Summary: No mes de agosto de 1903 é premiado, nos Xogos Florais do Círculo Católico de Obreiros de Pontevedra, o longo poema de Henrique Labarta Pose titulado "A festa da patrona de Tabeirón", poema que para os profesores Ricardo Carvalho Calero e Francisco Fernández del Riego é a súa mellor obra.

A leitura do poema en eventos e veladas literarios comezou a ser frecuente desde que, en xullo de 1917, formou parte do repertorio da presentación en público de Cántigas da Terra. Nese acto anúnciase como "monólogo" mais, na realidade A festa da patrona de Tabeirón non é un monólogo. É un poema narrativo, e como poema figura no certame dos Xogos Florais, mais a prensa mencionouno sempre como monólogo e así se chamou durante máis de 10 anos A primeira das representacións, de que teñamos constancia, deste monólogo foi en Compostela, en xaneiro de 1917, a cargo do seminarista Xosé Portela Areal, anos despois, e durante moitos, cura párroco de Cela, en Bueu. Xa en 1920 foi recitado de novo o monólogo na velada a favor de "la Buena Prensa" e en 1922 o recitador foi Xosé Sardiña, estudante de Dereito Canónico e anos máis tarde fundador do Fogar de Santa Margarida, chamado así por se ubicar aos pés do monte coruñés que leva tal nome. Durante varios anos máis o recitado deste poema foi habitual en festas relixiosas e actos académicos por toda Galiza. Simpático festival de rexionalismo En xaneiro de 1917, case en coincidencia co recitado en Compostela do texto de Labarta, a prensa dá noticia da constitución, na Coruña, de Cántigas da Terra que debuta, o 12 de xullo dese ano, ante o público no Teatro Rosalía da Coruña cun decorado do "notable e respetado escenógrafo" José Souza que fixo unha obra "con moito carácter galego". Compoñían Cántigas da Terra un coro de trinta mozos. Da dirección encargábase Mauricio Farto, da dirección artística Leandro Carré e da presidencia Eladio Rodríguez. Na estrea cantouse "música popular exclusivamente da terra" ademais de se recitar A festa de Tabeirón e representar un diálogo "dun aplaudido autor local". A función foi un éxito a pesar de que neste diálogo en galego se deu "unha nota desagradábel e inoportuna con frases de mal gusto que feren o clero rural con despiadada e malévola intención". O acto repetiuse unha semana despois co mesmo programa e Cántigas da Terra axiña se converteu nun coro mixto. As Irmandades tiveron sempre presente a necesidade de crear agrupacións onde as corais e o teatro servisen de instrumento para achegar a todo o público a lingua e a cultura. Con ese espírito nace Cántigas da Terra que rapidamente desbordou o Teatro Rosalía. El ideal Gallego noticiou aquel acto denominándoo "simpatico festival de regionalismo".


Summary: Catro de cada dez persoas en situación de dependencia xa valoradas agardan para recibir a súa prestación, a segunda peor cifra de todo o Estado. Os recortes "retraen" os potenciais usuarios de pediren axudas á Xunta

O "cuarto piar do Estado do Benestar" énchese de fendas. E en Galicia máis ca na práctica totalidade das autonomías do Estado. Un lustro despois da súa posta en marcha efectiva os recortes azoutan a Lei da Dependencia, unha norma con problemas financeiros de nacemento á que a crise está a poñer en serio risco. A Secretaría de Política Social de Comisións Obreiras vén de recompilar os datos da aplicación da norma en Galicia durante este período e, se o balance illado é cando menos discreto, a comparación coas demais comunidades sitúa o sistema galego de atención á dependencia nos asentos finais do furgón de cola nos indicadores máis reveladores, a comezar por un esencial: a lista de agarda, desbocada no último trienio. En tempos de estreiteces os autores do estudo detallan que unha das estratexias máis socorridas por parte de Administracións como a Xunta é realizar a valoración da solicitude e, unha vez diagnosticada a situación de dependencia, dilatar a elaboración do programa individual de atención (PIA), isto é, pór en marcha a prestación económica ou servizo á que ten dereito a persoa valorada. Esta é a situación na que actualmente se atopan catro de cada dez persoas que en Galicia se atopan en situación de dependencia. "A ratio de espera en Galicia é sensiblemente superior á da media española e ademais o diferencial negativo non deixa de aumentar co paso do tempo", explicita o informe. Así, mentres en xaneiro de 2010 o 32% con dereito recoñecido estaba a agardar -a media estatal era daquela do 25%-, no inicio de 2012 a porcentaxe de dependentes galegos valorados pero sen PIA era xa do 44%. Unha ollada ao panorama autonómico amosa a mala posición do sistema galego, que só ten por tras ao de Canarias, nun contexto no que a análise contida no informe contén que "sen risco de equivocarse", se pode afirmar que "a lista de espera da dependencia e, sobre todo o feito de que medre cada vez máis é outra das consecuencias negativas dos recortes orzamentarios. Lista de agarda da Lei da Dependencia Autonomías Persoas agardando % sobre valoracións Castilla y León 5.584 8% Ceuta e Melilla 184 9% La Rioja 1.275 14% Euskadi 7.843 15% Cantabria 2.728 15% Madrid 16.750 17% Navarra 2.655 25% Murcia 10.705 28% Andalucía 74.920 28% Asturias 5.751 29% TOTAL DO ESTADO 305.941 29% Castilla-La Mancha 17.305 31% Extremadura 8.889 32% Aragón 11.433 34% Catalunya 61.002 34% Illes Balears 6.542 39% Comunitat Valenciana 29.754 40% Galicia 27.797 44% Canarias 15.134 60% Pero non é a lista de agarda o único indicador no que Galicia sae mal parada. O informe detense ademais noutro dos valores que se adoitan medir para avaliar o grao de implantación da Lei de Dependencia nun ámbito xeográfico determinado: a porcentaxe de persoas atendidas sobre o conxunto da poboación. Neste caso a base de datos permite analizar os últimos catro anos e concluír que en xullo de 2008 "a ratio de persoas con PIA en Galicia era superior á media española", un 0,93% fronte a un 0,55% e a situación "mantívose en xaneiro de 2009", aínda que coas diferenzas un chisco recortadas. "Pero o punto de inflexión é ao longo do ano 2009", detalla o documento, "cando se produce un cambio radical". Nese ano, o de cambio de cor política na Xunta, "o diferencial positivo convértese en negativo para Galicia". "Sen dúbida este debe ser un motivo de reflexión e análise, que vai alén do obxectivo deste informe", aseguran os autores. Cómpre, na súa opinión, "explicar que ocorreu no ano 2009 en concreto, por que nese exercicio se produce unha diverxencia tan grande entre Galicia e o resto de España, de forma que mentres en Galicia cae o número de persoas con prestación, no conxunto de España sobe", como é posible observar na gráfica que acompaña esta información. O informe considera probado que "o cuestionamento" do sistema e os recortes "retrae" as novas solicitudes Neste contexto o informe elaborado por CCOO deita luz tamén sobre outras variables non cuantitativas pero que si son un espello certeiro da situación na que se atopa o sistema de atención á dependencia, o cal tiña o pasado 1 de xaneiro un total de 89.625 solicitudes activas en Galicia. Neste sentido, o estudo explica que no momento en que a lei se comezou a aplicar "o número de solicitudes presentadas en Galicia non deixou de aumentar", pasando de 45.831 en 2008 ao número actual. Con todo, explican, cómpre ter en conta que o crecemento de solicitudes freou notablemente en 2011, pasando dunhas taxas de crecemento da demanda dun 35% a apenas o 1,9%. Dadas as características do propio sistema e das persoas que o utilizan a análise considera "evidente" que o aumento de solicitudes "non podía ser ilimitado", se ben tamén consideran probado que no "estancamento do número de solicitudes" inflúe de xeito determinante "o deterioramento real e de imaxe ante a cidadanía que sufriu a aplicación da Lei da Dependencia no último ano". "As listas de espera, o atraso na posta en marcha das axudas concedidas, as políticas de axuste e os recortes", así como "o cuestionamento dalgúns dirixentes políticos do máximo nivel" sobre a "viabilidade do sistema" están a "provocar a desconfianza dos potenciais usuarios", o que "causa un retraemento nas solicitudes para acceder a el".


Summary: Feijóo di non "renunciar" á transferencia pero asume a negativa do Goberno de Rajoy e xustifícaa polas "tensións territoriais". "Son un presidente leal ao meu país, a España", proclama O presidente aplaude a "valentía" de Fomento por construír o que falta da autovía Santiago-Lugo, iniciada hai 20 anos

O presidente aplaude a "valentía" de Fomento por construír o que falta da autovía Santiago-Lugo, iniciada hai 20 anos Rematou a partida. O Goberno de España non vai transferir á Xunta as competencias sobre a Autoestrada do Atlántico. O ministro de Fomento, Íñigo de la Serna, acudiu este luns a Santiago para se reunir de novo co presidente da Xunta e certificar que o gabinete de Mariano Rajoy non se moveu un centímetro de onde estaba a respecto da demanda que a unanimidade do Parlamento de Galicia formulou por dúas veces en apenas un ano. Desta volta o Ministerio non se ampara no seu errado cálculo sobre un eventual rescate da concesión nin nunha hipotética rebaixa de peaxes que obrigaría a compensar a Audasa. O Goberno popular considera que a mensaxe política que traería consigo acceder á petición galega non lle convén na actual conxuntura e por iso non a vai atender. En comparecencia conxunta no salón nobre da Presidencia da Xunta, no compostelán Pazo de Raxoi, De la Serna e Alberto Núñez Feijóo escenificaron o acto final dunha obra que comezara a representarse en decembro do pasado ano cando, acabado de chegar ao cargo como remuda de Ana Pastor, o ministro xa deixara claro que baixo o seu mandato a transferencia non ía chegar, senón que se ía substituír por unha comisión para supervisar a infraestrutura. Oito meses despois o titular de Fomento di, como daquela, que "entende" a "reivindicación que se fai", pero conclúe que a AP-9 "ten que seguir no ámbito competencial" do seu Ministerio. Caso contrario, o "si" a Galicia "daría lugar a unha batería de procesos similares que acabaría nun certo desmantelamento das infraestruturas do Estado ao longo e ancho do territorio español". Fomento xa non ampara a negativa en cálculos económicos, senón que a xustifica na vontade política de evitar "un desmantelamento das infraestruturas do Estado" Como deslizaran en público e en privado diversos cargos do PP galegos nas últimas semanas, o razoamento que os conservadores lanzan para vetar a transferencia ten Cataluña como pano de fondo. "A ninguén se lle escapa que estas peticións se producen en distintas comunidades autónomas e no actual contexto político constitúen un elemento que xera, en ocasións, certa tensión política", di De la Serna, quen apela a "analizar" a petición "non só en Galicia", senón cunha "visión global na actual conxuntura". De la Serna dixo "non" e, ao seu carón, Núñez Feijóo admitiu meter a petición nunha gabeta ata un futuro indefinido. A Xunta, asegura, non vai "renunciar á transferencia", pero vai deixar de pedila e renuncia a efectos prácticos á lei aprobada por todos os grupos do Parlamento. "Son perfectamente consciente" dos "condicionantes que está vivindo España dende o punto de vista da organización territorial" e por iso acata a decisión. "Porque son un presidente leal ao meu país, a España". Feijóo di non "renunciar" á transferencia pero asume a negativa do Goberno de Rajoy: "son un presidente leal ao meu país, a España" "Renunciar" formalmente á transferencia, admite o presidente, sería "incumprir o compromiso dado ao electorado galego". Pero "non sería razoable pola miña parte omitir un dato incuestionable, as tensións territoriais ás que está sometida España" e das que "saben todos os españois". "Hai comunidades -debulla- que están solicitando autoestradas de conectividade de España con Francia" e tal cuestión "ten unha importancia política enorme". Por todo isto, o xefe do Goberno galego eloxia a "prudencia" do gabinete de Mariano Rajoy e asume a decisión, porque "neste momento hai que apoiar ao Goberno de todos, ao Goberno de España" fronte á "deslealdade máxima" de Cataluña, dixo sen mencionar o proceso soberanista. Pagamento das bonificacións de peaxes O presidente e o ministro instan a poñer o foco en que Fomento asumirá de agora en diante o pagamento das compensacións ás que dende 2006 tamén achegaba fondos a Xunta Coa transferencia desbotada de vez tanto De la Serna como Feijóo procuran desprazar o foco cara á operación pola cal será o orzamento do Ministerio o que asuma o pagamento das compensación a Audasa por non cobrar peaxe nos treitos de Rande e A Barcala, nas contornas de Vigo e da Coruña, respectivamente. Fomento faino despois de reformular o sistema polo que calcula os fondos que lle corresponden á concesionaria e admitir, na mesma operación, que Audasa estivo a beneficiarse dende 2006 de un "enriquecemento inxusto". Aínda que ata agora a Xunta pagaba a metade deste importe -uns 6 millóns ao ano- o método de cálculo estaba unicamente nas mans do Goberno de España por ser, precisamente, a Administración que ten as competencias sobre a infraestrutura. O ministro De la Serna chama a ter en conta que este acordo é "moi especial" e responde á "decisión política do presidente Mariano Rajoy" e Feijóo aplaude que se realizase en "moi poucos meses". Agora, agrega, o que toca é "seguir traballando" para mellorar a "conectividade" da AP-9 "con independencia da titularidade da autoestrada" dende a devandida comisión de supervisión e con obras como a conexión coa Cidade da Cultura a través dun novo enlace en Santiago, cuxa licitación Fomento anunciou xusto antes da visita do ministro á capital galega.


