Summary: A previsión do Produto Interior Bruto (PIB) no Estado español confirma o risco dunha contracción da economía, que podería ser máis acusada na Galiza. Ademais, o valor do euro cae a mínimos históricos e a actividade privada da zona da moeda derrúbase en plena suba dos prezos enerxéticos.

A Autoridade Independente de Responsabilidade Fiscal (AIReF) prevé que o PIB do Estado español retroceda 0,2% no terceiro trimestre do ano en taxa intertrimestral, o que se correspondería cunha taxa interanual no período de 3,4%. De acordo coa última actualización do modelo de previsión da evolución do PIB en tempo real (MIPred) publicado esta terza feira pola AIReF, o nivel de actividade situaríase 2,7 puntos porcentuais por baixo do correspondente ao cuarto trimestre de 2019, antes da pandemia. Será a Galiza golpeada por unha nova crise económica? Para o conxunto de 2022, a AIReF prevé un crecemento de 4,2% para a economía do Estado español, unha décima menos que nas súas anteriores estimacións de abril (4,3%), e sitúa a taxa de inflación media do exercicio no 7,8%. As predicións realizadas esta terza feira pola AIRef acrecentan as perspectivas de desaceleración da economía estatal, unha realidade que podería ser aínda máis acusada na Galiza de cara ao futuro, pois segundo prevé BBVA Research, en 2023 a economía galega terá un crecemento até un punto porcentual menor que a do conxunto do Estado, ficando en 0,8%, o nivel máis baixo do conxunto de territorios estatais, para os que estima unha media de 1,8%. O valor do euro cae a mínimos históricos A perspectiva de crise económica no Estado español e na Galiza está a ser acompañada por unha caída do valor do euro, posto que a cotización da moeda caeu esta terza feira aos niveis mínimos con respecto ao dólar desde hai 20 anos. O cambio do euro fronte á moeda americana chegou a baixar esta terza feira até os 0,9902 dólares desde os 0,9941 dólares do fechamento anterior, o que supón o peor cambio da moeda empregada por Estados da Unión Europea desde febreiro de 2002, cando só levaba un mes en circulación. Así, a cotización do euro fronte ao dólar segue por baixo da paridade ante a preocupación polo abastecemento de gas e as perspectivas que apuntan a un crecente risco de recesión na área de influencia da moeda. O euro, en mínimos históricos, achégase á paridade co dólar Un risco que se ve referendado pola evolución económica do conxunto da zona euro pois a deterioración da actividade do sector privado da área intensificouse en agosto, cando o dato preliminar do índice composto de xestores de compra (PMI) situouse en 49,2 puntos desde os 49,9 de xullo, o que supón a súa peor lectura en 18 meses, cando a economía sufría aínda as consecuencias da pandemia, segundoa consultora económica S&P Global Market Intelligence. Pola súa parte, o PMI manufactureiro da área do euro caeu a 49,7 puntos desde 49,8 en xullo, en mínimos de 26 meses, cando as medidas contra a pandemia da Covid se atopaban no seu momento máis extremo. "Parece que o que resta de 2022 será un período difícil para as firmas da zona euro", advertiu Andrew Harker, economista xefe da consultora económica. Especialmente pronunciada é a caída do PMI na principal economía da zona euro. Alemaña rexistrou un valor do índice en agosto de 47,6 puntos desde os 48,1 de xullo, o que supón a peor lectura do dato en 26 meses. "A probabilidade de que o PIB diminúa no segundo semestre aumentou de forma significativa", sinalou esta terza feira o Bundesbank, o banco central alemán, que espera que a taxa de inflación alcance "novos máximos en outono". Dispáranse a luz e o gas O prezo medio da luz para os clientes de tarifa regulada vinculados ao mercado almacenista volverá subir esta cuarta feira, cun incremento de 19,4% con respecto a esta terza feira, para situarse nos 436,25 euros por megawatt hora (MWh), rexistrando así un novo máximo desde a entrada en vigor da 'excepción ibérica' para pór tope ao prezo do gas para a produción eléctrica, segundo os datos provisionais do Operador do Mercado Ibérico de Enerxía. A luz sobe 34,7% e alcanza o maior prezo desde a aplicación da 'excepción ibérica' Este novo récord no período coincide coa suba nos contratos europeos de futuros do gas natural (aquelas compras e vendas acordadas con anterioridade), negociados na plataforma holandesa TTF, referencia no continente, que chegaron a alcanzar esta terza feira unha cotización de até 295 euros por megawatt hora (MWh), o que supón o seu maior nivel de prezos desde o pasado mes de marzo.


Summary: A máxima instancia xudicial do país vén de resolver o recurso que presentou STEG contra o decreto do plurilingüismo, e faino nos mesmos termos que empregou para A Mesa, Real Academia, CIG-Ensino e Queremos Galego. O sindicato de traballador@s do ensino celebra unha sentenza que "vai ao fundamento da mentira en que se baseou esta norma" e exixe a súa derrogación e a dimisión de Jesús Vázquez, a quen lle reprochan ter lexislado a favor dos intereses dun colectivo "absolutamente minoritario": Galicia Bilingüe

O Tribunal Superior de Xustiza de Galiza vén de resolver máis un recurso contra o decreto do plurilingüismo: o presentado polo sindicato de traballadoras e traballadores do ensino, STEG. Ao igual que fixera nas sentenzas anteriores, en que estimou parcialmente tamén os recursos presentados por A Mesa, Real Academia Galega, CIG-Ensino e Queremos Galego, tamén desta volta se botan abaixo os artigos 5.2 --consulta vinculante ás familias-- e 12.3 --liberdade do alumnado para se expresar nas aulas no idioma da súa preferencia--, os dous alicerces en que o PP materializou a súa política lingüística na aulas a través da norma 79/2010. STEG celebra a decisión do Superior e interprétaa como máis un "triunfo", na medida en que "vai ao fundamento da mentira en que se baseou esta norma: a liberdade de escolla das familias". Aplaude tamén que a xustiza subliñe que é deber da consellaría de Educación e non das familias determinar en que lingua reciben aulas as crianzas, na liña de traballar "pola normalización da nosa lingua". Consideran que "é de sentido común" que o alumnado non pode escoller que idioma empregar na oralidade ou na escrita "en contra dun criterio pedagóxico: para aprender unha lingua é preciso o seu uso". Na mesma liña en que se pronunciaron as outras entidades, tamén esta central sindical rexeita a interpretación que o PP fixo das sentenzas, ao sinalar que só unha pequena porcentaxe é a declarada ilegal. Recalca STEG que a importancia da resolución "non se pode interpretar polo número de artigos que elimina, senón porque os eliminados son esenciais na política lingüicida" do goberno galego. Partillando tamén o exixido por A Mesa, Queremos Galego e CIG-Ensino, recordado aínda esta cuarta feira após unha xuntanza co BNG, a central de traballador@s do ensino exixe a derrogación do decreto do plurilingüismo e a demisión do seu responsábel, Jesús Vázquez, que vén de ser renomeado titular da consellaría de Educación. A Vázquez repróchanlle que preferise ouvir os argumentos "dun colectivo absolutamente minoritario como Galicia Bilingüe" fronte aos de practicamente a totalidade da comunidade educativa e institucións que traballan pola defensa da lingua, que se posicionaron contra o decreto en termos similares aos que agora recolle o TSXG nas sentenzas emitidas.


Os profesores da Escola Politécnica Superior de Lugo láianse de que cada vez reciben menos estudantes Veñen de publicarse novas que reflicten a profunda crise que atravesa a Universidade en Lugo. Os profesores da Escola Politécnica Superior de Lugo láianse de que cada vez reciben menos estudantes. No Centro de Investigación Agrarias de Mabegondo denuncian o recorte de persoal investigador que obriga a rexeitar oportunidades de investigación. Nos centros de formación e investigación agroforestal de Sergude e Guísamo, as alumnas e alumnos que demandan un ensino de calidade esmorecen mentres desmantelan as infraestruturas. E mesmo os axentes de extensión agraria alertan de que o servizo morre porque non se cobren as vacantes de persoal. Todos sinalan as políticas da Xunta: por ineficaz, polo seu desprezo e pola falta de sensibilidade coa investigación, a formación e o asesoramento. Máis non é só desinterese, ou descoido, ou pouco coñecemento do sector agrario nin do forestal. O que en realidade hai detrás é unha estratexia para desarmar toda a dotación pública de apoio agroforestal. O obxectivo, abrir novos nichos de negocio no rural á iniciativa privada. No Centro de Investigación Agrarias de Mabegondo denuncian o recorte de persoal investigador que obriga a rexeitar oportunidades de investigación En Lugo, Mabegondo, Sergude, Guísamo e outros sitios recollín de primeira man exemplos de como se executa esta plan a partir de dous eixos: os recortes económicos e os recortes de persoal. Isto é parte do que me contaron: a partida de capacitación agraria descendeu un 31% nos orzamentos de 2014; no centro de Mabegondo reduciuse nun 36% o persoal investigador entre o 2012 e o 2013; en Sergude pechan un ciclo formativo, o de xestión de empresas agrarias –quen queira e poida terá que optar pola oferta privada- e en Becerreá pechan o de xestión e aproveitamento da natureza -xa non hai oferta para esta formación en toda a provincia de Lugo-; en Guísamo, os alumnos dun ciclo estiveron sen profesor dende febreiro a xuño, 15 horas semanais perdidas; na universidade as pólas agroforestais teñen cada ano menor demanda e –temen os docentes- este será o argumento esgrimido para forzar novos peches... Pos suposto, esta táctica ten consecuencias. A eliminación da investigación e dos servizos de extensión agraria deixan en mans do sector privado -é dicir, dos que venden sementes, fitosanitarios e adubos- o labor de consello ás explotacións. Isto vai condicionar o modelo que se desenvolverá no rural e significará modelos alleos e non adaptados a este país, que desprezan o coñecemento adquirido de labregos e labregas e que se producen a través da docencia e da investigación privadas. É urxente salvar a estrutura de apoio público ao sector, a universidade, a formación, a investigación vinculada ao rural, para que en Galiza se poida vivir dignamente da agricultura e do monte É urxente un cambio radical. É urxente salvar a estrutura de apoio público ao sector, a universidade, a formación, a investigación vinculada ao rural, para que en Galiza se poida vivir dignamente da agricultura e do monte. De nada valería que houbese un sistema público de investigación e asesoramento potente, se está ao servizo de intereses alleos da maioría, ao servizo da agroindustria É preciso un plan de impulso que reforce os centros de investigación públicos con recursos económicos e humanos -ben formados nas universidades e centros públicos-, que contrate persoal para as oficinas de extensión agraria e que apoie aos labregos e labregas -e a quen se queira incorporar- e que xestione o día a día do Banco de Terras de Galiza. Facer da universidade un actor útil e protagonista para o rural, ao cabo. Pero un sistema público de por si, non arranxa as cousas. É dicir, de nada valería que houbese un sistema público de investigación e asesoramento potente, se está ao servizo de intereses alleos da maioría, ao servizo da agroindustria, e polo tanto a condición previa e indispensable e que sirva para un modelo de agricultura local e sustentable e onde a voz das persoas que viven da agricultura, que viven no rural sexa a que máis ordene.


