Summary: Con Amancio Sotillo, da Plataforma en defensa do tren, analizamos a problemática que o accidente de Angrois destapou en relación á rede ferroviaria galega

Quen isto escribe é do Carballiño e traballa en Compostela. Se quixer viaxar en comboio para visitar a súa familia non podería facer a viaxe de ida e volta no mesmo día nin regresar ao día seguinte en horario de mañá. Unha simple revisión do taboleiro de horarios de Renfe permite constatar que a capital do País e unha das súas vilas máis poboadas só están unidas por un tren que sae ás 17.25h (chega ás 19.11h) e outro, de volta, que sae ás 13.30h (chega ás 15.15h). Falamos da liña de tren convencional, os rexionais. O Avant pasa polo medio e medio do monte comunal da aldea de quen escribe, mais non ten parada até chegar a Ourense. Porén, de vivir a súa familia en Madrid, si que podería visitala. E pasar sete horas con el@s. E estar de volta para traballar ao día seguinte. Un Alvia pasa por Compostela ás 9.05h e chega ás 14.50h á cidade española, de onde parte ás 22.30h o último comboio cara á Galiza. De vivir a familia en Lugo non podería visitala porque ningunha liña de tren une de maneira directa as dúas cidades. "Desde A Coruña tardas 3h en chegar a Madrid e 2h e 15' en ir até Ferrol, que está ao lado. A Lugo é imposíbel ir e vir no mesmo día" Que pasa cos nosos trens, Amancio? Pois o que pasa é que o trazado do ferrocarril na Galiza se fixo obviando un tema tan importante como é a estrutura territorial deste País e cuestións fulcrais como a dispersión da poboación. Fíxose aplicando criterios mesetarios, copiando un modelo que nos é alleo e que non ten en conta as nosas necesidades reais. As consecuencias? Acabas de as describir. E dígoche máis: desde A Coruña tardas 3h en chegar a Madrid e 2h e 15' en ir até Ferrol, que está ao lado. A Lugo é imposíbel ir e vir no mesmo día. Coa imaxe do comboio descarrilado en Angrois aínda na retina, que supón a 'marca España' para a rede ferroviaria galega? O primeiro que quixera facer é transladar a nosa solidariedade e todo o noso apoio ás vítimas do sinistro. Dito isto, reclamamos unha investigación seria e independente que esclareza o que alí aconteceu. A Plataforma constituíuse hai un mes para denunciar a desfeita que se está a facer coa nosa rede ferroviaria, desenmascarando dunha vez por todas que na Galiza non vai haber AVE. A remodelación das liñas ferroviarias é un lavado de cara sen sentido porque non se aposta por un tren público e social para artellar o País. Rexeitamos estes investimentos tan grandes para presumir de que temos AVE a cambio de desmantelar todo o demais. Mais, cómpre o AVE na Galiza? Estamos completamente en contra do AVE. Foi ese un dos motivos polos que nos constituímos como colectivo, para rexeitar investimentos nas liñas da alta velocidade e que non se poña en valor o tren convencional como servizo público. O AVE foi un caramelo que nos venderon e, como moito, farán operativa a liña Ourense-Madrid. "A remodelación das liñas ferroviarias é un lavado de cara sen sentido porque non se aposta por un tren público e social para artellar o País" Deixáronse esmorecer as pequenas estacións para xustificar agora a súa eliminación? Exactamente. Esta é unha estratexia que vén de vello. Non se pode dicir que se pechan estacións e se suprimen paradas porque non hai necesidade, porque non hai usuarios. A liña A Coruña-Ferrol non é que estea infravalorada senón que é inutilizábel, nunha área de 600mil habitantes. Pola rúa Alfonso Molina circulan ao día 145mil vehículos privados. Os comboios non se usan porque non cubren as necesidades de mobilidade que ten a poboación galega. Como podemos non usar unha liña que pasa polas facultades da Coruña, polo campus de Elviña, mais que non paran os trens cando veñen despois cinco ou seis autobuses desde Ferrol? Unha campaña da asociación de veciños do Burgo colocando simplemente os horarios na estación conseguíu un incremento do 12% no número de usuarios. Porén, a estratexia é privatizar o servizo. "A Xunta debería pular en serio pola creación dunha rede de trens propia, galega. Porén, tamén é urxente manter o actual servizo ferroviario en mans dunha empresa pública" Solucionaría algo que a Galiza tivese transferidas as competenzas en materia ferroviaria? Solucionaría moito. E máis aínda cando sabemos que somos dos poucos territorios do Estado que non contamos cun servizo de cercanías. Eses trens poderían ser competenza do goberno galego e zonas tan densamente poboadas como A Coruña, Ourense, Compostela, Vigo, Lugo ou Monforte ficarían conectadas. A Xunta debería pular en serio pola creación dunha rede de trens propia, pública e galega. Porén, tamén é urxente manter o actual servizo ferroviario en mans dunha empresa pública. Estamos a asistir a un reparto descarado do pastel a ver quen tira a tallada meirande de algo que é de todos e por parte de empresas que só van mirar a súa conta de resultados. Galiza debe asumir que o tren convencional vertebraría o territorio e daría vida ao rural.


Summary: Cos votos a favor do Partido Popular e a oposición en contra, os concellos coruñeses de Oza e Cesuras aprobaron a pasada quinta en senllos plenos municipais a súa fusión.

A pasada quinta os plenos de Oza dos Ríos e Cesuras votaban a fusión entre ambos os dous municipios após meses de reunións e proxectos técnicos. Cos votos a favor tan só dos edís do Partido Popular –organización política que veu promovendo a integración de concellos como medida de "aforro" e a prol dunha "xestión máis eficaz dos servizos públicos-- finalmente coa fusión converteranse nun só. A medida saiu adiante cunha forte oposición dos grupos municiapais do BNG e o PSOE, así como de boa parte da poboación. As principais críticas, a falla de información á cidadanía, un proxecto técnico pouco rigoroso e a existencia de alternativas que melloren a situación destes dous concellos empobrecidos. Estefanía Busto, concelleira nacionalista en Oza, reiterou no pleno máis unha vez a oposición do seu grupo á proposta da equipa de goberno. Segundo a edil, a fusión "en nada beneficia ás veciñas e veciños de Oza, só ao Partido Popular". No BNG criticaron ao longo do proceso de aprobación da fusión o informe técnico que acompañaba a proposta, pois entenden que o tempo de exposición pública e a información achegada á poboación non foi suficiente nin acaída "someter o proxecto a un período de información pública non quere dicir informar aos veciños". Ao mesmo tempo, Busto criticou o procedemento legal que está a empregar o PP para levar a cabo a fusión, segundo a concelleira nacionalista "o que non nos parece de recibo e que se utilice en todo momento a Lei de administración local de Galiza para guiar o proceso de fusión mais para as maiorías necesarias pretenden seguir a Lei de bases de réxime local", segundo a edil, "istó é como se empezas a xogar a partida ao tute e como vas perdendo contas polas normas do cinquillo". Para @s nacionalistas, existen outras alternativas para ambos os dous concellos, mais a procura de solucións para a realidade actual de moitas aldeas e vilas galegas, pasa primeiro por determinar cales son as dificultades que atravesan os concellos e cales son os mecanismos para corrixilos, "o problema non é o número de concellos, senón o modelo de financiamento que non atende a criterios de dispersión ou avellentamento" , aseverou Busto.


Summary: Para o director Oliver Stone con Chávez non se foi só un amigo personal senón que "os pobres do mundo perderon un valedor". Para o tamén oscarizado Sean Penn, a morte do comandante ("un amigo que tiven a benzón de ter") non debe impedir que "Venezuela e a súa revolución permanezan". E na música, desde Calle 13 a Fermín Muguruza ou Banda Bassotti, entre outros, mostraron o seu pesar polo pasamento de Chávez

O pesar polo falecemento de Chávez traspasou non só fronteiras xeográficas senón tamén políticas e artísticas. Para dous dos nomes máis importantes e coñecidos do cinema de EEUU, Oliver Stone e Sean Penn, "os pobres do mundo perderon a un valedor e a un grande heroe". Ambos os dous saben o que é gañar un Óscar e ambos os dous teñen se declarado orgullosos de seren amigos personais do comandante venezolano. "Estou de dó por quen foi un grande heroe para a maioría do seu pobo e para aqueles que loitan por ter un lugar no mundo", afirmou Oliver Stone, director de filmes como Platoon, JFK, ou Asasinos Natos. Aliás, dirixiu en 2009 o documental Al Sur de la frontera sobre a esquerda latinoamericana, na que Chávez foi protagonista. "Odiado polas clases dominantes" "Odiado polas clases dominantes, Hugo Chávez vivirá por sempre na historia", manifestou Stone. Mais non só este director de 66 anos mostrou o seu pesar no eido do cimena estadounidense pola morte de Chávez. Así, o actor e director Sean Penn afirmou que "o pobo de Estados Unidos perde a un amigo que nunca soubo que tiña e oss pobres do mundo perderon a un valedor". "E eu perdín a un amigo que tiven a benzón de ter", agregou o actor, que participou en filmes como 21 gramos, A delgada liña vermella, Mystic River, O Clan dos Irlandeses, ... Penn tamén se mostrou confiado en que "Venezuela e a súa revolución permanecerán baixo o probado liderado do presidente (Nicolás) Maduro". O portorriqueño René Pérez, de Calle 13, tamén expresou a súa dor polo falecemento do comandante, ao igual que, entre outros moitos, o vasco Fermin Muguruza ou os italianos Banda Bassotti; por nomear tres experiencias musicales distintas doutros tantos países. Mais a ringleira de pésames é moi ampla e nela están desde Silvio Rodríguez a Billy Bragg,...


Summary: O informe que xustifica a contratación por vía urxente indica que os prazos ordinarios dos contratos, iniciados a finais de decembro, fan "inviable" celebrar as eleccións do 5A "con todas as garantías" porque as primeiras adxudicacións serían asinadas coa campaña xa iniciada

A finais de 2019 a Xunta puxo en marcha o proceso para contratar o dispositivo das eleccións galegas de 2020, dende a impresión de papeletas á organización de toda a maquinaria da propia xornada electoral. A Vicepresidencia activou tres contratacións que sumaban uns 3 millóns de euros, un proceso administrativo que, calculaba, remataría con adxudicación en torno ao 23 de marzo. Pero o adianto electoral dos comicios ao 5 de abril vén de alterar todos os plans. Tanto que o Goberno galego vén de activar a "situación de emerxencia" contemplada na lei de contratos porque, argumenta, respectar os prazos ordinarios pon "en grave perigo" a propia celebración das eleccións.O informe que xustifica a contratación por vía urxente indica que os prazos ordinarios dos contratos, iniciados a finais de decembro, fan "inviable" celebrar as eleccións do 5A "con todas as garantías"Ao contrario que o Goberno central ou outras autonomías como a vasca, que conta cunha área de Procesos Electorais dentro do seu departamento de Seguridade, a Xunta "non dispón dun organismo permanente encargado de asuntos electorais", argumenta a Vicepresidencia na documentación coa que xustifica o freo á contratación ordinaria e a activación da vía urxente, datada no día 11 de febreiro, no que foron convocados formalmente os comicios tras o adianto decidido por Alberto Núñez Feijóo. Daquela, contratar empresas externas para todo o dispositivo resulta imprescindible e "os prazos previstos na lexislación de contratos (...) para finalizar os procedementos xa iniciados fan inviable" celebrar as eleccións "con todas as garantías".Estes contratos inclúen servizos para o propio 5A, como a transmisión de datos de participación e escrutinio, pero tamén planificar un complexo dispositivo no que os prazos comezan a correr dende a propia convocatoria. Tamén, por exemplo, activar un sitio web con toda a información das eleccións e un teléfono de consultas para o electorado, así como imprimir e distribuír as papeletas das que disporán os partidos e as persoas que voten por correo. As adxudicacións seguindo o prazo ordinario non chegarían antes do 23 de marzo, tres días despois do inicio da campañaNada disto está dispoñible agora mesmo alén dun espazo coa documentación básica na web da Xunta. E, segundo o "cronograma previsto", as adxudicacións chegarían o devandito 23 de marzo -tres días despois do inicio da campaña electoral- e a sinatura definitiva non chegaría ata o 22 de abril. En ausencia de eventuais recursos contra a adxudicación, calcula o informe asinado pola subdirectora xeral de xestión económico-administrativa, Adelaida Couto, a formalización dos contratos non se produciría ata o mes de maio, isto é, máis dun mes despois das eleccións e co novo Parlamento xa constituído. No caso de aplicar os prazos reducidos da vía ordinaria, acrecenta, os contratos concreataríanse apenas un par de días antes do inicio da campaña.Neste contexto, a Xunta cre procedente activar a "situación de emerxencia" contemplada na lei de contratos, xa que existe "unha situación de grave perigo", neste caso para a celebración das eleccións. Trátase, agrega o informe dun imprevisto "non imputable ao órgano de contratación", a propia Xunta -formalmente, a competencia da convocatoria electoral é do presidente e este contrato depende da Vicepresidencia-.Para a organización da xornada electoral e transmisión de datos, a Xunta ten sobre a mesa as ofertas de tres empresas; para a impresión de papeletas e outro material gráfico optan outras tresAs consecuencias desta declaración de emerxencia é que, "de inmediato", o departamento autonómico avaliará as ofertas presentadas para cada un dos tres contratos e seleccionará a "economicamente máis vantaxosa" para "proceder á inmediata execución". As compañías seleccionadas terán tres días para presentar a documentación correspondente e, se todo está correcto, "o mesmo día" da entrega, adxudicarase.Segundo consta na documentación dos expedientes, para a impresión de papeletas e demais material gráfico dos comicios, a Xunta recibiu tres ofertas de Agencia Gráfica Gallega, Formsystem Documentos Inteligentes e unha unión temporal de empresas composta por Gráficas Anduria e Tórculo Comunicación. Para a planificación do proceso electoral e servizos como a web das eleccións, optan ao contrato Indra, Deloitte Consulting e Contactnova. No contrato de organización da xornada electoral, transmisión de datos e outras tarefas vinculadas, presentáronse a propia Indra e tamén unha unión temporal das empresas Vector e Odec.


