Summary: A reforma radical da selectividade que prepara o Goberno estatal xera múltiples críticas por parte da comunidade educativa, que lamenta a ausencia de diálogo e cuestiona se o modelo que se propón será o axeitado para regular o acceso do estudantado galego á universidade.

Curso novo, regras novas. O Ministerio de Educación traballa nunha reforma radical da Avaliación do Bacharelato para o Acceso á Universidade (ABAU), coñecida antano como selectividade, que non deixa ninguén indiferente. Sucédense as críticas desde diferentes sectores da comunidade educativa, principalmente, pola falta de negociación deste borrador. "A pasada semana tivemos unha xuntanza da Mesa Sectorial e non se nos advertiu desta proposta. Se ben aínda é un borrador, vemos como o Ministerio toma unha decisión desprezando inicialmente a voz do profesorado e as familias, só escoitou as comunidades autónomas", lamenta, en conversa con Nós Diario, o secretario nacional da CIG-Ensino, Suso Bermello, que fai unha valoración inicial do documento cualificándoo de "despropósito" pola forma na que se presenta. Precisamente, esta segunda feira a ministra, Pilar Alegría, anunciou que en setembro crearán os grupos de traballo para estabelecer o "deseño e corrección" da futura Abau xunto aos Gobernos territoriais e universidades. "É só un documento de traballo e recolleremos as achegas", dixo. Un artigo de Marilar Aleixandre publicado en 'Nós Diario' entra no exame de Lingua Galega da selectividade Mais na mesma liña que Bermello apunta o presidente da Confederación de Anpas Galegas, Fernando Lacaci, que advirte que o feito de presentar un borrador sen negociación previa é algo "ao que comeza a acostumarnos" un Ministerio "que non ten competencias pero se empeña en telas", dado que a Educación é unha responsabilidade transferida aos Gobernos territoriais: "Debe determinar liñas xerais, non pode avanzar tanto como o fai sistematicamente. Mais é o que temos, e non hai demasiada protesta tampouco por parte da Xunta". Unha proba xeral para avaliar todas as destrezas A reforma será gradual, polo que entre os cursos 2023-24 e 2025-26 producirase unha "transición" do actual modelo ao novo. Neste tempo, a Abau constará de dous exames comúns, de Historia de España e Historia da Filosofía; unha proba única de "madurez académica" na que se integrarán as destrezas das materias xerais —nomeadamente as linguas castelá, galega e inglesa, con preguntas "fechadas ou semiconstruídas" formuladas nos tres idiomas, alén doutras tres cuestións a desenvolver polo alumnado—, e un exame da materia obrigatoria da modalidade do Bacharelato. Cada un destes catro exames representará un cuarto da cualificación final. A idea é que, a partir do curso 2026-27, se manteña esa proba da materia propia de cada modalidade, que computará 25%, e o resto de materias queden agrupadas nun mesmo exame para avaliar todas as destrezas adquiridas no Bacharelato. Desaparecerá, por tanto, o exame de Lingua Galega e Literatura. O idioma do país seguirá presente, iso si, en parte desas preguntas da "proba de madurez" que compartirá co castelán e o inglés. "Formular preguntas a desenvolver en inglés vai en contra do propio sistema educativo, xa que hoxe nin para acceder á docencia nin na propia selectividade ou o Bacharelato se require desenvolverse cun alto nivel nunha lingua estranxeira alén da propia materia", precisa Bermello, que afea que o conselleiro de Educación, Román Rodríguez, non tentase "defender o galego", e falase de "uniformizar a corrección dos exames", algo que, apunta o secretario nacional do sindicato maioritario do sector, "xa quixeran milleiros de opositores da Galiza, onde a Administración é incapaz de dar un mínimo de rigor e coordinación nos diferentes tribunais". Estas son as carreiras universitarias con máis 'saída' profesional na Galiza A obriga de desenvolver preguntas en lingua estranxeira tampouco convence Lacaci, que ve "ridículo" este exame en tres linguas diferentes: "É o papanatismo dos novos tempos". Neste senso, máis dun cento de docentes de Lingua Inglesa veñen de remitir unha carta ao conselleiro de Educación solicitando simplificar o exame desta materia na Abau, que recibiu este ano múltiples críticas polo seu "progresivo endurecemento" até tornar nunha das probas máis exixentes do Estado español. Así, Lacaci cre que o Ministerio, "se quere arranxar os problemas da Abau, ten que facer un control do nivel de dificultade, porque non é o mesmo, en absoluto, aquí que noutros territorios do Estado". O presidente de Anpas Galegas, con todo, cre que este borrador si ten un aspecto positivo: a fin da 'memorización'. "Co sistema actual só se premia o 'chapón' da aula, e unha proba de acceso debe contemplar aspectos como a comprensión e asimilación de conceptos e a aplicación desas destrezas", subliña. Ao entender de Bermello, a reforma supón un "bandazo": "Pasamos dun extremo, a memorización total, ao outro, e a memoria tamén ten que xogar un papel importante. Os bandazos nunca son bos". É un bo modelo a selectividade? Fernando Lacaci cre que o novo modelo da Abau non resolverá os problemas que arrastra de lonxe: "A pregunta de fondo é para que queremos unha proba de selectividade? Para situar o alumnado nun ránking? Ao final estamos vendendo aquelas profesións que por razóns externas ven restrinxida a súa oferta". Porén, recoñece que se trata dun tema "moi complexo" e sen unha "solución clara", pois fialo todo ao Bacharelato tamén provocaría desigualdades: "A exixencia á hora de avaliar non é a mesma no ensino público e o privado, e ten lóxica, pois quen paga pola educación busca resultados", indica.


Summary: O filme, dispoñible nas salas comerciais da Coruña, Vigo, Santiago, Lugo, Ferrol, Ourense, Pontevedra, Caldas de Reis e O Barco de Valdeorras, estreouse o pasado 18 de decembro e colocouse como a segunda película máis vista nas salas de cine galegas, só superada por Wonder Woman 1984

'Ons', a longametraxe dirixida por Alfonso Zarauza, pode verse dende este venres en salas comerciais das sete cidades galegas, ademais de vilas como O Barco de Valdeorras ou Caldas de Reis. Na súa cuarta semana de exhibición, o filme chega aos Cines Pontevella de Ourense e aos Cinexpo de Pontevedra, cidades nas que aínda non se estreara. Tamén se incorpora ao Cine Teatro Salesianos de Vigo, que a proxectará o 8, 9 e 10 de xaneiro, e ao Teatro Municipal Lauro Olmo do Barco de Valdeorras, que a proxecta os días 6, 7 e 8 de xaneiro. Ademais, grazas á súa boa acollida por parte do público, mantense nas carteleiras dos lugares nos que xa se estreara.O filme pódese ver nas salas comerciais da Coruña, Vigo, Santiago, Lugo, Ferrol, Ourense, Pontevedra, Caldas de Reis e O Barco de ValdeorrasAdemais, o equipo do filme continúa a facer presentacións por toda a xeografía galega. Alfonso Zarauza acompañará a proxección de Ons en Ourense o sábado 9 ás 20h cunha presentación e coloquio nos Cines Ponte Vella, na compaña do produtor Xavi Font, e o domingo farao no Cine Salesianos de Vigo, na última sesión das 20h, acompañado dun dos actores protagonistas, Antonio Durán 'Morris'. Ademais, a sala NUMAX de Compostela acollerá dúas presentacións co director nas sesións do 8 de xaneiro ás 17h e o 14 de xaneiro ás 18:30h.'Ons' estreouse o pasado 18 de decembro e colocouse como segunda película máis vista nas salas de cine galegas, só superada por Wonder Woman 1984'Ons' estreouse o pasado 18 de decembro e colocouse como segunda película máis vista nas salas de cine galegas, só superada por Wonder Woman 1984 nos cinemas dos centros comerciais. O público respondeu así de forma moi positiva á estrea deste filme en lingua galega, que se manterá na maioría das salas despois das festas. A longametraxe repite o éxito acadado nos últimos anos por outros filmes en lingua galega, como 'O que arde' ou 'A Esmorga'.Nesta entrevista, publicada en Praza.gal días antes da estrea do filme, Alfonso Zarauza destacaba que "na película é moi importante a idea do que se ve e o subterráneo, o que se conta e o que se oculta"A longametraxe repite o éxito acadado nos últimos anos por outros filmes en lingua galega, como 'O que arde' ou 'A Esmorga'O filme, coproducido con Portugal e ambientado na Illa de Ons, é un drama emocional con toques de misterio protagonizado por Melania Cruz e Antonio Durán 'Morris'. Interpretan un matrimonio en crise, que trata de salvar a súa relación vivindo unha temporada na illa de Ons e que cruza o seu destino co dunha muller amnésica que aparece naufragada na praia. Completan o reparto Xúlio Abonjo, Marta Lado, Anaël Snoek, Miguel de Lira, Diego Anido, Montse Martínez e Cris Iglesias. Na banda sonora do filme destaca a canción 'Na cela' do grupo de Carballo Chicharrón, que adapta un poema de Antía Otero.Trátase da quinta longametraxe de Alfonso Zarauza, tras A noite que deixou de chover (2008), Encallados (2013), Os fenómenos (2014) e A viaxe dos Chévere (2014)Trátase da quinta longametraxe de Alfonso Zarauza, un dos cineastas galegos máis sólidos e experimentados, tras A noite que deixou de chover (2008), Encallados (2013), Os fenómenos (2014) e A viaxe dos Chévere (2014). Ons está coproducida por Maruxiña Film Company (Galicia) e Bando à Parte (Portugal) e conta coa participación da Televisión de Galicia (TVG) e da Rádio e Televisão de Portugal (RTP), con subvención de Agadic e coa colaboración da Deputación de Pontevedra.


Summary: O alcalde de Becerreá fica suspendido temporalmente de militancia e os socialistas lucenses reclaman que o Pacto Antitransfuguismo actúe contra el e mais contra o PP de Lugo. O rexedor acusa a súa formación de "enganalo" e di ter a intención de permanecer na Deputación todo o mandato.

O PSOE pon en marcha o proceso para expulsar o alcalde de Becerreá. O incendio político xerado en torno á Deputación de Lugo dende que, o pasado xuño, Manuel Martínez decidise entregarlle o goberno da institución ao PP ao non ser aceptado polo BNG como presidente pola súa imputación pola xestión dunhas obras, non se apagou, nin de lonxe, coa moción de censura que converteu en presidente ao socialista Darío Campos. Despois de comezar a executar a súa vinganza contra o Bloque unindo de novo os seus votos aos do PP para retirarlles aos nacionalistas media dedicación exclusiva e os asesores, Martínez admite os seus contactos cos populares e asegura que, agás "enfermidade grave", a súa intención é teimar na mesma postura durante todo o mandato. Por iso o seu partido tenta expulsalo e, ao tempo, envíao xunto ao PP ao Pacto Antitransfuguismo. Xusto despois de que, durante máis dunha hora, Martínez expuxese en rolda de prensa a súa versión dos feitos e admitise, asemade, as xuntanzas coa voceira do PP que reflicten as fotografías saídas á luz púlica este xoves, os restantes dez membros do Grupo Provincial Socialista, co presidente á cabeza, anunciaron a súa intención de promover a expulsión. A razón, indican, non é outra que está a "dificultar" deliberadamente a "acción do goberno". Agora serán os órganos do PSOE os que teñan que resolver o proceso, contra o que Martínez poderá alegar durante os próximos dez días e durante o cal fica "suspendido de todos os dereitos" como militante. Asemade, os socialistas elevan o caso á comisión de seguimento do Pacto Antitransfuguismo para esixir actuacións contra Martínez pero tamén contra o PP lucense que, din, se está a "apoiar nun tránsfuga". Martínez admite as xuntanzas co PP "Eles verán se o tránsfuga son eu ou son eles", reta, pola súa banda, Martínez, quen xustifica a súa unión co PP por segunda vez na súa aposta por "non beneficiar en nada ao Bloque". El, afirma, falou nos útimos meses "con todos" os membros do PP que quixeron facelo e tamén coa agora coa líder popular, Elena Candia, con quen efectivamente tomou "un café" na área de servizo do Corgo. "E non era a primeira vez", xa que o primeiro encontro se produciu antes da votación da moción de censura, o pasado outubro. O rexedor indica que falou con Candia sobre "o tema da organización" xusto antes de votar co PP por segunda vez Segundo o relato de Martínez, aínda como presidenta Candia "díxome que me ían enganar e xogamos unha comida: se me enganaban, pagaba eu; e se non me enganaban, pagaba ela. Parece ser que teño que pagar eu" e "o día que se faga esa comida, non teño inconveniente en avisar para que fagades fotos de boa calidade", ironizou ante a prensa. Na segunda xuntanza, xa con PSdeG e BNG no goberno, Candia "preguntoume cal era a miña postura a respecto do tema de organización [o reparto de dedicacións e asesores] e eu deixei claro que todo aquilo que puidese beneficiar ao BNG, non o ía votar". Acto seguido, o seu voto uniuse ao dos conservadores. Martínez proclámase "enganado" ata en "catro" ocasións. A última, di, cando os seus compañeiros lle deron "todo tipo de garantías de que eu ía estar na Xunta de Goberno e ía ter" a xestión da área "de Parque Móbil e Vías e Obras". Esa inclusión na Xunta de Goberno, que finalmente o Bloque non aceptou, foi o que provocou que el renunciase tamén ao resto de responsabilidades, segundo o presidente da Deputación. Correo á militancia Martínez xustifica a súa unión co PP porque non foi incluído na Xunta de Goberno da Deputación A mesma versión ofrecida aos xornalistas trasladouna Martínez este venres á múltiples membros do PSdeG lucense a través dun correo electrónico a cuxo contido tivo acceso Praza Pública. Nesa comunicación Martínez inclúe o que, di, é "o acordo" no que se baseou a moción de censura, "asinado por todos os deputados provinciais diante de máis de 40 persoas". Segundo o alcalde de Becerreá, fica claro que "sempre antepuxen os intereses do partido aos persoais", así como o "incumprimento claro e manifesto por parte do goberno bipartito no acordo relativo á miña inclusión na Xunta de Goberno". Todos estes movementos, asegura Martínez, fainos "como socialista que fun e seguirei sendo, pois non penso abandonar o partido, do que me sinto profundamente orgulloso e no que levo militanto tantos anos".