Summary: Un pai advirte de que a súa filla recibiu dous libros en castelán como agasallo de benvida do popular programa televisivo, noutrora referencia da normalización do galego entre a infancia

A Compañía de Radio Televisión de Galicia naceu a mediados da década dos 80 do pasado século coa misión fundamental, encomendada por lei, da "promoción, difusión e impulso da lingua galega". En 2011 o Parlamento actualizou o marco legal dos medios públicos de comunicación cunha nova normativa que aínda se está a implantar e na que, de novo, se establece que o obxectivo esencial da Radio Galega e da Televisión de Galicia é a "promoción e difusión da cultura e lingua galegas, así como a defensa da identidade de Galicia". Un dos espazos televisivos que, ao longo da historia da TVG, respondeu mellor aos principios fundacionais da compañía foi o Xabarín Club, o contedor de contidos infantís que dende 1994 estendeu o uso do galego entre nenos e nenas mediante series e cancións, chegando a ámbitos tan complicados como as grandes cidades. O Xabarín, agora relegado á segunda canle da Galega e con menos popularidade que noutrora, semella relaxar os seus plans de promoción da lingua. A CRTVG ten o mandato legal do "impulso da lingua galega" Mentres a única revista infantil de banda deseñada en galego centrada, precisamente, no personaxe do Xabarín loita pola súa supervivencia un pai galego vén de atoparse cunha desagradable sorpresa ao coñecer o agasallo co que o club televisivo lle deu á súa filla unha benvida que máis ben é unha bienvenida. Lonxe dos tempos nos que o público do Xabarín se incorporaba ao club recibindo unha camisola do porco bravo, un disco ou un libro en galego esta nova socia tivo como presente dous volumes da editorial Edebé editados en castelán. Trátase, concretamente, Mundo submarino en 3D, la magia de la tercera dimensión e Estudio de animación. O club televisivo recibiu unha nova socia con dous libros en castelán Este sorprendente cambio de rumbo, prodúcese mentres a CRTVG recomenda, a través da propia web do Xabarín, un bo número de libros infantís en galego recomendados por Gálix, a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil. Mentres, o pai da nena xa se dirixiu formalmente á canle pública para reclamar explicacións cunha mestura de indignación e retranca. "O Xabarín fala galego, vive en galego e está comprometido coa nosa lingua dende as pezuñas até as orellas, por fuciños e por cacheiras", lémbralles aos responsables da TVG, antes de atribuírlle dous posibles explicacións ao agasallo: ou "teñen secuestrado a Xabarín e usurparon a súa identidade" ou os seus responsables actuais "están a servir como axentes desgaleguizadores", actitude que cómpre "rectificar".


Summary: O prezo do gas queda fixado a un prezo medio de 50 euros/MWh, mais a ministra Teresa Ribera admite que se trata dun acordo "temporal" e que cómpre seguir negociando medidas a longo prazo para regular o custo da enerxía.

A vicepresidenta terceira do Goberno estatal e ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribera, asegurou esta cuarta feira que o acordo que alcanzou o Executivo xunto ao de Portugal con Bruxelas para limitar o prezo do gas a unha media de 50 euros o megawatt hora (MWh) é un "moi bo acordo", pois "non só" rebaixará a factura da luz, senón que "contribuirá a reducir a inflación", o que á súa vez terá un efecto positivo "en cadea" sobre o conxunto da economía. A factura reducirase "en 30%" A ministra estimou que o acordo permitirá reducir en 30% a factura eléctrica para un consumidor medio da tarifa regulada —o denominado PVPC—. "Reducirase de forma importante e creo que isto afecta os consumidores domésticos e os industriais, xa que 70% da enerxía que consome a nosa industria non está cuberta por contratos a longo prazo", afirmou, en declaracións a RNE. Ribera recoñeceu que o prezo pactado coa Comisión Europea non é todo o "óptimo" que desexaban ambos os países —pedían limitar o prezo do gas a 30 euros/MWh—; porén, "logrouse que este prezo de referencia se aplique durante doce meses. Como afectará a factura da luz o acordo entre o Estado español e Bruxelas? "É obvio que nós considerabamos óptimo un prezo canto máis baixo, mellor, mais conseguimos algo moi importe, que se aplique durante doce meses, fronte ao iniciais tres ou nove meses que se negociaban. É unha cousa boa, que nos dá estabilidade ao longo de todo o próximo inverno", subliñou. Baixada do IPC Conseguir que o prezo maiorista da electricidade sexa máis baixo, dixo, "axudará a baixar a inflación e terá efectos positivos en cadea no conxunto da economía". "Permitiranos introducir ese impulso para que os consumidores domésticos e industriais poidan ter outras ofertas de prezos distintas ás que hoxe están a ter nun mercado moi pouco líquido como o español e o portugués", engadiu Ribera. Período "de transición" Aquela primeira proposta, de 30 euros/MWh, foi rexeitada por Bruxelas, que elevou ese limiar até os 50 euros. Mais haberá un "período de transición" de duración indeterminada —"varias semanas", dixeron fontes gobernamentais nun primeiro intre—, no que se tomarán como referencia os 40 euros/MWh. Un acordo "temporal" Ribera lembrou que se trata dun acordo con carácter temporal e que o que hai que facer é traballar en medidas estruturais no mercado eléctrico, que pasan pola súa transformación "e por un debate que debe abrirse nos próximos meses sobre como facer evolucionar o marco regulatorio en Europa", así como mellorar as interconexións. O prezo pactado, salientou, fica "significativamente por baixo do prezo do gas natural", que nesta terza feira roldaba os 90 euros/MWh, e "asegurará" o prezo independentemente do que aconteza nos próximos meses, nomeadamente "cara ao outono". "Eu creo que é moi bo acordo", insistiu. Deste modo, o obxectivo dos gobernos español e portugués é que a medida permaneza en vigor, cando menos, até o remate do próximo inverno, en marzo de 2023, a fin de "asegurar" un prezo máis asequíbel nos meses de maior consumo, independentemente das hipotéticas repuntas que puidese experimentar no mercado internacional.


Summary: O Bloque Nacionalista Galego defende a opción de que o 90 por cento das accións que ten o Estado en Novagaliciabanco se transforme en control público galego desa entidade, explicou en conferencia de imprensa a secretaria de Organización do BNG, Montse Prado.

Remarcou que Euskadi e Catalunya deron retido control público sobre o sistema financeiro. Galiza, non. O responsábel diso é o presidente do Goberno galego, quen autorizou a bancarización da caixa resultante da fusión, enfatizou Montse Prado, quen chamou a Feijóo "O grande escaqueador" por non asumir as súas responsabilidades e renunciar ao seu papel de tutela sobre o sistema financeiro galego. Perguntada sobre as declaracións realizadas onte por Feijóo verbo de Bankia, dixo: "Non coñecemos a día de hoxe ningunha proposta concreta do señor Feijóo sobre Novagaliciabanco. Non a ten. O BNG, si. Chámase Banca Pública Galego. Reitero aquí o emprazamento que fixo onte o portavoz nacional a PP e a PSOE para que se pronuncien sobre a nosa proposta". A secretaria de Organización manifestou con clareza que o BNG se opón a que se inxecten recursos públicos para "salvar a banca privada". "Somos partidarios doutro modelo, de que eses recursos se destinen para exercer o control público desa banca".


Summary: Vivir sen permiso e outras historias de Oeste, o último libro narrativo de Manuel Rivas, estende os territorios narrativos de Todo é silencio e indaga no narcotráfico. Mais Rivas é apenas o último da serie de autores que se asomaron ao fenómeno. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 321 de Sermos Galiza.

Nas presentacións de Vivir sen permiso e outras historias de Oeste (2018), Manuel Rivas teoriza sobre o narcotráfico como "fase extrema do capitalismo". O libre mercado absoluto, ao cabo, sen atender límite ningún para o lucro individual. Eis o mundo do comercio das drogas ilegais, onde o autor sitúa personaxes que aceptan, que se benefician, que se revolven, pero que son condicionados por ese contexto á marxe da lei e do Estado. Estes territorios xa os explorara Rivas (A Coruña, 1957) en Todo é silencio (2011). Ou, dun ángulo diferente, nos Comedores de patacas (1991), segundo lembra a profesora e crítica Dolores Vilavedra (Vigo, 1963), para quen a aproximación de Rivas encaixa no que denomina "estilización literaria" do fenómeno. "Nos Comedores de patacas (1991) fala máis das consecuencias sociais da drogodependencia", explica a Sermos Galiza, "pero en Todo é silencio xa entra de cheo, como nos últimos relatos". A este procesado literario que define como "estilización" adscribe tamén a Diego Ameixeiras, cuxo Todo OK (2012) é a máis próxima a este universo das súas novelas. Noutras, como na Crueldade de abril (2018) ou Conduce rápido (2014), o narco aparece de maneira máis tanxencial. "Se cadra os escritores non nos achegamos todo o que deberiamos ao narcotráfico porque a nosa literatura non está afeita a tratar materiais do presente", afirma o propio Ameixeiras (Lausana, Suíza, 1976), "ao cabo, trátase dunha historia incómoda deste país. E ten moitos grises, non serve unha ollada maniquea". Para o autor de novela negra, as de Aníbal C. Malvar (A Coruña, 1964) son aínda as obras de referencia. Á de mosca (1998), un traballador noir, non temía asomarse ao tráfico de cocaína e a algúns dos seus capos asentados no Salnés. [Podes ler a entrevista íntegra no número 321 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Javier Pintor Elizalde é un dos asesores do CFR (Centro de Formación e Recursos) da Coruña, un dos organismos que se encarga da formación do profesorado e de dotar os centros de ensino de recursos pedagóxicos.

