Summary: A Xunta e o sector lamentan a falla de sensibilidade de Bruxelas.

O Consello de Ministros de Pesca da Unión Europea logrou esta quinta feira un acordo sobre os totais admisíbeis de capturas (TAC) e cotas en augas comunitarias para 2021, que xera decepción e preocupación na Galiza. A conselleira do Mar, Rosa Quintana, que participou no mesmo en representación dos distintos territorios do Estado español, reprobou que o acordo implique rebaixas en moitas especies de interese para a frota galega e que os avances respecto da proposta inicial da Comisión Europea fosen mínimos "despois de tantas horas de negociación". A titular de Mar, que resaltou a incerteza que xera o Brexit e as escasas posibilidades de pesca para todo o Cantábrico, criticou que o Executivo comunitario priorizase aspectos ambientais sobre os económicos e sociais pese ao esforzo realizado polo sector pesqueiro galego para manter en bo estado os caladoiros nos que faena. Con todo, valorou que o recorte na pescada pasase de 13% previsto a 5% e que "exista a posibilidade de avaliar de novo en maio os datos da cigala". Tamén considerou positiva a suba de 3,5% na cota de anchoa no Cantábrico. O acordo alcanzado inclúe ademais recortes de 7% no linguado en augas francesas, de 20% no Cantábrico e de case 4% na cigala en Portugal, así como de 15% no golfo de Cádiz. En cambio, mantén estábel a cota de abadexo en Francia. Malestar no sector No sector tampouco recibiron ben os recortes. O presidente da Federación Galega de Confrarías, José Antonio Pérez Sieira, tacha o acordo de TAC e cotas para 2021 de "catastrófico", xa que leva o sector á "ruína" após un ano "dramático" marcado pola pandemia. A frota galega "está moi preocupada", porque "só se rebaixou un pouco" a baixada prevista para a pescada, que descende 5%, mentres caen "unha chea" as posibilidades de pesca noutras especies. Neste senso, Pérez Sieira tamén chama a atención sobre o descenso na raia para a pesca artesanal, pois no primeiro trimestre de 1.380 toneladas agora "queda en 380 toneladas". "Isto lévanos á ruína", advirte o directivo, quen tamén lamentou que Bruxelas non fose "máis sensíbel coa situación do sector". "Con esta rebaixa de cotas é inasumíbel, non se pode manter a pesca" non só na Galiza, senón no Estado español, advertiu Pérez Sieira.


Summary: Hoxe @s titulares de accións preferentes veñen de recibir, da man do Consello de Ministros, o que máis temían: Perdas sobre os seus activos de até máis dun 70%

Temíano desde hai tempo e esta sexta o consello de ministros veu confirmarlles que eses temores van ser unha realidade:Non poderán perceber polos seus activos un valor alén do que poña o mercado máis un 10 por cento. Ou sexa, que estes milleiros de afectad@s van ter que sumir perdas de até o 70% nos seus investimentos. E a isto hai que engadir que o FROB vai ter potestade para impor a canxe obligatoria, sen poder os e as afectadas recurrir a decisión. O propio ministro De Guindos veu confirma esta mala noticia na rolda de prensa posterior ao consello de ministros desta sexta´, desmentindo así a líderes do seu propio partido, o PP, que viñan intentando calar a situación proetendedo solucións aos e ás afectadas. No consello de ministr@s decidíuse que se vai permitir cambiar as preferentes e débeda subordinada por accións, ofertar a recompra deses títulos por outros produtos financeiros, a redución do valor da débeda e a amortización anticipada a valor distinto do emitido. Na súa comparecencia, e alén de dicir "que son cousas que non deberían terse feito", De Guindos declinou entrar a valorar a actuación das entidades financeiras ao colocar este tipo de participacións complexas entre pequenos aforradores O BNG, resposta O candidato do BNG á presidencia da Xunta de Galiza, Francisco Jorquera, denunciou esta tarde que co Real Decreto de Reforma Financeira aprobado esta mañá en Consello de Ministros "o Goberno sitúase do lado da gran banca, dos estafafores, e víralle as costas ás vítimas da fraude das preferentes". Jorquera criticou que coa reforma aprobada esta mañá "o Goberno legaliza a estafa da que foron vítimas os subscritores de participacións preferentes". Jorquera non dubidou en afirmar que "o Goberno do Partido Popular legaliza o engano masivo do que en Galiza foron vítimas miles de de pequenos aforradores, legaliza a expropiación dos seus cartos a través dunha estafa cometida pola banca".


Summary: As dúas formacións reclaman que o reparto de fondos se realice con criterios "equitativos, democráticos e obxectivos e non mediante a dedocracia dos favores políticos". A votación terá lugar este mércores e depende do apoio de Democracia Ourensana, á que lle reclaman "coherencia", pois no pasado apoiou propostas semellantes