Summary: Os bonos multiviaxe de balde ou con bonificacións de 50%, en función do servizo ferroviario, poderán empregarse entre o 1 de setembro e o 31 de decembro de 2022.

Cando podo viaxar gratis no tren? Quen pode beneficiarse das bonificacións? Que liñas ferroviarias afecta? Como podo solicitar o bono? Podo compartir o abono gratuíto ou bonificado? O Consello de Ministras deu luz verde esta segunda feira o decreto que estabelece a gratuidade de determinados servizos ferroviarios durante catro meses, así como as condicións para acceder a estas bonificacións, que finalmente se estenderán alén da Media Distancia, as Cercanías e os Rodalies cataláns. Cando podo viaxar gratis no tren? Esta medida entrará en vigor o próximo 1 de setembro, e ficará activa até o 31 de decembro. Os novos abonos recorrentes poderán solicitarse a partir do 24 de agosto. Quen pode beneficiarse das bonificacións? As persoas usuarias dos trens de Cercanías, Rodalies e Media Distancia poderán viaxar de balde durante este período, mentres os abonos dos servizos Avant e AVE —mais non todos— terán un desconto de 50%. Que liñas ferroviarias afecta? O bono gratuíto poderá utilizarse na liña de Media Distancia do eixo Atlántico, que une A Coruña e Vigo. Haberá que agardar á publicación do real decreto-lei para saber se esta medida inclúe o Feve —servizo de Cercanías— que vai de Ferrol a Ortigueira e máis o Avant de Ourense á Coruña —neste caso cunha bonificación de 50% mais non de balde—. Tamén se reducirá á metade, a través destas axudas, o custo de varias liñas de AVE, entre elas a que une Ourense con Zamora. Os trens Avant fican excluídos dos bonos gratuítos Como podo solicitar o bono? Para obter o abono multiviaxe gratuíto, con traxectos ilimitados na liña solicitada entre setembro e decembro, a persoa usuaria deberá adiantar un pagamento de dez euros a modo de fianza —no caso das Cercanías—, que se devolverá se ao termo deste período a persoa realizou, cando menos, 16 viaxes. A fianza na Media Distancia é de 20 euros. Podo compartir o abono gratuíto ou bonificado? Non. O abono multiviaxe gratuíto de Renfe, así como no caso dos bonos do AVE e o Avant, será unipersoal e intransferíbel. Só poderá usalo unha persoa e para un traxecto concreto.


Summary: O 22 de xullo de 1892 leiteiras e regateiras do mercado de Pontevedra revólvense contra unha nova alza do imposto de consumos, negándose ao pago dos mesmos e impedindo o aceso a cidade. O conflito, que rematará coa morte dun home setenta anos e con varios feridos, enmárcase na vaga de protestos que percorre as comarcas galegas ao longo dese ano. A acción dos activistas republicanos e socialistas, nunha situación social e economicamente explosiva, será fundamental.

É un exemplo significado da conflitividade social que afectou á Galiza na década dos noventa do século XIX e que tivo 1892 como ano chave. O ciclo de mobilización que se acentúa ao longo do verán dese ano, con protestas en localidades como Vigo, Cervo, Ourense, A Fonsagrada, Castrelo de Cima en Riós, Viveiro ou Noia, non se pode disociar da conxuntura económica e da abusiva presión fiscal nun momento de caída da renda. A aposta proteccionista do goberno do Estado para salvagardar os intereses da grande oligarquía terratenente castelá andaluza ligada á produción cerealística e a inserción dependente nunha economía capitalista cada vez máis internacionalizada remataron por afogar o complexo agrario galego, a un tempo golpeado pola suba do prezo do millo, como consecuencia das medidas de apoio ao trigo castelán; pola filoxera, que rematou co viño en moitas áreas do país, e polo cambio de orientación do mercado gandeiro cara ao ámbito peninsular, tras a perda definitiva do mercado británico, que se concretará na Galiza nunha suba do prezo da carne e do leite. As leiteiras e regateiras, chaves A mecha que provocou o estoupido en Pontevedra será unha alza do imposto de consumos. O 22 de xullo de 1892 as leiteiras e regateiras impiden o abastecemento á cidade e néganse a pagar os novos arbitrios sobre o leite e a venda do peixe, asaltando a casiña de consumos do Burgo e iniciando unha manifestación que, segundo algúns xornais, levaba unha bandeira formada por un pano vermello colocado nunha póla de xesta, con dirección á oficina central de consumos, que será saqueada. Os días posteriores reprodúcense os incidentes nas casiñas de consumo de entrada á cidade e organízase o boicot de leite e demais produtos agrícolas, polo que Pontevedra queda desabastecida. O sábado foron agredidos con paus e a pedradas os empregados de arbitrios e os gardas civís que os protexían causan algúns feridos por culatazos. Tamén se producen detencións, sendo reforzada a guarnición local con tropas chegadas doutras cidades. A capital estaba tomada por uns novecentos militares. A protesta só finalizará unha vez que o concello asume as reivindicacións dos manifestantes. Así, viuse na obriga de suprimir o aumento dos impostos de consumos ao leite e ao peixe, após un pulso co gobernador civil, que rematará por ser cesado pola súa xestión do conflito. A actuación do gobernador conservador Sabino González Besada e do comandante militar da praza, Teodorico Feixó, mereceron a contestación xeneralizada dos pontevedreses, particularmente pola súa actuación nos sucesos acontecidos o sábado 24 de xullo. Antes de impoñer a lei marcial e declarar o estado de guerra non dubidaron en ordenar abrir fogo contra o pobo, provocando a morte dun veciño de Barxa de setenta anos que acudira á cidade para enviar unha carta a un fillo emigrado en América e que será atravesado por unha baioneta. Segundo recolleu a prensa, nesa mesma xornada, resultaron feridos de gravidade, entre outros, o concelleiro Manuel Ferro e a súa filla de dous anos, Manuela Beloso, un militante republicano apelidado Tobío e unha nena de cinco anos natural de Lérez, cuxa vida corría perigo. A revolta de Pontevedra non se explicaría sen a acción dos cadros republicanos, socialistas e libertarios. Á volta de 1977, Xosé Antonio Durán, no seu clásico traballo Agrarismo y mobilización campesina en el pais gallego (1875-1912), xa sinalou que "1892 é un ano chave para comprender a confluencia das tres tendencias (concentración anarquista, progresión socialista e activismo republicano)". Porén, será Xosé Álvarez, nun traballo sobre o masacre de Salcedo de 1894, quen demostrará esa participación dos militantes operarios e agrarios nas protestas vividas nesa década na cidade, ficando acreditado que á altura de 1892 xa se contaba cun vizoso movemento asociativo, con diversas sociedades operando nas súas parroquias desde 1899, tal e como recoñecían a prensa republicana e a cuxa fronte se atopaban dirixentes de recoñecida práctica antiquenda, como Pintos Lucas, o albanel portugués Balchada Sousa ou Lorenzo Montes.


Summary: A iniciativa busca a defensa dos dereitos das persoas galegofalantes.

A Deputación da Coruña e a Mesa pola Normalización Lingüística colaboran na defensa dos dereitos das persoas galegofalantes a través do proxecto A Liña do Galego por medio dun convenio polo que a institución provincial destina, a través 25.000 euros ao proxecto. A vicepresidenta da Deputación e responsable da área de Cultura e Lingua, Goretti Sanmartín, e o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Marcos Maceiras, rubricaron o acordo nun acto en que tamén participou a responsábel comarcal da Mesa na Coruña, Xela Armas. "Para o goberno da Deputación da Coruña a normalización lingüística é unha prioridade, como se comproba en iniciativas como a recente aprobación da primeira Ordenanza de Usos do Galego que contribuirá de forma decisiva ao uso da nosa lingua na administración", explicou Goretti Sanmartín. Pola súa parte, o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Marcos Maceiras, subliñou que o a Liña do galego que se financia por medio do convenio "é un servizo cada vez con máis demanda que permite á cidadanía exercer os seus dereitos lingüísticos nunha iniciativa que quere concienciar sobre a necesidade de cumprir a legalidade lingüística". A Mesa puxo a disposición da cidadanía no ano 2007 un servizo de telefonía gratuíto, dende o que se poden tramitar calquera tipo de dúbida relacionada cos dereitos legais como


Summary: O SNP, no goberno escocés, procura unha modificación da lexislación para introducir un "bloqueo das catro nacións".

Nicola Sturgeon, primeira ministra escocesa, considera que Londres debe convocar un novo referendo sobre o 'Brexit'. E o seu partido, o SNP, procura unha modificación da lexislación para introducir un "bloqueo das catro nacións", en expresión da líder independentista escocesa: isto é, que o Reino Unido só poida abandonar a UE se Inglaterra, Escocia, Gales e Irlanda do Norte están todas de acordo con esa decisión, segundo informa Nationalia. No referendo de 2016 a maioría en Inglaterra e Gales foi a favor do 'Brexit' mais en Escocia e Irlanda do Norte houbo maiorías claras a prol de permanecer na UE. "O único xeito de asegurar esta garantía democrática [respectar o voto maioritario dos escoceses e escocesas naquel referendo], evidentemente, é que Escocia sexa un país independente", dixo Sturgeon. Por iso a idea dunha segunda consulta sobre o Brexit deslígaa a primeira ministra da proposta na que traballa: demandar poderes ao goberno do Reino Unido para convocar un segundo referendo de independencia. Sturgeon comprometeuse a informar no parlamento escocés nas vindeiras semanas sobre os seus plans para esta votación.


Summary: A Executiva Nacional da formación reclama que se dote á cidadanía "dunha maior participación e control sobre os cargos públicos" e cre que o mellor antídoto contra a corrupción é "a democracia participativa".

"Contra a corrupción, democracia participativa". Así se podería resumir a posición da Executiva Nacional de Esquerda Unida, que vén de pedir un pacto para a rexeneración da democracia, un pacto subscrito por partidos políticos e organizacións sociais para garantir a transparencia, a participación e a pluralidade nas decisións que se adopten na actividade pública. A formación reclama que se dote á cidadanía "dunha maior participación e control sobre os cargos públicos" e considera que "as políticas neoliberais que percorren Europa son a razón estrutural, as responsables últimas, da maior parte dos casos de corrupción que están a afectar á sociedade". EU cre que "as políticas neoliberais son a razón estrutural da maior parte dos casos de corrupción que están a afectar á sociedade" Esquerda Unida afirma "que outro xeito de facer política é posible". Yolanda Díaz, coordinadora nacional de EU, di que "é necesaria a elaboración dun Código Ético específico que inclúa a loita efectiva contra a corrupción, que regule estritamente as incompatibilidades e penalice coa expropiación os bens adquiridos mediante prácticas corruptas". Díaz salientou que "a participación da cidadanía nun réxime político de democracia avanzada" é "a mellor vacina contra esa lacra que hoxendía bandeira o PP pero que se estende aos partidos do réxime restauracionista".