Summary: Defender os dereitos das persoas con síndrome de down e pular por unha sociedade formada, educada en valores, respectuosa, plural e inclusiva, son os eixos da Federación Down Galicia. O seu presidente, Delmiro Prieto, sinala a Nós Diario os retos máis urxentes diante dun novo 21 de marzo, Día Mundial da Síndrome de Down.

Non foi até 2011 que a ONU designou o Día Mundial do Down. Como foi a loita pola defensa das persoas con esta síndrome na Galiza ao longo dos últimos anos? Deuse un paso importante nos últimos tempos, desde que emerxeu unha forte rebeldía ante o panorama ao que se tiñan que enfrontar as persoas con síndrome de down, diante do futuro que as agardaba. Díxose "non", dixemos que aquel futuro marcado non podía ser para as nosas fillas e fillos, un futuro que pasaba polo asistencialismo e a institución. Excluíanas da sociedade, ficaban condenadas a non saír á rúa, a ir a espazos concretos e a centros educativos segregados e de educación especial... Plantámonos e empezamos a traballar noutra liña. E déronse resultados. O índice de analfabetismo, por exemplo, hai trinta anos na poboación galega con síndrome de down era de 98% e hoxe está practicamente erradicado. Esa foi esa a nosa primeira loita cando en 1998 creamos a Federación baixo o obxectivo de aglutinar as asociacións que en toda Galiza se creaban naquela altura para traballar e loitar pola defensa dos dereitos das persoas con esta síndrome. A pesar dos anos, o ensino segue a ser a nosa principal reivindicación, pois entendemos que a educación é fundamental para transformar o mundo. Ten que xerminar ese modelo de sociedade ao que temos que aspirar: unha sociedade formada, educada en valores, respectuosa, plural e inclusiva. Como valora a situación actual no ensino? Pouco a pouco foise producindo a integración, mais outra cuestión distinta é a inclusión educativa. Moitas veces confúndense ambas. A inclusión non pode estar suxeita á vontade do profesorado, e debe haber unha lexislación clara e concreta que a promova, é dicir, todo o contrario do que fixo a Lomce. Teño a esperanza de que se produza a derrogación dos aspectos lesivos para a educación inclusiva que supuxo esta lei. A Lomce é o exemplo claro de lei antieducativa, pois é mercantilista, segregadora e excluínte. Mercantilista, porque fala de competencia, mais non de competencias intelectuais, senón de competencia focada ao mercado. Así, vemos como os itinerarios e reválidas que impón forman parte dun primeiro paso que conducen o alumnado á exclusión, fóra da ensinanza común. Cos itinerarios vanse elaborando grupos e expulsando persoas con necesidades específicas cara á educación especial, a cal é segregadora. Hai que derrogar eses aspectos da Lomce polo ben da sociedade. E no laboral? Teño que dicir que levamos unha grata sorpresa sobre todo por parte da iniciativa privada. Para que unha persoa poida dispor dunha certa autonomía e cumprir os seus soños e obxectivos ten que poder ter recursos, os cales veñen do mundo do traballo. Mais para chegar a esa etapa da vida hai que previamente desenvolver unha actividade moi intensa, empezando desde o minuto cero do nacemento, coa atención temperá, a estimulación, a educación, a formación prelaboral... O certo é que a empresa privada se está a implicar para que as persoas con síndrome de down formen parte do tecido produtivo. Na Administración pública houbo que demandalo e, por primeira vez, o ano pasado sacáronse prazas en oposicións. Isto tivémolo que falar coa vicepresidencia da Xunta, e logrouse. Imos conseguindo cousas, facendo camiño, mais aínda falta moito para a normalización. En canto ás persoas da terceira idade, co aumento da esperanza de vida, cales están a ser as principais demandas? As expectativas de vida cambiaron no conxunto de sociedade e tamén para as persoas con síndrome de down. Nós desenvolvemos o programa "Envellecemento activo", para que, de forma preventiva, se poidan detectar casos de doenzas como o alzhéimer. Apúntase a que as persoas con síndrome de down teñen certa tendencia a poder desenvolver alzhéimer. Sabendo isto, tratamos pois de antepornos a esas circunstancias. En canto ás residencias para maiores, se hai que incorporarse a unha, queremos que sexa pública e común, é dicir, ao igual que no ensino, non avogamos por residencias especiais nin que haxa segregación.


Summary: A Plataforma en defensa da Ría de Arousa pide a retirada do ante-proxecto da Xunta. Facilita a entrada da piscicultura a escala industrial e das grandes multinacionais en detrimento dos sectores tradicionais, denuncian.

A Plataforma en defensa da Ría de Arousa (PDRA) presentou, en representación dunha vintena de confrarías, organizacións de mexilloeiros e agrupacións de mariscadoras, unha alegación contra o ante-proxecto de Lei de Acuicultura elaborado pola Xunta. Piden a retirada dun documento que, inciden, non foi falado nin consensuado cos sectores produtivos do mar galego. É máis, indican os detractores do ante-proxecto, esta lei faise de costas á realidade de Galiza. Mais, que propón este ante-proxecto que a Consellería do Mar defende como beneficioso e necesario? Confrarías, frota arteasanal, bateeiros e mariscadoras semellan telo claro: "paro e contaminación". Estas foron as dúas palabras repetidas hai uns días na comparecencia conxunta de representantes e portavoces de diferentes sectores do mar para rexeitar o proxecto. Privatizar o mar A lei asume un punto de vista propio do 'neo-liberalismo', denunciaban os bateeiros (mexilloeiros) dunha asociación de Vilaxoán, establecendo un articulado e unhas normas que implican facilitar que nas rías galegas desembarque a piscicultura intensiva a unha escala industrial e a entrada de grandes multinacionais do sector. E is provocará, como explicaron desde a PDRA e os sectores do mar, un forte golpe e graves prexuízos para actividades como a pesca de baixura, o marisqueo ou o cultivo de mexillón. "É privatizar o mar, poñerlle un S.L ou un S.A ás rías galegas". O borrador da lei procura, consideran confrarías e demáis sectores, "favorecer os intereses das grandes empresas". Para iso, póñense as bases legais e administrativas que permitan que estes grandes grupos se vaian introducindo en detrimento dos sectores tradicionais. A Acuicultura Industrial utiliza produtos farmacolóxicos e piensos non naturais. Iso implica un deterioro ambiental do medio mariño. Ademais, prohíbese a pesca no ámbito deses estabelecimentos acuícolas e contaminarán os recursos marisqueiros e pesqueiros da zona. Onde se ubica a acuicultura industrial só fica acuicultura industrial. O PP fica só apoiando esta lei Esta semana Vilagarcía acolleu un debate sobre a Lei organizado pola PDRA e que contou coa presenza de representantes das diferentes organizacións que concorren ao 20-D. Nós, En Marea, PSOE e Ciudadanos. O PP estaba convidado e embora confirmar asistencia, a última hora descolgouse. O resto das formacións comprometéronse ante os representantes do sector e o público asistente a traballar para que o proxecto elaborado pola Xunta non saíse adiante.


Summary: Trasladábame aí atrás o meu vello amigo e entusiasta da nosa lingua, César Varela, a súa ledicia. Escoitara unha muller do Irixo exclamar Favo de mel! para expresar o boa que era unha situación. "Canto mellor que ese madrileñí Miel sobre hojuelas!", reflexionaba o César.

Efectivamente, aínda que favo está rexistrado nos dicionarios galegos dende moi atrás -xa en Sarmiento- e mesmo no actual da Academia Galega ('Conxunto de pequenos compartimentos hexagonais, elaborados con cera, onde as abellas depositan o alimento e os ovos ' ou 'cada un deses compartimentos') eu non o tiña escoitado nunca directamente. Sinto tamén a alegría do meu amigo. Favo é palabra galegoportuguesa, e quen quixer ouvir unha canción brasileira chamada precisamente Favo de mel pode chiscar aquí. En galego temos distintas palabras sinónimas de favo; covo, trobo, cortizo, colmea… Quer utilicemos a expresión Favo de mel! quer a de Por riba de mel filloas! para gabarmos algo -ou para empregala ironicamente- debemos falar do nome deses doces galegos tan coñecidos e aprezados que, baixo diversas receitas e denominacións, tamén se poden atopar en moitas partes do mundo: as filloas. A palabra filloa provén do latín fŏlĭŏla, diminutivo de fŏlĭa, é dicir é unha folliña, unha lámina feita ao fritir na tixola (ou na pedra filloeira, orixinalmente) o amoado basicamente feito de leite ou auga, fariña e ovo (e para ben ser algo de caldo). A palabra galega, en normal evolución, debería resultar folloa mais unha disimilación —é dicir unha diferenciación de vocais iguais— mudou o primeiro o nun i. As veces nalgunhas bisbarras o nome é filló (e o plural fillós ou filloses). Mais, ollo! que en portugués as fillós, tradicionais no tempo do Nadal, equivalen ás nosas orellas e as fillós de forma fanse cun molde metálico de determinado feitío. como por exemplo as flores. Hai quen utiliza a palabra freixó como equivalente de filloa e quen reserva esa denominación para as filloas de sangue ou ben para as máis grosas, feitas cun amoado compacto e con torresmos. Resulta elocuente que este último prato reciba nalgunhas partes o nome de afartacáns. E, rematamos con outra masa en follas, esta vez de pastelaría. Lembremos que o castelanismo hojaldre é en galego follado (en portugués massa folhada). Aínda que tamén se lle chama follado á filloa grosa que —vai ti saber se por aparentar máis gorda— recuperou o seu o.


Summary: O crítico de libros de Sermos vén de publicar no seu blog os tres mellores libros galegos de 2015: 'Cabalos e lobos' de Fran P. Lorenzo en novela; 'Seique' de Susana Sánchez Aríns en poesía e 'Marxes e centros. Para unha socioloxía do campo cultural', de Antón Figueroa, en ensaio.

De 'Cabalos e lobos' (Xerais) Regueira non só a considera a mellor novela do pasado ano, senón tamén "unha das máis destacadas do último lustro da literatura galega". Da novela do vigués Fran P. Lorenzo, tamén unha das máis vendidas do pasado ano, destaca que é "unha obra cun inicio espectacular e un ritmo absolutamente envexábel que consegue mergullarnos nunha historia na que o paso das guerras e da represión franquista enmascara un pasado familiar que iremos descubrindo pouco a pouco". No caso da poesía, Regueira elixiu 'Seique' (Através) de Susana S. Aríns, un libro híbrido que "aborda as cuestións da memoria e do legado da guerra civil española dunha forma completamente innovadora para a literatura galega". E no eido do ensaio, a escolla de Regueira foi 'Marxes e centros. Para unha socioloxía do campo cultural', de Antón Figueroa (Laiovento). Nel o catedrático de Literatura Francesa da USC "recompila unha parte importante dos seus artigos dos últimos anos, a maior parte deles referidos coherentemente a unha perspectiva sociolóxica sobre o desenvolvemento das culturas, e especificamente de culturas periféricas ou subalternas como a galega".


