Summary: A familia Mouriño, que en México sitúan como artífices da consecución dos contratos de Pemex para a construción dos floteis nos estaleiros galegos, ten tamén conexións cun dos conselleiros de Feixoo nun negocio totalmente diferente: o do viño.

Cando regresou de México, onde estivo emigrado, Carlos Mouriño decidiu investir na Galiza parte do que gañara no país azteca cos seus negocios no sector petroleiro. Ademais de facerse co control do Real Clube Celta de Vigo, do que é presidente, cumprindo así un dos seus sonos de xuventude, o empresario tamén apostou polos sectores inmobiliario, promotor, da automoción e o vitivinícola. En relación a este último, o empresario vigués fundou en 2013 con outros dous socios a firma Grandes Pagos Gallegos de Viticultura Tradicional, unha sociedade especializada no cultivo das vides a partir de métodos e producións artesanais. Esta mercantil emerxe na declaración de bens que o actual conselleiro de Medio Rural, o popular Xosé González Vázquez, presentou no Parlamento galego en 2016. En concreto, no apartado 'Sociedades participadas en máis de 5% por outras sociedades ou entidades que sexan propiedade, en todo ou en parte, do parlamentario ou parlamentaria declarante', o deputado do Partido Popular declaraba en outubro de 2016 controlar 32% de Grandes Pagos Gallegos de Viticultura Tradicional mediante a sociedade Mirador de Banga S.L. e atribuíalle un valor á mesma de 403.243,71 euros a 31 de decembro de 2015. Pero esa participación desaparece no modificativo de dita declaración presentado en marzo de 2019, na que dito apartado figura en branco. Tamén presenta modificacións a súa participación noutra sociedade, a empresa Mirador de Banga SL, con sede en Ribadavia, dedicada ao sector vitivinícola e comanda polo seu irmán Xavier González Vázquez. A participación do conselleiro de Medio Rural nesta sociedade, a mesma coa que declaraba controlar 32% da empresa fundada por Carlos Mouriño, pasou de 78% en 2016 a 36% algo máis de dous anos despois. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube.


Summary: Actuarán o día 27 na sala Dilema 95 (Silleda) nun concerto organizado por Solidaridade Galega co Pobo Saharaui.

Durante o mes de abril, Solidaridade Galega co Pobo Saharaui vén realizando en Silleda un Mes Cultural de Axuda o Pobo Saharaui. Dada a difícil situación que hoxe vive a cooperación, como todo, estanse a realizar diferentes actividades en todo o territorio galego co fin de financiar diferentes proxectos como o programa Vacacións en Paz, onde nenos e nenas saharauis, que viven nos campamentos de refuxiados de Tindouf, veñen a pasar os meses de verán con familias galegas, ademais da axuda humanitaria que se lles proporciona aos campamentos de refuxiados. Esta situación xa se prolonga no tempo 38 anos, producida pola ocupación de Marrocos do Sáhara Occidental donde a poboación saharaui vive entre os campamentos de refuxiados e os territorios ocupados. Por iso, para poñer voz a esta situación e para poñer o peche ao Mes Cultural de Axuda o Pobo Saharaui, o día 27 ás 22.00 actuarán na sala Dilema 95 (Silleda) os grupos Ruxe Ruxe, Zënzar, Kambotes, Tiro na Testa e Skarmento. As reservas de entradas anticipadas -8 euros- pódense facer no mail concertoporunsaharalibre@gmail.com e tamén se poden mercar en Silleda (Salón do té, A lareira de Cuiña, Serinter, Bar Mistic, Pub Moe´s, Cafetería MariPepa), Bandeira (Bar Arume), Lalin (Café Cantigas, O Café de Mili, O Circo do Mundo, Rodeiro Pub Quirós) e Vila de Cruces (Cafetería Galicia, Bar Coyote).


Summary: A plataforma cidadá Auga limpa xa! vén de denunciar as coaccións e insultos que sufriron varios dos seus membros en Xinzo por parte dun cento veciños supostamente alentados por entidades e empresas cárnicas. Os feitos producíronse debido a que cinco persoas de Auga limpa xa! estaban a recoller firmas no marco dunha campaña informativa e de suma de apoios contra a contaminación das augas por mor dos residuos da industria cárnica.

Con motivo do día da feira membros da plataforma cidadá Auga limpa xa! instalaron en Xinzo unha mesa informativa sobre a problemática da contaminación das augas debido aos residuos da industria cárnica da zona. Ao redor desa mesa recolleron sinaturas para solicitar unha moratoria co obxectivo de frear a instalación de novas granxas de carácter industrial que agraven a polución das augas e solicitar aí mesmo que as explotación de porcino que hai na actualidade xestionen correctamente o xurro que producen. "Só pedimos auga potábel", afirman desde a plataforma "Até a mesa achegáronse unha chea de persoas preocupadas polo problema que estamos a sufrir na Limia, pois todas sabemos que en moitos concellos desta comarca, especialmente en Xinzo, case ninguén se atreve a beber auga da billa", sinalan desde a plataforma. Engaden ademais que tampouco se atreven a empregar a auga corrente para cociñar "e menos aínda a dos pozos, pois a inmensa maioría dela supera os 50 miligramos de nitratros, que é o límite permitido pola Unión Europea", afirman. Cuarta feira 14 de agosto, pasadas as doce e media, segundo afirman nun comunicado feito público pola plataforma, perto dun cento de persoas achegouse ás e aos membros de Auga limpa xa! "con insultos, ameazas e coaccións, acurralándonos contra a parede a empurróns cos cóbados e obrigándonos a recoller todo e a marchar, protexidos en todo momento por axentes da policía local da garda civil". Perto dun cento de persoas achegouse ás e aos membros de Auga limpa xa! "con insultos, ameazas e coaccións" A este respecto, engaden que non van "consentir ameazas e insultos de conveciños alentados por Adegal, asociación coa que a plataforma viña mantendo conversas sobre a problemática das augas, así como coa empresa Coren. "Despois do acontecido hoxe, estamos estudando rachar esas negociacións", afirman. "Só pedimos auga potábel", afirman desde Auga limpa xa!. A este respecto, a plataforma sinala que o último informe do Ministerio para a Trasición Ecolóxica inclúe o Encoro das Conchas (río Limia, auga superficial) e dous puntos subterráneos de Xinzo de Limia, un de Trasmiras e outro de Sandiás no listado de "augas continentais afectadas pola contaminación, ou en risco de estalo, pola achega de nitratos de orixe agraria". A Limia e a Baixa Limia son as únicas zonas da Galiza que padecen augas contaminadas con nitratos de orixe agraria A Limia e a Baixa Limia son as únicas zonas da Galiza que padecen augas contaminadas con nitratos de orixe agraria, afirman desde a plataforma, e sinalan que a procedencia atópase nos residuos que verten as máis de 400 explotacións cárnicas industriais que se sitúan na zona. "Queremos permanecer nun territorio saudábel e traballamos por un rural vivo, rico e con futuro" conclúen desde a plataforma o seu comunicado, sinalando que defenden o labor das e dos gandeiros e agricultores e a loita por uns prezos xustos e unha produción sustentábel.


Summary: Uralita preséntanos varios retos. O primeiro ten que ver co xénero. É este un texto lírico? Segundo a editorial e María Lado, si.

O título do epílogo é unha declaración de intencións: "Así se fixo a poesía". Nada máis que dicir ao respecto. Ou si. Que tivese antes unha existencia teatral, que inclúa algún fragmento en prosa que se aproxima ás Cousas de Castelao ou que se coen textos documentais non lle quita o poético. Ademais hai versos, hai ritmo, hai a fluidez propia do recitado. E sobre todo hai ludismo: a linguaxe xoga cos conceptos para que brillen doutro xeito. Incluso nas sombras. Uralita / Iria Pinheiro e María Lado / Cuarto de inverno / 2020 / 15 euros / 88 páxinas O segundo desafío ten que ver coa composición. A catro mans, dúas de alguén que vén do mundo do espectáculo e outras dúas dunha escritora, tamén moi acostumada ao contacto co público. Parece que é un costume á moda. Nos últimos meses viron a luz Partituras, de Xoán Carlos Domínguez e Mercedes Queixas e a recente Quérote canto, de Baldo Ramos e Eva Veiga. Mais é certo que ten o seu aquel. No caso de Uralita a mestura de dúas autorías pertencentes a eidos distintos agradécese especialmente. A propia elaboración do libro, coa estada á vista, é xa unha performance. As referencias a un auditorio que ten que participar, non só ler, tamén. O mundo da uralita énos ben coñecido, aínda que sosteña a contradición da tella. As autoras podían poñerse tremendas para falar de ecoloxismo, de autoodio ou da integración da cidade e a aldea. Pero mentres as netas roen a rabia, os cascallos pavimentan o territorio da avoa cherokee que anda firme co equilibrio das colonizadas. O tema non é novo, mais é mellor reciclar a carraxe á galega, a través do humor. Velaí unha forza. Outra é a técnica construtiva. Igual que se amorean anacos de refugallo, nunha acumulación acapitalista, a enumeración repetitiva de elementos vólvese útil na progresión. Líganse uns textos con outros a través dun motivo e as súas variacións nun desenvolvemento conceptual e estilístico que se podería chamar dedutivo. Así, tanto se pasa nun mesmo poema do foguete á frecha do indio e despois ao pau polo que sobe a tomateira, como se encadean tres textos aparentemente inconexos a través da aseveración nihilista do "non entendo nada". Deste xeito os fragmentos teñen sentido na súa orde, se nos acorda volver utilizar as cousas. Aínda que só sexa para entender o caos que se acubilla debaixo da "Tella do país, pura publicidade. O ceo do país está podre do amianto". A heterodoxia non quita o poético nin o crítico. Aproveitemos, como se aconsella, para berrar.


Summary: Novo récord histórico no custe medio da electricidade no mercado almacenista que supera a barreira dos 300 euros. Decembro supera xa os 200 euros/MWh de media e a factura de novembro confirmouse como a segunda máis cara da historia.

O prezo medio da electricidade segue a súa carreira ascendente no mercado almacenista. Esta quinta feira marcará outro récord superando a barreira dos 300 euros para situarse en 302,48 euros o magavatio hora (MWh). Após certa estabilidade a pasada semana ao redor dos 200 euros a semana pasada, o prezo da luz volveu a desbocarse nos últimos días e a tendencia das últimas xornadas xa advertía da posibilidade de volver encadear unha nova marca após outro, como xa sucedeu en setembro, pero nesta ocasión superando a barreira dos 300 euros. Suba de 7,3% nun mes volátil Con este novo dato, a luz subirá esta quinta un 7,3% en só unha xornada, mentres que a suba chega ao 178,2% se se compara co mesmo día de hai unha semana. En comparación co 16 de decembro de 2020, o aumento é do 518%, é dicir, seis veces máis. O prezo máximo da luz darase entre as 20 e as 21 horas, con 345 euros/MWh, mentres que o prezo mínimo será de 251,78 euros entre as 4 e as 5 horas, segundo os datos publicados polo Operador do Mercado Ibérico de Enerxía (OMIE). Decembro está a ser un mes marcado por unha gran volatilidade, con caídas na media dalgúns días até a contorna dos 100 euros/MWh e con certos picos que superan amplamente a cota dos 200 euros/MWh. De feito, no que vai de mes a media xa se sitúa nos 221,8 euros/MWh, co que, de seguir así, superaría o rexistro do pasado outubro, que foi o mes máis caro da historia. O mes anterior, novembro, xa tivo a segunda factura máis cara da historia ao situarse en 115,18 euros, un 68,1% por encima dos 68,50 euros do mesmo mes do ano pasado segundo datos de Facua-Consumidores en Acción.


Summary: Galiza mantén os prezos máis baixos de todo o estado. "Todas as partes que asinaron están incumprindo", aseguran.

