonada, dentro dun proxecto de desenvolvemento de todo o territorio para poñelo a producir, xerar emprego, activar a economía e previr incendios. "Comezamos daquelas coa recuperación de espazos para a incorporación de ovellas para a fabricación de queixo" lembra Cristina Cid, a actual alcaldesa de Allariz. Despois sumaron superficies a través de acordos con montes veciñais para a cría de vacún de razas autóctonas, dirixido á comercialización de carne ecolóxica. Hai seis anos chegou o novo proxecto coa cría de carne de boi E hai seis anos chegou o novo proxecto coa cría de carne de boi. Críanos durante cinco anos e abastecen a hostalaría local, axudando a fortalecer unha economía circular. Agora mesmo contan con catro explotacións e 56 bois, e o obxectivo a medio prazo sinala Cristina Cid que está na exportación de boi de Allariz. Os resultados máis visíbeis que desde a Alcaldía se sinalan son o emprego directo xerado nestas explotacións, os postos de traballo que se crean a maiores ligados ao sector primario, a recuperación de superficies forestais e o medre da actividade hostaleira ligada a este sector. A marca de calidade de Allariz O concello conta cun regulamento onde se especifica todo o relacionado coa crianza do boi e a comercialización co obxectivo de garantir que o que se vende é boi de Allariz. "Decidimos poñer no mercado produtos que teñen unha calidade importante e valor engadido", sinala Cristina Cid "Decidimos poñer no mercado produtos que teñen unha calidade importante e valor engadido, por iso no seu día decantámonos polo queixo de ovella curado, xa que non o había daquelas na Galiza" sinala Cristina Cid e engade que agora co boi tamén están comercializando a marca de calidade de Allariz.


Summary: Falamos cos médicos Carlos Piñeiro e Carmen Diego Roza sobre os riscos derivados da presenza deste material en milleiros de edificios de toda Galicia, de actualidade polo conflito do CEIP Ramón de la Sagra. Piñeiro insta a cumprir a normativa europea que pide a súa completa eliminación antes de 2030.

A comunidade educativa do CEIP Ramón de la Sagra da Coruña leva días mobilizada ante a obstinación da Consellería de Educación en retirar en período lectivo o amianto presente no edificio. O certo é que o obxectivo inicial -tal e como se recollía no prego técnico- era que as obras se realizasen durante o verán; posteriormente adiouse ata as vacacións de nadal, e finalmente a data escollida foi este mes xaneiro, unha vez retomadas as clases. A Consellaría de Educación afirma que as protestas están "inxustificadas" e que teñen "claras motivacións políticas" Nais e pais insistiron en todo momento en que a eliminación do amianto implica uns riscos para os nenos e nenas, unha opinión apoiada por un informe da doutora Carmen Diego Roza, unha das principais expertas en toda España nos efectos do amianto sobre a saúde. E esixiron que as obras se realizasen en período non lectivo. Porén, dende a Xunta afirmouse en varias ocasións que non existe perigo, que os traballos teñen lugar polas tardes e que, posteriormente, se realizan "medicións" para detectar a presenza de fibras de amianto. Pais e nais non aceptaron as explicacións do Goberno autonómico e veñen negándose a enviar os seus fillos e fillas ao colexio mentres duren estas actuacións, de xeito que a media de asistencia está sendo do 10 ou do 15 por cento. A consellería, lonxe de buscar un achegamento ás persoas que están a mobilizarse, semella ter elevado o ton, sinalando o departamento que dirixe Román Rodríguez que as protestas están "inxustificadas" e que teñen "claras motivacións políticas". Ademais, argumenta que esas obras se levaron a cabo noutros centros en período lectivo e que alí non houbo queixas. Nais e pais denunciaron xa a Consellaría ante a Fiscalía provincial e a Fiscalía de menores e mantiveron unha xuntanza co fiscal xefe de Galicia. Ademais, puxéronse en contacto coa Valedora do Pobo, Milagros Otero, que se dirixiu por escrito á Consellaría de Educación sinalando que o alumnado "pola súa vulnerabilidade e polo principio de precaución" non debe estar no centro escolar durante a retirada das placas de amianto e esixiu que as obras se realicen en vacacións. Aínda que a Xunta defende que se fan medicións todos os días (como esixe a lei), un dos problemas é que os resultados desas medicións non se coñecen de forma inmediata (tardan uns días), polo que, como sinala a Valedora, "a planificación implica que os alumnos entran nas aulas ao día seguinte pola mañá sen tempo de acreditar, por medio das obrigadas medicións, que a concentración de fibras de amianto non aire do interior do centro escolar é inferior aos valores límite legalmente establecidos". Pais e nais denunciaron a Xunta ante a Fiscalía e mesmo a Valedora dirixiuse ao Goberno galego instándoo a realizar as obras durante as vacacións O problema, ademais, é que mesmo no caso de que estas medicións non detectasen a presenza de amianto no lugar no que se realizan as obras, non se pode ofrecer a completa seguridade de que non haxa fibras deste material no recinto escolar. No informe que hai unhas semanas remitiu Carmen Diego Roza sinalábase que "as fibras poden permanecer suspendidas no aire por longo tempo e ser transportadas longas distancias polo vento e a auga antes de depositarse, como podería suceder no caso do colexio, onde parte da vida transcorre no patio e lugares adxacentes". "É moi difícil evitar completamente o risco de exposición ao amianto", destaca a doutora en conversa con Praza. E salienta que "o problema da contaminación medioambiental por amianto é moi importante en toda España e especialmente en Galicia. Temos amianto en moitísimos sitios, tellados de uralita hainos por todas partes e hai que ter moito coidado na forma en que se retira". "Neste caso, a retirada do amianto débese facer de tal maneira que minimices os efectos sobre a saúde dos nenos. A reclamación que fan os pais e nais, que é tan sinxela como que a retirada do amianto se faga en período non lectivo, é moi lóxica", engade. Carmen Diego Roza subliña que "co mesotelioma [un tipo de cancro que se pode producir na pleura] non hai dintel de seguridade". É dicir, que mesmo a inhalación dunhas poucas fibras pode ser perigosa. Pola contra, "coa asbestose e o cancro de pulmón si que as investigacións indican que a exposición ao amianto ten que darse durante bastante tempo e en concentracións altas", indica. "É certo que a exposición que poderían ter os nenos sería baixa e que o risco sería limitado, pero hai que facer todo o posible por minimizala ao máximo", conclúe. O amianto está por todas partes Carmen Diego Roza: "É moi difícil evitar completamente o risco de exposición ao amianto. As fibras poden permanecer suspendidas no aire por longo tempo e ser transportadas longas distancias polo vento e a auga antes de depositarse" O do colexio Ramón de la Sagra non é un caso excepcional. O amianto -un elemento illante moi efectivo e barato- empregouse durante décadas na construción, e unha parte moi importante das edificacións erguidas antes do ano 1990 conteñen este material, comezando pola omnipresente uralita, composta de amianto nun 30%. O problema é que as fibras de amianto provocan enfermidades coma asbestose, cancro de pulmón ou cancro de pleura. Por iso, a súa utilización está completamente prohibida dende o ano 2002 e para a súa retirada existe unha normativa e uns protocolos moi detalladas, pero que non sempre se cumpren. De igual xeito, a Unión Europea posicionouse neste tema de forma clara en varias ocasións, pedindo a completa eliminación deste material e lembrando que ata o ano 2030 medio millón de persoas morrerán en toda Europa por enfermidades derivadas da exposición ao amianto. En 2013, ademais, o Parlamento europeo aprobou unha resolución instando a UE a "supervisar a presenza de amianto en edificios públicos e privados" e a crear "plans de acción para a súa eliminación segura" antes do ano 2028. Así mesmo, en 2015 o Comité Económico e Social Europeo aprobou un ditame sinalando que "a completa eliminación de todo o amianto debe ser un obxectivo prioritario da Unión Europea" e instou a UE a "animar os Estados membros a lanzar follas de ruta e plans de acción específicos" para a súa completa erradicación no ano 2032. A Unión Europea posicionouse de forma clara en varias ocasións, instando á completa eliminación deste material O Foro Social Galego do Amianto traballa dende hai anos nesta dirección, como sinala o médico Carlos Piñeiro, que en referencia co caso do Ramón de la Sagra sinala que "hai anos presentamos dende o Foro un informe sobre a presenza do amianto nos centros de ensino de Galicia, pedindo a adopción de medidas para a súa retirada. Pero non se nos fixo caso". "É unha grande irresponsabilidade, unha completa barbaridade, que unha administración permita que se realice unha operación deste tipo co colexio cheo de xente", engade. "A falta de resposta da Administración denota unha irresponsabilidade total. Parece que somos totalmente alleos ao que sucede noutros países de Europa, onde dende hai máis de 20 anos están planificando e levando a cabo a substitución das cubertas e doutros elementos que conteñen amianto nos colexios", denuncia. "Italia, Francia ou Polonia iniciaron plans específicos para a súa retirada en todos os edificios e construcións, contando con axudas europeas. E en Inglaterra, debido a que hai unha grande incidencia de casos de mesotelioma entre o profesorado, fíxose un plan por distritos para a súa retirada nos centros de ensino, como o que se levara a cabo nos Estados Unidos dúas décadas", di. Carlos Piñeiro: "É unha grande irresponsabilidade que unha administración permita que se realice unha operación deste tipo co colexio cheo de xente" "Aquí, en cambio, o tema só se ten en conta en función da sensibilidade dunha anpa e das súas protestas, non hai planificación. As autoridades non adoptan as medidas que teñen que adoptar e que a Unión Europea indica que hai que adoptar. A Administración actúa de forma irresponsable ante o amianto", engade. Dentro de España sinala como excepción o caso dalgunhas comunidades autónomas, como Andalucía ou Baleares, que si iniciaron plans para a eliminación sistemática do amianto nos colexios e institutos, "que se fai, por suposto, durante o verán", subliña. O problema, evidentemente, non se reduce aos centros de ensino e outros edificios públicos. "Temos milleiros de metros cadrados de amianto en boa parte dos edificios construídos en Galicia antes do ano 1990. Calculamos que ao redor do 40% desas construcións poden estar nesa situación. A uralita, que ten un 30% de amianto, ten unha vida media de 20 a 30 anos. Cando supera iso, hai que cambiala", di Carlos Piñeiro, que explica que nin sequera está dado o primeiro paso: a identificación dos edificios e construcións nas que está presente o amianto. Denuncia, neste senso, que coa aprobación hai anos das normas de certificación enerxética de edificios "perdeuse unha grande oportunidade". "Tiñan que ter incorporado a cuestión do amianto, como sucede en Francia, onde non se pode vender unha vivenda sen facer antes unha análise de se nelas hai ou non este material", di. O pasado ano xa advertía en conversa con Praza que "se non se erradica o amianto da construción, o problema persistirá". De igual xeito, Carmen Roza comenta que "estamos moi concienciados cos problemas que se dan nos centros de traballo, coma os estaleiros, pero non estamos tan mentalizados co tema da exposición doméstica e medioambiental". "Agora o Ramón de la Sagra centra a atención, pero canta uralita é retirada todos os días, moitas veces sen excesivas precaucións? Cantas obras se realizan en edificios que no seu momento foron construídos usando fibrocemento?", pregúntase. "Temos milleiros de metros cadrados de amianto en boa parte dos edificios construídos en Galicia antes do ano 1990. Calculamos que ao redor do 40% desas construcións poden estar nesa situación" Carlos Piñeiro conclúe que "levamos anos de atraso". "Parece que a Administración descoñece as directivas europeas a aplicar, e emprégase un argumento económico que é absurdo, porque o gasto non é tanto [ao redor de 150 euros por metro cadrado] e o suposto aforro que se pretende conseguir incumprindo a normativa despois vai saír máis caro, comezando polas sancións que poidan chegar dende Europa e os propios gastos sanitarios de tratar as doenzas producidas polo amianto", di.