No primeiro día da campaña das eleccións xerais En Marea despexa unha das incógnitas que pairaban dende as primarias da formación: a fórmula de concorrencia á eleccións europeas do 26 de maio. Unha vez desbotada a posibilidade de secundar a Unidas Podemos, plataforma coa que tampouco participa nas xerais do 28A, Luís Villares confirmou este venres que a alianza na que se integrarán é a liderada por Compromís, candidatura na que Lídia Senra ocupará a segunda posición.Villares considera a alianza con Compromís como un "bo acordo" e dá por "seguro" que Senra logrará escano nos comicios do 26MSenra situarase así na candidatura á Eurocámara por tras de Jordi Sebastià. O gañador das primarias de Compromís encabeza unha candidatura na que, confirma Villares, participan tamén Equo, a Chunta Aragonesista e a formación balear Més per Mallorca, entre "outras forzas" dunha "gran coalición comprometida con todas as nacións do Estado" e a "construción social de Europa", en verbas de Villares.A xuízo do voceiro de En Marea "levar a segunda posición nesta coalición de carácter estatal" permite "situarnos como actor político relevante dentro do Estado", pero tamén, considera, ter "segura" a "representación" na Eurocámara de 2019 a 2024. É unha "moi boa posición", resalta que se pechou tras unha negociación que remata cun "bo acordo para todas as partes" liderado por Compromís, formación "irmá" coa que En Marea aspira a "referenciarse" a nivel de Estado.As primarias de En Marea para os comicios europeos do 26M situaran como número 1 a Senra, que na lexislatura europea que agora remata foi eurodeputada por AGEe, siglas baixo as que Anova se integraran na candidatura A esquerda plural, na que ocupara o número 5. Por tras dela as eleccións internas de En Marea ubicaran a Sandra Pesqueira, Xoán Hermida, Celsa González e José Manuel García; previsiblemente integraranse agora noutros postos da coalición con Compromís.A circunscrición española repartirá 54 ou 59 escanos o 26M en función do momento en que o Reino Unido saia da Unión Europea no caso de que isto acabe sucedendoAs proxeccións demoscópicas sobre a composición do vindeiro Parlamento Europeo, divulgadas pola propia Eurocámara a partir de enquisas estatais, sitúan na circunscrición española ao PSOE como forza máis votada e con máis representación, seguida polo PP, a coalición de Unidas Podemos, Ciudadanos, Vox e a coalición Agora Repúblicas, na que se integra o BNG, como forzas con representación. As posibilidades de que máis ou menos formacións teñan representación na circunscrición española dependen tamén de cando se produza finalmente a saída do Reino Unido da Unión Europea, caso de que acabe sucedendo. Se finalmente se produce a participación británica nos comicios España elixiría 54 escanos, como nas anteriores eleccións europeas, e cando o Brexit fose efectivo designaríanse outros 5. Se o 26M o Reino Unido xa non fose parte da UE os escanos a elixir serían, directamente, 59.


Summary: O Ministerio de Transportes publica a folla de ruta do sistema aeroportuario até 2026, na que contempla só 52 millóns de euros para investimentos nas terminais galegas dun total de 2.250 millóns para todo o Estado español.

O novo documento de regulación aeroportuaria (DORA) para o período 2022-2026, publicado hoxe no Boletín Oficial do Estado (BOE), deixa os aeroportos galegos en moi mal lugar. Primeiro, porque contempla para eles un investimento conxunto de 52 millóns de euros dun total de 2.250 millóns de investimento a nivel estatal. E, segundo, porque as previsións de tráfico sitúan as tres terminais galegas como as que máis lonxe van quedar dos datos previos á crise da Covid no que a viaxeiros se refire. No que atinxe aos investimentos, o Ministerio de Transportes fixa o seu maior esforzo económico no aeroporto compostelán Rosalía de Castro, con 22,56 millóns de euros para todo o período. A maior contía corresponde a investimentos para a mellora da seguridade operacional, con 8,9 millóns de euros, seguida da mellora da seguridade de persoas e instalacións (3,32 millóns) e actuacións no campo de voos e na plataforma (2,03). A terminal coruñesa de Alvedro, para a que non contempla unha ampliación demandada desde hai xa ben tempo, levará 16,67 millóns dos 52 previstos para a Galiza. A maior parte (13,02 millóns) será para incremento da seguridade operacional, partida á que seguen os investimentos de apoio e reposición, con 2,43 millóns de euros. Por último, o aeroporto vigués de Peinador ten reservados 13,6 millóns de euros, tamén para mellora da seguridade operacional (4,12 millóns) e das persoas e instalacións (4,86 millóns), entre outras actuacións previstas. Estas exiguas partidas contrastan por exemplo cos 90 millóns previstos para as ampliacións de Madrid-Barajas (que suma un investimento global de 433 millóns de euros) e do aeroporto de Palma de Mallorca, ou a ampliación do de Bilbo, cuxo importe está pendente de determinar. Capacidade aumentada O aeroporto coruñés de Alvedro é o único dos tres que non recibiu investimentos nos últimos anos para ampliar a terminal, de 9.000 metros cadrados. O anterior plan director contemplaba esta actuación, mais non se chegou a executar. O anterior DORA atribuía ao aeroporto coruñés unha capacidade de 1.300.000 pasaxeiros ao ano, cifra que xa superou en 2019. Coa ampliación da terminal, esta capacidade aumentaría até 2.000.000 de persoas, cifra que agora lle asigna Aena pese a non ter feito investimento ningún neste sentido. Tampouco ten en conta que cando coincide o embarque de dúas aeronaves á vez a terminal colapsa. En Compostela (75.000 m2), o documento de Transportes aumenta a capacidade dos 4,5 millóns de pasaxeiros aos 5 millóns e en Vigo (20.000 m2, o dobre que Alvedro), pasa dos 2 millóns a 2,1. Baixas previsións A outra das previsións que xoga na contra dos intereses do sistema aeroportuario galego é a que afecta ao número de viaxeiras. O DORA prevé que os tres aeroportos galegos movan o vindeiro ano 3,5 millóns de pasaxeiros, lonxe dos 5,2 millóns que transportaron en 2019, antes da pandemia da Covid. De feito, o Ministerio non conta con que as terminais galegas recuperen o volume de tráfico anterior á pandemia nese período, pois para 2026 calcula que empregarán os aeroportos galegos 4,18 millóns de persoas. Peinador e Alvedro serán as que máis lonxe queden da recuperación, cunha estimación de 641.615 pasaxeiros en 2026 (fronte aos 1.012.447 de 2019) e 910.863 (1.352.584 en 2019), respectivamente. Esta redución podería vir xustificada pola chegada do AVE, cuxo impacto no país é aínda difícil de cuantificar, aínda que as previsións de Transportes parecen ser demasiado conservadoras, quizais para demorar algún dos investimentos que precisan os aeroportos galegos até comprobar o verdadeiro impacto desta mellora nas conexións ferroviarias coa meseta. Tampouco parece ter en conta a posíbel aplicación de medidas como a supresión dos voos que se poidan cubrir en menos de tres horas en tren, como xa fan outros Estados europeos, e das que Galiza quedaría á marxe.


Summary: O Museo do Pobo Galego acollerá os días 12 e 13 deste mes a Asamblea Xeral da Rede Europea pola Igualdade das Linguas (ELEN).

O Museo do Pobo Galego, en Santiago de Compostela, acollerá os días 12 e 13 deste mes a Asamblea Xeral da Rede Europea pola Igualdade das Linguas (ELEN), na que participarán de maneira presencial 35 delegadas e delegados en representación de 47 linguas de 24 Estados europeos e que contará coa presenza virtual de Fernand de Varennes, relator especial para as minorías da Oficina do Alto Comisionado das Nacións Unidas para os Dereitos Humanos. A Asamblea Xeral de ELEN, que organiza a Mesa pola Normalización Lingüística, contará na súa sesión inaugural, o 12 de novembro, coa actuación de Guadi Galego e coa presenza de personalidades da Galiza e mais do resto de Europa, como Vesna Crnić-Grotić, presidenta do Comité de Expertos da Carta Europea para as Linguas Rexionais ou Minoritarias. O secretario xeral de ELEN, Davyth Hicks, agradece a colaboración da Universidade de Santiago e do Museo do Pobo Galego na celebración da Asamblea Xeral en Galiza, "un país cun amplo movemento social que loita pola súa lingua e cunha entidade social de importancia vital como A Mesa pola Normalización Lingüística". As delegadas e delegados de ELEN tratarán, entre outros temas, a cuestión do galego, do euskara e do catalán na Lei do Audiovisual do Estado español; a crise en Francia despois da sentenza do tribunal constitucional sobre a Lei Molac, que socava a inmersión lingüística na educación, e a apelación presentada ao respecto por ELEN perante a ONU; a Lei da Lingua Irlandesa nos 6 condados e cando chegará ao Parlamento británico; e o fracaso xeral da Unión Europea para actuar en defensa das nosas linguas. A Rede Europea para a Igualdade das Linguas ten como obxectivo a promoción e protección das linguas europeas menos utilizadas, traballar no sentido de igualdade e para ser unha voz para os falantes de linguas a nivel local, nacional, estatal, europeo e internacional. Representa 47 comunidades lingüísticas con 168 entidades de 23 Estados europeos e ten carácter de organismo consultivo do Parlamento Europeo, do Consello de Europa, das Nacións Unidas e da UNESCO. Forma parte, ademais, da Plataforma de ONG da Comisión Europea para Multilingüismo, a Plataforma de ONG para Cultura, a Plataforma de ONG para a Axencia de Dereitos Fundamentais da UE, e do Consello Económico e Social da ONU.


Hoxe, como aquel primeiro de novembro do ano 1918, debería terse celebrado feira en MonterrosoHoxe, como aquel primeiro de novembro do ano 1918, debería terse celebrado feira en Monterroso. Semellante coincidencia levounos a pensar na vixencia do paradigma proposto por Hegel sobre que os grandes acontecementos e personaxes prodúcense dúas veces. Na investigación que levamos a cabo para o libro colectivo "As feiras de Monterroso", publicado no seu momento polo Concello xunto co Instituto de Estudos Ulloáns (IEU), puidemos documentar e contextualizar a primeira vez que se prohibiu unha feira en Monterroso. Xa que logo, estariamos perante a segunda ocasión na que isto acontece. É aquí onde agroman as coincidencias, e onde a reflexión hegeliana cobra sentido incluso na escala reducida da Historia, é dicir no eido local. Daquela, coma hoxe, o motivo da prohibición foi unha pandemia, a grippe ou influenza no 1918,Daquela, coma hoxe, o motivo da prohibición foi unha pandemia, a grippe ou influenza no 1918, a COVID-19 ou coronavirus no 2020. Máis alá da conxunción da causalidade no impedimento para levar a cabo a feira, podemos observar unha conxuntura análoga ao abordar a análise dun e doutro contexto histórico. Así pois, no entorno europeo pasábase por momentos críticos. Aínda que con consecuencias afortunadamente distintas aos dos derradeiros estertores da confrontación bélica do ano 1918, hoxe atopámonos igualmente nunha profunda crise humanitaria, económica, institucional e de identidade. Tamén naqueles intres pasaba o Estado español por un proceso de inestabilidade política. Daquelas, coma neste 2020, convivían no executivo membros con diferentes ideoloxías e sensibilidades. Se ben é certo que o goberno de concentración de Antonio Maura tiña, se cadra, menos garantías de continuidade co actual gabinete bipartito. E para completar o círculo de coincidencias, tamén na esfera local existía un desgoberno coma o que hoxe estamos a padecer no concello monterrosino. É que tamén no ano 1918, como na actualidade, as circunstancias levaron ao freo no proceso de constitución da entidade municipal, chegándose a constituír dous concellos "en el mismo salón de sesiones, con un mismo secretario y dos presidentes distintos..."1. A situación que estamos a vivir aseméllase cada vez máis a ese tirón do freo de man do tren do progreso histórico que Zizek reclamaba no seu ensaio 'Primeiro como traxedia, despois como farsa'Até aquí as sincronías que nos permiten demostrar a vixencia da pauta sinalada ao inicio deste escrito: a Historia repítese. Queda da man das lectoras e lectores determinar se a iteración estase a producir co matiz aportado por Marx: "a primeira vez acontece como traxedia, a segunda como farsa"; ou coa volta de torca de Marcuse: "algunhas veces, a repetición a modo de farsa pode ser máis terrorífica ca traxedia orixinal". O que parece claro é que a situación que estamos a vivir aseméllase cada vez máis a ese tirón do freo de man do tren do progreso histórico que Zizek, empregando unha das metáforas de Walter Benjamin, reclamaba no seu ensaio do 2011 que levaba por título: Primeiro como traxedia, despois como farsa. Notas1 El Progreso, 3 de xaneiro de 1918.


