Summary: O sector enfrontado ao secretario xeral galego de "cerrazón ao diálogo" e lamenta "este ruído, que non axuda ao cambio en Galiza".

Achicar a auga ao seu redor para lograr que se renda e deixe o cargo. Esta semella ser a estratexia que a dirección estatal de Podemos impulsa ante a decisión de Breogán Riobóo de se manter como secretario xeral en Galiza e facer caso omiso das exixencias de Madrid, que disolveu a dirección do partido no noso país. Estanse a restrinxir a Riobóo as capacidades executivas, como poder contratar persoal ou cortando o acceso á comunicación por correo alectrónico coa filiación podemita, segundo informa 'La Voz de Galicia'. Riobóo segue no cargo mais non ten competencias de facto, apontan desde o partido, cuxa ponte de mando estatal apostaría en isolar o secretario xeral galego, en situalo á marxe. Mais Riobóo non estaría só e tamén tería os seus apoios, entre eles en círculos dalgunhas cidades galegas ou correntes internas como 'Mar de Fondo'. A súa estratexia pasaría por se presengtar como o valedor das bases (defendendo que estas son as que teñen que decidir como e con quen concorrer nas galegas) fronte a "imposicións" de Madrid e os seus aliados en Galiza, situando os tres parlamentares. Para un destes parlamentares, Gómez-Reino, deputado no Congreso, "este ruído non axuda ninguén, non axuda ao cambio na Galiza" e considera que Riobóo pecou de "cerrazón ao diálogo". Así o manifesta end eclaracións a EP, onde sostén que foi un secretario xeral "que non quer escoitar o que pensan os seus compañeiros: que o resultado de En Marea é espectacular". E na grave crise interna de Podemos Galiza tamén opinan outros, como o alcalde de Ferrol, Jorge Suárez, militante de Esquefrda Unida, que atribúe a decisión de Riobóo de se manter como secretario xeral a que ten "medo" de non encabezar algunha candidatura nas galegas e considera que vai "a contracorrented o que demanda a sociedade".


Summary: "Imos dar a sorpresa o domingo", di Ana Pontón, "se hai unha gran mobilización de toda a xente que está farta e indignada de ver como o país vai para atrás". A nacionalista anima a concentrar todo o voto a prol do cambio no BNG

A facer historia este domingo chama o BNG para pór na Presidencia da Galiza por vez primeira unha muller e unha nacionalista: Ana Pontón. A sarriá encarna a recuperación electoral do Bloque que, após dar a volta hai catro anos ás enquisas, disponse agora a derrotar a maioría absoluta de Feixoo e a liderar o novo Goberno galego. Con ela conversa Nós Diario cando apenas quedan horas para votar. —Se estas eleccións son atípicas, máis o son na Mariña. Como ve a situación? É unha grave irresponsabilidade o que está facendo Feixoo e demostra que non lle preocupa a saúde das persoas da Mariña nin en que condicións exercerán o dereito ao voto. Ademais, é moi grave que Feixoo minimizase o rebrote polo feito de estar en campaña electoral e que mentise hai unha semana dicindo que o virus estaba controlando e que era por mor de dous bares. O brote está descontrolado, os informes falan de transmisión comunitaria e temos que responder nas urnas a tanta mentira, manipulación e irresponsabilidade do PP. Hai que responder nas urnas á mentira e irresponsabilidade do PP —Que tres leccións sacaría vendo a xestión que se fixo da crise? Foi un erro non fechar Madrid e non blindar Galiza e que isto non se tivese pedido desde a Xunta. O próximo Goberno galego, que aspiro a que o nacionalismo lidere, ten que ter claro que, ante unha situación así, sexa onde sexa o rebrote, hai que fechar. De feito, na Mariña estamos vendo agora que si era posíbel blindar un territorio e que Madrid non se fechou por ser a capital do Estado e as connotacións que iso implicaba. O noso compromiso é: sanidade pública, máis recursos e sen precariedade A segunda lección é que a recentralización é ineficaz. A terceira ensina que non se pode actuar na improvisación constante. É moi grave que a Galiza siga sen plan nin protocolo fronte aos rebrotes. E, por suposto, é imprescindíbel reforzar a sanidade pública para protexer as persoas. O noso compromiso é claro: sanidade pública, con máis recursos, máis medios e sen precariedade no persoal. Queremos que o Sergas deixe de ser a primeira empresa de traballo temporal na Galiza e para iso hai que eliminar as taxas de reposición e convocar as 6.000 vacantes que hai no servizo de saúde. —Cal é o seu modelo residencial? O trato de Feixoo ás persoas maiores tradúcese en cero prazas públicas en residencias durante 11 anos. Ese é o modelo do PP, o cal beneficia empresas. Hai claros vínculos de dirixentes populares con corporacións e o que queren é facer negocio cos dereitos, e estes non se poden converter nun ben especulativo, menos aínda o dereito a unha vellez digna. Reconstruír un país pasa por termos un autogoberno máis forte Cambiaremos o modelo, apostando polas residencias públicas, de xestión directa da Xunta e cun formato de centros pequenos, para permitir un trato máis humano. Ademais, hai que investigar os erros que se cometeron para que nunca máis se repitan. —En que consiste a mesa de reconstrución que propón? Ten que servir para pór en marcha un novo modelo de país, contando coa opinión de todo o mundo e sabendo que a Galiza non pode seguir na inercia dos últimos anos. Das grandes crises xorden grandes oportunidades e nós queremos cambiar o modelo, camiñando cara a unha economía verde, onde as enerxías renovábeis se usen para desenvolver o país, pondo en marcha políticas de recuperación do rural, defendendo os sectores produtivos e unha reindustrialización sostíbel. Reconstruír un país con futuro pasa por termos un autogoberno máis forte que permita ter recursos para protexer a sociedade e tomar decisións de calado sobre o noso futuro sen depender de Madrid ou Bruxelas. As galegas e galegos somos os mellores para poder definir o noso futuro. —Iso implica dar un novo status a Galiza? O primeiro en canto cheguemos ao Goberno é facer que se cumpra o acordado na investidura con Pedro Sánchez, pór en marcha a comisión mixta de transferencias e ampliarmos todas as competencias que fican pendentes. Mais iso é só un paso pequeno, temos que ampliar o horizonte sobre como definimos o noso autogoberno, temos un estatuto con mais de 30 anos e chegou o momento de debater sobre un novo marco político que nos recoñeza como nación, que nos permita ter un concerto económico e ferramentas para mellorar a vida da xente, dando futuro e esperanza a este país. —Que lle di a xente nestes últimos días de campaña? Cousas moi bonitas, teño que recoñecelo. Moita xente dime que votará BNG por primeira vez e que o fará absolutamente convencida. Para que haxa un cambio real, ten que liderar o BNG o Goberno Vexo un grande entusiasmo con que fagamos historia tendo por primeira vez unha muller na Presidencia e coas mans libres para defender Galiza. Parecía que ía ser unha campaña fría mais, a pesar da distancia física e das máscaras, estivo chea de emocións. A gran corrente de ilusión cara ao BNG segue a medrar e por iso están tan nerviosas outras candidaturas que pasaron toda campaña traendo reforzos por terra, mar e ar. —Vese entón liderando un Goberno de coalición con entendemento entre as distintas forzas? Sabemos que ningunha das forzas alternativas ao Partido Popular terá maioría absoluta. A cultura democrática do BNG é moi sólida e temos experiencia en Gobernos de coalición, mais tamén teño claro que para que haxa un cambio real o Goberno teno que liderar o Bloque Nacionalista Galego.


Summary: O movimento considerou uma vitória a decisão da justiça europeia de o retirar da lista de agrupamentos terroristas, embora mantenha os bens do grupo congelados na Europa.

"É uma vitória para a questão palestiniana e para os direitos do nosso povo", disse o porta-voz do Hamas, Fawzi Barhoum, em declarações à agência de notícias AFP. "Nós elogiamos o Tribunal da União Europeia por esta decisão positiva que deve agora ser seguida pelas medidas internacioanis para por fim á opressão do povo palestiniano", acrescentou o porta-voz. A decisão de retirar o Hamas da lista de organizações terroristas, onde se mantinha desde dezembro de 2001, não implica, segundo o tribunal, "nenhuma apreciação de fundo sobre a qualificação do movimento Hamas como grupo terrorista". Criado em 1987, na altura em que se registou a primeira Intifada (manifestação espontânea da população palestiniana contra a chamada ocupação israelita), o Hamas é considerado uma organização terrorista por Israel, pelos Estados Unidos, pelo Reino Unido, pelo Japão, pelo Canadá, pelo Egipto e, até hoje, pela União Europeia. O grupo reivindica a libertação da Palestina da "ocupação israelita". Info tirada de http://sicnoticias.sapo.pt/


Summary: A proposta do PSOE de crear un grupo que estude o sucedido no marco desta trama política saíu adiante hoxe no Congreso. No entanto, o Partido Popular escudouse en que a ninguén lle importa o pasado e VOX abstívose de votar.

O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, votou hoxe a favor de que se cree unha comisión para investigar a Operación Kitchen, que supostamente naceu no seo do Ministerio do Interior cando o titular era Jorge Fernández Díaz. A posíbel trama tiña a intención de espiar ao ex tesoureiro do PP, Luis Bárcenas, para recoller aquelas probas que tivera que puideran inculpar en casos de corrupción a cargos do Partido Popular. Co apoio de partidos como o BNG, a negativa do PP e a abstención de VOX, a comisión saíu adiante. Mesmo Ciudadanos quixo que existan ese estudo da realidade detrás da Kitchen. Unha vez acordada a conformación desta comisión, é preciso que se pacte quen a vai presidir e quen comporán a mesa que vai analizar os resultados. De feito, serán tamén as e os que se ocupen de citar a comparecentes. Nunha primeira instancia, a meta é ter o traballo feito en tres meses para poder levalo a pleno e tomar decisións, se ben cabe a posibilidade de que o tempo se teña que ampliar. O que hai que estudar e revisar é moito porque, como destacou o nacionalista Néstor Rego, hai que saber "que maldades tiveron que facer para salvar a Raxoi e ao Goberno do PP". Desde a súa posición reprobou que a estratexia de hoxe do Partido Popular fora rexeitar o grupo porque "a ninguén lle interesa o que fixeron fai nove anos, malia que sexa roubar, espiar, chantaxear ou, incluso, pensar nun secuestro". Desde o BNG pensan que é "precisa unha ruptura democrática, esa que desgraciadamente non tivo lugar ao final da ditadura, para avanzar en democracia e dereitos". Para iso, defende Rego, hai que ter unha etapa de "facer limpeza e sacar todo o lixo herdado e acumulado ao longo de 45 anos" O lodo da rúa Xénova Mentres o socialista Felipe Sicilia falaba da trama "corrupta para localizar e destruír calquera proba" que os comprometera, o nacionalista subliñou que "cunha xustiza realmente xusta, coa súa lei de partidos, o PP estaría hoxe ilegalizado". No PSOE a dúbida está en saber cantas accións poden verse afectadas pola investigación, polo que Sicilia recordoulle aos populares que "comecen a demostrar que non son unha trama". "Por máis que lles pese e por máis que griten, montaron a Kitchen para tapar dez anos de corrupción xeneralizada e institucionalizada e o lodazal no que converteran a rúa Xénova", espetou o representante. Unidas Podemos falou das "mazás podres", mentres Ciudadanos advertiu ao PSOE que tamén ten o seu pasado. VOX, que se mantivo nunha posición neutra á hora de votar, reprochou ao socialismo que queira "arrastrar ao lodo e castigar no fígado ao PP".