Summary: Boris Jhonson decretara o pasado 10 de decembro o fechamento durante un mes de Westminster.

O Tribunal Supremo Británico declarou por unanimidade ilegal a suspensión das sesión parlamentares que decidiu o primeiro ministro británico, Boris Jhonson, e o fechamento do Parlamento. A decisión adoptouse por unanimidade dos 11 xuíces do Supremo. Consideran que Jhonson quixo silenciar as cámaras nas semanas previas ao Brexit. A decisión de Jhonson, adoptada o pasado 10 de setembro, xerou una forte polémica e rexeitamento. Os deputados e deputadas contrarios a esta medida denunciaron que o primeiro ministro quería así suspender o parlamento nas vésperas do Brexit. A Corte de Apelacións de Escocia decidirá tamén en contra do fechamento. Non así o Tribunal Supremo de Londres, que o fixera a favor entendendo que esa medida estaba entre as prerrogativas do primeiro ministro británico. Bris Jhonson suspendeu o Parlamento do 10 de setembro ao 14 de outubro alegando que precisaba tempo para redeseñar a súa axenda de actividade lexislativa.


Summary: Desde hoxe, e durante tres semanas, coincidindo co mes das letras, Nós Diario vai desenvolver un curso de lingua galega para todos os públicos centrado na mellora de usos para, desta maneira, aproximarse a unha maior calidade de lingua.

Coincidindo co mes das letras, Nós Diario desenvolve un curso de lingua galega que busca contribuír a un uso mellorado do idioma. Este curso -composto por 15 leccións- e que se desenvolve nas catro páxinas centrais do xornal impreso, comeza hoxe, terza feira, 5 de maio. Nel ponse máis o foco en afianzar usos do que en ensinar gramática. Nas primeiras entregas explícase o fenómeno da interferencia lingüística, que acontece cando as persoas falantes dunha lingua non teñen presente a norma propia por influencia da norma doutra lingua. Castelanismos Nesta primeira lección centrámonos neste fenómeno que acontece cando as persoas falantes dunha lingua se desvían da norma por influencia doutra. No caso do galego, é unha manifestación do conflito lingüístico co castelán, a lingua de contacto que no noso territorio goza dunha posición social preferente. É hora de atallar todos eses castelanismos que afectan os usos sociais. Desbotemos *errores tan habituais como dicir *cumpreanos, *despacio, *soler, *ventana, *enterar, *plantexar, *convinte, *bueno, *vamos a ver ou *silla. Mellor non cometer erros cando temos expresións e palabras propias: aniversario, amodo, adoitar, ventá, saber, propoñer, conveniente, ben, imos ver ou cadeira. Un curso para todos os públicos Mais non é este un curso de sociolingüística, aínda que se utilice por veces terminoloxía desta ciencia. Trátase dun curso que se sitúa fronte aos usos máis habituais de todas e cada unha das persoas que empregan o galego quer na comunicación habitual quer en contadas ocasións e que teñen como meta coñecer e usar o amplo repertorio de formas de que a lingua dispón para cada situación de comunicación. Ao longo do curso inclúense numerosos enlaces externos a vídeos, dicionarios e páxinas web mediante códigos QR co fin de introducir algúns exemplos a máis que non teñen cabida nas catro páxinas do caderno e que contribuirán a fornecer as lectoras e lectores de máis materiais. Os 15 temas de que consta Castelanismos, Cuestión de xénero, Pronunciarmos sen complexos, Uso e abuso dos pronomes, Interferencias lexicais, Interferencias sintácticas, Ortografía, Articuladores discursivos, De preferencia, Sen abusar, Falar e escribir ben, Futuro de subxuntivo, Fraseoloxía I e Fraseoloxía II son os temas en que se divide o curso, cuxo fío condutor son as interferencias lingüísticas, especialmente presentes nalgúns ámbitos e que teñen como consecuencia a deturpación da lingua propia e poden resultar moi negativas para a súa supervivencia. É por iso que convén atallalas. E é aí onde Nós Diario quere estar. A iniciativa quer contribuír a mellorar o uso e a calidade do noso idioma, así como a axudar a corrixir aquelas interferencias que dificultan o asentamento do estándar lingüístico. Como conseguilo? As persoas subscritoras, ben en papel ben na versión de acceso na nube, terán á súa disposición, nas páxinas centrais de Nós Diario, desde o 5 de maio, o curso de balde. As persoas que aínda non son subscritoras poden facerse ou ben adquirir o diario en papel nos quiosques e puntos de venda habituais por 1,50 euros de terzas a sextas feiras e por 3 euros os sábados (día en que se inclúe o semanario Sermos Galiza) ou ben mercalo para a súa lectura na nube.