Esta segunda feira (30 de novembro) a Plataforma en defensa do sector lácteo deu comezo á campaña de mobilizacións após cumprírense 2 meses da sinatura do acordo promovido polo Ministerio de Agricultura. Segundo os dados do propio goberno español Galiza é o único territorio do estado no que o leite en orixe se sitúa por baixo dos 30 céntimos. Neste senso, embora terse incrementado o prezo de venda ao público, as explotacións gandeiras aseguran non saber "onde van parar eses cartos", asegurou Óscar Pose (UPA) porque "ao produtor non chegaron". Por esta razón representantes da plataforma concentráronse hoxe diante da área comercial As Cancelas en Compostela onde distribuíron material informativo entre a veciñanza na que explican a grave situación que atinxe as granxas. "Cando hai cartos polo medio, saltarse un acordo de boas vontades é moi fácil" "Cando se asinou o acordo xa advertimos de que non había unha normativa reguladora que obrigase o seu cumprimento e cando hai cartos polo medio, saltarse un acordo de boas vontades é moi fácil", explicou Anxo Escariz, da OPL. "Todas as partes que asinaron están incumprindo", acrecentou Pose, nunha comparecencia de prensa conxunta co alcalde da cidade, Martiño Noriega. Neste senso, recoñecen que o desánimo paira entre os produtores logo dunha intensa mobilización durante o mes de setembro da que semella non conseguiron tirar resultados. Por esta razón continuarán coas concentracións e repartos informativos ao longo da semana nas cidades galegas. 1 de decembro. A Coruña. Diante do Alcampo da avenida Alfonso Molina ás 12h. 2 de decembro. Lugo Diante do centro comercial As Termas (12 horas). 3 de decembro. Pontevedra. Rolda de imprensa na Casa do Concello, xunto ao rexedor, Miguel Anxo Fernández Lores ás 12h. e reparto de información perante o Dia da rúa Santa Clara. 4 de decembro. Ferrol. Polígono das Gándaras ás 12h. 5 de decembro. Vigo. Centro comercial Gran Vía ás 12h.


Summary: A Troika xa ten o documento que recolle as condicións que ten que cumprir esta illa por ser 'rescatada'. Contempla unha manchea de exixencias, desde unha liberalización do mercado laboral até botar á rúa a 4.500 empegad@s públic@s, pasando por tesoirada ás pensións e o aumento en dous anos da idade de xubilación. Mesmo se fixa un imposto para orfos e viúvas

Cinco capítulos con minuciosas explicacións das condicións a cumprir. É o memorando de entendemento que os homes da Troika veñen de elaborar, e ao que tivo acceso El País, para que Chipre siga ao 'dedillo' e poder así recibir o diñeiro do rescate. Un documento no que se obriga a Nicosia a adoptar medidas en reforma financeira, mercado laboral, servizos, política fiscal...Mesmo se establece un imposto do 3% sobe os ingresos procedentes do sector público de viúvas e orfos. A illa mediterránea deixa,de facto, de ter calquer marxe de manobra sobre si propia. "Xa non é que pasemos ser un protectorado de Bruxelas. Colonia, iso é o que somos", denuncian desde sindicatos e movementos sociais. "Somos o länder número 17 de Alemaña, ao sevizo do que ordene Merkel", ironizan desde as filas comunistas. Entre as condicións que debe de cumprir Chipre está o despedimento de 4.500 empregad@s públic@s, para alén de recorte de salarios dos funcionarios. Mais non só do funcionariado, tamén se fixa no documento que haberá recortes para as e os pensionistas. Aliás, aumentarase en dous anos a idade de xubilación E fíxase que se proceda por parte de Nicosia a facer reformas na lexislación laboral para flexibilizar o mercado, procurando, e así se detalla, unha redución de salarios dos traballadores. Repagamento ou humillación? Outra pata das exixencias da Troika pasa por fixar novas taxas ou incrementa as existentes en referencia a servizos públicos, desde a sanidade até o transporte. Aliás, suben as cotas á Seguridade Social nun punto (medio punto a pagar polos traballadores) e o IVE incrementarase en todos os seus segmentos. Mesmo se fixa un imposto do 3% sobre os ingresos de orfos e viúvas procedentes do sector público. Nicosia recoñece que Chipre pecisa por volta de 23.000 millóns de euros. Dez mil virán da Troika. O resto, de medidas de recadación do Estado a través de políticas de 'austeridade' e 'recortes'.


Summary: BNG pide abrir unha investigación a respecto do acontecido co Renato Núñez, da executiva nacional da CIG, que foi "retido, reducido e cacheado" pola policía española baixo a escusa dunha sanción de tráfico.

A comezos de agosto o sindicato CIG denunciaba publicamente o acoso por parte de axentes da policía española a un membro da súa Executiva Confederal, Renato Núñez. Agora, o BNG vén de anunciar que leva ao parlamento de Galiza este caso, para alén de reclama abrir unha investigación sobre os feitos que cualifica de "auténtica persecución" contra o sindicalista. Os deputados Montse Prado e Luís Bará criticaron a persecución á que se ve sometido o sindicalista Renato Núñez por "defender os dereitos e liberdades civís do pobo galego". A deputada nacionalista explicou que recentemente Núñez, "foi retido, reducido e cacheado" pola policía baixo a escusa dunha denuncia de tráfico. Durante esta retención, a policía fixo lectura de documentación relativa á central sindical depositada no interior do vehículo. Para a deputada, estamos perante a aplicación da Lei Mordaza a Renato Núñez e salientou que non é a primeira vez que o sindicalista é acosado por axentes das Forzas e Corpos de Seguridade polo que demanda da Subdelegación do Goberno "abrir unha investigación para depurar as responsabilidades pertinentes". Luís Bará recalcou que o caso de Renato é unha pequena mostra do que está acontecendo coa "conculcación dos dereitos fundamentais" polo que reclamou abrir unha investigación dos feitos e derrogar a Lei Mordaza. Pola súa parte, Renato Núñez cualificou "fóra de lugar" a actuación da policía nacional da Comisaria de Santiago de Compostela. "Non me montes ningún numerito que te coñezo", sinalou que lle dixo un dos axentes que o interrogou, o mesmo axente que durante a folga do metal foi interpelado polo sindicalista por impedir o paso dun piquete informativo nunha empresa do sector. O sindicalista fixo un chamamento a denunciar este tipo de accións contra as persoas que participan das reivindicacións sociais e defensa dos dereitos e liberdades para rematar con "este abuso de poder", concluíu.


Summary: A Confapa cifra o seguimento do paro en Galicia nun 74%, cifra que no Estado a Ceapa eleva ao 80% e Educación rebaixa a menos do 20%.

"Éxito rotundo". Así cualifica a Confapa, confederación que agrupa as asociacións de pais e nais galegas, o seguimento dunha folga estudantil en todos os niveis educativos que, por primeira vez, apoiaron as familias ao non enviar os rapaces ao colexio nunha xornada de protesta contra a reforma educativa e os recortes aplicados polas administracións no ensino. O seguimento do paro en Galicia, segundo a Confapa, sería dun 74% Así, a confederación cifra nun 74% o seguimento medio do paro en Galicia, un dato que segundo a Ceapa se eleva ao 80% no conxunto do Estado, aínda que o Ministerio de Educación rebaixa a cifra a menos do 20% tendo en conta "os datos recompilados polas comunidades autónomas". O caso é que esta folga xeral, inédita polo apoio dos pais, conseguiu chamar a atención sobre o fastío das familias ante "os continuos recortes e a reforma educativa" do Goberno central. "Temos moi claro que ata aquí chegamos; xa estamos cansos e isto ten que dar marcha atrás", dicía o pasado mércores Helena Gómez, presidenta da Confapa, que neste xoves se amosaba "moi satisfeita" da resposta dos pais. "A media de participación na folga en Galicia foi dun 74%, aínda que foi desigual porque houbo colexios totalmente baleiros e outros nos que o seguimento superou por pouco o 20%", aclara Gómez, que destacou o "éxito rotundo" da convocatoria na provincia de Ourense, "incluído nas zonas rurais máis remotas", o que incluso levou a nenos e familias a improvisar unha manifestación para a tarde que se celebrará espontaneamente logo das convocadas tamén en Vigo e na Coruña. "A folga tivo moito impacto polo feito de que os pais tamén amosasen o seu enfado coas medidas do Goberno" "A folga tivo moito impacto polo feito de que os pais amosasen o seu enfado coas medidas do Goberno e se comprometesen na loita contra os recortes que lles afectan a eles e aos seus fillos", resume a presidenta da Confapa, que destaca tamén que houbo pais que se viron na obriga de levar os seus fillos a clase, "malia estar de acordo coa protesta", por non poder deixalos con ninguén. A Ceapa, organización estatal que agrupa ás confederacións de asociacións de pais e nais, cualifica tamén de "éxito rotundo e sen precedentes" a xornada de folga e amósase "moi satisfeita" pola masiva participación e polo desenvolvemento do paro sen incidentes, malia as numerosas manifestacións convocadas polo Sindicato de Estudantes e apoiadas polas anpas así como por diversos colectivos. A máis numerosa, celebrouse en Madrid durante a tarde. Segundo os convocantes, máis de 100.000 persoas percorreron a capital do Estado.


Summary: Manuel de Talelo: As secuelas da falta de vixilancia na Reserva Mariña dos Miñarzos.

Este sábado 13 de abril, ás 17:00h, a sociedade de Carnota mobilízase por un dos seus homes de mar. Unha historia truculenta acontecida en 2013 pode acabar, de xeito inminente, con Manuel Martínez Lustres en prisión. Por isto, toda a cidadanía únese nesta concentración para trasladar a petición de indulto ao goberno estatal. A premura da execución da sentenza de 3 anos de cárcere por agresión a un dos furtivos que o viñan ameazando, fixo que o club de fútbol Lira C.F. comezase unha mobilización que incluía unha colleita de 2.000 sinaturas. O BNG tamén se comprometeu a levar o caso ao Parlamento Galego, é hoxe son os seus compañeiros da Confraría os que animan á veciñanza a participar do acto de apoio á familia. "Manuel Martínez é un home apreciado e querido pola xente do mar e por toda a veciñanza en xeral por ser un home traballador, honrado e pai de familia exemplar, con fillos menores ao seu cargo", quere resaltar o patrón maior, José Mariano Lago Louro no escrito. "O seu ingreso en prisión non repara ningún daño, e si supón unha grave situación de desamparo para a súa familia, e a indiganción de todo o pobo, polo que múltiples colectivos, asociacións, confrarías, o propio Concello de Carnota e a veciñanza en xeral convocan a concentración de apoio", expoñen.