Summary: Declaracións do subdelegado na Galiza, Samuel Juárez, e do titular de Interior, Jorge Fernández Díaz, aseguran que o sinistro rexistrado no lugar de Angrois foi un accidente "e non hai ningún indicio que apunte a que non se tratou dun violento descarrilamento"

"Non hai ningún indicio que apunte a que non se tratou dun violento descarrilamento". Así se pronunciou o subdelegado do Goberno español na Galiza, Samuel Juárez, a respeito da hipótese de que o accidente de tren que causou a morte de polo menos 24 persoas, segundo o dado confirmado por Renfe, puidera ser un atentado. Na mesma liña falou tamén o ministro de Interior, Jorge Fernández Díaz, quen afirmou que se trata "dun accidente" e que "non caben, por tanto, outras hipóteses sobre outras causas".


Summary: A 'Irmandiña' entrará na Fase Intermedia da Copa das Rexións UEFA e compartirá grupo cos representantes de Hungría, Eslovenia e Suíza.

A Galiza será a representante estatal na Fase Intermedia da Copa das Rexións UEFA e compartirá grupo cos representantes de Hungría, Eslovenia e Suíza. No sorteo para as roldas preliminar e intermedia no regreso da competición europea de carácter amador, a Galiza estará directamente na Fase Intermedia ao ser a vixente campioa estatal tras derrotar o pasado 11 de marzo de 2020, pouco antes de decretarse o confinamento, a Andalucía na final. En total, inscribíronse 36 federacións, das cales Malta e San Marino presentarán seleccións nacionais non profesionais e o resto estará representado polas seleccións rexionais. As seleccións das 31 federacións participantes con maior coeficiente de competición, entre elas a galega, comezarán na Rolda Intermedia, e as outras cinco participarán na rolda preliminar para pelexar polo posto restante da rolda intermedia. Os partidos da rolda intermedia xogaranse entre o 15 de agosto e o 9 de decembro de 2022. Os oito gañadores dos grupos da rolda intermedia clasificaranse para a fase final, que decorrerá nas últimas semanas de xuño de 2023. Un total de 32 seleccións participantes Os 32 contendentes (31 equipos que participan nesta rolda e o gañador da rolda preliminar) dividíronse en catro grupos de oito equipos en función dos seus coeficientes. Os equipos, á súa vez, dividíronse en oito grupos de catro equipos, cada un deles cun de cada grupo. A continuación designaranse os anfitrións de cada mini torneo e os oito gañadores dos grupos clasificaranse para a fase final. Entre os grupos máis complicados está o 8, que reúne a Alemaña, Italia, Inglaterra e Macedonia do Norte xunto co 4, no que están a República Checa, Irlanda do Norte, Gales e Suecia.


Summary: O BNG únese á moción da marea local para que se elimine a comisión semellante á que a Xustiza investiga en Valga e pola que ten que declarar o goberno local. PP e PSOE aprobaron a creación destas xuntanzas co voto en contra de Bloque, Somos e a concelleira que agora asiste a ela. A oposición de Cabanas denuncia dietas como as que a Xustiza investiga en Valga

A oposición de Cabanas denuncia dietas como as que a Xustiza investiga en Valga O BNG unirase á moción de Somos Cabanas para a eliminación da xunta de delegados vixente en Cabanas, semellante ás comisións de coordinación que a Xustiza investiga en Valga. Logo da polémica xerada polas presuntas dietas irregulares do goberno local no concello pontevedrés e das denuncias pola existencia de órganos semellantes en Outes, Noia ou Curtis, a marea local da localidade eumesa solicitará a supresión destas discutidas xuntanzas do goberno local, así como que se reintegren estas contías percibidas indebidamente e se regularice a situación de acordo coa lei. O BNG únese á moción de Somos Cabanas para a eliminación da xunta de delegados Así, no vindeiro pleno de finais deste mes de marzo, o concelleiro do Bloque en Cabanas, Iago Varela, unirase á solicitude de Somos Cabanas e insistirá no "chamamento ao alcalde Germán Castrillón para que se cerciore da legalidade" da xunta de delegados. "De non ser legal ou ter dúbidas, que suspenda as reunións e reintegre as cantidades cobradas", aclara o BNG local, que lembra que leva todo o mandato advertindo que este órgano creado á marxe dos regulados pola lei "non debe existir", ao non ser "máis que unha forma encuberta" do goberno municipal -formado polos edís do PP e unha independente da Agrupación de Electores de Cabanas (AEC)- de "dar un soldo aos seus concelleiros saltándose as restricións legais que impuxo a lei Montoro". "Son unha forma encuberta do goberno local de dar un soldo aos seus concelleiros saltándos as restricións legais da lei Montoro" O BNG mantén a liña que amosara xa no pleno de organización tras as eleccións municipais, en xullo de 2015, cando advertira que a figura creada e apoiada no pleno polo PP e o PSOE supoñía "unha comisión opaca que o PP usa como argucia legal para pagar un soldo aos seus concelleiros". Naquel mesmo pleno, a concelleira de AEC votara en contra da creación deste órgano xunto ao representante do Bloque e ao de Somos Cabanas, sumando tres votos que nada fixeron ante os cinco a favor dos populares e os tres dos socialistas. Agora, a edil de AEC que forma parte do goberno local participa tamén desas xuntas de delegados e percibe as dietas denunciadas por parte da oposición ao "estar nunha situación similar ás comisións de coordinación que se investigan en Valga". A concelleira de AEC votara xunta a BNG e a marea local contra unhas comisións ás que agora asiste como membro do executivo "Xa foi no momento chamativo que a maioría de goberno aceptase eliminar a Xunta de Goberno Local (á que si asistiría o secretario) e en cambio fixese causa da xunta de delegados, que saíu adiante", lembra Iago Varela. Aínda o pasado mes de xaneiro, e ante a noticia de que sete dos nove edís populares de Valga foran chamados a declarar como investigados por un presunto delito de prevaricación e malversación de fondos pola creación e o cobro desas presuntas dietas irregulares, o BNG de Cabanas advertiu da existencia desta xunta de delegados como "figura semellante" ao órgano posto en cuestión e preguntou ao alcalde se podía asegurar que eses cobros "eran plenamente legais" e se existía "garantía xurídica". Daquela, o rexedor Germán Castrillón non respondeu á pregunta. No Bloque, como no resto de formacións que denuncian situacións irregulares semellantes noutros concellos, están á espera do desenvolvemento da actuación xudicial en Valga para posíbeis futuras actuacións. Desde Somos Cabanas advirten que, de non "recuar" na súa actitude o goberno local e de non resolverse a situación, acudirán á Fiscalía. Xuntanzas sen funcionario municipal Como no resto de casos, a estas xuntas de delegados tan só teñen dereito a acudir membros do goberno municipal -neste caso o alcalde, os outros catro edís do PP e a concelleira independente que apoia e forma parte do executivo local- que se reúnen para tratar, habitualmente, temas que logo serán abordados no pleno ou nas diferentes comisións debidamente reguladas. Cada un deles recibe 150 euros como dieta por asistencia, 50 euros máis dos que cobra calquera edil por asistir a outra comisión. Ás xuntas de delegados só existen membros do goberno, que cobran 150 euros por asistencia, 50 euros máis que por calquera comisión Segundo os cálculos da marea local, o gasto nestas xuntas de delegados teríanlle custado ao erario público en Cabanas arredor de 30.000 euros durante 2016, unha cifra que se incrementará a case 40.000 durante este ano de continuar levándose a cabo. Son cartos que non cotizan á Seguridade Social, xa que só se grava o IRPF. "Estas comisións non teñen funcións ningunhas, só serven para que o goberno do PP cobre sen declarar que ten salario", di o seu voceiro, Pérez Sardiña, que coincide coas críticas que desde a oposición de Valga, Outes, Noia ou Curtis fixeron das comisións de coordinación nas súas localidades, que consideran "sobresoldos" para o executivo local do PP disfrazados de dietas. En total, cada concelleiro de goberno percibe mensualmente 600 euros só neste concepto, ao que hai que sumar, a asignación a plenos, órganos externos, outras comisións e xuntas de voceiros. O alcalde, por ter unha dedicación parcial, non é remunerado pola asistencia a estas xuntas agora postas en cuestión. Ademais, as actas son asinadas polos edís asistentes e non hai funcionario público ningún que certifique as reunións. "É gravísimo; se non hai quen certifique, poderían non terse nin sequera realizado esa xunta e asinar só o formulario", advirte nunha crítica sobre a opacidade das xuntanzas que é común no resto de concellos onde se teñen denunciado.


Summary: Pasados dous meses de estaren a formalizar Reimundo e Urraca aquela mercé ao mosteiro de San Xoán de Poio, datada a 16 de xaneiro de 1105, os desexos convertéronse en realidade: nacía Afonso Reimúndez en Caldas de Reis. Parece ser que esta epifanía ten lugar o 1 de marzo dese ano e sobre dela Prudencio de Sandoval, que recolle o suceso na súa 'Historia de los reyes de Castilla y León', asígnalle certo halo de prodixio.