Summary: O Colexio de Xornalistas publica un manifesto polo Día Mundial da Liberdade de Prensa, redactado por Fernando Varela (InfoLibre). A Federación de Sindicatos de Periodistas chama aos traballadores da comunicación a mobilizarse contra a precariedade no sector e polo dereito á información

Con motivo do Día Mundial da Liberdade de Prensa, que se celebra este 3 de maio, o Colexio de Xornalistas de Galicia difundiu un manifesto, redactado por Fernando Varela redactor xefe de infoLibre e membro fundador do CPXG. O texto, titulado "O xornalismo é demasiado importante como para deixalo en mans dos medios", que alerta do "tsunami devastador está a arrasar o xornalismo, polo menos o xornalismo que coñeciamos". Varela recoñece que aínda que este tsunami ten en parte a súa orixe na crise económica e na popularización de Internet, "cuns medios que construíron a súa economía de costas ás audiencias e por riba empezaron a regalar o noso traballo", a crise e Internet "non son, nin moito menos, os únicos culpables do que pasou". E subliña que "para nós o máis doado é botarlle a culpa á crise e a Internet mentres lambemos as feridas e nos convencemos de que calquera tempo pasado foi mellor". "Polo camiño esquecemos que o periodismo é demasiado importante como para deixalo en mans dos xornais. Esquecemos que o periodismo, máis alá do oficio e da técnica, máis alá do exercicio literario, é un compromiso, unha alianza cos cidadáns" Sinala a responsabilidade das empresas e dos seus propietarios e xestores: "como asalariados, gústanos pensar que a culpa é das empresas, incapaces de xestionar a crise, dispostas a entregarse en mans dos bancos e a abrazar os intereses creados da economía e a política, suicidas na súa forma de enfocar a globalización informativa da Rede", pero inmediatamente vai máis aló e fai autocrítica: "Polo camiño esquecemos que o periodismo é demasiado importante como para deixalo en mans dos xornais. Que a información é demasiado importante como para que a xestionen os propietarios das emisoras de televisión e os donos das radios. Esquecemos que o periodismo, máis alá do oficio e da técnica, máis alá do exercicio literario, é un compromiso, unha alianza cos cidadáns, un elemento central da democracia real. Un alicerce indispensable para a construción de sociedades libres. Perdemos o fío, pasamos de ser a blindaxe fronte á demagoxia a aliados do establishment, prisioneiros da axenda dos poderosos. Pechamos os ollos á perversión do noso traballo. Convertémonos en empregados e asumimos que a responsabilidade era doutros cando en realidade é nosa". "É hora de rebelarse contra os que se empeñan en marcarnos a axenda. É hora de deixar de ser gregarios e repetir todos a coro os mesmos titulares" "Asumámolo: somos culpables do que nos pasa", conclúe. "Só se o facemos, se nos armamos de humildade, se redescubrimos as nosas orixes, se recordamos a razón de existir do periodismo, se buscamos a luz dos que nos precederon na pelexa por construír sociedades xustas e ilustradas, só entón teremos unha oportunidade. É hora de rebelarse contra os que se empeñan en marcarnos a axenda. É hora de deixar de ser gregarios e repetir todos a coro os mesmos titulares. É hora de retecer complicidades cos cidadáns, os únicos aos que debemos fidelidade e servizo. É hora de devolver o xornalismo ao corazón da democracia, de recordar que só así construiremos sociedades libres", subliña. "Que non vos enganen dicindo que o periodismo morreu. O que está a morrer é unha forma de facelo e é hora, por certo, de que o faga" "Que non vos enganen dicindo que o periodismo morreu" -di- "O que está a morrer é unha forma de facelo e é hora, por certo, de que o faga. De que o enterremos con dignidade pero sen unha bágoa. Dunha vez". "É hora de que morra a vergoña do periodismo ao servizo dos poderosos. É hora de arrepor o periodismo de clic, ese que sacrifica os contidos relevantes no altar da banalización, que relega o transcendente para dar todo o espazo ao popular. A que dá prioridade ao superficial sobre o que resiste o paso do tempo, á última hora sobre o contexto, ao escándalo sobre a explicación, ao pensamento prefabricado sobre as zonas grises da realidade", proclama. "Dalgún modo tamén nos encarceran en España cando nos perseguen por gravar a violencia policial, cando nos forzan a calar a identidade dos bancos que botan a xente á rúa, cando nos emprazan a elixir entre o salario e a verdade" Varela fai un chamamento a "reiventarnos" a "achar a forma de manternos fieis ao que fomos, dignos da memoria do periodismo que nos fixo xornalistas". "E iso non depende da tecnoloxía, depende da nosa capacidade de non perder de vista o sentido da nosa tarefa, a natureza da nosa misión", di. "Mátannos en Somalia e en Iraq. Fannos prisioneiros en Exipto, en China ou en Rusia. Pero dalgún modo tamén nos encarceran en España cando nos perseguen por gravar a violencia policial, cando nos forzan a calar a identidade dos bancos que botan a xente á rúa, cando nos emprazan a elixir entre o salario e a verdade, cando pretenden que non podamos dar conta dos sumarios da corrupción. E se non dubidamos fronte á violencia, máis aínda debemos defendernos ante a iniquidade dos que mercantilizan o noso labor, os que nos prefiren dóciles, frívolos e falangueiros porque esqueceron que o noso deber non ten nada que ver coas contas de resultados nin coa perpetuación da orde establecida", engade "Colguemos o teléfono ás fontes interesadas e chamemos os que non teñen voz. Temos que reencontrar aquilo que merece ser contado, os feitos que nos transforman, os asuntos que marcan a diferenza, que nos fan mellores cidadáns e mellores persoas "Rebelémonos. Miremos ao noso arredor" conclúe- "Colguemos o teléfono ás fontes interesadas e chamemos os que non teñen voz. Temos que reencontrar aquilo que merece ser contado, os feitos que nos transforman, os asuntos que marcan a diferenza, que nos fan mellores cidadáns e mellores persoas. Por nós, pero sobre todo polos que non teñen outra oportunidade, polos que doutro modo están condenados a permanecer invisibles". E pecha o seu texto citando a Albert Camus: "a liberdade non é nada máis que unha oportunidade para ser mellor". "Son só doce palabras, pero encerran a razón de ser do periodismo. Fagámolas realidade", di. Mobilización contra a precariedade e polo dereito á información De igual xeito, a Federación de Sindicatos de Periodistas (FeSP) realizou un chamamento aos traballadores da comunicación para mobilizarse o 1 e 3 de maio contra a precariedade no sector e polo dereito á información. Denuncia o concurso para novas licenzas de TD porque está feito á medida dos grandes grupos e reforza o bipartidismo mediático. A FsSP denuncia o concurso para novas licenzas de TD porque está feito á medida dos grandes grupos e reforza o bipartidismo mediático No seu comunicado, os sindicatos alertan "dos despidos masivos, da escandalosa precariedade no traballo e do peche de medios de comunicación", ademais "do ataque á liberdade de expresión e información que supón a Lei Orgánica de Protección da Seguridade Cidadá -coñecida como Lei Mordaza-". Así mesmo, denuncian o novo paso dado polo Goberno a favor da concentración de medios: "convocou un concurso público para adxudicar seis novas licenzas de Televisión Dixital Terrestre (TCT) en aberto e de cobertura estatal ao que, presumiblemente, só poderán presentarse os grandes grupos audiovisuais que xa acaparan a maioría das canles". A FeSP considera que o 1 e o 3 de maio "son dúas caras da mesma moeda" pois "uns traballadores precarizados non poden garantir unha maior calidade da información" Igualmente, lembran que o Goberno "segue sen aprobar a súa materia pendente de regular legalmente a profesión xornalística e elaborar unha Lei de Dereitos Laborais dos Xornalistas, o que segue provocando que o colectivo máis desfavorecido do sector, os xornalistas á peza, sigan pagando con maior dureza os efectos da crise". Por estas razóns, a FeSP considera que o 1 e o 3 de maio "son dúas caras da mesma moeda" pois "uns traballadores precarizados non poden garantir unha maior calidade da información". Por iso convocan os profesionais da información a participar nas mobilizacións e actos convocados para celebrar o Día Internacional dos Traballadores e o Día Mundial da Liberdade de Prensa. Le o manifesto completo na web do CPXG