Summary: A alcaldesa confirma que o Concello executou a sentenza que anula a licenza para a explotación da canteira o pasado mes de novembro, tras a resolución do Tribunal Supremo que desbota a súa legalización.

A alcaldesa de Triacastela, Olga Iglesias, informou esta sexta feira de que o Concello "xa suspendeu" o mes pasado a licenza que permitía a actividade de Cementos Cosmos na explotación mineira a ceo aberto situada na parte superior da Cova de Eirós, un xacemento arqueolóxico recoñecido como Ben de Interese Cultural pola súa riqueza patrimonial. Esta semana, a rede ContraMINAcción daba a coñecer a resolución xudicial que anula de forma definitiva aquela licenza, outorgada polo Concello triacastelán, ao inadmitir o Tribunal Supremo en outubro o último dos recursos posíbeis, que fora presentado pola empresa, e confirmar as resolucións anteriores, que desde 2017 levan declarando a licenza ilegal, primeiro nos xulgados contencioso-adminmistrativos e posteriormente no Tribunal Superior de Xustiza da Galiza. Nela, estabelécese –como defendía a asociación sociocultural O Iribio– que o Goberno municipal non seguiu o procedemento incorrecto no outorgamento, que debía ter contado coa autorización previa do Consello da Xunta, escoitada a Comisión Superior de Urbanismo da Galiza e a proposta da Consellaría de Medio Ambiente, ao tratarse dun espazo clasificado como solo rústico de especial protección do patrimonio. Segundo indicou a rexedora, o Concello xa ten executada a sentenza, mediante a suspensión da licenza. "A empresa tomará as súas decisións e entre outras cousas xa presentou no seu momento unha solicitude para un título habilitante que lle permite a Lei de Urbanismo de Galiza", aclarou Iglesias, quen afirmou que xa non hai persoal traballando nese lugar. Segundo sinalou, a empresa mandounos á fábrica de Toral de los Vados, onde "si teñen un título habilitante que solicitaron desde 2018". Porén, os colectivos que integran a plataforma contra a minaría destrutiva alerta de que nas últimas a actividade da canteira se intensificou, "pondo en risco o patrimonio", unha vez coñecida a resolución do Supremo, polo que exixen á Xunta que obrigue a empresa a presentar un plan de clausura e abandono que garanta a restauración inmediata de todas as zonas degradadas. ContraMINAcción denuncia ademais a "tentativa de lavado de cara de Cosmos, que tamén durante as últimas semanas vén facendo a Cámara Mineira", na que –indica a rede asociativa– chegou a afirmar que o de Triacastela é un dos "exemplos de boas prácticas" ou que a empresa Cementos Cosmos "é a encargada da protección da Cova de Eirós".


Summary: O primeiro ministro británico, David Cameron, anunciou unha lei para permitir que @s gales@s poidan decidir se queren xestionar parte dos impostos e afirmou: "Durante demasiado tempo as decisións sobre o futuro de Gales tomáronas burócratas a centos de millas de distancia, en Westminster (parlamento británico)".

Co independentismo escocés a puxar forte na fronte do norte (e cun referendo de autodeterminación a celebrar en 2014), semella que Londres non quer problemas no flanco oeste. Cymru (Gales), é unha das nacións que integran Gran Bretaña. Poderá votar en referendo antes de 2020 se quer aumentar as súas competencias en materia fiscal, recadando e xestionando parte do imposto sobre a renda, así como o poder de decisión do goberno galés sobre se baixar ou subir impostos e como e a onde destinalos. Un novo pacto fiscal, poderíase dicir. O anuncio foi feito polo primeiro ministro británico, David Cameron, que mesmo afirmou que "durante demasiado tempo as decisións sobre o futuro de Gales tomáronas burócratas a centos de millas de distancia, en Westminster (parlamento británico)". O lider británico conservador quer con esta xogada, para algúns analistas, reforzar e ampliar a autonomía galesa (Gales goza de goberno e asemblea propios desde 1999) como parapeto que escorrente o apoio a opcións independentistas. Cymru A Asemblea Nacional de Gales (Cynulliad Cenedlaethol Cymru) é o Parlamento desta nación histórica, un órgano composto por 60 deputad@s. Deses 60 escanos, 11 son de Plaid Cymru (Partido de Gales), a principal organización política nacionalista, que obtivo o 11,3% dos votos nas eleccións de 2011 á asemblea. Ten, tamén, 3 deputad@s no Parlamento de Westinster e unha eurodeputada en Bruxelas, onde o Plaid Cymru está integrado na Alianza Libre Europea. Das nacións sob soberanía británica Cymru é na que o idioma propio é máis falado. Desdee logo, moito máis que o gaélico-irlandés en Irlanda do Norte e o gaélico.escocés en Escocia. O estudo de uso da lingua galesa (Cymraeg) de 2004 indica que o 21.7% da poboación de Cymru é falante de galés. O censo de 2001 tamén mostra que sobre o 25% dos residentes en Cymru naceran fóra deste país.


Summary: O organismo xestor da conca, que depende do Estado español, acusa Medio Ambiente de manipular a información sobre a comunicación do baleirado das presas de As Portas e Cenza.

A Consellaría de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda vén de abrir un expediente sancionador á á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS) -dependente do Estado español- "pola súa responsabilidade no baleirado dalgúns dos encoros hidroeléctricos máis importantes desta conca". Porén, este organismo xestor da conca rexeita responsabilidades e acusa o Goberno galego de "mentir", ademais de remitirse a comunicacións realizadas á administración galega. O departamento medioambiental aclara a través dun comunicado que, como institución competente en materia de protección da riqueza piscícola na Galiza, adopta esta decisión "ante a constatación de que a CHMS, máxima autoridade respecto ás actuacións hidráulicas que se executan na conca do Miño-Sil, obviou a súa responsabilidade ao non trasladar á Consellería a petición da autorización necesaria para protexer á poboación ictícola ante un posíbel baleirado". O Goberno galego, a través da consellaría, incide en que a responsábel das presas e das concesións hidroeléctricas nesta conca, "non notificou formalmente en ningún momento á Xunta, a pesar de estar legalmente obrigada a facelo, a intención das empresas [eléctricas] de proceder ao baleirado dalgúns dos encoros que xestionan". "Actuaron sen esperar polas autorizacións preceptivas e oportunas por parte da Consellaría, que nin sequera foi informada pola CHMS", lamentan fontes do departamento, que ademais aluden a que o regulamento de ordenación da pesca fluvial no país sinala como unha condición esencial para poder proceder ao baleirado dunha masa de auga que a concesionaria "o deberá comunicar cunha antelación mínima dun mes ao órgano competente". "Carece de sentido que a CHMS pretenda facer unha interpretación interesada do regulamento, co único fin de desviar a atención da súa responsabilidade por incumprir a normativa vixente", lamenta no comunicado distribuído esta sexta feira, un documento no que subliña que "varios correos desmontan a manipulación da Xunta sobre a falta de información previa ao baleirado dos encoros ourensáns de As Portas e Cenza". O organismo de conca reprocha á Xunta unha suposta "manipulación""Estas comunicacións do descenso superior ao 80% de volume en Cenza e As Portas producíronse o 10 de xuño e o 12 de xullo, respectivamente, cumprindo a normativa autonómica de pesca fluvial", sosteñen desde o organismo de conca."Estamos sorprendidos e indignados de que unha administración, que se presupón seria, manipule acerca da comunicación do baleirado, por baixo do 20%, dos encoros", critican. "Esta comunicación, da que varias conselleiras e o propio presidente din que non ter constancia, curiosamente, recibírona por partida dobre, máis concretamente, na Consellaría de Medio Ambiente a través do seu servizo provincial en Ourense e da Consellaría de Presidencia a través do 112 da Galiza", garante o presidente da Miño-Sil, José Antonio Quiroga.


Summary: Propón crear unha canle pública en galego específica para público infantil e xuvenil

O BNG vén de lanzar unha a campaña especialmente dirixida ao colectivo de xente moza e centrada no que, a día de hoxe, é o seu espazo de comunicación de referencia: as redes sociais e aplicacións móbiles como whatsapp. Unha campaña, co gallo do Día das letras Galegas, nas que se chama a tirar con prexuízos e apostar no galego. 'Aos prexuízos, sácalles a lingua' é o título do vídeo no que o BNG anima a xente moza a usar o galego sen ningún tipo de complexo tamén nas súas redes sociais, superando tópicos e lugares comúns. "Convidamos á xente moza a sumarse á rebeldía do galego, sen prexuízos, para que sexan o motor da recuperación do noso idioma, que sexan protagonistas no proceso de normalización da lingua", explicou a portavoz nacional, Ana Pontón. Aos prexuízos...sácalles a lingua! #QueremosGalego Grazas a @AinhoaLopezRodr e @iagovarela polas capturas. pic.twitter.com/AGPvWozggK— BNG (@obloque) 11 maio 2017 Os datos do Consello da Cultura Galega indican que cada día compártense máis de 60.000 millóns de mensaxes de whatsapp en todo o mundo, máis de 1.500 millóns usan facebook e 943 millóns acceden a diario a esta rede social mentres que, cada mes, 500 millóns de persoas usan instagram. De aí a importancia de que o galego estea nesas redes. Pontón salientou a "vitalidade" do galego nas redes socias, que ocupa o lugar número 26 na lista de linguas máis usadas en internet, dato significativo tendo en conta que hai censados 6.000 idiomas diferentes. O BNG denunciou a "asfixia económica" que o Executivo galego comete coa lingu,a cun recorte de 100 millóns de euros para normalización lingüística. "Así é imposible avanzar no uso do idioma que precisa apoio e estímulo, pero recibe recortes", opinou. " Debuxos e series en galego O Bloque formula dúas propostas concretas a favor do galego focalizadas na xente moza no ámbito do ensino e no ámbito audiovisual. No que atinxe ao primeiro, propuxo unha nova política lingüística no ensino "integradora", que garanta que todos os mozos e mozas teñan o mesmo coñecemento e manexo do galego e do castelán. E, en segundo lugar, crear na televisión pública unha canle específica para o público infantil e xuvenil con programación de calidade que aporte referentes modernos e actuais en galego ás novas xeracións, a través de produtos como os debuxos animados ou as series de televisión.


Summary: A Federación Rural Galega (FRUGA) denuncia e recurre a súa exclusión ás eleccións do Consello Regulador da Indicación Xeográfica Protexida 'Tenreira Galega'

A FRUGA considera que a súa exclusión no proceso electoral ao Consello Regulador de Tenreira Galega supón un "veto" xa que cumpren coas esixencias legais recollidas nas bases da convocatoria. O Consello Regulador está composto por 14 membros, entre representantes do sector industrial e do sector productor, no que se atopan o censo de ganderías que é no que a FRUGA apresentou a súa candidatura. Segundo a FRUGA, a súa presentación impediría un "que se repartiran as prazas correspondentes do censo de ganderías e obrigaría a celebrar eleccións". Alén disto, a FRUGA denuncia que s elle prive aos 7000 titulares de explotacións inscritas en Tenreira Galega do debate natural en todo proceso electoral e, ao tempo, do seu dereito ao voto. A FRUGA presentará un recurso contra a impugnación da súa candidatura ás eleccións.