O monxe bieito publica a devandita obra en 1615, tres anos despois de ser promovido da cadeira episcopal tudense á pamplonesa. Velaquí un dos fragmentos máis suxestivos: "A primero día de Março deste año ponen el nacimiento del Infante Don Alonso, hijo del Conde Don Ramón y de la Infanta Doña Vrraca; y que pocos días antes de su nacimiento se vio en el ayre vn cometa, a manera de estrella resplandeciente, duró assí treynta días sin deshazerse, que parece que quiso el Señor dar señal del bien, que en estos reynos nacía". Noutros parágrafos, o autor reitera que Afonso VII naceu nun lugar "tan pequeño y oluidado como es Caldas de Rey, que por auerse criado este Príncipe se debe llamar de Rey". Prudencio afirma, outrosí, que as terras de Caldas eran da propiedade do "conde don Pedro de Traua". En relación con ese astro celeste, o cronista erra de cheo na data do seu paso, pois realmente acontece en 1106, feito que nos fai concluír que non coincide co ano de nacemento do emperador, tal e como matiza Antonio López Ferreiro. A traxectoria do Gran Cometa X/1106 C1 quedou documentada a partir dos primeiros días de febreiro de 1106, pois testemuños disto foron recollidos por moitos recunchos de Europa (Gales e Inglaterra) e do continente asiático. Por iso consideramos que pretender ligar o nacemento dun emperador coa aparición no firmamento dun estraño corpo implicaba case un milagre. Querería o cronista que entendésemos que existía relación directa entre a divindade e a realeza? Todo apunta a iso. Lembremos pasaxes bíblicas como as do nacemento do rei do Xudeus, Xesús Cristo (Mt. 2:1-11); e episodios históricos/lendarios sobre o apóstolo Santiago: o descubrimento do seu sartego no bosque Libredón, polo eremita Paio, logo dunha choiva de estrelas (segundo se recolle no Codex Calixtinus) e o Camiño a Compostela marcado polo iter stellarum, ou Vía Láctea, sobre o que cavila Carlomagno e que se recolle no Libro IV do devandito códice: "E deseguido veu no ceo un camiño de estrelas que comezaba no mar de Frisia e, estendéndose entre Alemaña e Italia, entre Galia e Aquitania, pasaba directamente pola Gascuña, Vasconia, Navarra e España até a Galiza, onde entón se ocultaba, ignoto, o corpo de Santiago". Alén disto, ao afirmar Prudencio de Sandoval que Afonso veu ao mundo nun lugar "pequeño y oluidado como es Caldas de Rey" créase unha certa analoxía que nos retrotrae ao nacemento de Xesús Cristo nun alpendre ou cortello do lugar de Belén (Lc. 2:1-7). Os Traba, titores do neno rexio De continuarmos co relato cronolóxico, e deixando atrás as intencionalidades do cronista, afirmaremos que un par de anos máis tarde do nacemento do infante falece o seu proxenitor, o conde Reimundo, ao que se lle dá sepultura na catedral de Compostela. Sandoval, a este respecto, engade que cando "supo el Rey Don Alonso la muerte de su yerno, pesole, embió a Fortun Laynez de Monçon, dando el pésame a su hija, y que no saliesse de Santiago hasta que él auisasse; y al Conde Don Pedro Assures que cuidase della, y al Conde Don Pedro de Traua, que tuuiesse cuenta con el Infante Don Alonso, que quedaua muy niño, criose en Caldas de Rey, lugar entre Ponteuedra y Santiago". E así foi que o propio conde de Traba se encarga da titoría de neno rexio, non sen poucas dificultades pois até que o príncipe acade a coroa do reino han suceder moitos conflitos. Na cidade de León, entre outubro e decembro de 1107, advertírase nunha reunión que se a nai do cativo volvía contraer nupcias, sería este o sucesor no trono galego. Cumpría primar a lexitimidade de Afonso Reimúndez, e por iso os nobres xuraron tal lealdade perante Diego Xelmírez e o tío do meniño, Guy de Borgogne, daquela arcebispo de Viena e futuro Papa Calixto II. As leas conxugais non se fan demorar Urraca, facendo caso omiso desta advertencia, dous anos máis tarde únese en matrimonio ao monarca aragonés Afonso I "O Batallador" mais, por mor da vinculación sanguínea que ten con el, á condesa da Galiza complícaselle en alto grao a situación: a Igrexa, contraria a ese tipo de alianzas e declarándoa en incesta coniugii copula, ameázaa con ser excomungada. Certo é que, segundo parece, Afonso VI consentira tales esponsais, quizais desesperado tras a morte en Uclés do seu fillo Sancho. Así e todo, as leas conxugais non se fan demorar. O aragonés métea no cárcere pouco despois do primeiro aniversario de vodas, e esta circunstancia debe provocar que, de xeito puntual, Urraca acepte a liña sucesoria do seu fillo. A coroación do neno rexio en Compostela Así as cousas, 1109 preséntase como un ano complicado. O segundo marido de Urraca cabalga co seu exército cara a Galiza e, no castelo de Monterroso, os galegos sofren unha importante derrota. Pregoaba, xa que logo, un aviso importante: que se podía retar contra aqueles que non velasen polos intereses da súa muller que eran, obviamente, os seus propios. Os ataques propinados polo aragonés en territorio galego non serían poucos, pois tanto Ourense como Lugo e outras demarcacións coñeceron a dureza da súa espada. Signo rodado do Arcebispo Xelmírez. (Foto: Arquivo do Reino de Galicia) De retornarmos a 1109 cumpriría sinalar que nese ano o "neno rexio" é proclamado rei por Pedro Froilaz de Traba, ao que secunda case a totalidade da nobreza do país, malia as indecisións e/ou intereses de Xelmírez e a rebeldía do monarca aragonés. Lembremos que Xosé García Oro ten sinalado, referíndose ao bispo de Compostela e ao de Traba, que ambos personaxes "representan e capitanean as opcións políticas do reino galego". Cando en 1110 trasladan a Afonso Reimúndez a León para ser coroado rei da Galiza, xorde un conflito de non moi sinxela resolución: o cativo e o seu séquito son secuestrados na fortaleza de Castrelo de Miño. A fame, a sede e a preocupación apodéranse dos presos, polo que comeza a deseñarse un pacto de liberación que non dá froito axiña. Un dos persoeiros que promove a conspiración contra o propio bispo, próximo a Urraca, é o xenro do conde de Traba (Arias Pérez de Deza) e, entre outros máis, o cabaleiro Fernán Sánchez, quen por aquel tempo subxugaba as terras de Lemos. Os acordos de entronización do meniño xa estaban fechados e o acto solemne terá lugar na catedral santiaguesa en setembro de 1111 Logo de que Xelmírez e varias persoas do seu séquito acadasen a liberación, achega R. A. Fletcher que non se atoparon dificultades "en estabelecer un campo común de intereses (...). Don Diego abandonou a irmandade e uniuse ás ringleiras dos Traba". Aínda que pasaría algún tempo, os acordos de entronización do meniño xa estaban fechados e o acto solemne terá lugar na catedral santiaguesa, concretamente o 17 de setembro de 1111. Tomándoo o propio Xelmírez, "conduciuno con ánimo gozoso ante o altar de Santiago Apóstolo, onde se asegura que descansa o seu corpo, e alí, segundo as normas canónicas relixiosamente unxiuno como rei, entregoulle a espada e o cetro e, coroado con diadema de ouro, fíxoo sentar ao xa proclamado rei na sé pontifical". Así queda relatada na Historia Compostelá a coroación de Afonso VII como o novo rei da Galiza, entendida esta como o espazo que ocupa na actualidade, o norte do que hoxe é Portugal e zonas leonesas, como sinala tanto A. López Carreira como R. A. Fletcher. Logo da eucaristía, celébrase un fastoso banquete no palacio real con viandas, viño, sidra e diversos manxares. Pedro Froilaz é o dapífero do monarca, Roi Pérez de Traba actúa de alférez, Nuno Pais vai presentando os pratos e Bermudo Pérez exerce as funcións de escanciador real. O reinado de Afonso VII Emporiso, esta coroación non inhibe as intencións de Urraca polo que, en varias ocasións, intenta persuadir a Xelmírez –por medio de gorentosas doazóns– para que apoiase os seus propósitos, algúns dos cales frutifican en Sahagún, no ano 1116, coa sinatura dun pacto no que se delimitan os dominios do rei galego e da súa nai. Este acordo non se culmina dun xeito pacífico, pois Compostela revoluciónase e o rei ten que estender un outro acordo en 1117, "O Pacto do Tambre", desta volta co bispo da diocese. Urraca, non contenta, ano si ano tamén, porfía en facer prevalecer os seus dereitos en territorio galego e Afonso xa se vén dicindo "Emperador" dende anos atrás. Tal é a rebeldía de Urraca que en 1123 invade Galiza, mete en prisión a Pedro Froilaz de Traba e intenta frear as políticas da súa irmá Tereixa de Portugal, tal e como achega José María García-Osuna. Seis anos despois de que Xelmírez acadase de Roma a concesión de sé metropolitana para a igrexa de Santiago, a condesa da Galiza falece en Saldaña o 8 de marzo. E nese 1126 o seu fillo pasa a ser o lexítimo sucesor de todos os dominios que eran propios da súa nai, malia que certos personaxes rebeldes non lle facilitasen as cousas. Na mesma vila palentina na que morrera Urraca, Afonso casa un par de anos máis tarde con Berenguela de Barcelona, que era filla de Dulce de Provenza e o dux catalanensis Ramón Berenguer –conde de Barcelona, Girona, Osona, Provenza e Cerdeña– así como tamén cuñada de Rodrigo Díaz de Vivar. Entre outras persoas, á cerimonia matrimonial asisten o tenente de Sarria, Rodrigo Vélaz; o futuro tenente da Limia, Rodrigo Pérez de Traba; Tareixa Afonso, condesa de Portugal; e Fernán Pérez de Traba, conde de Traba e Trastámara. O emperador será inhumado na catedral de Toledo Berenguela ten co emperador non menos de sete fillos, nomeadamente a Sancho III (ao que lle entrega o reino de Castela), Reimundo, Sancha, Fernando II (monarca dos tronos de Galiza e León), Constanza, García e Afonso; e aquela ha falecer o 15 de xaneiro de 1149 en Palencia. Os seus restos mortais serán trasladados á basílica compostelá, último leito de pedra e oración no que Afonso VII tamén desexou descansar. Emporiso, tal devezo non chegaría acontecer: o emperador será inhumado na catedral de Toledo, concretamente na capela de Santa Cruz, logo perder a vida no lugar de La Fresneda o 21 de agosto de 1157. Por outra banda, no intervalo comprendido entre ambos pasamentos, o rei volvera estabelecer alianzas matrimoniais na cidade de Soria cunha filla do duque de Polonia Vladislao II. Riquilda, segunda muller do emperador, trae ao mundo un par de infantes: Fernando de Castela, que falece de cativo; e Sancha, que casa en Zaragoza con Afonso II de Aragón. A independencia de Portugal Será Fernán Pérez de Traba, fillo do conde desa casa, quen suceda ao seu proxenitor e apareza loitando contra o Afonso Henriques na batalla de San Mamede. Tras a derrota dos galegos do norte en 1128, comeza a nacer o reino de Portugal. En contra das causas emancipadoras do condado portugués tamén toma posición a nai de Afonso Henriques, Tareixa, filla natural de Afonso VI da Galiza e muller de Henrique de Borgoña. Son dúas as fillas que Tareixa ten con Fernán Pérez, co que non sabemos se estivo casado ou só mantivo unha relación. Velaquí os seus nomes: Tareixa Fernández de Traba, muller de Fernando II da Galiza; e Sancha Fernández de Traba, que se une a Álvaro Rodríguez de Sarria (tamén coñecido como Alvarus Roderici Galletiae). Segundo parece, a proxenitora do primeiro rei de Portugal sería a introdutora da Orde do Temple nese país, tal e como nos trae Carlos Pereira Martínez, polo que quizais tamén sería a súa parella, o conde de Traba, quen debeu facer o mesmo en terras galegas.


Summary: A xornalista verinense Esther Estévez é a imaxe das dúbidas lingüísticas na Televisión da Galiza. Presenta o programa 'Dígocho eu' desde o inicio de 2020, meses despois de rematar a carreira, e o éxito nas redes sociais foi exponencial, hai quen di que coa axuda do confinamento e dun maior uso dos contidos audiovisuais, até hoxe. O mérito, como explica sempre, non é só dela senón dun equipo que quixo innovar e tratar a información da nosa lingua de maneira máis amena.

Como leva pasar a ser tan coñecida en tan pouco tempo? Levamos un ano co programa mais si é certo que o boom xurdiu hai pouco. Nos últimos meses foi bastante tolaría todo. Pensando en frío, é moi forte todo que me está dando este proxecto. Hai certa presión con moitos ollos mirándome. A verdade é que no día a día esquézome e fago o meu traballo. Tento velo como algo bo mais tamén como unha responsabilidade. Na TVG houbo moitos programas de lingua galega. Como naceu 'Dígoche eu'? A diferenza con anteriores proxectos é que nós adaptámonos a como son as redes sociais agora mesmo. Comezamos o 1 de xaneiro de 2020 a través dunha idea de Carlos Amado, coordinador de contidos web. O propósito era ensinar termos que se nos escapan do galego, fuxir de castelanismos e saber curiosidades sobre a lingua ligando con apuntamentos lusófonos. Sempre cun toque de entretemento e bo humor. Propuxémonos sacar un vídeo diario e fixémolo. Marcaron as rede sociais, logo, o formato e a estratexia do programa? Eu traballaba en contidos para redes sociais e o programa pensouse para elas. Logo medrou e pasou a emitirse nos telexornais. Buscabamos brevidade para non aburrir e por ese motivo quitamos toda a seriedade que ten un programa de información. Informal, como é agora mesmo a linguaxe das redes. Falar de lingua e crear debate ao seu redor tamén ten o seu atractivo? Si, sempre. Está o debate da norma e os trazos dialectais, algo no que nós non nos metemos. Nós falamos só do galego da Real Academia Galega, aínda que eu defendo a morte os trazos dialectais. Outra cousa é que hai quen defende o galego da súa zona e non se decata que emprega palabras que non son galegas, aquelas que o castelán, ao convivir co galego, foi introducindo. O propio funcionamento do espazo crea debate ao propor non falar con determinadas palabras, algo que chegou a enfadar nun principio. Tampouco nos metemos na cuestión do reintegracionismo para non crear outra polémica. Pregúntanlle pola rúa cuestións lingüísticas? Cústalle moito á xente entender. Agora coa situación de pandemia da Covid-19 e o feito de levar máscara paso algo máis desapercibida. Si é certo que as persoas cren que son ese papel que fago na televisión, pode ser por transmitir esa confianza. Expliquei moitas veces que eu son xornalista e que teño moito interese pola lingua mais que non son filóloga. Limítome a facer o meu traballo e comunicar o que me di a miña compañeira lingüista. Nas redes sociais pregúntanme moitas dúbidas, que eu anoto, para ver se se pode facer un capítulo dela, mais non podo contestar porque preciso a axuda dunha lingüista. Como ve o futuro do galego? Antes era máis negativa. Non fan falta datos nin estatísticas para saber que é o que máis se fala na rúa. Mais agora coincido co equipo do Dígocho eu en que, aínda que se fala menos galego que na xeración dos nosos pais e nais, hai certo interese no idioma. Cando comezamos na rede social Tik Tok, que é para xente moi nova, vimos que aínda que moitos comentarios son en castelán, valoran de maneira positiva o noso contido e séguennos. Quero pensar que nalgún momento esas persoas volverán ao galego ou comezarán nel se nunca estivo. Se estás consumindo en galego, sexa o noso programa, música, cine, series ou teatro, animaraste a falalo. Non vexo rexeitamento na xente nova, que é o futuro.