Summary: As profesoras da Universidade de Vigo Susana Reboreda e Maribel Doval veñen de presentar un estudo do rueiro da cidade de Ourense, onde só o 16% das vías teñen nome de muller. Unha situación que se repite no resto das cidades galegas.

As rúas galegas non teñen nome de muller. Abonda con saír de casa e ollar para as placas das vías polas que camiñamos; aquelas que están dedicadas a algunha persoa concreta refírense, nunha ampla maioría, a varóns. É, dende logo, unha mostra da preeminencia masculina na vida pública galega durante os últimos anos, décadas e séculos. Porén, habería que preguntarse tamén se nos últimos anos esta situación comezou a mudar ou se na escolla de nomes para novas vías construídas (ou no cambio de denominación dalgunhas delas) se segue apostando maioritariamente polos varóns. As profesoras da Universidade de Vigo Susana Reboreda (de Historia Antiga) e Maribel Doval (Didáctica) veñen de presentar un estudo do rueiro da cidade de Ourense, un traballo que partiu das Xornadas de Muller e Urbanismo. Unha nova mirada sobre a planificación urbanística inclusiva, organizadas por Reboreda e Doval. Na súa investigación determinaron que en Ourense, das 348 rúas con nome de persoa só 56 son femininos, o 16% do total. Destas 56 vías con nome de muller recollidas no rueiro ourensán, o 48% refírense a relixiosas baixo a denominación de Virxe, Nosa Señora de ou Santa e outro 21,5% está referido "a seres mitolóxicos". Só un 10% "alude a escritoras ou humanistas" e só se atopou unha rúa con nome de científica, outra con nome de personaxe histórico feminino vinculado á cidade; algunha ten nomes tan xenéricos como A Marquesa ou Damas. Reboreda e Doval destacan, ademais, que case ningunha das vías con nome de muller corresponde aos centros de actividade, de comercio ou históricos da cidade, senón que quedan relegadas "a espazos menos visibles". En Ourense, das 348 rúas con nome de persoa só 56 son femininos, o 16% do total. Destas 56 vías, o 48% refírense a relixiosas Nas devanditas Xornadas, as profesoras elaboraron un manifesto, xunto co medio cento de participantes, que intentarán publicar en papel ou de xeito dixital en colaboración coa Unidade de Igualdade da Universidade de Vigo. No texto propóñenlle aos gobernos municipais unha revisión do nomenclátor que se contemple "a incorporación de nomes de oficios tradicionalmente desenvoltos por mulleres (leiteiras, castañeiras, tecelás, parteiras, polbeiras...)", así coma nomes de deportistas, de profesoras universitarias e de científicas, "colocando a muller no papel que lle corresponde e ofrecendo unha representación simbólica dos xéneros máis igualitaria na procura dunha cidade inclusiva afastada da realidade ao nesgo que ofrece na actualidade". Reboreda e Doval tamén salientan que entre as poucas mulleres recoñecidas cunha rúa en Galicia destacan Rosalía de Castro, Concepción Arenal ou Emilia Pardo Bazán, si presentes en case todas as urbes. Pero destacan, en oposición, o esquecemento xeneralizado de todas as demais. Para a selección destes novos nomes suxiren que se consulten traballos (moitos deles accesibles online) que recollen as vidas e actividade de centos de mulleres galegas cunha indiscutible importancia histórica, nas súas localidades ou nos seus ámbitos profesionais ou sociais. É o caso de Mulleres ourensás, que recolle un importante número de referencias de mulleres vinculadas á cidade. Ou, por exemplo, o Álbum de Mulleres do Consello da Cultura Galega. Outros estudos En Vigo, dos máis de 1.400 topónimos existentes na cidade, entre rúas, camiños, prazas e parques, só 44 levan nomes "de muller" Por desgraza, o caso de Ourense non é unha excepción en Galicia, como nos últimos anos demostraron outros estudos. A Concellaría de Muller de Vigo calculou que dos máis de 1.400 topónimos existentes na cidade, entre rúas, camiños, prazas e parques, só 44 levaban nomes "de muller", referidos a persoas ou a actividades. Pola contra, os nomes "de home" superaban os 300. Ademais, ao igual que no caso de Ourense, deses 44 nomes, 14 correspondían a Santas e Virxes, 3 á realeza (Praza da Princesa, Praza de Isabel A Católica...), e outros 14 nomes tiñan carácter descritivo ou aludían a actividades (Fonte das Monzas, Finca de Dona Concha...). Tan só 13 dos nomes (alén das raíñas e santas) referíanse a mulleres concretas. Era o caso de Concepción Arenal, Julia Minguillón, Maruja Mallo, Marie Curie, María Xosé Queizán, María do Carme Kruckenberg ou Rosalía de Castro. Dende a Concellaría destacábase que "cando falamos de discriminación de xénero, cando falamos de igualdade de oportunidades, tamén temos que dirixir a mirada a ese espazo/escenario das nosas vivencias cotiás, a cidade onde habitamos, para construír un espazo onde habitar en igualdade". Engadíase que "cómpre que nos recoñezamos, homes e mulleres, como construtores e construtoras da cidade" e denunciaba que "a presenza das mulleres a nivel simbólico segue a estar tremendamente desproporcionada". Patricia Arias escribiu en Andaina que "nos rueiros de vilas e cidades somos poucas, moitas veces anónimas e en demasiadas ocasións relacionadas con roles femininos de carácter marcadamente tradicional" Andaina publicou en 2007 unha completa reportaxe sobre a presenza feminina na toponimia urbana. Patricia Arias Chachero destacaba que "os nomes dos espazos urbanos lémbrannos implícita e continuamente o que somos pero tamén cales son as nosas carencias" e sinalaba que no proceso que, con distintas velocidades, se foi seguindo nos últimos anos de "introducir nomes de persoeiros destacados da cultura galega" ou de "recuperar as designacións tradicionais", as mulleres "non saímos nada ben paradas". Concluía que "nos rueiros de vilas e cidades somos poucas, moitas veces anónimas e en demasiadas ocasións relacionadas con roles femininos de carácter marcadamente tradicional". A autora analizou o nomenclátor de varias das cidades do país e subliñaba, por exemplo, que naquel momento das máis de 400 rúas de Pontevedra, apenas 17 tiñan nomes de muller, o 4%, mentres que o 43% estaban atribuídas a varóns. En Lugo, 31 rúas rendían tributo a unha muller, mentres que máis de 170 se dedicaban a homes. Na Coruña, entre as máis de mil rúas, só o 6% tiña denominación feminina. Neste caso destacaba que na cidade si había unha maior diversidade que noutras urbes, con rúas dedicadas a Sofia Casanova, á musicóloga M.ª Luisa Durán Marquina, á actriz María Casares, a Inés de Castro, a innovadora pedagoga María Barbeito, a Marie Curie, María Zambrano, Indira Gandhi ou Mariana Pineda. Pero, ao igual que noutro lugares, tamén aparecían as virxes e santas e os seres fantásticos (rúa da Sirena, o lugar da Moura), e todo nun océano de nomes masculinos, entre eles 19 alcaldes (varóns, por suposto). Está a mudar a situación? E que sucede na actualidade? Estase a reverter esta situación, escollendo mulleres para ser lembradas cando se inaugura unha nova vía ou cando se lle muda o nome a un xa existente? Hai unhas semanas inaugurábase na Coruña a rúa María Wonemburger, dedicada a esta matemática, finada o pasado mes de xuño. O pleno municipal aprobara xa en 2010 o outorgamento dunha rúa a esta importante alxebrista. Porén, houbo que agardar ao seu falecemento para que a decisión se fixese efectiva. Moitos gobernos municipais téñense comprometido a recoñecer máis mulleres bautizando algún elemento do rueiro cos seus nomes, pero este compromiso non sempre se fai efectivo. O pleno municipal daCoruña aprobara xa en 2010 o outorgamento dunha rúa a María Wonemburger. Porén, houbo que agardar ao seu falecemento para que a decisión se fixese efectiva En 2012 o Concello de Santiago aprobou unha proposta de nomes para designar un amplo conxunto de vías que aínda non tiñan unha denominación oficial. A proposta, composta por 29 nomes propios, só incluía en dous casos os de mulleres: era o caso das Irmás Fandiño Ricart, "as Marías", e da escritora Elena Quiroga de Abarca. Máis recentemente Sanxenxo aprobou novas denominacións para 30 espazos da vila, cunha presenza feminina case inexistente. En Lugo o Concello iniciou en 2012 o procedemento para rebautizar oito rúas que até o de agora estaban dedicadas a distintos persoeiros relacionados coa ditadura franquista. Entre os nomes propostos para as novas denominacións (entre eles o moi polémico de Manuel Fraga) no figuraba o de ningunha muller. A Asociación Enriqueta Otero lembrou en 2011 que na cidade lucense tan só 25 das 210 rúas con denominación onomástica teñen nome de muller. A entidade realizou unha acción reivindicativa e fixo unha proposta concreta cunha listaxe de mulleres que lle poderían dar o seu nome a vías na cidade: Dionisia López Amado, Emilia Naveiras Fernández, Sofía Casanova, Clara Campoamor, Dolores Ibárruri, Rosalind Franklin ou Clara Zetkin, entre outras.


Summary: A compañía emprega unhas 8.000 persoas.

A compañía líder do sector da distribución na Galiza, Gadisa Retail, logrou unha cifra de negocio de 1.345 millóns de euros en 2021, "grazas á confianza de máis dun millón de clientes e ao compromiso do seu equipo humano, que superou os 8.000 profesionais", informa. Estes son uns resultados, sinala a compañía, "cos que logra manter o volume de vendas rexistrado no exercicio anterior, marcado pola excepcional situación derivada da pandemia, e que confirman o seu liderado cunha cota superior a 20%, segundo a empresa de medición e análise de datos A.C. Nielsen", apunta sobre estes resultados económicos. Aliás, explica que destinou 26,54 millóns de euros a investimentos, principalmente a innovación, a mellorar a experiencia de compra, e á ampliación e modernización da rede de estabelecementos, "priorizando a sustentabilidade e comodidade dos clientes". Gadisa investiu nunha nova nave na Coruña para a compra e xestión de peixes e mariscos 2021 foi, ademais, o exercicio no que anunciou un investimento de máis de 4,9 millóns de euros nunha nova nave no porto da Coruña para a compra e xestión de peixes e mariscos, co obxectivo de potenciar as seccións de peixaría nos seus puntos de venda. O crecemento de Gadisa "significou tamén un incremento das súas achegas para o sostemento do gasto público", asegurou a empresa, cun volume de 134,44 millóns de euros, dos que perto de 87 millóns se corresponden con impostos e tributos e uns 47,5 con cotizacións sociais. Máis de 1.000 provedores locais De forma paralela, incide no seu compromiso coa "xeración de riqueza na contorna". "100% local, galega e sostíbel, o compromiso de Gadisa Retail coa contorna é firme, e destinou 390 millóns de euros en 2021 a compras a 1.022 provedores locais para a dinamización do tecido socioeconómico".