Summary: O litro de leite galego pagouse en setembro a 28 céntimos, uns tres por baixo do que custa producilo, e mantívose como o máis baixo do Estado. As organizacións agrarias seguen a esixir solucións e Medio Rural ínstaas a "sumarse" ao acordo asinado no Ministerio.

O pasado verán o sector lácteo galego botouse ás rúas e ás estradas para reivindicar un leite con prezos xustos. As protestas, que se estenderon por múltiples puntos do país, culminaron coas grandes tractoradas de Lugo e Santiago e co traslado das protestas ás industrias e distribuidoras, que foron bloqueadas. Todas estas reivindicacións tiñan a vista posta no acordo que finalmente se pechou o 23 de setembro no Ministerio de Agricultura sen as grandes organizacións gandeiras galegas pero co aplauso e case co entusiasmo da Xunta, que non aforrou eloxios para os gandeiros que optaron por descolgárense das mobilizacións. Mentres todo isto acontecía, os prezos do leite seguían por baixo dos custos de produción. Como detallou este diario, a produción de cada litro de leite galego supón arredor de 31 céntimos para os gandeiros e para que ningún elo da cadea perda cartos polo camiño, o produto non debera custar nas tendas menos de 61 céntimos. Eses 31 céntimos roldáronse no prezo medio acadado no conxunto do Estado, segundo datos do Fondo Español de Garantía Agraria (FEGA). Mentres, a media dos prezos declarados polos compradores e recompilados pola Consellería do Medio Rural indican que o sector galego aínda está uns 3 céntimos por baixo do equilibrio. O litro leite estivo en setembro uns 3 céntimos por baixo do que custa producilo Sempre segundo estes datos oficiais, o prezo medio que as explotacións gandeiras de Galicia recibiron polo seu leite en setembro roldou os 28,3 céntimos por litro de leite, o que implica que por cada 100 litros de leite recibiron apenas 60 céntimos máis que en agosto. Estes prezos están, polo tanto, aínda máis de 10 céntimos por baixo do que percibían os gandeiros a comezos de 2014, antes da fin do sistema de cotas. A lixeira alza dos prezos do leite en setembro deixa os gandeiros galegos, comparativamente co resto do Estado, onde estaban. O leite galego segue sendo máis barato de todas as autonomías e continúa na banda baixa da Unión Europea, tal e como reflicten o FEGA e mais a Comisión Europea e se pode observar nos gráficos que acompañan esta información. As comunidades autónomas nas que o leite está mellor pagado son Canarias (44 céntimos o litro), Andalucía e Euskadi (34 céntimos). No conxunto da UE os prezos máis altos son os de Chipre (55 céntimos, Malta (49) e Grecia (41). Análise do sector e da Xunta Para a Plataforma pola Defensa do Sector Lácteo Galego, que agrupa as principais entidades que impulsaron as mobilizacións do verán, os prezos que perciben as explotacións amosan ás claras que "os problemas do sector" seguen a ser moitos e "a maioría están aínda pendentes de solución" malia ao acordo asinado en Madrid, "polo que se require unha actuación urxente por parte da Consellería do Medio Rural". "O tempo pasa e o sector non ve solucións; os prezos do leite seguen a ser os máis baixos do Estado e non cobren os custos de produción, as relacións interprofesionais son unha materia mendente e os comproisos adquiridos no acordo aínda non se concretaron". Así, resaltan, segue pendente a promulgación dun decreto de garantías e a aprobación dun modelo de contrato tipo. A nova conselleira di desexar que a suba de prezos sexa "maior" e insta as organizacións agrarias a "sumarse" ao acordo de setembro: "É o mellor que poden facer por Galicia" A plataforma, como tal, está pendente dunha xuntanza coa nova conselleira do Medio Rural, Ángeles Vázquez, que a pasada semana recibiu os representantes de Unións Agrarias, Sindicato Labrego Galego e Asaja-Galicia. No marco dese encontro Vázquez mantivo unha postura semellante á amosada por Rosa Quintana mentres foi responsable do departamento: "O mellor que poden facer por Galicia" as organizacións agrarias, di, é "sumarse ao acordo lácteo", xa que "instarían a que se cumprise dende o principio ata o final". Os prezos, di a conselleira, "incrementáronse levemente" no último mes e, se ben "desexa" unha "suba maior", a leve alza é un "paso positivo".


Summary: Sanidade abrirá os sete centros de vacinación masiva este sábado e varios puntos eventuais nos sete campus universitarios os días 13 e 14 de setembro para facilitar a cobertura daquelas persoas pendentes de completar a súa pauta contra o coronavirus.

"É o momento de adaptar as medidas", remarcou o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, que esta cuarta feira anunciou as medidas que rexerán na Galiza dada a "boa situación epidemiolóxica". Mais sen dala por resolta. "A pandemia segue", advertiu, e a variante Delta representa 99% dos casos sen descartar a posibilidade doutras novas se a transmisión do virus avanza a nivel global. "Tranquilidade" O xefe do Executivo galego puxo o acento na vacinación e na situación de "tranquilidade" que vive agora mesmo Galiza nun contexto de pandemia. Con 85,8% da poboación diana coa pauta completa, cun 75% de contaxios rastrexados desde a súa orixe e unha incidencia que segue a diminuír. Segundo salientou, un total de 125 municipios non rexistraron casos nos ultimos 57 días, o que favoreceu un descenso máis acelerado da incidencia acumulada a 60 e 173 casos por 100.000 habitantes a sete e 14 días respectivamente, por baixo da media estatal. Cambios na vacinación Nuñez Feixoo destacou a evolución dos datos para reforzar a idea de "estabilidade" e dar por superado o pico da quinta vaga. Un momento que chama a remudar algunhas medidas para outorgarlles un carácter máis estábel. Así, avanzou o novo protocolo para a hostalaría que entrá en vigor o 15 de setembro e anunciou cambios no proceso de vacinación. Comeza a administración de doses sen cita previa. O sábado abrirán por primeira vez os centros de vacinación masiva das sete cidades galega para darlle cobertura a quen está pendente de se inocular contra a Covid. Calquera galego ou galega que o desexe, poderá acudir sen cita previa, e recibir a a primeira dose. Na mesma liña, a vindeira segunda e terza feira, 13 e 14 de setembro, Sanidade habilitará puntos de vacinación nos sete campus para que calquera persoas do ámbito da universidade galega poidan levar unha picada contra o coronavirus. Doutra banda, confirmou Feixoo, a Xunta mantén o 19 de setembro como data prevista para ter vacinada toda a poboación maior de 12 anos, co obxectivo de abrir as aulas de secundaria coa maior porcentaxe de alumnado coa pauta completa. Cambios no mapa de concellos Galiza ficará desde esta fin de semana sen concellos en nivel máximo de restricións pola Covid. Tras a reunión semanal do Comité Clínico, o Goberno galego acordou situar Melide, Monforte, Curtis, A Pobra de Trives e Viana do Bolo no nivel alto. A partir deste sábado quedarán no nivel medio Muros, Santa Comba, Agolada, Arzúa, O Pino, Ordes, Lugo, Taboada, Antas de Ulla, Castro de Rei, Monterroso, Palas de Rei, Sarria, Arteixo, Muxía e Nigrán. Todos os municipios restantes situaranse no nivel baixo. As cifras da Covid Os indicadores da evolución da pandemia na Galiza reflicten a mellora da situación epidemiolóxica. O alivio advírtese tanto na presión hospitalaria como no número de novos contaxios. Nos hospitais galegos hai 21 pacientes menos ingresados con Covid. Con todo, a ocupación das unidades de coidados intensivos advirte dunha suba lixeira que convida a seguir estremando as precaucións. Así, Sanidade informa de 120 pacientes hospitalizados en planta, 24 menos que un día antes, e 49 en áreas de críticos, tres máis. Destes, 15 corresponden á da Coruña, oito á de Ourense, sete á de Vigo, outros tantos á de Ferrol, catro á de Pontevedra, catro en Lugo e outros tantos á de Santiago. Os novos positivos sitúanse en 150, fronte aos máis de 300 de hai unha semana ou o millar de hai un mes. Por áreas sanitarias, as novas infeccións descenden en todas, excepto nas de Vigo, Lugo e Pontevedra, que rexistran lixeiros incrementos. Así, do total, Vigo sumou 42 novos contaxios Santiago, 28; Lugo, 26; A Coruña, 16; Ourense, 16; Pontevedra,13, e Ferrol, tres. Galiza roza os 5.000 casos activos por coronavirus. Hai 5.177 persoas coa infección por coronavirus lonxe xa das case 8.000 de principios de mes ou das 19.435 que chegou a marcar o pico da pandemia. Desde o inicio da pandemia faleceron con Covid 2.592 persoas con Covid tras notificar Sanidade a morte de dous homes, un de 65 anos, no Chuac da Coruña, e outro, de 79, na residencia de maiores de As Gándaras de Lugo.


Summary: A proposta do grupo máis coñecido da formación, o que lidera Pablo Iglesias, non acaba de gustar noutros sectores, como o de Pablo Echenique, que cre que non presentarse ás locais pode "desmobilizar".

A proposta do candidato e líder de Podemos, Pablo Iglesias, e do seu círculo máis achegado de non presentarse ás municipais ante as dúbidas que lles xera a irrupción de moita xente que se cadra, segundo considera, podería traizoar os principios da formación, xa está sendo respondida desde dentro, por exemplo polo grupo que lidera outro eurodeputado como Pablo Echenique, que xa afirmou de forma pública que pensa que "me dá a impresión de que as dúas solucións extremas [só presentarse nas autonómicas de certos territorios españois] non son óptimas: tanto non concorrer a ningún concello como facelo a todos. En Galiza hai división entre quen quere entrar nas Mareas e quen pide candidatura propia baixo a marca das Europeas "De cara ás xerais, creo que a proposta de Iglesias é moi intelixente e vexo as súas vantaxes, aínda que penso que podería desmobilizar a algúns círculos municipais con gañas de ir ás eleccións", engade. En Podemos, forza que aínda está creando unha estrutura baixo moitas présas e perigos como asume o seu núcleo máis coñecido, hai división sobre os pasos a dar ante os vindeiros comicios, tamén en Galiza, onde un sector quere entrar nas Mareas ou iniciativas semellantes e outros presentar listaxes propias.


Summary: Paulo Fernandes Mirás (Ordes, 1990), formado em inglês e galego-português na Universidade da Corunha, onde continua os seus estudos de doutoramento em Estudos Literários. Nestes anos deu-se a conhecer como antólogo de Ricardo Carvalho Calero (2019) e Ernesto Guerra da Cal (2020) com obras publicadas em Através, ainda que ao primeiro ao que tem dedicado mais estudos, como a biografia Ricardo Carvalho Calero (Ir Indo, 2020) ou a edição da obra completa que forma parte da sua tese. Numha investigação para esta deu conta da aparição dum poemário inédito que será editado ao longo deste ano. Também em 2022 debutava como autor literário em Através com o livro de poemas 'Estado Demente Comrazão' (2022).