Summary: O paro comezará o vindeiro 28 de agosto e supón unha ferramenta de loita contra "a impunidade", denuncian, coa que as empresas concesionarias pretenden mudar as condicións laborais d@s traballador@s

Bombeiros de 23 parques comarcais iniciarán unha folga indefinida o vindeiro 28 de agosto. Unha marcha a pé desde o aparcadoiro de San Lázaro (Compostela) dará comezo á folga. Ese mesmo día, @s bombeir@s concentraranse en fronte da Dirección Xeral de Emerxencias situada na capital da Galiza. "Impunidade" empresarial O colectivo de profesionais denuncian "a impunidade" coa que as empresas concesionarias tentan mudar as condicións laborais ao tempo que critican a Lei de emerxencias aprobada pola Xunta de Galiza --a proposta do grupo parlamentar do PP-- na que din, "non inclúe ningunha das suxestións realizadas polo persoal do ámbito ou as organizacións sindicais" representadas na mesa interprofesional. Bombeir@s denuncian que a Lei de emerxencias aprobada pola Xunta é "pobre e deficiente" O marco normativo aprobado polo goberno galego é, ao entender do colectivo de bombeiros privados, "pobre" e "deficiente" e non fixo senón pular pola creación de novos parques de xestión privada na Galiza. Na actualidade 31 en todo o país. Desde CCOO denuncian que a Lei de emerxencias aprobada polo PP está guiada "unicamente" por "intereses económicos" e apuntan cara ao vice-presidente da Xunta, Alfonso Rueda, como un dos "máximos responsábeis" do "caos nas emerxencias do noso país". O "disparate" das privatizaciónsDesde o colectivo de bombeiros denuncian, asemade, o proceso de privatizacións iniciado polo Goberno de Alberto Núñez Feijóo. Segundo CCOO estas supoñen "un disparate" ao deixan na xestión de entidades privadas os servizos provinciais de emerxencias e mesmo o dispositivo do 112. Denuncian a privatización do servizo promovida polo goberno de Núñez Feijóo e exixen unha "xestión profesional e de calidade" nas emerxencias O sindicato denuncia que este modelo de xestión privada deixa o servizo "con persoal escaso, mal remunerado, sen dereitos e sen formación específica e continua, alén da inicial". Polo que coa folga tamén exixirán "unha regulación que garanta unha xestión profesional e de calidade, cuns recursos humanos suficientes, preparados e profesionalizados". Cumpre lembrar que a pasada segunda feira Bombeiros de Santiago denunciaban publicamente a "xestión ineficaz" que a Axencia galega de emerxencias fixera do sinistro de Angrois responsabilizando directamente á Xunta de Galiza do "caos" que se viviu no operativo despregado o pasado 24 de xullo.


Un día despois de adiantar as eleccións confirma que volverá ser o candidato do PP por cuarta vez, cuestión que todo o partido daba por feito pero que el deixaba no aire centrando así toda a atención na súa propia figuraNo mesmo hotel no que hai 20 meses Feijóo renunciou a intentar suceder a Mariano Rajoy á fronte do maltreito PP estatal, aos pés da catedral de Santiago, este martes o presidente da Xunta anunciou que aspirará a repetir no cargou outros catro anos máis, o que o igualaría a Manuel Fraga. Tanto o seu partido como a oposición xa daban por feito que así sería, pero o propio Feijóo insistiu en demorar os prazos para confirmalo, ata o punto de que o adianto electoral para o 5 de abril decidido en Euskadi ao que se sumou na tarde deste luns deixou durante varias horas ao PP galego cuns comicios convocados e sen candidato oficial, que xa teñen PSdeG e BNG. Os focos, novamente, postos nel.Hai agora 20 meses, cando Feijóo anunciou entre bágoas e cunhas cantas televisións emitindo en directo que non aspiraría a suceder a Mariano Rajoy na loita interna que acabou facendo gañador a Pablo Casado fronte a Dolores de Cospedal e Soraya Sáenz de Santamaría, a súa decisión foi acollida con euforia polos seus en Galicia, que confían en que é o único que pode manter o poder popular na Xunta. Este martes, no mesmo hotel, pero en vez de no xardín no que comunicou que non iría a Madrid, na sala interior na que xa anunciara en 2016 que se volvía presentar ás galegas por terceira vez, ou na que en 2005 presentou a súa candidatura para suceder a Fraga á fronte do PP galego, Feijóo asegurou que como nesas ocasións anteriores "o invariable é o meu compromiso político e persoal con Galicia". "Se o meu partido quere, eu quero ser candidato á presidencia da Xunta; si los gallegos y las gallegas quieren, yo seré el presidente de todos los gallegos y todas las gallegas sin excepción", dixo, empregando primeiro o galego e despois o castelán. "Se o meu partido quere, eu quero ser candidato á presidencia da Xunta; 'si los gallegos y las gallegas quieren, yo seré el presidente de todos los gallegos y todas las gallegas sin excepción'"Recibido cun longo aplauso polos seus mentres soaba a todo volume a canción "People have the power" de Patti Smith, Feijóo fixo repaso a medidas dos seus gobernos e asegurou que "Galicia está mellor que en 2009". Foi un discurso, baixo unha imaxe da Anunciación, no que demorou ata o final o que todos os presentes xa daban por descontado, un anuncio de que volve presentarse ás eleccións que realizou novamente emocionado, como hai 20 meses. Un discurso que rematou co "Galicia é todo" que xa empregou nas pasadas mensaxes de fin de ano tanto como presidente da Xunta como líder do PP galego coas que lanzou a precampaña que agora se acelerará. Se Feijóo logra outra maioría absoluta o 5 de abril, sumadas ás de 2009, 2012 e 2016, igualaría as catro que obtivo Fraga en 1989, 1993, 1997 e 2001, antes de gañar novamente as de 2005 pero quedar a un escano da maioría absoluta. Foi á metade daquel último mandato do vilalbés, logo do afundimento do Prestige, cando Feijóo volveu a Galicia como conselleiro tras oito anos como alto cargo dos gobernos de Aznar. Xa non volvería marchar á política estatal, pero alentaría en varias ocasións esa posibilidade, a máis clara hai agora 20 meses.Hai 20 meses a negativa a intentar suceder a Rajoy, no mesmo lugar que este martes, produciuse en plena crise estatal do PP tras a sentenza da Gürtel e ao tempo que volvía debaterse sobre a amizade de Feijóo con Marcial DoradoAquela negativa a intentar suceder a Rajoy, no mesmo lugar no que este martes se propuxo igualar a Fraga, produciuse en plena crise estatal do PP tras a sentenza condenatoria do caso Gürtel e ao tempo que nos medios de comunicación e nos debates políticos madrileños se volvía falar do custo que naquela praza podería ter a amizade de Feijóo nos anos 90 con Marcial Dorado, xa daquela coñecido contrabandista e condenado posteriormente por narcotráfico. Agora, en clave de partido, unha cuarta maioría absoluta de Feijóo volvería reforzar a súa figura de principal barón popular mentres que unha derrota acabaría afectando tamén á dirección estatal de Pablo Casado. Pola contra, a cuestión da amizade con Dorado parece amortizada despois de que, unha vez revelada aquela relación en 2013 por El País, Feijóo fose quen de obter igualmente maioría absoluta en 2016.Nestes anos a fortaleza do PP de Baltar foi un dos principais sustentos das vitorias de Feijóo, como o fora Baltar pai de FragaUnha vitoria a última lograda con 41 deputados, tres máis que os 38 que garanten a maioría absoluta pero dous menos que os 43 do récord logrado por Fraga en 1993. A diferenza de hai catro anos, algúns dos daquela presuntos casos de corrupción do PP comezaron a confirmarse neste tempo, a nivel estatal coa condena da trama Gürtel en maio de 2018 e a nivel galego coa condena do caso Campeón en novembro de 2017. Pola contra, en maio de 2017 arquivábase a imputación por prevaricación e suborno que pesaba sobre o líder da Deputación e do PP ourensáns, Manuel Baltar, o que non lle impedira ser nas últimas autonómicas, con 9 dos 14 deputados que se elixen nesa provincia, un máis que catro anos antes, un dos principais sustentos da vitoria de Feijóo, como o seu pai o foi das de Fraga. Hai poucas semanas que Baltar aínda fixo ver que o PP de Ourense vai por libre amosando o seu rexeitamento ao peche do paridoiro de Verín, unha demostración de independencia que se produce malia que hai un ano os populares ourensáns viron como o seu poder se debilitaba polo ascenso da Democracia Ourensana de Gonzalo Pérez Jácome coa que cogobernan a capital. Jácome chegou a ameazar mesmo coa posibilidade de presentarse ás autonómicas para intentar superar o 5% do voto provincial que dá acceso a escano, pero esta mesma semana, ás portas do adianto dos comicios, Baltar abría a porta a integrar nas súas listas a dirixentes de Democracia Ourensana. E este martes, Jácome avanzaba que pensa votar a Feijóo. A maquinaria electoral do PP xa está en marcha.


Summary: Agir, Anova, Bloque, Briga, Causa Galiza, CIG, Esquerda Unida, Fruga, Gentalha do Pichel, Isca!, Liga estudantil e Nós-UP son os colectivos sociais, culturais, estudantís, sindicais e políticos que se moverán pola disolución da corporación e novas eleccións. Uniranse Comités e Galiza Nova.

Compostela non merece este goberno, leva por título o manifesto conxunto que editaron as organizacións Agir, Anova, Bloque, Briga, Causa Galiza, CIG, Esquerda Unida, Fruga, Gentalha do Pichel, Isca!, Liga estudantil e Nós-UP --ás que se unirán tamén Comités e Galiza Nova-- para exixir nas rúas a demisión do goberno de Santiago, a disolución da corporación municipal e a convocatoria de eleccións anticipadas. Malia que a práctica totalidade destes colectivos reclamara xa que o executivo que encabeza Ángel Currás (PP) deixase as súas responsabilidades no concello compostelán por mor da vaga de imputacións de concelleir@s na operación Pokemon contra a corrupción, foron as últimas sete imputacións a pingueira que fixo rebordar o vaso. Así as cousas, o manifesto alerta de que a cidade fica "submetida a unha permanente inestabilidade institucional" desde maio de 2011, cando o PP gañou os comicios municipais por maioría absoluta e Gerardo Conde Roa sentou na alcaldía en Raxoi. Conde Roa "foi forzado a demitir" en abril de 2012 ao ser imputado nun delito de fraude fiscal por defraudar a Facenda máis de 200.000 euros, delito polo que foi xulgado e condenado para alén de ser imputado tamén, en febreiro de 2013, na operación Pokemon. Substituíuno no cargo o número catro da candidatura con que gañou as eleccións, o ex-tenente de alcalde Ángel Currás, quen "continuou a aplicar as mesmas políticas antipopulares e contrarias aos intereses da maioría. Currás está tamén imputado na Pokemon e negouse a demitir. Porén, imputada está tamén Rebeca Domínguez, a edil que ocupou a vaga que Conde Roa deixara vacante nas filas conservadoras. E Albino Vázquez Aldrey, concelleiro de Seguridade Cidadá, que demitiu do seu posto após eludir a prisión pagando unha fianza de 15.000 euros. Cal é a situación actual? Dez d@s trece concelleir@s que gobernan Compostela teñen unha causa aberta na súa contra. As últimas imputacións chegaron nas últimas semanas. Foron sete @s edís contra as que a titular do xulgado de instrución nº1 de Santiago, Ana López-Suevos, abriu un procedemento pola súa participación na xunta de goberno do 30 de maio en que se aprobou o financiamento con diñeiro público da defensa legal de Adrián Varela, concelleiro de Deportes imputado, tamén, na Pokemon. Da onda de imputacións, que foi cualificada pola voceira do Concello de Santiago, María Pardo, como "unha persecución política", só se libraron Currás --alcalde-- e Reyes Leis --tenente da alcaldía--. Malia faceren parte dese órgano de goberno, non asistiron á xunta do 30 de maio. Así é todo, son só tres @s edís que non están imputad@s --Reyes Leis, Luis Meijide e José M. Rosende--, acumulando varias causas abertas algúns concelleiros como o de Obras, Juan de la Fuente, imputado tamén no caso das facturas falsificadas para beneficiar asociacións veciñais próximas ao PP. "Quen vai ser o seguinte dos 3 que faltan?" Di o manifesto conxunto destas 12 organizacións que é esta a pregunta que se están a facer "todos os composteláns. "Seguimos gobernados por un grupo de presumidos delincuentes con nomes e apelidos", subliña o texto difundido, reproducindo a continuación as identidades d@s imputad@s: Ángel Currás, María Pardo, Rebeca Domínguez, Adrián Varela, Francisco Noya, Juan de la Fuente, María Castelao, Cecilia Sierra, Luís García Bello e Amelia González. "Todo indica que non se van ir voluntariamente, polo que cómpre exixir a súa saída". Por isto, anuncian mobilizacións populares para reclamar a demisión do alcalde e a disolución da corporación para que se convoquen novos comicios "e o pobo decida quen debe gobernar a capital da Galiza". O manifesto está aberto a novas incorporacións e a organización estudantil Comités confirmou, en conversa con Sermos Galiza, que apoian os motivos desta campaña de accións "porque nos están a afectar a todos" e que, malia subliñar que polo de agora preferiron centrarse na folga deste 24 de outubro contra a LOMCE, uniranse nos vindeiros días. O propio fará tamén Galiza Nova.