Summary: O acto pretende vindicar os méritos literarios do autor eumés

O Concello de Pontedeume e o Ateneo Eumés Fernán Martís invitan á veciñanza á "merecida" homenaxe ao poeta eumés Ramiro Fonte. O acto terá lugar o vindeiro sábado 31 de xullo na praza do Convento dos Agostiños, de 13 a 14 horas. No acto participarán Manuel Bragado, Darío Xohán Cabana, Miguel Anxo Fernán Vello, Antonio Fraga, Margarita Ledo, Emma Pedreira, Xulio Valcárcel e Eva Veiga. Ademais, o evento contará coa presenza do quinteto de vento Charamela. Obra multiforme Ramiro Fonte (1957-2008), marcado por unha monumental vocación literaria, foi poeta, narrador, ensaísta, crítico e estudoso da literatura galega. Pasou a súa infancia e adolescencia en Pontedeume e Ferrol. Ao chegar a universidade, en Compostela, entrou en contacto con outros poetas da súa xeración (Xesús Rábade Paredes, Xavier Rodríguez Barrio, Helena Villar Janeiro, Fiz Vergara Vilariño, Xavier Rodríguez Barrio, Xulio López Valcárcel) cos que fundou, entre 1976 e 1977, o grupo poético Cravo Fondo. Na altura, o colectivo pretendía renovar a "pobreza formal" dunha poesía social que consideraban unha mala imitación da obra de Celso Emilio Ferreiro. En 1981 participou na fundación da revista poética Dorna, na que publicou a xeración de 1980. O seu primeiro poemario foi As cidades da nada, publicado en 1983. Seguiron numerosos volumes de poesía, entre outros, Designium (1984), Pasa un segredo (1988), Luz de mediodía (1995), O cazador de libros (1997), Capitán Inverno (1999) ou Reversos (2008). No campo da narrativa iniciouse con Catro novelas sentimentais (1988) á que lle seguiron unha serie de relatos de xénero negro e, de 2003 a 2007 publicou a triloxía formada por Os meus ollos, Os ollos da ponte e As pontes no ceo, baseada nas súas vivencias no Pontedeume da súa infancia. Como ensaísta, publicou Fermín Bouza Brey e a súa obra literaria (1992) e As bandeiras do corsario (1996) sobre a poesía galega do século XX, ademais de numerosas artigos de crítica literaria. Fonte foi membro correspondente da Real Academia Galega e gañou numerosos premios, entre outros, o Premio da Crítica, o Esquío, o Losada Diéguez ou o Pedrón de Ouro. Nos seus últimos anos, Ramiro Fonte foi director do Instituto Cervantes de Lisboa, onde, ademais, se dedicaba con fruición a unha das súas grandes paixóns, a bibliofilia. Os méritos para que se lle dedique un Día das Letras Galegas, aflorarán, sen dúbida, no acto deste sábado.


Summary: O Iraque cae da nova orde executiva contra a inmigración que vai aprobar esta segunda feira Donald Trump, segundo revelou un alto funcionario da Casa Branca á axencia Reuters.

A primeira orde executiva contra a entrada nos EUA de nacionais de países de maioría musulmá atinxía sete estados. A entrada en vigor desa orde foi bloqueada polo poder xudicial estadounidense. Agora Trump refaina e disponse a emitir un novo decreto, que desta volta limita as restricións a seis países (Irán, Siria, Sudán, Nixeria, Libia, Somalia), en canto desta volta safaría o Iraque. Por que? Segundo a fonte consultada por Reuters, porque Bagdad tería tomado medidas de seguranza suplementares á hora de permitir a saída do país dos seus nacionais e porque Iraque está a ser un aliado dos EUA no combate contra o Daesh. Alén do nihil obstat ás entradas de cidadás e cidadáns do Iraque, o novo decreto vaise diferenciar do primeiro en que contempla unha entrada en vigor por fases e non de forma inmediata. Destarte, a Administración Trump calcula que evitará o caos que se viviu en alfándegas e aeroportos coa posta en práctica da primeira orde executiva. Aliás, as persoas que xa viven nos EUA e que detentan as green cards, ou autorizacións de traballo, non serán albo de ningún tipo de persecución, garantiu a fonte de Reuters. O veto aos nacionais dos 6 países que fican en pé nesta nova orde executiva estaría en vigor -sempre e cando non sexa tombado como o decreto orixinario- durante 90 días.


Summary: A Xunta presenta o Pladiga 2014 como un corta-lumes eficaz contra os incendios forestais. Mais non convence. "O país volverá arder", opinan desde Defensa do Monte.

"O país volverá arder este verán". Breves e rotundos maniféstanse desde o Comité de Defensa do Monte Galego (plataforma que integran ecoloxistas, comunidades de montes, sindicatos, traballadores contra incendios...) á pregunta de en que condicións está Galiza para facer fronte aos meses quentes de incendios forestais: de xuño a setembro. Unha seguridade na afirmación que parte de botar unha ollada ao sucedido nestes anos pasados e outra ollada ao Plan de Prevención e Defensa contra os Incencidos Forestais en Galiza, Pladiga 2014, presentado pola conselleira de Medio Rural Rosa Quintana hai unhas semanas. "É unha mera declaración de intencións, un plan elaborado unilateralmente pola Xunta sen contar coa participación social", din desde esta plataforma. Houbo anos nos que se facía doutro xeito. Así, o ex-director xeral de Montes, Alberte Blanco, lembra en conversa con Sermos Galiza que naquela etapa (2005-2009), a chave estaba "en escoitar e implicar a todos os sectores en torno ao monte galego, en que participasen, desde propietarios até cazadores ou gandeiría extensiva, ecoloxistas...". Mais baixo os gobernos de Núñez Feijóo, e tal e como denuncia o Comité en Defensa do Monte, a opción, en troca do diálogo, é "a imposición. O Pladiga 2014 é un texto imposto", Para a Fruga, é "un texto co que queren tapar a incompetencia na prevención e defensa contra incendios". A información completa sobre este asunto pódela ler no número 102 de Sermos Galiza, disponíbel nos quiosques do país ou na nosa loxa


Summary: Un libro-disco sinxelo de Víctor Castro cunha manchea de colaboracións que o transforman nun traballo completo.

Papá é mariñeiro. Onte chegou do mar especialmente feliz. Por fin, despois de moitas semanas lonxe, cheirando a atún e a océano, correu ao meu cuarto para me espertar. Así comeza a historia de Un día con papá: o libro cd de Víctor Castro (música) e Fina Casalderrey (letras). Un día con papá / Víctor Castro e Fina Casalderrey / Embora / 2021 / 10 pezas / 20 euros Este traballo comezou a xestarse hai moito tempo, pouco despois da primeira incursión de Víctor na música infantil con Tambo (2013, edicións do Cumio). Neste Un día con Papá tamén hai unha manchea de colaboracións: Juan Froján Castro (voz), Miguel Froján Castro (voz), Elvira Martínez Otero (voz), Alejandro Pazó Castro (voz), Pablo Mata Castro (voz), Miguel Guerra Filgueira (contrabaixo), Marta Valbuena Aguado (voz), Miguel Túñez Area (voz) e Ricardo López Rouco (programación de baterías). Hai dúas que para min destacan excepcionalmente: a fermosa voz de Montse Ogando e o flow e a forza de Diana Tarín, que ademais de voz, gravou teclados. Non paramos de falar en toda a mañá. Despois de xantar, papá e mais eu vestímonos con roupas de domingo, fixemos uns bocadillos e saímos botar a tarde fóra. Dende a eira saudounos a avoa Pepa, que xa andaba a apañar nas verzas para as galiñas. É imposíbel pensar en traballos de Víctor sen saber que irá acompañado da súa filla Ánxela Castro: a nena saíulle con talento e xuntas comparten o amor pola música nestes proxectos. De feito, na peza "Lúa Chea" Víctor aproveitou que Ánxela gravara as voces polo 2014 e combina a súa voz de peque coa voz que ten agora na adolescencia. Ambos timbres igual de lindos, todo sexa dito. Collidos da man, en silencio, fomos afastándonos da dorna, do peirao e do mar. Eu levaba a cara pintada das cores da pena. Pensaba no avó Paco… Papá tamén levaba os ollos tristes. E, aproveitando que xa era noite pecha, argallou unha canción de meter medo. Sabe que son as que máis me divirten. As ilustracións son de Paula Andrade e acompañan a historia que se vai contando. É un traballo sinxelo, coa mesma esencia que tiña Tambo. Ademais, en Youtube están os vídeos de todas as cancións (que rematarán de subirse en abril: están colgando unha cada semana). Destaco a peza "A Banda da Lura Pilar", que ten moitas personaxes, cada unha coa súa voz e a súa personalidade. Parabéns a Fina polas letras riquiñas e a Víctor e Ánxela polas músicas! Paco Mariñeiro ten unha dorna con velas da cor da prata, o vento ousado do mar sópralle unha serenata. A dorna, que era un veleiro, chama ao vento: mentireiro! Paco Mariñeiro ten un… veleiro!


Summary: A dimisión dos presentadores do Telexornal Serán e posterior ameaza de despedimento contra Tati Moyano aguilloaron unhas protestas que inicialmente foran ninguneadas dende a cúpula da corporación pública e tamén dende a Xunta. O Colexio de Xornalistas defende "a lexitimidade das reivindicacións" e rexeita "calquera intento" de represalia

CRÓNICA | Tati Moyano e a maquillaxe a Feijóo. Por Anxo Lugilde Comezou a finais de maio na senda das mobilizacións de persoal de RTVE que esixía o desbloqueo do proceso parlamentario para renovar a cúpula da corporación estatal por concurso público. Experimentou un relevante punto de inflexión a mediados de xuño, cando os presentadores do Telexornal Serán, Tati Moyano e Alfonso Hermida, anunciaron a súa renuncia a continuar conducindo o espazo en protesta polo control informativo. E recibiu unha aguilloada crucial co apercibimento e posterior ameaza de despedimento a Moyano, que evidenciou a protesta contra o uso partidista dos informativos públicos no transcurso dunha gala benéfica que presentaba, con Alberto Núñez Feijóo entre o público. Son alguns dos fitos que o persoal mobilizado nos venres negros da CRTVG lembrou este venres, duodécima xornada de protestas. Transcorreron xa case tres meses nos que o período vacacional non fixo enfraquecer unha protesta abertamente desdeñada no seu inicio dende a cúpula da corporación, cuxo director xeral negou que participar nela fose un exercicio de "valentía". Tamén o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, deu en desligarse dela e dos seus motivos -"eu non dirixo a TVG", resolveu-. No entanto, en San Marcos e San Caetano non se disimula a incomodidade diante do movemento que deu en se nomear Defende a Galega e que, non sen atrancos, está a ser quen de traspasar marcos políticos, mediáticos e sociais que outras mobilizacións semellantes non foran quen de salvar. Protesta na quenda de tarde en San Marcos / Defende a Galega Coas redes sociais como ferramenta esencial para facérense visibles, xornalistas e persoal técnico dos diversos departamentos da Televisión de Galicia e mais da Radio Galega volveron vestir de negro para reclamaren o cumprimento íntegro da lei de medios de 2011 e que a corporación rache amarras coa liña política do partido do Goberno, sexa este o que for. "Necesitamos medios de comunicación públicos e necesitamos que sexan verdadeiramente de todas e todos; levamos doce semanas reclamándoo e seguiremos facéndoo o tempo que cumpra", advirten. Neste sentido, o persoal fai súas as verbas pronunciadas polo propio Feijóo nunha das súas aparicións máis inusuais na canle pública, no programa Land Rober escasos días despois de lograr a súa terceira maioría absoluta: "A TVG é de todos os galegos", subliñan para esixir que "ninguén a utilice" como se fose só súa. Persoal da CRTVG en Ourense, no duodécimo venres negro / Defende a Galega O Colexio de Xornalistas defende "a lexitimidade das reivindicacións" O CPXG "rexeita calquera intento de coartar as críticas" e chama, como o persoal mobilizado, ao cumprimento íntegro da lei de medios de 2011 Ás voces do persoal mobilizado na CRTVG uniuse esta semana a do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, que subliña a "lexitimidade" dunhas protestas nas que, lembra, o plantel que as secunda está a "demandar a independencia e pluralismo dos medios públicos". É por iso que o CPXG "rexeita calquera intento de coartar as críticas dos profesionais", xa que "nun exercicio tan necesario como pouco habitual" están a comprometerse abertamente "co dereito á información da cidadanía" a comezar por esixiren o cumprimento dunha lei vixente dende hai sete anos. Neste contexto, o Colexio chama a atención sobre a posibilidade de que recaian represalias sobre quen se mobilizan. "Exercer o dereito á discrepancia por compromiso coas obrigas profesionais non pode ser castigado nin supoñer unha condena ao ostracismo". Ben ao contrario, di a Xunta de Goberno da entidade, "a calidade da información e o deteriorado clima laboral beneficiaríanse, sen dúbida, do diálogo aberto que debe producirse en todas as redaccións". Neste sentido, o órgano profesional lembra que a propia lei establece canles para este diálogo, como o Consello de Informativos, cuxa creación está entre as demandas dos venres negros. Entre os apoios recibidos polo persoal volveron estar no duodécimo venres negro o de membros das forzas políticas da oposición parlamentaria. Así, por exemplo, este venres pronunciáronse abertamente ao respecto os alcaldes da Coruña e Santiago, Xulio Ferreiro e Martiño Noriega, o secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, ou a deputada do BNG Noa Presas. En anteriores semanas tamén fixeran o propio, entre outros, o voceiro de En Marea, Luís Villares, ou a portavoz nacional do Bloque, Ana Pontón.