Javier Pintor Elizalde é un dos asesores do CFR (Centro de Formación e Recursos) da Coruña, un dos organismos autonómicos que se encarga da formación do profesorado e de dotar os centros de ensino de recursos pedagóxicos. Malia os recortes sufridos, tanto en persoal como en recursos, considera que o máis importante é que os colexios conten cos orzamentos, recursos e asesoramento suficientes para desenvolver todas as iniciativas que a súa institución promove. Que papel teñen os os centros de formación para o profesorado e en que momento se atopan? Os centros de formación son fundamentais para un ensino de calidade, porque achegan coñecementos e promoven innovacións en proxectos desenvolvidos logo polo profesorado de todos os centros, grandes ou pequenos, das cidades ou do rural. Hai dúas partes nos CFR, porque somos centros de formación e de recursos e hai que diferenciar ben eses dous aspectos. No que se refire á formación, desde hai dous anos estamos sufrindo cambios significativos, que van cara a unha formación máis centralizada: isto explica a creación do Centro Autonómico de Formación e Innovación (CAFI), que asume as funcións que tiñan antes os servizos centrais de formación, pero tamén as do antigo CFR de Santiago, que desapareceu e quedou englobado baixo esta estrutura que está iniciando a súa andaina. Ademais, até o ano pasado tiñamos asesorías específicas de área e agora témolas de ámbito, o que supón unha agrupación cada vez máis ampla. Malia que en ocasións se proxecta unha visión reducionista da formación, débese ter en conta que as actividades de formación non se limitan aos cursos senón que abranguen moitas máis modalidades formativas nas que o protagonismo recae directamente no profesorado dos centros educativos. A formación nin comeza nin acaba nos CFR, que deben ser entendidos como unha ferramenta para facilitar aos centros e aos profesores o seu labor. Os sindicatos queixáronse varias veces da redución de asesores nos CFR debido aos recortes. A redución de asesores nos CFR non foi moi ampla, en comparación con outras áreas educativas. Perdéronse algunhas prazas e asesorías significativas como a de bibliotecas escolares. Pero tamén é certo que unha parte desta redución foi absorbida polo CAFI. Ademais, o traballo non diminuiu senón que aumentou nalgunhas parcelas concretas como asesoramento Abalar, posta en marcha de seccións bilingües, coordinación de proxectos e plans de bibliotecas escolares… Ao ter máis centros adscritos e aumentar o traballo de xestión por diversas cuestións, isto dificulta que, en ocasións, non poidamos manter un contacto tan directo cos centros como sería desexable. Ademais, hai centros de formación que están con planteis moi insuficientes para poder desenvolver con maior eficacia a súa labor. O de Ferrol, por exemplo, é un deses casos, xa que non dispón de suficientes asesores cando abrangue unha zona tan ampla, que engloba moitos centros, moito alumnado e moitos profesores. En casos así a cousa si que é máis complicada. "Procuramos manter un contacto permanente cos centros, pero é insuficiente porque cada vez temos menos tempo" O que é máis importante no traballo dun asesor: as horas de despacho ou o contacto directo cos centros? As dúas cousas son importantes: planificar, promover proxectos e coordinalos, pero tamén trasladar todo ese traballo aos centros. Os asesores procuramos manter un contacto permanente cos centros, pero segue a ser insuficiente porque cada vez dispoñemos de menos tempo para isto. O labor burocrático tamén nos quita moito tempo. Se non se insiste en liñas de investigación na acción, corremos o risco de ofrecer unha formación descontextualizada das necesidades reais dos centros educativos. "Corremos o risco de ofrecer unha formación descontextualizada se non se insiste nas liñas de investigación en acción" Cales son, daquela, as principais demandas e queixas que recibides dos centros? A maior crítica é que as actividades que se fan en relación coa formación é que se cadra están un pouco afastadas da realidade das aulas. E é verdade que igual nos movemos nuns territorios un tanto utópicos. As aulas teñen cada vez máis alumnos, o que dificulta incorporar prácticas educativas innovadoras; e os centros cada vez dispoñen de menos profesores. Ademais, as realidades que propugnamos non valen para todo tipo de aulas e docentes, pois precisan de moita dedicación e nesa situación de masificación das aulas e redución de docentes non sempre é fácil para o profesorado atopar o tempo necesario para dedicarllo á formación. Por outra banda, ás veces a detección de necesidades non é a máis axeitada ás demandas: hai grupos de profesores aos que non chegamos e esa é unha eiva que habería que arranxar. Teñen impacto real no profesorado as actividades de formación? O principal dilema na cuestión da formación do profesorado é ese: coñecer e avaliar o impacto que a formación está tendo nas aulas. Hai moito traballo feito desde a Universidade, moitos estudos sobre este impacto da formación do profesorado na aula, pero igual habería que tomar medidas máis eficaces. É difícil medir o impacto dos procesos de cambio, e en educación aínda máis, porque os procesos no ámbito educativo hai que avalialos a longo prazo e normalmente búscanse resultados inmediatos. Que se podería facer? Hai algunhas cousas que se poderían facer: se cadra teriamos que retomar algúns modelos de formación que promovían maior reflexión sobre a práctica docente e que propoñían a elaboración dalgún material práctico de aula como requirimento para a superación da actividade formativa correspondente. Tamén hai que ver como van funcionar os novos modelos de plans de formación en centros que comezará o próximo curso: é un modelo interesante, que permite darlle continuidade durante 2 ou 4 anos a unha ou máis liñas formativas que deben contar coa implicación dun número significativo de profesores. Penso que poden xurdir proxectos eficaces que axuden a mellorar a calidade educativa xa que se conseguirá contextualizar máis adecuadamente as necesidades específicas de cada centro concreto. Falta quizais unha maior divulgación dos avances en formación e das experiencias innovadoras e de éxito que se realizan nos centros de ensino? Un dos labores dos centros de formación debe ser o de dar a coñecer e divulgar as experiencias innovadoras que hai nos centros de ensino, e que son moitas. Realmente facémolo, pero moitas das iniciativas son moi individuais e resulta difícil coñecelas: non temos medios para chegar a todo e non sempre dispoñemos de redes eficientes para compartir ese tipo de iniciativas. Ademais, quizais un bota en falta a celebración de encontros educativos de intercambio de experiencias xa que estes eran moi útiles para coñecer novas propostas didácticas nas distintas áreas de coñecemento. En realidade, hai un grupo amplo de profesores aos que chegamos moito, que soen ser os máis motivados e implicados, pero tamén existe unha parte que aínda non conseguimos involucrar. "Boto en falta os encontros educativos e de intercambio de experiencias para coñecer e compartir as propostas didácticas" Como cualificaría a introdución das novas tecnoloxías na educación, así como a capacitación dos profesores para aproveitalas? As tecnoloxías son cambiantes e levamos moitos anos facendo diferentes actividades de formación, porque aínda que seguimos a chamalas novas tecnoloxías, realmente hai xa uns dez anos que comezaron a introducirse nos centros de ensino de xeito masivo. Cada vez o profesorado está máis formado, pero o nivel de capacitación aínda é moi dispar. As TICs son un medio máis que a escola ten que ofrecer obrigatoriamente a todos os alumnos, porque vivimos nunha sociedade cada vez máis dixital. Son unha ferramenta como os libros, os textos, as bibliotecas ou os laboratorios e un medio para achegarse a modelos de ensino e aprendizaxe que incorporan novos valores. Mais non deben ser concibidas como un fin en si mesmo e ás veces existe ese risco. "Non é lóxico investir en encerados dixitais se os acabamos utilizando como os tradicionais de xiz" Que opinión lle merece o proxecto Abalar? O proxecto Abalar ten moitas cousas positivas porque se dota os centros de aulas con ordenadores, encerados electrónicos, conexión a internet... E o balance despois destes anos é bastante satisfactorio. Xurdiron nun principio problemas de tipo técnico ou de falta de tempo para adaptarse aos novos modelos de ensino: penso que estas dificultades se foron solucionando pouco a pouco, aínda que as dificultades sigan existindo. Pero o problema radica en que a tecnoloxía por si soa non soluciona todos os problemas que acaecen nas aulas. As tecnoloxías non teñen efectos máxicos sobre os procesos de ensino-aprendizaxe xa que non resolven moitas das dificultades que se lle presentan ao profesorado a diario. Non é lóxico investir en encerados dixitais se os utilizamos como os tradicionais de xiz. Se non se forma o profesorado, esas ferramentas non teñen sentido ningún Necesitamos facer un cambio metodolóxico importante na nosa práctica de aula con estes novos recursos tecnolóxicos que se nos presentan. Non hai que pensar nas TIC como un fin en si mesmas senón como un medio máis co que podemos transformar a práctica educativa. Debemos aspirar a que todos os centros dispoñan de aulas ben equipadas e con profesores formados suficientemente. "Se non se forma o profesor, as ferramentas tecnolóxicas non teñen sentido ningún; precisamos un cambio metodolóxico na nosa práctica na aula" Tamén hai outros recursos... Moitas veces pensamos só nas TIC, pero tamén hai moitos outros recursos de grande importancia nos centros como as bibliotecas escolares, os ximnasios, os salón de actos, os laboratorios de experimentación... O profesor ten que estar formado para utilizar todos estes recursos e os centros de formación xogan aquí un papel fundamental. Dicía antes que a redución en formación foi notable, pero non tan significativa como noutras áreas educativas. Ocorre algo semellante cos recursos? Nestes últimos anos non sufrimos unha redución moi significativa, polo menos até o momento. Dispoñemos de menos recursos, menos persoal pero, en xeral, podemos seguir facendo moitas das actividades que faciamos antes e, ademais, debemos ter en conta que cada vez se realiza máis formación a través de plataformas dixitais. Os centros de formación precisamos algún recurso máis, pero o que me parece máis importante é a atención e o asesoramento aos centros e que estes teñan os orzamentos axeitados para desenvolver os seus proxectos. Hai que procurar que non mermen os orzamentos para formación xa que iría en contra da innovación e da mellora educativa. É máis importante iso que o feito de que o CFR teña, por exemplo, moitas aulas de informática. "Os recortes son preocupantes porque implican máis traballo para os docentes e menos dedicación á formación" As novas medidas da Xunta, que implican maior masificación das clases ou maior carga docente, que influencia terán sobre as actividades de formación? Ese si que é un aspecto preocupante e xa empezamos a ver o novo panorama que están provocando os axustes. É unha realidade que a maior número de alumnos, maior traballo; e que se pretendemos que a calidade da educación vaia polo camiño que nos marca a UE, o profesorado terá máis dificultade para xestionar o escenario educativo e máis tempo de traballo en clase, polo que non vai poder dedicarse tanto como até agora a proxectos extraescolares. Poño un exemplo: a atención ás bibliotecas, que son un modelo de éxito no que o profesorado galego conseguiu crear unha rede de bibliotecas moi potente, efectiva, de grande impacto nos centros e de calidade. Debemos aprender destes éxitos e imitar estes modelos. Xa temos constancia de casos concretos nos que corre perigo a pervivencia dese tipo de proxectos e tamén hai profesores que xa se están a queixar porque esta carga docente impídelles reflexionar sobre a práctica educativa, propoñer modelos de mellora, formarse... Claro que pode afectar.


Summary: Cómpre construír un novo paradigma que nos leve a outra forma de ver e de facer política que responda realmente ás necesidades da nova realidade. Talvez os movementos cidadáns sexan ese novo xerme.

Se nos acercamos á realidade de hoxe con ánimo de coñecer os elementos fundamentais que a dinamizan e tentan lexitimala, seguro que sinalaremos os mercados e os movementos en defensa das identidades étnicas, culturais e relixiosas. A carón, milleiros de individuos cada vez máis illados, máis indefensos, sen futuro e mermados en dereitos. Nada semella sobresaír na actual realidade global con máis claridade e determinación. A realidade quedou colonizada polos grandes mercados financeiros globalizados e en oposición, só o mundo identitario tenta, dramaticamente, preservar a súa singularidade Así, vemos que os conflitos ideolóxicos, outrora vigorosos, hoxe viven anémicos, faltos de substancia, e o que realmente sobrevive con forza é a loita desapiadada polo diñeiro e a defensa das identidades: o mercado e a tribo, os dous grandes deuses do momento histórico actual. Daquela, a realidade quedou colonizada polos grandes mercados financeiros globalizados e en oposición, só o mundo identitario tenta, dramaticamente, preservar a súa singularidade, case sempre dende posicións de debilidade que o arrastran, a máis das veces, á irracionalidade. Xa que logo, o mundo financeiro case que manda sen límites sobre unhas democracias cada vez máis desvalorizadas, e a política, xa semella sen pretensións de cambiar o rumbo das sociedades. Como consecuencia, os parlamentos perderon gran parte do seu papel de representación das grandes demandas sociais e os gobernos e as elites dos partidos políticos máis representativos, son, cada vez máis, uns simples xestores, uns técnicos dunha política fría e se alma que vén marcada por institucións que están fóra das súas fronteiras ou ben, responden só a dinámicas que ninguén controla como a dos mercados financeiros. Cómpre construír un novo paradigma que nos leve a outra forma de ver e de facer política que responda realmente ás necesidades da nova realidade En definitiva, a vontade dos cidadáns exercida ao traveso das furnas está a ser secuestrada polos grandes poderes económicos, pasando a converterse nun mito a sacar a pasear polos partidos en épocas electorais. En consecuencia, as democracias están a baleirarse de contido de maneira alarmante e sen resistencias significativas; mentres, a uniformidade do pensamento neoliberal enseñoreándose polo espazo social e político de Occidente. Este novo escenario que está a dominar a realidade condiciona que a política, en bastantes ocasións, máis que nunha nobre tarefa, se converta nun espectáculo lamentable. Por desgraza, deste escenario indesexable, sempre acaban emerxendo desprezables movementos fascistas que outra volta volven a ensinarnos o nariz polo horizonte europeo. Xa que logo, en base a unha nova diagnose, cómpre construír un novo paradigma que nos leve a outra forma de ver e de facer política que responda realmente ás necesidades da nova realidade. Talvez os movementos cidadáns sexan ese novo xerme.