Summary: Segundo o Observatorio da Cultura Galega ese é o peso da industria cultural no conxunto da economía do país, iso si, do ano 2011, cando xerou un total de 1103 millóns de euros. Este sector está conformado por 5747 empresas culturais que empregan 30828 persoas e son maioritariamente PEMEs.

Esta radiografía do sistema cultural e empresarial galego así como do seu impacto no conxunto da economía galega conforma o último Documento de Traballo do Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega, e titúlase O sistema produtivo da cultura. A recuperación das exportacións e un incremento nun 84,7 % das importacións completan o balance deste sector. Segundo as cifras que contabiliza o Instituto Galego de Estatística, fonte que emprega o Observatorio para a elaboración deste Documento de Traballo, a cultura achega 1103 millóns de euros, un 2 % do PIB. Ademais, a cultura empregou 30.828 persoas, o que supón o 3 % da forza laboral galega. Dentro da produción do ámbito cultural, son as artes visuais (fotografía, publicidade, arquitectura, pintura e escultura…) as que xeran un maior valor, un 35,1 % do Valor Engadido Bruto (VEB), seguidas pola edición de libros e da prensa (26,8 %) e do audiovisual e multimedia (16,85 %). O estudo tamén achega cifras sobre as diferentes fases dun produto cultural, onde a creación e produción ocupan o lugar máis destacado (cun 70,6 %) do valor engadido xerado. Séguelle a difusión, distribución e comercialización cun 12,6 %, a fabricación cun 10,9 % e a promoción cun 4,2 %. Pequenas empresas En canto á dimensión empresarial do sector, está conformado por 5.747 empresas, que representan o 5,3 % do total español e se sitúan en quinta posición. Con todo, esta realidade amosa unha tendencia á baixa, logo de que en 2011 acadase teito con 5957 unidades. Desde entón, foron as empresas relacionadas co cine, vídeo, radio e televisión así como a edición musical as que rexistraron maiores caídas. Nunha análise desas empresas tendo en conta o número de asalariados, a lectura é ben diferente: o 58,2% das empresas rexistradas en 2015 non tiñan ningún empregado e o 99,5% delas son PEMEs, é dicir, teñen menos de 50 traballadores. Importacións/exportacións As empresas culturais galegas en 2015 exportaron 4,8 millóns de euros, 200.000 euros máis que en 2014, por mor do aumento no sector das actividades de creación artística e espectáculos. Con todo, a cifra segue por debaixo do total acadado no ano 2011, cando se rexistraron os volumes máis altos ao superar os cinco millóns de euros en exportacións. Se miramos cara ao outro lado da balanza, o que ten que ver coas importacións, en 2015 rexistrouse un incremento dun 84,7 % con respecto ao ano anterior e situouse en 6089,6 millóns de euros. Ese aumento débese, principalmente ao peso do sector das artes gráficas e reprodución de soportes gravados.


Summary: Con 'Filmando o tempo' e 'A Vida'.

Catarina Cortizas Leira gañou o concurso de micro-relatos OZOCOgz, que este ano celebraba a súa 9º edición. Un premio que logra co relato 'Filmando o tempo'. Lito Vila Baleato foi finalista nesta edición, co relato 'A vida', obtendo o segundo premio A esta edición presentáronse unha trintena de propostas. Ao 1º premio e relato gañador faráselle entrega dun xogo de mesa Ti non es de aquí? Xúnior, de OZOCOgz e dun vale, obsequio do restaurante Casa Gazpara do Carballiño por un Menú degustación (xantar ou cea) para dúas persoas. Ao 2º premio e relato finalista faráselle entrega dun agasallo de OZOCOgz e dun lote de libros. A seguir reproducimos o relato gañador, 'Filmando o tempo': "Soa a claquete e assistimos à estreia da nossa presença. O tempo, implacável, passa pela pele até deixar a carne viva. Aparecem rugas daquelas olhadas, sorrisos, medos e palavras que escrevem o guião da nossa existência. Esforçámo-nos para que cada ensaio seja perfeito. Rebobinámo-la película fotográfica para reviver aquele segundo no que o tempo deixou baleira mais uma butaca do nosso teatro. Imaginámo-la banda sonora do minuto desse primeiro beijo tímido com a pessoa protagonista da nossa história. Vemos fotogramas desse outro tempo, a distância que nos separa das pessoas que amamos, passando a câmara lenta o instante onde nos vimos por última vez. Gravamos no cinematógrafo da memória o filme das nossas vivências. A voz em off anuncia os créditos que apagarão o ecrã para sempre. A vida é esse tempo que dói, mas também cura".


Summary: A acción reivindicativa en contra da reforma da lei do aborto realizouse de maneira simultánea nas dúas cidades. Arrincou ás 15.30h e durou por volta de dúas horas.

Empezaron 30 no rexistro de Vilagarcía e continuaron centos nos de Compostela e A Coruña, convocadas pola Plataforma Galega polo Dereito ao Aborto. A vaga de rexistros da propiedade dos corpos das mulleres como acción simbólica contra a reforma da lei do aborto que, á maneira dun globo-sonda, lanzou o Goberno español espállase por toda a Galiza. A repercusión da convocatoria foi tal que a afluencia de mulleres que non teñen unha participación activa nos movementos feministas e que decidiron sumarse a esta iniciativa sorprendeu en ambas as dúas cidades. Desempregadas, con traballos remunerados, con crianzas, sen elas, que abortaran xa nalgunha ocasión, que non abortaron nunca e mesmo que non abortarían mais que están dispostas a dar a batalla para que quen se atope nunha gravidez non desexada e queira interrompela poida facelo sen riscos para a súa saúde e dentro do sistema sanitario público. En total, por volta de 500. Tamén nas dúas cidades explicaron que o tratamento dispensado polo persoal funcionario foi receptivo. Con todo, en Compostela, namentres un dos traballadores recollía os formularios e mesmo aproveitaba para animar as mulleres, outro deixaba claro que "xa vos dixemos que non aceptabamos os impresos e máis seguides aquí..", namentres colaboraba nas tramitacións iniciadas polo compañeiro. Sorprendeu a afluencia de mulleres que non teñen unha participación activa nos movementos feministas e que decidiron sumarse a esta iniciativa Cal é o ben rexistrado? Os seus corpos: os seus pés, as súas mans, os seus peitos, os seus ovarios, os seus peitos, o seu clítoris, a súa boca, a súa barriga, as súas orellas, os seus brazos e até a súa capacidade de sentiren e decidiren. Quen son as titulares? Elas propias. Todas as solicitudes presentadas foron adminitas a trámite e, segundo lles explicaron ás mulleres, nun prazo de 15 días poranse en contacto con elas para lles indicar se finalmente poden completar o rexistro e canto teñen que pagar en concepto de taxas. Cada expediente ao que lle colocaban o selo era recibido cun aplauso e aturuxos. Imaxe da capa: Rocío Fraga


Summary: Sete asociacións das artes escénicas galegas fixeron público hoxe cuarta feira un comunicado conxunto en solidariedade cos dous "compañeiros" da compañía Títeres desde Abajo. E a CNT mantén a convocatoria tamén para hoxe dunha concentración na Praza de Cervantes compostelá.

Logo de múltiples manifestacións de repulsa a nivel individual de personaxes destacados das artes escénicas galegas, como Cándido Pazó ou Ana Vallés, ou da propia asociación Morreu o Demo, varias entidades do sector veñen de manifestarse conxuntamente contra estas detencións. A Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG), Escena Galega (Asociación Galega de Empresas de Artes Escénicas), a Academia Galega do Audiovisual (AGA), Asociación Galega de Guionistas (AGAG), a Asociación de Festivais de Artes Escénicas de Galicia (AFEARTE), Crea (Asociación de directores realizadores de Galicia) e a Unión Internacional de Marionetistas-Galicia (UNIMA Galicia) emitiron hoxe un comunicado no que amosan "a nosa solidaridade con estes dous compañeiros, condenamos a súa detención e pedimos a súa liberación inmediata e a retirada dos cargos". Segundo afirman no texto, os feitos supoñen "unha agresión á liberdade de expresión non só dos/as creadores/as e artistas, senón do conxunto da nosa sociedade". A gravidade dos feitos radica, na súa opinión, "no intento de vulnerar a liberdade de expresión xeral, así como o acoutamento do feito artístico nas súas principais funcións: a de reflectir o estado das cousas, o respirar da sociedade, cuestionar os mecanismos de poder e poñer o foco sobre as principais problemáticas dunha sociedade". Concentración en Compostela A CNT mantén a convocatoria dunha concentración para hoxe na compostelá Praza de Cervantes ás 20 horas, a pesar da súa posta en liberdade, "até que os compañeiros fiquen sen medidas cautelares (comparecencia diaria, pasaporte e domicilio localizábel), retiren os cargos e devolvan os títeres incautados".


Summary: As asociacións das razas autóctonas detectan un incremento nas cabanas como consecuencia da continuidade xeracional e a incorporación de persoas que apostan polo rural. Demandan matadoiros móbiles para a comercialización e o acceso a terras para aproveitar esa tendencia.

Dúas das razas autóctonas galegas que están a ter máis saída nos últimos anos son as de ovella e cabra. A súa protección e promoción están a cargo da Asociación de Criadoras e Criadores da raza Ovella Galega (Asovega) e da Asociación de Gandeiros da raza Cabra Galega (Capriga), ambas amparadas pola Federación de Razas autóctonas da Galiza (Boaga). A recuperación da ovella comezou en 2000, cando quedaban poucos exemplares, para logo iniciar o restabelecemento da cabra anos despois. Na actualidade a cabana das primeiras supera as 4.500 cabezas e da segunda as 1.000. "Estamos en fase de expansión coa incorporación de moita xente nova, algo que é moi importante", asegura a responsábel veterinaria de Asovega, Silvia Adán, "non hai que esquecer que tamén están en perigo de extinción as gandeiras e os gandeiros", engade a Nós Diario. Novas incorporacións A vía de entrada neste tipo de explotacións gandeiras realízase por relevo xeracional ao continuar coa cabana familiar e tamén hai un novo interese por volver ao rural. "Hai casos de novas incorporacións por ter terras e querer montar gandarías", explica Adán. As propias asociacións contan cunha listaxe de criadoras e criadores para que poidan adquirir animais da raza, co seu libro xenealóxico e control de consanguinidade, ademais de asesorar no que se precise para comezar. As mesmas organizacións axudan ao fomento e promoción a través de feiras e eventos que organizan directamente ou asisten como convidadas. Dificultades de acceso ás terras "O principal problema que temos, como acontece noutro tipo de gandarías, é a base territorial, fanse moitos mecanismos mais seguimos sen poder acceder a terras, malia haber moitas", sinala esta técnica. A particularidade deste tipo de explotacións é que todas traballan en extensivo. Para abaratar custos e aproveitar os recursos naturais precisan de grandes extensións. No caso das ovellas e as cabras a media, segundo o estado do monte, é de contar con 1 hectárea para cada 10 animais. "Con ese tamaño minimizas engadir herba seca e algo de cereal en determinadas épocas do ano", indica Adán. A comercialización depende dos matadoiros A diferenza doutros sectores gandeiros, os custos de produción non son elevados mais dependen, ao final do proceso, da situación xeográfica dos matadoiros, que encarece a súa comercialización. "Os encargos son menores, non piden 50, piden un ou dous animais, polo que ter que transportalos até o lugar onde se obtén a carne para o consumo é o que fai que se incremente o prezo para vendelo", apunta esta técnica. Unha das solucións viría co aumento de matadoiros móbiles con algunha experiencia piloto en marcha. As asociacións empregan as xornadas gastronómicas como saída máis viábel para estas explotacións estacionais. "Tampouco temos un número tan importante de cabezas como para abastecer o país todo o ano e con estes eventos benefícianse as explotacións e a propia hostalaría", conclúe Adán. A presenza das cabanas é superior na Galiza oriental O aproveitamento do monte galego a través da incorporación de ovellas e cabras autóctonas pode ser unha saída económica. Na actualidade a maior parte da cabana galega figura nas comarcas de montaña de Lugo e Ourense ademais das situadas na zona oriental das comarcas da Coruña. Nos últimos anos xurdiron algunhas novas tamén na zona da costa atlántica ligadas, na súa maior parte, aos montes comunais. Segundo Asovega e Capriga, na actualidade contabilizan un total de 225 granxas. O valor engadido destas explotacións gandeiras vén dado pola propia alimentación dos animais que rozan os montes e facilitan a prevención de incendios. Ademais, axudan a manter vivo un rural nas zonas onde máis se notou o despoboamento, como son as altas zonas de montaña.