Imagine all the people living for today John Lennon Imaxina un País cheo de fartura, de traballo e de vivenda, un país cheo de crianzas con nais e pais que poidan sostelas, con escolas onde se coma ben e non prefabricado, un lugar no que non haxa pobreza infantil e se invista en libros e cultura próxima e democrática. Imaxina un País onde se axude sen relear as persoas con Alzheimer, con cancro e outras doenzas, con discapacidades; unha terra no que os hospitais funcionen non por lucro senón porque a xente deber ser, por dereito, ben tratada e curada. Imaxina un País onde non teñas que despedir a fillas e fillos preparados profesionalmente nunha estación de bus, tren ou aeroporto con destino a lugares de suposto traballo decente. Ou onde non teñan que despedir a teus pais, despois dunha vida, fuxindo da desesperación ao perderen o seu medio de vida. Imaxina un País sen contaminación nin mareas negras que non afogue a súa riqueza produtiva de bravura marítima en proxectos alleos ao noso. Imaxina un País no que non se mate as mulleres por ser elas mesmas. Imaxina un País no que o leite valla máis que a auga, no que a enerxía non sexa a máis cara aínda por riba de case dala de balde. Un País que constrúa barcos en vez de ter maquetas e navíos de papel. Imaxina un País onde poidas manifestarte sen que cheguen multas á túa casa. Imaxina, ponte a imaxinar con estes simples exemplos e outros moitos como podería ser esta Galiza. Un País rico de seu, máis esmagado e deixado de costas nas decisións importantes, na que en lugar de plantar árbores que destrúen e secan a terra se plantara esperanza de benestar social e económico, da que dá de comer e fixa poboación no seu territorio. Consiste en imaxinar que podemos ter un País no que, no canto de reclamar as nosas cousas básicas, como algo excepcional, sexa normal vivir con cousas normais como corresponde a un país rico de seu, e empobrecido por algúns, con nomes e apelidos propios e alleos. Consiste en imaxinar que podemos ter un País no que, no canto de reclamar as nosas cousas básicas, como algo excepcional, sexa normal vivir con cousas normais como corresponde a un país rico de seu, e empobrecido por algúns, con nomes e apelidos propios e alleos. Dende hai algúns anos, este sentido de vivir dignamente, de que non nos rouben e que decidamos sobre o noso é común a moita xente, sexa nacionalista ou non. Non é unha demanda nominal de siglas partidarias, senón que forma parte do sentido común das mulleres e homes da sociedade galega, mesmo intuitivamente... Frases como aquelas de "sempre nos deixan de lado, róubannos o noso, foi todo para fóra...". Moita xente coincide en que deciden por nós, e en que non queremos os despropósitos de quen se fai cos nosos recursos, nin que aquí haxa menos e máis mal pagado emprego ou que se cobren pensións máis baixas. Ese sentimento común de sentirse desprezados, máis sobre todo o desexo optimista dunha vida mellor para todas e todos, é o que caracteriza a candidatura que representa Nós. Unha idea de Galiza na que decida o Pobo, ligada ao pan, ao traballo, á defensa dos recursos e á igualdade de todo tipo. Convidamos a apoiar a Nós Candidatura Galega por moitas razóns: as da lóxica de existir como Pobo, as da dialéctica concreta dos casos nos que nos deixaron tirado como pobo... Máis tamén a da imaxinación. A razóns de imaxinar un País novo, feito cos vimbios do que temos, ben aproveitado e xestionado, con xustiza, fronte á falla de competencias políticas, á ausencia consciente destes gobernos corruptos do bipartidismo, ou fronte a ese cuadripartidismo que nos queren vender agora, que obvia conscientemente a pobos como o noso. Non fai falla imaxinar moito para ver como queren obviarnos. E Nós non imos permitir que se anulen os nosos dereitos e liberdades, individuais e colectivos.


Summary: O pioneiro da produción Víctor Ruppén, as fitas galardoadas nos últimos Mestre Mateo e o documental etnográfico serán os eixes da programación coa que o Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI) na Coruña celebra a semana do Día das Letras.

A primeira sesión será esta terza feira, a partir das 20.30 horas. Centrarase na figura de Víctor Ruppén, recentemente falecido e home fundamental no despregamento do cinema galego e en galego no final da ditadura. Ao seu labor como produtor débense algunhas das primeiras curtametraxes rodadas en 35mm, títulos de culto e estatus case mítico como Fendetestas (1975), de Antonio Simón; Illa (1975), de Carlos López Piñeiro; O herdeiro (1976), de Miguel Gato, e O pai de Migueliño (1977), de Miguel Castelao. Non foi a produción, coa súa empresa Musidora Films, o único ámbito de acción cinematográfica de Ruppén. Impulsou ademais os cines Valle Inclán da Coruña e Compostela e os Alphaville de Madrid. Simón e López Piñeiro presentarán proxección canda a investigadora Sara Donoso. Cuarta e quinta feira, o CGAI acollerá pases dos filmes distinguidos na última edición dos premios Mestre Mateo, organizados pola Academia Audiovisual Galega. O 14 de maio ás oito e media do serán proxectarase Idénticas, de Luís Avilés, mellor documental nos Mestres Mateo. Ao día seguinte, ás seis, a mellor curta de ficción -A nena azul, de Sandra Sánchez- e a mellor de animación -Son unha tomba, de Khris Cembe. Ás oito e media será a quenda de A sombra da lei, de Dani de la Torre e Vaca Films, galardoada en nove categorías. O que a filmoteca -que depende da Consellaría de Cultura- denomina "especial das Letras Galegas" concluirá o sábado 18 de maio cunha xornada dedicada ao cinema etnográfico e, así, directamente relacionada co protagonista deste Día das Letras, Antonio Fraguas. O home e o carro (1940) de Antonio Román con guión de Xaquín Lorenzo, Xocas; O carro e o home (1980), remontaxe daquela material a cargo de Eloi Lozano; e Arraianos (2012), de Eloy Enciso, serán as obras a visionar.


Summary: Mauricio Macri, candidato pola coligazón Cambiemos, impúxose por 5 pontos de diferenza.

En segunda volta (ballotage) e con apenas 5 pontos de diferenza, Mauricio Macri será o novo presidente da Arxentina. O candidato da dereita apañou o 51,41% dos sufraxios nun proceso electoral no que participou o 80% do electorado, segundo fontes gobernamentais. Nas eleccións decorridas o 22 de novembro, a coligazón Cambiemos impúxose á Fronte para a Vitoria de Daniel Scioli, o candidato apoiado pola ex-presidenta Cristina Fernández, que conseguiu o 48,6% dos apoios. Porén, máis alá dos resultados electorais, a ollada pousa tamén nas consecuencias que esta mudanza gobernamental podería introducir no plano rexional. Neste senso, Mauricio Macri asegurou en diversas ocasións durante a campaña electoral que a súa formación non apostará nos procesos de integración impulsados durante as últimas décadas polos gobernos progresistas latinoamericanos, como o Mercosur, o que abriría a porta á re-incorporación da Arxentina nos acordos comerciais promovidos polos EUA, como a Alianza do Pacífico. Un feito que preocupa noutros territorios poque podería supor un importante retroceso e mesmo derivar nun efecto dominó que suporía un xiro á dereita tamén noutros países de Latinoamérica. Un presidente machista e homófobo Macri definiuse a si propio. Nos últimos meses en declaracións á imprensa asegurou vir dunha "familia machista" na que "a muller non ten outro destino que o de estar educando as súas crianzas". Neste senso, o que será investido presidente da Arxentina o 10 de decembro asegurou non lle ver lugar ás mulleres "en ningún gabinete". Mais non ficou aí. O candidato de Cambiemos sinalou a homosexualidade "é unha enfermidade" e que unha persoa LGTBi "non é cento por cento sá".


Summary: Familiares de vítimas, asociacións e representantes políticas, entre elas Ana Miranda, reúnense en Bos Aires coa xuíza María Servini para trasladarlle o "clamor social" no Estado a prol do seu labor, ao que se engade o caso dun home falecido tras unha agresión policial na Transición

A xuíza arxentina María Servini, que dirixe a única causa no mundo na que se investigan os crimes do franquismo en España, recibiu este mércores en Bos Aires unha delegación de familiares de vítimas, novos querelantes e políticos do Estado que empurran no avance da causa impulsada polo galego Darío Rivas, falecido hai tan só unhas semanas. A querela engade agora o caso dun home falecido en Pamplona en 1978 tras unha agresión policial, o primeiro dun crime cometido polo franquismo durante a TransiciónA comitiva --na que se inclúe a ata o 2 de xullo eurodeputada e candidata do BNG ao Parlamento Europeo nos últimos comicios, Ana Miranda-- reuniuse coa maxistrada que leva o caso atrancado por diferentes decisións do Goberno español e ao que se acaba de engadir a querela presentada por Fermín Rodríguez, irmán do mozo Germán, que morreu en Pamplona, nas festa de San Fermín de 1978, logo dunha brutal agresión policial. A súa declaración ante Servini é o primeiro testemuño recollido dun afectado por crimes cometidos polo réxime durante a Transición, un feito que podería darlle un novo pulo á causa, sumar novas ordes de detención e mesmo solicitudes de extradición desde a Arxentina. Na xuntanza estaba presente tamén o fiscal do caso, Ramiro González, que atendeu un grupo que incorporou novas declaracións e pediu a imputación de dez persoas máis. Son dous funcionarios e oito axentes de policía que terían, presuntamente, participado na forte represión que naquel xullo de 1978 se produciu na capital navarra. A denuncia conta tamén co testemuño de sete vítimas e dúas asociacións. En nove anos de investigación, son xa 500 as querelas individuais e colectivas incorporadas á causa e con declaracións de milleiros de persoas e indagacións que seguen o principio de xustiza universal. "A fin da impunidade dos responsables dos crimes cometidos nas ditaduras é unha conta pendente das democracias coas vítimas e non deixaremos de traballar para conseguilo", di Ana Miranda, que asegura que seguirá a ser "a voz antifascista galega na Eurocámara". "Trátase dunha reunión institucional e social para explicarlle á xuíza Servini o clamor social que hai no Estado español sobre este tema, que dalgunha maenira tamén é un apoio á súa xestióna. Necesitámonos mutuamente", engadiu. "A fin da impunidade dos responsables dos crimes das ditaduras é unha conta pendente das democracias coas vítimas e non deixaremos de traballar para conseguilo", di Ana MirandaUn día antes da xuntanza coa xuíza, familiares, vítimas, agrupacións e representantes políticos analizaron os avances na querela na sede da Federación de Asociacións Galegas na República Arxentina (FAGA). Nela, onde estaba presente Nora Cortiñas, cofundadora das Madres de Plaza de Mayo. manifestouse o interese de impulsar novas accións a partir de setembro, cando está prevista que o ex-ministro franquista Rodolfo Martín Villa chegue á capital bonaerense. Darío Rivas e Paco Lores"O franquismo post-Franco continúa nas institucións que non tiveron a ousadía de dar un paso cara adiante", dixo Ana Miranda, que cre fundamental verbalizar os crimes para que organismos internacionales se decaten e mobilicen para ilegalizar entidades como a Fundación Franco, "que segue a facer apoloxía do franquismo". O acto serviu tamén para lembrar figuras claves da querela xa falecidas, como o avogado Carlos Slepoy ou os galegos Darío Rivas ou Paco Lores, ex-presidente da FAGA, que apoiou o proceso desde o inicio como querelante. Darío Rivas, falecido o pasado mes de abril, foi quen o 14 de abril de 2010, acompañado de Inés García –outra muller con familiares represaliados-- presentou ante a xustiza arxentina unha querela por xenocidio e crimes de lesa humanidade contra a ditadura e ante a nulidade e falta de progreso das causas abertas contra o franquismo en España. Foi cinco anos despois de poder sacar a seu pai, alcalde de Castro de Rei asasinado por falanxistas en 1936, dunha fosa común para darlle sepultura.