Summary: O portavoz parlamentar, Francisco Jorquera, afirma na Radio Galega que pular por unha candidatura que dea voz a Galiza é a prioridade, mais sen desbotar ningunha opción

Francisco Jorquera, portavoz parlamentar do BNG, afirmou hoxe na Radio Galega que a opción primeira na que o BNG traballa para as eleccións europeas é a dunha candidatura galega. Jorquera entende que cómpre erguer para esa cita (que terá lugar no verán de 2014) unha candidatura "que de voz a Galiza" e que leve a Bruxelas a defensa "dos intereses e necesidades" do país. Non desbotou constituír unha candidatura galega que fose da man con outras forzas nacionalistas vascas e cataláns na cita do verán de 2014 Porén, o portavoz parlamentar da fronte nacionalista, lembrou que nas eleccións europeas a circunscripción é a nivel estatal, o que fai máis complicado a partidos nacionalistas obter representación. Por iso, apuntou, non se desbotar artellar colaboracións con outras forzas das nacións do Estado. Jorquera lembrou que esa opción xa foi empregada polo BNG en algunha das anteriores citas europeas. Neste punto, mesmo non desbotou constituír unha candidatura galega que fose da man con outras forzas nacionalistas vascas e cataláns na cita do verán de 2014. Naval e condeas Preguntado no programa 'Galicia por Diante' sobre o naval, a resposta de Jorquera foi que o que acontece con este sector estratéxico para Galiza é un exemplo de como na UE hai dúas varas de medir. E, aliás, un exemplo de como o Estado español non traballa arreo para defender este sector. E no que atinxe aos intentos de criminalización do BNG, Jorquera foi claro no rexeitamento da violencia pola fronte nacionalista, mais considera que está a haber unha estratexia do PP de sacar unha cuestión que non preocupa en Galiza para desviar a atención dos verdadeiros problemas. "Condenamos o intento de utilización do terrorismo que está a facer o PP".


Summary: O pasado foi o ano no que o Servizo Galego de Saúde menos informou sobre as listas de agarda dende que estas son públicas ao diminuír a periodicidade dos informes, mudar a presentación dos datos e dificultar o acceso aos de períodos anteriores.

En marzo de 2014 entrou en vigor a lei de garantías de prestacións sanitarias, a norma que, ademais de facilitar o trasvase de pacientes do Servizo Galego de Saúde á sanidade privada, limita a información que a Xunta ten a obriga de ofrecer á cidadanía a respecto das listas de espera. O Goberno comezou a despregar diversos aspectos da norma cando entrou en vigor pero, no que atinxe ao recorte informativo, non o fixo ata a primavera do pasado ano, en vésperas das eleccións municipais. Menor periodicidade na difusión dos datos, cambios na presentación dos mesmos e mesmo unha reforma do sitio web do Sergas converteron o pasado 2015 no ano en que Sanidade informou menos a respecto das listas de espera dende que estas comezaron a ser públicas, nos últimos tempos de Fraga na Xunta. Dende mediados de 2005 o Sergas veu ofrecendo cada tres meses datos das súas listas de espera cirúrxica e de consultas externas, e dende 2009 tamén de probas diagnósticas. Coa aplicación do artigo 27 da devandita lei de garantías a información deixou de ser trimestral e converteuse en semestral. O Goberno pasou de informar catro veces ao ano a facelo só dúas e, aínda que a lei non o especifica, estipulou que os datos se difundisen con data de finais de xuño e mais de finais de decembro, cando a foto adoita ser máis favorable aos intereses gobernamentais. A periodicidade semestral permítelle ademais á Consellería de Sanidade librarse de difundir o que sempre é o peor dato do ano, o do terceiro trimestre, cando a lista de agarda se dispara por mor dos peches de camas no verán. Segundo indicou o PP no trámite parlamentario da lei esta "valente" decisión responde á intención de que o debate sobre as listas de espera "pase a un segundo plano". Coa nova lei Sanidade só informa sobre as listas de espera dúas veces ao ano e evítase ofrecer os datos do verán, cando a agarda aumenta polos peches de camas O Sergas recorta en cantidade de información, pero tamén en calidade. En dous trimestres de 2014 decidiu non incluír no cómputo global o dato de POVISA, o policlínico privado vigués que, en virtude do concerto co Sergas, é parte da rede pública malia presentar datos de espera moi por riba do resto de hospitais. Despois de negarse expresamente a difundir o dato global Sanidade volveu facilitar o cómputo incluíndo a POVISA, pero só verbalmente, na presentación das listas de espera ante a prensa, e sen incluílo na base de datos pública que pode ser consultada posteriormente polo conxunto da poboación. Esa base de datos tamén se viu afectada pola nova política informativa das autoridades sanitarias. Así, aproveitando a reforma da súa web corporativa o Sergas deixou de amosar todos os informes de listas de espera publicados dende 2005 e só ofrece a posibilidade de consultar os cinco últimos. Deste xeito, co actual formato quen procure datos no espazo oficial só terá información dende o segundo trimestre de 2014, non podendo así comparar con anos anteriores. Antiga web do Sergas, cando ofrecía todos os informes de listas de espera dende que comezaron a publicarse Neste escenario, e á espera de coñecer os datos do segundo semestre de 2015 -prevese que sexan públicos contra finais de xaneiro-, o primeiro informe con Jesús Vázquez Almuíña como conselleiro, a información máis recente é a de mediados de 2015. Daquela o prazo medio para acceder a unha operación cirúrxica no Sergas era duns 76 días, dezaseis máis dos fixados pola lei de garantías como límite a partir do cal é posible traspasar doentes á privada e, se estes se negan, retirarlles o dereito á espera mínima. Este resultado era uns seis días inferior ao rexistrado un ano antes pero seguía por riba dos datos rexistrados no mesmo momento do ano en exercicios como os de 2008 ou 2009.