O pleno da Deputación de Ourense debaterá este mércores a partir das 11 da mañá unha moción de PSdeG-PSOE e BNG para que o ente provincial modifique a forma en que reparte os fondos que corresponden aos concellos. As dúas formacións reclaman que o financiamento se realice con criterios "equitativos, democráticos e obxectivos", atendendo a parámetros como a poboación ou a súa dispersión, "e non mediante a dedocracia dos favores políticos".As dúas formacións reclaman que o financiamento se realice con criterios "equitativos, democráticos e obxectivos e non mediante a dedocracia dos favores políticos"Dado que o Partido Popular perdeu a maioría no pleno provincial, a aprobación desta moción depende dos votos de Ciudadanos, que xa manifestou a súa intención de apoiar a proposta, e de Democracia Ourensana, que no pasado votou a favor de mocións semellantes, pero que tras as eleccións do pasado mes de maio se converteu no partido que sostén o Goberno de Manuel Baltar.A moción reclama un sistema provincial de financiamento mediante un programa anual e universal, baseado en criterios obxectivos, equitativos e democráticos, deseñados baixo os principios de transparencia, boa fe, confianza lexítima e lealdade institucional que acade, polo menos, un cuarto do total dos recursos económicos anuais da Deputación. Tamén demanda que a institución acorde a supresión das subvencións de carácter nominativo que non atendan a criterios de concorrencia competitiva, distribución equitativa ou similar. A proposta pide que se observen os criterios e métodos obxectivos propostos dende a Federación Galega de Municipios e Provincias (Fegamp).O PSdeG denuncia un sistema de "subvencións nominativas e concesións directas estruturadas en torno a un sistema de esmola"O PSdeG-PSOE denuncia que nos últimos anos a Deputación de Ourense executou a obrigada colaboración cos concellos "a través de instrumentos desligados e inconexos", e "mediante inxentes cantidades de subvencións nominativas e concesións directas estruturadas en torno a un sistema de esmola, no que os alcaldes teñen que pasar revista ante a presidencia da Deputación, co fin de que, se ten a ben, atenda as necesidades das entidades locais en base a criterios nunca publicitados". Nunha comparecencia ante os medios, os voceiros de PSdeG-PSOE, Rafa Villarino, e de BNG, Bernardo Varela, debullaron a proposta que se debaterá este mércores e puxeron o foco na posición que adoptará Democracia Ourensana, formación á que lle esixiron "coherencia". Chamaron a atención, ademais, sobre o feito de que o pleno extraordinario se celebre en pleno mes de agosto. "Parece que na Deputación provincial prefiren que este tema se debata en agosto, cando hai menos atención da xente, e non en setembro, cando comeza o curso político", criticou Villarino, que afirmou que "para nós é o asunto máis relevante para esta Deputación provincial"."A xente quere que todos os fondos que son seus se repartan con obxectivos de función pública e de servizo á cidadanía, e non con obxectivos clientelares e caciquís""Trátase de que todos os concellos reciban cantidades en base a parámetros obxectivos, como esixe a Constitución, a Lei de Función Pública e a cidadanía", sinalou Villarino, que engadiu que "a xente quere que todos os fondos que son seus se repartan con obxectivos de función pública e de servizo á cidadanía, e non con obxectivos clientelares e caciquís".Pola súa banda, Bernardo Varela, explicou que "puxémonos de acordo porque para a provincia é importante poñerse de acordo neste asunto: o reparto democrático de fondos para os concellos". "O sistema de reparto do baltarismo levounos aos peores parámetros de todo o Estado español", afirmou. "É hora de que os concellos de Ourense sexan considerados maiores de idade e poidan decidir a que se dedican os cartos que veñen do Estado, uns cartos que veñen para os 91 concellos da provincia de Ourense menores de 20.000 habitantes. Pero moitas veces nin sabemos onde van", concluíu.A posición de Democracia Ourensana "Unha moción igual a esta foi apoiada por DO cando estaba na oposición. Supoño que seguirán pensando do mesmo xeito", afirmou VarelaAs eleccións municipais de maio deixaron ao PP sen maioría absoluta, pero o apoio de Democracia Ourensana (a cambio da alcaldía de Ourense para Pérez Jácome) mantivo a Manuel Baltar no posto que mantén dende o 2012 e que entre 1987 e 2012 ocupou o seu pai. O Partido Popular conta con 12 dos 25 votos do pleno, fronte aos 10 de PSdeG (9) e BNG (1). Ciudadanos (cunha deputada provincial) xa anunciou o seu apoio á moción, polo que a súa aprobación dependerá da posición que finalmente adopten os dous deputados de Democracia Ourensana.Rafa Villarino destaca que "a suma dos partidos pon o Partido Popular en minoría, fronte a unha maioría que sempre votou a favor dos plans de reparto equitativo, democrático e obxectivo de fondos para todos os concellos da provincia". PSdeG e BNG lembran que no mandato anterior Democracia Ourensana votou a favor de propostas semellantes. "Unha moción igual a esta foi apoiada por DO cando estaba na oposición. Supoño que seguirán pensando do mesmo xeito", afirmou o nacionalista Varela."Vai permitir que os fondos públicos sexan repartidos a dedo, para os amigos?", pregúntalle Rafa Villarino a Democracia OurensanaPola súa banda, o socialista Villarino explicou que "Falamos co resto de partidos. Democracia Ourensana dixo que o estaba pensando. Non sei que ten que pensar porque sempre o apoiara. Creo que o que está pensando é como pode saír desta situación, como pode saír dun pacto mal creado e oportunista". "O seu apoio aínda está no aire, pero nós confiamos en que respecte a súa traxectoria e sexa coherente. Non ten máis opción de apoialo", engadiu, preguntándolle se "vai permitir que os fondos públicos sexan repartidos a dedo, para os amigos"."Os tempos son chegados, a democracia chegará a Ourense. Este mércores teremos a oportunidade de demostralo, cando todos os partidos políticos, agás o Partido Popular, voten a favor dese cambio no financiamento da Deputación", concluíu Villarino.