Hai unha imaxe de García Márquez que sempre me chamou a atención. Vina por primeira vez na contraportada de El otoño del patriarca. Está o escritor descalzo, sentado diante dunha mesa simple cunha máquina de escribir e algúns papeis. Aparece abstraído, coa cabeza apoiada na man esquerda, alleo ao seu contorno, tentando buscar a palabra xusta, a frase máis axeitada, a metáfora definitiva. É a perfecta descrición do narrador concentrado na construción do seu propio mundo. Esa foto foi tomada en Barcelona por Rodrigo García en 1972. Xa publicara o seu libro principal, Cien años de soledad, xa era un escritor coñecido, pero aínda non recibira o Premio Nobel, aínda non fora declarado mestre da literatura e xenio universal. Souben da súa morte e eu sinto pena como se fose alguén próximo e familiar. É, con diferencia, o escritor que máis admiro, pola súa escrita pero tamén polo seu compromiso político e social, pola mirada limpa de home bo e pola súa traxectoria coherente e exemplar Agora souben da súa morte e eu sinto pena como se fose alguén próximo e familiar. É, con diferencia, o escritor que máis admiro, pola súa escrita pero tamén polo seu compromiso político e social, pola mirada limpa de home bo e pola súa traxectoria coherente e exemplar, sempre ao lado dos pobres e desherdados. Sigo a súa obra literaria desde os anos setenta, cando todos éramos felices e indocumentados. Houbo un tempo en que publicaba artigos semanais nun xornal español, que eu gardaba nunha carpeta e relía con veneración. Lín todos os seus libros ata o tramo final, cando a súa forza creativa xa comenzaba a debilitarse. Cando comecei a elixir eu mesmo as lecturas sentín predilección polos autores do boom latinoamericano: Vargas Llosa, Rulfo, Onetti e Bryce Echenique fixéronme vivir momentos extraordinarios cos seus textos Eu comecei a ler de rapaz. Dona Carme, a miña mestra (cuñada de Avelino Pousa Antelo), é a culpable da miña afección á literatura e, de xeito especial, á narrativa. Prestábame os libros da súa biblioteca e así me internei nos mundos literarios de Mark Twain, Julio Verne, Allan Poe, Pearl S. Buck e Mika Waltari. Cando comecei a elixir eu mesmo as lecturas sentín predilección polos autores do boom latinoamericano: Vargas Llosa, Rulfo, Onetti e Bryce Echenique fixéronme vivir momentos extraordinarios cos seus textos. Hai escritores españois polos que teño unha enorme admiración (Delibes, Torrente Ballester, Rosa Montero, Marsé, Muñoz Molina e, de xeito especial, Rafael Chirbes); entre os narradores galegos sinto gran aprecio por Carlos Casares, Suso de Toro e Manuel Rivas. Houbo un tempo no que lin con moito interese os autores do dirty realism americano (John Cheever, Raymond Carver) e hai dous escritores portugueses aos que teño en grande estima (Miguel Torga e Lobo Antunes). Pero de todas as lecturas a que máis me impactou, no seu momento, foi a de Cien años de soledad. O universo de Macondo, a vida prodixiosa da familia Buendía coa sucesión infinita de Arcadios, Aurelianos e Úrsulas, deixoume unha fonda pegada e sentinme privilexiado por poder asistir a ese relato torrencial que nos axuda a amar aínda máis a vida. Este home, que comezou como modesto reporteiro na súa terra natal, soubo crear un mundo propio, enorme, maxestoso e vital como a súa propia persoa. Foi un escritor xeneroso e entregado ao seu oficio que nos deixou media ducia de libros que quedarán, para sempre, na historia da literatura universal. Ben sei que nunca vou escribir como García Márquez, pero quero, con esta breve crónica, deixar constancia da miña profunda admiración por este home e da miña gratitude infinita Eu tamén estou agora descalzo, só e pensativo diante da mesa e do teclado, co mar do Orzán iluminando a fiestra, agardando a a palabra necesaria, a frase precisa para decir o que penso. Ben sei que nunca vou escribir como García Márquez, pero quero, con esta breve crónica, deixar constancia da miña profunda admiración por este home e da miña gratitude infinita polo escritor que me permitiu vivir vidas tan distintas e distantes da miña e que me axudou, así o creo, a ser mellor persoa.


Summary: A colección que garda o inmoble componse dunhas 1.800 obras de arte de 200 artistas. No entanto, a Xunta di que aínda queda por analizar o valor arquitectónico e o estado de conservación do inmoble situado no municipio de Sada. É parte do legado patrimonial de Seoane e Díaz Pardo.

A tramitación burocrática para que o Museo Carlos Maside pase a ser considerado un Ben de Interese Cultural (BIC) leva once anos de atraso e aínda seguirá sumando tempo. Ante una pregunta parlamentar do BNG, a directora xeral de Patrimonio Cultural, María del Carmen Martínez Insua, explicou hoxe que queda pendente realizar e presentar estudos sobre o valor arquitectónico do inmoble que alberga esta sala. Ademais, hai que ver o estado de mantemento do mesmo. O Bloque pediu explicacións sobre os avances realizados entendendo que hai unha "inacción" por parte da Xunta para acelerar este expediente sobre o espazo expositivo de Sada. Mais a directora xeral afeou as críticas e defendeu que o seu departamento traballou "ao longo destes anos" para ir cara esa declaración. Aludiu aos anos porque, como recalcou o BNG o proceso acordouse "fai once anos". A deputada Mercedes Queixas dixo estar "profundamente preocupada" polo "abandono" do ben. Igualmente, a nacionalista comentou na Cámara que xa hai un informe do Consello da Cultura Galega que demanda que o Museo Carlos Maside pase a ter o recoñecemento de BIC e o discurso do Executivo galego "non xustifica nin dá resposta" ás necesidades da instalación. Aínda que solicitou unha "rectificación", o certo é que Martínez Insua incidiu en que hai un compromiso coa protección e defensa da conservación deste tipo de elementos que están na súa "folla de ruta". Así, subliñou que desde 2016 sumou 69 pezas e outras entidades como un poboado ou unha construción relixiosa á listaxe. A pesar do hipotético "abandono" á infraestrutura sadense, a responsábel de Patrimonio fixo fincapé na importancia da sala, pois é un legado de Luís Seoane e Isaac Díaz Pardo e conta cunha "colección que supera as 1.800 obras entre pinturas, gravados, serigrafías e esculturas duns 200 artistas, a maior parte galegos dunha recoñecida traxectoria". Polo de agora hai un inventario da "colección singular", pero falta esa análise para "identificar todas as necesidades existentes" no inmoble.


Summary: O vindeiro 28 de xuño Mónica Fernández Bugallo (Ferrol, 1975) recibirá o Premio Ada Byron do Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia. Traballa dende hai 17 anos na universidade Stony Brook de Nova York, onde dirixe o programa WISE, que busca promover o acceso de mulleres ás carreiras científicas e tecnolóxicas

O vindeiro venres 28 de xuño a enxeñeira Mónica Fernández Bugallo (Ferrol, 1975) recibirá o Premio Ada Byron, un galardón co que o Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG) busca dende hai anos dar visibilidade á participación feminina en todos os niveis da tecnoloxía. Mónica Fernández é profesora de comunicación dixital e procesamento do sinal do Departamento de Enxeñaría Eléctrica e Informática da Universidade de Stony Brook, en Nova York. Ademais, dende o ano 2016 é directora do Programa "Mulleres na Ciencia e a Enxeñaría (WISE–Women in Science & Engineering) desta universidade.O seu traballo de investigación na Universidade de Stony Brook, onde traballa dende hai 17 anos, céntrase na área de procesado estatístico de sinal aplicada a problemas complexos existentes en distintas disciplinas, dende o estudo e a predición de sistemas canceríxenos, a análise da evolución das poboacións de pingüíns na Antártida (problema relacionado co cambio climático) ou o seguimento e análise de sistemas biolóxicos que permiten entender a osteoporose. Neste tempo Mónica Fernández dirixiu varios programas para mozos e mozas co obxectivo de ofrecerlles a oportunidade de coñecer distintos campos de enxeñaría, tecnoloxía e informática. Ultimamente os seus esforzos céntranse neste programa WISE, que busca derrubar os obstáculos de todo tipo que aínda existen a moitos niveis para o acceso das mulleres ás titulacións e carreiras profesionais en ciencia, tecnoloxía, enxeñaría e matemáticas (STEM)."Hai xente moi boa traballando en España. É unha pena que non se dea máis financiamento para poder realizar investigación nos centros do país"Levas moitos anos traballando nos Estados Unidos. Como recibiches a nova dun premio que chegar dende a túa terra, o lugar no que te formaches?Acordáronse de min a pesar de levar tantos anos fóra, de estar moi lonxe. Para min é moi importante e moi emocionante, porque é un premio que me outorgan os meus antigos compañeiros. Estou moi orgullosa da educación recibida na Universidade da Coruña e considérome unha embaixadora da miña alma mater. No 2014 tiven a oportunidade de traer un pequeno congreso internacional a España e en ningún momento dubidei que A Coruña tiña que ser o lugar elixido. Para este ano tiven a oportunidade de novo de poder organizar outro congreso (o congreso europeo de procesado de sinal) na Coruña que se celebrará en setembro.Como ves dende os Estados Unidos a situación da investigación en España? Que se necesita para mellorala?Hai xente moi boa traballando en España. É unha pena que non se dea máis financiamento para poder realizar investigación nos centros do país e para poder motivar máis á xente. Realmente, hai moitísimo talento; cando os investigadores españois vimos a Estados Unidos ou imos a outros países, decátaste de que a nosa formación técnica é moi boa. E é unha pena que teñamos que marchar fóra buscando unha oportunidade ou para poder crecer profesionalmente. E ese crecemento hai que buscalo fose porque en España non hai medios suficientes; por iso sería moi bo que desde as administracións españolas se fixese un esforzo económico para apoiar as investigacións en ciencia e enxeñaría."O programa busca, primeiro, dar oportunidades a mozas que están no colexio ou no instituto, para que poidan ter acceso a actividades relacionadas coa ciencia e a enxeñaría"Cales son as maiores diferenzas para o traballo investigador entre os Estados Unidos e España?É certo que hai diferenzas entre Estados Unidos e España, por exemplo os sistemas educativos son diferentes, hai máis flexibilidade para moverte no mercado, ofrécenche máis opcións para poder mellorar na túa profesión.Como funciona o programa WISE?É un programa que busca, primeiro, dar oportunidades a mozas que están no colexio ou no instituto, para que poidan ter acceso a actividades relacionadas coa ciencia e a enxeñaría, para que así decidan se é unha traxectoria que lles gustaría seguir. En Estados Unidos o deseño dos itinerarios é moi libre, hai moitas posibilidades, por iso é moi importante que vaian probando cousas, que vexan o traballo que facemos para que decidan se queren que esta sexa a súa carreira."O programa tamén se dirixe a mozas que están en máster e cursos de doutoramento e alí búscase guialas profesionalmente,"A segunda parte do programa entra en xogo unha vez que unha moza decidiu empezar unha carreira de ciencia ou enxeñaría; e neste caso quere ser un mecanismo de soporte. A través de WISE teñen materias ou cursos, que despois lles computan para a súa titulación (como os créditos de libre configuración en España), e que lles achegan habilidades de liderado, capacidades comunicativas, fórmulas que lles permiten realizar investigación práctica desde que son novas. Ademais, permítelles ter 'persoas referentes', das que reciben charlas e encontros de asesoramento, coas que poden ver de primeira man distintas traxectorias. Finalmente, o programa tamén se dirixe a mozas que están en master e cursos de doutoramento e alí búscase guialas profesionalmente, darlles oportunidades, para que poidan facer shadowing, é dicir o seguimento dunha persoa que posúe unha traxectoria que a elas lles gustaría realizar no futuro.É necesario actuar neses dous niveis, non si? No acceso ás carreiras e no desenvolvemento das súas traxectorias...Si, ten estes dous niveis, un de acceso, de dar as oportunidades, e outra dirixida ás mozas que xa están a estudar estas carreiras, porque vemos que hai moitas delas que cambian de carreira unha vez que xa están na universidade. E este tipo de programas conseguen retelas nestas carreiras."As nenas son tan válidas como os nenos para todas as ciencias, pero ás veces un simple comentario pode cambiar esa mentalidade e guialas cara a outro lado"Que factores son determinantes para que haxa moitas carreiras científicas e ámbitos profesionais nos que as mulleres son clara minoría?Creo que non hai un único motivo, é un conxunto de factores: culturais, históricos, de estereotipos, familiares, a influencia dos profesores... Por suposto, as nenas son tan válidas como os nenos para as matemáticas, para a física e para todas as ciencias, pero é certo que ás veces un simple comentario pode cambiar esa mentalidade e guialas cara a outro lado. O noso programa quere simplemente facer ver que esta é unha opción completamente válida para as nenas, igual que calquera outra carreira. Son obstáculos que creo que co tempo se van ir superando, pero vai custar.Como se cambia esta situación? Como se consegue que máis mozas se decidan a estudar estas carreiras?Ten que ser un cambio natural, non debe ser un cambio forzado. Temos que conseguir que as persoas que accedan a estas carreiras o fagan porque lles gusta facer isto. Os mozos que elixen unha carreira deben escoller aquela que sexa a súa paixón, o seu soño, aquilo que os fai felices, en vez de que a elección dependa doutros factores.Nas carreiras profesionais neste campo as mulleres atopan posteriormente teitos de cristal?Si, hai teitos de cristal nas carreiras profesionais, obstáculos e estereotipos formados, sobre todo nos postos de liderado. Aquí sucede que a porcentaxe de mulleres que están en postos de liderado na universidade é moi pequeno, e moito máis en áreas relacionadas coa ciencia ou a enxeñaría."Por suposto, axuda moito que coñezan directamente a mulleres que triunfaron nesa carreira, pero tamén é bo que haxa mozos que as animen"Que papel xogan os referentes femininos, que as mozas que están no colexio ou no instituto vexan que hai mulleres dedicándose con éxito ás ciencias, á informática, a profesións tecnolóxicas?Os referentes son moi importantes. E é importante telos a todos os niveis, desde aqueles que podes ter na túa casa, na túa familia, ou no teu colexio, ata outros que podes chegar a coñecer noutras contornas.Que papel poden xogar os homes?Eu sempre digo que un referente tamén pode ser unha figura masculina. Eu cheguei ao posto no que estou porque tiven tamén un sistema de soporte de compañeiros que foi moi importante para min. Que teñas ao teu ao redor homes que cren nas mulleres e que son embaixadores da igualdade é moi relevante para nós, sobre todo en campos como este que están moi masculinizados. Por suposto, axuda moito que coñezan directamente a mulleres que triunfaron nesa carreira, pero tamén é bo que haxa mozos que as animen. O cambio vai ser lento, pero a eliminación dos obstáculos para a muller na ciencia debe pasar por unha mudanza global, cultural, un cambio de pensamento que afecte a mulleres e tamén aos homes.