Summary: Os altos índices de abstención poden marcar os comicios europeos, cuxa campaña arrinca co nacionalismo e a esquerda pedindo participación co obxectivo de converter a cita electoral nunha mobilización contra o modelo vixente, cuxos defensores están cómodos coa resignación cidadá pero poden levar un desgosto o 25 de maio.

Arredor do 65 por cento d@s chamad@s ás urnas poden quedar na casa o 25 de maio. Iso indican as enquisas e o ambiente dunhas eleccións europeas cuxa campaña comeza esta semana e que supoñen un enfrontamento entre as forzas defensoras do modelo en crise que provoca esa desafección e as que propoñen alternativas de fonda mudanza, que son as mesmas que chaman á mobilización, a trasladar ás urnas o descontento das rúas, en contra dunha resignación que beneficia o status quo vixente, a catástrofe diaria. Van sufrir PP e PSOE que buscan unhas eleccións de perfil baixo que logo intentarán centrar na súa disputa a dous, malia que o máis interesante xogarase no campo da esquerda real e das nacións, como no caso de Galiza. A representación do país en Bruxelas e Estrasburgo está en liza, moi por riba do alcance que poida ter o resultado estatal. Son estas as primeiras eleccións despois das novidades que apareceron nas autonómicas de 2012 pero tamén as primeiras dun ciclo constante de chamada ás urnas, xa que despois será a quenda das municipais, as xerais e as galegas. Hai desgaste no PP e no sistema en si, polo que a mobilización electoral semella outra peza máis -non a única, pero desde logo si unha das máis relevantes, para moit@s a máis- dos procesos de rebeldía ante un modelo desgastado tanto no que respecta á súa faciana constitucional española como no que atinxe á Unión Europea dos mercados. Contra ambos proponse o combate. Tamén nas urnas. Ampla reportaxe de Rodri Suárez neste Sermos Galiza nº95


Summary: O Goberno español mantén o seu veto á transferencia da AP9. Talvez desta volta non bloqueará a súa tramitación no Congreso após se ter introducido mudanzas no texto orixinal nun novo acordo das forzas políticas galegas no Pazo do Hórreo. Mais o que é seguro é que, unha vez que se debate no pleno da cámara, non dará o seu apoio ao trasvase a Galiza das competencias sobre a autoestrada. O PP galego di que aínda hai tempo para "convencer" o goberno español de que mude a súa posición. A oposición cargou contra o partido liderado por Feijóo.

A posición do Executivo español en relación á proposición de lei do Parlamento galego de transferencia a Galiza da AP9 -en orixe unha iniciativa do BNG- é inequívoca. Expresouna con absoluta clareza o ministro de Fomento, Íñigo de la Serna, esta sexta feira. A autoestrada sería "de interese xeral" e, portanto, "tería de ficar onde está", isto é, en mans da Administración central do Estado. De la Serna está disposto a partillar certos aspectos da xestión da AP coa Xunta coa criación dun "grupo de traballo" sobre cuxas funcións non avanzou absolutamente nada. Mais a transferencia da titularidade da vía (moito menos o resgate das peaxes) nen se contempla como hipótese. Esta postura bate frontalmente co acordo dos grupos parlamentares galegos no Pazo do Hórreo e coloca nunha incómoda posición o PP galego en xeral e o seu presidente, Alberto Núñez Feijóo, en particular. A hipótese de ver os parlamentares galegos do PP no Congreso votaren o contrario do que os seus correlixionarios no Parlamento galego é a día de altamente probábel. Mantén certas esperanzas de que o PP non bote man da súa dupla baralla o secretario xeral da organización galega, Miguel Tellado, quen este sábado enfatizou que aínda hai tempo por diante para "convencer" o goberno do Estado e "as forzas políticas que conforman o arco parlamentar do Congreso" de que "o que reclamamos é bon para España e para Galiza". Tellado apela á "comisión de xestión conxunta" da AP9 como o foro acaído para a Xunta tentar persuadir o goberno estatal de que a transferencia resultaría nunha mellor xestión da infraestruturas. O tempo xoga a favor da formación conservadora, sendo que dada a lentitude da tramitación das proposicións de lei vindas dos parlamentos autonómicos estaríamos a no mínimo dous meses de que esta iniciativa se vaia debater no Pleno do Congreso. A demora é un balón de oxíxeno para un PP que se está a ver presionado neste momento pola oposición por diferentes flancos (a queda de 32 por cento dos investimentos estatais nos orzamentos para 2017, a imputación dos directivos de Ferroatlántica por suposto financiamento irregular do PP no momento en que esa empresa do Grupo Villar Mir demanda da Xunta a autorización para a venda das súas centrais na Costa da Morte...). Míseis da oposición Descarregou todo o seu arsenal dialéctico a oposición contra Monte Pío. Ana Pontón (BNG) tildou de "tomadura de pelo" as declaracións do ministro, lembrou que Catalunya e Euskadi lograron transferencias similares hai 20 anos e emprazou Feijóo a que diga de que lado está. Manuel Lago (En Marea) cualificou as declaracións de De La Serna de "bofetada extraordinaria ao pobo galego na cara de Feijóo", en tanto que Xaquín Fernández Leicega (PSdeG) puxo en destaque que o PP carece de maioría neste momento na cámara, o que abriría a marxe de negociación con outras forzas para finalmente a proposición de lei se abrir paso.


Summary: O coronavirus provoca o adiamento da Copa de Europa de Nacións, que se tiña previsto disputarse este verán, e por vez primeira non nun só país, senón distribuída en varias localizacións de toda Europa. No Estado español, a única cidade seleccionada era Bilbo.

O torneo de fútbol máis importante -con permiso do Mundial- queda adiado até o verán de 2021. A UEFA vén de facer oficial que a Eurocopa de nacións, que tiña previsto desenvolverse este verán, será aprazada. A decisión foi comunicada ás 55 federacións que participaron nunha xuntanza virtual e na que se determinou que, tanto polo propio torneo, como pola necesidade de dotar de datas para que poidan finalizar campionatos como a Liga ou a Copa de Europa, o mellor era tomar esta decisión.


Summary: Máis de 9.200 traballdor@s tiveron en 2013 contratos por un tempo inferior ao mes. Entre a mocidade, xa supoñen un terzo do total.

Segundo o Instituto Galego de Estatística (IGE), os dados da EPA reflicten que o número de contratos temporais aumentan notabelmente desde que estourou a crise. Neste senso, se en 2010 esta modalidade contractual --por días-- representaba o 2,8% do total, en 2013 situouse no 5%. Os dados reflicten que a precarización laboral está detrás dos postos de traballo creados nos últimos anos pois en 2013 foron 9.200 @s traballador@s contratad@s por un tempo inferior a un mes. Neste senso, en 2010 o número de contratos eventuais situábase en 22,7% mentres que no pasado ano ascendeu ao 25%. Entre os 20 e os 24 anos a temporalidade xa supón un terzo dos contratos Aliás, os contratos a media xornada tamén se incrementaron de maneira notábel (+14%) en relación a hai tres anos. E atinxe de maneira especial ás faixas de idade máis novas. Así, entre as persoas de 20 e 24 anos esta modalidade contractual supón un terzo dos contratos totais. A proliferación destes contratos débese en boa medida, denuncian os sindicatos, á aprobación das reformas laborais que flexibilizaron as condicións e permiten o uso xeralizado deste tipo de relacións laborais. Por sectores, é nos servizos onde máis presenza de traballador@s eventuais e temporais se atopan mais tamén se está a producir con maior asiduidade na administración pública, por exemplo, en sanidade --como denuncian as centrais sindicais.


Summary: A anciá coruñesa, cuxo desaloxo foi paralizado pola presión cidadá, atópase xa na súa nova vivenda de aluguer social. Supón a culminación dun conflito que mobilizou a cidadanía contra o que foi considerado "mobbing' inmobiliario".

Aurelia Rey xa está na súa nova casa. É un final feliz (ou o menos malo) para un conflito que saltou ás portadas logo de que o pasado mes de febreiro a presión cidadá impedise en dúas ocasións o seu desafiuzamento. Despois de que a plataforma Stop Desahucios e a oposición na Coruña -nomeadamente BNG e EU- denunciasen o mobbing inmobiliario sufrido pola muller, a mobilización cidadá axudou a atopar unha solución para unha muller de 85 anos, que levaba máis de tres décadas na súa vivenda do centro da Coruña e que intentou ser desaloxada polo atraso no pago de dous meses do seu aluguer -un deles hai máis de catorce anos- de renda antiga. Aurelia Rey xa está na súa nova casa de aluguer social tras asinar o contrato na sede da Xunta Agora, Aurelia Rey xa está na súa nova vivenda do barrio de Eirís logo de asinar o contrato deste inmoble de promoción autonómica e despois de que os mesmos activistas que lideraran a oposición ao seu desafiuzamento a axudasen a facer a mudanza desde a rúa Padre Feijóo, onde vivía desde os anos setenta. Foi a culminación dun proceso que incluíu a negativa do corpo de bombeiros a colaborar no lanzamento previsto, unha polémica intervención policial e incluso empurróns sufridos por varios cargos públicos, como o voceiro parlamentario do BNG, Francisco Jorquera. A presión cidadá paralizou o desafiuzamento e permitiu unha prórroga para atopar unha solución antes do desaloxo Foi a presión cidadá a que fixo posible que, finalmente, a familia propietaria do céntrico inmoble paralizase a orde de desaloxo, permitise unha prórroga de dous meses para atopar unha solución ao problema da anciá e incluso accedese a unha compensación económica a unha muller que carece dos ingresos ou da axuda suficiente para acceder a unha vivenda en alugueiro sen axuda da Administración. Pero este xoves, e logo de que aceptase o piso ofrecido pola Xunta en Eirís, Aurelia Rey asinou na compaña do seu avogado e nas dependencias da Administración autonómica na Coruña o contrato da vivenda en aluguer social. Ao tempo, activistas de Stop Desafiuzamentos colaboraban no traslado das pertenzas da anciá, unha vez confirmado que a nova vivenda conta xa co subministro de auga e electricidade, aínda que está pendente aínda activar o gas. O aluguer deste inmoble costará uns 125 euros, unha cifra aproximada á que a muller pagaba por renda antiga na súa casa de Padre Feijóo. "Non hai comparación, este é un luxo comparado co trasteiro que tiña antes... E mirade o que me fixeron e as liortas que provocou aquilo", asegurou Aurelia Rey a Radio Coruña ao pouco de coñecer a súa nova vivenda. "Foron uns meses duros", recoñeceu tras este final feliz.


Summary: O poeta e percebeiro faleceu o pasado mes de marzo mentres traballaba en Razo. O autor luso Pedro Craveiro é o outro gañador do certame.

Paco Souto e Pedro Craveiro son os gañadores do certame 'Ari(t)mar Galiza e Portugal' de poesía, organizado pola Escola oficial de idiomas de Santiago de Compostela. Paco Souto por 'Terradentro' (Caín, Laiovento, 2016) e Pedro Craveiro por 'Fui a Bruges esquecer un amor' (Avenida Sul, 2016), recibiron más de 2.000 votos. Paco Souto faleceu o pasado 30 de marzo, cando faenaba en Razo, Carballo. Percebeiro, poeta, concelleiro do BNG e activista, a súa morte causou un profundo pesar e conmoción non só na comarca mais en toda Galiza. Foi coeditor de Edicións do Dragón e da colección Letras de Cal. Participou en varias exposicións colectivas, colaborando tamén en obras teatrais. Foi presidente da asociación de mariscadores e da asociación Caldeirón. Entre as súas obras, 'Fado', 'As árvores do incesto' ou 'Crebar cristais coa lingua'. Na súa implicación social tamén destacou no movemento antimilitarista, conde foi un dos responsábeis da revista AR! De por parte, Pedro Craveiro é profesor axudante de portugués na Universidade de California. Ari(t)mar é unha iniciativa que agromou na Escola Oficial de Idiomas de Santiago de Compostela coa finalidade de dar a coñecer e difundir a música e poesía editada na Galiza e en Portugal, e tamén para achegar a cultura e a lingua dos dous países, articulándose dentro do marco da lei Paz-Andrade. O certame, que consta de catro categorías, convida o público a seleccionar os mellores temas musicais e os mellores poemas editados na Galiza e en Portugal. Conta co apoio e colaboración de Concello e Deputación da Coruña. Tamén Centro Cultural Portugués de Vigo-Instituto Camôes, Conservatorio de Santiago e a USC, entre outras entidades.