No ano 2013 nacía o primeiro borrador da que sería a máis polémica de todas as reformas educativas do Estado español: a Lei Orgánica para a Mellora da Calidade Educativa (LOMCE). Esta lei foi deseñada e aprobada en solitario polo Partido Popular, co ministro Juan Ignacio Wert á cabeza, a pesar das constantes protestas do estudantado, das ANPAS e do profesorado. Non era para menos, xa que o que en principio pretendía ser unha serie de inocentes modificacións da anterior lei educativa acabou sendo a porta de entrada para que as políticas neoliberais colonizaran os espazos públicos do sistema educativo; convertendo así o dereito fundamental á educación nun negocio perverso e lucrativo, como explicaremos máis adiante. Ademais, moitos dos cambios propostos supoñen unha evidente diverxencia respecto ao que consideramos o que debe ser un sistema educativo universal, inclusivo e laico. Sirva como exemplo o artigo 1.61; nel dáse rango de lei á subvención con diñeiro público a centros que segregan por sexo. Como resultado das constantes presións da Igrexa católica, a materia de relixión (que en realidade debería chamarse "doutrina católica") acabou quitándolle o posto ás materias que impartían valores éticos e sociais. Se a esta medida lle engadimos a reaparición das reválidas ou a imposición do castelán sobre o resto de linguas oficiais, o panorama non é moi diferente ao que crearía unha lei educativa durante a ditadura franquista. O goberno do Partido Popular pretendía dotar á LOMCE dunha dobre carga ideolóxica: non só a que provén da herdanza do franquismo, senón a que deriva da adoración ás leis do mercado que sublima o neoliberalismo Semella claro que o goberno do Partido Popular pretendía dotar á LOMCE dunha dobre carga ideolóxica: non só a que provén da herdanza do franquismo, senón a que deriva da adoración ás leis do mercado que sublima o neoliberalismo. Así, podemos entender que a LOMCE inclúa no seu texto a cesión de solo público para a patronal privada. O que se pretende é avanzar no carácter competitivo dos centros concertados, deixando de lado a subsidiariedade coa que naceron, supostamente, os concertos educativos. Vexamos que acontece no caso das escolas infantís e de primaria no conxunto do territorio galego. Tomando como fonte os datos do Instituto Galego de Estatística (IGE) elaboramos un par de gráficas nas que amosamos a serie temporal que compara o número de persoas usuarias do sistema público e do privado. Somos conscientes de que se queremos afondar nos detalles é precisa unha análise máis rigorosa; no entanto, para o razoamento que queremos expoñer son perfectamente válidas e significativas. Se nos fixamos, o número de persoas usuarias da educación privada en Galicia mantense case constante ao longo do tempo, agás unha caída xeneralizada a partir do ano 2013 (posiblemente debido a efectos poboacionais que quedan fóra deste artigo), mentres que o número de persoas usuarias da educación pública foi medrando ata 2013 e sendo máis do dobre respecto á privada. Algo semellante acontece coa educación primaria, onde observamos que o número de persoas usuarias da privada é constante e a pública é usada por case o dobre de alumnos e alumnas. É necesaria entón a cesión de infraestruturas e espazos públicos para a ensinanza privada? A resposta obvia semella que non. Atopámonos aquí cunha anomalía: a escola concertada non é subsidiaria da educación pública, senón que é exerce unha competencia directa patrocinada desde as administracións educativas públicas. En efecto, este noso país está cruzado de anomalías que desvirtúan, ao entender dos autores, a calidade dos nosos servizos públicos, a igualdade que deben garantir as administracións públicas a todas as persoas, en definitiva a saúde e fortaleza da nosa (delicada) democracia (cada vez máis entregada ás oligarquías dominantes). O que antes se garantía de forma gratuíta a través dun proceso redistributivo dos impostos e desde os orzamentos, agora se converte en valor de cambio para un mercado desexoso de ir colonizando espazos públicos Como advertía David Harvey, o capital precisa converter os valores de uso en valores de cambio, isto é, o que antes se garantía de forma gratuíta a través dun proceso redistributivo dos impostos e desde os orzamentos, agora se converte en valor de cambio para un mercado desexoso de ir colonizando espazos públicos que, ata non hai moito, aínda se mantiñan, dalgunha maneira, a salvo da cobiza do capital. É a espiral da acumulación do capital, que non é outra cousa, como ben sinala Harvey, unha historia de desposesión. Os asesores economistas e outros apóstolos do mercado esnaquizando as perspectivas de igualdade a través da aplicación cega de teses -falaces- neoliberais, que nunca melloraron nada, senón que tiveron o efecto contrario ao incrementaren a fenda da desigualdade entre as persoas deste planeta. Elocuente, nesta óptica, o desastre que provocaron as famosas curvas de Kuznets e de Laffer, sobre as cales recomendamos a lectura do traballo recente de Marco Revelli, La lucha de clases existe...¡y la han ganado los ricos! (Alianza Editorial, 2015). A anomalía á que nos referimos, e que contribúe a desbaldir a capacidade do ben común para enriquecer intereses privados, é a dos concertos educativos. Anomalía que responde á negativa herdanza da ditadura franquista. Unha anomalía que manifesta os intereses de clase da institución católica e relixiosa en xeral. Unha anomalía que xa non responde ao fin coa que supostamente naceu: a subsidiariedade con respecto á educación pública. A anomalía á que nos referimos, e que contribúe a desbaldir a capacidade do ben común para enriquecer intereses privados, é a dos concertos educativos Os Acordos do Vaticano de 1979, fraguados en tempos preconstitucionais, renovaban con vigor o Concordato franquista de 1953. Tarefa inútil mesmo mencionar que, a pesar de existir unha alusión a que a Igrexa debe tender á súa propia sustentabilidade (artigo 2.5), o certo é que o pan da curia untouse con profusión con diñeiro público e exencións e privilexios de todo tipo. Un deses privilexios, para o que se usa a falacia da liberdade relixiosa, é a de concertar centros privados para que, aínda mantendo o seu ideario dogmático e sectario, podan sosterse: diñeiro público para manter intereses privados. Ademais, cómpre sinalar que manteñen unha dobre vía de financiamento ao reclamar, si ou si, ás familias certas contías económicas para provisionar distintos aspectos e servizos. Nada obriga ao mantemento dos concertos educativos hoxe, e moito menos a incrementar unidades concertadas e orzamentos ano tras ano, cando a educación pública sofreu, de forma paralela, un castigo constante en recursos persoais e materiais, ademais de ter que aturar a aplicación dunha mala lei educativa como a LOMCE, que levan a convocar con toda xustiza unha Folga Xeral o día 9 de marzo. A grandes trazos, o número de alumnado matriculado na concertada mantense estable, e, non obstante, a dereita en Galicia incrementou as unidades concertadas, pasando de 3.837 unidades no 2015 a 3.892 no 2017, pasando polas 3.853 do 2016. Para non sermos acusados de extremistas, empregamos os datos oficiais do Plan Galego de Estatística a propósito do ensino non universitario. Vemos como se incrementa, exercicio tras exercicio, o orzamento dedicado aos concertos nas súas diferentes etapas educativas. En efecto, pasamos dos máis de 236 millóns de euros do 2015 aos máis de 260 millóns do orzamento do 2017 De forma simultánea vemos como se incrementa, exercicio tras exercicio, o orzamento dedicado aos concertos nas súas diferentes etapas educativas. En efecto, pasamos dos máis de 236 millóns de euros do 2015 aos máis de 260 millóns do orzamento do 2017, sendo máis de 243 millóns o do exercicio 2016. A variación é de 23 millóns en dous exercicios, sendo a diferenza máis acusada entre o 2017 e o 2016, cun incremento en case 18 millóns de euros. Nada o xustifica. Un incremento que se destina a educación infantil, a primaria-ESO e a FP principalmente. Perigosas as etapas de educación infantil e FP, onde se crean ciclos que non oferta a pública en números suficientes. Os datos xerais, a nivel de estado, tamén fan reflexionar: pasamos dunha provisión polo sistema público dun 92% no curso 1990-1991 a un 67% no curso 2010-2011. Indicio claro de que a subsidiariedade se converteu en competitividade. Por iso, é urxente que o executivo proceda a realizar unha auditoría dos centros privados concertados para verificar que non compite cun centro público da mesma localidade ou contorna. En caso de que sexa un centro competidor debe procederse a anular o concerto educativo. Pasamos dunha provisión polo sistema público dun 92% no curso 1990-1991 a un 67% no curso 2010-2011. Indicio claro de que a subsidiariedade se converteu en competitividade Son moitas as razóns que podemos invocar para demostrar a necesidade da folga xeral convocada para o 9 de marzo. Os autores incidimos en dúas delas, a existencia da LOMCE, que debe ser derrogada con urxencia, para que se elabore un texto que conte co aval da comunidade educativa, e a dos concertos educativos, cuxa existencia lastra as posibilidades da educación pública. O 9 de marzo defendamos a pública!


Summary: A asociación "O Faiado da Memoria" de Vilagarcía recorre ao micromecenado para rematar o documental A volta dos nove co que queren recuperar a memoria oral das testemuñas que xiran arredor dun dos máis tráxicos acontecementos da represión na Galiza.

Un dos episodios máis dramáticos da represión franquista é o que aconteceu na chamada "A volta dos nove". Nas Aforas de Baiona na noite do día 15 de outubro de 1936 nove homes, a maioría mariñeiros, eran asasinados despois de seren sacados da prisión. A comarca ficou conmocionada polo brutal acontecemento e a cada pouco nove cruces aparecían pintadas nas pedras á beira da gabia, na volta na que foran asasinados. Borrábanas, mais as cruces volvían aparecer. "O Faiado da Memoria", colectivo de recuperación da memoria histórica e documental de Vilagarcía, busca micromecenas a través dunha plataforma na rede para o desenvolvemento dun documental baseado na historia oral, para recoller tamén as testemuñas que lembran o que aconteceu despois do asasinato que tanto impactou no Val Miñor. A través de micromecenado, "O Faiado da Memoria" rematou a longametraxe documental Desde dentro do corazón, e agora recorre ao mesmo sistema para o novo A volta dos nove, un proxecto no que levan anos traballando e queren agora, con apoio colectivo, rematar. "O Faiado da Memoria" leva cinco anos traballando na recuperación de memoria, fotográfica, documental e histórica da man dos seus creadores Margarita Teijeiro e Antonio Caeiro, director do novo documental. Caeiro ten xa unha longa traxectoria no documentalismo histórico e participou en proxectos como Aillados, A memoria nos tempos do volfram, Esta noite, velada ou Desde dentro do Corazón, boa parte deles poden atoparse na súa páxina web. Pódese apoiar o novo documental desde a páxina de verkami.


Summary: O cabeza de lista de Nós-Candidatura Galega pola Coruña aposta por crear un marco galego de relacións laborais que favoreza a negociación colectiva e pide recuperar a indemnización de 45 días por despedimento.