Summary: O conxunto das comunidades autónomas pechou o primeiro semestre cun déficit do 0,77%

Galicia rexistrou un déficit de 604 millóns de euros, o 1,07% do Produto Interior Bruto (PIB) da autonomía, no primeiro semestre do ano tanto en termos de Contabilidade Nacional como en termos homoxéneos (descontando os anticipos a conta), segundo os datos feitos públicos este xoves polo Ministerio de Facenda e Administracións Públicas. O dato é superior á media do conxunto de todas as comunidades, pero inferior ao mesmo período do ano pasado. O déficit acumulado das autonomías é do 0,77% En conxunto, as comunidades autónomas rexistraron un déficit de 8.063 millóns, o 0,77% do PIB, no primeiro semestre do ano en termos de Contabilidade Nacional, aínda que se se valora a cifra en termos homoxéneos (descontando os anticipos a conta), contabilizaron un déficit de 9.823 millóns de euros, o 0,93% do PIB. O déficit alcanzado por Galicia é de 604 millóns de euros nos seis primeiros meses de 2012, cando no mesmo período do ano pasado situábase en 703 millóns, o que supón reducir nun 14,08% este dato. A porcentaxe que representa o déficit da Comunidade Autónoma sobre o conxunto do seu PIB até xuño (1,07%) é case dúas décimas inferior ao que representaba no primeiro semestre de 2011 (1,23%). O déficit de Galicia descendeu un 14% con respecto ao ano pasado Con estes datos na man, a Xunta garante que Galicia "cumprirá" o obxectivo de déficit público deste ano, fixado no 1,5% do PIB. A través dun comunicado, a Consellería de Facenda reivindica que en 2011 foi a comunidade que terminou como "a autonomía con menor déficit público" e destaca ademais que executou "con máis axilidade" e conseguiu "máis liquidez" porque "acelerou o seu programa anual de endebedamento na primeira metade do exercicio". "Ademais, a Administración autonómica está a pagar con máis axilidade aos seus provedores, unha media inferior aos 50 días", subliña o departamento, que engade que estas circunstancias "permitiron" que a comunidade "puidese executar o seu orzamento a bo ritmo até o 30 de xuño, superando o 50%, 1,5 puntos máis que o ano anterior a esas alturas". En termos de contabilidade nacional, todas as comunidades autónomas rexistraron déficit até xuño. As rexións con máis déficit foron Navarra (-2,50%), Estremadura (-1,89%) e Murcia (-1,80%). A continuación situáronse, Andalucía (-1,27%), Canarias (-1,24%), Galicia (-1,07%), Cantabria (-1,01%), Castela e León (-0,87%), Castela-A Mancha (-0,73%), Cataluña (-0,59%) Aragón (-0,68%), A Rioxa (-0,55%), Asturias (-0,53%), Baleares (-0,40%), Comunidade Valenciana (-0,30%) e País Vasco (-0,19%). En canto á media estatal, o déficit en termos de Contabilidade Nacional é un 53,7% inferior ao rexistrado no mesmo período de 2011, cando alcanzou os 17.414 millóns, o 1,64% do PIB. Para o Goberno central, as autonomías están "no camiño" de cumprir o obxectivo de déficit do 1,5% a final de ano.


Summary: Nos últimos tres anos Galicia viu marchar a outros territorios do Estado a case sete mil menores de 45 anos máis dos que chegaron ou regresaron. En cambio, mellora o saldo migratorio co estranxeiro entre as xeracións máis novas, e é positivo por primeira vez dende o 2011.

Os mozos e mozas galegas seguen marchando a outras comunidades. Durante o ano 2016, segundo a estatística do INE, unhas 14.000 persoas marcharon de Galicia a outros territorios do Estado, facendo o camiño inverso 12.450, un saldo negativo de 1.584. Cifras cativas en apariencia, pero que analizados os datos por idade amosan que son as xeracións máis novas as que marchan de Galicia, mentres que os e as maiores de 45 anos maioritariamente chegan ou regresan despois de residir noutros lugares de España. Nos últimos tres anos Galicia viu marchar a outros territorios do Estado a case sete mil menores de 45 anos máis dos que chegaron ou regresaron Así, tomando unicamente os e as menores de 45 anos, o saldo migratorio interautonómico en 2016 foi de -2.126, cifras semellantes ás dos anos anteriores. É dicir, nos últimos tres anos Galicia viu marchar a outros territorios do Estado a case sete mil menores de 45 anos máis dos que chegaron ou regresaron. Pola contra, entre os maiores de 45 anos, o saldo foi sempre positivo. Diferente é a realidade das migracións ao estranxeiro. Neste caso o saldo para Galicia é positivo en 4.772 persoas (chegan máis inmigrantes dos emigrantes que marchan), mellorando moito o dato do ano 2015 (+41). Ao longo da crise en 2012 (-931), sobre todo en 2013 (-3.886) e en 2014 (-319) si houbo máis emigrantes que inmigrantes. Neste caso a idade non marca grandes diferenzas no saldo migratorio: aos e ás menores de 45 anos correspóndelle a parte máis importante dos fluxos, pero tamén con máis entradas que saídas en 2016. É a primeira vez dende 2011 que Galicia recibe máis inmigración nova (menores de 45 anos) dende o estranxeiro que emigrantes destas xeracións envía a outros países É a primeira vez dende 2011 que Galicia recibe máis inmigración nova (menores de 45 anos) dende o estranxeiro que emigrantes destas xeracións envía a outros países. Entre 2012 e 2015 asentáronse fóra de España uns 30 mil mozos e mozas, mentres que algo máis de 25 mil persoas de menos de 45 anos comezaron a vivir no noso país procedentes de fóra do Estado. En canto aos destinos dos galegos e galegas que marchan vivir a outras comunidades autónomas do Estado español, Madrid segue sendo o principal, acollendo 1 de cada 5 emigrantes en 2016. A certa distancia aparecen Cataluña, Canarias, Andalucía e Castela-León.


Summary: A folga no sector da Xustiza fixera descender o seu número nos dous primeiros trimestres, pero na segunda metade do ano a cifra disparouse. Tamén acadan un récord das ordes de protección solicitadas e adoptadas e as condenas por violencia machista

En 2018 presentáronse nos xulgados galegos 6.537 denuncias por violencia de xénero. A cifra supón un incremento do 1,6% con respecto ao pasado ano e, polo tanto, marca un novo máximo histórico. Hai que ter en conta que no primeiro semestre o efecto da longa folga que se viviu no sector da Xustiza (118 días entre febreiro e maio) fixo que as denuncias descendesen notablemente (un 20% no primeiro trimestre e algo menos no segundo). Porén, na segunda metade do ano as denuncias disparáronse en Galicia (+13% no terceiro trimestre e un +19% no cuarto).A folga na Xustiza fixo que as denuncias presentadas descendesen no primeiro semestre, pero o seu número disparouse na segunda metade do anoTamén se acadou un novo máximo histórico no número de ordes de protección solicitadas polas vítimas (2.021, un 5% máis) e definitivamente adoptadas (1.357, un 6% máis). E, igualmente, nas condenas totais por violencia machista, que ascenderon a 685, un 19% que no ano 2017. A porcentaxe de sentenzas condenatorias pasou do 77,6% ao 86,7%. Sete de cada dez homes xulgados por este motivo eran de nacionalidade española e o resto estranxeiros, unha proporción semellante á que se rexistra nas denunciantes.Houbo tamén un máximo de ordes de protección solicitadas e adoptadas e igualmente un récord nas sentenzas condenatoriasPaz Filgueira, durante anos a titular do Xulgado de Violencia contra a Muller de Vigo e na actualidade responsable do Xulgado de Familia número 12 da cidade olívica, alertaba nesta entrevista das carencias que presentaban moitos xulgados galegos, sobre todo fóra das zonas urbanas, para dar resposta á violencia machista. A realidade é que en Galicia só hai dous xulgados exclusivos de violencia de xénero. O resto dos partidos xudiciais teñen un xulgado que cumpre esas funcións, pero son funcións compartidas. De igual xeito, Raquel Doval, coordinadora da Rede de Mulleres Contra os Malos Tratos de Vigo, alertaba nesta conversa de que "hai mulleres que cando van denunciar, ao final bótanse para atrás ao non verse ben atendidas"O efecto da folga na XustizaA estatística feita pública este venres 8 de marzo polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia amosa tamén o fondo efecto provocado neste ámbito pola folga no sector. No gráfico pódese observar a evolución entre o número de denuncias presentadas en cada trimestre de 2017 e 2018, cun forte descenso no primeiro trimestre de 2018, algo menor no segundo. E, en cambio, como na segunda metade de ano a cifra de casos que chegaron aos tribunais foi moi superior á do mesmo período de 2017.