Summary: O deputado Antón Sánchez atacou esta segunda feira a política do Goberno galego a respecto da enerxía eólica. "O sector eólico é un negocio privado moi suculento", dixo, "e as leis aprobadas no Parlamento deberían defender o interese xeral". Sánchez cifrou en 600 millóns de euros a facturación anual das empresas eólicas e acusou á Xunta de complicidade con diversos proxectos cuxa legalidade puxo en dúbida.

"Este modelo eólico realízase sen respecto polo país e sen respecto polaxente", afirmou. Como exemplo colocou un parque eólico que se está a construír entre Triacastela e Samos, "nun espazo que debera estar preservado por facer parte da Rede Natura". Mais, segundo o parlamentario, o proxecto sectorial de incidencia supramunicipal -publicado no Diario Oficial de Galicia o 14 de agosto- fíxose "para vestir o santo e legalizar obras que xa se estaban realizando ilegalmente". "Opacidade" e "ocultación de información" foron outras das acusacións esgrimidas por Sánchez. Para o deputadao, contra "o modelo do expolio cómpre apostar por un modelo sostíbel e democratizado, que poña por diante do beneficio privado as rendas dos habitantes, o crecemento endóxeno, e remate coa barra libre das empresas". Anunciou o rexisitro dunha Proposición Non de Lei ao respecto.


Summary: Cun custe ambiental e social incalculábel –en absoluto xustificábel pola xeración duns poucos e precarios empregos–, incrementado a nivel global coas emisións provocadas polo desprazamento de alimentos a milleiros de quilómetros, só nos queda esperar o estoupido final da burbulla, e con el asistir ao abandono –ou recualificación– dos millóns de metros cúbicos de formigón que un día soterraron milenios de construción xeolóxica e biolóxica na Galiza nosa.

Como "burbulla piscícola" habería que definir a que de xeito compulsivo tratan de exhalar, con modificacións cada vez máis agresivas, todos e cada un dos gobernos galegos dende que López Veiga lograse aprobar, co indecente parapeto dunha campaña electoral, aquel inefábel Plan Sectorial de Parques de Tecnoloxía Alimentaria de 2005, que poñía a disposición das transnacionais do peixe plano o mellor da nosa costa exterior virxe. Digo burbulla porque, ao cabo, a piscicultura en terra é iso, pois dá un valor excesivo de mercado, e xa que logo falso e susceptíbel de estoupar, a un modelo de produción de alimentos irresponsábel, baseado na usurpación e destrución irreversíbel do patrimonio natural común, na contaminación dos ecosistemas, na escravitude laboral e na pesca extractiva salvaxe, que fomenta os descartes para saciar a voracidade dunhas poucas especies carnívoras, amoreadas e dopadas con antibióticos, antisépticos e non poucos compostos hormonados. Así, teiman en engordar á mantenta a "futura" importancia da industria acuícola mentres agachan que os prezos dos peixes de plástico –e as insolentes subvencións destes macroproxectos– non fan máis que baixar. E máis que o farán coa posíbel expansión enfermiza destes campos de concentración de rodaballos, como escribiu Manuel Rivas. Chegará un intre en que o único xeito de sermos "líderes mundiais" –abraiante propósito!– será seguir aumentar as superficies destas factorías até que nin un só vestixio quede do mellor da nosa costa. Daquela, cun custe ambiental e social incalculábel –en absoluto xustificábel pola xeración duns poucos e precarios empregos–, incrementado a nivel global coas emisións provocadas polo desprazamento de alimentos a milleiros de quilómetros, só nos queda esperar o estoupido final da burbulla, e con el asistir ao abandono –ou recualificación– dos millóns de metros cúbicos de formigón que un día soterraron milenios de construción xeolóxica e biolóxica na Galiza nosa. Algo semellante ao exposto nestes parágrafos escribía eu hai un par de anos, e hai tres, e hai catro, e cinco, no decurso das loitas cívicas en contra, non só da destrución dalgúns enclaves senlleiros da nosa identidade natural como pobo, senón dun modelo de produción de alimentos que, como o da agroindustria, atenta directamente contra a nosa soberanía alimentar, que neste estrato representan a pesca artesanal e a acuicultura rural tradicional, ou extensiva, practicada polo pobo galego dende hai 4000 anos en forma de marisqueo. É mentira que a acuicultura industrial responda ao interese de reducir a presión sobre os ecosistemas mariños. Responde, antes ben, á instauración dun modelo de negocio que xa vimos na agricultura, co control absoluto dos mercados por unhas poucas empresas e non polas poboación locais e o direccionamento dos nosos hábitos alimentarios cara ao que interesa ao Deus Mercado. Unha fracasada revolución verde, xeradora de miseria, que aquí queren mudar en azul. Son as empresas as que deciden que peixes comemos, cando os comemos e onde os mercamos. Abonda con visitar os nosos mercados, cada vez con menos especies locais, ou os liñais das grandes superficies, nos que a presenza do rodaballo, das robalizas –non lubinas!– ou das douradas de monorración é cada día máis abafante. É no atentado a esta soberanía alimentar e na destrución do planeta onde debemos enmarcar a loita contra o desenvolvemento da acuicultura industrial. Nos últimos anos os movementos sociais galegos temos traballado moito ao redor deste concepto de soberanía alimentar, herdado da Vía Campesina, pero máis no eido do agro que no do mar, porque existe un Sindicato Labrego Galego que defende, de xeito case heroico, a sustentabilidade no agro; mais non existe un movemento nin unha conciencia na contorna costeira, malia que as nosas vilas mariñeiras están todas en depresión poboacional, depresión laboral, depresión de servizos e depresión cultural. O cemento, iso xa o vimos, non é o camiño. O malgoberno de Núñez Feijoó vén de dar un paso máis nesta xeira de plans e repláns de destrución declarando toda a nosa costa exterior, absolutamente toda, como susceptíbel de albergar fábricas de peixe. Non hai zonas de exclusión. O noso litoral fica ao completo a expensas dunhas poucas transnacionais, como Stolt Sea Farm –integrante do grupo Stolt-Nielsen, que cotiza na bolsa de Oslo e ten sede no paraíso fiscal de Luxemburgo– e Pescanova, e da súa capacidade para convencer a gobernantes indignos de que forcen a meirande expropiación, física e moral, da nosa historia. Cómpre reaxir na loita. Cómpre reactivarmos as mobilizacións. Cómpre castigar a esas empresas e ao goberno que as ampara. Mais cómpre, sobre todo, dirixir o discurso non tanto á salvagarda de enclaves naturais e humanos –que tamén– como ao rexeitamento dun modelo de produción de alimentos tan destrutor como inxusto dende calquera ollar, xa sexa económico, social ou ambiental.


Summary: O estado da lectura en galego é "delicadísimo". Ese é o adxectivo escollido pola Asociación Galega de Editores (AGE) para cualificar os datos do Barómetro de Hábitos de Lectura e Compra de Libros do Gremio de Editores estatal segundo os que só 4% das persoas elixe o galego como lingua de lectura.

"A situación en Galiza segue a ser moi preocupante", considera a asociación galega, "non só seguimos na zona baixa da estatística a nivel estatal, senón sobre todo por ese ínfimo 4% das persoas que afirma escoller libremente o galego como lingua de lectura". AGE —que xunta máis dunha trintena de empresas— saúda, porén, "o lixeiro incremento xeral, en todo o Estado, das persoas lectoras". Ao tempo e co foco en Galiza, demanda "unha vez máis políticas efectivas, reais e transversais de fomento da lectura en galego". "A nosa lingua é un patrimonio único que debe ser preservado e potenciado de maneira decidida", conclúe a nota, "conéctanos co mundo, porque nos fai singulares e vivos, e debe ser prestixiada". O estudo do gremio estatal baséase, no caso galego, nunha enquisa realizada a 278 persoas e cunha marxe de erro de 6%.


Summary: A Consellaría do Mar amplía o prazo e delimita as zonas coa intención de rematar co conflito entre bateeiros e percebeiros.

A resolución da Consellaría do Mar confirma a súa proposta de ampliar de maneira extraordinaria ao mes de xuño, após ampliarse con anterioridade a maio nunha primeira prórroga, o período de extracción de semente de mexillón en bancos naturais das comarcas costeiras de Pontevedra e da Coruña. Ademais, fixa as 16 zonas exclusivas xunto ao Parque das Illas Atlánticas para o traballo de percebeiros. A intención destas medidas é rematar co conflito entre bateeiros e percebeiros que tivo lugar nas últimas semanas como consecuencia da falta de mexilla nas zonas habituais de recollida e o traslado en busca dela a outros lugares de actividade habitual de percebeiros. Limitacións e zonas para os percebeiros A Xunta da Galiza estabelece 16 zonas nas que non se poderá extraer semente de mexillón, sen contar coas xa protexidas pola normativa das Illas Atlánticas. Trátase de: Punta Xinete e Loucenzas, Ribel, Costa da Vela, Illas Ronseis, Punta Boi-Parador, Silleiro, Monte Lourido, Punta Orelluda, Portocelo-Agoeira, Cala da Cetaria, Couso, Sagres, Mera, A Torre, Roncudo e A Barca. Ademais, como medida de prevención para permitir que se manteñan distancias de seguridade, Mar limita a 10 persoas as que poden participar ao mesmo tempo na recollida de fazula nunha mesma zona. Á prórroga do prazo súmase o incremento do número de cordas nas bateas, con 50 máis sobre as 100 permitidas habitualmente, así como a posibilidade extraer semente de mexillón no interior dos portos que dependan da Xunta da Galiza.