—Como nasce o seu interesse por Ricardo Carvalho Calero?Penso que como todas as pessoas que fizemos estudos em Filologia começou polo seus estudos sobre a literatura e também no conhecimento da sua Gramática. Daquela eu não sabia que também era autor literário até que dei com um exemplar de Pretérito imperfeito, a sua antologia de 1927-1962, num alfarrabista. Gostei e posso dizer que segui mercando os seus livros e que esses livros me trouxeram até aqui. Polo meio ainda dediquei à sua obra os trabalhos de fim de grau e algum mais do mestrado, também unidades didáticas no curso de formação de professorado. —Como deu com esse inédito do autor?Ao longo da tese, que é uma edição da poesia completa, reunira já umas 50 entradas, entre livros, revistas… e o último passo era ir à sua biblioteca pessoal, que está no Parlamento Galego por mão de Pilar García Negro. Ainda hoje não está catalogada por completo e é uma loucura o caos que ali há. Depois de dar muitas voltas atopei lá mais de cem versões alternativas de poemas, trinta poemas inéditos e, a mais, este poemário composto de 61 poemas, 39 deles também completamente inéditos. —Fale-nos mais desse achado.O seu título é Feixe levián e leva as datas de 1934-1948. Fora enviado a Buenos Aires ao certame do Centro Gallego. Disto há várias referências na correspondência com Francisco Fernández del Riego: nunca menciona o título, mas sim o tamanho do pacote que enviou. É um pacote que não se corresponde com outras obras que foram premiadas depois como a obra de teatro O filho e sim parece ser este Feixe levián. É uma obra da que depois recicla alguns poemas: tem cinco partes e da primeira e da segunda há vários poemas que apareceram em Poemas pendurados de un cabelo (1952) e um poema que sairá em Salterio de Fingoi (1961), mas o resto apareceram em revistas ou são inéditos. Entre eles aparece também um que publicou Pilar García Negro em Sermos Galiza no 2015 depois de atopá-lo no arquivo de Cunqueiro, pero aqui com um título que não figurava e com a data de que foi escrito em 1934. O teatro amador segue a manter viva a obra escénica de Carvalho Calero —Poderemos ler esses inéditos?Falei com Maria Victoria Carballo-Calero para ver de publicá-lo e deu-me licença. Pensei então em Miguel Anxo Fernán Vello que já me tinha comentado que queria publicar a obra completa e alegrou-se muito de saber que aparecera um poemário inédito e mostrou-se feliz de publicá-lo também. Sairá com Espiral Maior, seguramente já em 2023, pois ainda queda trabalho e há partes ainda por descifrar: está mecanografado, pero a tinta deixou alguns borrões. Como curiosidade, sabemos pela sua correspondência que foi escrito com uma máquina de escrever emprestada e que esta seria a quarta cópia, as outras foram enviadas ao certame da Argentina e não as conservamos. —Foi injusto que a Real Academia não prorrogasse o Dia de Carvalho Calero depois da pandemia?Acho que faltaram muitas coisas, embora houvesse obras interessantes, e há muitos coletivos e pessoas que reclamaram mais um ano, igual que aconteceu com outras homenagens. Também o tratamento institucional e editorial foi melhorável: reeditar a primeira versão de A gente da Barreira (1951/1982) e não a que ele revisou antes de morrer é um desrespeito. Sobre tudo quando a mesma editora eligiu reeditar as últimas versões doutras obras.


Summary: A festa do deporte universitario terá lugar o 29 de novembro no Centro Social Novacaixagalicia. Entregaranse os Premio Vida e Premio Acción Solidaria, que se sumarán ao xa habitual Premio á Excelencia Deportiva.

Os deportistas galegos de elite Javier Gómez Noya e David Cal participarán na XXI Gala do Deporte que organizará o 29 de novembro a Universidade de Vigo. A festa do deporte universitario quere recoñecer de xeito público o esforzo d@s mellores deportistas no ano que agora remata. Este ano hai galardóns novos, como son os Premio Vida e Premio Acción Solidaria, e entregarase o doutros anos á Excelencia Deportiva. A intención de destacar a traxectoria persoal e deportiva dun deportista na súa madurez é o obxectivo do Premio Vida que, nesta ocasión, entregarase ao olímpico Carlos Pérez Alonso, atleta nado en Vigo en xuño de 1935. Este galardón quere lembrar a "deportividade e entrega absoluta sen compensación económica algunha" deste atleta que foi 46 veces internacional absoluto e campión de España da mesma categoría, ademais de participar nos Xogos Olímpicos de Roma 1960, México 1968 e Munich 1972. O olímpico Carlos Pérez Alonso levará o Premio Vida O Premio aos proxectos que sirvan como modelo de boas prácticas na utilización do deporte como vehículo de integración social, o denominado Acción Solidaria, foi este ano para o proxecto elixido foi Discamino, liderado por Javier Pitillas e o mozo xordocego vigués Gerardo Fernández, protagonistas dunha auténtica aventura que os levou a facer o camiño de Santiago pedaleando un triciclo tándem dirixido por Pitillas. Oito finalistas optarán ao Premio á Excelencia Deportiva que se fallará esa mesma noite.


Summary: Tres escanos no parlamento da UE e un 5,1% dos votos emitidos, cun notábel incremento con respecto ao 2009. Estes son os resultados que lle outorga a enquisa que hoxe publica o xornal El País á coligación coa que se presentaría o BNG ás eleccións europeas de maio.

A enquisa elaborada por Metroscopia para El País, dálle á coligación coa que se presentaría o BNG un importante incremento con respecto aos datos obtidos no 2009. A candidatura nacionalista de esquerdas obtería un 5,1% dos sufraxios, o dobre do 2,5 % acadado nas eleccións do 2009. Os votos corresponderíanse con tres escanos no parlamento europeo para a coligación nacionalista. O estudo electoral contempla unha lista electoral formada por ERC, BNG, Aralar, Los Verdes, EA, Cha e Entesa per Mallorca. A enquisa recolle tamén o dato de que o PP non sería a forza máis votada por vez primeira nunhas eleccións estatais. Desde que hai catro anos se convocaran as anteriores eleccións europeas, a enquisa mostra unha clara diminución na afección da cidadanía á UE. A porcentaxe de persoas que pensan que a entrada na UE foi beneficiosa para a España diminuíu, segundo Metroscopia, do 80 ao 65%. Co respóndese con ese dato o incremento de quen opina que foi prexudicial que pasa do 9 ao 24%.


Summary: A conselleira Rocío Mosquera nega as restricións na asistencia sanitaria para as persoas inmigrantes e os recortes orzamentarios que lle reprocha a oposición en pleno

Xa o dixera o presidente e a conselleira ratifícao ao presentar os orzamentos do seu departamento. A titular de Sanidade, Rocío Mosquera, acudiu este luns ao Parlamento para explicar as contas que xestionará ao longo de 2013 e deixou caer que, como nos anteriores paquetes de recortes, o Goberno galego aplicará o repagamento no transporte sanitario non urxente en canto o Ministerio de Sanidade o determine. Tras unha primeira exposición xenérica, sen apenas baixar ás cifras, os grupos da oposición reprocháronlle a Mosquera que non tocase os recortes orzamentarios que vén sufrindo o Sergas dende o inicio da crise. E a conselleira confirmou que as ambulancias non urxentes tamén se pagarán. "Quen a escoite pensaría que non é a conselleira de Sanidade de Galiza" por "non falar do impacto dos copagamentos e dos recortes", reprochou o nacionalista Carlos Aymerich. "Escoitándoa a vostede, parece que nos está a falar doutros orzamentos, o malo é que cos números non funciona iso de que todo depende", agregou a socialista Carmen Acuña. "Evidentemente, nas ortopróteses e no transporte sanitario cumpriremos a normativa" estatal ou, o que é o mesmo, a Consellería reproducirá en Galicia o novo repagamento que chegue de Madrid. Será, di, "adaptado á nosa demografía" e "analizándoo coas asociacións de pacientes", pero será. "É como se nos veñen atracar e lle temos que dar as grazas ao atracador por non nos dar unha malleira", ilustrou a voceira de AGE, Eva Solla, para ilustrar o impacto das tesoiradas. A conselleira nega as restricións na asistencia sanitaria para as persoas inmigrantes O reproche da parlamentaria de Alternativa chegaba despois de que a conselleira realizase unha autogabanza dos seus orzamentos "realistas" que, afirma, reflicten que en Galicia as medidas non son "tan drásticas" e por iso "tanto os profesionais as entenderon e as apoiaron". "Algúns terán cartos para pagar o que xa non dea o Sergas e os demais terán que asumir o risco de enfermar", abondou Solla. "Continúan co imparable deterioro da sanidade pública, lévannos camiño de Madrid", subliñou Acuña. Ambas referíanse a, entre outras restricións, as aplicadas ás persoas inmigrantes, inexistentes segundo a conselleira: "Non hai ningún cidadán que estea a vivir en Galicia que non teña asistencia sanitaria segundo as súas necesidades, para iso creamos o programa de protección social", retruca Mosquera, obviando que este programa limita a atención sanitaria para as persoas sen papeis a casos urxentes e, en prácticas como o seguemento posparto, a asistencia redúcese a dous meses. Defensa dos concertos coa privada Outras das críticas que Mosquera tamén tentou esquivar durante o debate foron as vinculadas aos concertos coa sanidade privada, especialmente co hospital vigueś POVISA no que, lembra Aymerich, traballou a propia conselleira. "Unha das súas primeiras decisións" na nova lexisaltura "foi prorrogar o concerto con POVISA mantendo as cantidades". "Debe ser pola boa xestión", ironiza o nacionalista, acompañando a crítica cunha petición de explicacións que tamén formulan AGE e PSdeG. "Os concertos coa privada evidentemente, mantéñense", di Mosquera, para quen estes acordos "seguen sendo complementarios co sistema público". Os hospitais privados "tamén son empresas", di a conselleira, e "son empresas coas que queremos manter uns concertos que lles permitan dar unha certa estabilidade". Allea á práctica totalidade das preguntas da oposición, como a redución de salarios do persoal, a eliminación das áreas sanitarias ou o financiamento do hospital de Vigo, a conselleira teima en que o orzamento sanitario de Galicia é, porcentualmente, "o máis alto de todas as comunidades autónomas". Isto pode ser así porque "repensamos todo o que facemos para poder priorizar o beneficio dos pacientes", mantén.


Summary: A que foi máxima autoridade do Parlament de Catalunya entre 2015 e 2017, Carme Forcadell, renuncia a volver á presidencia da Cámara. Número 4 da lista de Esquerra Republicana nas eleccións do 21 de decembro, Forcadell está imputada por delitos de sedición, desobediencia e rebelión.

Segundo informa ElNacional.cat, a que tamén fora presidenta da Assemblea Nacional Catalá vén de comunicar a súa decisión á dirixencia de ERC. Ás doce explicara os detalles da súa opción en comparecencia de prensa. Carme Forcadell non deixará a acta de deputada. Imputada pola Fiscalía Xeral do Estado, pasou unha noite en prisión e saiu despois de pagar 150.000 euros de fianza grazas á caixa de soliadriedade do movemento independentista catalán.


Summary: José Pasín foi un dos principais piares do obreirismo compostelán de primeiros do século XX. No 1916 presidiu a Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago, foi o primeiro concelleiro obreiro da cidade, en 1909, e entre 1931 e 1934, tenente de alcalde. Dionisio Pereira reivindica a súa figura no libro José Pasín Romero: Memoria do proletariado militante de Compostela