Summary: O documentario 'Frankenstein-04155 denuncia o sobrepeso do Alvia accidentado o 24 de xullo de 2013 en Angrois, que provocou 81 persoas falecidas e 144 feridas. "O sobrepeso provocou que o tombo for tan violento e houber tantos mortos", sinalan as vítimas.

O documentario"Frankenstein-04155" revela que o modelo de Alvia sinistrado en Angrois pesaba 32 toneladas máis do que marca a normativa vixente. Así o salienta a Plataforma de vítimas na súa páxina de Facebook, onde sinalan que "o sobrepeso provocou que o tombo for tan violento e houber tantos mortos". "O documentario destapará máis", advirte a plataforma, que insiste en reclamar "xustiza e verdade". As vítimas do Alvia aluden a unha información publicada por Europa Press, que tivo acceso a un avance do documentario que se estreará a finais de outubro na 60 edición da "Seminci", Semana Internacional do Cine de Valladolid. Segundo esta información, o exceso de peso viría provocado polos dous furgóns xeradores do Alvia S-730, situados antes e despois das locomotoras. O tráiler da fita de Aitor Rei recolle os testemuños de Francisco Díaz Pardo, enxeñeiro de Telecomunicacións e experto en xestión ferroviaria, que sinala que "aquí non primou a seguridade, aquí primou a présa", e de José Enrique Villarino, directivo de Renfe entre o 1987 e o 2007, que alerta de que "esa liña era unha chapuza". Esta revelación coñécese días após de que o Xulgado de Instrución número 3 de Compostela fechara o caso Alvia co maquinista como único imputado, atribuíndolle un delito de homicidios por imprudencia profesional grave e as persoas feridas. Precisamente, a plataforma de vítimas, que se manifestaron esta sexta feira, denunciou que o caso "fechou en falso".


Summary: A oposición parlamentaria repróchalle ao presidente que defenda o barón ourensán ante a denuncia da muller que o acusa de ofrecerlle un posto de traballo a cambio de sexo. O titular da Xunta pon o acento en que Baltar non está imputado e repróchalle ao resto de grupos ter unha "dobre vara de medir".

Na súa calidade de presidente da Xunta Alberto Núñez Feijóo ten escasa marxe de manobra para actuar contra José Manuel Baltar como titular da Deputación de Ourense pola denuncia da muller que o acusa de ofrecerlle un posto de traballo na institución a cambio de sexo cando o ente provincial aínda era dirixido polo seu pai. No entanto, o xefe do Goberno galego é tamén máximo responsable do PP en Galicia e Baltar, presidente provincial do partido. Así e todo, dende o estourido deste caso coa publicación da denuncia en eldiario.es, Feijóo optou pola actitude que se lle adoita atribuír a Mariano Rajoy ante escándalos que afectan a dirixente da súa contorna: sobrevoalos sen tomar decisións drásticas que, neste asunto, provocarían que o líder galego puxese en risco un dos principais celeiros de votos do PP, a provincia de Ourense, insondable para as cúpulas galega e española do partido sen a poderosa maquinaria baltarista. Tras máis de dúas semanas dende a saída da denuncia á luz pública son variadas as respostas do presidente da Xunta para non actuar contra Baltar. Foron xa, cando menos, cinco argumentos que na oposición parlamentaria son lidos como unha defensa do herdeiro da saga político-familiar á que Feijóo tentou, sen éxito, derrubar no congreso provincial do partido en 2010, cando Baltar pai lle legou a presidencia a Baltar fillo. 1-Cómpre agardar Poucas horas despois da publicación en eldiario.es da denuncia e das primeiras gravacións das conversas de José Manuel Baltar coa denunciante, Feijóo era cuestionado ao respecto pola prensa. O presidente da Xunta evidenciou que o asunto estaba nas mans da Fiscalía e, polo tanto, el estaría "atento" ao percorrido do caso nos tribunais. "Imos ver o que a Xustiza nos concreta" no "desenvolvemento dunha denuncia e dunha contradenuncia", xa que o barón ourensán "vai acudir á Xustiza para protexer a súa honra". O que correspondía era "esperar a ver que ocorre", ata que a Xustiza "se pronuncie". Os xornalistas preguntáronlle directamente ao presidente galego se apoiaba ou non a Baltar. "Creo que xa contestei suficientemente", retrucou, mentres en Madrid o voceiro parlamentario do PP, Rafael Hernando, consideraba que "se é verdade" o relatado na denuncia, os feitos son "repugnantes". 2-O silencio O presidente optou por non responder á primeira petición de dimisión A segunda estratexia de Feijóo ante o caso Baltar foi o silencio. Na mesma xornada en que toda a oposición optaba por abandonar o pleno da Deputación pola negativa do presidente a dar explicacións sobre o caso, o xefe do Executivo galego tiña sesión de control no Parlamento. Aínda que ningunha das preguntas da oposición estaba vinculada ao asunto -foran rexistradas con anterioridade á publicación-, o voceiro do BNG, Francisco Jorquera, comezou a súa intervención dándolle pé a abordalo, pero preferiu non responder. Nunha sesión que comezara cun minuto de silencio polas vítimas da violencia machista, Jorquera indicou que "hai moitas vítimas da violencia machista, non só mulleres asasinadas", e ante estes feitos "non abonda con minutos de silencio. "Seguimos esperando a que vostede esixa a dimisión do señor Baltar", sinalou o parlamentario, que non logrou resposta do presidente en ningunha das súas quendas. Feijóo, indicaba nesa xornada o líder do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, adoita ser máis "locuaz" cando os problemas afectan a "outros partidos". 3-A denunciante pretendía que delinquise A terceira xustificación para manter o apoio a Baltar chegaba tras a xuntanza do Consello da Xunta do pasado 29 de outubro e foi, ata momento, a máis polémica. A preguntas deste diario sobre as gravacións e a propia denuncia, Feijóo eludía lanzarlle reproche político ningún a Baltar, pero si afondaba no papel que, ao seu xuízo, tivo a denunciante neste caso. "O que se pretendía por parte da denunciante non se conseguiu", afirmou daquela. "O que pedía esa persoa era que o señor Baltar delinquise, e non delinquiu", resumiu como único feito "constatable". "O que pedía esa persoa era que o señor Baltar delinquise, e non delinquiu" Así, e preguntado por se Baltar podía supoñer un "lastre" para o PP en xeral e cara ás eleccións xerais de decembro en particular, Feijóo reiterou que "non hai ningún tipo de procedemento xudicial" aberto contra o dirixente ourensán. En calquera caso, agregou, pola súa banda continuaría "seguindo co interese que require ese tipo de denuncia", na que polo momento só hai "o que di unha persoa e a negación dos feitos por parte doutra". 4-Non está imputado Despois de evitar facelo e tras o paso do propio Baltar polo Parlamento, este mércores Feijóo víase abocado a abordar a denuncia de traballo por sexo no pleno da Cámara galega, toda vez que todas as preguntas na sesión de control eran monográficas sobre este asunto. No medio dunha gran tensión cos membros da oposición, parte dos cales abandonaron o pleno entre berros de "machista", o popular comezou a súa intervención falando do paro e de Catalunya por ser estes, dende o seu punto de vista, os "principais problemas". Acto seguido, xustificou a súa actuación a respecto de Baltar no feito de que o líder ourensán non ten sobre si ningunha imputación xudicial. Facer "calquera pronunciamento" sobre "unha denuncia, porque estamos a falar, xustamente, dunha denuncia", sería para Feijóo "precipitado" e promovendo a destitución de Baltar "correríamos un alto risco de ser inxustos", xa que só se tería en conta "unha versión da parte denunciante e unha negación da parte denunciada", argumenta. A oposición, censura centrando novamente o asunto nos xulgados: "xulga, dita sentenza e condena". A el, afirma, non lle "tremerá a man" para tomar decisións cando haxa consecuencias legais. 5-O caso é como unha imputación urbanística Feijóo atribúelle á oposición unha "dobre vara de medir" Na mesma intervención durante o sesión de control Feijóo inaugurou unha quinta liña argumental neste caso: a das comparacións. Así, o presidente compara o caso Baltar coa acusación de acoso sexual por parte dunha exedil contra o alcalde socialista de Catoira, suspendido de militancia no PSOE dende o inicio do desenvolvemento do caso. Feijóo realiza tamén comparacións con outros ámbitos, poñendo o foco tamén no PSdeG e na provincia de Lugo. Segundo o presidente da Xunta, os socialistas amosan unha "dobre vara de medir" porque, por exemplo, José Ramón Gómez Besteiro cingue á Deputación de Lugo o conflito xerado polo alcalde de Becerreá, Manuel Martínez. Do mesmo xeito, Feijóo repróchalles aos socialistas que lle concedan a Besteiro "o dereito a continuar no cargo" malia estar imputado -por unha concesión urbanística na súa etapa como concelleiro en Lugo- e esixan o cesamento de Baltar, "unha persoa que nin sequera está imputada, senón denunciada".


Summary: Reclaman acceso en liña á educación maternal. O BNG trasladou ao Parlamento esta preocupación e demanda das futuras nais.