Summary: O secretario xeral do PPdeG e vicepresidente da Xunta tratará "personalmente" co alcalde de Santiago a súa nova imputación xudicial e inicia accións internas contra os edís rebeldes do Concello amiense

As augas seguen a baixar revoltas no PPdeG. Ao contrario do que cabería esperar no terceiro día despois do congreso previsto como unha cerimonia de aclamación a Alberto Núñez Feijóo, o secretario xeral do partido e vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, viuse forzado a intervir na mestura de imputacións xudiciais e enfrontamentos internos que arde en Compostela e tamén en Ames, concello próximo á capital no que o conflito está unicamente motivado por leas intestinas. Despois de que, a última hora do martes, saltase á luz que o alcalde compostelán, Ángel Currás, é chamado a declarar como imputado noutro caso ademais de no Pokémon -desta volta, pola denuncia dun policía local- Rueda revelaba a súa intención de falar co rexedor este mesmo mércores. Quere coñecer "exactamente os termos" da imputación "e a súa valoración" ao respecto. Fronte á pechada defensa de Currás realizada polo propio Feijóo en pasadas semanas, o número dous do presidente semella medir agora moito as súas mostras de confianza cara ao sucesor de Gerardo Conde Roa. A posibilidade de que esta imputación estea vinculada co caso Espadas -o ex edil do PP de Santiago interceptado durmido ao volante do seu vehículo a altas horas da noite- non fai máis que avivar o lume, máis aínda despois do ascenso á portavocía do PPdeG de Paula Prado, principal opositora interna ao alcalde. Rueda falará con Currás para coñecer "exactamente os termos" da súa segunda imputación xudicial Neste marasmo Alfonso Rueda admite que lle gustaría que "ningunha destas imputacións se producisen" e, unha vez escoitadas as explicacións de Currás, aplicarase a máxima de que "os órganos do partido examinen a actuación xudicial". Non haberá unha "dimisión automática" do alcalde porque sería "incoherente" co xeito de proceder do partido, di, nun contexto no que non cabe "equiparar imputación e culpabilidade nin pensar que todas as imputacións teñen a mesma gravidade". Así as cousas, Rueda non aclara se a cúpula conservadora se decantará por forzar a marcha de Currás e fai o propio cando é cuestionado polo momento en que se resolverá a acumulación de cargos de Prado, que actualmente é concelleira, deputada e voceira do partido. "A decisión será tomada nun prazo de tempo curto", asegura. En todo caso, nega que as "tensións" existentes no grupo municipal de Compostela se vaian "aliviar" se Prado deixa o consistorio. Nesta liña, envía o enésimo recado aos seus compañeiros de Santiago: "o que hai que facer é gobernar para os cidadáns e dedicarlle o menor tempo posible, ou ningún, a discutir entre as persoas", advirte. A "unidade" como "imaxe de marca" A mensaxe oficial do partido incide na "unidade" mentres en Ames os edís populares deixan o alcalde en minoría Malia ter todas estas frontes abertas a mensaxe oficial do PP é que a intención dos seus dirixentes é "protexer a unidade interna que é a súa imaxe de marca dende sempre". Así o asegura a formación conservadora nun comunicado remitido aos medios, no que ademais atribúe a Rueda a explicación de que "os populares non consentirán que a unidade, a cohesión interna e, en suma, o traballar unidos por un proxecto común, que sempre caracterizou o partido, se vexa comprometida por diferenzas particulares". Con estas afirmacións o partido non terza na guerra aberta dos seus edís en Santiago, senón en Ames, onde catro dos concelleiros críticos co alcalde, Santiago Amor, abandonaron as súas áreas de goberno este martes despois de deixar o rexedor en minoría no último pleno -a corporación ten 21 edís e o PP logrou 11 actas nas eleccións-. Os díscolos de Ames serán obxecto dun "expediente" por "rebelárense" e, aínda que descartan tombar o alcalde, resta saber cal será o seu papel de agora en diante. En todo caso, os populares reafírmanse na súa mensaxe oficial: "o PPdeG seguirase caracterizando por manter a unidade" fronte "a outros partidos que acostuman a protagonizar loitas internas".


Summary: Non hai nada que impida ao Estado español poder buscar os mariñeiros desaparecidos no naufraxio do 'Vila de Pitanxo'. De feito, tal e como inciden voces como a do avogado experto en dereito marítimo Miquel Roca, o Estado ten varias opcións a través das que realizar a busca. Mais lamenta que non se execute ningunha.

Miquel Roca, avogado experto en dereito internacional e dereito do mar e membro da London Maritime Arbitrators Association responde cun "rotundamente si" á pregunta de Nós Diario de se o Estado español podería facer máis na busca dos mariñeiros desaparecidos do 'Vila de Pitanxo'. "Até agora encargouse da repatriación dos corpos e nada máis", lamenta. En conversa con este diario, Roca debulla diferentes posibilidades que podería exercer o Estado español a respecto de operativos de busca, desde mandar medios propios á zona até chegar a un acordo con Canadá ou mesmo, engade, "un acordo con empresas privadas que se dedican a isto". Porén, critica, a día de hoxe non exerceu "ningunha" das posibilidades. Torcuato Teixeira, avogado especialista en dereito pesqueiro e secretario xeral de Pescagalicia, lamenta que as operacións de busca e rastrexo dos desaparecidos se interrompesen apenas 36 horas despois do naufraxio. "Non só hai que seguir mentres hai esperanzas de atopar alguén con vida", manifesta a Nós Diario. "Tamén se debe seguir para tentar atopar os corpos, é algo que non se debe valorar simplemente en termos económicos". "Un mínimo" Teixeira considera que "o ideal" sería que a nivel internacional houbese un protocolo que regulase aspectos relacionados coa busca de desaparecidos no mar, "determinar un mínimo de días de busca, un mínimo de medios e actuacións...". Para Roca, a non existencia dese tipo de protocolos a nivel internacional non pode ser "escusa" para non exercer algunha das diferentes opcións que o Estado español ten para organizar ou encargar a busca. "Non hai nada que lle prohiba nesas augas ao Estado español estar buscando os mariñeiros", reitera. "Non hai absolutamente ningún impedimento", acrecenta, "é inconcebíbel que non fixese nada aínda". Este avogado pon como contraste fronte a este comportamento o doutro país de gran tradición mariñeira, Xapón, "onde aos desaparecidos no mar búscanos durante o tempo que faga falta, empregando todo tipo de medios". "Estamos todos no mesmo barco" Alberto Blanco, patrón do 'Isla de Terranova 2', atende Nós Diario mentres ultima as tarefas de partida do barco cara a Terranova. Acumula 27 anos de experiencia naquel caladoiro —"son un veterano, eu vivín a guerra do fletán con Canadá"— e reitera que "o primeiro de todo é buscar esa xente", en referencia aos mariñeiros desaparecidos. "Pasoulles a eles e mañá pode pasarnos a nós, estamos todos no mesmo barco, e o mínimo é atopar os corpos para as familias", indica, se ben recoñece que "non é doado". "O que pasou é moi triste. O mar é así: o mar dá e o mar quita". Pesqueiros galegos e portugueses proseguen naquelas augas até esta quinta feira, "aproveitando a mellora do tempo", a procura de tripulantes desaparecidos.


Summary: O feche de locais públicos, dependente dos Concellos ante a actual situación por mor da Covid-19, deixa mestras e mestres de baile e música tradicional á intemperie, sen poder exercer a súa profesión.

A Asociación de Gaiteiras Galegas reclamou onte nun comunicado aos medios a creación dun protocolo propio que regule as escolas de baile e música tradicionais. Deixando claro que recoñece a necesidade de primar a saúde por riba de calquera presión económica, lembra a definición que a Organización Mundial da Saúde recolle par ao termo: "Un estado de completo benestar físico, mental e social, e non soamente a ausencia de afeccións ou enfermidades". Neste senso, apuntan que os "beneficios na sociedade do sector da música e o baile tradicionais fan del, polo tanto, unha actividade esencial". Reivindicando a súa importancia, desde a AGG non entenden o abandono que o sector está a sufrir por parte da Consellaría de Cultura, Educación e Universidade. Sinalan en especial o Diario Oficial da Galiza do pasado 4 de novembro, que deixa na man dos concellos, como responsábeis da saúde dos seus habitantes, a decisión de fechar ou non os locais públicos. A problemática Isto xera o xerme dunha problemática, denuncian: por un lado, gran parte das mestras e mestres de baile e música tradicionais son traballadoras legais (xa sexan autónomas ou empregadas dunha escola); por outro, os locais onde exercen a súa actividade son en meirande medida públicos, cedidos polos propios concellos, escolas ou outras entidades. "Na actual regulación esta casuística non se contempla", aseguran. As categorías nas que poden asumir a docencia do baile e a música son os centros privados de ensinanza non regrada (pola actividade realizada) e os centros socioculturais (polo lugar de traballo). "Os concellos, en moitas ocasións, deciden ante a falta de claridade na normativa tomar a decisión máis restritiva: fechar os locais públicos", indican desde a AGG. Protocolos específicos As súas exixencias son claras: un protocolo específico para as escolas de música e baile tradicionais "nos que se aclare en que condicións podemos seguir operando". Reclaman, aliás, que se recoñeza "tanto a importancia do sector como a exemplaridade na execución das medidas preventivas, e que estas se regulen en función da singularidade inherente" a este.


Summary: "Estado español, estado represor", un dos cánticos coreados este serán, resume o espírito da mobilización de centos de persoas esta segunda feira nas cidades galegas en solidariedade con Catalunya e a prol da liberdade dos presos políticos.

A nutrida presenza de estreleiras e de militantes e simpatizantes das forzas soberanistas foi a nota dominante das concentracións habidas este serán en 8 localidades do país a secundar a convocatoria da plataforma Galiza con Catalunya. "Fascismo nunca máis" e "Galiza Catalunya/solidariedade" foron algúns dos cánticos máis coreados na concentración de Vigo, informa @GZContrainfo. Tamén houbo alusións directas ao xuíz Llarena, o instructor da causa contra o independentismo catalán: "Llarena, fascista, ti es o terrorista!". Na Coruña, na leitura do manifesto acabaron participando cataláns e catalás presentes na cidade que de forma espontánea se uniron á mobilización, na que tomou parte o secretario xeral da CIG, Paulo Carril. En Compostela -onde leu o manifesto o escritor e colaborador de Sermos Suso de Toro e onde se cantou Els Segadores, o hino nacional de Catalunya- acudiron á mobilización a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, e o alcalde da cidade e dirixente de Anova, Martiño Noriega. Ao remate da concentración en Compostela cantouse "Els Segadors" #GalizaConCatalunya pic.twitter.com/VnVETFGDUm— Galiza Contrainfo 🔥 (@gzcontrainfo) 26 marzo 2018


Summary: Núñez Feixoo afirma que os informes sanitarios e xurídicos recomendan ir a eleccións antes do verán. Convoca para esta quinta feira unha xuntanza coas forzas da oposición.

As eleccións galegas adiadas o 5 de abril serán en xullo. Esa é a intención do presidente da Xunta, que compareceu hoxe para dicir que os informes sanitarios e xurídicos encargados sobre a data dos comicios recomendan que se vote antes do verán e para anunciar que convoca á oposición a unha xuntanza mañá, quinta feira, para tratar este tema. Que Feixoo tiña gana de que as eleccións fosen en xullo non é nada novo. Hai semanas que ao presidente da Xunta se lle ven as intencións, máis aínda desde que Iñigo Urkullu movera ficha e afirmara que quería que os vascos e vascas votasen en xullo. "Temos que tomar a decisión xa", dixo o presidente hoxe, resumindo as posibilidades en dous escenarios: ou votar antes do verán, en xullo, ou ben ir a despois de setembro. Aquí indicou que os informes encargados a expertos sanitarios e xurídicos recomendan que se vote "axiña". O presidente que se negou a pedir a blindaxe de Galiza ou o feche de Madrid cando ese territorio era o principal foco de infectadas, alega agora o perigo de que no verán veñan a Galiza habitantes de territorios moi expostos ao coronavirus para xustificar que se vote en xullo. Competencia "Convocar eleccións é unha competencia indelegábel do presidente", lembrou Feixoo, que anunciou que mañá manterá unha xuntanza coas forzas da oposición para abordar a data dos comicios. Evitou pronunciarse sobre o día concreto en que serán os comicios, alegando que debe escoitar á oposición, mais o calendario é claro: a estas alturas, os prazos fan que teña que ser 12, 19 ou 26 dese mes. Até hai uns días Feixoo defendía en público que as eleccións non estaban "na axenda"e que o principal era centrarse na loita contra a pandemia. PSdeG; Galicia en Común e BNG reprochábanlle que esas palabras non se correspondían coas présas do presidente para aparentar unha "normalidade" que xustificase poder votar antes do verán. "Os informes de expertos din que hai máis garantías antes do verán que despois do verán", sostivo hoxe Feixoo en varias ocasións. "Escoitarei a oposición e tomarei unha decisión", acrecentou. Unha decisión que el tiña tomado xa hai bastantes días. Estudo Na súa intervención, o presidente da Xunta referuse ao estudo no que o Sergas vai facer 100.000 tests. A primeira vaga de probas, 50.000. xa rematou e Feixoo indicou que mostran que "só 1 de cada 100 galegos e galegas estivo ou está en contacto co coronavirus". "Estamos máis expostos a un rebrote", sobre todo, recoñeceu, coa chegada de habitantes doutros territorios do Estado a Galiza nos meses de verán. Un argumento que agora lle val por intereses electorais e que no seu día criticou con dureza.