Summary: As dúas primeiras xornadas de folga, avaladas por todos os sindicatos do sector, foron un éxito de participación. O vicepresidente acusa as centrais sindicais de romper a negociación de xeito "unilateral" e lamenta que "consideren insuficiente" a "oferta económica" da Xunta HEMEROTECA | O éxito da folga na Xustiza paraliza boa parte dos xulgados en Galicia

HEMEROTECA | O éxito da folga na Xustiza paraliza boa parte dos xulgados en Galicia O persoal da Administración de Xustiza leva meses mobilizado en Galicia. O pasado outono advertiu de que se a Xunta non accedía a poñer fin á "discriminación" que, din, sofren a respecto doutros territorios do Estado en ámbitos como os salarios recortados durante a crise, os dereitos sociais como as incapacidades ou a propia escaseza de efectivos, irían á folga. As conversas co Goberno non chegaron a bo porto e a comezos de decembro a primeira xornada de paro, avalada por todos os sindicatos do sector, foi todo un éxito. A segunda, no mesmo mes, tamén o foi. E a ruptura das negociacións coa Vicepresidencia da Xunta abocan o persoal a unha terceira. O comité de folga, no que participan todas as centrais sindicais -SPJ-USO, AXG-CUT, UGT, CSIF, STAJ, CIG e CCOO-, sentou este venres á mesa negociadora co director xeral da Fundación Pública, José María Barreiro. O vicepresidente, Alfonso Rueda, aseguráralles que ese encontro ía servir para que se producise "un avance substancial" nas conversas, manteñen. Pero Barreiro "ninguneou ao vicepresidente" e "non fixo mellora ningunha na oferta aos traballadores", aseguran. Ben "ao contrario", "aniquilou toda posibilidade de acordo ao desprezar os pequenos avances logrados coa mediación da presidenta do Consello Galego de Relacións Laborais, a quen tamén ignorou". As dúas primeiras xornadas de folga, avaladas por todos os sindicatos do sector, foron un éxito de participación Sempre segundo a versión sindical, alén de ir directos a unha nova xornada de folga -o día 25-, o sucedido complica as posibles negociacións para o futuro. "Que se pode esperar dun político que incumpre a súa palabra, mente" mesmo "en sede parlamentar" e "ademais é ignorado e desprezado por quen debería estar ás súas ordes?", pregúntanse. "Se un director xeral é quen de deixalo como mentireiro, o que tería que facer é ou dimitir, ou destituír fulminantemente ao director", agregan. Non en van, lamentan, "a oferta presentada" polo responsable de Función Pública "non só non mellora en nada a anterior, senón que empeora e volve varios pasos atrás. Durante todo este procedemento unha das principais demandas do persoal foi a negociación dun incremento no Complemento Autonómico Transitorio (CAT), unha parte do salario que chegou a supoñer nos últimos anos, din, ata 10.000 euros anuais menos para sectores como o da medicina forense, uns 5.000 para o persoal de xestión, arredor de 4.000 para a área de tramitacións e uns 3.500 para persoal auxiliar. Isto, veñen subliñando, "é algo que só ocorre só en Galicia", onde segue a gobernar "ese que presumía da situación económica e da recuperación da crise", di, en referencia ao presidente, Alberto Núñez Feijóo. Mobilización do persoal da Xustiza, o pasado decembro en Vigo / CC BY-NC-SA CIG O vicepresidente acusa os sindicatos de romper a negociación de xeito "unilateral" e lamenta que "consideren insuficiente" a "oferta económica" da Xunta Todo isto sucede, acusan, nun escenario no que "o vicepresidente non demostra unha nobre vontade de chegar a acordos". "Ata agora non fixo máis que mentir e amosar unha evidente mala fe nas súas declaracións públicas" e "ao non atender as xustas reivindicacións laborais dos traballadores da xustiza galega, gravemente discriminados a respecto das demais comunidades autónomas" que teñen estas mesmas competencias, vai dar en "levar a xustiza galega a unha situación de extrema gravidade, causando prexuízos económicos e sociais de enormes dimensións que serán da súa exclusiva responsabilidade". Mentres o comité de folga dá por rachadas as conversas, o vicepresidente asegura que a negociación segue. Preguntado ao respecto antes de participar nun acto público en Pontevedra, Rueda afirmou este venres que a ruptura é "unilateral por parte da representación sindical" e segue a ter a esperanza de "chegar a un acordo" aínda que, admite, a última sesión das negociacións "non foi ben". Os sindicatos, asegura Rueda, teñen "enriba da mesa" unha "oferta económica" que "supón un incremento sobre o que veñen recibindo" pero "considérano insuficiente", lamenta.


Os romeiros do audiovisual galego padecen canstrofilia, o desexo comprensible de permanecer pechados na parroquia porriñesa de Cans durante a celebración do seu festival de cine. Ou mesmo para sempre. Durante catro días deixan a memoria esquecida e sofren de desestabilización xeográfica. Mentres gozas do festival de Cans, deixas de estar empadroado no teu lugar de residencia e sentes a necesidade de eternizarte alí como se a parroquia fose o salón elegante de El ángel exterminador Quedan incluso sen visión autonómica, como Esperanza Aguirre. É sintomático: mentres gozas do festival de Cans, deixas de estar empadroado no teu lugar de residencia e sentes a necesidade de eternizarte alí como se a parroquia fose o salón elegante de El ángel exterminador. Todo o mundo é de ningunha parte. Desempraza a idiosioncrasia. En Cans escoitei a articulistas de moda falar de restruturar a revisión do estatuto de autonomía e mesmo vin parlamentarios desorientados a piques de devolver os seus escanos á marabunta. O festival fai de Cans o epicentro dalgunha nación sorrinte pola que pagar impostos con gusto, se é que queda algunha. Cans é xa a milla de ouro do rural galego. En realidade, é sabido que o valor de Cans está na súa xente, a que presta a súa hospitalidade para facer que todo funcione Cada ano a aldea aumenta o seu valor catrastral. "Como isto siga así , dentro duns anos as leiras van valer o dobre", díxolle un veciño a outro o primeiro ano. Logo viñeron oito certames exitosos: con cine de calidade e concertos atractivos, con estreas acertadas, con amigos e amigas de luxo, con milleiros de visitantes. Por todo isto, Cans é xa a milla de ouro do rural galego. En realidade, é sabido que o valor de Cans está na súa xente, a que presta a súa hospitalidade para facer que todo funcione; en Alfonso Pato, o director da xenial realidade, e no colectivo Arela, a maquinaria ben engraxada. Son os que fan do certame un encontro cultural sen precedentes cun programa que sempre brilla. A organización do certame segue a contorsionarse de xeito impecable para soster a milagre e Cans adquire potencia, medra en calidade e supera a presión dos catro días que dura o festival para pasar a ser un referente todo o ano. Festivais como este son os que manteñen viva a excepción cando a cultura sangra de incerteza e tamén os que dan fe de que o audiovisual existe sen intervención divina. De que aquí se está a traballar arreo por levantar proxectos de calidade e garantir o futuro. Tan só hai que lembrar que Cans, en 2013, celebra o seu décimo aniversario, para confirmar que o audiovisual galego segue a ser unha multitude de verdades. A organización do certame segue a contorsionarse de xeito impecable para soster a milagre e Cans adquire potencia, medra en calidade e supera a presión dos catro días que dura o festival para pasar a ser un referente O domingo que todo remata agrávanse os síntomas da canstrofilia: hiperventilas, mides as palpitacións no pescozo, súas… O único remedio, o ansiolítico efectivo, é pensar en volver o ano que vén e saber que Cans queda aí, baixo a vixilancia do pianista do Monte Castelo tocando bandas sonoras orixinais. "Todo o que é fermoso ten o seu instante e pasa", dixo Buñuel, e o surrealismo quedou para sempre. E Cans queda, porque infecta. Será que a cuestión está en resignarse, vivir Cans coma canstrofílicos, sobrevivir á paranoia coma se non foses de ningunha parte, igual que o "home" do último disco de Xoel López. O de ser oriúndo ten que ser mentira. En Cans, a xente de todas partes quere quedarse dentro "asomando un tono diferente a este lado del mar".


Summary: As palabras de Feijóo non buscan o voto da aldea, buscan o voto ruín e apuntan a un inimigo que alivie a inxustiza propia. Buscan especialmente o voto nas cidades que é onde vive a maioría e onde pode coar a aldraxe de que as aldeas sexan lugares de pobreza e ignorancia estrema, onde a xente dorme no chan entre carrachos e a única música coa que se rañan é a da gaita e o tamboril. Certo é que xa tampouco nas cidades coa, pero pensa o ladrón que todos son da súa condición.

Pensabamos que o escoitaramos case todo, que a campaña estaba rematada, e vai o ex-presi e ponse a repartir carnés de galeguidade cuspindo que lle fai gracia que a el, un tipo humilde, de aldea, o critiquen nacionalistas que tocan pianos (a quen se referiría?) e viven en casas grandes, ou socialistas que montan a cabalo, cando el o único cabalo que vía de cativo era o dunha serie de televisión, O Virginiano. Nacionalistas que tocan pianos, pode haber algo peor? Que viven en casas! Grandes! E nesas casas, ademais de alfombras, sofás ou edredóns, teñen andeis, algúns de contrachapado pero outros de madeira maciza! E neses andeis teñen libros! E lenos!! Nacionalistas que tocan pianos, pode haber algo peor? Que viven en casas! Grandes! E nesas casas, ademais de alfombras, sofás ou edredóns, teñen andeis, algúns de contrachapado pero outros de madeira maciza! E neses andeis teñen libros! E lenos!! E ninguén fai nada! Onde está a Xustiza? A que agarda para meterlles man? Feijóo de cativo non tiña libros. A súa familia, como as de Fraga Iribarne, Esperanza Aguirre ou Dolores de Cospedal, vivía de apañar castañas picándose cos ourizos e de recoller bosta polos camiños para vendela polas casoupas dos que tiñan lareira e colchóns de la. Era unha existencia heroica, unha familia pura. Por iso agora el loita por devolvernos siquera un reflexo daquela dignidade, e faino pechando escolas na aldea, asfixiando os conservatorios das vilas e esforzándose por que os mozos e mozas desas aldeas non se contaminen coa chusma snob e revolucionaria que inza nas universidades, fala inglés, ve películas de Bergman ou visita museos e pasma diante de cadros dexenerados que pintaría calquera neno de cidade. Para el Compostela, co seu Pórtico da Gloria e as Praterías, o Códice Calixtino, os pazos barrocos, a Biblioteca América, o teatro, a Filarmonía, o CGAC, os ciclos de cine, os Erasmus, o Museo do Pobo Galego... debe ser unha Sodoma. Os únicos cadros que el ten son os dos cervos a carón dun río nunha paisaxe alpina: cen por cen rurais. Era unha existencia heroica, unha familia pura. Por iso agora el loita por devolvernos siquera un reflexo daquela dignidade, e faino pechando escolas na aldea, asfixiando os conservatorios das vilas A bote pronto pódese pensar que o tipo é parvo. Se el non aprendeu inglés e outros da súa xeración si, tamén humildes e tamén rurais, o erro non sería todo do sistema. Porén, temos dito mil veces que non convén tomar aos demais por parvos, témosllo dito a el mesmo. A súa frase non é unha reivindicación da aldea, éo do Antigo Réxime. É unha denigración da cultura semellante ás de Millán Astray cando proclamaba que Viva a morte e que cando escoitaba falar de cultura botaba a man á pistola (ou era Goebbels?). É un ataque á educación e á dignidade que vén dicir: A bote pronto pódese pensar que o tipo é parvo. Se el non aprendeu inglés e outros da súa xeración si, tamén humildes e tamén rurais, o erro non sería todo do sistema "Non lle fagades caso a todos os que cun mínimo de formación vos intoxican con que eles están da parte dos desfavorecidos e nós somos os que vos esmagan, que o explican todo citando a non sei cantos premios Nobel, a nós non ten que vir ningún premio Nobel a dicirnos o que nos convén. Córredeos a paos cando vos volvan coa leria de que a vosa penuria non é natural, que ten unhas causas e uns causantes que se coñecen e que a vosa desgracia beneficia a outros. Berrádelles con orgullo que cos vosos ourizos e a vosa bosta tendes abondo e que ou calan dunha vez ou lles metedes as teclas todas dos seus pianos pola gorxa abaixo para que paren de desafinar". A non ser que se pense que para os seus é natural, que o pernicioso é que os de abaixo, por virtude do estado do benestar e da igualdade de oportunidades, vaian tendo acceso a eles, que tamén pode ser Palabras tan salvaxes ofenden a todos os do Partido Popular que teñen pianos de cola, cabalos purosangue e casas coma Falcon Crest. A non ser que se pense que para os seus é natural, que o pernicioso é que os de abaixo, por virtude do estado do benestar e da igualdade de oportunidades, vaian tendo acceso a eles, que tamén pode ser. "De que vale ser rico se non tes pobres aos que humillar? Se calquera ten coche e casa e piano e cabalo e percorre Europa nos avións de Ryanair? Darlles educación é guindar pedras contra o noso tellado. Enriba despois len catro libros e, por ansia de vinganza, restréganchos pola cara sen pudor ningún". As palabras de Feijóo non buscan o voto da aldea. Buscan especialmente o voto nas cidades que é onde vive a maioría e onde pode coar a aldraxe de que as aldeas sexan lugares de pobreza e ignorancia estrema De por parte, as palabras de Feijóo non buscan o voto da aldea, buscan o voto ruín e apuntan a un inimigo que alivie a inxustiza propia. Buscan especialmente o voto nas cidades que é onde vive a maioría e onde pode coar a aldraxe de que as aldeas sexan lugares de pobreza e ignorancia estrema, onde a xente dorme no chan entre carrachos e a única música coa que se rañan é a da gaita e o tamboril. Certo é que xa tampouco nas cidades coa, pero pensa o ladrón que todos son da súa condición.