Mulleres embarazadas de Ourense, adscritas ao centro de saúde do Couto, admiten que están atravesando "unha situación complicada" derivada tanto da pandemia de coronavirus como do desleixamento dos responsábeis do Servizo Galego de Saúde. Segundo denuncian, as restricións xeradas pola Covid-19 provocaron a suspensión das clases grupais ás que teñen acceso as mulleres nos últimos meses de embarazo en numerosos centros de Atención Primaria. No seu caso particular, engaden, "levamos semanas sen poder asistir ás sesións de preparación ao parto e sen acceso aos contidos esenciais da educación perinatal para a preparación do nacemento debido a unha baixa da nosa matrona". Consideran, en ambos os dous casos que se trata de información fundamental "que forma parte dos nosos dereitos, tal como determina a Guía de práctica clínica de atención no embarazo e no puerperio estabelecida polo Ministerio de Sanidade e promovida tamén polo Sergas". Coas clases canceladas na maioría dos centros de saúde, e conscientes das dificultades provocadas pola pandemia para que poidan ter lugar de forma presencial, as embarazadas reclaman unha dotación suficiente para que as profesionais encargadas de coidar da súa saúde neste momento e nos meses vindeiros dispoñan dos recursos necesarios para que poidan realizar "un asesoramento online a todas as mulleres que como nós se encontran nunha situación de abandono". Desatención do Sergas "Sabemos que ante o abandono do Sergas moitas matronas dispuxeron os seus propios recursos para poder atender as demandas das futuras nais. Grazas ao seu esforzo persoal moitas familias poden resolver dúbidas acerca do plan de parto, dos métodos para aliviar a dor ou de como afrontar o medo a un nacemento próximo".Neste contexto, inciden, "debe ser o Sergas quen xestione mediante ferramentas TIC" unha atención "indispensábel". "Abondaría con dotar as matronas cun ordenador con cámara web, conexión wifi e unha conta nunha plataforma que permita videochamadas", advirten. Un investimento que non consideran nin amplo nin custoso. Tras a súa denuncia, o BNG trasladou ao Parlamento da Galiza a desatención das embarazadas de Ourense mediante iniciativas nas que insta a Xunta a "adoptar medidas urxentes de captación de persoal" mais de "adaptación das formacións". Dereitos vulnerados A deputada Noa Presas asegurou que "as mulleres embarazadas están a ver vulnerados os seus dereitos a unha preparación e información adecuadas de cara ao desenvolvemento do parto e da maternidade". Neste sentido, engadiu, "non é razoábel que despois de máis de oito meses de pandemia non exista unha adaptación deste tipo de formacións á realidade marcada pola Covid-19, máis aínda cando existen experiencias impulsadas por profesionais que poden servir de guía, como a formación en liña levada a cabo polas profesionais do Hospital de Verín". Presas sinalou tanto a falta de persoal como "a desidia do Partido Popular, que ten a Atención Primaria clausurada cando hai servizos que non se poden suprimir", dixo. "Hai unha ofensiva contra os dereitos das mulleres, das nais e da poboación infantil. Temos falta de pediatras máis que en ningún outro lugar do país e un hospital sen unidade específica de cirurxía pediátrica", recalcou entre outras cuestións.


As investigacións xa rematadas de 19 sinistros dos tres últimos anos, con sete mortos, atribúen oito afundimentos e outros varios tipos de sinistros ao exceso de confianza dos patróns ou mariñeiros, combinado nalgúns casos con malas condicións marítimas, fronte a cinco casos de fallos materiais ou avaríasOs catro mortos e un desaparecido nos dous afundimentos de pesqueiros rexistrados nas últimas horas en Galicia supoñen a peor xornada para o sector do mar no país desde que hai xusto catro anos o afundimento do Paquito Dos fronte a Corrubedo deixara tres falecidos. Neste tempo producíronse outros moitos sinistros no mar, varios deles con falecidos, cuxas investigacións por parte da comisión de análise correspondente do Ministerio de Fomento concluíron en máis da metade dos casos atribuíndo a causa dos mesmos a que os patróns ou a tripulación se confiaron e non percibiron correctamente o risco existente, combinado nalgúns casos con malas condicións climatolóxicas. Como segunda causa de sinistros, Fomento vén apuntando a fallos de materiais ou avarías. En todos os casos, tanto a tripulación como os buques contaban con toda a documentación e permisos en regra.A Comisión de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (CIAIM) é o órgano do Ministerio de Fomento encargado de analizar eses sinistros. No seu último informe anual, o de 2017, sinala que nese exercicio se produciron 298 accidentes en todo o Estado, 75 deles (o 25%) en Galicia. Porén, a comisión só investiga os de maior gravidade, un total de 30 o pasado ano, dos que 11 (o 37%) ocorreron en Galicia. As investigacións aínda non remataron en todos os casos, especialmente os deste mesmo ano, pero unha análise das xa divulgadas nos últimos tres anos, un total de 50 en todo o Estado das que 19 corresponden a Galicia (o 38%), con sinistros de 2016, 2017 e 2018, permite facer unha radiografía da situación. Dos 19 sinistros xa investigados en Galicia nos últimos tres anos, dous foron abordaxes entre distintos tipos de embarcacións, nun morreu un turista nun barco de pasaxe e os outros 16 involucraron a barcos pesqueirosNeses 19 accidentes marítimos xa investigados en Galicia nos últimos tres anos, na gran maioría estiveron involucrados barcos pesqueiros, e en total morreron sete persoas. Dous dos 19 sinistros foron abordaxes sen feridos entre distintos tipos de embarcacións e noutro caso morreu un pasaxeiro dun barco turístico do Grove que caeu ao mar ao confundir unha porta da embarcación, sinistros por tras dos cales os investigadores viron erros humanos.Dos 16 accidentes restantes, en todos estiveron involucradas embarcacións pesqueiras de distintos tamaños. E en oito deles nos que o barco acabou afundindo, a conclusión dos investigadores de Fomento foi que o patrón ou a tripulación en xeral se confiou e non percibiu correctamente o risco existente, que á súa vez na metade dos casos víase agravado polo mal estado do mar.O caso máis grave dos xa investigados por Fomento nos últimos tres anos foi o do afundimento o 29 de xaneiro de 2016 da lancha Látigo nas proximidades das illas Cíes no que desapareceron os seus dous tripulantes. Segundo o informe, a lancha "dedicouse á pesca en lugar de alto risco, en condicións marítimas moi severas para as dimensións e características da embarcación" e os tripulantes "prescindiron de medidas elementais de seguridade", o que para Fomento denota "unha deficiente percepción do risco e falta de conciencia de seguridade". A alerta da desaparición dos mariñeiros deuna un familiar tras constatar que non volveran a porto á hora prevista.Tres meses despois, o 6 de maio de 2016, outra lancha similar, a Rebeca, tamén con dous tripulantes a bordo, afundiu na entrada norte da ría de Vigo, entre Cangas e as Cíes, morrendo un dos mariñeiros e resultando o outro ferido leve. A conclusión de Fomento foi similar, que a lancha "dedicouse á pesca en lugar de alto risco en condicións meteorolóxicas e marítimas moi desfavorables para as dimensións e características da embarcación" cunha "ausencia total de conciencia de seguridade" por parte dos tripulantes. Canto ao rescate, o primeiro aviso do accidente emitiuse ás 8.13 horas e ás 9.03 o helicóptero de Salvamento da Xunta rescatou o corpo do falecido con parada cardiorrespiratoria. As investigacións xa finalizadas nos últimos tres anos tamén recollen outros seis casos de accidentes sen mortos nos que os barcos afundiron, por golpes de mar ou por embarrancar, porque os patróns ou tripulantes confiáronse demasiado, segundo as investigacións de Fomento. Así foi o caso, por exemplo, do Vilar Dous, que o 18 de novembro de 2016 afundiu preto da illa de Sálvora salvándose os seus tres tripulantes. A investigación concluíu que, nun día no que só estaba permitida a pesca en augas interiores das rías, o patrón decidiu "saír a navegar en condicións marítimas moi adversas para as dimensións e características da embarcación e para a zona concreta".Tamén nos accidentes a bordo os investigadores de Fomento detectan un exceso de confianza da tripulaciónFronte a este tipo de casos, nos que as embarcacións adoitan ser de pequeno tamaño, os sinistros xa investigados nos últimos tres anos que afectan a embarcacións de maior porte adoitan estar relacionados con outro tipo de causas, pero nalgún caso tamén relacionadas cun exceso de confianza da tripulación. Os outros tres mortos rexistrados neses outros sinistros xa analizados producíronse os tres ao ser golpeados eses tripulantes por diversos obxectos existentes nas cubertas de barcos nos que traballaban entre oito e dez persoas. Nun deses casos o golpe mortal atribuíuse á rotura insospeitada dunha cadea mentres que nos outros dous casos os falecidos, aos que as investigacións tamén atribúen exceso de confianza, atopábanse situados en lugares nos que non debían durante manobras de izado da pesca, nun dos casos malia advertencias previas do patrón e outros compañeiros.5 accidentes atribuíronse a avarías ou fallos dos materiais, 3 deles por vías de auga por corrosión e 2 por incendiosAdemais dos anteditos oito casos de afundimentos que a comisión de Fomento atribuíu ao exceso de confianza das tripulacións, e dos tres casos de golpes recibidos en cuberta, nas investigacións dos últimos tres anos hai outros cinco casos de avarías ou fallos dos materiais, tres deles por vías de auga que se atribuíron á corrosión previa de diversos elementos das embarcacións e dous por incendios a bordo.Malia que na maioría dos casos nos que Fomento atribúe a causa ao exceso de confianza das tripulacións non emitiu recomendacións, nalgúns si insiste na necesidade de maiores inspeccións laboraisMalia que na maioría dos casos nos que Fomento atribúe a causa dos sinistros ao exceso de confianza das tripulacións non se emitiron recomendacións de seguridade, nalgúns si que se insiste na necesidade de maiores inspeccións de riscos laborais por parte das autoridades incidindo en medidas como a vixilancia do uso permanente de chaleco salvavidas nas embarcacións máis pequenas. Igualmente, nos sinistros atribuídos a avarías ou fallos dos materiais, as recomendacións fan fincapé na importancia de que garantir a seguridade das reparacións ou traballos de mantemento que se fan nos buques para evitar que poidan modificar a súa configuración de seguridade e facilitar así o embarque de auga que faga perder a súa estabilidade. Tras a polémica pola falta de independencia da investigación oficial do accidente de Angrois, Fomento quere agrupar as comisións de investigación de accidentes marítimos, ferroviarios e aéreos nun só ente con máis autonomía e recursosTodas estas investigacións administrativas veñen sendo realizadas pola Comisión de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (CIAIM), un dos diversos órganos de análise de accidentes que, xunto cos do ámbito ferroviario e o aéreo, o Ministerio de Fomento estuda agora englobar nun único ente con maior autonomía e recursos. Unha decisión derivada da polémica pola falta de independencia da Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios na análise do sinistro de Angrois que concluíu considerando como única causa do mesmo o despiste que sufriu o maquinista. A UE criticou o funcionamento da CIAF e o xuíz vén de propoñer xulgar polo accidente tamén a un cargo de Adif.


Summary: A comisión de Centro de Primaria do CHUAC da Coruña ve "penosa" a situación dos centros de saúde. Nalgúns casos hai agardas de até 15 días para as persoas seren atendidas polas médicas de cabeceira. O SERGAS afirma que ten contratado todos os profesionais disponíbeis para cubrir as baixas por vacacións dos titulares das prazas.

"Hai facultativos de vacacións coas axendas bloqueadas, é dicir, os seus doentes non teñen citá até despois dunha ou de dúas semanas", afirma a presidenta da comisión, María Teresa Macías. As e os traballadores denuncian o colapso do sistema e atribúeno á falta de efectivos humanos, isto é, á política de contratación do SERGAS. O instituto público di que contratou todos os profesionais disponíbeis para cubriren as baixas por ferias. Se non hai máis é porque as condicións contractuais que se ofertan son moi precarias, replican desde a comisión. Ao estar así a atención primaria, moitas persoas doentes optan por iren aos Puntos de Atención Continuada (PAC) ou directamente aos servizos de urxencia hospitalarios, o que incrementa a saturación do sistema. Solucións? Para as e os traballadores, pasan por que as profesionais que se achan nas listas de substitucións podan ter "vínculos estábeis", e non precarios, co SERGAS.


Summary: Modesto Rivas, concelleiro do PSOE en Cee, coñecido pola súa postura contraria ao regulamento de impulso da lingua galega, tamén critica o uso da linguaxe non sexista que trataba de implantar esta normativa municipal.