Summary: A facultativa acusou o paciente de "cortar a súa liberdade como médica".

Un veciño de Bueu púxose en contacto con Nós Diario para denunciar unha "vulneración" dos seus dereitos lingüísticos que tivo lugar o pasado 1 de agosto no centro de saúde do concello. Triplícanse as queixas ante a Valedora do Pobo por vulneración de dereitos lingüísticos En concreto, o afectado acudiu ao centro sanitario para solicitar un informe médico que tiña que presentar ante a súa empresa. No momento de ser atendido pola facultativa, este pediulle que o escrito estivese redactado en galego, ao que a sanitaria respondeu, en castelán, "estás cortando a miña liberdade como médica" e "ti sabes que aquí hai dúas linguas, non?". Segundo a versión do veciño, el contestou que "precisamente [por haber dúas linguas]... por iso che solicito que mo escribas nunha delas [o galego]...", ao que a facultativa preguntou se llo pedían "en galego para a empresa?". "Non, son eu quen quere que estea redactado en galego, creo que non é tanto pedir", insistiu o paciente. Elsa Quintas: "Queremos galego, en presente, con proxección de futuro" A médica seguiu cuestionando sobre a petición de redactar o informe sanitario en galego, con argumentos tales como "se te atopas con alguén que non saiba galego... porque non ten por que sabelo" ou que no centro de saúde "só fala galego un facultativo, e eu chapurréoo cando vén xente maior". Reflexión do afectado Finalmente, o veciño conseguiu obter o seu informe redactado en galego. Un escrito que, segundo este, non ocupaba máis de dúas liñas, a pesar do cal "case tiven que saír agradecido porque me fixera o favor de redactar unha liña de informe en galego". Expulsan un doente do Cunqueiro por pedir unha documentación en galego Neste sentido, o afectado explica que se preguntou o seguinte: "se lle solicitase o informe, xa non en inglés ou en francés, senón en español, esa outra lingua que tamén hai aquí, atoparíame coa mesma alocución que tiven que aguantar tan só por facer uso dos meus dereitos lingüísticos? Poño a man no lume a que non". Para este veciño de Bueu, "semella obvio que non é certo na Galiza existen dúas linguas en pé de igualdade". Tamén criticou o "bilingüismo harmónico defendido" polo Goberno galego. O Goberno español mantén a sanción a un veciño de Rianxo por reclamar ser atendido en galego polo Sergas Aliás, acusou a Xunta de ser un "goberno lingüicida rexido polo Partido Popular (PP) e implementado, na vertente lingüística, a través da Secretaría Xeral de Política Lingüística".


Summary: O seu campo de especialización é o das diversas e inesgotábeis músicas estadounidenses, por veces máis ou menos de raíz. Os cinco concertos que compoñen o Outono Códax Festival son unha nova proba, que se poderá testar en diversas salas de Compostela entre o 15 de outubro e o 1 de decembro.

"O encontro volve xuntar os sons máis selectos do rhythm and blues, o soul e o rock'n roll clásico a través dunha coidada programación que, fiel á súa filosofía, inclúe a participación de artistas e bandas de referencia internacional, destacados nomes da escena estatal e algunhas das formación galegas máis relevantes ou emerxentes", expón a organización, impulsada por Raíña Productions e A Reixa co patrocinio da adega Martín Códax. Os promotores do Outono Códax presumen ademais de que, agás as bandas galegas, todo o cartaz será inédito no país: "Facilitamos o acceso dos fanas ao directo de artistas de renome que dificilmente chegan aos escenarios galegos". Velaquí a oferta da súa novena edición: Helen and Shana. Cuarteto galego que se move entre o folk psicodélico e unha idea aberta do que se chamou "músicas do mundo". Con letras en galego portugués, castelán e inglés, están a presentar o seu primeiro disco, Tempo. Abrirán o festival o 15 de outubro no bar Flamingo, con libre acceso até completar aforo. Kim Lenz e The Rhum Runners. A estadonindense Kim Lenz é un dos vultos a salientar do Outono Códax. Raíña do rockabilly contemporáneo, a revista Rolling Stone definiuna cun expresivo "se Elvis fose muller probabelmente soaría como Kim Lenz". No seu currículo atópanse concertos con mitos do xénero como Wanda Jackson ou Janis Martin. Acompañárana os franco belgas The Rum Rhuners, cruce de rock & roll con groove asiático e caribeño. Será o 19 de outubro na Sala Capitol. The Reverend Shawn Amos e Los Torontos. A súa proposta é blues, o xénero que seguramente respira na base de todas as músicas afroamericanas. O neoiorquino Reveren Shawn Amos engádelle soul e pop e factura incandescentes actuacións. A mesma noite compartirán escenario con el Los Torontos, formación catalá de surf e frat rock. 9 de novembro na Sala Capitol. Andrew Combs. Country de aires soul ou soul infectado de country, eis o nó musical de Andrew Combs. Nado en Dallas (USA) pero chegado de Nashville, o seu terceiro disco, All these dreams, acumula 15 millóns de reproducións no Spotify. 29 de novembro no Riquela Club. Nikki Lane e The Fabulous Resaca Brothers. O peche do Outono Códax correrá a cargo do country rock da estadounidense Nikki Lane, definida como "nova dama da denominada música americana". "Potentes letras e guitarras típicas do blues e o country pop dos 60" serven a unha Lane que está a piques de publicar o seu cuarto disco. O blues eléctrico dos galegos Fabulous Resaca Brothers abrirán o concerto. 1 de decembro na Sala Capitol. Nota: presentación do Outonoa Códax Festival 2019 este 10 de setembro en Compostela.


Summary: O multimillonario xa é dono doutra sede da compañía Meta, neste caso en Seatle, nos EUA.

O fundador de Inditex, Amancio Ortega, negocia estes días a compra da futura sede de Meta, compañía que integra Whatsapp, Instagram e Facebook, en Dublín. Segundo desvelou o portal React News, Ortega está a empregar a compañía de investimentos Pontegadea para levar a cabo a compra, que alcanzaría os 550 millóns de euros. Os beneficios de Amancio Ortega medraron 33% en 2021 Esta futura sede, coñecida como Fibonacci Square, conta cunha superficie aproximada de 100.000 metros cadrados, seis edificios e capacidade para albergar máis de 8.000 persoas. O multimillonario xa é dono doutra sede de Meta, neste caso en Seatle, nos EUA, que adquiriu en 2019 por unha contía próxima aos 375 millóns de euros, e que agora aluga á propia compañía fundada por Marck Zuckerberg. Cada 30 horas hai un novo 'milmillonario' e case un millón de persoas máis en risco de pobreza extrema O Fibonacci Square está proxectado para ser a maior sede de Meta fóra do territorio dos Estados Unidos, e xestionará os efectivos da compañía en Europa, Oriente Medio e África. Beneficios récord en Inditex Inditex rexistrou un beneficio neto de 1.794 millóns de euros durante o primeiro semestre do seu exercicio fiscal 2022-2023 (entre o 1 de febreiro e o 31 de xullo), o que supón un incremento de 41% respecto ao mesmo período dun ano antes, segundo informou a pasada semana a compañía, que resaltou que as vendas, resultado bruto de explotación (Ebitda) e beneficio neto alcanzaron un máximo histórico. Inditex incrementou en 41% os seus beneficios no primeiro semestre do ano fiscal En concreto, as vendas, que foron positivas en todas as áreas xeográficas, alcanzaron 14.845 millóns de euros, 24,5% superior ás dun ano antes, mentres que as vendas a tipo de cambio constante creceron 25%. Pola súa parte, o Ebitda creceu 30%, até 4.029 millóns de euros, mentres que o resultado neto de explotación (Ebit) creceu 44%, até 2.431 millóns de euros.


Summary: 32 anos. Secretaria xeral do Partido Comunista de Galicia (PCG). Parlamentar de En Marea e vicepresidenta segunda do Parlamento Galego. Eva Solla advoga por unha Marea que sexa unha estrutura ampla, un "catalizador" dos movimentos sociais. É a entrevista política do Sermos221. Eis un avanzo.

(...) Eu xa veño dun partido político [PCG] e xa teño unha organización máis ampla que é EU e non creo que necesitemos unha estrutura semellante a un partido orgánico. Necesitamos algo amplo que sexa o catalizador e horizontal coas mareas municipais e os movimentos sociais. Algo que vén do xérmolo da propia En Marea é o respeito ás organizacións políticas que achegamos militancia e candidatos e candidatas e tamén o respeito á propia independencia das propias mareas municipais. Por tanto, iso é importante á hora de construír o tipo de organización que decidamos que sexa En Marea. En definitiva, non advogas pola disolución no seo de En Marea dos suxeitos políticos previos. Loxicamente non. Como dirixente comunista, que pensas cando desde sectores de En Marea se apela á socialdemocracia? Un principio do comunismo é participar nas frontes de masas e sabemos que vamos participar con compañeiras e compañeiros que no ámbito da esquerda non coinciden nalgúns aspectos connosco. A nosa obriga é ter a capacidade de pór por enriba os intereses da clase traballadora. Hai persoas que apoian o conceito da socialdemocracia en si, outras veñen do ecoloxismo... O grande disto é chegar a pontos en común. Nese sentido, o traballo que temos que facer os comunistas aí é tentar que a nosa proposta sexa a maioritaria e por iso temos que traballar nesas frontes máis amplas. A íntegra desta entrevista, unha dupla páxina, aparece no Sermos221, disponíbel nos pontos de venda habituais e na nosa loxa.


Summary: Incrementou un 2,56% no primeiro trimestre e xa supón o 19% do produto interior bruto (PIB) de Galiza.

A débada pública galega móvese de récord en récord e fechou o primeiro trimestre de 2016 cunha nova marca: 10.641 millóns de euros, un aumento do 2,54%. Os dados do Banco de España apontan que a débeda pública galega supón o 19% do PIB do noso país. A finais de 2015 representaba o 18,6% do produto interior bruto, polo que o aumento nestes meses foi do 0,4%. Os 10.641 millóns de euros en débeda pública repártense en case 5.000 millóns a longo prazo e 5.700 millóns en empréstitos. Destes, 2.512 millóns de euros corresponden a institucións financeiras, 1.713 con fondo de financiamento do goberno español a autonomías, 396 millóns a asociacións público-privadas e 1.175 millóns co resto do mundo. A débeda das empresas públicas de Galiza (que non se inclúe na das administracións) é de 30 millóns de euros. Aquí si que houbo unha redución a respeito do trimestre anterior. Etapa Feijóo A débeda pública de Galiza bate récords baixo o mandato de Núñez Feijóo. En 2015 supuxo o 110% da débeda pública galega que había en 2009, ano no que o PP retornou á Xunta, e que era de 4.859 millóns. Unha débeda que entón supuña o 8,6% do PIB galego, 10 pontos menos que o que representa na actualidade. O 2014 xa se despediu deixando unha débeda pública galega a niveis de récord, 9.961 millóns de euros (18% do Produto interior bruto), mais esa cifra foi superada xa no 2015. E no 2016 semella ir por idéntico camiño. Cada galego soporta unha media de 3.750 euros por débeda autonómica (cifra que se dispara a máis de 9.000 de se lle sumar outros pasivos: do estado, concellos...). Antes da chegada de Núñez Feijóo, esa débeda autonómica per cápita que agora é de 3.733 euros era de 1.756 euros. Dous mil euros menos.


Summary: O incumprimento da Carta Europea das Linguas é "gravísimo" e así llo fixo saber a Mesa pola Normalización ao Comité de Expert@s que visitou Galiza.