Summary: Turismo de Galicia adxudica a través dun contrato privado coa empresa propietaria da proba ciclista o patrocinio de cinco tiradas da vindeira edición. O Goberno galego deixou desaparecer o Xacobeo Galicia por non achegarlle un millón de euros.

DOCUMENTO: Contrato privado entre Turismo de Galicia e a empresa propietaria da Vuelta Case tanto como o equipo ciclista galego que a Xunta deixou desaparecer. En febreiro de 2012 o ciclista Ezequiel Mosquera revelaba nunha entrevista en Praza Pública que o Goberno galego deixara desaparecer o Xacobeo Galicia porque, malia aos seus éxitos deportivos, dicía non estar en condicións de achegar arredor dun millón de euros, fondos necesarios para a supervivencia do equipo. Case inmediatamente despois o Executivo apostou por unha vinculación co mundo do ciclismo ben distinta: o patrocinio de diversas etapas da Vuelta Ciclista a España, que agora retoma cunha achega de 700.000 euros para que a competición saia dun balneario da provincia de Ourense en 2016. Malia ocultarllo ao Parlamento, xa en 2013 a Xunta, a través de Turgalicia, achegou 165.000 euros á organización de La Vuelta. Eses fondos serviron para pagar o anuncio publicitario da proba deportiva, que comezou sobre unha batea da ría de Arousa cun acto no que participaron Alberto Núñez Feijóo, Mariano Rajoy e Rafael Louzán. A inxección de fondos públicos no evento aumentou ao ano seguinte, cando co concepto "promoción do Turismo de Galicia" o Goberno achegou á empresa organizadora de La Vuelta case 300.000 euros, que se sumaron aos patrocinios das deputacións de Pontevedra e da Coruña Despois de que neste 2015 non existisen achegas públicas e a carreira non pasase por territorio galego, o pasado día 11 a responsable de Turismo de Galicia, Nava Castro, e o presidente da Deputación de Ourense, José Manuel Baltar, desprazábanse ata a localidade vallisoletana de Medina del Campo para anunciar o que a Xunta cualifica como "momento histórico". La Vuelta regresará a Galicia en 2016 e vaino facer dende o seu inicio. A primeira etapa partirá "dun balneario da provincia de Ourense, onde terá lugar unha contrarreloxo por equipos", avanzou Turismo, que ademais detalla que Galicia "albergará cinco etapas que transcorreran polas catro provincias galegas". A Xunta deixou desaparecer o equipo ciclista galego por non achegarlle 1 millón de euros, segundo revelaron os ciclistas No comunicado oficial ao respecto a axencia pública non especificou o impacto que este evento terá nas arcas públicas, que ascenderá a 700.000 euros dos que 50.000 serán pagados xa este ano e os restantes, xa en 2016. Ese é o importe polo que Turismo de Galicia e Unipublic, a empresa propietaria dos dereitos de La Vuelta, pecharon un contrato privado que Nava Castro asinou o pasado 7 de setembro e incorporou á Plataforma de Contratación da Xunta o propio día 11, cando se celebrou o acto en Medina del Campo. O Goberno achegou, cando menos, 165.000 euros a La Vuelta de 2013 e case 300.000 á de 2014 Segundo este documento, a cifra de 700.000 é a estipulada por Unipublic para desenvolver unha "proposta técnica" que inclúe o pagamento do anuncio promocional de La Vuelta 2016, e a colocación dun "arco quilométrico" na derradeira tirada da edición de 2015, que se celebra este domingo en Madrid, anunciando a saída do próximo ano. Xa en 2016 os fondos da Xunta servirán para a difusión do acto de presentación do percorrido, no "primeiro trimestre" do ano, ademais de para a inclusión de marcas e logotipos de Turismo de Galicia en diversos elementos da proba. A axencia pública disporá, asemade, dunha "carpa con mesas e cadeiras" para a "recepción de convidados" nas etapas que se celebren en Galicia. Segundo o Goberno galego, "as últimas etapas de La Vuelta 2015 disputadas en terras galegas supuxeron máis dun billón de audiencia e unha valoración de 16 millóns de euros". Atendendo aos cálculos de Turismo, "o retorno económico" do "paso por Galicia" deste evento "foi máis de 4 millóns de euros, dos que máis de 2 proviñeron da repercusión mediática e máis de 1,7, do retorno do investimento directo".


Summary: Aplu insta ao empresario inmobiliario a protexer a contorna do Pazo de Xaz, en Oleiros.

A Xunta, a través da Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (Aplu), remitiu ao Concello de Oleiros unha serie de actuacións informativas para a "reposición da legalidade urbanística" na contorna do Pazo de Xaz, propiedade do empresario Manuel Jove, segundo informa a Asociación de Emprendedores de Galicia (Ascega). Nun comunicado, esta entidade sinala, en base á documentación da Administración galega, que existen "unha serie de obras" executadas na contorna do Pazo de Xaz "que non se axustan á licenza para a que foron outorgadas". O organismo lembra ao respecto que é o concello "o que ten a responsabilidade de incoar un expediente que repoña a legalidade urbanística xa que as obras non se axustan ás condicións previstas", explica Ascega. O Pazo de Xaz, que data de principios do século XVI, é un dos seis espazos catalogados como Bien de Interese Cultural (BIC) en Oleiros. "Existe polo tanto a obriga por lei, de solicitar permiso á Xunta para levar a cabo calquera obra neles ou na súa contorna", asegura a asociación de empresarias. Tamén precisa que se fixo unha inspección no citado inmoble e "constatouse a existencia dunha serie de construcións prefabricadas que albergan vodas e banquetes" sen que, segundo esta entidade, "haxa noticias de que en Patrimonio se teña realizado unha petición para levar a cabo eses cambios en Xaz. Novos solos Namentres, o empresario segue coa súa aposta no ladrillo. A través de Avantespacia, Jove vén de ampliar a súa carteira con dous novos solos en Málaga, onde poderá levantar 40 vivendas no que será o seu terceiro desenvolvemento na cidade, e Granollers, cunha parcela de 4.430 metros cadrados onde prevé construír 42 vivendas.


Summary: Na súa achega semanal á rede galega de vídeo-blogues, o director de Sermos analisa o conflito entre Beiras e Yolanda Díaz a conta da candidatura da Marea para as eleccións galegas.

Todo indica que Beiras se quer candidatar para as eleccións galegas e que esa opción non provoca precisamente entusiasmo en largos sectores das mareas. Sobre este asunto reflicte esta semana na súa vídeo-columna o director de Sermos Galiza, Xosé Mexuto.