A intervención do concelleiro socialista no último pleno municipal de Cee segue a dar que falar. Sermos Galiza vén de ter acceso á transcrición das súas palabras en relación á linguaxe non sexista que trataba de fomentar o regulamento de impulso ao galego no seu artigo 22.3. "¿Debemos respetar la gramática y la aplicación del masculino gramatical común a todas las lenguas romances o, por el contrario, vamos a lanzarnos a la monótona y tediosa copulación de los ciudadanos y ciudadanas, compañeros y compañeras, vecinos y vecinas, todos y todas, etcétero y etcétera?", preguntouse na sesión plenaria. Modesto Pose sinalou que "podría haberse omitido" a linguaxe non sexista, pois entende que "esto ya viene establecido en estos términos en la Ley Orgánica 3/2007 de Igualdad y en la Ley 7/2004 de Igualdad de Galicia". "Pero si se quiere recoger ahora en un reglamento, deberían establecerse ciertas reglas: ¿Qué se entiende por lenguaje incluyente? ¿Cómo se va a construir ese lenguaje?", inquiriu. "Las instituciones pueden legislar sobre los lenguajes todo lo que quieran pero las reformas sólo funcionan si la mayoría de los hablantes las aceptan", afirmou. Modesto Rivas: "El empleo de circunloquios y sustituciones inadecuadas resultan empobrecedores, artificiosos y ridículos" O concelleiro do PSOE indicou que sobre a linguaxe inclusiva xa se manifestara a RAE "y dictaminó que el uso genérico del masculino gramatical tiene que ver con el criterio básico de cualquier lengua: economía y simplificación. Y que la introducción de factores sociopolíticos que no lingüísticos y el empleo de circunloquios y sustituciones inadecuadas resultan empobrecedores, artificiosos y ridículos". O edil socialista espetoulle ao alcalde que a lingua "no evoluciona por mandato". "El idioma no es un mercadillo en el que cualquiera puede trapichear a su gusto para potenciar la euforia parlanchina con el pretexto de incluyente y al margen de la gramática". "La lengua común que veinte siglos de cultura han dado a millones de personas merece respeto", concluíu. O regulamento de impulso do galego, que resultou polémico pola postura contraria de Modesto Rivas, volverá a pleno no mes de decembro, acompañado dun informe xurídico que o avale. Nas últimas semanas, o debate social ao redor da defensa da lingua aumentou após a presentación do manifesto de apoio ao galego na Costa da Morte e após a concentración convocada pola Mesa pola Normalización Lingüística, que reclamou a dimisión do concelleiro do PSOE.


Summary: Galicia celebra este 25 de xullo un novo Día Nacional, cando xa pasou case un século dende que as Irmandades da Fala impulsaron as primeiras celebracións. Trinta e cinco anos despois de que a Xunta preautonómica oficializase a súa denominación oficial, aínda vixente, a data volve de forte actividade no ámbito político da esquerda e mais do nacionalismo, mentres que a Xunta non celebra acto ningún BNG | Pontón chama ante milleiros de persoas a "unir Galiza fronte ao centralismo caduco" En Marea | Villares reivindica as mareas cidadás e "unha nación alegre, solidaria e combativa" Anova | Antón Sánchez pide un "novo ciclo de rebeldía" fronte ao "réxime que nos nega como nación" PSdeG | Cancela avoga pola "autonomía do federalismo" ante o busto de Castelao en Rianxo

Galicia celebra este 25 de xullo un novo Día Nacional case un século despois de que as Irmandades da Fala impulsasen as primeiras celebracións do "Día de Galicia" non "non pol-a súa sinificación relixiosa –pois o noso movemento non é confesional nin aconfesional", senón "pol-á sinificación mítica e simbólica" da data, como deixaron escrito. Trinta e cinco anos despois de que a Xunta preautonómica oficializase a súa denominación oficial, aínda vixente, a data volve de forte actividade no ámbito político da esquerda e mais do nacionalismo, mentres que a Xunta non celebra acto ningún e o partido que sustenta o Goberno, o PP, liquidou a celebración cunha homenaxe a Manuel Fraga o pasado venres. Será, ao cabo, unha nova xornada de festa, política e ausencias. A festa Ligada en boa medida a política e salferida, en moitos puntos do país, polas celebracións do Apóstolo Santiago a comezar pola propia capital galega, onde o Día Nacional de Galicia é tamén a xornada grande das festas. En Compostela a axenda festiva repártese entre o Apóstolo e o Festigal e o día comezará amenizado pola música dunha charanga de cabezudos e a apertura da Romaría dos Libros na Praza de Mazarelos. Un partido Compostela-Lugo -o memorial Antonio Bermúdez- pon a parte deportiva a un programa que ten como prato forte o concerto de bandas galegas na Praza da Quintana dende as dez da noite con Comando Katana, Bifannah, Jay, Bala e Novedades Carminha. No recinto do Festigal, o festival organizado pola Fundación Galiza sempre e mais Galiza Nova, a actividade é continua durante toda a xornada en espazos como as galerías das letras e das ideas, con presentacións, debates e coloquios. Tras a primeira noite de música, o son do Día da Patria póñeno Isabel Risco co seu espectáculo Nabiza Girl, Áureas e mais Tanxugueiras. Antes, no espazo infantil, será a quenda para Peter Punk e Cé Orquestra Pantasma. A política Todas as forzas políticas con representación parlamentaria agás o PP organizan actos polo 25 de xullo. Prevese que a máis numerosa sexa, un ano máis, a convocatoria do BNG, que convoca a súa tradicional manifestación do Día da Patria para as 12 da mañá dende a Alameda de Santiago. Media hora despois, ás 12:30, partirá do mesmo punto a manifestación independentista á que chama Causa Galiza. Todas as principais formacións políticas celebran actos reivindicativos e festivos este 25 de xullo agás o PP, que conmemorou a xornada catro días antes cunha homenaxe a Fraga Pola banda de En Marea este ano é a primeira ocasión en que a formación celebra o Día Nacional dende a súa constitución en partido instrumental. Faino cun programa "lúdico e festivo" no compostelán parque de Vista Alegre dende as 11 e media da mañá baixo o lema A Galicia que a xente queremos. Contra o mediodía prevese o acto político, unha "dinámica participativa con diversos movementos sociais" que exporán "ideas sobre o país que imaxinamos" e as pendurarán simbolicamente dunha árbore. Algunhas das formacións ligadas a En Marea celebran actos de seu nesta xornada. Así, Anova completa o programa iniciado na xornada do luns cun debate sobre República e ruptura cun acto político no parque compostelán de Galeras e, a continuación, unha romaría popular. A intervención do portavoz nacional da formación, Antón Sánchez, prevese para as 13:00. Esquerda Unida, pola súa banda, ten cita en Mugardos co lema Unha nación, unha memoria, centrado na figura do alcalde republicano Juan Prieto Balsa, asasinado polos franquistas. O PSdeG, pola súa banda, acode un ano máis a Rianxo para celebrar a súa tradicional homenaxe a Castelao. Ante o monumento do Paseo da Ribeira intervirá a secretaria do partido neste concello, María del Carmen Filgueira, e a voz política da organización galega será Pilar Cancela, a deputada no Congreso e presidenta da xestora do PSdeG. Nesta ocasión acudirá tamén ao acto unha representante da dirección federal do partido, vicesecretaria xeral, Adriana Lastra. Alén das forzas con representación parlamentaria Compromiso por Galicia organiza tamén actos políticos en Santiago. Tras unha ofrenda floral no Panteón de Galegos Ilstres "con implicación da xente da cultura" a formación galeguista organiza un acto político no parque Eugenio Granell, onde tamén organiza un xantar, un serán e xogos tradicionais. As ausencias O Goberno galego é, un ano máis, o gran ausente do Día Nacional de Galicia. Unha campaña publicitaria foi, como nos anos previos a única acción específica da Xunta, que no 25 de xullo non realiza celebración ningunha. Desta volta o presidente do Executivo volve actuar como delegado do rei na ofrenda ao Apóstolo Santiago na catedral compostelá e pola tarde está previsto que acuda á misa na honra a Rosalía de Castro en San Domingos de Bonaval, na que tamén está anunciada a presenza do presidente do Parlamento, Miguel Santalices.


Summary: Nunha entrevista na Cadea Ser o presidente español en funcións afirma que "non sei o que fixo Soria, pero eu créolle" e descarta confirmar se tomará parte en debates electorais: "A ninguén lle apetecen os debates, hai que preparalos", dixo.

O presidente español en funcións e candidato do PP nas eleccións do 26X non sopesa facerse a un lado para desbloquear a formación de goberno en futuras negociacións. Así o dixo Mariano Rajoy esta cuarta feira nunha entrevista na Cadea Ser, indicando que "non creo que sexa bo para España nin para o meu partido que me vaia porque queiran outros", engadindo que "outra cousa é que queira o meu partido ou os españois". Rajoy dixo que mentres se atope "ben, con gañas e fresco" está disposto a continuar á fronte do Partido Popular. A respecto da campaña electoral que vén, evitou confirmar se ía participar ou non nos debates. "Non teño ningunha opinión", dixo, "en campaña estou ás ordes do que me di o equipo de campaña". Iso si, Rajoy afirmou que "ninguén gosta dos debates", pois implican ter que "preparalos, traballar". Sobre a economía afirmou que "estamos na boa dirección" e asegurou que de se facer "as cousas ben" en 2019 haberá dous millóns de persoas máis traballando, ao tempo que aseguraba que en 2017 o déficti estará por baixo do 3%. Preguntado polos incuprimentos do Estado español neste eido, o candidato popular dixo que "reducir é doado, mais sería un disparate recurtar sen máis". No que atinxe aos escándalos que afectan a cargos do PP, como o ex-ministro de Industria, José Manuel Soria e os papeis de Panamá, Rajoy defendeu o seu ex compañeiro de gabinete. "Tivo un erro á hora de xestionar noticias sobre a súa persoa", afirmou. E cre verosímil a explicación que lle deu o antiguo ministro de que non se lembraba de que a empresa implicada estivese a nome do seu pai. "Non sei o que fixo Soria, mais eu créolle".


As feiras semanais están suspendidas en Valença e Cerveira e a atención presencial substituíuse pola telefónica ou electrónicaEn Portugal, ademais das medidas a nivel estatal para intentar controlar o coronavirus, as cámaras municipais están a pechar ou restrinxir o uso de todo tipo de instalacións públicas, moitas delas con servizos que tamén veñen sendo empregados por cidadanía dos concellos galegos fronteirizos. Pavillóns deportivos, piscinas, bibliotecas ou albergues son algunhas delas, ademais de, como norma xeral, suspender a atención presencial na maioría dos servizos municipais "privilegiando os contactos telefónicos e via e-mail".En Valença, que conforma con Tui unha eurocidade que comparte servizos, suspendeuse a feira semanal dos mércores ademais de decretarse o "encerramento da biblioteca, piscina, posto de turismo, museus, pavilhão e albergue", varias desas instalacións empregadas acotío por cidadanía das dúas beiras do Miño. Na veciña Vila Nova de Cerveira, fronte a Tomiño, tamén se pecharon, entre outras, a piscina e o mercado municipal, e igualmente suspendeuse a feira dos sábados. Tamén en Monção, que comparte eurocidade con Salvaterra do Miño, pechouse a piscina e as cámaras municipais de Melgaço e Caminha fixeron públicos respectivos Planos de Contingência a aplicar en distintas fases que inclúen, no caso da segunda vila, o posible peche do ferry que a une con A Guarda.


Summary: Dous días após a greve convocada con motivo do Día Internacional da Muller, as traballadoras e traballadores sairán á rúa para conmemoraren o Día da Clase Obreira Galega. Do asasinato de Amador Rey e Daniel Niebla, operarios de Bazán, o 10 de marzo de 1972 nun ataque da policía franquista en que resultaran feridos medio cento de persoas, abrollou a batalla pola defensa dos dereitos da clase traballadora galega. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 287.