Summary: Non hai moita narrativa galega que trate o tema da loita armada, onte e hoxe. Lionel Rexes publicou hai xa algún tempo A raíña das velutinas, que trata esta cuestión a través relato dun narrador que nin agocha as contradicións da mesma nin as continuidades entre o fascismo pasado e presente que, tamén, lle dan orixe.

Lionel Rexes foi convidado, no 2016, a unhas xornadas sobre a guerrilla antifranquista celebradas, sen sabelo a prensa e só para convidados, nunha parroquia de Mondoñedo. O que alí aprendeu foi a orixe de A raíña das velutinas, (Xerais), unha novela que reflexiona sobre a actitude maioritaria da sociedade galega cara á memoria da guerrilla e sobre as situacións que obrigan a certas persoas, en distintos tempos históricos, a "botarse ao monte". Todo parte da celebración das Xornadas para a memoria e as restitucións democráticas na rexión dos Tres Vales, que parecen inspiradas en xornadas reais que se fixeron non hai tanto sobre a memoria dos guerrilleiros. Quico, que sae mencionado ao principio, non é un personaxe inventado... En que sentido pode estar a novela baseada, así, nalgún congreso real e no ambiente nel creado? En setembro de 2016 fun convidado a un encontro con Francisco Martínez "Quico" -un dos últimos guerrilleiros republicanos vivos- na Casa da Penela, unha casa de turismo rural de Vilamor, Mondoñedo. Alí estaba tamén, Fernanda Cedrón Trigo, a neta do "Gardarríos", un célebre guerrilleiro da Mariña que morreu nunha emboscada da Garda Civil en Lourenzá, no ano 1948. "Fun convidado a un encontro con Francisco Martínez 'Quico' -un dos últimos guerrilleiros republicanos vivos- na Casa da Penela" Estaban presentes outras persoas que sufriran represión, nas súas carnes ou na dos seus familiares. Todos achegaron o seu testemuño e aquela xornada que durou unhas nove horas, que para min supuxo un auténtico mestrado sobre as repercusións actuais da guerra e a ditadura. Tras os relatorios, realizamos uns desprazamentos pola comarca mindoniense, visitamos lugares vinculados á guerrilla e continuamos a aprender, a percibir a fame de xustiza duns combatentes que aínda hoxe son considerados bandoleiros. Considerei que aquela xornada podía novelarse, mais para a ficción precisei convertela nun simposio. "Continuamos a aprender, a percibir a fame de xustiza duns combatentes que aínda hoxe son considerados bandoleiros" Non é unha novela histórica, mais si fala de feitos históricos, como a represión que a actividade guerrilleira trouxo para a poboación. Nese sentido, parte dos personaxes adoptan unha posición que toma bastante distancia respecto da guerrilla. É un xeito de reflectir as distintas actitudes cara a esa parte da memoria histórica , a que corresponde á guerrilla, que non é tan unánime coma outras? O encontro que deu orixe á novela gozou dunha carga histórica que non se podía obviar de ningunha maneira. Eu adoito destacar que non pretendín redactar un texto histórico, mais tentei reflectir os datos que recibín durante aquelas horas enriquecedoras na Casa da Penela. A sociedade galega, en xeral, pretende manterse allea ás reivindicacións vinculadas aos mortos das gabias, aos fusilados, aos exiliados… Pretendín retratar ese desleigamento, mesmo cando falaba o narrador. "A sociedade galega, en xeral, pretende manterse allea ás reivindicacións vinculadas aos mortos das gabias, aos fusilados, aos exiliados" Unha lectora díxome que o republicanismo saía mal parado; nunca houbo tal intención, o que desexaba é que a sociedade se vise no espello e que se avergoñase un chisco. A guerrilla, hoxe en día, supón unha aresta nas conversas dos que recordan a guerra ou a posguerra. "Desde heroes até foraxidos, pasando por desertores ou delincuentes que aproveitaron o río revolto, os fuxidos aínda non son considerados parte principal do conflito bélico" Desde heroes até foraxidos, pasando por desertores ou delincuentes que aproveitaron o río revolto, os fuxidos aínda non son considerados parte principal do conflito bélico. Di Fernanda Cedrón que en toda Europa se reivindican e honran as resistencias, agás no Estado español, onde conservan o "título" de partidas de bandoleiros. Ás veces, o propio narrador é duro coa guerrilla, -ou polo menos coas personas que hoxe tentan manter a súa memoria-: fala de ambiente ideoloxizado, viciado... Por que ese narrador tan crítico e distanciado? O narrador debe facer de árbitro entre un personaxe de 91 anos e outro de 27, ambos os dous profundamente ideoloxizados, ambos os dous partidarios de premer o percutor para se defenderen das agresións do poder, e ambos os dous encadrados na esquerda política; mais acreditan en países distintos. Malia compartiren nacionalidade, afástaos unha noción fundamental, a patria. "O narrador está máis próximo, no tempo, do personaxe que considera que os republicanos de hoxe deben dar o paso cara á actualización do seu ideario" O narrador está máis próximo, no tempo, do personaxe que considera que os republicanos de hoxe deben dar o paso cara á actualización do seu ideario, tomando en consideración os procesos autodeterministas que abrollaron no Estado español. Falando do xeito de narrar, os capítulos mesturan, sen transicións, cambios de escenario, de personaxes, conteñen moitas elipses... Pensaches esa estrutura dalgún xeito consciente? Quizais, os novelistas de hoxe estamos influídos pola linguaxe cinematográfica. Sempre que escribo emprego elipses e trato de introducir o maior grao de dinamismo posíbel. Coido que un argumento liñal non entra en contradición coa axilidade narrativa. Hai, nas xornadas, un Garda civil, o Sise, que discute por exemplo sobre a pertinencia da loita armada en estados democráticos. Que papel cumpre este personaxe? E o do neto de Vera? Os dous son, desde distinta perspectiva, contrapunto aos personaxes máis entregados á causa dos guerrilleiros. Sise nace da realidade. Durante o xantar na Casa da Penela, a neta do "Gardarríos" comentoume algo que desencadeou o chispazo literario: "Acabo de saber que aquí, entre todos nós, hai un garda civil"; nese instante eu pensei: o que hai aquí é unha novela. Sise existe, é un republicano demócrata que viste o uniforme dos verdugos doutrora. "Sise existe, é un republicano demócrata que viste o uniforme dos verdugos doutrora" O neto de Vera é un personaxe totalmente ficticio; precisábao para retratar esa parte da sociedade que asume todas as intoxicacións que o poder estabelecido nos administra a través dos medios e dos medos. Pedro é un produto social elaborado á mantenta polo réxime do '78. "Pedro é un produto social elaborado á mantenta polo réxime do '78" Realmente, a novela vai máis sobre os encontros e desencontros entre os personaxes, na atmosfera creada polas xornadas, que sobre a memoria guerrilleira. As tensións son moitas, e un exemplo é a que hai entre Algaria e Marta. Que representa cada unha? Algaria parece máis inconsciente, pero polo menos é quen de non seguir sempre as normas... Marta é unha militante, unha persoa de adhesións inquebrantábeis, mais non sabe xestionar a súa afectividade; é quen de comandar un exército e non de facerse querer por unha parella. Algaria, en cambio, é a voluptuosidade en estado puro, alí onde vai encontra alguén con quen durmir, no entanto, non é fiel a ningún ideal concreto; se se enrolou no que se enrolou, non foi por motivos ideolóxicos. Nalgún momento, xorde unha conversa entre os personaxes que establece un paralelismo entre os crimes da ditatura e da democracia: a represión, os colectivos perseguidos... Unha "guerra sucia", a da actualidade, coa "democracia", que logrou "avir a dereita e esquerda", -di unha personaxe-. En que sentido o libro quere remarcar ese paralelismo? Cítase, por exemplo, unha montaxe policial contra unha manifestación xuvenil. Existe un episodio da "democracia española" que moitos cidadáns aínda non coñecen. Nos anos 80, dous mozos vascos vinculados á loita armada foron secuestrados, obrigados a cavar as súas propias tumbas e a seguir, tras horas de torturas, foron asasinados. "Nos anos 80, dous mozos vascos vinculados á loita armada foron secuestrados, obrigados a cavar as súas propias tumbas e a seguir, tras horas de torturas, foron asasinados" Na Europa contemporánea, acontecementos deste teor soamente puidemos observalos na Guerra dos Balcáns, nun escenario bélico, mais no Estado español sucedeu nun período de paz e cun goberno socialista. Quen executaba estas accións era unha organización creada desde o propio goberno e nutrida por funcionarios da seguridade; isto xa nos di moito do concepto de democracia que posúen algúns mandatarios. "A algúns non nos sorprendeu o escoramento dos corpos policiais españois cara a determinadas posicións, obviando calquera equidistancia no cumprimento da súa función" Cando se escribiu esta novela aínda non vivíramos todo o relacionado co referendo catalán, mais a algúns non nos sorprendeu o escoramento dos corpos policiais españois cara a determinadas posicións, obviando calquera equidistancia no cumprimento da súa función -as agresións contra mossos d'esquadra, a arrogancia e as actitudes desafiantes mostradas ante os manifestantes pro-referendo, a organización de motíns espontános baixo o lema "que nos dejen actuar"…-. Todo isto demostra que o neofascismo mora nos sectores que sempre sospeitamos e non unicamente nos grupos de hooligans. A inhibición mostrada pola policía ante as agresións de elementos neonazis contra unha mobilización valencianista hai uns meses, resulta moi sintomática. "A inhibición mostrada pola policía ante as agresións de elementos neonazis contra unha mobilización valencianista hai uns meses, resulta moi sintomática" O libro crea un espazo ficticio -supoño-, con base en espazos reais: Valadouro, Lourenzá, Mondoñedo... Como creaches ese espazo a partir do real? Seguramente moitos dos lugares de memoria concretos que cita existirán tamén. Todos os lugares son reais e obedecen a escenarios vinculados a episodios verídicos. A rexión dos Tres Vales é unha realidade socioxeográfica que carece dun topónimo de seu, por iso exercín como padriño e a denominei desa maneira. "Todos os lugares son reais e obedecen a escenarios vinculados a episodios verídicos" O Valadouro é unha comarca natural formada polo concello homónimo xunto co de Alfoz e varias parroquias do de Foz; este val, xunto co Val de Brea -Mondoñedo- e o Val de Lourenzá, forman unha rexión que non ten nada que ver coa comarca da Mariña, á que pertencen administrativamente. Considero que esta entidade cultural e social debería obter un status institucional. O libro acaba tendo bastante de reflexión sobre a loita armada -en distintos tempos históricos-, e salienta contradicións coma as depuracións da disidencia interna para crear mártires, o mesianismo... Era en parte o obxectivo sinalar esas contradicións, fronte ao discurso da heroicidade sen fisuras? A loita armada é un fenómeno moi atractivo desde o punto de vista literario. Ademais, no Estado español é unha cuestión recorrente. Vivín en Madrid até os 23 anos e tocoume escoitar o estourido de varias bombas… Se en Irlanda o conflito armado parece resolto, no Estado español o ambiente é desalentador. Semella que, tal como escribiu Fernando Fernán Gómez en Las bicicletas son para el verano: "No ha llegado la paz, ha llegado la victoria". "Se en Irlanda o conflito armado parece resolto, no Estado español o ambiente é desalentador" O Estado español considera que a solución é esmagar, non resolver. Verbo do tratamento dos grupos armados na novela, non quixen crear heroes nin mártires, senón reflectir a febleza -e tamén a vontade- de quen se embarcan en misións case suicidas. De todas formas, a intención primeira era reflexionar sobre as situacións que obrigan a certas persoas a "botarse ao monte". Hai algo tamén, na novela, sobre as relacións de xénero, ás veces expresado de xeito abrupto por algún personaxe. De que xeito quixeches que estivese presente iso? Logo hai tamén desenlaces que poden resultar chocantes como a relación de Marta con Simón... Máis que sobre as relacións de xénero, pretendín chamar á atención sobre as relacións entre persoas de idades distantes. Vivo no rural, onde a poboación maior supón unha porcentaxe altísima. Este desequilibrio orixina unhas curiosas -e ás veces rechamantes- relacións coa porcentaxe minoritaria -os novos-. Resúltame moi literario este contraste. Na novela, estabelécese unha distancia de seis décadas entre dous personaxes principais. Aí vinme obrigado a introducir factores de onte e de hoxe. A cuestión de xénero aparece de esguello para incidir no nivel de tolerancia dos diferentes personaxes, dependendo da súa idade e segmento ideolóxico. "Non lonxe de onde resido, existe un antigo prostíbulo. Souben que un reputado escritor da denominada Escola Poética do Seminario de Mondoñedo frecuentara aquel lugar" Tes algunha outra novela a piques de publicar? Podes adiantarnos algo? Teño unha acabada de rematar, aínda non coñezo o seu destino inmediato. Trátase dunha historia que tamén mestura o pasado e o presente. Non lonxe de onde resido, existe un antigo prostíbulo. Souben que un reputado escritor da denominada Escola Poética do Seminario de Mondoñedo frecuentara aquel lugar e mesmo se preocupara do futuro dalgunhas prostitutas, e xaora, dixen para min, aí tamén hai unha novela.