O cabeza de lista de Nós-Candidatura Galega pola Coruña, Carlos Callón, defendeu esta cuarta feira que as empresas con grandes beneficios non poidan executar un ERE, durante un encontro con delegados e delegadas sindicais na Coruña. Insistiu na necesidade de derrogar as reformas laborais de PP e PSOE porque os seus efectos aumentaron o paro, a precariedade e a emigración. "A crise económica foi aproveitada polo PP para mudar o modelo de dereitos laborais por outro de indefensión, onde se pode traballar moitas horas e ser pobre, un modelo que a nova dereita prefire chamar flexiseguridade. Ese é o modelo que queremos derrogar", dixo Callón, que apostou nun marco galego de relacións laborais que favoreza a negociación colectiva. Propón crear unha renda de garantía para quen esgotou a prestación do paro. O número 1 pola Coruña de Nós recordou que Galiza está "á cola en salarios do Estado, pese a estar a cabeza en horas de traballo", polo que esixiu a transferencia das políticas de fomento do emprego e formación continua, así como dotar de máis medios para dotar de recursos contra o fraude na contratación. Entre outras propostas, Callón pediu recuperar a indemnización de 45 días por despedimento nos casos de improcedente ou nulo. Tamén a creación dunha "renda de garantía para todas as persoas que están en busca activa de emprego e xa esgotaron a prestación do paro, tendo en conta que hai 32.000 fogares sen ningún ingreso".


Summary: O lapis realiza a función do instrumento musical. Esvara polo papel nunha sorte de transo inducido. A pé de palco, o deseñador Pepe Barro (Pontedeume, 1955) intepreta o que escoita coa súa propia linguaxe: o debuxo. O jazz materialízase en retratos fuxidíos, de esguello, como cazados por sorpresa. Os que conforman o seu particular agasallo de fin de ano, Caderno de jazz.

"É apenas un divertimento", explica, "eu sempre debuxei, pero de xeito máis repousado. Quixen ver que saía a pé de palco". Saíron 13 rostros de 13 músicos, capturados en lugares míticos para o jazz galego como o Filloa ou o Garufa, da Coruña, o Teatro Colón da mesma cidade e o Círculo das Artes de Lugo. Os saxofonistas Wayne Shorter ou Lee Konitz, as pianistas Carla Bley ou Abe Rábade, ou o batería L.A.R. Legido son algúns dos protagonistas do Caderno de jazz, apenas unha reducida escolma dos cadernos de debuxo de Barro. Ao autor préstalle colocarse ao carón do escenario. "Esquezo o que estou facendo e sinto a música", acerta a resumir. E lembra os consellos de Matisse a respecto do debuxo, que gusta "modestamente" de atender: "Dicía que había que debuxar moitas veces o modelo ate sentir solto, máis libre". Como aquelas Figuraciós que Luís Seoane atrapaba na vida cotiá da metrópole -exiliado en Bos Aires-, Pepe Barro improvisa os seus deseños en tempo real. "Mais el facía trampas", ri, "porque os seus retratos non tiñan que imitarlle a ninguén. Os meus teñen modelo. Ademais, envieillo a case todos eles". Os retratos de Seoane eran de xente anónima, as que poboan a cidade. Os de Barro son dalgúns dos músicos de jazz en activo máis importantes. Mais a sombra de Seoane non remata aí. O deseñador gráfico -responsábel, por exemplo, da maqueta do semanario Sermos Galiza- denomina o seu Caderno de jazz coa palabra "nadaliña". "Usábana Díaz Pardo e Seoane. Non sei se a inventaron eles ou xa a usaba Camilo Díaz, pero a min gústame", di sobre a súa particular felcitación de inverno, que arriba aos seus amigos vía postal. "Iso forma parte do agasallo, sobre todo agora que só recibimos por correo comunicacións do banco", conclúe.


Summary: A tradución de narrativa é o núcleo do traballo da editorial Hugin e Mugin. Novelas e relatos de variada época -a partir do século XIX- compoñen as súas coleccións. Agora convocan a segunda edición do Premio Realia de Tradución Literaria para "recoñecer traducións inéditas á lingua galega de obras narrativas circunscritas á novela e á novela curta".

Dotado con 1.200 euros e a publicación do traballo, é de periodicidade bianual. Na primeira convocatoria gañou Detrás da máscara: o poder dunha muller, da escritora estadounidense Louisa Mary Alcott e orixinal de 1866. A versión galega é de Antía Veres Gesto. "O obxectivo do premio é outorgarlle visibilidade ao traballo dos profesionais da tradución", indican desde a editorial, "ademais, a obra gañadora será cedida á Biblioteca Virtual (Bivir) da Asociación de Tradutores Galegos pasado un ano da publicación en papel". O prazo para recibir os orixinais remata o 1 de marzo de 2019. Hugin e Mugin sinala que o premio Realia é "a día de hoxe o único certame remunerado deste tipo aberto a calquera partipante". Outros galardóns como o Ramón Cabanillas ou o Lois Tobío desapareceron. O Plácido Castro perdeu a compensación económica. E o da Gala do Libro Galego "é de carácter honorífico". O Premio de Tradución da Universidade de Vigo, lembran, "conta felizmente cunha partida coa que remunerar o gañador" mais só poden participar "persoas vinculadas á institución". O Premio Realia de Tradución Literaria conta coa colaboración do Concello de Santiago de Compostela.


A borrasca Karine deixou máis de 260 incidencias ao seu paso pola Galiza. Así, nas últimas doce horas, o 112 Galiza xestionou maioritariamente intervencións relacionadas coa caída de árbores e o desprazamento de obxectos ás vías. Segundo informou o 112, o efecto do vento "está a causar problemas nas estradas debido á caída de vexetación, restos de pedras e terra e partes do mobiliario urbano que poden sorprender aos condutores". O maior número de incidentes rexistrados no 112 ten que ver con árbores e pólas, debido ao que se atenderon 170 chamadas motivadas por esta situación e para o que se necesitou a intervención dos distintos equipos de salvamento, así como de limpeza e mantemento de estradas. Así mesmo, o 112 destaca os incidentes ocasionados por obxectos e mobiliario urbano desprazados ás vías, que sumaron máis dunha trintena de intervencións dos servizos de emerxencias; e inundacións puntuais en vivendas, baixos e garaxes sen que se rexistrasen feridos. O vento deixou refachos de intensidade máxima entre este domingo e a mañá desta segunda feira co paso da borrasca Karine de 150 quilómetros por hora en Cervantes e de 143,6 km/h en Manzaneda. O 112 fixo fincapé tamén na actividade dos efectivos de emerxencias que, nunha ducia de casos, "permitiu reducir o nivel de risco ante estruturas e elementos inestábeis, como poden ser xanelas, persianas, cables, postes, etc". Deste xeito, desde as 20,00 horas deste domingo e até as 8,00 horas desta segunda feira, o 112 Galicia contabilizou 266 incidentes, dos cales 170 estiveron motivados pola caída de árbores e máis de 30 por obxectos que se desprazaron ás vías. En menor medida, producíronse inundacións en rúas, vivendas, baixos e garaxes (sete intervencións), sen que esta situación provocase dano algún ás persoas, concretaron as mesmas fontes. En xeral todo o país sentiu os efectos de Karine, aínda que 112 destaca o número de intervencións rexistradas en Vigo, Ponteareas, Moaña ou Salceda de Caselas; Ramirás ou San Cibrao; Lugo capital ou Portomarín,; e Betanzos, Brión, Teo ou Santiago.