José Pasín foi un dos principais piares do obreirismo compostelán de primeiros do século XX. No 1916 presidiu a Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago. E aínda máis: foi o primeiro concelleiro obreiro da cidade, en 1909, e máis adiante, no 1931, tenente de alcalde ata 1934. O historiador Dionisio Pereira reivindica a súa figura no libro José Pasín Romero: Memoria do proletariado militante de Compostela, (Fundación 10 de marzo). Unha obra que homenaxea a xente anónima que, coma este sindicalista, loitou por dotar á quinta cidade: os traballadores, duns dereitos que agora lles queren volver arrebatar. Este libro ten conexións con Sindicalistas e rebeldes, do mesmo xeito que Loita de clases e represión franquista no mar ten que ver con toda a súa investigación anterior arredor do mar. Como xorde? Pois dun traballo que vén de moi atrás, si. Cando estudaba en Santiago coñecín a Luís Pasín, o neto de José Pasín. Despois Chichi Campos emprestoume Memorias de un luchador, que é un libro que serve para seguir a vida social e política da época, pero é moi desigual, fraccionario. Faltábanlle fontes, e xa daquela pensei en completalo. Volvín atoparme a primeiros dos 2000 con Luís Pasín, e así foi: estiven uns dez anos investigando. A etapa de escrita máis intensa, de dous anos, coincidiu ademais coa de Loita de clases e represión franquista no mar. É certo que teño temas recorrentes, e que non me gusta traballar con présa. "A estratexia que utilizaban era moi efectiva: facían folgas de ramo, de oficio. Por exemplo, os carpinteiros. E o resto dos oficios, mentres, mantíñanos solidariamente" Conta vostede no libro que en 1920 houbo 32 folgas en Santiago. É algo hoxe impensable, que ademais se contradí coa imaxe da Compostela levítica... Son cifras que desde a perspectiva de hoxe resultan abraiantes, si. Desde os anos 70 do século XIX o movemento obreiro foise formando con bases moi firmes, nun ambiente social moi refractario, cunha presenza moi forte da Igrexa. O sentimento gremial, de oficio, serviu de alicerce. En Compostela será ademais, fronte a outras cidades, un movemento de carácter unitario, no que están os libertarios, os socialistas e os republicanos nas sociedades de resistencia. Despois veu a hexemonía da CNT, pero mesmo entón se mantivo certa unión. A estratexia que utilizaban era moi efectiva: facían folgas de ramo, de oficio. Por exemplo, os carpinteiros. E o resto dos oficios, mentres, mantíñanos solidariamente. Esta capacidade de gañar conflitos tiña tamén que ver con que, de cada dous asalariados, un estaba afiliado, malia non representar os asalariados máis do 20 por cento dos veciños. Ademais, en Compostela houbo unha xeración de militantes obreiros moi importante, a máis importante na miña opinión: Manuel Fandiño, José Villaverde, o propio Pasín, Ezequiel Rey, José Silva... "Unha das virtudes de Pasín foi que tentou que o movemento obreiro e agrarista fose en paralelo" Parece que un dos obxectivos de Pasín foi a unión dos obreiros en federacións, non si? En Compostela, as sociedades de resistencia sempre foron de oficio. Non había industrias. Xa dixen que o único que podía facer competencia en altura ás torres da Catedral era a cheminea da Tintorería España. Entón as federacións houbo que facelas tamén por oficios. E Pasín montou a Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago y pueblos comarcanos, no 1916. Unha das virtudes de Pasín foi que tentou que o movemento obreiro e agrarista fose en paralelo. Cando facían folgas, era moi importante que os labregos non viñesen á cidade para vender os seus produtos, porque senón era imposible parar a actividade. Ao primeiro simpatizaba cos movementos revolucionarios, pero despois adoptou unha actitude máis posibilista, relacionada se cadra co seu papel como concelleiro. Como foi? Era un espírito libre, que se guiaba pola súa conciencia. Iso é, para min, o fundamental. Empezou no republicanismo federal. Cando marcha a Pontevedra achégase aos movementos sindicalistas revolucionarios que despois van confluír na CNT. Cando entrou como concelleiro achegouse a Lerroux e, posteriormente, sempre foi elixido como republicano independente. No 14 de abril está na ORGA. É certo que a partir do 34 moderou moito o seu discurso, e está moi perto do Centro de Portela Valladares. Tamén tivo unha participación testemuñal na Vanguardia de Izquierda Republicana de Xoán Xesús González. Co golpe do 36 tivo que pasar tres anos agochado, matáronlle dous fillos... e a partir diso vai endurecer a súa ideoloxía antifascista. Tivera tamén un enfrontamento duro cos cadros da CNT local... sempre foi iso, un espírito libre. "Co golpe do 36 tivo que pasar tres anos agochado, matáronlle dous fillos... e a partir diso vai endurecer a súa ideoloxía antifascista" Unha cuestión interesante do movemento obreiro da época era a preocupación pola cultura. Proxectos como Germinal, a Universidade Popular... Como foi en Santiago? En Compostela a influencia social da Igrexa era moi grande. O nivel de ateneos libertarios ou centros sociais era pequeno en comparación, por exemplo, coa Coruña. Si houbo, na Escola de Artes e Oficios, preocupación pola formación, relacionada co orgullo de ser un bo artesán. Aínda que a Igrexa si serviu para outra cousa: Villaverde, Ezequiel, Pasín... ían á catedral para escoitar como falaban os oradores católicos, pois por alí pasaban os mellores propagandistas católicos do Estado español. "Pasín era un representante da quinta cidade, é dicir, a Compostela liberal, operaria, artesá, socialmente marxinada pola Compostela dos 'notables': a levítica, comercial, fidalga, universitaria" Como pode resumirse o seu labor como concelleiro en Compostela? O libro non fala só da tradición obreirista, senón da construción da cidadanía en Compostela. Pasín era un representante da quinta cidade, é dicir, a Compostela liberal, operaria, artesá, socialmente marxinada pola Compostela dos notables: a levítica, comercial, fidalga, universitaria. E ben que o pagou nas celas da Falcona, que visitou máis dunha vez. A súa preocupación, como concelleiro, foron os barrios marxinados. O seu obxectivo é que chegasen aos barrios os mesmos servizos que ao centro: saneamento, traída de auga... servizos que chegaron a destempo, en comparación con outras cidades. Tamén ten unha traxectoria no xornalismo, como fundador dos xornais La Defensa e Lucha social. Como foi? Escribía moi ben, e iso vese nas súas Memorias. Os xornais eran parte da loita social e política, e por iso tiveron problemas de censura, multas, querelas... cousas que, desgraciadamente, seguen a pasar. Que llo digan a vostede... Pasín era unha persoa pragmática, segundo conta. Cando fala do anarcosindicalismo compostelán defíneo como moderado. É a mesma conclusión á que chega no resto das súas obras sobre o anarquismo galego. A que se debeu isto? Se a CNT chegou a ter o desenvolvemento que tivo, nunha cidade sen tradición obreirista anterior a esta xeración da que estamos a falar, foi por algo. A actitude pragmática, unitaria, tivo moito que ver. "O que quixen foi reivindicar a esa xente anónima, coma Pasín. Toda esa xente que loitou pola xornada de oito horas, por un salario digno, polos servizos públicos..." E que opina unha persoa coma vostede, que estudou tanto as loitas obreiras, da actual reforma laboral? Sen entrar na análise da reforma, direi que o libro comeza cunha frase de Walter Benjamin sobre a memoria dos que non teñen nome. O que quixen foi reivindicar a esa xente anónima, coma Pasín. Toda esa xente que loitou pola xornada de oito horas, por un salario digno, polos servizos públicos.... E dalgún xeito o libro chama a manter unha actitude solidaria e combativa para que todo iso non se perda. "Estou de acordo cos meus colegas de Nomes e Voces en que a represión afectou a toda a sociedade. Pero non o fixo igual para uns que para outros. E eu penso que afectou máis aos traballadores, sobre todo os organizados sindicalmente" A súa outra obra recente, Loita de clases e represión franquista no mar, levou unha mención especial do xurado nos premios da Asociación de Editores. Cales foron as principais características distintivas da represión no mar? Estou de acordo cos meus colegas de Nomes e Voces en que a represión afectou a toda a sociedade. Pero non o fixo igual para uns que para outros. E eu penso que afectou máis aos traballadores, sobre todo os organizados sindicalmente. Entre eles os traballadores de mar, sobre todo os da frota pesqueira industrial. E esta é unha cuestión que non foi sinalada o suficiente, creo que temos que recoñecelos máis. Houbo moita represión, e tamén unha resistencia moi notoria, que adoptou varias formas, como as evasións por mar. Outra característica da represión no mar foi a terrible metodoloxía dos fondeos, que facía que os corpos desaparecesen no mar. As viúvas nunca recuperaban os corpos, e non podían nin cobrar por viúvas...


Summary: Un reducido grupo de militares e civís armados, dirixidos por un capitán retirado da Garda Nacional, escenificaron a primeira hora da mañá un conato de insurrección na cidade de Valencia. O goberno asegura manter o control e oito persoas foron detidas, cinco delas civís. Producíronse dúas mortes durante o asalto. Non se rexistrou ningún outro incidente no país.

Ás 7 da mañá deste domingo (13 horas en Galiza), unha vintena de persoas armadas e uniformadas accederon á área de prevención do Forte Paramacay, na cidade de Valencia, a segunda urbe de Venezuela. A información foi revelada polo deputado da Asemblea Nacional Constituínte, Diosdado Cabello, a través da rede social Twitter. Cabello cualificou a acción de ataque terrorista contra a Forza Armada Nacional Bolivariana (FANB) e informou de que o mesmo foi "totalmente controlado". Aliás, o vicepresidente do PSUV aseguraba na mesma rede social que había "absoluta normalidade" nas restantes unidades militares, desbotando a posibilidade dun levantamento militar. No desenlace do asalto foron detidas, polo momento, oito persoas, entre elas cinco civís e dúas persoas resultaron mortas. VÍDEO DIFUNDIDO POLOS ASALTANTES #6Agosto Este vídeo rueda desde muy temprano #Venezuela del Fuerte #Paramacay en estado #Carabobo pic.twitter.com/9eNhcpyzR6— Mayra Linares (@mayralinares) 6 de agosto de 2017 VÍDEO DESDE O FORTE ASALTADO CONFIRMANDO QUE FICA BAIXO CONTROL DO GOBERNO O amago de levantamento tería sido comandado, segundo diversas informacións, polo ex Capitán da Garda Nacional, Juan Caguaripano, que foi dado de baixa do corpo militar no ano 2014. Caguaripano significouse publicamente a través dun vídeo no que chamaba a unha sublevación contra o goberno constitucional de Nicolás Maduro. Nun vídeo que foi difundido polos "golpistas", estes aseguraban declararse "en lexítima rebeldía, unidos hoxe máis que nunca co bravo pobo de Venezuela para descoñecer a tiranía asasina de Nicolás Maduro". Baixo control Desde o goberno o ministro de Defensa, Vladimir Padrino López, rexeitou a acción declarando que "non puideron coa FANB, coa súa moral nin coa súa conciencia constitucional; agora pretenden agredila con ataques terroristas. Non poderán". O ministro de Comunicacións e Información, Ernesto Villegas, acrecentou pola súa banda que "para o goberno bolivariano trátase de ataques de carácter terrorista, enmarcados na ofensiva insurreccional adiantada por factores extremistas da dereita venezuelana, co apoio de gobernos e poderes estranxeiros". Captura da voandeira que se tería repartido xustificando a insurrección militar O exército reitera o seu apoio ao goberno constitucional A través dun comunicado do alto mando, a Forza Armada Nacional Bolivariana (FANB), reiterou o seu compromiso co sistema democrático e o seu marco constitucional. A FANB rexeitou o asalto ao Forte Maracay, que cualificou como "ataque terrorista de tipo paramilitar" perpetrado por un "grupo de delincuentes civís portando prendas militares e un primeiro tenente en situación de deserción". Para o alto mando do exército venezuelano o ataque "non é máis que un show propagandístico, unha entelequia, un paso desesperado que fai parte dos plans desestabilizadores e a conxura continuada que se vén xestando, para tentar evitar que se consolide o renacemento da nosa república". O documento, que foi transmitido por Venezolana de Televisión, conclúe afirmando que "a FANB permanece incólume, unida monoliticamente, aferrada ás súas conviccións democráticas, coa moral en alto, apoiando de maneira incondicional o cidadá Nicolás Maduro Moros, presidente constitucional da República Bolivariana de Venezuela e o noso comandante en xefe, así como a súa iniciativa constituínte e á revolución bolivariana como proxecto que persegue a consolidación da patria libre, soberana e independente". Información actualizada ás 19:51h.


Summary: O Liceo é o club deportivo galego con máis títulos, pero tamén un exemplo constante de superación de retos e dificultades. A chegada da pandemia foi para as coruñesas un obstáculo máis nun camiño cheo de pedras que sortear. Este artigo de Omar Bello é unha das propostas que inclúe 'Xogar', o suplemento de Nós Diario para o deporte que se publica as quintas feiras.