O xuízo polo accidente do tren Alvia, ocorrido en Angrois (Santiago de Compostela) en xullo de 2013, retómase esta quinta feira coa declaración dunha testemuña crave: Alfonso Ochoa, ex director xeral de Operacións e Enxeñería e ex responsábel da Dirección Xeral de Explotación e Desenvolvemento de Infraestrutura de Adif. Ochoa era director xeneral de Operacións e Enxeñería de Adif na época na que a liña se puxo en servizo e na que se produciu o accidente, polo que tiña responsabilidades cando se adoptaron decisións como o cambio de proxecto (que eliminou o 'ERTMS' dos últimos quilómetros da vía) e a desconexión deste sistema na súa modalidade embarcada no tren. Testemuña en 2018 Un experto en seguranza ferroviaria ve "evidente" que Adif aumentou o risco do accidente "nun millón de veces" No seu día compareceu como testemuña ante o xuíz Luís Aláez, que foi o primeiro en instruír a causa e chegou a citar en calidade de investigados a toda a cúpula de Adif. En novembro de 2018, Alfonso Ochoa declarou na comisión de investigación sobre o sinistro creada no Congreso dos Deputados, onde afirmou que o informe da CIAF (comisión de investigación de accidentes ferroviarios) é "exhaustivo" e achega "bastante luz sobre as cuestións que puideron fallar e as que fallaron realmente" na liña. O exceso de velocidade Devandito informe apunta unicamente como causa da traxedia ao maquinista e o exceso de velocidade co que circulaba, despistado por unha chamada do interventor que o fixo desubicarse. Adif sabía do risco da curva de Angrois desde o ano 2011 "As causas inmediatas son obvias e é un exceso de velocidade, iso está claro, pero máis aló diso creo que non se pode profundar sen unha análise detallada e contrastada, mesmo cunha instrución xudicial por medio", afirmou no seu día Ochoa na Cámara Baixa.


Summary: Aumentan nun 22,9% as mortes entre as mulleres.

O Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) analizou o informe do Instituto de Medicina Legal da Galiza (Imelga) publicado esta semana no que se recollen os datos sobre a mortalidade por suicidio no país en 2021. Segundo indica o MGSM, este informe é a única fonte de datos que proporciona información sobre os falecementos por suicidio, porén, "do número e características das tentativas autolíticas nada se sabe". O documento evidencia que a tendencia da mortalidade por suicidio mantense en ascenso desde o ano 2018. Só en 2021 suicidáronse un total de 331 persoas na Galiza, case o equivalente a unha persoa por día; un 7,8% máis que en 2020. Esta é a cifra máis alta desde 2016, ano no que se produciron 349 suicidios. Só en 2021 suicidáronse un total de 331 persoas na Galiza, un 7,8% máis que en 2020 A voceira do Movemento Galego da Saúde Mental e psicóloga clínica, Rosa Cerqueiro, expón a Nós Diario a súa preocupación ante os datos do informe. "Desde 2018 continúan subindo as mortes por suicidio, só se experimentou unha pequena baixada en 2020 polo confinamento, pero o ano pasado volveu ter unha subida importante". A Galiza supera as taxas de suicidio do Estado e a UE Se ben os falecementos por suicidio en varóns se manteñen en 227 casos, no caso das mulleres aumentou de 91 mortes en 2019, descendeu a 87 en 2020, e en 2021 volveu ascender a 107 suicidios. Así, o suicidio entre mulleres incrementouse en case 23% entre 2020 e 2021. O suicidio entre mulleres incrementouse en case 23% entre 2020 e 2021 "Tamén é preocupante a franxa de idade", alerta a psicóloga, "a cifra ascendeu nas idades menores de 20 anos" cunha maior incidencia nas rapazas, pois do total de nove persoas que morreron por suicidio, sete eran mozas. Colectivos máis afectados Cerqueiro explica que sen investigacións en profundidade resulta complicado identificar as causas dos suicidios. Con todo, "xa coñecemos resultados de estudos rigorosos nos que se mostra que os colectivos máis afectados pola pandemia foron a mocidade e as mulleres", un fenómeno "que coincide cos datos de mortalidade por suicidios". Isto débese a que o confinamento provocou que as novas xeracións "rachasen coas súas tarefas, coa educación presencial e coas relacións sociais" e que experimentasen un aumento na "incerteza polo futuro", explica Cerqueiro. Máis de 3.000 suicidios nunha década, ao tempo que a Xunta "ignora" a situación Por outra parte, "as mulleres son un colectivo que, de forma clásica, contan cunha maior sobrecarga de tarefas" e, durante a pandemia, "a necesidade de coidados" aumentou de maneira considerábel, así como a precarización no traballo, que tamén lles afecta máis a elas. Ante esta desagregación por xénero e idade, a psicóloga insiste na necesidade de realizar "valoracións de profundidade e multidimensionais" que contemplen "variábeis que se entrecruzan e se acumulan nas persoas en momentos determinados". Máis investigacións Así, Cerqueiro reclama unha maior investigación da problemática e a elaboración de máis informes, "non podemos esperar máis dun ano en obter os datos; se non coñecemos unha realidade dificilmente poderemos atallala". Ademais, a psicóloga insiste en que o Goberno español debe traballar nesta cuestión "con moito rigor e seriedade, e cunha grande inversión de esforzo, tempo e orzamento". Aprobado "por práctica unanimidade" o Plan de Acción Estatal de Saúde Mental 2022-2024 Segundo indica o MGSM, á espera da publicación dos datos do Instituto Nacional de Estatística (INE) para o conxunto do Estado español, "con toda probabilidade a Galiza seguirá estando por enriba da media estatal" en canto á mortalidade por suicidio. Pois, denuncian, o balance do Plan galego de prevención do suicidio conseguido por presión cidadá en 2017 "tamén é negativo".


"Hai unha guerra de clases, e estámola gañando os ricos" afirmou o inversionista e multimillonario americano Warren Buffett. Os ricos imos gañando (Deusto) é o título que elixiu o profesor Antón Losada para o seu último libro, no que nos advirte de que estamos camiñando, a toda velocidade, cara un novo feudalismo. "Vén a España neofeudal", afirma no libro, no cal explica como os ricos converteron a crise nunha oportunidade para desmontar o Estado de benestar que se logrou construír no mundo occidental nas últimas décadas. Non é o primeiro autor que fala do retorno ao feudalismo. O pensador francés Alain Minc publicou en 1993 un texto profético. No seu libro A nova Idade Media (Temas de hoy) xa advertía sobre o crecemento de "zonas grises", que se multiplican á marxe de toda autoridade, desde a desorde rusa ata o deterioro das sociedades ricas polas mafias e a corrupción, que nos devolven a unha nova Idade Media.. E preguntábase: Canto tempo ten que pasar aínda para que os europeos comprendan que cambiaron un mundo cunha ameaza, pero sen riscos, por un universo sen ameaza, pero con riscos". Anunciaba esa nova Idade Media, co mundo "inmerso na confusión, a desorde e o retorno ao tribalismo". Esta obra centrábase, sobre todo, na análise histórica e ideolóxica, pero Joaquín Estefania, nun libro do ano 2000, O poder no mundo (Plaza y Janés) incidía no mesmo tema desde a óptica económica. Afirmaba que a economía financeira substitúe á economía real, que os donos da mundialización teñen un inmenso poderío, de tal forma que o poder dos intermediarios privados eclipsa ao dos políticos electos. Entre eses intermediarios privados figuran as mafias, infiltradas no empresariado con moita intensidade. Advertía tamén este autor sobre a existencia dunha verdade mediática enfrontada á verdade real, e sobre a crecente tendencia dos medios de comunicación para poñerse ao servizo de intereses mercantís fronte ao dos seus propios clientes (lectores, oíntes, telespectadores). Nesta liña argumental incide Antón Losada no seu libro Os ricos imos gañando, no que, desde unha visión circular da historia, analiza "a evolución das sociedades capitalistas modernas cara unha orientación neomedieval". Volvemos a un tempo antigo de criados e servos, de señores e vasallos; a un mundo dominado por élites poderosas que expropian dos seus dereitos a todos os demais converténdoos en súbditos. Advírtenos, tamén, que hoxe o pensamento está patrocinado, e que os donos do mundo son tamén os donos do relato. Eles constrúen e divulgan a súa propia versión dos feitos. "O diñeiro, nos países ricos, patrocina ideas" afirma Losada. Neste tempo de crise só se permite propagar a verdade patrocinada: todo o demais, din os poderosos, é populismo ou demagoxia. Este texto valente e oportuno débenos animar para construír un relato alternativo que nos permita recuperar a forza colectiva, o espazo da política como terreo de defensa da cidadanía. Temos que ser capaces de axuntar forzas para facer fronte a este capitalismo salvaxe que ameaza con devolvernos á época feudal.


Summary: Esixe ao partido político que deixe de usalo e engade que repudia a ideoloxía da extrema dereita.