Summary: Un cambio nos prezos no sistema informático de Sanidade impediu subministrar centos de fármacos na cuarta xornada do copagamento, entre eles analxésicos indicados para persoas que viñan de someterse a unha intervención cirúrxica

Sucedeu dende, aproximadamente, a metade da xornada do martes ata arredor das seis da tarde do mércores. No terceiro e cuarto día da entrada en vigor do novo copagamento de medicamentos as farmacias galegas atopáronse cun novo e inesperado problema. Ao accederen ao sistema informático da receita electrónica, que inclúe os prezos de referencia dos diversos fármacos, atopáronse con que o abano de posibilidades se reducira radicalmente e sen previo aviso. "O Sergas ou o Ministerio cortaran e só deixaban dispensar o de prezo menor", resumen fontes do sector consultadas por Praza Pública impedindo, a efectos prácticos, que moitos pacientes puidesen acceder ao produto que lles viña de ser receitado polo seu médico. "Cada medicamento ten un prezo de referencia" que deriva en que o sistema informático lle indique aos profesionais das oficinas de farmacia "cales se poden dar polo seguro e cales non". Isto non é novidoso, pero si o foi que o sistema se volvese radicalmente restritivo, sen que nas farmacias soubesen sequera se os responsables estaban "no Sergas ou en Madrid". Realmente, o que sucedera é que a Consellería de Sanidade viña de aplicar unha actualización de prezos ordenada polo Ministerio, que supuña, efectivamente, unha notable diminución dos importes dos medicamentos que entran no sistema público de saúde. E un erro informático fixo o resto. Ao reducirse os prezos reducíronse tamén os posibles medicamentos que era posible dispensar, provocando desabastecementos puntuais, nuns casos e que, noutros, directamente, "non tivésemos unha opción para darlles", explica un farmacéutico do entorno da Coruña. "Había pacientes que saían do hospital co seu tratamento para a dor, pero non o podían coller porque non había xenéricos" "Hai laboratorios que non teñen moléculas comercializadas aos prezos que se indicaban", explica, nun contexto que non dubida en definir como de verdadeiro "colapso en toda Galicia". Ao desconcerto dos responsables das farmacias e dos seus empregados uníase a contrariedade e mesmo as situacións de emerxencia dalgúns doentes. "Había pacientes que saían do hospital", acabados de someter a unha intervención cirúrxica, "co seu tratamento para a dor, pero non o podían coller porque non había xenéricos" que entrasen nos novos e restritivos limiares de prezos. Ten isto que ver co novo copagamento? Non directamente, pero a combinación de ambos factores deu lugar a un cóctel de difícil xestión a pé de rúa. Nas liñas telefónicas habilitadas polos colexios de farmacéuticos para solucionar dúbidas sobre o novo sistema de achegas económicas -cuxa aplicación informática está, en xeral, a funcionar con normalidade- atopáronse cun aluvión de consultas relacionadas coas inesperadas dificultades de dispensación para as que, ademais, non tiñan resposta. "Era practicamente imposible contactar co colexio", sinala o mesmo profesional consultado por Praza, que puido contrastar a verdadeira irritación que reinaba neste órgano cando, por fin, puido establecer unha conversa telefónica cos seus responsables. Finalmente, contra o remate da tarde do mércores o sistema volveu funcionar correctamente e os medicamentos puideron dispensarse de novo. Para as fontes do sector consultadas por este diario este episodio, por anecdótico que sexa, non é máis ca unha mostra de que "estamos a mercé de movementos dun día para outro", "improvisacións" que os farmacéuticos e farmacéuticas teñen que afrontar e tentar xestionar de cara á súa clientela. Mentres, dende a Consellería mantense que a plataforma da receita electrónica veu "rexistrando unha actividade normal" nos últimos días e dende as farmacias censúrase a lentitude que o departamento que dirixe Rocío Mosquera amosou para dar resposta a esta incidencia, tan puntual como grave.


Summary: "Patrimonio Nacional debe iniciar de maneira urxente o proceso xurídico para recuperar o Pazo de Meirás como ben público". Así reza a comunicación que a Deputación da Coruña vén de remtir ao Goberno español. Concretamente a Patrimonio e á nova Dirección Xeral de Memoria Histórica.

A vicepresidenta do ente provincial, Goretti Sanmartín, asina a misiva e lembra que, despois da morte da filla do ditador o pasado decembro, "hai indicios de que a familia Franco quere vender o pazo. Antes de que aconteza é preciso activar a vía xurídica para recuperalo". A Deputación da Coruña lembra ao Executivo de Pedro Sánchez que posúe un informe xurídico que abre a posibilidade da vía xudicial de reintegración de Meirás ao demostrar que pasou a mans de Franco a través dunha compra-venda ficticia. O documento elaborouno a Xunta pro Devolución do Pazo de Meirás. "Estamos en disposición de argumentar documentalmente este feito para darlle consistencia á reclamación xudicial e mesmo hai nova documentación", asegura Sanmartín. Segundo a número 2 do ente provincial, a comisión constituída no Parlamento de Galiza "confirma a viabilidade desta liña de traballo para recuperar Meirás". As conclusións da Xunta pro Devolución indican que a compra do pazo foi, no seu día, simulada, e que houbo desvío de fondos desde Patrimonio Nacional "para o mantemento do inmoble, para subministrar alimentos e outros enseres". A Dirección Xeral da Memoria Histórica, creada polo Goberno español, diríxea Fernando Martínez López. "Queremos que o Pazo de Meirás estea incluído na axenda inmediata do novo organismo", conclúe Goretti Sanmartín.