Segundo a Real Academia Galega, a resiliencia é a "capacidade de adaptación e recuperación fronte unha situación adversa". No deporte, esa virtude resulta decisiva, e se hai un equipo na Galiza que pode presumir de ser resiliente ese é o Hóckey Club Liceo. O conxunto coruñés leva case catro décadas instalado na elite mundial do seu deporte, malia tratarse dunha disciplina dominada no Estado español por escuadras catalás, e é o clube galego con máis títulos se temos en conta todos os deportes. Como recoñecen Dava Torres (capitán), Juan Copa (adestrador), Luchi Paz (capitá do equipo feminino) e Antón Baldomir (directivo), a chegada da pandemia non é máis que un novo obstáculo no camiño que agardan superar. "Foi un golpe moi duro porque tiñamos a cabeza posta na Copa de Rei, que era un reto precioso porque xogaríamos na casa, pero agora non queda outra que cambiar a mentalidade. Estaba todo por xogar e tiñamos fame de títulos, pero a tempada rematou antes de tempo e toca adestrar en solitario do mellor xeito posíbel para non perder a forma", sinala Dava, que confesa que non é doado. "Fixen moita bici estática e traballo na casa, pero, por exemplo, foi moi difícil poder adestrar con patíns. Houbo días en que me tiña que meter no garaxe para poder facelo", admite, e engade: "Cando vexo por exemplo os xogadores do Dépor, que xa están adestrando con esas facianas de felicidade que teñen, dáme moita envexa, pero está claro que o fútbol move moitos máis intereses que o hóckey e a nós tócanos agardar". A Copa quedou adiada para setembro, pero o equipo coruñés tamén pelexaba polo título de Liga, torneo no que o Barcelona foi declarado campión sen rematar a Liga regular, e iso que o previsto era que o gañador se decidise nun play-off entre os oito primeiros clasificados. "Ninguén nega que o Barcelona fixo unha gran segunda volta, pero eu estou moi orgulloso do traballo do Liceo, que foi líder ou colíder durante catorce xornadas", comenta o adestrador, Juan Copa. "A nosa idea xa era preparar o play-off, pero nomearon un campión sen xogalo. Outras ligas, como a italiana ou a portuguesa, anularon a competición. O normal era que aquí pasase o mesmo, pero non foi así", engade, resignado. A vía portuguesa Para o Liceo, a nivel institucional, a decisión de nomear campión o Barcelona xerou un auténtico terremoto. Tanto, que desde o clube chegaron a valorar a posibilidade de deixar de xogar as competicións españolas e participar na Liga portuguesa. "Foi moi inxusto. Non quixeron nin agardar. Fartámonos, e por iso consideramos a opción de írmonos a Portugal", admite Antón Baldomir, directivo do clube. (Podes ler o artigo íntegro de 'Resilencia sobre rodas' no suplemento Xogar, no teu Nós Diario de hoxe (e de todas as quintas feiras), á venda no teu quiosque, libraría, tenda, gasolineira ou na nosa loja) Neste número, ademais, Héctor Pena rescata unha descoñecida historia sobre a (case) morte de Franco de Riazor durante un Trofeo Teresa Herrera, o artista e xogador de gaélico Kaixo e a karateka Ruth Lorenzo reflexionan sobre a actualidade do deporte e Sergio, o Gato de Catoira, protagoniza a sección Selfie. Suplementos diarios de carácter temático Coñecer', 'Aprender', 'Xogar', 'Gozar' e 'Producir' publicaranse de terzas feiras a sábados co diario para ampliar a información relativa a patrimonio, historia, arte, ciencia, educación ambiental, ensino, actividade física, gastronomía, enoloxía, viaxes, sectores produtivos e iniciativas empresariais, entre outros. Unha aposta de Nós Diario no marco da celebración dos seus cen primeiros números en papel. Trátase de suplementos temáticos de catro páxinas a cor, deseñados por Pepe Barro, un dos máis destacados grafistas da Galiza, que incorporarán máis voces especialistas nos diferentes campos que integra cada unha destas publicacións,.


O IgadiPaper nº101 analiza o escenario político de Venezuela tras a morte de Chávez: "é factible considerar que o chavismo post-Chávez transite por un proceso similar ao acaecido co peronismo na Arxentina, tendo en conta a identificación das bases populares do movemento co seu carismático líder" A desaparición física do presidente Hugo Chávez Frías, acaecida o pasado 5 de marzo, abre inevitablemente unha nova etapa política en Venezuela e, de forma tanxencial, en América Latina. Este escenario non significa, cando menos a curto e medio prazo, a eventual desaparición do seu legado político precisamente porque o chavismo seguirá a constituír, con toda probabilidade, a forza motriz do proceso revolucionario e a tendencia política hexemónica en Venezuela. O chavismo seguirá a constituír, con toda probabilidade, a forza motriz do proceso revolucionario e a tendencia política hexemónica en Venezuela Non obstante, esta nova etapa afronta inevitables incertezas e interrogantes que, a longo prazo, se cernen en materia de liderado, de estilo de gobernabilidade e de cohesión social e política do chavismo. Na actualidade, a atención está centrada en Nicolás Maduro, entronizado polo propio Chávez como o seu sucesor e recentemente nomeado como presidente en funcións ata a celebración de novos comicios presidenciais, previstos para o próximo 14 de abril. Maduro deberá acometer diversos retos, en particular a consolidación do seu liderado, principalmente de cara ao chavismo de base, así como a continuidade do proceso revolucionario Ante esta nova conxuntura electoral, Maduro deberá poñer a proba o seu liderado contra o principal líder da oposición, Henrique Capriles Radonski, quen xa perdera contra Chávez nos comicios presidenciais de outubro pasado. Considerado como o principal representante dunha especie de chavismo civil, Maduro deberá acometer diversos retos, en particular a consolidación do seu liderado, principalmente de cara ao chavismo de base, así como a continuidade do proceso revolucionario, minorando ao mesmo tempo as tensións e a polarización aínda existentes na vida pública venezolana. Neste escenario, cómpre observar unha eventual transitoriedade baseada no pragmatismo e na busca de consensos entre os principais actores políticos venezolanos, co cometido de garantir a gobernabilidade e estabilidade deste novo escenario post-Chávez. Con Maduro á fronte do proceso, cun estilo visiblemente menos carismático e probablemente máis tecnocrático, o chavismo afronta o seu principal reto político, a consolidación dunha sucesión lexitimada polos altos poderes públicos e institucionais, e a necesidade de manter a cohesión e a dinámica da Revolución Bolivariana e do seu soporte ideolóxico, o Socialismo do Século XXI. Un sucesor designado: Nicolás Maduro Con Maduro á fronte do proceso, cun estilo visiblemente menos carismático e probablemente máis tecnocrático, o chavismo afronta o seu principal reto político, a consolidación dunha sucesión lexitimada polos altos poderes públicos e institucionais A principal interrogante que se cerne na Venezuela post-Chávez centra directamente a súa atención na concreción dun novo liderado e na súa capacidade de cohesión, en especial de cara a un electorado e unhas bases sociais do movemento intimamente identificadas coa figura do desaparecido ex presidente venezolano. Neste sentido, o contexto actual do chavismo gravita esencialmente en torno a un actor principal, cun liderado, cohesión política e institucional que albíscase aparentemente inalterable. Esa atención diríxese así á figura do actual presidente en funcións Nicolás Maduro (50 anos, identificado dende diversos sectores como o eventual abandeirado dunha especie de chavismo civil). Maduro potencia as súas opcións a través de dúas variables: a primeira, a súa lealdade absoluta a Chávez, factor que lle conferiu a confianza necesaria para a sucesión; e a segunda, as súas notorias habilidades como negociador, visiblemente efectivas durante a súa xestión como ministro de Asuntos Exteriores (2006-2012) Este aspecto confirma a Maduro como unha personalidade coñecida dentro e fóra de Venezuela. Maduro potencia as súas opcións a través de dúas variables: a primeira, a súa lealdade absoluta a Chávez, factor que lle conferiu a confianza necesaria para a sucesión; e a segunda, as súas notorias habilidades como negociador Sen menoscabar a súa capacidade para revitalizar certa retórica de radicalización, o pragmatismo semella definir a concepción política substancial de Maduro, probablemente en aras de facilitar unha eventual orientación tecnocrática para o seu goberno. Neste sentido, o nomeamento como novo vicepresidente en funcións de Jorge Arreaza (39 anos), xenro de Chávez e ministro encargado de Ciencia e Tecnoloxía, define unha eventual variable pragmática, tecnocrática e incluso con certo matiz de carácter xeracional para este novo escenario dentro do chavismo. Diosdado, a FAN e o chavismo de base Outro actor que esperta a atención é Diosdado Cabello (49 anos), actual presidente da Asemblea Nacional e quen, segundo o artigo 233 da Constitución Bolivariana de Venezuela, debía ter ocupado a presidencia en funcións como representante do poder lexislativo Tras Maduro, outro actor que esperta a atención é Diosdado Cabello (49 anos), actual presidente da Asemblea Nacional e quen, segundo o artigo 233 da Constitución Bolivariana de Venezuela, debía ter ocupado a presidencia en funcións como representante do poder lexislativo, ante a incapacidade física ou mental do presidente para asumir o seu cargo. Diosdado, como popularmente se lle coñece, controla diversos factores de peso dentro do chavismo, aínda que estes factores xeran encontradas e polarizadas posicións, principalmente no chavismo de base. De formación militar e detentor de diversos cargos públicos durante o goberno de Chávez (deputado, ministro, vicepresidente, presidente interino e gobernador) Diosdado constitúe un peso pesado con importantes ramificacións de poder dentro da Forza Armada Nacional (FAN), do poder lexislativo e da cúpula gobernante do Partido Socialista Unificado de Venezuela (PSUV), así como das súas estruturas políticas e burocráticas a nivel nacional. Ao mesmo tempo, como ministro da Secretaría da Presidencia, de Interior, de Infraestruturas e de Obras Públicas, Diosdado impulsou a creación de novos medios de comunicación comunitarios así como amparou a creación dunha elite empresarial e económica (despectivamente denominada a boliburguesía), cunhas ramificacións que xeran suspicacias e mesmo desconfianza entre a base militante do chavismo. O chavismo de base e os sectores opositores identifican a Diosdado como presunto líder dunha dereita endóxena con notorias ambicións de poder. Paralelamente, un eventual liderado de Diosdado non semella ben visto polo goberno cubano, aliado estratéxico de Caracas, apostando dende un principio por Maduro. O chavismo de base e os sectores opositores identifican a Diosdado como presunto líder dunha dereita endóxena con notorias ambicións de poder Outro actor clave é a Forza Armada Nacional (FAN), cunha preponderancia de carácter político que no contexto actual semella conferirlle un peso clave na gobernabilidade e estabilidade da Venezuela post-Chávez. A posición oficial da FAN de declararse chavista e de manifestar o seu apoio total a Maduro, confirma ao mesmo tempo a súa estratexia de converterse no polo de poder con maior capacidade de decisión no momento político actual. A preponderancia política da FAN é evidente. Diversos ex militares ocupan altos cargos dentro do PSUV e algúns deles forman parte das elites empresariais e burocráticas impulsadas nos últimos anos. Ao mesmo tempo, un total de 10 das 20 gobernacións obtidas polo chavismo nas eleccións de gobernadores celebradas o pasado 16 de decembro, foron gañadas por ex militares candidatos do PSUV. Por tanto, a FAN personifica claramente esa noción e esencia dun proceso revolucionario cívico-militar impulsado por Chávez. 10 das 20 gobernacións obtidas polo chavismo nas eleccións de gobernadores celebradas o pasado 16 de decembro, foron gañadas por ex militares candidatos do PSUV O cuarto actor de preponderancia, cunha visibilidade moito mais confusa en materia de liderados, o constitúe a base social do chavismo. Heteroxénea pero fortemente militante, está conformada por movementos e colectivos sociais impulsores dos cambios revolucionarios nos sectores populares; coa formación dunha Milicia Nacional de aproximadamente 120.000 efectivos, así como diversos colectivos e grupos armados, ideoloxicamente máis radicalizados, esperan unha transición rápida e definitiva cara un Estado socialista. Estes últimos son vistos con absoluto receo pola FAN, determinadas elites do PSUV e incluso por outros sectores civís dentro do chavismo. Moito máis popular e heteroxéneo, este sector aparentemente adoece de actores e líderes visibles e con capacidade de mobilización. O futuro do chavismo Outéase unha etapa de menor acento nun liderado excesivamente carismático e ideolóxico, potenciando así os niveis de consensos e pragmatismo e ata unha posible tendencia cara a burocratización do proceso revolucionario O contexto actual define unha prioridade esencial para o chavismo: a necesidade de consolidar a unidade inalterable do movemento, así como garantir a estabilidade e a gobernabilidade dun chavismo politicamente hexemónico e con maioritario arraigo popular pero conmocionado pola desaparición física do seu líder. A pesar da énfase oficial na unidade, percíbese certa sensación de transitoriedade a medio prazo. A razón principal debese á certificación de que ningún liderado actualmente existente en Venezuela conserva o carisma, a enerxía política e a capacidade de mobilización que tiña o desaparecido Chávez. Por tanto, outéase unha etapa de menor acento nun liderado excesivamente carismático e ideolóxico, potenciando así os niveis de consensos e pragmatismo e ata unha posible tendencia cara a burocratización do proceso revolucionario. Deste modo, a eventual conformación dunha especie de dirección colexiada institucional entre Maduro, Diosdado, a FAN e o PSUV definirá momentaneamente este novo contexto político. Por tanto, e de cara aos próximos comicios presidenciais, o liderado de Maduro veríase electoral e politicamente lexitimado á vista da popularidade do chavismo. A oposición venezolana segue a amosar a súa heteroxénea composición, traducida en diversos actores e liderados, que lle restan capacidade electoral ante a popularidade do chavismo No caso da oposición, principalmente agrupada en torno á Mesa pola Unidade Democrática (MUD), acudirá á cita electoral baixo a mesma candidatura de Henrique Capriles Radonski, actual gobernador do estado Miranda. Non obstante, a oposición venezolana segue a amosar a súa heteroxénea composición, traducida en diversos actores e liderados, que lle restan capacidade electoral ante a popularidade do chavismo. Así e todo, o seu principal reto supón manter a cota de máis de seis millóns de votantes alcanzado nos comicios de outubro pasado, correspondente ao 45% do electorado, sendo este o maior índice electoral alcanzado por liderado algún da oposición ante o chavismo. O goberno de Maduro deberá acometer paralelamente outros problemas de gran impacto na vida nacional: os elevados índices de inseguridade cidadá e criminalidade; as presións de carácter económico (elevada inflación, especialmente no sector alimenticio e a recente depreciación da moeda nacional) así como o mantemento dun expansivo gasto público en materia social, cun aumento estimado no 27% do PIB en 2013, en particular para manter as populares misións sociais. No relativo á política internacional, o goberno de Maduro seguirá a potenciar a Alianza Bolivariana dos Pobos da Nosa América (ALBA) e a Comunidade de Estados de América Latina e do Caribe (CELAC) como proxectos estratéxicos de integración, sopesando unha eventual remodelación nas relacións exteriores con actores clave como Cuba, EUA, China, Brasil, Rusia e Irán, entre outros. Tanto aquí como na política interna, o pragmatismo e os consensos moi probablemente despracen o estilo emocional, carismático, enérxico e ideolóxico impulsado por Chávez. É factible considerar que o chavismo post-Chávez transite por un proceso similar ao acaecido co peronismo na Arxentina, tendo en conta a identificación (incluso con matices relixiosos) das bases populares do movemento co seu carismático líder A inminencia do proceso electoral presidencial persuadirá ao goberno de Maduro para potenciar un proceso de mitificación de Chávez como factor de maior cohesión e mobilización dun electorado chavista, obviamente conmocionado pola desaparición do seu líder histórico. Así, e asumindo as evidentes diferenzas de contexto político e histórico, é factible considerar que o chavismo post-Chávez transite por un proceso similar ao acaecido co peronismo na Arxentina, tendo en conta a identificación (incluso con matices relixiosos) das bases populares do movemento co seu carismático líder. Cómpre por tanto observar se a pluralidade e incluso atomización de actores e tendencias polas que tivo que transitar o peronismo na Arxentina contemporánea poda ter, a longo prazo, algún tipo de similitude e repercusión no futuro do chavismo. Descarga aquí o IgadiPaper nº101 (.pdf)