Summary: Será o prezo do recibo medio após a subida do IVE no tipo xeral desde o 18 até o 21% en setembro, tal e como inclúe o último paquete de medidas anunciado polo Goberno español, unha suba de 1,98€ que se vén sumar ao incremento no prezo do kWh vixente desde xullo, de 3,20€ por recibo

Case 80 euros. Será o prezo medio da factura da luz após a subida do IVE no tipo xeral desde o 18 até o 21% en setembro, tal e como inclúe o último paquete de medidas anunciado polo Goberno español, unha suba de 1,98€ que se vén sumar ao incremento no prezo do kWh vixente desde xullo, de 3,20€ por recibo. Así as cousas, segundo os datos dun informe de Facua, elaborado ao redor dos datos dunha persoa usuaria con 4,4 kW de potencia contratada e un consumo mensual de 366 kWh --a media no Estado-- pagará ao mes 79,66 euros: 62,63 máis o 27,2% do imposto sobre a electricidade e do IVE. Ollando os datos de abril, o recibo andaba polos 74€. Di Facua que en dez anos o prezo da electricidade se incrementou un 86%. En euros, 442 ao ano. Máis subas a final de ano?A pesar do importante desembolso que pagar a factura a luz suporá para as familias no contexto socio-económico actual, o Goberno español non descarta aplicar novas subidas a final de ano para alén de prepararen un cambio regulatorio. Do que se trata é de recortar o dereito d@s consumidor@s a se acolleren á tarifa fixada polo Ministerio de Enerxía, "obrigando a contratar as tarifas no mercado libre, que son aínda máis caras". Alerta a organización non gobernamental de que a TUR --Tarifa de Último Recurso-- é aprobada cada tres meses a teor do ditado nunha poxa "escura" realizada polas empresas eléctricas e onde o prezo do kWh está decidido antes de que comece o acto polas dúas principais xeneradoras: Endesa e Iberdrola. O modelo, deseñado por José María Aznar a finais dos '90, complétase ao publicaren no BOE --Boletín Oficial do Estado-- o resultado da poxa, pois o prezo do kWh que se fixa no mercado ao por maior determina o que se aplicará ao consumo doméstico na tarifa que fixa o Goberno central, a TUR. Aínda que tal proceder foi cuestionado polas comisións estatais de Enerxía e da Competencia, o Goberno español segue a resolver a favor das multinacionais, que en 2011 obteron un beneficio que rolda os 10.000 millóns de euros.


Summary: Mulheres nacionalistas galegas vén de organizar para este sábado, 15 de decembro, o roteiro 'Sons de mulleres'. Desde a xinecóloga Olimpia Valencia López até a pedagoga Antía Cal, pasando por espazos creados para combater a violencia machista, oficios feminizados como o das cesteiras, e lugares onde elas se xuntaban e ían tecendo as súas redes, como o mercado ou o tanque do lugar, son 15 as paradas que fan visíbeis as súas achegas

Un roteiro polo casco histórico de Vigo con quince paradas obrigadas: aquelas en que as mulleres deixaron a súa pegada contribuíndo á identidade da cidade e da Galiza, e que foron silenciadas pola historia. Desde a xinecóloga Olimpia Valencia López até a pedagoga Antía Cal, pasando por espazos creados para combater a violencia machista, oficios feminizados como o das cesteiras, e lugares onde elas se xuntaban e ían tecendo as súas redes, como o mercado ou o tanque do lugar. É esta unha síntese do proxecto 'Sons de mulleres', unha achega de Mulheres nacionalistas galegas que o colectivo porá en marcha este sábado na cidade olívica onde, como en tantos outros lugares, "tamén se vive de costas á visibilización delas". Por isto, en MNG entenden que "é de xustiza facer este recoñecemento, xa que o que non se nomea non existe, para que a memoria e a historia recoñezan o protagonismo que corresponde ás mulleres". O roteiro arrincará ás 12 do mediodía desde o punto 15. Aquí abaixo colocamos o percorrido completo.


Summary: Tres ciclistas galegos están situados entre os 10 primeiros clasificados

A 83 Volta a Portugal em Bicicleta continúa o seu curso, e na xornada de onte tivo lugar a sexta etapa das 10 que conforman o calendario da proba, que uniu a través de 159 quilómetros as localidades de Águeda e a Maia nun percorrido no que os corredores tiveron que subir dous portos de montaña, Santa Meria de Feira e a Serra de Santa Justa, de cuarta e terceira categoría, respectivamente. Como era de prever, a etapa rematou ao esprinte, no que acabou impoñéndose o estadounidense Scott McGill (Wildlife Generation Pro Cycling), na que é a segunda vitoria do yankee despois da que obtivo na primeira etapa, resultados aos que engade dous segundos postos na segunda e a cuarta. Con respecto aos galegos, o primeiro en atravesar a liña de meta foi Ángel Sánchez, na posición 19, tres postos por diante de Delio Fernández (22). Alejandro Marque rematou de 34 e o último foi Guillermo García, 58. Porén, as cousas na xeral son ben diferentes para eles, pois o primeiro dos ciclistas galegos é o veteranísimo Álex Marque (Atum General-Tavira), quen se sitúa sexto a tres minutos e 33 segundos do líder, Frederico Figueiredo (Glassdrive), quen supera en tan só sete segundos ao uruguaio ex do Vigo-Rías Baixas Mauricio Moreira. Inmediatamente despois de Marque irrompe o seu compañeiro de equipo e tamén veterano (36 anos) Delio Fernández, sétimo a catro minutos e 17 segundos. Ángel Sánchez (Tavfer) completa a presenza galega no 'Top-10' fechando a lista dos 10 primeiros clasificados. Por último Guillermo García (Radio Popular) ocupa a posición 100. A carreira chega a Braga No día de hoxe a Grandíssima achégase a territorio galego, pois a súa sétima etapa decorrerá entre Santo Tirso e Braga. A organización argallou unha ruta de 150 quilómetros lisa como unha táboa ben pulida... até que a falta de 25 para a liña de meta comeza a ascensión ao porto de montaña de Sameiro. Non obstante, a afección ao deporte das dúas rodas non poderá gozar dun final en alto, pois tras coroar no quilómetro 141,6 os ciclistas iniciarán un importante descenso até o centro de Braga, concretamente á Avenida da Liberdade. O último esprinte de Álex Marque: o da Estrada di adeus aos seus 40 anos 40 anos ás súas costas, 41 a partir do 23 de outubro. Un mundo para un ciclista. Como referencia, Miguel Indurain botou pé a terra con 32; Abraham Olano e Jan Ullrich, con 33; a finais de maio, Vincenzo Nibali, gañador dun Tour, dous Giros e unha Vuleta, un dos máis veteranos do pelotón (37), anunciaba o seu adeus a finais da presente tempada. Pero Alejandro 'Álex' Marque segue rodando, e a un gran nivel, como continúa acreditando na Volta a Portugal. Non por nada no país veciño é coñecido como "o privilegiado". Profesional desde 2004, percorrendo practicamente todas as escuadras portuguesas, o seu terceiro posto na edición do ano pasado foi chave para a súa continuidade en activo durante unha tempada máis, subindo así por terceira ocasión a un podio da Grandíssima, na que se impuxo en 2013. Pero nesta ocasión, aínda que continua teimudamente instalado nos postos de privilexio, "a decisión está tomada", mais sendo consciente de que será duro deixar un ciclismo que para el é "unha roda que vai encontrando antigos e novos colegas".


Summary: Máis de 18.000 traballadores convocados. Os sindicatos falan dun seguemento "masivo".

Máis de 18.000 traballadores do sector da metal da Coruña estaban convocados a esta segunda xornada de greve provincial que decorre nesta terza feira, 27 de xuño, e que está a ter un seguemento masivo, segundo os sindicatos convocantes (CIG, CCOO e UXT). A greve paralizou desde as primeiras horas a actividade nos polígonos industriais da provincia. Nos polígonos industriais de Ferrol, Fene, As Pontes, Santiago de Compostela e A Coruña, o seguimento da greve é case total, e no conxunto da provincia é moi alta. Con este paro, que terá continuidade o 4 e 5 de xullo, procúrase un desbloqueo da negociación colectiva, paralizada desde hai moitos meses pola patronal. Os sindicatos lembraban hai uns días que van dous anos desde o inicio da negociación do convenio e que a patronal mantén unha actitude de bloqueo. "Non acepta practicamente ningunha das reivindicacións presentadas pola parte social, pretendendo liquidar a negociación sen ningunha mellora substancial para os traballadores do sector", como apontan desde CIG-Industria.