Summary: O PSdeG critica a falta de axudas directas ao sector da hostalaría

O secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, instou esta segunda feira, 2 de novembro, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, a abandonar a súa estratexia de "pegarse" á súa homóloga na Comunidade de Madrid, a tamén popular Isabel Díaz Ayuso, e pediulle que tome "as medidas necesarias" para facer fronte á segunda onda da pandemia do cornavirus. En rolda de prensa, Caballero asegurou que todas as accións para loitar contra o contaxio contarán co apoio do seu partido pero criticou que Ayuso e Feixoo quedasen "ao final da fileira" e fosen "os últimos en estabelecer medidas" para esta fin de semana en que se celebraba o día de Defuntos. "Sempre imos ter a man tendida, pero hai cuestións que parecen inconsistentes", manifestou Caballero en referencia á negativa da Xunta a blindar Galiza e en relación ao fechamento das sete cidades ordenado con só "dúas horas de antelación" -acusando de improvisación o Executivo de Feixoo-. Nese contexto, o líder do Partido Socialista reclamou ao Goberno galego que apoie os sectores produtivos e a hostalaría. "Ao longo desta pandemia, moitas outras comunidades deron axudas directas e o que a Xunta fixo é pór parches de última hora sen dar apoio á hostalaría", dixo. Ao igual que o BNG, Caballero tamén pediu a comparecencia do presidente da Xunta no Parlamento "para que informe a todos os cidadáns da situación de pandemia". Tamén censurou que Feixoo non se puxese en contacto cos líderes da oposición para abordar esta cuestión. Así mesmo, o líder dos socialistas cargou contra a "política de ocultación" de datos do Executivo galego e censurou que continúe sen dar a cifra co número de rastrexadores que opera no país.


Summary: A Libraría Couceiro de Compostela acolle o vindeiro mércores a presentación de AGE, a emerxencia da Alternativa Galega de Esquerda. Manuel Darriba, un dos seus autores, explica as claves do éxito dunha coalición que se converteu na terceira forza no Parlamento galego.

A Libraría Couceiro de Compostela acolle o vindeiro mércores a presenteción de AGE, a emerxencia da Alternativa Galega de Esquerda, o terceiro título da colección Xornalistas de 2.0 Editora. Chega da man dos periodistas Daniel Salgado e Manuel Darriba e xurdiu "da curiosidade por profundar nun proceso moi sorprendente na política galega e nun éxito co que ninguén contaba". Darriba explica aquí as claves dunha obra que inclúe entrevistas a catro dos principais líderes da coalición que se converteu na terceira forza parlamentaria de Galicia. Por que este libro? Tiñamos esa curiosidade en AGE, porque mudou o Parlamento e foi a expresión dunhas determinadas expectativas sociais que foron cristalizando. Digamos que foi algo histórico, polo menos na política galega, e un punto de inflexión. O formato libro dábanos un campo de xogo máis amplo do que tes nos medios para investigar e aprofundar en todo o proceso desta irrupción. "AGE foi a expresión dunhas determinadas expectativas sociais que foron cristalizando" A investigación achega sorpresas ou datos sobre AGE que non se soubesen? A intención desde o principio foi alumear todo o proceso da aparición de AGE e non descubrir algo sorprendente, senón profundar no tema. Componse dun texto introdutorio e de catro entrevistas a catro líderes da coalición. Os políticos sempre saben medirse e non adoitan saírse do guión, polo que sabiamos que cun pouco máis de calma podían xurdir detalles que axudasen a facer un relato máis completo da historia. Non creo que descubríramos nada novo, pero si que se contan cousas que non se contaron. Foi precisamente a falta dun guión ou a espontaneidade unha das claves na exitosa irrupción de AGE? Foi espontáneo ata certo punto. Desde que se constitue a coalición ata que se celebran as eleccións pasaron só unhas semanas e as negociacións entre as dúas patas principais da forza política (Anova e Esquerda Unida) foron moi rápidas, pero antes de chegar a ese punto xa pasaran moitas cousas. Houbo un proceso asembleario de meses para a constitución de Anova, por exemplo, a onde se agregaron máis grupos a parte de Encontro Irmandiño. Era un magma político que xa estaba actuando en diversos puntos. Ademais, había un caldo de cultivo que axudou. "Alternativa conectou con votantes decepcionados co PSOE e co BNG, con xente que votaba partidos minoritarios ou abstencionistas" Cal diría que foron as claves do éxito da coalición nos comicios autonómicos? Este libro ten máis de crónica de urxencia, non é un ensaio nin historia, pero si creo que podo dicir que axudou moito que unha parte do electorado de esquerda co que conectou estaba decepcionado do PSOE, ou do BNG, votaba a forzas moi minoritarias ou non votaba. Todos os seus apoios teñen en común unha certa sensiblidade de esquerda e conforman un amplo espectro, desde a esquerda máis radical ata a xente máis próxima á socialdemocracia. No que si coinciden os seus votantes é na oposición aos recortes sociais e aos retrocesos nos dereitos, ademais de apostar pola rexeneración política. Esa reclamación da rexeneración política non acontece só en Galicia... Non. É algo que está a pasar en moitos outros lugares, tamén dentro do Estado español. Desde o 15M ata acó está reaparecendo o activismo na sociedade de moitas formas: a xente participa en reivindicacións políticas e en manifestacións, protesta contra os recortes sociais e implícase. AGE soubo entroncar tanto na súa constitución heteroxénea como no seu discurso con esta sensibilidade social. Máis importante que que AGE poida subsistir ou non é que supón un expoñente dunha determinada sensibilidade política en Galicia. "O tema identitario non foi importante no discurso electoral de AGE e aos seus votantes non lles importou" A unión dunha forza nacionalista con outra estatal acabou por ser positivo para a coalición ou non? Ese tema está moi tratado no libro porque creou moita polémica, sobre todo por parte do nacionalismo hexemónico, onde agora se di que hai que ir á unidade co nacionalismo, pero que non debe confundirse coa esquerda española. O que estivo claro é que no discurso electoral de AGE primou o compoñente social antes que o nacional ou identitario. O que tamén é certo é que hai un acordo de mínimos e a parte nacionalista da coalición introduciu nas bases programáticas que o pobo galego debía ser o suxeito de decisión, algo que é irrenunciable. No entanto, no discurso electoral a temática foi pouco por ese lado e semella que aos votantes non lles importou. Pódese cuantificar que parte de apoios da coalición é nacionalista e cal non? Pódense cuantificar os deputados. Cinco son de Anova e catro de Esquerda Unida, pero iso non permite facer extrapolación porque a lista era única. En Anova tamén hai diferentes sensibilidades, do autonomismo ao independentismo, ao igual que había e seguirá habéndoas no BNG. Supoño que hai xente moi interesada en facer esta división, incluso dentro de AGE, porque tampouco é unha mestura estable en termos de química. Só o tempo dirá como vai evolucionando. "Beiras por si mesmo non conseguiu nove deputados, pero non pasou desapercibido; o seu carisma é indubidable" Canto de importancia lle atribúe a Xosé Manuel Beiras no éxito da coalición? Eu entendo que si que foi importante polo que observei na campaña. O seu carisma é indubidable, pero ata que punto foi decisivo? Beiras por si mesmo non conseguiu nove deputados, pero é evidente que non pasou desapercibido, nin moito menos. Desde o punto de vista da súa figura, tamén foi un proceso moi interesante. Por que? Porque está finalizando o seu ciclo político. É un home maior e unha das cousas máis interesantes da conversa con el e como reflexiona sobre o final do seu ciclo político e como el quere contribuír ao nacemento dun novo. Beiras interpreta que é o final de todo un ciclo e el e AGE teñen que contribuír a que así sexa. "No BNG e en Compromiso vai haber moita xente disposta a confluír con AGE" Cre que será posible que esta coalición se converta nunha fronte ampla na que se inclúa incluso o BNG? Non o sei. A vontade que expresan os de AGE é a de ampliar a fronte. O que se le no documento que estivo discutindo a UPG nos últimos días é que eles apelan ao nacionalismo e nese caso as posturas non coinciden. Creo que tanto no BNG como en Compromiso por Galicia seguramente vai haber moita xente disposta a confluír con AGE, pero isto verase nos vindeiros meses. A vontade explícita de que iso ocorra por parte de membros de AGE vese claramente no libro. E que futuro lle ve a Alternativa Galega de Esquerda? No libro intentamos saber que van facer. Eles expresan o que queren facer como grupo parlamentario: unha oposición moi forte e tratar de achegarse á cidadanía. Expresan a vontade de salvar ese abismo entre os cidadáns e a política. Como fronte, queren seguir ampliándose, pero hai que ter en conta que hai varios partidos e que Anova tamén quere seguir ampliándose polo seu lado. Só o tempo dirá. Cre que se presentarán en coalición ás eleccións municipais? Non teño nin idea. Hai líderes que apostan por iso e outros que non o ven tan claro.


Summary: O executivo de Benjamin Netanyahu anunciou que construiría 1.258 vivendas en territorio palestino e advirte a Palestina que, de continuaren coa idea de conseguiren o estatuto de Estado non membro nas Nacións Unidas, farán como se a Autoridade Palestina tivese afundido.

O goberno israelí continúa co avanzo colonial sob os territorios palestinos e construirá máis dun milleiro de vivendas destinadas a seren ocupadas por cidadá(n)s xudeus. Neste senso, o voceiro do presidente da Autoridade Nacional Palestina, Mahmud Abbas, asegurou que "a continuación da colonización polo goberno de ocupación incítanos a seguir reclamando os nosos dereitos acudindo á ONU para obter o estatuto de Estado non membro", porén, desde o ministerio de Relacións exteriores israelí advirten que de continuaren con esta idea, farán coma se a ANP tivese afundido. No entanto, Netanyahu vai alén das declaracións públicas e vén de organizar unha xuntanza cos seus 27 embaixadores na UE para "enfrontar esta iniciativa", para o que prevén iniciar represalias contra o proxecto palestino. Así pois, a Autoridade palestina demanda aos Estados membros das Nacións Unidas que amosen o seu rexeitamento a "esta política israelí sistemática cunha votación aplastante" en favor dun maior rango estatutario na organización internacional. Aliás, a comunidade palestina exixe que se (re)inicien as conversas de paz e cese a ocupación israelí garantindo que se respecten as liñas fronteirizas delimitadas en 1967. Porén, o goberno de Tel Aviv rexeita calquera "negociación con condicións previas" mais demanda que Palestina recoñeza a súa existencia como "Estado do pobo xudeu" e o mantemento baixo o seu xugo dunha parte do futuro Estado palestino.


Summary: Galicia mártir, Atila en Galicia e Milicianos foron os cartafoles de debuxos cos que Castelao denunciou a barbarie dos sublevados na Guerra Civil. Totémicos e inspiradores, sen concesións, expresión de primeiro nivel da arte antifascista, a editorial Galaxia recupéraos agora nunha edición de vontade facsimilar.

A última versión dispoñíbel foi a publicada en 1996 por A Nosa Terra nun volume conxunto. Vinte anos antes a editorial Akal -con sede en Madrid mais fundada por un galego- fixera o propio con cada un dos títulos. Aínda se atopan nalgunhas librarías. Mais Galaxia anuncia agora que fará a reedición "mantendo as características orixinais dos seus formatos, as medidas, calidades e tonalidades elixidas no seu día polo autor. Aproximáranse o máximo posíbel ás edicións revisadas por Castelao". O traballo de Galaxia farase "por primeira vez" a partir das láminas orixinais, depositadas no Museo Provincial de Pontevedra. "Velaquí a testemuña dun período escuro, un episodio da nosa historia que ten reflexo nestes tres albums de guerra que volvemos poñer a disposición do público galego", indican desde a editorial. Os conxuntos de debuxos foron publicados orixinalmente en 1937 e 1938. Galicia mártir -que contén a célebre lámina A derradeira leición do mestre- saíu grazas ao Ministerio de Propaganda da República; Atila en Galicia, en Valencia da man do Comité Nacional da CNT; e Milicianos en Nova York, a cargo da Frente Popular Antifascista Galego.


Summary: Nunha sesión de control marcada pola reivindicación do 8 de Marzo, o BNG instou o goberno a "non amparar quen acosa", non financiar centros que segregan alumnos por sexos e un compromiso de rescindir contratos con aquelas empresas que vulneren a igualdade ou estean condenadas por acoso.