Summary: Sepultado polos 21 millóns de euros de Bárcenas, Rajoy tenta o pinchacarneiro máis difícil da súa dilatada carreira política. Sobreviver á crise máis grave do rexime xurdido das cinzas do ditador. Na abertura do debate do Estado, insinuou unha reforma da Constitución.

A reforma da Constitución é unha hipótese aberta e, en todo caso, a soberanía pertence ao pobo español, o seu único depositario lexítimo. Non hai nin pode haber outras fontes de soberanía. As nacións sen Estado son un invento. Só existe a nación española e a soberanía da nación española. Ese foi o discurso que deitou Rajoy, que optou por se envolver na rojigualda, como mandaba o guión, fronte á ofensiva soberanista que lidera Catalunya. Rajoy revelou que o Estado español fechou 2012 cun déficit público do 7 por cento, 0,7 décimas máis do exixido por Bruxelas. Dixo que Bruxelas aceptaría sen problemas ese desvío. En materia de corrupción, plaxiou o guionista de Feijóo: "A corrupción repúgname". O certo é que, con el ao fronte do partido, Bárcenas continuou sendo tesoureiro e acumulando o cuantioso patrimonio que logo quixo branquear grazas á amnistía promovida por Montoro.


Summary: Entre as voces máis firmes e prometedoras que tivemos a fortuna de descubrir e gozar a comezos dos oitenta estaba un poeta aínda case adolescente das terras de Laíño, Eusebio Lorenzo Baleirón (Dodro, 1962-1986), que nos deixaría pouco despois, moi prematuramente, con apenas vinte e catro anos, abrindo unha enorme ferida no corazón de cantas persoas o trataron e un inmenso oco na poesía dos oitenta.

Talvez non haxa nas letras galegas ningún outro poeta que entre os 19 e os 24 anos fixese unha obra poética tan espléndida, tan rica e de tal madurez literaria e humana. Direi máis: abondaría o poema co que gañou o Premio Nacional de Poesía O Facho en 1983 ("Álvaro Cunqueiro") e os dous poemas que publica nese mesmo ano na revista Grial ("Mencer en Compostela" e "Lenzo de amor para lembrar a soas") para ocupar un primeirísimo lugar entre os magníficos poetas da Xeración dos 80, que non son menos de trinta. Gramática do silencio | Eusebio Lorenzo | Baleirón | Espiral Maior | 1996 Mais Eusebio Lorenzo Baleirón foi dunha extraordinaria fecundidade na súa breve existencia como escritor. A vida deulle tempo a deixarnos un valioso corpus lírico que verá a luz en catro libros: Os días olvidados (1985), O corpo e as sombras (1985), A morte presentida (1988) e Gramática do silencio, que en 1996 e baixo o selo de Espiral Maior recolle os tres títulos anteriores e Poesía reunida, uns corenta poemas até entón non publicados en libro. Desde a serenidade nostálxica, nun ton fondamente lírico, en finísimo verbo no que sempre hai unha música no fondo de cada verso, cunha delicadeza extrema, Eusebio Lorenzo Baleirón fai reconto dos días que se foron ao tempo que reflexiona con ollada lúcida sobre a beleza de todo aquilo que é efémero e fenece, como se dun fermosísimo xardín en outono se tratase. E xa desde os seus primeiros poemas, a morte Os días pasan cara á morte. O poeta é o home que agarda a morte e que fala da estraña condición que o acompaña. E no seu canto final refírese ao seu corpo como un corpo "frío e mortal que agora se despide…". A palabra alcanza o cume da emoción nos poemas da despedida. Hai tamén na súa poesía unha vivencia íntima coa paisaxe. O poeta sente o ritmo das fontes e o medrar das cerdeiras, tal como sente medrar o trigo e como soña a terra, e mesmo anhela ser un val e, cando morra, soñar como a carqueixa. Xusto nos días nos que deixaba de soar a arpa de Álvaro Cunqueiro, un novísimo Eusebio Lorenzo Baleirón comezaba a interpretar unha outra belísima música, para que a poesía seguise a voar alto, moi alto. O mindoniense, abofé, non podía recibir máis grande homenaxe.


Summary: Na sesión de control ao goberno galego, Ana Pontón afeou a Alberto Núñez Feixoo o pacto secreto do PP con Vox, un partido"anti-galego" que non combate o "terrorismo machista". O líder conservador replicou á dirixente soberanista que nas súas recentes declaracións sobre Resistencia Galega perdera a oportunidade de introducir mudanzas no discurso do nacionalismo galego sobre o terrorismo. Pontón pediu o amparo do presidente da cámara, mais só conseguiu ser chamada á orde.

Como adoita facer, Feixoo gardou o armamento máis pesado para a quenda final de palabra, aquela que lle corresponde como presidente e que xa non admite réplica por parte da oposición. No seu turno, Pontón cargara contra o titular da Xunta polo acordo clandestino con Vox, un partido que o BNG ve cúmplice do "terrorismo machista". Feixoo, na súa resposta, veu dicir que o Bloque non está lexitimado para falar de terrorismo e atacou Pontón pola forma en que a dirixente soberanista avaliou a detención de persoas presuntamente relacionadas con Resistencia Galega. "En vez de felicitar os corpos e forzas de seguridade do Estado, vostede pediu presunción de inocencia" para as persoas detidas, dixo Feixoo, quen censurou que na mesma conferencia de imprensa a Pontón lle merecese "máis reproche" a actitude dos concelleiros do BNG que aceptaron votos do PP para alcanzaren a alcaldía de Catoira do que a acción dos "terroristas". Nese encontro cos medios, a líder nacionalista reafirmou o compromiso histórico do BNG co pacifismo, a non violencia e a loita política democrática. Non había quenda para a réplica, mais as parlamentares sempre poden pedir a palabra e o amparo da presidencia se ven danados os seus dereitos ou a súa honorabilidade. Foi o que fixo Ana Pontón, quen se ergueu do escano para denunciar que na intervención de Feixoo se deslizaran "acusacións" contra ela e o BNG "en relación á connivencia co terrorismo". Non achou a protección pretendida por parte de Miguel Santalices, para quen a troca de dardos entre Pontón e Feixoo non pasara de ser un "debate de ton político". "Estiven atento e non houbo acusacións graves", dixo antes de chamar á orde á parlamentar do BNG que, xa coa megafonía desligada, continuaba a reclamar o uso da palabra. "Non o ten", afirmou vehemente Santalices, quen se permitiu o luxo de oferecer un consello á líder do Bloque: "No debate se sabe dar, pero tamén se ten que saber encaixar". O primeiro mísil da sesión de control lanzouno Pontón coa batalla ourensá como albo. Atacou Feixoo por pasar de proclamar o carácter letal dun goberno local liderado por Gonzalo Pérez Jácome a pactar con este a continuidade de Baltar. O presidente da Xunta tería protagonizado "un espectáculo vergoñento" que demostraría "que a súa palabra non vale nada". Feixoo tería sacrificado principios e valores por manter o control da Deputación. "É vostede un xonqui do poder disposto a facer calquera cousa para o manter", espetoulle Pontón. Feixoo replicou que pactou con Jácome para evitar que o fixeran BNG e PSdeG. Se a oposición está lexitimada para pactar co líder de Democracia Ourensá, por que non o ía poder facer o PP, argüíu o político conservador. Foi entón cando Pontón contra-atacou co argumento de que o inquilino de Monte Pío non está moi en disposicion de falar de pactos, cando se acaba de coñecer que asinou un acordo "secreto" coa "dereita anti-galega e machista". O círculo fecharíao a seguir Feixoo coa súa alusión a Resistencia Galega. "É vostede o peor presidente da historia de Galiza" O ton da sesión foi en todo momento inequivocamente pre-electoral. A oposición interpreta que o PP deu a pistolada de saída á precampaña ao convocar a quinta feira 20 de xuño unha reunión de altos cargos da Xunta sen máis orde do día que dar impulso a un novo plano estratéxico. Pura propaganda, na opinión de Ana Pontón, que só tenta ocultar a realidade de que nos atopamos perante "o peor presidente da historia de Galiza", dixo, afirmación que levantou murmurios nas bancadas populares. "Se hoxe houbese eleccións, vostede tería que facer as maletas", agregou. "É vostede un xonqui do poder disposto a facer calquera cousa para o manter", espetoulle Pontón a Feixoo. Daquela apareceu un personaxe que nunca falta nas sesións de control, o espectro do bipartito [executivo de coalición PSdeG-BNG, 2005-2009]. "Cando vostedes gobernaban non podía reunir todo o goberno. Porque os altos cargos do PSdeG non se falaban cos do BNG e viceversa", retrucou o titular da Xunta, a anticipar unha das liñas forza do discurso do PP para os próximos meses: só un gabinete de Feixoo garante estabilidade política, a oposición é sinónimo de división e confrontación. A idea PP igual a Estabilidade apareceu tamén no confronto de Feixoo con Leiceaga, un duelo de ton menor e certo ar crepuscular, co portavoz do PSdeG a agardar o seu relevo polo líder do seu partido, Gonzalo Caballero, cuxa chegada ao Pazo do Hórreo se prevé para após as ferias parlamentares do verán. "Que quere que copiemos do Goberno Sánchez? Quere que introduzamos unha atmosfera total de inestabilidade?", perguntouse retoricamente Feixoo. "Cando vostedes gobernaban non podía reunir todo o goberno. Porque os altos cargos do PSdeG non se falaban cos do BNG e viceversa", retrucou Feixoo Leiceaga puxo o foco da súa pergunta parlamentar no agravamento da "crise demográfica", demostración do "fracaso" da "política familiar" do goberno Feixoo. Na década de goberno do político de Os Peares o número de persoas mozas ocupadas no país tería descendido 45%, dato que ilustraría a magnitude do devalo poboacional. A resposta de Feixoo foi polo libro: a culpa tena a crise económica mundial, a máis grave desde mediados do século XX, e subsidariamente o goberno Zapatero (2004-2012) por non ter previsto o desastre. Mesmo en condicións tan apocalípticas o titular da Xunta gabouse de que neste período a comunidade autónoma galega fora aquela do Estado en que máis aumentou a renda per capita. O que non dixo é que iso se explica en parte pola perda de poboación: a mesma riqueza repartida entre menos persoas. Silencio de Villares Foi unha sesión de control estraña con só tres voces. Faltaba a da confluencia, apagada após o esgazamento do grupo. Ao se escindir sen que dese tempo a que para este pleno estivese xa operativo o grupo mixto, Luís Villares optou por renunciar á súa pergunta. Tampouco as súas ex compañeiras consideraron oportuno recoller neste momento o relevo. Resérvanse para futuras batallas. Agora tócalle á Mesa, controlada polo PP, dictar como se van sustanciar as sesións de perguntas a Feixoo xa no próximo período de sesións (ao actual só lle queda un pleno en xullo). Ao aparecer un cuarto actor, a En Marea villarista, Santalices podería caer na tentación de recortar os dereitos da oposición e continuar a limitar a tres o cupo das cuestións ao presidente.