Summary: Apostan por ampliar a actividade nos hospitais ao horario de tarde para que as consultas coas médicas especialistas que adoitan a producirse só polas mañás, como "prevención" pola pandemia da COVID-19 e co obxectivo de evitar as aglomeracións, pasen a ser tamén polas tardes.

O Servizo Galego de Saúde (Sergas) propón nun borrador dunha instrución para todas as áreas sanitarias da Galiza que a actividade nos hospitais se amplíe ao horario de tarde, é dicir, que haxa unha "reprogramación" das consultas coas médicas especialistas que adoitan a producirse só polas mañás, como "prevención" pola pandemia da COVID-19 e co obxectivo de evitar as aglomeracións das pacientes. Este borrador, ao que tivo acceso Nós Diario, recolle que "a actual situación de crise sanitaria está a ratificar, na práctica, a gran relevancia preventiva das medidas de distanciamento social ou físico nos lugares públicos e nos centros de traballo, de tal maneira que a concentración de persoas nos espazos comúns dos edificios implica un incremento do risco de contaxio". Baixo esta premisa, o Sergas aposta por "fomentar as modalidades de atención non presencial e o teletraballo" e por "reformular" a organización vixente, que "centraliza a actividade e a recepción de usuarias nun tramo horario concreto (o de mañá)"; así como por "impulsar unha nova programación funcional que fomente o incremento da actividade ordinaria no horario de tarde" nos centros sanitarios. Consultas de 15 a 22 horas Así, o Sergas quere optimizar os hospitais entre as 15 e as 22 horas baixo o apelativo dunha "reformulación funcional preventiva" para todas as áreas sanitarias do país. No borrador, que está a ser estudado polos sindicatos, non hai referencias a que o Sergas vaia contratar a máis profesionais sanitarias para esta "reformulación". Porén, da redacción do texto despréndese que será o persoal xa contratado o que pasará a traballar tamén de tarde. Segundo o borrador, "os criterios para determinar o persoal afectado por esta reprogramación da actividade" serán fixados coa participación das "xuntas de persoal" e das "comisións de centro" de cada área sanitaria. "Cando se trate de persoal que teña prestado servizos no mesmo día en horario de mañá", concede o Sergas, "procurarase que a prestación se realize nas horas inmediatamente seguintes" á súa xornada habitual. Non perder dereitos Nunha análise inicial, as representantes sindicais consultadas por Nós Diario avisan de que non cederán nos "dereitos consolidados" das profesionais sanitarias e salientan que esas "ampliacións de xornada" que propón o Sergas poden levarse a cabo de formas que non perxudiquen o descanso das profesionais, así como as súas condicións laborais. Detalles esenciais que terán que tratar co Sergas antes de que se aprobe esta instrución. Co sistema actual, os hospitais traballan ao 100% sempre en horario de mañá, cando se concentran as consultas. Isto permite perpetuar a dinámica de derivar consultas á sanidade privada en horario de tarde, así como que profesionais que traballan na sanidade pública de mañá, pasen consulta na privada de tarde.


Summary: Persoal da multinacional, veciñas e veciños piden unha solución para o futuro da factoría de Cervo. O comité de empresa prevé iniciar esta cuarta feira reunións con Liberty e outros posíbeis compradores da planta.

A Mariña volveu a apoiar ao persoal de Alcoa en San Cibrao (Cervo). Unhas 5.000 persoas, segundo estimacións do comité de empresa, entre traballadoras, traballadores, veciñas e veciños, concentráronse este domingo diante do Concello de Xove para urxir ao Goberno español, a través da Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI), a acometer a "intervención temporal" da fábrica. A protesta serviu tamén para lembrar que hai un ano do inicio das mobilizacións contra o expediente de regulación de emprego (ERE) exposto o 28 de maio de 2020 pola multinacional. Este expediente, que posteriormente foi suspendido polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), está agora pendente do que decida o Tribunal Supremo sobre o recurso presentado por Alcoa. O presidente do comité de empresa, José Antonio Zan, agradeceu a "moi boa" acollida que tivo a mobilización, que discorreu "nun ton reivindicativo" após 365 días con máis de 500 empregos no aire. De fondo as consignas que se escoitaban demandaban 'Enerxía solución', 'Alcoa sálvase loitando' e 'Madrid, escoita, A Mariña está en loita'. No acto fixeron saltar polo aire unha torta de aniversario para simbolizar o tempo transcorrido desde a presentación do ERE. Sen novidade da SEPI Un ano despois, tal e como lamentou Zan, o persoal da planta segue "pendente" dunha intervención temporal por parte da SEPI que, de feito, é un "mandato do Parlamento da Galiza e do Congreso". Esta compra pública temporal serviría, explica o presidente do comité de empresa, para que despois o Estado español venda a fábrica a un terceiro que garanta a carga e os postos de traballo. Zan asegurou que esta semana o comité de empresa iniciará unha rolda de reunións cos posíbeis compradores, comezando esta cuarta feira con Liberty, a primeira que se interesou pola fábrica da Mariña.


Summary: O día de mañá leva marcado no calendario das amantes do fútbol desde que a UEFA oficializou o calendario da Euro como, quizais, o máis potente en canto ao nivel dos partidos, cun Portugal-Alemaña, outra quenda para ver as evolucións de Mbappé e compañía e o España-Polonia.

A Eurocopa 2021, estabelecendo unha analoxía co ciclismo, alcanza este sábado a etapa raíña da súa primeira fase cos partidos que enfrontarán Hungría con Francia (15 horas), Portugal-Alemaña (18 horas) e Polonia contra España (21 horas). O primeiro non ten máis aliciente que ver de novo en acción -nesta ocasión ante un rival moi inferior- á máxima favorita ao triunfo final. Ben diferente é a situación da selección española, que precisa imperiosamente dunha vitoria ante a Polonia do actual Bota de Ouro, Robert Lewandowski, se non quere chegar ao último encontro sen depender de si mesma. E no caso do Portugal-Alemaña, unha vitoria dos vixentes campións deixaría practicamente fóra do torneo aos alemáns e aclararía definitivamente o panorama no 'Grupo da morte'. Suecia-Eslovaquia O de España está sendo un dos grupos máis frouxos en canto a espectáculo futbolístico, e o Suecia-Eslovaquia (1-0) disputado na tarde de hoxe non foi unha excepción a esta tónica. O único capaz de rachar a igualdade entre dous conxuntos con demasiado medo a fallar foi unha pena máxima materializada por Forsberg nunha segunda metade que estivo máis animada que un primeiro tempo realmente soporífero. Tan só puntuais bafareiras de calidade do veterano Hamsik e as intervencións de ambos os porteiros animaron un choque que, á espera do resultado dos españois, deixa todo aberto no Grupo E. Croacia-Chequia Máis interesante estivo un duelo entre croatas e checos (1-1) caracterizado pola intensidade, até tal punto de que o gol inicial foi transformado por un ensanguentado Schick -novo máximo goleador do torneo- desde o punto de penalti logo de recibir unha dura cotobelada de Lovren. No segundo tempo cambiou o conto e o croata Perisic aproveitou un despiste defensivo da Nároďák para subir ao marcador un empate que tornaría en definitivo, pois ambas seleccións darían por bo o resultado, evitando correr riscos innecesarios.