Summary: O acceso á vivenda converteuse nun problema chave para miles de galegos. A suba continuada do prezo dos inmóbeis en alugueiro ou propiedade, por riba da media do Estado, e a ausencia de políticas públicas dirixidas a intervir o mercado inmobiliario acentúan o problema. Mentres, 330.000 vivendas permanecen baleiras na Galiza.

A vivenda está a converter nun artigo de luxo para miles de galegos. Segundo os últimos dados do Instituto Galego de Estatística (IGE), referidos a 2019, os galegos destinan de media para sufragar o alugueiro o 26,9% do seu salario. Porén, un 38,5% dos mesmos vense obrigados a dedicar 42% do seu soldo. Ademais, dedican á compra da primeira vivenda 15,7% dos seus ingresos, unha cantidade só superada no ámbito estatal polos cidadáns das Balears. A situación agravouse desde o inicio da pandemia. A esta dinámica contribúe a alza do prezo da vivenda en aluguer ou propiedade nas dúas últimas anualidades, con Galiza incrementando o valor dos inmóbeis por riba da media do Estado. Sen ir máis lonxe, en 2020 Lugo encabeza a suba do prezo da vivenda libre, cun aumento de 12,5%. Pola súa banda, o portal inmobiliario Idealista no seu informe para 2020 recolle que Ourense é a cidade do Estado onde máis sube o aluguer, cun aumento de 11,5%, ocupando Lugo o quinto lugar nesa lista cunha alza de 6,8% e rexistrando para a media galega un incremento nos prezos de 7,1%. A suba dos prezos A suba dos prezos da vivenda contrasta co elevado número de inmóbeis baleiros. Segundo un informe elaborado Federación Galega de Empresas Inmobiliarias (Fegein), Galiza é o territorio do Estado coa maior porcentaxe de casas e pisos desocupados, até sumar 330.000 inmóbeis baleiros para un parque de 1,6 millóns de vivendas rexistradas, o que significa o 20,6% do parque total e cinco puntos por media da riba estatal de 13,7%. A porcentaxe máis elevada de vivendas desocupadas concéntrase nos núcleos de poboación de menos de 20.000 habitantes, coas comarcas coruñesas acumulando 125.000 vivendas baleiras, as pontevedresas 85.000, as ourensáns 65.000 e as luguesas 55.000. A cidade da Coruña dispón de 18.500 vivendas sen ocupar e Vigo conta con 17.600 inmóbeis baleiros. A continuación sitúase Ourense con 14.900 e Lugo con 11.600, colocándose nos postos de cola Ferrol con 9.000 e Pontevedra con 6.200. Os dados de desocupación nas grandes urbes son moi inferiores aos dos concellos rurais, rexistrando algún deles máis de 40% das vivendas baleiras. A este respecto, os últimos dados do Instituto Nacional de Estatística (INE), relativos a 2020, indican que o 41,7% do total das vivendas das comarcas ourensáns non están ocupadas, sendo esta cifra de 33,3% nas comarcas luguesas, de 27,3% nas comarcas coruñesas e de 22,4% nas comarcas pontevedresas. 2.735 de 330.000 inmóbeis baleiros existentes na Galiza son de titularidade estatal. Concretamente o seu propietario é a Sociedade de Xestión de Activos Procedentes da Reestruturación Bancaria (Sareb), popularmente coñecido como o banco malo. A parte máis significada destas vivendas sitúanse en Vigo e A Coruña, onde segundo Fegein hai 650 e 1.200 demandantes de vivenda. Neste sentido desde a patronal inmobiliaria teñen reclamado ao Estado a súa cesión á Xunta para pór en marcha un parque de vivendas públicas destinado ás rendas máis baixas. 82 vivendas protexidas en 5 anos A caída da promocións da vivenda protexida na Galiza, que nos últimos se teñen colocado en mínimos de toda a serie histórica, agrava o problema. Segundo os dados do IGE, entre 2015 e 2019 téñense concedido licencias para 12.734 vivendas, das cales só 82 contan coa clasificación de protexida. Ao tempo, no mesmo período remátanse 165 vivendas protexidas dun volume de 8.855, o que representa menos de 2% . A ligazón entre o volume da vivenda protexida e o prezo de venda e aluguer da vivenda libre é evidente. Porén, como sinala o sociólogo, Jesús Leal Maldonado "a vivenda sería a irmá pobre do Estado de benestar español, non só pola escaseza de recursos que se lle aplica senón sobre todo pola concepción que se ten do acceso a este ben necesario, na medida que se trata como unha necesidade cuxa satisfacción corresponde en gran medida a outros elementos que conforman o sistema de benestar no seu conxunto como sería neste caso o mercado inmobiliario". A necesidade dun maior número de vivendas protexidas debe de ir acompañada dun cambio normativo. A este respecto, un dos grandes especialistas na materia, o economista, Julio Rodríguez López defende que "os adquirentes destas vivendas non debían superar uns determinados ingresos, as vivendas haberían de destinarse a residencia habitual, o prezo de venda non debería superar un determinado nivel os abusos da discrecionalidade nas autorizacións das cualificacións deberían corrixirse e cando hai un problema de oferta de vivenda de alugueiro, as políticas públicas deben incentivar a oferta e a demanda". Que políticas públicas de vivenda? Está por ver o alcance e as consecuencias da nova normativa do aluguer anunciada polo Executivo do Estado. A falla de verificar a súa concreción e a disposición do Goberno galego por aplicala, a mesma non pode ser presentada como unha substitución das políticas de impulso á vivenda protexida, desaparecidas das prioridades gobernamentais desde a chegada de Núñez Feixoo á presidencia da Xunta.


Summary: O cambio de hora deste domingo volve traer a debate o fuso horario que lle acae a Galiza. Unha decisión do ditador para agradar a Hitler tirou o Estado español do horario que lle correspondía e prexudicou moi especialmente o noso país, ao que lle acae un fuso diferente do español.

Este domingo, cando sexan as 3 da madrugada hai que retrasar os reloxios até as dúas. Un cambio de hora que volve pór sobre a mesa a cuestión de se na Galiza vivimos na hora que por posición xeográfica nos corresponde e se non deberiamos ir cara a un cambio de fuso horario. Sería unha vantaxe ou non? Gañariamos ou perderiamos? Por que vivimos as e os galegos fóra de hora? O establecemento do actual sistema para situar os 24 fusos horarios do planeta xurdiu a finais do XIX da necesidade de 'estandarizar' a hora civil e a hora solar. Un escocés, o enxeñeiro Sanford Fleming, foi quen propuxo a idea e, após anos de debate, na Conferencia Internacional do Meridiano (Washington, 1884), os 25 estados asistentes decidiron que o Meridiano Cero, que serviría de base para establecer todas as horas do planeta, fose o de Greenwich. Asignóuselle o fuso horario cero e a hora coñécese como GMT (tempo medio de Greenwich), desde a que se suman horas en dirección leste e oeste. O Estado español adoptou o horario de Greenwich até 1940, cando Franco decidiu que se ía aplicar a hora de Berlín para satisfacer a Hitler. Desta maneira, o Estado Español deixou de ter o horario que lle correspondía segundo a súa posición solar. Oito décadas despois, aquela decisión de Franco, que se tomou de maneira provisional, continúa vixente. Galiza ten que ter a hora que lle sexa acaída, pois atópase en GMT-1 e a hora dos nosos reloxios é GMT+1 ( 2 horas máis do que é a nosa hora solar) "Que opinarían os alemáns se lles explicamos que no 2015 no Estado español temos esta hora porque un ditador decidiuno así para agradar a Hitler?". Quen fai a pregunta é Lito Prado, ecoloxista, activista e militante de Anova. Mais Prado, en 2006, militaba no BNG e foi o responsábel da emenda aprobada pola Asemblea Nacional da fronte naquel ano na que se reclamaba un cambio horario para Galiza. Prado lembra que o BNG "foi a única organización" que levou este tema máis dunha vez ás Cortes españolas, "marcando tendencia, abrindo un debate ao que posteriarmente se sumaron moitos no Estado". Por que? Lito Prado afirma que Galiza ten que ter a hora que lle sexa acaída, pois atópase en GMT-1 e a hora dos nosos reloxios é GMT+1 (2 horas máis do que é a nosa hora solar). Non é, afirma, un debate novo. "No movemento ecolocista xa se falaba destas cousas a finais da década dos 80, era unha cuestión asumida", explica Prado, que recoñece que lle "estrañou" que "este debate tardase tanto en entrar no eido político". Este activista di que é perfectamente posibel e viábel que Galiza estea no seu fuso horario acaído, malia que este non sexa o do resto do Estado español. "En Estados Unidos teñen 6 fusos horarios, en Australia hai varios....". Insiste en que a razón para demandar isto para Galiza é por pura "lóxica" e que o que non é "lóxico" é manter un horario adoptada no franquismo, que non é razoábel. Tres vantaxes para Galiza dun cambio de hora? A racionalización dos horarios (as doce do medio día do reloxio coincidirían coas doce do día), o aforro enerxético ("unha cuestión que cada vez é máis importante") e adaptar os nosos bio-ritmos á dinámica do día e das horas de luz. Prado engade que dar o paso "é relativamente doado, é unha decisión política" e que a xente "entende perfectamente o cambio".