Summary: Formacións soberanistas presentaron unha serie de emendas conxuntas á Lei de memoria democrática que se está a tramitar no Congreso. Entre as emendas, destacan as que piden a supresión do título de Rei de España, a restitución das vítimas, que se poida xulgar os responsábeis de xenocidio ou as que reclaman recoñecer a persecución cultural e lingüística,

BNG, ERC, Bildu, Junts, PDeCat e CUP rexistraron seis emendas á Lei de memoria democrática, que substituirá e ampliará a Lei de memoria histórica de 2007. Avogan pola supresión do título de Rei e de todos os privilexios e prerrogativas persoais e familiares que del se deriven. Xustifican a emenda citando a propia Lei de memoria, recalcando que esta expón a revisión ou directamente a retirada de recoñecementos e distincións "que comporten exaltación ou enaltecemento da sublevación militar, a guerra ou a ditadura ou que fosen concedidas con motivo de formar parte do aparato de represión da ditadura". Lembran que a Xefatura do Estado foi institucionalizada por Franco e que Juan Carlos I exaltou o golpe de Estado e a ditadura ao xurar lealdade a Franco e aos principios do réxime ao ser nomeado príncipe e sucesor na Xefatura do Estado en 1969. Persecución lingüística Outra das emendas propón incluír unha disposición na nova lei para que se recoñeza, estude e divulgue "a política de persecución e represión contra as linguas e culturas galega, aragonesa, asturiana, catalá, occitana e vasca perpetrada polo franquismo". Restitución de Meirás, Cornide e outros bens Estas formacións son partidarias de que se estabelezan mecanismos na lei para a devolución aos seus lexítimos donos de ateneos, asociacións culturais e outras entidades espoliadas. Mais alén das emendas conxuntas, fontes do BNG consultadas por este xornal confirman que están a traballar en máis propostas, entre elas as que demandarán reparación económica e moral, pondo como exemplo a restitución de todo o patrimonio incautado, en referencia a bens como o Pazo de Meirás en Sada ou a Casa Cornide na Coruña. No Bloque amósanse críticos coa "centralización das políticas públicas de memoria histórica" e coa "exaltación da transición desde unha visión franquista da historia". Defenden declarar nula e ilegal a ditadura e toda a súa lexislación represiva. En consecuencia, proporán considerar nulas e ilegais todas as resolucións do réxime e declarar a ilexitimidade dos órganos penais e administrativos constituídos polo franquismo para impor sancións ou condenas. Isto implicaría, por tanto, a nulidade das resolucións dos tribunais franquistas. Aliás, unha das emendas conxuntas reclama engadir un novo parágrafo no Código Penal co obxectivo de que se poida xulgar os responsábeis de "xenocidio, crimes de lesa humanidade, delitos de guerra ou outras graves violacións dos Dereitos Humanos" durante o golpe ou o franquismo. O PSOE féchase a cuestionar a monarquía O portavoz do PSOE, Felipe Sicilia, rexeitou as emendas presentadas polas formacións soberanistas contra a existencia da figura do rei porque aparece na Constitución. Neste sentido, precisou que o PSOE "apoia o acordo constitucional" e por tanto, nin o rei nin a monarquía están sometidas a debate no seo do partido.


Summary: CIG convoca para o 14 de novembro unha mobilización, ás 11:30 horas, no Cantón da Coruña para protestar contra estes dous Expedientes de Despedimento Colectivo.

O vindeiro 16 de novembro iniciarase o período de consultas dos Expedientes de Despedimento Colectivo no Grupo Popular-Pastor e no Banco Santander. A día de hoxe, segundo informan as seccións sindicais da CIG de ambas as entidades, a dirección só facilitou datos xenéricos, sen que se saiba a cantas persoas afecta por banco e centro de traballo. Diante disto, a CIG convoca para o vindeiro martes, día 14 de novembro, unha mobilización para protestar contra estes dous Expedientes de Despedimento Colectivo. "Polo momento, só se sabe que en total serán 1.585 despedimentos e que 575 persoas do Popular pasarán a subcontratas e que os centros galegos afectados do Popular serán o Cantón, Beiramar (Orillamar) e Santiago (Praza de Vigo). No caso do Santander, afecta aos centros de Durán Loriga e tamén do Cantón. Pero a Dirección non deu máis datos". Se a dirección decide finalmente centralizar en Madrid, "será a responsábel da destrución de 500 postos de traballo na Coruña, cando non hai ningún tipo de impedimento técnico para que os servizos centrais e as empresas auxiliares sen manteñan aquí. O centralismo destrúe emprego e non aceptaremos unha decisión política e económica que prexudica claramente a Galiza". As seccións sindicais do Popular-Pastor e do Santander manifestan o seu desacordo coa intención da empresa de aplicar dous Expedientes de Despedimento Colectivo: un para o Santander por causas organizativas e un para o Grupo Popular por causas económicas, nos que se poderían pactar condicións diferentes.


Summary: A reforma electoral que o PP propón para evitar Gobernos de coalición reactiva o debate sobre o aval cidadán das persoas titulares das presidencias e alcaldías. En Galicia o presidente da Xunta que tivo por tras máis sufraxios foi, precisamente, o nomeado por un acordo post electoral entre grupos políticos diferentes.

Cando menos polo momento o electorado galego, igual que o do resto do Estado, non ten a capacidade de votar directamente as persoas que ocupan a Presidencia da Xunta, a do Goberno central ou a das corporacións locais. O sistema electoral que se asenta na Lei de Réxime Electoral Xeral está asentado na elección indirecta, isto é, a cidadanía inscrita no censo electoral elixe un Parlamento ou unha corporación municipal e estas, á súa vez, designan a persoa á que lle corresponderá a Presidencia ou a Alcaldía. No caso galego, por exemplo, a persoa titular da xefatura do Goberno, en sentido estrito, recibe os votos dos deputados e deputadas que depositan nela os votos que, eles si, recibiron do electorado a través dos seus partidos ou coalicións, que os integraron previamente en listas pechadas. Estas evidencias do sistema electoral vixente cobran actualidade por mor da reactivación do debate a respecto dunha eventual reforma electoral que impida a formación de gobernos de coalición municipais, unha iniciativa resucitada polo PP de Mariano Rajoy que, en opinión do presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, debera estenderse tamén aos demais comicios, polo tanto, tamén aos autonómicos. Neste contexto cabe preguntarse cantos votos vale un presidente galego ou, cando menos, cantos sufraxios tiveron por tras cada unha das persoas que dirixiron a Xunta dende o seu nacemento e ata a actualidade. Como é posible observar na infografía o presidente que tivo tras de si un maior número de votos foi, precisamente, un que dirixiu un Goberno de coalición. Os deputados e deputadas de PSdeG e BNG que elixiron a Emilio Pérez Touriño en 2005 aglutinaban o aval de 867.557 persoas fronte aos 756.562 votos que tivera daquela o PP de Manuel Fraga. O segundo maior apoio cidadán dun presidente foi o acadado polo propio Fraga en 1997, con máis de 832.000 votos. A actual Presidencia da Xunta, a elixida polo Parlamento en 2012, conta con 661.281 votos, máis dos acadados por Fraga en 1989 e máis dos que tivo no seu momento Gerardo Fernández Albor, pero menos dos recadados polo propio Feijóo en 2009 e menos tamén que Fraga en 2001 e 1993. González Laxe chegou á Xunta tras unha moción de censura con deputados que mudaron de grupo Non é posible incluír neste rexistro o único presidente galego que, ata o momento, chegou ao cargo a través dunha moción de censura. Fernando González Laxe desbancou a Albor en 1987 grazas aos deputados do seu grupo, o PSdeG, pero tamén co aval de cinco deputados que se presentaran ás eleccións por Coalición Popular e despois pasaron a Coalición Galega, da que marcharon os dous deputados que formaron o Partido Nacionalista Galego. O devandito sistema de listas pechadas impide saber cantos votos sustentaban aquel Goberno que tiña, non obstante, a maioría dos escanos da Cámara.


Summary: "Os vándalos regresaron ao monumento de Marx no cemiterio de Highgate. Parvos. Ignorantes", denuncian na rede de Twitter a asociación que xestiona este camposanto londinense.

A primeira vez a martelazos e nesta segunda con pintura vermella. O memorial de Karl Marx (1818-1883) volveu ser atacado, dúas veces en menos de dúas semanas. A tumba no cemiterio de Highgate no norte de Londres foi obxecto dun novo ataque vandálico, denunciou nas redes sociais a asociación que se encarga de coidar e xestionar este camposanto londinense. Descoñecidos luxaron con pintura vermella o memorial, onde escribiron "Memorial do holocausto bolxevique 1917-1053, 66.000.000 mortos" e 'Arquitecto do xenocidio terror e opresión asasinato en masa". A parte máis antigua e fráxil do monumento, unha placa de mármore cos nomes das persoas enterradas alí, foi atacada de novo, golpeada cun obxecto contundente, como xa acontecera o pasado 4 de febreiro. "Os vándalos regresaron ao monumento de Marx no cemiterio de Highgate. Insensato, Parco, Ignorante. Opine o que sexa sobre o legado de Marx mais non é este o xeito de impoñer o seu punto de vista", escribiron na rede social desde a conta do Highgate Cemetery.


Summary: Foi presentada por Avogados Cristiáns – os mesmos que denunciaron Willy Toledo-, que considera que o dramaturgo galego co seu discurso carnavaleiro na capital galega "atentou" contra o Apóstolo e a Virxe María.

Un xulgado de Compostela admiteu a trámite a querela imterposta pola Asociación Española de Avogados Cristianos contra o pregón que o dramaturgo Carlos Santiago deu na Festa do Entroido da capital de Galiza. Esta asociación considera que o artista cometeu un presunto delito de inxurias, de incitación á discriminación e contra os sentimentos relixiosos. É máis, presentou a querela ao entender que o dramaturgo difundiu, a través do seu discurso, burlas cara a igrexa e "calificativos eróticos e soeces que atentaban contra o Apóstolo, a Virxe María e a Señora do Pilar". O alcalde compostelán, Martiño Noriega, xa manifestou que espera que a querela "non leve ningunha outra consecuencia". "Confío no estado de dereito, non podo pensar que imos estar nun tribunal inquisitorial. Estamos no século XXI", dixo. Igrexa e PP fixeron cruzada común contra o pregón de carnaval de Compostela, contra o seu autor e contra o propio concello. Un pregón carnavaleiro en que Carlos Santiago, nunha sátira do Apóstol, animaba a vivir as festas. El Correo Gallego montou unha cruzada contra pregón, pregoeiro e concello afirmando que asistentes ao acto se sentiran insultados e ofendidos polo seu contido, no que, apontaban, que se ofenderan sentimentos relixiosos. Axiña saíron a dar cobertura política o PP de Santiago e, tamén o de Zaragoza (pois tamén, disque, se ofendera a Virxe do Pilar). Desde peticións de arrepentimento pública a de dimisión, non faltou de nada. Nin sequer ameazas (mesmo de norte) nas redes sociais ao alcalde de Compostela, Martiño Noriega, e ao pregoeiro. No sarillo non podía faltar a igrexa: o arcebispado de Compostela organizou un acto de "desagravio" na Catedral este sábado pasado. Ao día seguinte, e para que o conto non morra, o propio presidente español, Mariano Rajoy, publicaba no seu twitter: "Mi apoyo a los vecinos de Santiago que quieren que las fiestas, como el pasado carnaval, sean momentos de respeto y convivencia, y esperan eso mismo de su ayuntamiento. Los pregones deberían servir para invitar a todos a la celebración, no para indignar a la mayoría. MR".