"Era inverno cruel de chumbo e norte / no corazón daquelas que esqueceran / a verdade dos que ían polas rúas. / Era inverno, mentira e traidoría", escribira Darío Xohán Cabana no seu Ferrol 72: Daniel e Amador. Manuel María, co pseudónimo de Xohán Esteiro López, tecía o Poemas de urxencia para dous asasinatos, "Está a chegar o día de vengar / o asasinato de Amador Rei, de Daniel Niebla / e no que o pobo sexa / o único señor do seu destino". Daniel e Amador tamén ficaron nas letras de Uxío Novoneyra, a quen lles dirixía: "Erguéstesvos cedo aquel día / o costume do traballo / mañá cediño / para facernos ca vosa morte". Os dous traballadores de Bazán asasinados o 10 de marzo de 1972 en Ferrol após a dura carga dos grises non só ficaron nas letras de escritores galegos. Foron a chama que prendeu a loita do movemento obreiro galego, que anos antes comezara a se organizar e a padecer unha represión cada vez máis acentuada. O masacre do 10 de marzo encetara días atrás, o 7, cando se asinaba en Madrid o convenio interprovincial para Bazán de Ferrol, Cádiz e Cartagena, un convenio que non representaba os traballadores galegos, que demandaban un propio. O día 8, os empregados de Bazán rexeitan en asemblea o acordo asinado en Madrid e a empresa despide seis representantes de CCOO. Un día após os traballadores mobilízanse contra os despedimentos e a patronal decreta o feche do estaleiro e mais a intervención policial. Ás 17h os grises cargan brutalmente contra os operarios. Era este o caldo de cultivo para o día 10, en que uns 4.000 traballadores saían en manifestación cara a Caranza logo de se concentraren diante de Bazán. A policía franquista sáelles ao paso para disolver a tiros o protesto. O balanzo é o coñecido: dous traballadores mortos, Amador Rei e Daniel Niebla, medio cento de feridos, 160 detidos, 150 despedidos e 45 xulgados. Os disparos que mataron os dous obreiros procedían, segundo testemuños dos feitos, da torre da igrexa do Pilar. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 287, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: O PSdeG-PSOE presentou este venres a súa proposta de candidatura, coa que buscará manter a alcaldía da cidade. A rexedora sinalou a necesidade de contar "cun Goberno forte que permita avanzar mellor e máis deprisa nun modelo de cidade diverso, máis xusto socialmente"

O PSdeG-PSOE presentou este venres a súa candidatura para a as eleccións municipais, coa que buscará manter a alcaldía da cidade. A actual alcaldesa, Lara Méndez López, fixo pública a súa proposta de 25 persoas que agora debe ser votada polos e polas militantes da formación na súa Asemblea Local. Méndez destacou o perfil "de forte compromiso dos candidatos e candidatas, fronte a outras listas nas que recalan persoas arribistas e con intereses máis personalistas que de cidade"Nas eleccións de 2015 o PSdeG-PSOE obtivo 8 dos 25 concelleiros en xogo. Na lista, despois de Méndez aparecen Álvaro Santos Ramos, Paula Alvarellos Fondo, Miguel Fernández Méndez, Ana González Abelleira, Mauricio Repetto Morban, Olga López Racamonde, Miguel Couto Alonso, Silvia Alonso Pérez, Pablo Permuy Villanueva e Rosana Rielo Rozas.Destaca a presenza no número 2 de Álvaro Santos, presidente da Asociación Terras de Lugo e Vicepresidente do colectivo Cova da Serpe, deputado provincial dende 2011 e que se converteu no primeiro Secretario Xeral del Partido Socialista na Provincia de Lugo elixido en Primarias. E, no número 3, da avogada Paula Alvarellos, presidenta da Asociación Penitenciaria Concepción Arenal, que loita pola reinserción social de persoas que cumpriron penas de prisión.Ademais, tralos concelleiros Miguel Fernández e Ana González, aparecen nos números 6 e 7 dous independentes: Mauricio Repetto, presidente da Asociación de Novos Empresarios da Provincia de Lugo (AJE Lugo), e Olga López Racamonde, enfermeira especialista en enfermaría obstétrico-xinecolóxica e matrona na Atención Primaria.Sinalou a necesidade de contar "cun Goberno forte que lle permita avanzar mellor e máis deprisa nun modelo de cidade diverso, máis xusto socialmente"Lara Méndez destacou que se trata dunha lista "renovada, representativa da sociedade lucense e cun forte compromiso polo avance da cidade". A rexedora destacou especialmente o perfil "de forte compromiso dos candidatos e candidatas, fronte a outras listas" -dixo- "nas que recalan, como estamos a ver, persoas arribistas e con intereses máis personalistas que de cidade".Méndez concluíu que este é "un momento delicado no que Lugo debe decidir se aposta por seguir transformando a cidade". E sinalou a necesidade de contar "cun Goberno forte que lle permita avanzar mellor e máis deprisa nun modelo de cidade diverso, máis xusto socialmente, máis inclusivo, accesible, ecolóxico, con valores feministas e integradores", criticando o papel dunha "oposición que apostou estes 4 anos pola deslealdade coa cidadanía ao intentar frear o crecemento que Lugo necesita só por intereses electoralistas".


Summary: 54 parques eólicos cunha potencia total de 1.254,7 megawatts están instalados en terreos da Rede Natura. Malia que a Galiza é o territorio do Estado con menos superficie sometida a este tipo de protección, 107.063 hectáreas da mesma están ocupadas por instalacións eólicas.

A Rede Natura 2000 é unha malla coherente de espazos naturais protexidos creada coa finalidade de conservar ou restaurar a un estado de conservación favorábel a fauna, a flora e os seus hábitats. Mediante esta ferramenta de conservación común a todos os Estados europeos preténdese conservar o patrimonio natural da Unión Europea e garantir a sustentabilidade, atendo as necesidades económicas, sociais e culturais. Actualmente incorpora en exclusiva 12% da superficie galega, un espazo moi reducido se temos en conta que algunhas das súas figuras de protección favorecen o 27,35% do conxunto do territorio estatal. A escasa extensión da Rede Natura é obxecto de críticas polas autoridades comunitarias, que teñen demandado de modo reiterado ao Goberno galego a súa ampliación. Así, por exemplo, o "Marco de Acción Prioritaria (MAP) para Natura 2000 na Galiza", elaborado polo Executivo do Estado, sinala que "a actual lista de lugares de importancia comunitaria (LIC) na Galiza foi considerada como insuficiente por parte da Comisión Europea, polo que é preciso completar a aplicación na Galiza da Directiva 92/43/CEE". Malia a isto, o Goberno galego ten paralizada desde 2012 a elaboración desta nova normativa. A Rede Natura na Galiza está formada aproximadamente por 320.000 hectáreas, mais 107.063 son ocupadas por instalacións eólicas. Segundo datos achegados polo Observatorio Eólico da Galiza, recollidos no Informe da Comisión Técnica Temporal sobre enerxía e paisaxes culturais na Galiza do Consello da Cultura Galega, "nalgúns casos, case a totalidade da Rede Natura" é ocupada por complexos eólicos, como acontece nos espazos protexidos de Brañas do Xestoso en Silleda, Estaca de Bares en Mañón, Monte Maior en Viveiro, Monte Aloia en Tui ou Xubia-Castro na zona do Eume. 1.254,7 megawatts en Rede Natura Cincuenta e catro parques eólicos cunha potencia total instalada de 1.254,7 megawatts aséntanse na Rede Natura. Así, o Observatorio Eólico da Galiza destaca que 28 deles localízanse na área protexida da Serra de Xistral, onde se xeran 649 megawatts, destacando dentro destes pola súa potencia o EGG-3 con 79,50 megawatts, o EGG-2 con 66 megawatts, o de Carba con 44 megawatts e o de Buio con 40,30 megawatts. Precisamente nesta zona, prodúcese a maior concentracións eólica da Galiza, centrada en Muras con 377 aeroxeradores instalados, Abadín con 200 e Ourol con 167. A situación está chamada a empeorar na serra do Xistral. Segundo o colectivo Rebinxe, impulsado por docentes do Instituto de Mondoñedo e que desenvolven nesta zona o seu traballo, nesta área atópanse sete parques en solicitude e un en tramitación en territorios incluídos na proposta de ampliación da Rede Natura sometida a exposición pública pola Xunta da Galiza entre finais de 2011 e marzo de 2012 e paralizada desde aquela data. O caso do Xistral repítese ao longo de toda a Galiza. Segundo un estudo do biólogo Martiño Cabana, en base a datos extraídos do Rexistro Eólico da Galiza, 30 parques con 136 aeroxeradores estanse tramitando nestas zonas que a ampliación da Rede Natura de 2011 fixa como protexidas. Precisamente, a Lei 8/2009, de aproveitamento eólico da Galiza, no seu artigo 32 exclúe da implantación de parques eólicos aqueles espazos naturais declarados como zonas de especial protección dos valores naturais por formar parte da Rede Natura. Serra do Suído A Serra do Suído é outro bo exemplo disto. Situada nos concellos de Avión, Beariz, A Lama, Fornelos de Montes e Covelo destaca polos seus elementos ambientais e patrimoniais, salientando entre o primeiro as grandes fragas de bosque autóctono e entre os segundos unha abundante presenza de mámoas e os coñecidos como chozos do Suído, unhas edificacións que durante séculos foron empregadas pola veciñanza de case todas as parroquias de Avión. Un informe elaborado polo colectivo Rebinxe afirma que na prevista área de protección Serra do Suído están proxectados 11 parques eólicos. Tres deles, os denominados Suído, Puza e Laxabranca, atópanse en fase de solicitude e oito, os coñecidos como Bidoas, Coto Redondo, Bidueiros Fase II, Covelo, Coto de Gallas, Moncelo, Edreira I e Coto de Airas, en tramitación. A mesma realidade dáse na Serra da Groba, un sistema montañoso que atravesa os concellos miñotos de Baiona, Oia e O Rosal, onde se proxectan actualmente seis parques eólicos, con 44 aeroxeradores, cunha altura total cada un de 229,5 metros. A Rede Natura á intemperie A Comisión Europea leva practicamente dúas décadas premendo o Executivo galego para que aumente o ámbito da Rede Natura na Galiza. As dúas iniciativas promovidas nese períodos foron paralizadas polo Goberno de Núñez Feixoo. As consecuencias están á vista ao longo de toda a Galiza.


Summary: Ficou aprobado o real decreto que permitirá a partir do sábado quitar a máscara ao aire libre. O seu uso continuará a ser obrigatorio cando non se manteña a distancia mínima de metro e medio entre persoas non conviventes, así como en espazos públicos de interior, coa excepción da hostalaría á hora de consumir.

O Consello de Ministros e Ministras extraordinario decorrido hoxe aprobou un real decreto que modifica a lei que impuña a obrigatoriedade do uso da máscara tanto en espazos exteriores como en interiores de uso público. A partir deste sábado, 26 de xuño, poderase ir coa cara descuberta ao aire libre de manterse unha separación mínima de 1,5 metros con persoas non conviventes. Porén, a ministra de Sanidade, Carolina Darias, indicou que nos eventos multitudinarios no exterior, a máscara será obrigatoria se o público está de pé e hai aglomeracións, mais de respectarse a distancia mínima e decorrer coas persoas sentadas, non haberá obriga de poñela. Continuará a obrigatoriedade da máscara nos servizos de transporte público, sexan taxis, trens, autobuses ou barcos, coa excepción das cubertas do transporte marítimo, no caso de manterse a separación interpersoal de 1,5 metros. Nos espazos fechados de uso público, como oficinas, supermercados ou calquera clase de comercio, o cubrebocas seguirá a ser imprescindíbel. No caso dos bares, a máscara terá que estar posta á entrada, mais o seu uso queda eximido no momento de consumir. Praia e montaña No que atinxe ás terrazas de hostalaría, á praia ou aos paseos polo monte, rexerá a norma xeral, se hai unha separación de 1,5 metros de distancia con persoas coas que non se conviva poderase prescindir dela. Residencias e servizos esenciais A normativa tamén presenta modificacións no que afecta ás residencias de persoas maiores. Así, cando se supere o 80% das persoas ingresadas coa pauta completa de vacinación, as usuarias e usuarios non terán a obriga de levar a máscara posta. Si terán que facelo as traballadoras e traballadores e quen veña de visita. Esta medida tamén se aplica nas sedes de servizos esenciais como parques de bombeiros ou centrais de protección civil.