De vivir en París, tras os atentados probablemente acudiría a esa manifestación que xorde antes de nada da conmoción e da necesidade tanto de expresar emocións e dó como de reafirmar a existencia dunha comunidade que se ve cuestionada. Probablemente acudiría a esa manifestación, pero... Podería soportar marchar tras esa cabeceira de políticos, moitos dos cales acaban de colaborar na guerra contra Siria? Faltaron alí o presidente de EE UU e os xeques sauditas e dos emiratos. Como poden ter tanta cara de arrogarse a defensa das liberdades propias cando acaban de comezar unha guerra inxusta que xa acabou con centos de miles de persoas e destruído un país? O tal Estado Islámico levantouse inicialmente sobre parte do territorio arrebatado ao réxime sirio. Hai menos dun ano almorzabamos todos os días con supostas noticias sobre o malo que era Irán e o réxime sirio de Bashar Hafez al-Asad, dixéronnos que era tan intolerable que gobernase aquel tirano que non quedou máis remedio que empezar unha guerra. Nada menos. Todo era moito máis simple, tratábase dun réxime que era un obstáculo para esa estraña e sinistra trama de intereses que une a EE UU, Israel, a leira dos Saud e os emiratos? E alí foron os novos "soldados da liberdade", igual que no Afganistán dos anos oitenta cando lindaba aínda coa URSS, entón foron os muyahidíns quen deron lugar a Al Qaeda e agora os do "Estado Islámico". Foron eses mesmos dirixentes que marchaban na cabeceira da manifestación e que din protexer as nosas liberdades quen financiaron, impulsaron e armaron os terroristas. A eses que antes eran heroes contra un malvado tirano e que agora volven aos Estados europeos co seu odio fanático e as súas consignas. Desde hai poucos meses xa desapareceron das supostas noticias as maldades de Irán e do réxime sirio. Teño que preguntarme, seguen sendo moi, regular ou pouco malos eses Estados? Parece que foi peor o remedio que a suposta enfermidade. Ou os atentados en territorio europeo son custes calculados e aceptados de antemán en certos despachos sinistros? O que me sorprende, para ben, é que Merkel recoñecese que "o islam forma parte de Alemaña" e o que non me sorprende é que o presidente dun Estado étnico e de ideoloxía racista, como é Netanyahu, anime os cidadáns franceses xudeus a abandonar Francia e marchar a Israel. O fundamentalismo non é patrimonio dunha relixión nin dun pobo nin dun Estado, está ao alcance de calquera. E tamén me pregunto polo sucedido á revista Charlie Hebdo e a unha tenda xudía. O ocorrido, asasinatos implacables a obxectivos moi rechamantes, cuestiona o modo de vida dos europeos, sociedades máis ou menos laicas, e tamén volve utilizar o argumento da suposta perversidade dos xudeus. Analizar a intención de apuntar a eses dous obxectivos levaríanos lonxe, quedo aquí co papel de Charlie Hebdo. Non sigo esa publicación e non podo analizar a súa liña editorial, até que punto é ecuánime nas súas críticas ou é partidista ou xenófoba. Do que si estou seguro é de que a elemental cortesía ou consideración cara aos demais dinos que unha cousa é faltar ao respecto ás crenzas propias, ou as do mundo ao que cre pertencer un e outra é faltar ao respecto ás crenzas doutros. Nun caso un ten toda a autoridade moral para facelo pero no outro é preciso ser respectuoso ou prudente ao criticar. É necesaria esa nova portada desa revista que vai ofender a moitas persoas que son de crenza islámica pero non son terroristas? Teño a impresión de que unha parte dos franceses cren vivir no país da torre Eiffel, os acordeóns e a baguette e outros, quen viven nos suburbios, cren vivir nun lugar intermedio entre o limbo e a desesperación. Paréceme que neses barrios suburbiais non hai moitos compradores do novo número desa revista satírica.


Summary: A reclamación iniciada por case tres mil consumidores e consumidoras contra CIDE HC Energía bota abaixo o cobro de dous euros por factura cando o pagamento non se domiciliaba. Ademais, a empresa devolverá os cartos cobrados de máis.

A demanda colectiva que hai dous anos se iniciou en Pontevedra contra a distribuidora de electricidade CIDE HC Energía finalizou con éxito para os consumidores e consumidoras, obrigando o Xulgado do Mercantil número un á empresa a eliminar unha cláusula abusiva dos seus contratos, pola que cobraba dous euros por factura cando o pagamento non se realizaba a través dunha domiciliación bancaria. A empresa, ademais, devolverá os cartos cobrados de máis por esta vía, un total de 37.984 euros, segundo se recolle na web de Facua. Segundo a Fiscalía de Pontevedra, en novembro de 2013 detectouse o cobro "dun recargo aos consumidores como penalización pola utilización dun medio de pagamento distinto da domiciliación bancaria". Os contratos incluían una cláusula que indicaba que "en caso de que o cliente, a excepción de concellos e organismos públicos, utilizase formas distintas á domiciliación bancaria, e mentres se manteña esta situación, se lle aplicará en cada factura unha comisión de dous euros (...), cuxo importe deberá aboar xunto co resto dos conceptos devengados". No auto, con data de 5 de novembro, a compañía comprometeuse a non incluír a cláusula nos contratos realizados con posterioridade á resolución e a consignar na conta corrente do xulgado os 37.984 euros reclamados. Posteriormente, o organismo reintegrará o importe a cada un dos afectados e afectadas que estean debidamente identificados e identificadas.


Summary: O BNG rexistrou iniciativas no Parlamento da Galiza e no Congreso para solicitar non só o "rescate" da concesión da AP-9, actualmente en mans de Audasa, senón tamén "que se reprobe" a decisión dos Gobernos do socialista Felipe González e do popular José María Aznar de prorrogar a concesión nos anos 1994 e 2000, respectivamente.

Así o avanzou na sexta feira a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, quen compareceu xunto ao deputado autonómico Luís Bará nunha rolda de prensa na que insistiu na "ilegalidade" de ambas as extensións. A semana pasada a Comisión Europea decidiu emprender accións legais por considerar que a prórroga acordada polo Executivo de Aznar até 2048 podía vulnerar o dereito comunitario. No entanto, o Bloque insiste en que hai que anular ambas as ampliacións e "rescatar a AP-9" para que quede "libre de peaxes". Este paso adiante das institucións europeas, a xuízo de Pontón, abre unha "porta clarísima" á supresión da concesión, unha dirección cara á que "a Xunta e o Goberno español deben camiñar xuntos". "É unha cuestión chave de país para frear o agravio que significou a AP-9 para a Galiza", agregou. A portavoz nacional do BNG insistiu en que a Autoestrada do Atlántico está xa "requeteamortizada" despois de anos de "beneficios multimillonarios" percibidos por Audasa. En total, cifrou en 1.091 millóns de euros o montante pagado "en peaxes ilegais". Ademais, Ana Pontón lembrou que as infraestruturas construídas "na mesma época" xa non teñen peaxes "ou están a piques de deixar de telas", polo que a gratuidade e o rescate da AP-9 "non só é xusto, senón que é posíbel". "Débese unha desculpa aos galegos por unhas peaxes que non só eran unha discriminación, senón que tamén constituían unha ilegalidade", sentenciou a líder nacionalista. As iniciativas rexistradas polo BNG no Parlamento galego súmanse ás xa avanzadas a pasada sexta feira polo deputado no Congreso, Néstor Rego, quen levará esta cuestión ás Cortes Xerais. Estafa permanente Pola súa banda, o deputado Luís Bará insistiu no "agravio" e "estafa permanente" que supón a concesión e o cobro polo uso da autoestrada, unha historia que comezou coa primeira ampliación en 1994 e continuou coa segunda do ano 2000. A isto engadiu a "privatización" de Aznar no 2003, cando -lembrou- Alberto Núñez Feixoo era o vicepresidente da Xunta e conselleiro de Política Territorial, máis os "agasallos fiscais" concedidos durante a etapa deste mesmo presidente do Goberno e posteriores convenios que deron pé a "incrementos abusivos" das peaxes. "Todo isto o que pon de manifesto é que hai unha grande operación de Estado dun auténtico cambalache no que participan os grandes poderes do Estado cos dous grandes partidos do Estado para favorecer o enriquecemento da concesionaria a conta dos intereses do noso país", denunciou Bará. O deputado nacionalista acusou a Feixoo de ser "cómplice" e de ter "absoluta conivencia" en toda esta historia, tendo en conta que "non denunciou a situación ilegal" da autoestrada a pesar de contar cun informe do Consello Consultivo -solicitado pola propia Xunta e emitido en 2020- que declaraba nulas de pleno dereito as subidas das peaxes. "O único cambio da historia deste agravio tivo que ver coa intervención do BNG, pondo enriba da mesa a transferencia (da titularidade) e conseguindo unha rebaixa histórica", reivindicou Bará.