Cando hai cinco anos botaba a andar Si, hai saída, a asociación de axuda a vítimas de violencia de xénero da que formo parte, tiñamos moi claro que unha parte fundamental e básica do noso traballo ía ser tentar paliar no posible unha das eivas mais grandes que existían na atención as mulleres que sufren malos tratos: O acompañamento cando acuden a denunciar e no proceso posterior, tan duro ou mais que o momento da denuncia.Acometimos esa labor desde o minuto cero, e fumos conscientes do importante que era, e segue sendo, obviamente, a nosa compaña para as vítimas.O medo, o estado de confusión no que chegan a comisaría, a incerteza ante o seu futuro e, en moitos casos tamén o dos seus fillos, o descoñecemento do proceso que lles agarda despois de denunciar, unidos a unha, as veces, cuestionable atención, ou non todo o boa que sería de desexar, xa que a empatía e a sensibilidade non sempre están presentes neses despachos onde, diante dunhos policías que, en moitas ocasións, por moita formación que teñan, algo que non poñemos en dúbida, non son quen de amosar un mínimo de comprensión, de agarimo, limitándose a levar adiante unhos trámites de xeito mecánico, frio, sen decatarse de que teñen diante a unha muller, a un ser humano, totalmente destrozado, fan que esa tarefa, unidas ao asesoramento que lles prestamos, cobre unha especial relevancia.Nun tempo case récord non só teñen que contar a súa historia unha e outra vez, unha historia que, agás contadas excepcións, ven de moi atrás, e arrastra moita dor, moito sufrimento, e que culmina con ese episodio mais grave ou mais violento que as levou a es comisaría, se non que deben tomar decisións, dar respostas a cuestións que, nin coñecen na maioría das ocasións, nin están en condicións de facelo coherente e obxectivamente, o que pode implicar graves e tal vez irremediables consecuencias para as súas vidas.E eso no mellor dos casos, porque non son raras as ocasións nas que se sinten cuestionadas, xulgadas e mesmo non cridas.Esgotadas física e emocionalmente, unha man que colla a súa e que lles faga sentir que non están soas é fundamental.E non remata ahí.O noso contacto coa vítimas continúa unha vez que saen desa comisaría, e non estou a referirme tan só ao feito de acompañalas ao Xulgado, que, por suposto, é algo que tamén facemos, se non que se fai extensivo a estar con elas cando teñen que acudir, por exemplo, a entregar aos seus fillos ao Punto de Encontro Familiar, a prestar declaración diante do xuiz, etc, etc.O seguemento que, desde que chegan a nos, iniciamos, pasa a convertirse nunha constante, xa que son moitos os momentos nos que lles xurden dúbidas, temores, nos que precisan falar, que alguien as tranquilice, que lles dea unha man, ou que levante un teléfono e as escoite e lles diga que vai estar ao seu carón, que vai loitar con elas., Ese contacto pode durar mesmo anos, porque un proceso de violencia de xénero non é un catarro, para o que tomes unha Aspirina e desaparezca. Hai moitos atrancos no camiño, moitas idas e vidas, e non se pode baixar a garda, hai que estar ahí cando te necesitanTamén vixiamos de xeito especial que a protección que se lles debe prestar a aquelas mulleres e menores que a precisan por atoparse nunha situación de risco se leve a cabo do xeito correcto, dando a voz de alarma se isto non se fai, e mesmo suplíndoa as veces.Para Si, hai saída non hai días festivos, nin vacacións, nin pontes. O mesmo da que sexa verán ou inverno.Sempre, do mellor xeito posible, dado que nos mesmas somos os nosos propios recursos, tentamos estar ahí , porque nunca se sabe cando imos ser precisas, e a axuda a vítimas da violencia machista non pode ser doutro xeito. Non ten datas, nin horarios, nin vacacións, porque tampouco o maltrato os ten. De feito, adoita estar mais presente nas datas de lecer, algo que sempre se debería ter presente, xa que precisamente nelas, cando mais o precisan, a súa desprotección é maior, por mor das vacacións e a falta de persoal.Non descuidamos tampouco o asesoramento legal, que un equipo de profesionais, sen remuneración algunha, lles ofrecen todas as veces que precisen, aclarándolles cantas dúbidas lles xurden, que, como é ben doado de entender, son moitas e contínuas.Sabemos moito de noites sen durmir, de horas e mais horas nunha comisaría ou nos pasillos dun xulgado, de chamadas de madrugada, de choros, de pánico, de ansiedade.Tamén, e eso non podemos esquecelo, algo imposible, nin obvialo, de agarimo, de agradecemento, de apertas que o dín todo, de mensaxes de supervivintes que che dan os folgos para seguir loitando ata onde faga falta, de bicos de pequerrechos para os que somos a imaxe da esperanza.Eso é impagable, e non o cambiaríamos por nada!. Todo isto, por suposto, compatibilizando a nosa actividade o mellor que podemos cos nosos respectivos traballos, porque nos non vivimos da asociación, ninguén nos financia, algo, que quede claro, polo que optamos.Non saímos nas fotos, prácticamente ninguén se fai eco do noso traballo, pero estamos ahí, calada pero constantemente, porque o noso si é vocacional, porque realmente cremos no que estamos a facer e ningunha outra motivación nos move.Por qué estou a contar todo isto?.Pois moi sinxelo. Porque levo días tentando dixerir e mesmo comprender unha nova medida, ou polo menos o xeito de plantexala, que a Xunta anunciou hai pouco mais dunha semana é que é como mínimo, e con todo o respecto o digo, indicativa de que, en cuestión de violencia de xénero, como desde Si, hai saída repetimos tantas e tantas veces, a realidade de quen a sufre é unha auténtica descoñecida, e así pasa o que pasa. Non pode ser doutro xeito.Por mor dun acordo asinado co Colexio de Traballo Social, e vaia por diante o meu respecto por este colectivo e polos seus integrantes, un grupo de profesionais ao que a prensa define como un "pequeno pero poderoso exército", van instaurar un "turno de oficio" que se vai a encargar, básicamente, de acompañar as vítimas a comisaría, previo aviso, por mor dun protocolo, desde a propia comisaría ou o xulgado, e terán o cometido, din, de detectar as necesidades da vítima e de apoiala na súa toma de decisións, así como nas xestións posteriores e informalas dos recursos a dos que poden dispoñer. Dito doutro xeito, o que levamos facendo os demais moitos anos, e non necesitamos, ademais, tanto tempo para decatarnos do necesario que é, nin, desde logo, lle demos tanto bombo.Din tamén que van concienciar aos Corpos de Seguridade, porque fan o seu traballo, pero non sempre están sensibilizados ou teñen toda a información.Perdón?????.Canto tempo levamos alertando as que si vivimos o día a día das vítimas desta realidade? Ou acaso é algo que comezou a suceder últimamente?.E o colmo dos colmos é que afirmen que "os axentes non teñen por qué saber facer ese traballo".De traca!!!.Anos loitando para que a Policía teña a formación necesaria para exercer a súa función coas vítimas, pero agora, de súpeto, resulta que non é preciso, que o mesmo da que o policía encargado estea formado e teña unha elemental e mínima empatía ou sexa un "garrulo", con perdón, de marca maior, e con sensibilidade cero, que para eso chega ese "exército", que, francamente, non sei por qué non comezaron a exercer antes os seus milagres e que, polo que se ve, asumirán tamén as eivas, se é que as hai, e as labores policiais.Igual así, esa lista arrepiante de mulleres asasinadas era un chisquiño mais curta.Aclaran, eso sí, que non van facer seguemento.Home claro, faltaba mais!Estar alí, na comisaría, que te vexan, que cobres por eso, porque supoño que o seu traballo será remunerado, e se non é así pido desculpas, está moi ben, pero xa despois, ter que estar pendente cada vez que a muller lle xurde unha dúbida, cada vez que hai que acompañala porque teme cruzarse co seu agresor, ou cando a ansiedade a afoga e se aferra ao teléfono desesperada para que a escoiten, a calquera hora do día ou da noite....eso xa é outro cantar, porque ocupa moito tempo, e altruismo si, pero sen pasarse!. Pero o que mais rechía de todo é que tivéramos que chegar ata aquí, ata o ano 2019, cunha lista arrepiante de vítimas da violencia machista, para que se descubrira a pólvora, ou, o que é o mesmo, a necesidade dese apoio.Non é de estrañar, visto o visto, que a violencia de xénero medre e medre sen parar.Se estamos así a estas alturas, mellor nin imaxinar o que nos agarda.Ogallá ese "exército" poida paliar o feminicidio que nos asola. De verdade que non o digo por dicir, Como tampouco digo por dicir que a teoría está moi ben, e é unha cousa, pero a práctica, o vivir a dor, a impotencia, o medo, destas mulleres, dos seus fillos, sobre o terreno, día a día, outra moi diferente. Eso non hai universidade que o ensine. Hai que vivilo.Se a finalidade é a que se dí, se realmente se quere construir e non acadar méritos, a voz, a colaboración, a interactuación, cos que realmente coñecemos o que é a violencia de xénero, sería non importante, se non fundamental, ademais dun xesto de cortesía, todo hai que dicilo, porque, ao fin e ao cabo, ese oco que semellan acaban de descubrir, hai anos que nos o estamos enchendo, ou polo menos, facemos todo canto está nas nosas mans para que así sexa.Un chisquiño de humildade, e recoñecer que a nosa labor, malia que non ten tanta sona, nin estea tan recoñecida social e políticamente, e mesmo moleste moitas veces, de algo serve, podería ser un primeiro e importantísimo chanzo para iniciar unha loita conxunta que sería o único xeito de avanzar e tentar que a nos, as mulleres, aos nosos fillos, deixen de matarnos.E guste ou non guste admitilo, ninguén, agás quen o vive de primeira man, poderá dar unha información mais veraz, e que redundaría no beneficio das vítimas, que se supón é do que se trata.Porque isto non vai de levarse méritos. Ou si?.


Summary: Como recollermos o froito para que dure todo o ano.

Setembro supón a recta final do verán e o comezo do outono e xa o di o noso refraneiro: "No setembro, colleita e non sementes". Este mes, sen ningunha dúbida, é unha época de gran variedade onde os nosos froiteiros énchense dunha infinidade de cores para que poidamos gozar das froitas máis ricas do ano: o verde das peras, mazás e uvas, o vermello das framboesas, amorodos e tomates, o morado das amoras e arandos... E xa que temos tanta variedade sería unha mágoa non aproveitarmos a oportunidade de gozarmos destes manxares todo o ano. Por iso, a seguir, preséntanse unha serie de alternativas para conservamos os produtos da horta e dispoñermos deles cando quixermos. Unha vez que probas a salsa de tomate caseira, non vas querer a do supermercado. Nunha primeira ollada pode parecer moi laborioso facela, mais o esforzo merece a pena. Simplemente temos que botar nunha pota os tomates cortados en anacos e deixarmos que se fagan a lume baixo até se converteren en salsa. Podemos engadirlle un rustrido de cebola para facela máis doce ou de vos gustar o picante, un chile tamén será benvido. E para termos salsa todo o ano, só cómpre envasala ao baleiro fervendo os botes dúas veces durante 20 minutos ao baño maría, a primeira para esterilizalos e a segunda para conseguirmos o efecto baleiro. Agora que xa sabemos envasar ao baleiro, podemos preparar marmelada de arandos, framboesas, amorodos bravos ou amoras das silveiras dos nosos bosques e fragas. O único que hai que facer é cocermos as bagas cun pouco de azucre para sacarlle o acedume durante uns 45 minutos e xa teremos a nosa marmelada lista para unhas torradas ou para acompañar unha torta de mazá. E falando de mazás, seguro que no mes de setembro escoitastes iso de "ao seu tempo veñen as uvas e as mazás maduras". Concordaredes comigo en que a vendima ben merece un artigo para ela soa, mais conservar as mazás para que cheguen até o Nadal non é unha tarefa difícil. Antes era típico gardalas entre o centeo ou facerlle unha cama con herba seca e gardalas na adega ou no faiado. Hoxe podemos substituír a palla por follas de xornal e se as gardamos nun sitio escuro onde circule o aire, poderemos ter mazás até ben entrado o inverno e así poder cociñarmos biscoitos, empanadas ou doces coas mazás da casa. E facéndolle caso á nosa cultura popular lembrade que "en setembro non hai vella que non trema" porque "se queres mel, por San Miguel", "por Santa Tegra abala a nogueira" e "polo San Mateo vendima a reo". Sexa como for, setembro está para comermos a lingua!