A Mesa pola Normalización Lingüística (MNL) defendeu diante do Comité de Expert@s que se desprazou a Compostela para avaliar o cumprimento da Carta Europea das Linguas un informe no que se denunciou o grande retroceso que está a experimentar o proceso de normalización lingüística. A asociación dedicada á normalización do galego, a de maior número de asociados, presentou un informe no que se avaliaron os incumprimentos da Carta nos distintos ámbitos recollidos no documento, educación, xustiza, administracións públicas, medios de comunicación, servizos e actividades culturais, vida económica e social e intercambios tranfronteirizos. Para o presidente da Mesa, Marcos Maceira, "o incumprimento é gravísimo e o noso informe evidencia os pasos atrás que se están a dar no proceso de normalización lingüística desde que Feijóo preside o goberno da Xunta". Para a elaboración do informe, a Mesa recolleu as aportacións de varias entidades que traballan nos distintos ámbitos de normalización da lingua. "O incumprimento é gravísimo e o noso informe evidencia os pasos atrás que se están a dar no proceso de normalización lingüística desde que Feijóo preside o goberno da Xunta", Marcos Maceira Na presentación da avaliación diante do Comité de Expertos, un dos seus compoñentes mostrou interese en saber se a Mesa fora consultada para a elaboración do informe oficial do goberno do Estado. "Respondemos que en ningún momento contaran coa nosa opinión para a elaboración dun informe que falsea a realidade do galego, fai propaganda de accións irreais nuns casos ou maquillan a situación noutros para dar sensación de que están cumprindo. Agocha, en definitiva, un retroceso histórico dos dereitos lingüísticos e mesmo chegan a atribuírse iniciativas que son da sociedade civil", afirma Marcos Maceira. A Mesa denunciou no seu informe que no ámbito educativo estanse a aplicar medidas que van contra a normalización da nosa lingua como o decreto contra o galego, concretamente o límite de presenza da nosa lingua nas aulas ou a ausencia do galego na educación infantil. Fixo referencia tamén á redución de apoio ás equipas de normalización, á introdución da Lomce ou á inexistencia de materiais en soporte dixital en galego. Na educación para adultos denunciou, máis unha vez, o despedimentos do profesorado do CELGA. No campo da xustiza, a MNL fixo chegar ao Comité de Expertos a queixa porque o programa da Xunta impide a utilización do galego nos tribunais así como o feito de que o galego continúe sen ser requisito para acceder á xudicatura, fiscalía ou aos postos das secretarías. A Carta recolle que a vontade do cidadán ten que abondar para que un proceso xudicial se desenvolva unicamente en galego mais iso, segundo sinalou, non é posíbel no caso do galego. "O informe do Estado falsea a realidade do galego, fai propaganda de accións irreais nuns casos ou maquillan a situación noutros para dar sensación de que están cumprindo", valoran na Mesa Dirixirse á administración do Estado en galego tampouco é, segundo a Mesa, tarefa fácil xa que non existen formularios en galego e na administración electrónica a nosa lingua está ausente. Como exemplo, o informe recolle o rexeitamento de bolsas predoutorais por seren presentadas en galego ademais de demoras e molestias á cidadanía que pretende actuar con normalidade en galego. O mesmo acontece na administración local na que, segundo a mesa, a privatización está a conlevar a merma da prestación de servizos en galego. Increméntase, pola contra, o número de cargos políticos que teñen no español a súa lingua de comunicación. Recollen tamén desde a Mesa a redución drástica que sufriron os servizos de normalización lingüística dos concellos. A marxinalidade do galego en radios e TDT ademais da inexistencia de diarios na nosa lingua foi outro dos datos aportados pola Mesa para probar o incumprimento da Carta Europea das Linguas. As eivas, cada vez maiores A barreira da Galiza con outros espazos de fala galega fóra das nosas fronteiras e mesmo con Portugal, contravindo as recomendacións da Carta, queda á vista nos servizos e actividades culturais ademais de na posibilidade de emisión das televisións e radios públicas fóra dos territorios propios. En canto ao sector audiovisual, no marco da cultura, grave é a imposibilidade de distribución das obras en salas comerciais ademais da inexistencia de dvds traducidos doutras linguas. A redución de orzamentos para dobraxe na CRTVG afonda nesta situación. No ámbito económico, a Mesa quixo facer mención ao retroceso da normalización nas entidades bancarias, en especial, desde a privatización das caixas de aforros e o nacemento de ABANCA, onde a lingua experimentou unha merma substanciais en contratos e trámites. A contratación por parte da Xunta e o Sergas foron outros dos focos que constatan, segundo a entidade presidida por Marcos Maceira, un maior incumprimento da Carta Europea das Linguas. "Fronte a cerca de duascentas disposicións do Estado que obrigan ao uso de castelán en actividades comerciais ou información aos consumidores só hai unha que ampara o galego e non hai ningún mecanismo para facela cumprir, o que mostra a imposibilidade de usuarios de se expresar en galego", comenta Marcos Maceira, nun dos múltiples exemplos que insiren no informe que agora avaliará o Comité de Expertos. A Mesa disponibiliza o informe completo na súa páxina web.


Summary: "O PP fai un xogo político perverso ao tentar bloquear os orzamentos", avalía o alcalde de Lalín. Cuíña perdeu esta segunda feira o primeiro asalto da moción de confianza, mais o tempo xoga ao seu favor: o PP ten imposíbel apresentar unha moción de censura con opcións de éxito no prazo dun mes. De non o facer, a confianza consideraríase outorgada e os orzamentos, automaticamente aprobados.

"Tranquilo", así se define Rafa Cuíña en conversa con Sermos Galiza. Ten razóns para estalo. A lei antitransfuguismo impide que o PP puidese utilizar o escano do concelleiro que se escindiu no seu día de Compromiso por Lalín. A censura non ten así condicións aritméticas de se realizar. Mais o alcalde de Lalín si está preocupado porque a posta en andamento das contas municipais se vai adiar por volta de "mes e medio", co conseguinte prexuízo para a veciñanza. "O PP pon os seus intereses partidarios por cima do das veciñas e dos veciños", di Cuíña. Está certo de que a estratexia do PP se vai voltar na súa contra. "Vai ter un efeito boomerang. Aínda falei esoutro día con importantes empresarios locais que me dixeron que non entendían estas manobras obstruccionistas", di Cuíña. O orzamento de Lalín para 2017 ascende a por volta de 15 millóns de euros. Mais non só está iso en xogo, senón tamén os 6 millóns de euros de fundos europeus logrados polo executivo local (CxG, PSdeG, BNG, APAC] para a transformación do centro urbano da vila. "É a máxima cantidade á que podía aspirar un concello de 20 mil habitantes. Tería sido unha irrresponsabilidade non termos apresentado esta moción de confianza ligada á aprobación dos orzamentos, porque de non facelo teríamos posto en risco eses fundos europeus". Critica tamén Cuíña a nula disposición ao diálogo do PP, "nen sequer quixeron falar sobre as emendas parciais".


Summary: Catro concelleiros nacionalistas marcharon ao PSOE e encabezarán a candidatura da formación de Pedro Sánchez. A dirección do Bloque considera que "son modos da vella política" e garante que haberá candidatura do BNG en Sobrado dos Monxes nas municipais do 24M.

O BNG "lamenta e condena" o que cualifica como "operación de transfuguismo político impulsada polo PSdeG-PSOE" no Concello de Sobrado dos Monxes, en referencia á marcha de catro concelleiros nacionalistas para encabezar a candidatura dos socialistas nese concello nas municipais. A dirección do Bloque afirma que con esta "acción eticamente reprobábel" e feita "a menos de 24 horas do peche das candidaturas aos comicios municipais do 24 de maio", López Besteiro "pretende agochar a súa falta de implantación política neste concello coruñés". Porén, di a fronte nacionalista, o BNG vai presentar candidatura en Sobrado. @s nacionalistas están convencidos de que nas municipais a veciñanza de Sobrado "vai censurar o comportamento do Partido Socialista nas urnas, por pretender suplantar con oportunismo electoral a súa falta de representación en Sobrado dos Monxes".


Summary: O que fora tamén alcalde da cidade invita a deixar a un lado as siglas. Na súa intervención no pleno municipal -na que rachou coa disciplina de voto do PP apoiando unha moción do BNG-, recoñeceu que "non" comparte moitas das decisións que se adoptaron polo PP local. Foi unha clara alusión á recuperación do pacto co rexedor Gonzalo Pérez Jácome (Democracia Ourensá), entre outras cuestións, e explicou que marcha porque "precisa volver" á Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo.

O popular Jesús Vázquez Abad, o que fora conselleiro de Educación con Alberto Núñez Feixoo e tamén acadara a Alcaldía de Ourense, presentou esta quinta feira a súa dimisión con concelleiro desta última cidade. Aliás, renunciou ao seu cargo como senador por designación autonómica, dando por fechada esta etapa na política activa. O coordinador local do PP fixo pública a súa marcha no último pleno municipal, que implicará que o partido quede controlado por unha xestora até o próximo congreso. Vázquez, que revelou o seu destino ante as mensaxes doutras e outros edís na quenda de rogos e preguntas, recoñeceu que "non" compartiu moitas das decisións que foi tomando a formación. Esta afirmación tivo tamén unha lectura en clave de goberno de coalición con Gonzalo Pérez Jácome e Democracia Ourensá -cunha profunda crise na terceira cidade da Galiza derivada da ruptura e posterior reactivación do pacto após non apoiar a moción de censura encabezada polo PSOE-, se ben garantiu que as diferencias non son o motivo da retirada. A pesar de que era a premisa dos populares, Vázquez nunca ocultou os desacordos co alcalde, quen esta mesma semana o acusaba a través das súas redes sociais de facerlle "a oposición desde dentro". "Solicitará o Concello de Ourense fondos para levar a cabo proxectos na cidade ou pensará que cos aforros xa chega?", preguntaba no tweet ao que Pérez Jácome respondía "facendo oposición desde dentro... insólito". Tras esa última pequena liorta pública, esta sexta feira, minutos antes de coñecerse a súa renuncia no Concello, rompía por primeira vez a disciplina de voto do PP, desde que se produciu o acordo de goberno, ao votar a favor nunha moción presentada polo BNG en relación aos fondos europeos para renovar a frota de autobuses locais mentres que o resto do partido abstívose. Novos camiños Respecto do seu futuro, aclarou que "necesitaba volver" á súa "outra casa", é dicir, á Facultade de Ciencias Empresariais e Turismo de Ourense. Antes de despedirse, comentou que fai seus "os fallos e os éxitos de todas as persoas" traballaron ao seu lado e que "é un pracer servir a Ourense". "Se cadra é o momento indicado para pensar en Ourense e poñer os intereses da cidade por diante de todo e por encima do que son as siglas do noso partido político", subliñou. "Creo que Ourense merécese políticos que primen por encima das diferenzas, só así poderemos sacar esta cidade adiante", resumiu.