Summary: Unha achega sobre a represión franquista en San Clodio de Ribas de Sil

11 de maio de 1937.Axiña amencerá. Once homes comparten a mesma cela no Cárcere Provincial de Lugo. Todos foran acusados de rebelión militar pola súa actuación na defensa da República entre os días 18 e 22 de xullo de 1936 en San Clodio de Ribas de Sil (Lugo): Nemesio Prieto Ferreiro, Manuel Álvarez Martínez, Enrique Martínez Franco, Bienvenido Bao Fernández, Albino Núñez Rodríguez, Manuel Díaz López "Mataovellas", Bautista Martínez Fernández, Toribio Rodríguez Torres, Rogelio Padín París, Dionisio García Fraga e José Darriba Puente. José María Darriba Puente nacera en San Clodio o 13 de xullo de 1917 e era fillo natural de Alicia Puente Fernández, 'A Licha'. Pero o seu pai tiña nome e apelidos: José Darriba Suárez e realizaba en 1917 o servizo militar en Madrid. En 1920 casou con Alicia e recoñeceu o seu fillo. En 1922, Darriba Suárez será destinado a León. O pequeno José recibirá unha educación relixiosa nos Maristas. O seu pai vai ascendendo na xerarquía militar e chega a sarxento. A vida sorríalle á familia até a proclamación da Segunda República o 14 de abril de 1931. No seu desexo de transformar e fidelizar o estamento castrense, o Goberno Provisional aproba uns decretos entre abril e setembro (refundidos na "Lei Azaña"). Darriba Suárez, monárquico e tradicionalista, solicita o seu pase á "situación de retirado". Concedido en decembro de 1931 a familia volve a San Clodio. José Darriba foi fusilado a canda 11 veciños de Ribas de Sil o 11 de maio de 1937 José Darriba Puente ten 14 anos. Remata os seus estudos e traballa como caldeireiro para Pío López Ojea, industrial da localidade. Participa de forma activa na vida cultural do pobo como membro do grupo de teatro da Sociedad Cultural y Recreativa Artesana. A loita dun socialista No eido político, José Darriba Puente non herdara a ideoloxía do seu pai. A súa conciencia de clase lévao a afiliarse á UXT e á Agrupación Socialista Obrera de Oficios Varios "Fraternidad y Trabajo", presidida por Marcelino Fernández Prada, quen se converterá no primeiro alcalde socialista de San Clodio en maio de 1931. Sen dúbida, a chegada de Marcelino, a súa influencia, afastou aínda máis os dous Darriba. A persoa na que se está convertendo o mozo Darriba contraviña os desexos do seu pai. Os camiños de ambos separaríanse en xullo de 1936 para sempre: mentres o sarxento retirado se presentaba o 20 de xullo na Comandancia Militar de Monforte para reincorporarse ao servizo da sublevación, o mozo Darriba aliñábase co seu alcalde para defender a democracia. San Clodio de Ribas de Sil foi un dos lugares que opuxeron maior resistencia. O alcalde axiña organizou a defensa da legalidade republicana. Aguantan durante catro días, até que o 22 de xullo falanxistas, Garda Civil e Carabineiros de Quiroga e mais efectivos da Garda Civil de Lugo, todos baixo o mando do capitán López de Haro e Rey, entran no pobo dobregando a resistencia coa súa superioridade de armamento. José Ferreiro Rodríguez, sarxento da Garda Civil de Quiroga, abrirá en setembro un atestado por denuncias de veciños que reclamaban uns pagos pendentes. Un dos nomes que se citan é o de José Darriba Puente. Seis son os dedos acusadores que sinalan Darriba, catro os delitos que se lle imputan: portador de armas, encargado de fornecer de municións os compañeiros na ponte de ferro, cortar os fíos do teléfono público e, motivo da denuncia, presentarse na farmacia cuns vales para comprar produtos susceptíbeis de converterse en explosivos. O sarxento Ferreiro cre que Darriba Puente formou parte do grupo dos cooperantes coa República e ordena o seu encarceramento. José Darriba Puente ingresa no cárcere de Monforte o 22 de novembro de 1936 procesado na causa 1.312. Dous meses despois, é reclamado polo xuíz Mariano Pérez Hickman e Hickman, a quen se lle encomendara a instrución do sumario 636/36, ao que se lle engade, entre outras, a causa 1.312. Prisión e morte de Darriba O 21 de xaneiro de 1937, José Darriba Puente e outros 21 presos son trasladados ao Cárcere Provincial de Lugo. En marzo, Hickman envía o sumario ao auditor de Guerra, Eugenio Pereiro Courtier, quen atopa probas suficientes para xulgar a Darriba. A causa 636/36 suma un total de trinta e tres procesados. O 11 de abril, os acusados escoitan formalmente os cargos que se lles imputan e solicitan a comparecencia de testemuñas. Darriba requirirá a presenza de Armando López Vila, xefe da Falanxe local; Leopoldo Rodríguez, administrador da casa Batanero, e o cura José Gómez. López Vila e Leopoldo Rodríguez non falarán en favor de Darriba; o párroco, non comparecerá. O 12 de abril ten lugar o consello de guerra na Deputación Provincial de Lugo, actuando como fiscal José López Ardá. Dos 33 acusados, Ardá solicita a pena de morte para 10 deles. O ditame do Consello non se fai esperar. Só un procesado obtén a absolución; 19 son condenados a reclusión con penas que oscilan entre a cadea perpetua e os 12 anos e 1 día; para outros 12, aplícase a pena máxima. Pasadas as 12 da noite do 11 de maio de 1937, os once presos son levados perante o xuíz Salgado. Xa quedan "en capilla". Minutos antes das seis da mañá véñenos buscar. Son levados fronte ás tapias do cuartel da Garda Civil. En apenas uns segundos todo termina para Darriba e os seus compañeiros. Son enterrados no cemiterio de Magoi. Fila primeira, tumba dezaseis para José Darriba Puente. Un camposanto demasiado afastado para que unha nai poida levar flores ao seu fillo. E despois, silencio. Unha omertá de máis de oitenta anos.


Summary: A entrevista con Mercedes Leobalde non se limitou só a unha agradábel conversa. A autora do poemario erótico Chamádeme Eva tivo a ben agasallarnos cun relato inédito que escribiu para un obradoiro impartido por Antía Otero. E Antía Otero tivo a ben agasallarnos co texto que escribiu para a presentación de Chamádeme Eva.