A Companyia Elèctrica Dharma, banda barcelonesa con case 50 anos ás costas e que fusiona pop, jazz, psicodelia, rock e músicas do mundo; denunciou e condenou o uso da canción"Flamarada nun acto de Vox esta fin de semana no pavillón Ifema de Madrid. Nun comunicado publicado este domingo nas redes sociais, a banda catalá esixiu ao partido político que deixase de usar esa canción e engadiu que repudiaba a ideoloxía da extrema dereita. COMUNICAT pic.twitter.com/bHBaQeMg6p— Elèctrica Dharma (@ElectricaDharma) October 10, 2021 "Dende o principio loitamos contra as ideas que defenden os grupos de extrema dereita que representa Vox e que atacan os dereitos das persoas e as liberdades máis básicas", sinalan. Dharma pon como exemplo un dos seus lemas: un verso dunha das cancións, que di: "De fascistas e cabróns estamos até os collóns". "Unha frase suficientemente explícita que nos separa de calquera sintonía con Vox", manifestan desde este banda catalá con perto de medio século de historia ás costas.


Summary: A opción pola independencia pasa de 41,1 por cento do barómetro de xuño ao 48,7, un incremento moi significativo que é imposíbel non asociar á resposta social á escalada represiva desatada polo Estado español por volta do referendo do 1 de outubro. Esta é a principal conclusión que se tira do último inquérito do Centro d'Estudis d'Opinió da Generalitat. O non á independencia tería neste momento 43,6 por cento dos apoios, fortísima queda desde o 49,4 por cento de xuño.

Apenas catro meses separan o barómetro de xuño do de outubro, mais a fotografía que deita o último inquérito do CEO rexista un auténtico terremoto demoscópico. A principios de verán, o non á independencia superaba en máis de 8 pontos ao si (49,4 por cento face 41,1). O xiro foi de cuase 180 graos: 48,7 por cento de apoiarían neste momento un Estado catalán independente -como o proclamado polo Parlament 27 de outubro pasado- face un 43,6 contrarios ao nacimento da república. Entre unha e outra onda sitúanse os acontecimentos de finais de setembro e principios de outubro, coa actuación represiva dos corpos e forzas de seguridade do Estado en procura de inviabilizar o referendo os días previos á consulta e coas cargas policiais contra cidadás indefensas o propio 1-O. Hai unha correlación directa entre a indignación cidadá perante a represión estatal -moi significativa nas bases independentistas, mais tamén en sectores que non tiñan a fundación da República catalá como prioridade- e o crecimento da opción a prol dun Estado propio para Catalunya. O resultado é moi alentador para as opcións soberanistas -JxSí e CUP- con vistas ás eleccións de 21-D, ao ser o índice máis alto de apoio á independencia desde que o CEO fai inquéritos binarios, isto é, en termos de si ou non. O Estado catalán independente é tamén a opción número un entre as persoas inquiridas cando perguntadas sobre que estrutura política queren para Catalunya. Ten 40,2 por cento (10,8 máis que en xuño), en tanto que o respaldo ao mantimento do actual statu quo -o Principat como comunidade autónoma- só recollería 27,4 por cento dos apoios. A prol dunha solución federal estarían 21,9 por cento das cidadás inqueridas e só 4,6 por cento desexarían para Catalunya o rol dunha rexión nun Estado centralista. Este traballo fíxose entre os días 16 e 29, isto é, após o 1-O. O tramo final do inquérito realizouse a seguir a declaración de independencia e a activación do 155, feitos producidos a sexta feira 27-O. 30,4 por cento do eleitorado de Catalunya sí que es Pot apoia a independencia O inquérito radiografía tamén o eleitorado das distintas forzas políticas catalás. As bases de JxSí e ERC están masivamente pola independencia, en tanto que as persoas apoiantes do bloco constitucionalista (PP, PSC e Cs) adiren a vía autonomista, mesmo aquelas que se identifican co partido de MIquel Iceta, embora neste caso unha percentaxe non pequena dos seus aderentes -35 por cento- manifestan preferencia polo federalismo. Canto a Catalunya sí que es Pot, o seu eleitorado é maioritariamente contrario á independencia (55,7 por cento), embora un nada desprezábel 30,4 das súas bases si estarían a prol da República catalá. Na indecisión estarían 13,3 por cento das e dos votantes da confluencia en Catalunya.


Summary: Pioneira no xornalismo peninsular, esta coruñesa dirixiu 'La Vanguardia' de 1936 a 1937, e mantivo o compromiso galeguista coa súa terra embora vivir desde nova en Barcelona.

María Luz Morales cumpriría tal día como hoxe, 1 de xaneiro, 118 anos. Naceu na Coruña o aninovo de 1898. Moi nova, en 2010, marchou para Barcelona, cidade onde foi destinado seu pai, funcionario de Facenda. Mais Luz Morales nunca se desvinculou do país que a veu nacer e que asumiu para sempre como o seu. Foi xornalista, editora, crítica cinematográfica, muller comprometida co seu tempo... Pasa a historia como a primeira muller en dirixir un xornal no Estado español, unha 'fazaña' que non debe ocultar o resto da súa extensa obra e vida, na que Galiza tivo un papel de importancia. Con apenas 20 anos, María Luz comeza a súa carreira xornalística en revistas como 'El hogar y la moda'. Axiña dá o salto a 'La Vanguardia', compaxinando o traballo no diario catalán con escritos en diferentes revistas, xornais e publicacións, como 'Imatges', 'Lecturas' ou o periódico madrileño 'El Sol', que pasaba por ser o voceiro da intelectualidade da capital do Estado. Elexida polo comité de traballadores O golpe de Estado franquista é derrotado en Barcelona pola clase traballadora, nomeadamente as milicias da CNT. A Generalitat decide incautar 'La Vanguardia' e o 19 de xullo o diario catalán fica baixo control dun comité obreiro da CNT e a UGT. Gustín Calvet, 'Gaziel', director do xornal, opta por exiliarse. O comité elixe entón como directora de 'La Vanguardia' á única traballadora da redacción, María Luz Morales. Ela acepta o cargo, que exercerá até febreiro de 1937, mais poñendo como condición que a súa dirección será puramente profesional e non 'política'. O triunfo do franquismo en 1939 vai pasar factura á xornalista coruñesa: expulsa do traballo, acusada de pertenza ao Partido Galeguista, é encarcarada durante 40 días e sofre despois unha 'travesía polo deserto' dunha década para poder volver exercer a profesión. Unha vez recuperado o traballo, mantivo a paixón polo oficio -principalmente no 'Diario de Barcelona'- até a súa morte, en 1980. Moito máis que xornalismo Morales non se adicou só ao xornalismo, se ben este foi o alicerce da súa vida, como ela mesma afirmaba. Tamén se adicou á literatura ou tomou parte en proxectos cinematográficos. Premio Nacional de Teatro ou o galardón Palmas Académicas de Francia foron algúns dos recoñecementos que recibiu. As súas críticas cinematográficas en 'La Vanguardia' chamaron a atención da todopoderosa produtora 'Paramount Pictures', que a quixo como asesora literaria nos seus filmes. A súa experiencia no cinema tivo un momento de ouro en 1938, cando colabora no guión de L'Espoir (Serra de Teruel), o filme documental de André Malraux. Galiza En Barcelona Morales exerce como representante da Asociación de Escritores Galegos e participa activamente na campaña a prol do Estatuto de Autonomía de Galiza. Non perde contacto coa súa Terra. En 1933, en Galiza, toma parte en actos con Blanco Amor, Otero Pedrayo, Álvaro Cunqueiro ou Risco, entre outros. Rosaliana confesa, afirma que "De todas as galegas ilustres, é por iso a máis grande Rosalía: porque na súa voz salouca a dor de todas estas esquecidas". A historiadora Josefina Cornejo califica María Luz Rosales de "vehemente feminista, galleguista y republicana", asegurando que durante a Guerra Civil ocupou responsabilidades na secretaría das Mulleres Galeguistas. No documental 'A gran señora da prensa', Óscar Losada desprázase a Barcelona para recoller opinións e recordos de amigos, compañeiros e estudosos de María Luz Rosales. "Era unha intelectual moi recoñecida en Barcelona", recoñece un dos intervintes, mentres que unha das participanteas aponta: "Ela estaba moi vencellada, tiña moita relación con xentes do Partido Galeguista". En 2014 o Concello da Coruña inauguraba en Labañou unha rúa adicada a María Luz Rosales. O alcalde naquela altura, Carlos Negreira, louvou no discurso de inauguración a obra e traxectoria da coruñesa, e mesmo destacou a militancia de Morales no PG.


Summary: A dirección dos socialistas admite que a imputación "cambia o escenario político" cara ao futuro do secretario xeral e esixe "celeridade" á xuíza. Mentres, Susana Díaz reclama que se aplique sobre Besteiro a "vara de medir" aplicada a Chaves e Griñán

O PSdeG segue procurando abordar a complexísima situación aberta polo auto co que a xuíza Pilar de Lara citou o seu secretario xeral, José Ramón Gómez Besteiro, a declarar en calidade de imputado polas obras do Garañón, autorizadas polo Concello de Lugo en 2005, cando o líder socialista exercía como concelleiro de Urbanismo. Estes mércores diversos cargos dos socialistas galegos explicitaron o seu "apoio" a Besteiro e, ao tempo, dende a dirección do partido admitiuse que o seu xefe de filas non pecha a porta a ningún escenario partindo da base de que vai "antepoñer os intereses do partido aos seus". Menos dunha semana despois de que transcendese a imputación, acordada a raíz da reclamación dunha empresa construtora un día despois de que Besteiro deixase de ser presidente da Deputación de Lugo, dende a dirección socialista non se oculta a dificultade do panorama. "Evidentemente, como os tempos da xustiza parece que van ben acompasados cos da política e condicionan a política, isto tamén ten que ter consecuencias e decisións", sinalou este martes a secretaria de organización do partido, Pilar Cancela. Nese marco de eventuais tomas de decisións hai, cando menos, dúas datas clave. A primeira é a do 18 de xullo, na que se reunirá o Comité Nacional do partido -máximo órgano do PSdeG entre congresos-, que fora convocado previamente para trazar a estratexia política cara aos vindeiros meses. A segunda é a do 31 deste mesmo mes, día no que Besteiro está citado a declarar nos xulgados lucenses. "De aquí" a finais de mes "poden pasar cousas", admite Cancela, a cuxo xuízo Besteiro "era e é o mellor candidato para presidir a Xunta" e por iso el mesmo manifestara a súa opción de optar ao cartel electoral. No entanto, lamenta, "neste momento hai unha situación que cambia o escenario político". A dirección dos socialistas admite que a imputación "cambia o escenario político" e esixe "celeridade" á xuíza Neste contexto, ao longo da xornada varios cargos do partido explicitaron o seu "apoio" a Besteiro, nomeadamente dende a provincia de Lugo. É o caso da deputada Concepción Burgo, quen asemade "de forma persoal" manifesta a súa "extrañeza" polos "tempos que se están a manexar". "Sabemos que todo isto vai quedar en nada", afirma, mentres reclama que "se tomen xa decisións rápidas", xa que se a xustiza "non é rápida, non é xusta". Nun sentido semellante a alcaldesa de Lugo, Lara Méndez, recalma "celeridade" por ser "tremendamente inxusto que unha persoa teña que enterarse da imputación polos medios", máis aínda cando o propio Besteiro xa achegara ao xulgado documentación ao respecto. Ela mesma, lembra, tivo que "pasar por unha imputación" que se prolongou cinco anos e que finalmente foi arquivada. Susana Díaz reclama que se aplique sobre Besteiro a "vara de medir" aplicada a Chaves e Griñán Mentres dende o seo do PSdeG se asume a complexidade do escenario, mesmo contemplando a posibilidade de que o propio Besteiro opte por retirarse da secretaría xeral -a pasada semana recibiu apoio da dirección federal do PSOE-, a principal nota discordante da xornada chegou dende a líder do PSOE andaluz e presidenta da Junta, Susana Díaz. Despois de que os pactos con Ciudadanos nesa comunidade levasen o partido a forzar a saída de Manuel Chaves e José Antonio Griñán de cadanseus escanos no Congreso e no Senado pola súa presunta implicación no caso dos ERE Díaz admite non coñecer os "pormenores" do caso que atinxe a Besteiro pero, no entanto, apela a que se aplique a "mesma vara de medir" porque, afirma, "é o que agarda a xente de nós".