Summary: A Asociación de familias de menores trans Arelas, convocou para o vindeiro sábado unha manifestación en Santiago ante unha nova ampliación, por parte do Congreso, do prazo de presentación de emendas da Lei Trans. Nós Diario conversa coa presidenta de Arelas, Cristina Palacios, para coñecer as demandas do colectivo trans.

—Cal é a razón de convocar esta manifestación? A manifestación busca reivindicar os dereitos humanos das persoas trans e a necesidade dunha lei que vemos como se continúa aprazando. A Lei Trans leva sendo revisada e debatida desde hai máis de dous anos e foi moi traballada cos colectivos, polo que non entendemos por que se continúa a atrasar. Hai que recordar que o partido que impulsou e regulou varias leis en canto á autodeterminación de xénero é o mesmo que agora a cuestiona. O Congreso amplía, máis unha vez, o prazo de presentación de emendas á Lei Trans Todas estas prórrogas están a crear debates absurdos que incrementan a violencia que sofren as crianzas e adolescentes trans que son, quizais, o sector máis vulnerábel da xuventude do país. En moitos casos esta rapazada enfróntase a un rexeitamento familiar, a un gran acoso escolar e a moita violencia institucional. "As crianzas e adolescentes trans que son, quizais, o sector máis vulnerábel da xuventude do país" Son persoas que a día de hoxe seguen a estar tuteladas desde a saúde mental; é un maltrato por todas partes. Que precisamente agora se estea a pór o foco nestas crianzas parécenos unha razón máis que suficiente como para organizar a manifestación. O Goberno español ten que pensar en todas as persoas trans que están sufrindo e que teñen moitas expectativas na norma. É o momento de que, xa que se considera tan igualitario, estea á altura e acompañe un colectivo historicamente maltratado. Feixoo carga contra a Lei Trans: "Pon en perigo" os logros do feminismo e "trivializa ser muller ou home" —Que opina da Lei Trans? E da postura do PSOE ao respecto? Esta lei é insuficiente. Desde Arelas sempre fomos críticas con ela porque deixa moita xente fóra, como as persoas non binarias ou as migrantes, que aínda se atopan en desprotección. Tamén exclúe as crianzas menores de 16 anos que non acceden a unha autodeterminación de xénero, aínda que a vendan como tal, pois seguen baixo a tutela da familia e do profesional que as atenda; se estas partes non queren apoiar a crianza, esta non vai poder vivir libremente a súa identidade. Cómpre reflexionar sobre a orixe do debate. Nin a Lei Trans nin o colectivo son esa orixe, senón unha loita do poder político. Ao PSOE non lle gustou perder a carteira da igualdade, que actualmente manexa Unidas Podemos. Cando persoas como Carmen Calvo, que nun principio non tiña problema coa autodeterminación de xénero, comprobaron que a cuestión de igualdade non sería da súa competencia, comezou unha loita política na que o colectivo trans quedou no medio. Carla Antonelli abandona o PSOE polos atrasos da Lei trans e denuncia "transfobia e humillacións internas" É sorprendente que un partido que en 2019 rexistrou no Congreso de deputados unha Lei Trans máis ambiciosa ca esta, actúe así. É unha cuestión ideolóxica. Que o PSOE compre o discurso de PP e VOX contra os dereitos humanos das persoas trans é tremendo. Pero hai que aclarar que non é todo o PSOE, é só unha pequena parte na que algunhas feministas hexemónicas, que sempre presentan o mesmo perfil -mulleres brancas de clase media-alta e con acceso a estudos-, marcan a axenda feminista. Nós entendemos que o feminismo ten que ser inclusivo e interseccional. —Considera que a aprobación desta lei sería un paso adiante no camiño cara á inclusión? Por suposto. A pesar de ser insuficiente, que unha lei recoñeza o dereito de autodeterminación de xénero para algunhas persoas, e que estas non teñan que paralizar dous anos da súa vida cunha hormonación forzosa para poder cambiar o sexo do DNI, é un avance. Tamén o é que se penalice a transfobia, que até o de agora no Estado español é gratuíta. As 9 chaves da Lei trans No PSOE din que esta lei aprobarase antes de fin de ano; de non ser así volveremos saír ás rúas. Na manifestación do día 5 a nosa intención é reivindicar os dereitos das persoas trans, non ir contra ningún partido. Pero se a lei non se aproba, manifestarémonos para pedirlle explicacións ao PSOE. A protesta decorrerá o sábado en Santiago A manifestación deste sábado pretende reivindicar a urxente aprobación da Lei para a igualdade real e efectiva das persoas trans e para a garantía dos dereitos das persoas LGBT, coñecida como Lei Trans. A mobilización está convocada pola asociación Arelas e secundada polo colectivo de persoas trans adultas Amizando, Avante Pontevedra e a Marcha mundial de mulleres. O activismo chama a "seguir mellorando" a futura lei trans O percorrido comezará na praza 8 de marzo, en Santiago de Compostela, e rematará na praza do Obradoiro, onde se procederá á lectura dun manifesto. Nela intervirán Nee Barros, responsábel de Avante Pontevedra; Daniela Ferrández, historiadora e activista trans; e algunha rapaza de Arelas. Ademais, as familias tamén responderán ao "cuestionamento que sufrimos estes días", explica Cristina Palacios; "acusóusenos de maltratadoras e de hormonar e mutilar as nosas crianzas", polo que "a nosa palabra tamén é importante", conclúe.


Summary: Asasinado en agosto de 1936, había informacións de que fora soterrado en Beade. A investigación levada a cabo polos seus descendentes e polo actual rexedor de Amoeiro atopou o pasado verán o lugar exacto no que o seu cadáver foi depositado. Esta é a súa historia

O 25 de agosto de 1936 un grupo de falanxistas asasinou a Castor Sánchez Martínez, alcalde socialista de Amoeiro, xunto co seu amigo Antonio Pérez Gutiérrez, alcumado "Pinante". Os seus corpos foron deixados nunha gabia da estrada que une Berán (Leiro) e Beade. Nada máis se soubo nunca do lugar onde podían estar soterrados os seus restos. Ata hai uns meses. O 25 de agosto de 1936 un grupo de falanxistas asasinou a Castor Sánchez Martínez, alcalde socialista de AmoeiroO actual alcalde de Amoeiro, Rafael Rodríguez Villarino, levou a cabo nos últimos anos varias pescudas, na procura de Castor Sánchez, que foi homenaxeado en 2014 xunto coas restantes vítimas da represión franquista na localidade. Había constancia de que os seus restos estaban en Beade e algúns indicios dirixían ao seu cemiterio parroquial. Alí foran, anos atrás, o fillo e o neto do alcalde asasinado, coa intención de atopalos, pero o párroco indicáralles que os ósos estaban agora debaixo dun panteón, imposibilitando a procura. Fillo e neto chegaran a pensar mesmo en mercar eses nichos para derrubalos e escavar debaixo.O pasado mes de xullo Rafael Rodríguez Villarino visitou o cemiterio e alí falou cun veciño, un ancián nacido en 1930 que fora sancristán en Beade, Antonio Estévez Rodríguez. Non sabía quen eran Castor Sánchez e Antonio Pérez, pero si lembraba onde foran soterrados "os Amoeiros". Contoulle que en agosto de 1936, cando tiña seis anos, trouxeran dous cadáveres sen máis identificación que a de seren veciños de Amoeiro (de aí que foran denominados "os Amoeiros"). Soterráronos espidos e boca abaixo nunha foxa cavada no chan arredor da igrexa, que daquela non tiña cemiterio, nun lugar que lle indicou a Rafael Rodríguez.Soterráronos espidos e boca abaixo nunha foxa cavada no chan arredor da igrexa, que daquela non tiña cemiterio"A emoción acompañoume en cada paso daquel paseo de pouco máis de 125 metros, e ao pasar baixo o arco de entrada ao actual camposanto Antonio sinalou dous chitos de pedra no chan e dixo: aí están soterrados os Amoeiros", relata o actual alcalde.O vindeiro mércores 3 de abril comezarán, por iniciativa dos seus descendentes, os traballos de exhumación dos restos de Castor Sánchez Martínez e Antonio Pérez Gutiérrez, que serán realizados pola Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica (ARMH), nunha actuación na que colabora o Bispado de Ourense. "Mortos os culpables sen castigo, é obriga do Concello promover os traballos que posibiliten o retorno dos restos das vítimas ao lar e abrigo das súas familias nos Chaos de Amoeiro. Pode ser posible que a dignidade de Amoeiro retorne á luz", di Rafael Rodríguez Villarino.O vindeiro mércores 3 de abril comezarán, por iniciativa dos seus descendentes, os traballos de exhumación dos restos de Castor Sánchez Martínez e Antonio Pérez GutiérrezSe as informacións son correctas e os corpos son localizados, serán enviadas mostras para o seu estudo nun laboratorio especialzado e, posteriormente, os restos serán entregados ás súas familias. A ARMH ten programadas outras dúas exhumacións na provincia de Ourense nos vindeiros meses, unha en Xinzo de Limia para atopar os corpos de Salud Torres e María del Valle e outra en Chandrexa de Quiexa para recuperar o do guerrilleiro antifranquista Benigno Fraga Pita O Alejandro.Un líder agrarista e fundador da UGT na súa vilaO 19 de abril de 1931 elixiuse democraticamente unha nova corporación municipal en Amoeiro, resultando escollidos 8 concelleiros socialistas e 4 republicanos, e sendo nomeado alcalde-presidente por unanimidade Cástor Sánchez Martínez. Era canteiro, foi representante dos traballadores nas obras do ferrocarril e loitou pola abolición dos foros, chegando a ser presidente das sociedades agrarias en Parada de Amoeiro. En 1919 marchou a Francia para evitar as represalias pola súa loita como agrarista, retornando en 1921. Fundou en Parada de Amoeiro a UGT e a Agrupación Socialista de Amoeiro, da que foi o seu primeiro secretario. Colaborou en La Zarpa, La República e La Lucha, utilizando ás veces o pseudónimo José del Arroyo.Trala vitoria electoral das dereitas, en 1934 foi cesado e deportado, regresando ao cargo de alcalde en febreiro de 1936, despois do triunfo da Fronte Popular. Tralo Golpe de Estado do 18 de xullo refuxiouse en varias casas e tentou fuxir a Portugal. Porén, foi capturado e asasinado na beira da estrada."Antes da súa xestión en Amoeiro non había case escolas, e despois o nivel educativo de Amoeiro chegou a ser superior mesmo ao que os rapaces podían recibir en Ourense"A corporación municipal que encabezou, homenaxeada nos últimos anos en Amoeiro, destacou pola importancia que lle concedeu ao ensino e nela había varios representantes da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Ourense (ATEO), "os mellores mestres, os máis innovadores, os que estaban en liña coa Institución Libre de Enseñanza", destaca o actual rexedor. "Antes da súa xestión en Amoeiro non había case escolas, e despois o nivel educativo de Amoeiro chegou a ser superior mesmo ao que os rapaces podían recibir en Ourense, grazas a mestres coma Rafael Alonso, que tamén foi asasinado", comenta, engadindo outros logros como que esa corporación "fixo en cinco anos absolutamente toda a rede de estradas que temos hoxe en Amoeiro". Nos últimos anos, ademais, o Concello de Amoeiro levou a cabo outras iniciativas de recuperación da memoria histórica, como por exemplo a colocación dunha serie de carteis indicadores en lugares públicos que mantiñan simboloxía fascista. Nas placas pódese ler: "estas imaxes pertencen á propaganda dunha ditadura que ocupou cos seus símbolos os espazos públicos máis emblemáticos. Permanecen aquí como denuncia histórica daquel réxime opresor".