A sesión de control ao presidente da Xunta desta cuarta feira, 8 de marzo, estivo marcado polo Día Internacional das Mulleres. BNG, En Marea e PSdeG aproveitaron as preguntas a a Núñez Feijóo para facer un repaso sobre a situación das mulleres en Galiza e cuestionar a política da Xunta a este respecto. A portavoz do BNG, Ana Pontón, instou a Feijóo a tirar algo en limpo da sesión e emprazouno a apoiar tres propostas concretas, a saber: que a Xunta deixe de financiar centros que segregan os alumnos por sexo, que se rescindan contratos con aquelas empresas que incumpran lei de igualdade ou estean condenadas por acoso laboral. A terceira, "que non ampare a quen acosa", en referencia a Baltar, presidente da Deputación de Ourense e do PP desa provincia, investigado por un delito de acoso sexual. "A dereita galega mira para outro lado con Baltar". Na súa quenda de resposta, Feijóo afirmou crecer "no feminismo sen etiquetas" e non no "feminismo nacionalista ou independentista" para a seguir, e rizando o rizo, vencellar nacionalismo galego e o eurodeputado polaco de extrema dereita que recentemente deu un discurso contra os dereitos das mulleres na Cámara comunitaria. Ana Pontón solicitou que se retirase esa afirmación e preguntou o presidente que entendía por "feminismo sen etiquetas": "Que as mulleres non poidan decidir sobre o seu propio corpo? Que se segrege en colexios por sexo?". O caso da condutora Nélida Pisco, que vén sufrindo desde 2009 unha situación de acoso laboral, foi denunciada na súa intervención pola portavoz do BNG como un exemplo do que moitas mulleres sofren . O tweet de Carmen Santos O portavoz de En Marea, Luis Villares, lembrou na súa intervención que "sen mulleres o mundo non funciona" ao tempo que preguntaba ao presidente sobre que políticas adoptou o seu goberno para garantir a igualdade. Feijóo, na súa quenda, lonxe de responder, emprazou Villares a que se desculpase por un tweet de Carmen Santos "con declaracións impresentábeis" que desde o PP entenden que os vinculaba con asasinatos machistas. O voceiro de En Marea parabenizou con retranca a Feijóo pola súa "boa técnica" para eludir responder ás preguntas formuladas polo seu grupo e lembroulle que responder é "a súa obriga estatutaria e constitucional. Sorprendeuse Villares que o PP se "indigne" tanto por un malentendido nun tweet por mor dun erro gramatical e afirmou que En Marea indígnase por cuestións como as mulleres asasinadas. Cargou contra Feijóo por amparar e defender Baltar e acusou goberno de recortar en 40% os orzamentos das políticas destinadas a igualdade. Avanzos Fernández Leiceaga (PSdeG) instou a Xunta a actuar "de xeito máis decidido" sobre as desiguais condicións de emprego que sofren as mulleres. Lembrou que a taxa de paro feminina é maior que a masculina ou a fenda salarial. Cuestións que Feijóo despachou afirmando que esas ratios eran peores na media española. O presidente reivindicou "os avanzos" logrados nestas décadas, pondo como exemplo como na primeira lexislatura do parlamento había só 3 deputadas e na actualidade son 45% dos parlamentares.


Summary: O Fólio, Festival Literário Internacional de Óbidos, em Portugal, a decorrer de 10 a 20 de outubro de 2019, contará com presença galega no marco do Folio Educa.

Óbidos, uma pequena vila portuguesa com perto de 2.200 habitantes e, desde 2015, considerada pela Unesco como cidade literária, acolhe um dos mais interessantes Festivais Literários dos últimos tempos, o Fólio. Todo ano, este Festival seleciona um tema principal e atual sob o que se expande a programação. Para a presente edição será O Tempo e o Medo, "uma das temáticas mais urgentes deste século", aclara no programa principal. O Festival Literário Internacional de Óbidos junta fundações, editoras, institutos e grupos de trabalhos e, neste contexto, o Fólio contará com presença galega para falar sobre o aproveitamento das bibliotecas com a finalidade de criar ou consolidar leitoras e leitores. Será na sexta-feira 11 de outubro, no Espaço Ó e no marco do Folio EDUCA, com a Masterclass "Comunidades Leitoras, Clubes de Leitura e Bibliotecas Escolares", que desenvolverá Cristina Novoa, especialista no assunto e assessora técnica de Bibliotecas Escolares da Galiza. Também no marco do Folio Educa, o domingo 13 de outubro, às 18 horas na Biblioteca Municipal de Óbidos, realizarão a tertúlia Leitura, Inclusão, Bibliotecas, Educaçã", na qual participará Paz Pereiro (Biblioteca Inclusiva, Consellería de Educación) junto com Goretti Cascalheira (Biblioteca Municipal Torres Vedras), Maria de Lurdes Novo (Agrup. Escolas do Monte da Lua, Sintra), Joana Rodrigues (Agrup. Escolas de São Gonçalo, Torres Vedras), Carla Gomes (CIM Alto Minho), Miguel Horta (Laredo Associação Cultural), com a moderação de Helena Brígida (RBE). Antes, às 17 horas no mesmo espaço, inaugurarão a exposição "Dilfícil" (Leitura – histórias de caminhos largos a passar pelo Fólio EDUCA), na qual participará a Rede de Bibliotecas da Galiza como entidade convidada. O FÓLIO contará com presença galega para falar sobre o aproveitamento das bibliotecas com a finalidade de criar ou consolidar leitoras e leitores. O evento, que se define pela sua interdisciplinaridade, conta com espaços de música, literatura, arte, jornalismo, educação e palestras. Além disso, e segundo o programa apresentado pela organização, a presente edição do Fólio é a mais internacional até a data, "com a participação de mais de uma dezena de países espalhados por quatro continentes (Angola, Bélgica, Brasil, Cabo Verde, Dinamarca, Espanha, Estados Unidos, França, Índia, Itália ou Suécia)", indicam. Assim, o programa inclui nomes de autoras e autores de referência que foram desafiados a falar sobre o(s) medo(s) nas suas respetivas obras literárias, como Alexandre Andrade, Joana Bértholo, Dulce Maria Cardoso, Hélia Correia, José Gil, Lídia Jorge, Nuno Júdice, Rui Cardoso Martins, Ricardo Araújo Pereira, Rui Pedro Tendinha, Patrícia Reis, Valério Romão; Ralf Rothmann (Alemanha); José Eduardo Agualusa, Júlio Almeida, Ondjaki (Angola); Tati Bernardi, Geovani Martins, Paulo Werneck (Brasil); Christoffer Petersen (Dinamarca/Gronelândia); Marina Perezagua (Espanha); John Freeman, Donald Ray Pollock (EUA); Mathias Énard (França); Elena Varvello (Itália) e Arne Dahl (Suécia). Pode-se consultar o programa completo aqui.


Summary: Seis meses levaba en marcha o proxecto de documental dirixido por Cora Peña. Tesouro de Corcoesto camiñaba na súa produción financiado a través de micromecenádego. Agora, coa noticia da suspensión da mina, a directora fala dun final "feliz mais provisional" da historia.

"Cando traballas de maneira tan apegada a realidade sabes que o argumento pode mudar", comenta a directora Cora Peña, pouco despois de se coñece a decisión de suspender o proxecto de mina sobre o que estaba a producir o documental Tesouro de Corcoesto.. Tratábase, segundo di, "da análise dunha proposta d modelo económico, de vida, un proxecto estendido por outras partes, a megaminería que ameaza non só Corcoesto senón outras terras do país e do mundo". Nestes meses, Cora Peña e o seu equipo seguiu de preto o movemento de oposición ao proxecto de megaminería. "Foi un trunfo da oposición, a presión cidadá foi fundamental para que isto acontecera", di, sen embargo, non topou "euforia" nas persoas da comarca coas que falou, antes ben, pairea unha certa desconfianza e o temor de que esta suspensión non signifique pechar a porta de vez. "Poden pasar moitas cousas. As concesión son por noventa anos e pode aparecer outra empresa ou tamén poden pasar se a Xunta non compensa á empresa. Digamos que estamos diante dun final feliz mais provisional", sinala Cora Peña quen confirma, de todas formas, que o documental seguirá adiante, centrándose tamén na loita veciñal que, polo de agora, saíu triunfante nas súas reclamacións. "O documental recibiu o respaldo de moita xente que apoiou o proxecto e nós temos que continuar con el. Corcoesto é un dos proxectos hai prospeccións en Fonsagrada, en Tomiño e outros lugares do territorio", di a directora. "De todas maneiras, hai que ter os ollos abertos porque o método de desgaste é connatural a estes proxectos", engade. En agosto, Sermos Galiza publicaba unha entrevista no seu semanario con Cora Peña na que, naquel momento, afirmaba que estaba a facer un relato en presente. "Agardamos que este proxecto non se leve a cabo mais hai outros lugares que se viron afectados por este tipo de minería. O documental terá tamén crónica xa que participamos en manifestacións, charlas e outras actividades. Descoñécese cal é o estado do proceso, a resistencia popular que existe e a opinión de científicos ou asociacións veciñais" afirmaba entón, cando aínda non se intuía que en dous meses o proxecto ía quedar suspendido. Festa en "Enarborar o bosque" Malia a cautela coa que foi recibida a noticia, é posíbel que a inauguración do Forum de Carballo o 19 de outubro ás 19:00 horas da exposición "Enarborar o bosque" sexa unha oportunidade para conmemorar a noticia. No acto estaba previsto estrear o vídeo "Un milladoiro para Corcoesto" ademais de colaboracións musicais e poéticas.


Summary: A evolución da pandemia na Galiza ás portas da Semana Santa é estábel, máis ninguén desbota unha nova vaga de contaxios ante o cambio de tendencia que xa se aprecia noutros territorios. A chave está na interacción social, sinala Manuel Vázquez Lima, membro do Comité Clínico que asesora a Xunta da Galiza.

Hai indicios para temer unha cuarta vaga da Covid na Galiza? Unha cuarta vaga é posíbel. Que se produzan contaxios ou non depende da interacción social. Se é alta, sen máscara e sen respectar a distancia de seguridade, a cuarta onda pode chegar. É innegábel. Ademais, existe un factor en contra, que é a variante británica, máis contaxiosa, que na Galiza xa está presente en máis de 90% dos novos casos, o que nos obrigaría a extremar aínda máis as medidas de protección. A favor teríamos o bo tempo, que favorece a actividade ao aire libre máis que no interior dos locais, e tamén a vacinación, que xa non depende exclusivamente de nós, senón de que entren vacinas. Polo tanto, pode chegar a cuarta vaga? Si. E eu creo que vai chegar. A intensidade dependerá de todo isto. Galiza está nunha fase de meseta. O descenso da curva de contaxios estancouse. É posíbel prolongar esta contención en plena desescalada? Porque hai un patrón que adoita repetirse: máis relaxación, máis casos. Unha das vías para conter a pandemia é ir ao Covid Cero, que obrigaría a incrementar as restricións ao mesmo tempo que se aplican outras medidas que xa estamos a ter: o illamento precoz dos casos novos, que exixe unha detección temperá mediante cribados rápidos en zonas onde se detectan pequenas repuntas, e o cumprimento rigoroso das normas de illamento. A maiores, podemos evitar ao máximo os interiores e estabelecer sistemas de control de ventilación para unha seguridade adicional. Porén, a loita definitiva é que cheguen moitas vacinas para administralas o máis rápido posíbel. A teor da evolución da pandemia noutros territorios, habería que aumentar as restricións de cara á Semana Santa? O que é seguro, e témolo moi claro no comité, é que as medidas deben ser adoptadas de forma precoz en canto se detecte unha lixeira repunta. Se vemos que ese cambio de tendencia é moi marcado, habería que cambiar as medidas, pero, neste momento, creo que son adecuadas. O que estamos a facer para detectar con maior celeridade calquera mudanza é considerar outros indicadores, dous, nomeadamente: a incidencia acumulada a sete días e a porcentaxe de pacientes que entran nos circuítos Covid en urxencias, porque é un indicador precoz do que pode chegar a pasar no ámbito hospitalario. Agora mesmo está por debaixo do 12% en toda Galiza, cando no pico da terceira vaga, un de cada dous pacientes que chegaban ás urxencias da Coruña, por exemplo, presentaban síntomas compatíbeis coa Covid. Agora, o valor que fixa unha chamada de atención está en 25%. Calquera alteración, neste sentido, conducirá a restricións máis severas. E se a explosión de casos é xeneralizada, igual hai que volver atrás. Isto nunca deixou de ser unha opción. Se é necesario, farase. Apuntaba a predominancia da variante británica na Galiza. Está constatado que deixa infeccións máis graves, con síntomas máis severos e prolongados? Está demostrado que a eliminación do virus demórase un pouco máis. De feito, no Consello Interterritorial considerouse a posibilidade de prolongar o illamento dos pacientes cun positivo causado por esta variante, xa que tarda en desaparecer. É máis contaxiosa e nas infeccións que produce presenta unha carga viral máis alta. En canto á letalidade, non está demostrado que sexa maior, pero leva aparellada unha mortalidade superior, ao infectar máis. Aumentaron os ingresos de xente máis nova que chega á UCI? Vese xente máis moza, pero ten unha razón lóxica. A vacinación das persoas maiores das residencias e das anciás de máis de 80 anos. O número de casos, de ingresos e de mortes caeu de forma espectacular desde que están vacinados, polo tanto o virus concéntrase en poboación máis nova. Cal pode ser o impacto dunha cuarta vaga se temos en conta a situación epidemiolóxica actual? En conxunto é mellor agora, en canto a incidencia, PCR e mesmo presión hospitalaria. No Nadal deuse a tormenta perfecta: datos epidemiolóxicos malos, frío, contacto nos interiores, alta interacción social prolongada no tempo mais a entrada da variante británica. Esta combinación favoreceu o que veu despois de Noiteboa, Noitevella e Reis, que foi unha barbaridade. Arrepíntese de non ter adoptado medidas diferentes? Visto en perspectiva si, sería máis restritivo. Pero sempre é máis doado ver as cousas cando xa pasaron. O difícil é anticiparse. E a maiores, hai que pensar na eficacia das medidas. Poden ser magníficas sobre o papel, mais se non se poden controlar, o seu valor é limitado.