Summary: Renovará a fórmula gañadora das eleccións de 2015 na Coruña, Santiago e Ferrol. No resto dos concellos abre a man a distintos escenarios de concorrencia, sen desbotar apresentarse en solitario.

O Consello Cidadán Estatal de Podemos realizou este sábado unha reunión para avaliar o momento político, botar un ollo á ferida deixada polos resultados do 21-D en Catalunya e avanzar a estratexia da formación morada para as eleccións municipais de 2019. Todo nun ambiente marcado por certo pesimismo -os inquéritos apontan a que a marca liderada por Pablo Iglesias vai ser sorpassada por Ciudadanos- e pola presión de Izquierda Unida -este mesmo sábado Alberto Garzón voltou a defender un maior peso das teses e dos cadros da súa organización dentro da confluencia. No que atinxe a Galiza, o Consello Cidadán Estatal teríalle dado luz verde á repetición da fórmula coa que Podemos concorreu ás eleccións locais de 2015 na Coruña, Santiago de Compostela e Ferrol, segundo informa Faro de Vigo. Isto é, participación sen siglas propias nas marcas lideradas por Xulio Ferreiro, Martiño Noriega e Jorge Suárez. A xeometría pola que aposta Podemos é variábel, así que o resto dos concellos admiten distintos tratamentos. Cabe desde a coligazón co resto de parceiros das confluencias (basicamente Anova e EU) até a hipótese de se apresentar en solitario. O proceso en todo caso será controlado pola dirección galega, embora a actual secretaria xeral, Carmen Santos, estea fortemente cuestionada dentro da organización, con Antón Gómez-Reino, un home próximo a Iglesias, como referente alternativo. O Consello Cidadán Estatal tomou nota, aliás, os resultados de Catalunya. Iglesias non fuxiu da autocrítica. Cualificou os resultados de "maos" e admitiu que a formación morada atravesa un momento "difícil". Mais ao tempo garantiu que Podemos mantén a moral de vitoria e que non pensan en "tirar a toalla". E sobre a pretensión de IU de ter máis peso, Iglesias reafirmou sen complexos a vocación hexemónica da súa organización. Podemos, veu dicer, fará todo o posíbel por manter a alianza, mais a partir da constatación de ser ela propia "a forza máis importante do cambio".


Summary: Nese mesmo período a empresa obtivo beneficios que abeiraron os 500 millóns de euros.

Ir de Compostela a Madrid por vías de alta capacidade (A-8, despois A-6 e Ap-6) permite percorrer máis de 500 quilómetros cun custo en peaxes para o peto do conductor de menos de 13 euros (portaxe de Adanero, na entrada a Madrid). Porén, percorrer os 200 quilómetros entre Ferrol e Tui pola AP-9 vai supor perto de 21 euros en peaxes após a nova suba de 1,9% aprobada esta sexta feira polo Consello de Ministros. En 2010 apenas era de 14,5 euros. Suba de máis de 40%. Neste mesmo período, entre 2010 e 2018, os beneficios obtidos pola concesionaria da Autopista do Atlántico abeiraron os 500millóns de euros. O novo incremento aprobado polo Consello de Ministros farase efectivo en breve. O ano arrancou cunha suba de Audasa nas peaxes da AP9 (en xaneiro, suba de 1,9%) e vai finalizar do mesmo xeito, cunha alfombras vermellas para unha nova alza nas tarifas para a concesionaria da Autopista do Atlántico. Un 1% para compensar polas obras en Rande e circunvalación de Compostela e outro tanto, 1%, polas bonificacións nos traxectos entre Pontevedra e Vigo. Este aumento na AP-9 contrasta coa decisión do goberno español de ir eliminando progresivamente peaxes en diversas autoestradas no Estado español. Un plan que afecta a tres vías: AP-1 entre Burgos e Armiñón, AP-7 entre Alicante e Tarragona e AP-4 entre Sevilla e Cádiz; cuxas concesións acaban en 2018 e 2019.


A consellería obstaculizou o acceso ao convenio que asinou coa multinacional polo que se compromete a "difundir" nas aulas o "respecto" ao software privativoHai un mes Praza.gal desvelou o convenio asinado pola Xunta con Microsoft para o uso nas aulas galegas da plataforma de traballo en liña Office 365, un acordo no que o Goberno galego se compromete, entre outras cuestións, a "difundir" entre o alumnado o "respecto" ao software privativo. O texto, que cinco meses despois a Xunta aínda non fixo público na base de datos de convenios na que debe colgar ese tipo de acordos, foi obtido a través dunha petición expresa de transparencia só despois de ter que recorrer ao Comisionado da Transparencia de Galicia, a instancia galega de supervisión da transparencia que exerce a Valedora do Pobo. Agora a propia Valedora informa de como foi aquel proceso e censura que a Consellería de Educación intentase desentenderse da petición que se lle formulara.O convenio con Microsoft para o uso nas aulas galegas da súa plataforma de traballo en liña Office 365 foi asinado o pasado 10 de xuño pola empresa coa Consellería de Educación e a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega). O 17 de xullo Praza.gal formulou unha petición de transparencia para ter acceso ao mesmo, pero superado o prazo dun mes que establece a lei sen recibir contestación formulou un recurso á Valedora do Pobo como Comisionada da Transparencia. Tras aquel paso, a Consellería de Educación acabou facilitando o convenio o 19 de outubro, tres meses despois da solicitude orixinal, pero agora a Valedora, Dolores Fernández Galiño, vén de resolver a cuestión de fondo estimando a reclamación deste diario.Na súa resolución, a Valedora relata agora como a Consellería de Educación, segundo a súa propia versión, remitiu a solicitude que se lle formulara a ela como asinante do convenio á Amtega, que nada fixo para facilitar a información. Argumenta Educación que así o fixo por ser ese ente público o que tramitara o expediente administrativo previo para xustificar o convenio. Educación chegou a remitir á Valedora dito expediente cando esta lle pediu explicacións pola demora en contestar a petición de transparencia. Porén, a Valedora censura que Educación posuía a información que se lle solicitaba a ela expresamente como asinante do convenio, polo que "debería ter dado acceso ao solicitante, en vez de remitilo á entidade que tramitara administrativamente o convenio (neste caso a Amtega), dado que o interesado solicitou ter acceso ao convenio, non ter acceso ao expediente administrativo da súa tramitación".A Valedora salienta o silencio administrativo da Consellería de Educación, o intento de desviar o asunto a outro departamento e a demora en facilitar acceso ao convenioNa súa resolución a Valedora censura tamén a Educación que, se entendía que a competente para facer pública a información era Amtega, debía informar ao interesado da remisión da solicitude a ese órgano. Igualmente, Fernández Galiño tamén critica que Educación non resolveu sobre a petición de transparencia orixinal de xeito expreso senón por silencio administrativo e que despois da súa intervención facilitou o convenio "fóra do prazo establecido" pola Lei de Transparencia. Esta nova resolución da Valedora como Comisionada da Transparencia de Galicia volve poñer en evidencia os obstáculos da Xunta nese eido. O propio Goberno galego, segundo os seus datos, di responder co silencio administrativo o 4,5% das peticións de transparencia que recibe.


"Debajo de las multiplicaciones hay una gota de sangre de pato" Federico García Lorca O medo estase a converter nunha traba mestra desta época. E no fío da navalla da represión e do autoritarismo, o noso compañeiro Emilio Cao A esperanza mingua de maneira inversamente proporcional ao crecemento do medo e o medo é unha ferramenta poderosísima para o sometemento dunha sociedade. O medo estase a converter nunha traba mestra desta época. E no fío da navalla da represión e do autoritarismo, o noso compañeiro Emilio Cao. Denunciamos o medo a non chegar a fin de mes, a perder a casa por non pagar a hipoteca, a non ter cartos para pagar a calefacción en inverno ou encher a neveira. Conseguimos que ese medo individual, ese sufrimento privado, saíse do padecemento íntimo e tornase en resposta. Por iso enchéronse as rúas e as prazas. Por iso o «non nos representan» e o «non somos mercadorías en mans de políticos e banqueiros». A reacción ante a dor e o medo tórnase en política, non en política do caneo curto e miope, en política que quere transformalo todo. Así foi na folga feminista do 8-M. A reacción ante a dor e o medo tórnase en política, non en política do caneo curto e miope, en política que quere transformalo todo. Así foi na folga feminista do 8-M Pero o medo pode volver impoñerse. Algúns pretenden enterrar á política profana antes de que constrúa pobo. Enfrotámonos á súa democracia de baixa intensidade e a súa medocracia. Porque o medo é o 135, o 155, a lei mordaza, o intento de acalar a Carlos Santiago, o secuestro de libros, de portadas, de obras de arte, de cancións, de chíos e rechíos, detencións de chiadores, rapeiros, activistas, políticos e titiriteiros. Aínda así, non perdemos a esperanza. Aínda que as nosas mans estean espidas fronte a súa violencia. Nós estamos cos sindicalistas Carlos e Serafín, con Valtonyc, co 1 de Outubro, con Pablo Hasel, Alfon, Cassandra, Fariña, El Jueves e Santiago Sierra, co 8 de Marzo, coas Marchas da Dignidade, con Emilio Cao fronte a cadea. Motivos para a protesta. Palabras e arte contra a represión e a violencia. Temos o deber de rebelarnos contra a proporcionalidade porque a desproporción do sistema é xigantesca. O vindeiro luns 19 de marzo nos Xulgados do Penal de Julián Carariñas Emilio Cao, un rapaz que saca adiante os seus estudos universitarios mentres participa no activismo xuvenil, enfronta unha petición da fiscalía de 5 anos e 8 meses de cadea. Foi hai catro anos, catro anos de longa espera, cando o Emilio apenas tiña 18 anos. É doado lembrar esa data. Nese 23 de marzo de 2014 tiñan lugar os funerais de Adolfo Suárez, ao tempo que unha marea de xente ocupaba Madrid esixindo pan, traballo e teito. Eran as Marchas da Dignidade, unha mobilización que partía dos movementos, que procuraba unir loitas. Poucas coincidencias, poucas imaxes entre o novo que chega e o vello que marcha, describen mellor os últimos anos. En política existen momentos de avance e de refluxo. No momento no que as de abaixo conseguimos activar a tecla da mobilización e da politización do descontento cidadán, o Réxime do 78 activou todos os seus resortes publicitarios e represivos para frear ese proceso de cambio. As imaxes en branco e negro regresan nun momento no que a política se fai nos xulgados. No que se pretende limitar o pluralismo criminalizando a aqueles e aquelas que cuestionamos a Sacrosanta Constitución e que queremos recuperar o protagonismo das cidadás para poder decidilo todo, para termos unha democracia real. Diante da resposta cidadá á crise e á precarización da vida a criminalización da protesta. Non haberá peticións da Fiscalía nin condenas que nos fagan abandonar as rúas. Diante da resposta cidadá á crise e á precarización da vida a criminalización da protesta. Non haberá peticións da Fiscalía nin condenas que nos fagan abandonar as rúas A nosa esperanza nunca se tornará en submisión, non se engurra coas matemáticas, pode máis porque somos ás máis. Esa esperanza é un elemento crucial da Galicia que se move, da que forma parte Emilio, a que demanda pan, traballo e teito. Publicidade