A situación que estamos a vivir en plena pandemia do Covid-19, con noticias e imaxes diarias tristes e durísimas que evidencian a vulnerabilidade extrema das persoas en residencias de maiores e, consecuentemente, tamén das que traballan nelas, deberíanos facer pensar en profundidade se o modelo de coidados que temos implantado actualmente é o que necesitamos ou o que queremos. Que non é seguro xa o constatamos con esta crise da Covid-19, mais cómpre pensar se ademais de buscar sistemas seguros, queremos tamén sistemas máis humanos, pois ben sabemos que moitas das veces a seguridade e a humanidade non van da mesma man. O sistema de coidados orientouse fundamentalmente ao sistema de residencias, en detrimento doutros programas máis normalizados que lles permiten ás persoas permanecer no seu medio, como son os centros de día e os programas de axuda no fogar. Esta última opción mesmo foi diminuíndo en intensidade ao longo destes últimos anos. Cómpre salientar que a Lei da Dependencia, dotada de carácter universal no seu artigo 3, rematou tendo un carácter fundamentalmente asistencialista, de xeito que máis ca un modelo de atención, hoxe, na práctica, constitúe unha medida de conciliación. Isto é así en primeiro lugar porque non dá cobertura a todas as necesidades, pois, entre outras cousas, dende que se detecta a necesidade ata que se fai efectivo o dereito pasa con toda probabilidade máis dun ano, no mellor dos casos. Hai que ter en conta que estamos falando dunha poboación moi vulnerable, que comeza a demandar as axudas cando se detecta un problema de dependencia, e que os prazos para a vellez fanse máis curtos debido á probabilidade de falecementos. Por outra parte, tamén afastou os entes locais das decisións administrativas e máis concretamente da valoración social, xa que para determinar o grao de dependencia e polo tanto a rapidez de acceso ao servizo, a valoración social non se ten en conta.Imos analizar, daquela, en que situación están os recursos de residencias, cos que agora mesmo as traballadoras sociais nos vemos abocadas a traballar no sentido de ofertalos ás persoas maiores como practicamente a única alternativa existente a unha situación de convalecencia ou dependencia.Na provincia de Lugo, o número de prazas privadas en residencias para a terceira idade supera ao total de prazas públicas en 220 prazas. Existen un total de 2.155 prazas privadas e un total de de 756 propias da Xunta, que sumadas ás 837 prazas financiadas, fan un total de 1.593 prazas públicas da Xunta. Se sumamos as 342 prazas da administración local temos un total de 1.935 prazas públicas. Se se ten en conta a ratio de prazas recomendada pola ONU (5 prazas por cada 100 persoas maiores de 65 anos) serían necesarias 4.792. Polo tanto, atopámonos con que na provincia de Lugo sería necesario crear 2.857 prazas a maiores das que xa temos. Mesmo contando coas 2.155 prazas privadas, habería que crear 702 prazas para cumprir coa recomendación.Non é de estrañar que a Administración local, pese a que as competencias sexan da Xunta, decidise crear 342 prazas de convivencia alternativa nos seus concellos para non afastar as persoas maiores do seu medio de vida e socialización.Vexamos a situación de forma gráfica:En canto á distribución, temos case unha total ausencia de prazas públicas (referímonos ás prazas públicas por ser a Administración autonómica a responsable da planificación deste tipo de recursos) nas zonas orientais e occidentais. Tamén se dá esa ausencia de prazas en concellos da Terra Chá como Muras, Guitiriz, Xermade, Cospeito, Begonte e Abadín. Destaca a escasa achega de prazas públicas na Mariña central e na Mariña oriental por parte da Xunta con tan só 21 e 24 prazas respectivamente. Aínda que Lugo figura con prazas, estas non son suficientes, pois a porcentaxe de necesidade na provincia, segundo a ratio establecida pola ONU, sería de 946,85 plazas a maiores das que xa temos. Resulta rechamante que sexan precisamente as zonas máis illadas e con maiores problemas de comunicación as que non dispoñan de ningún recurso alternativo de convivencia, como toda a comarca dos Ancares e o concello de Folgoso do Courel. Nalgúns destes concellos sería necesario crear outro tipos de recursos baseados en pequenas unidades de coidados, tendo en conta veciñanza e comunidade. Tamén aquí é necesario subliñar que a Lei da Dependencia, debido a esa exclusión da valoración social da que se falou antes, non prioriza que determinadas zonas, polo seu illamento, teñan máis intensidade dun determinado servizo como é o de axuda no fogar ou que os servizos sociais poidan articular servizos a medida. Vese, entón, o carácter global e estandarizado da Lei e tamén dos servizos sociais en canto non se dá competencia aos concellos para artellar sistemas específicos. Semella, entón, que estes concellos están a pagar xustamente a dificultade das súas comunicacións e a súa demografía, factores que evidentemente non deberían servir de excusa para deixalos sen servizos nin alternativas de coidado, senón máis ben de xustificación para un esforzo de investimento na prestación destes servizos. Poderíase dicir que quen decide onde se crean prazas públicas son en xeral as residencias privadas, que equivale a dicir que quen decide onde se coida e como é a inversión privada, é dicir, os fondos de inversión. Pódese observar como loxicamente as prazas financiadas, que son máis que as propias da Xunta (837 financiadas e 756 propias da Xunta) adoitan estar localizadas dentro das residencias privadas de gran tamaño. Non se coñecen os criterios empregados para a localización ou a creación de residencias, agás o criterio de "maior poboación" ou outros que corresponden á lóxica da inversión privada.Pero o que cómpre cuestionármonos aquí non é tanto a escaseza de prazas residenciais, que é un feito, senón o modelo de coidados que temos. Que modelo de coidados queremos? Queremos coidados de proximidade e vinculantes? Queremos que as residencias tal e como as concibimos na actualidade sexan unha alternativa residencial aos nosos maiores?O sistema residencial actual baséase en residencias fundamentalmente privadas que destacan por seren espazos inmensos nos que a mirada ás veces confusa das persoas maiores se perde nunha profunda tristura motivada pola certeza dunha morte na máis radical das soidades e do desarraigo: Fundación José Otero en Compostela con 150 prazas, Domuvi de A Coruña con 150, Domusvi de Chantada con 201, Domusvi de Viviero tamén con 150 prazas e outras que están espalladas por Galicia e que, aínda que non son tan grandes, superan, na meirande parte, os 50 residentes. Só hai que dicir que as residencias privadas dan cobertura neste momento ao 80% de prazas de maiores en Galicia. Galicia conta con 314 concellos, dos que 257 teñen menos de 10.000 habitantes, fronte aos 57 que sobordan este límite. Un factor relevante que vén engadirse a esta cuestión meramente numérica é o das circunstancias xeográficas complicadas que teñen moitos concellos de toda a provincia. Estes simples datos son determinantes para comezar a pensar noutro tipo de servizos adaptados ás características da nosa xeografía e o noso territorio, pois temos un predominio da pequena escala en Galicia, á que cómpre adaptarse e que impide que a copia de modelos alleos funcione ben no noso contexto. Curiosamente, malia a feminización histórica dos coidados, non semella que se teña escoitado a aquelas que tradicionalmente asumiron e nas que recaeu a ética dos coidados, pois probablemente ningunha coidadora recomendaría a residencia de gran tamaño para coidar nin ser coidada.Pola contra, se avaliamos a dispoñibilidade de servizos de pequeno tamaño, que cumpren condicións de proximidade e arraigo, xa que a maioría están emprazados en zonas rurais, só contamos con 78 vivendas comunitarias e 16 pisos tutelados de carácter público para toda a provincia.Vemos, entón, que a administración da Xunta apostou claramente por prestar servizos a través de residencias de gran tamaño para a atención dos maiores e por modelos de carácter privado (máis, se se ten en conta que mesmo na práctica totalidade das residencias públicas a xestión tamén é privada), deixando as zonas rurais, e especialmente as da alta montaña luguesa, nun desleixo e abandono que non é novo. A isto cómpre engadir que, aínda que unha residencia da Xunta estea situada nun determinado concello, iso non garante que as persoas maiores empadroadas no mesmo poidan ter acceso inmediato, debido ao sistema de asignación de prazas que hai vixente.Temos, por outra banda, que Galicia ten as provincias con máis vivenda baleira de España, sendo Lugo a segunda provincia de todo o Estado por este parámetro, seguida de Ourense. Sería importante pensar que imos facer con tanta vivenda baleira, e máis se se ten en conta a proxección da mesma dentro duns 10 anos. Segundo datos do IGE a 31 de decembro, un 14,64% dos fogares na provincia de Lugo están compostos só por unha persoa maior de 65 anos, e un 9,83% dos fogares, por dous membros maiores de 65 anos.Outro dato que cómpre considerar de cara á planificación de servizos alternativos de convivencia das persoas maiores é o relativo ás características do parque da vivenda en Galicia: segundo datos do IGE a 31 de decembro de 2019, un 16,74% das vivendas teñen máis de 7 espazos (espazos de 4 ou máis metros cadrados) e un 80% máis de 5. Ademais, o 71% do parque de vivenda de Galicia ten espazos superiores aos 76 metros cadrados e un 22% das vivendas supera os 100 metros cadrados.Queda claro que coas características do parque de vivenda en Galicia, a súa adaptación e rehabilitación podería ser unha vía importante para planificar servizos de proximidade e coidados para maiores en Galicia. Habería que ter en conta que os problemas residenciais non son efecto da propia vellez, senón da idiosincrasia das políticas de vivenda e do espazo, baseadas na especulación ao longo dos anos. O contexto europeo fornece outros modelos de alternativas de convivencia. En Suecia, hai xa moitos anos, transformaron as grandes residencias en unidades de convivencia de 8 a 12 persoas, practicamente empregando o mesmo persoal, na procura dun ambiente máis personalizado e humanizado.É o momento de crear debate social arredor de como queremos ser coidados. Se queremos servizos de proximidade baseados máis na socialización ou seguiremos cos modelos actuais nos que a especulación e mercantilización se converteron no eixe principal no deseño e a oferta dos mesmos. As persoas maiores precisan de referencias claras que compensen a perda de capacidade e socialización. A casa, o barrio, o lugar, convértense nas súas referencias, sendo estes os espazos que vertebraron e uniron todas as facetas e fases das súas vidas. Cando sexamos maiores, e para os que xa o son agora, a identidade, a continuidade e o recoñecemento dotan de sentido á vida. O sentido de verse recoñecido é fundamental: todas as persoas son alguén no seu barrio, no lugar ao que pertencen, son Pedro, María a da casa de abaixo, ou Antonio o do primeiro. Nunha residencia non son ninguén, rachouse o elo que as vencellaba á vida, acabáronse as referencias. O feito de ingresar nunha residencia, de romper ese espazo de socialización, é das circunstancias máis dramáticas que experimentan as persoas, e así o vexo a diario no meu traballo como traballadora social nun hospital, e así é tamén, como apuntan moitos estudos, no sentido de que case ninguén quere ir a unha residencia.Daquela, cómpre reivindicar máis coidados no domicilio, aumentar as axudas á conciliación de forma que nos permitan coidar dunha forma digna e desafogada. Non debería ser como é actualmente, que non nos permitan coidar. Coidar debería ser visto como un privilexio, un privilexio compartido, como unha responsabilidade levada con orgullo e non como unha carga coa que non se pode e como un traballo totalmente desvalorizado sempre a cargo das mulleres.Boto de menos diversificar a oferta de recursos sociais que podería incluír servizos baseados na socialización e colectivización dos coidados, servizos que vinculen, axudas á contratación para coidados de máis dunha persoa en domicilios próximos, axudas para a adecuación de vivendas onde se poidan compartir coidados, programas para mudar de vivenda cando a propia xa non se adapte, programas da propia administración para estimular e incentivar a organización de circuítos de axuda e de coidados por parte das comunidades e un longo etc. Habería moitas posibilidades, tan só debemos estar abertos e apostar polo mantemento dos coidados na propia comunidade e veciñanza. Non pode ser que non nos deixen coidar e asemade non nos oferten servizos de coidados adecuados.Este enfoque faríanos sentir ás traballadoras sociais e a moitas persoas que traballamos no campo da intervención social orgullo pola nosa profesión. Permitiríanos levar o traballo coa máxima dignidade e deixar atrás a apatía e aborrecemento diario con que imos a traballar por sentirmos que algo estamos a facer mal, que os principios con que foi creada a nosa profesión non guían o noso labor diario de axudar a persoas pola falta de recursos, programas, persoal e a máis absoluta carencia de coordinación e cooperación entre os mandos da organización das distintas administracións e as e os profesionais do campo da dependencia e a asistencia social. Non debería ser preciso lembrar ao Goberno da Xunta que o coidado dos maiores e dos menores constitúe a base dunha sociedade e dun Goberno que respecta os dereitos humanos. Non vai ser a entrega dos coidados das persoas maiores ás empresas privadas o que garanta, nin agora nin no futuro, a saúde, a seguridade nin, por suposto, o benestar dos nosos maiores.