Summary: O SNP vincula "a escaseza de traballos, o aumento dos custos, os supermercados baleiros, a crise do combustíbel e as barreiras comerciais" directamente co Brexit.

O Goberno do Reino Unido mobilizará 200 efectivos do Exército británico, entre estes un centenar de condutores especializados, para facilitar as tarefas da distribución da gasolina nas estacións do servizo do Estado, agora mesmo seriamente obstaculizada pola falta de transportistas. Así mesmo, Londres anunciou a posta en marcha dun plan de renovación para os visados para case 5.000 transportistas estranxeiros que terían que abandonar o país o próximo 24 de decembro e que agora poderán permanecer até finais de febreiro. De igual modo, ofreceu a entrada inmediata no país a outros 300 condutores que recibirán un visado temporal até marzo de 2022. Mentres, a oposición británica chamou a unha sesión de urxencia do Parlamento e á comparecencia do primeiro ministro británico, Boris Johnson, para que explique as circunstancias da crise. Formacións como o Partido Nacional Escocés (SNP) vinculan directamente a situación coa saída do Reino Unido da UE, como apuntou no seu momento o seu líder parlamentario, Ian Blackford. "A escaseza de traballos, o aumento dos custos, os supermercados baleiros, a crise do combustíbel e as barreiras comerciais estannos a causar un dano enorme", lamentou a respecto do Brexit. Semanas de crise aínda Pola súa banda, o secretario para os Negocios do Goberno británico, Kwasi Kwarteng, chamou á calma. "Non hai escaseza de combustíbel en Reino Unido e agora mesmo estamos a ver unha estabilización da demanda. A nosa capacidade de almacenamento segue alta, como tamén os envíos iniciais de combustíbel", salientou. Con todo, a Asociación de Operadores de Estacións de Servizo avisou de que á crise aínda lle quedan semanas, en particular para os subministradores independentes, particularmente afectados por esta parálise, segundo o seu presidente, Brian Madderson. "Os condutores militares serán unha grande axuda, mais hai que dar prioridade aos envíos ás estacións independentes que son, en definitiva, os centros de subministración de toda a vida", explicou á cadea BBC.


Summary: A Associaçom Galega da Língua celebrou um jantar-homenage com motivo dos dez anos que neste 2012 cumpriu o Portal Galego da Língua (PGL), "umha das peças chave para entender o que hoje é o discurso sobre a língua e os avanços para a visom lusófona do idioma".

A Associaçom Galega da Língua (AGAL), a entidade decana do reintegracionismo, viveu um intenso fim-de-semana. Na sexta-feira celebrou umha nova ediçom da festa de bem-vida aos novos associados e no sábado realizou umha nova assembleia que deu passo, já pola tarde, a um jantar-homenage com motivo dos dez anos que neste 2012 cumpriu o Portal Galego da Língua (PGL). "O PGL é umha das peças chave para entender o que hoje é o reintegracionismo, o discurso sobre a língua e os avanços que para a visom lusófona do idioma estám a ocorrer no país" "A nossa língua na rede, a nossa língua no mundo", reza a frase que encabeça este portal da Agal. Umha web que, ademais de ser a referência do reintegracionismo em Galiza, é muito mais do que isso: "é umha das peças chave para entender o que hoje é o reintegracionismo, o discurso sobre a língua e os avanços que para a visom lusófona do idioma estám a ocorrer no país", resume Miguel R. Penas, que hai pouco mais de dous meses foi eleito novo presidente da associaçom trás a renovaçom do seu Conselho. "Hai dez anos, o Portal Galego da Língua adiantou-se a outras associaçons ou entidades, num momento em que grupos políticos ou sindicais com muitos mais recursos tinham webs muito piores", destaca Penas, que foi o mestre de cerimônias dum jantar-homenage n' A Nave de Vidám compostelá no que se misturárom os discursos, a música e os recursos áudio-visuais. Tal e como lembra o presidente da Agal, na altura de 2002 a associaçom decidiu "fazer nom tam só umha web, senom um meio digital temático e monográfico arredor da língua galega". "Daquela só havia dous meios galegos na web: Vieiros e mais o Xornal, que nem tam sequer era monolíngüe em galego", destaca Penas, que reconhece que o que se pensou como um portal centrado na língua –tal e como segue a sê-lo– serviu tamém para que muitos internautas seguissem a actualidade arredor doutros temas. A catástrofe do Prestige e a apariçom do Apalpador fôrom dous momentos fundamentais na história do Portal Galego da Língua O dirigente da Agal recorda dous momentos fundamentais, tanto pola relevância como polo número de visitas: a catástrofe do Prestige e a apariçom do Apalpador. "Cando ocorreu o da maré negra, estávamos começando e tamém informámos daquela tragédia; no caso do Apalpador, fomos a primeira web onde se fijo referência a esta figura", assegura Penas, quem destaca que a web "sempre tivo mui bons resultados", como tamém "todos os sites que fôrom nascendo ligados ao portal". Do mesmo jeito, lembra como o Portal Galego da Língua se adiantou, "sem querê-lo", à web 2.0. A web do PGL deu já nos seus inícios a opçom de se registrar como usuário, comentar e receber mensages directas, numha "mínima interacçom" que as redes sociais multiplicárom mais tarde coa apariçom do Facebook ou do Twitter. "Formamos umha comunidade de interesses arredor da língua", destaca, trás anunciar que para 2013 o Portal Galego da Língua "será renovado", precisamente "vinculando-se mais às redes sociais". "O reintegracionismo tem cada vez mais apoios, sobretodo entre a gente mais nova" Quanto à evoluçom da Agal e as perspectivas de cara ao futuro, Miguel R. Penas destaca que "o reintegracionismo tem cada vezmais apoios, sobretodo entre a gente mais nova". "Quase a metade das novas altas no último ano fôrom de persoas menores de 25 anos", afirma o presidente. "Quem queira ver duas línguas diferentes [entre o galego e o português], sempre as verá" "Para nós, a visom do galego desde um punto de vista convergente coas outras falas da lusofonia é totalmente natural e normal; o que é menos natural é que sempre se intente buscar escusas ou divergências para sulinhar as diferenças", engade Penas, que insiste em que "quem queira ver duas línguas diferentes [entre o galego e o português], sempre as verá. Como qualquer idioma falado em muitos países e em âmbitos geográficos tam diferentes, hai diferenças, mas existe um padrom comum e uns usos convergentes", engade. "Cada vez som mais as persoas que vêem natural o nosso enfoque lusófono cara à lingua: internet e a desapariçom das fronteiras fai que seja muito mais difícil argumentar em contra desta visom", di Miguel R. Penas, quem tamém anuncia que em 2013 a Agal continuará coa sua linha de trabalho actual, mas intentando ampliá-la co lançamento de duas novas áreas de trabalho: umha áudio-visual para criar materiais divulgativos a respeito da língua, e outra centrada no âmbito juvenil, precisamente derivado da exigência da massa de associados cada vez mais jovem.


Summary: PSdeG, Galicia en Común e BNG censuran que Feijóo ratificase a súa intención de convocar as eleccións en xullo "pola TVG" mentres o Parlamento estaba reunido e consideran "irresponsable" e "unha temeridade" apostar por chamar xa ás urnas "en plena pandemia"

"Mentres o conselleiro de Sanidade dicía no Parlamento que a evolución da pandemia é altamente imprecidicible, Feijóo dicía no TVG cal era o mellor momento para poñer as eleccións". Quen fala é o secretario xeral do PSdeG e candidato socialista á Presidencia, Gonzalo Caballero, que como o resto das formacións da esquerda galega se viu sorprendido este mediodía en plena sesión da Deputación Permanente do Parlamento pola aposta de Alberto Núñez Feijóo para celebrar as eleccións galegas en xullo.Gonzalo Caballero: "Feijóo é altamente irresponsable, só está tentando esquivar a análise da súa xestión da pandemia; a súa preocupación estas semanas foi sempre a cuestión electoral"Na actual oposición galega estendeuse o malestar tanto polas formas como polo fondo da intervención do actual presidente e líder do PPdeG e todas as formacións din concordar nun aspecto: Feijóo prioriza "o interese electoral" por riba da evolución da covid-19 en Galicia. Pretendendo "convocar as eleccións galegas en pleno estado de alarma e en situación de emerxencia sanitaria", cre Caballero, "deixa ás claras que a súa principal preocupación nestas semanas foi sempre a cuestión electoral".O líder do PSdeG ve "altamente irresponsable" a actitude do líder popular. "Non está pensando nas persoas inmersas agora nun ERTE, nin nos autónomos que non poden abrir os negocios", senón "só tentando esquivar a análise da súa xestión da pandemia", a cal "deixa os peores datos nas cuestións que son competencia da Xunta: o eido sanitario e as residencias de maiores", afirma.Caballero considera que ficou claro que "Feijóo non é de fiar" e algo semellante coida o candidato de Galicia en Común, Antón Gómez-Reino, que na tarde deste mércores manifestaba "absoluta incredulidade" polo que considera "a decisión de Feijóo de situar as eleccións e o seu interese electoral por riba da vida das galegas". As eleccións, sinala Gómez-Reino, "só poderán celebrarse cando non se poña en risco a saúde dos cidadáns e haxa plenas garantías democráticas de que ninguén deixa de pedir o voto, de decidir o seu voto ou de ir votar por medo a contaxiarse".Gómez-Reino: "Utilizaremos todos os mecanismos do Estado de Dereito para que non se celebren se poñen en perigo a saúde ou non hai garantías democráticas""Que ninguén pense que Galicia en Común-Anova-Mareas non queremos celebrar as eleccións canto antes, por suposto que si", matiza Gómez-Reino, quen ve nos comicios a vía para "acabar cos anos de recortes, mentiras e propaganda de Feijóo". "Pero -matiza- non estamos dispostos a que haxa eleccións se poñen en perigo a saúde" das persoas e por iso, advirte, "utilizaremos todos os mecanismos do Estado de Dereito para garantir que as eleccións non se celebren se non cumpren esas dúas condicións".Pontón: "É unha temeridade, ninguén pode garantir que non haxa repuntas no desconfinamento ou en xullo"Para a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, as "formas do anuncio de Feijóo" son mostra de "prepotencia e falta de diálogo" e o fondo, evidencia de "temeridade e irresponsabilidade". "Na situación de pandemia que estamos a vivir e co estado de alarma non se dan as condicións sanitarias nin democráticas esixibles" para convocar as eleccións, considera Pontón. Entre outros aspectos, coida, porque "ninguén pode garantir que non se produzan novas repuntas na fase de desconfinamento ou no mes de xullo".A xuízo da líder do Bloque, "dende hai tempo", Feijóo ten "a intención de facer cadrar as eleccións" coa data que sinale o lehendakari vasco, Íñigo Urkullu, e o anuncio deste mércores así o certifica. "Vai a rebufo das decisións de Euskadi", coida. Mentres, no Parlamento, dende o Grupo Mixto En Marea -que non vai concorrer aos comicios- sinala que "valoraría a convocatoria electoral en xullo se se dan garantías sanitarias e democráticas" e para iso, reclama que o Goberno lle faga chegar todos os informes entregados ás forzas políticas que si se presentan ás eleccións, así como os "datos desagregados" sobre a covid-19 que a Xunta segue sen publicar.