Hai persoas que piden permiso ás palabras para poder escribir e outras que negocian directamente con elas. Mercedes, pertence ao grupo das segundas. Non pide permiso. Coñece o material co que traballa e contrúe pensando directamente no trazado, elaborando un edificio poético cun marcado fío narrativo. Sabe que Eva pode ser transxénero. Elexir dicir "queres facer o cisne?" ou sentar no bordo da cama nun día laborable, e recordar o universo que se encerra no sabor das anchoas mentras na radio Led Zeppelin canta 'Can Negro': Eh, eh, mamá, con ese forma de moverte vas sudar, vas desfrutar Oh, oh, pequena, meneándote así vaste poñer fervendo, vaiche arderEh, eh, pequena, cando camiñas dese xeito mira como pinga o mel, non podo despegarmeTeño que moverme, non podo quedar quieto, teño un corazón ardente, nada me comprace E nesta tipoloxía non hai lugar para o rubor... Só espazo para comprender a soedade, a ansia, o cuscús nos dedos e a sémola na boca, o sexo, o desapego, a dor e a morte. Mercedes achéganos ao erotismo dende un eu poético que xurde inmenso e que no nome de Eva non treme para dicir: "Ven, acollereite coa lentura da terra. A túa patria son eu" (((Fragmento da presentación que Antía Otero fixo do poemario de Mercedes Leobalde na libraría Lila, en Compostela. A seguir a conversaque tivemos coa autora, quen pedíu expresamente non ser tratada de vostede))) Vou comezar, se mo permites, con algo anecdótico que me chamou moito a atención. Tratei de o conseguir o libro para o ler antes de termos esta conversa e procureino primeiro na biblioteca da USC. Non o atopei, mais si que tiñan un libro teu: Curso de linguaxe administrativa. Como se pasa de aquí á poesía erótica? "É posible pasar da documentación xurídica á poesía mesmo varias veces no día, e faise con gusto, como saír dun paramo para entrar nun val vizoso, esa é a sensación" Coa linguaxe xurídico-administrativa tocoume lidar a diario desde que rematei a carreira, por cuestións laborais. Ese manual escribímolo entre unha compañeira e mais eu hai xa moitos anos. En principio tratábase de elaborar material para impartir os cursos de linguaxe administrativa galega, só ía circular en fotocopias entre o profesorado, pero acabouse publicando. Posteriormente, co paso dos anos, o libro foi revisado e ampliado coas achegas doutros autores e se che digo a verdade nin coñezo a versión definitiva. Da linguaxe administrativa á poesía erótica pásase moi facilmente! Ser son coma auga e aceite, claro, pero caben no mesmo vaso. Así que é posible pasar da documentación xurídica á poesía mesmo varias veces no día, e faise con gusto, como saír dun paramo para entrar nun val vizoso, esa é a sensación. "Sentía a necesidade de me atrever en serio coa poesía" Se todas escribimos pola necesidade de expresar algo, cal era a túa necesidade con este libro? Tivo algo a ver nel a túa experiencia traballando nos xulgados? Pregúntocho porque me pareceu unha historia dura.... real, quizais? A necesidade era a de atreverme en serio coa poesía, e iso implicaba elaborar un poemario, algo con unidade e coherencia internas, pois ata ese momento só escribira poemas soltos e sen relación entre eles. En canto á historia que hai en Chamádeme Eva, non ten que ver cun caso concreto, nin xudicial nin extraxudicial, é só ficción literaria. Pero ben podería ser real. Animácheste a te presentar a concursos e a publicar após participar en dous obradoiros con Antía Otero. O libro arrinca cunha dedicatoria: "Á miña xente, a que me impulsa". É cousa miña ou Chamádeme Eva ten detrás un exercicio de empoderamento da súa autora? "O libro xurdiu como un pequeno reto persoal mais é certo que recibir un premio e ver a túa obra publicada implica un certo recoñecemento social que quizais si se toque nalgún punto co empoderamento" O poemario leva unha dedicatoria colectiva porque me sentía en débeda con moitas persoas, en particular con esas que che infunden confianza e che poñen unhas grandes ás nos pés, nunca lastre. Por iso ao dicir "a miña xente" non falaba de lazos familiares nin de amizade. Ou non só. Falaba de apoio. Sobre se foi un exercicio de empoderamento... non o creo. Empoderamento constrúese sobre o substantivo poder e iso pouco ten que ver propiamente coa publicación dun libro, non? O libro xurdiu como un pequeno reto persoal, xa che digo, foi propoñerse dar ese salto, e con escribilo xa me tería sentido satisfeita. O que si é certo é que o feito de recibir un premio e ver a túa obra publicada implica un certo recoñecemento social que quizais si se toque nalgún punto co empoderamento que mencionas. "Non me dou aburrido, non son capaz", afirmas no teu Twitter. Ten mérito ese optimismo cando no teu emprego te arrodeas da cinsa da linguaxe e os termos xurídicos... Non é optimismo. É unha constatación que vale para a vida en xeral. A materia de traballo é árida, pero tocoume a grandísima sorte de ter dúas compañeiras estupendas e tratamos de levalo con humor. É ben atinado o que dis da linguaxe xurídica, verdadeiramente cinsenta por agrisallada e seca. Pero ao mesmo tempo posúe unha complexidade terminolóxica e sintáctica que fai que traballar con ela requira atención e concentración, así que mentres te ocupas de a 'descifrar' estás moi entretida, e máis se se trata de vertela despois con precisión e corrección a outra lingua. "Confésoche que cos textos máis rutineiros acaba unha por desenvolver a capacidade de traducir 'en automático', de xeito que podes poñer os cascos, escoitar música e traducir mentres o outro hemisferio do cerebro divaga no seu" E por outra banda, confésoche que cos textos máis rutineiros acaba unha por desenvolver a capacidade de traducir 'en automático', de xeito que podes poñer os cascos, escoitar música e traducir mentres o outro hemisferio do cerebro divaga no seu. Pero non te alarmes, eh! Que logo todos os documentos son cotexados e revisados entre dúas! [risas] No limiar desta obra dis que ten escrito moitos outros textos antes, mais que non te atreviches a os publicar. Agallasaríasme cun bocadiño dalgún deles, dun que gostes especialmente? Ben, copio unha narración breve, un exercicio para un obradoiro de Antía --reférese a Antía Otero--, por ser o primeiro texto meu que lin en público e porque a partir del cambiou algo. Quizais comezou algo. Leva data de outubro de 2011 e ata música de acompañamento: 'Spiritual', Beyond the Missouri Sky (Short Stories) (Charlie Haden & Pat Metheny - Verve, 1997) O ceo exerce a mesma fascinación do lume, convida a deixar vagar o pensamento sen control, deténdose nas parvadas máis parvas ou en nada en concreto. A casa en calma, o xardín en calma; esta vez non hai gatos ás carreiras, vese que eles son máis de Perseidas. Estou moi ben soa, tan viva, tan tranquila. Fito a negrura estrelada querendo abarcar a bóveda completa. Unha estrela cae pola dereita (o leste?, o nordeste?), visible só uns breves centímetros aos nosos ollos. Non pestanexar. Non pestanexar demasiado. Ao momento e cara á esquerda aparece unha máis trazando outro instante, un anaquiño de elipse. Son moi rápidas (fugaces, claro), pouco tempo para saborealas. Esta vez lémbrome e pido un desexo. Un par de minutos transcorren ata a próxima estrela, que é distinta, máis baixa e definida, unha pequena bóla incandescente que se dirixe cara á terra co seu rabo de luz. Imaxino un meteorito precipitándose sobre Cambre e abrindo unha terrible fochanca. Ou sobre A Coruña talvez, nesa dirección caía. Darano mañá nas noticias. Non me preocupa. O ceo, mesmo nos instantes en que nada nel se move, está rotundo e espectacular. Hoxe, estrañamente, semella máis imperturbable ca nunca, capaz de deglutir calquera alteración por magnífica que sexa e asimilala ao seu estatismo radical. Se cadra por iso resulta acolledor coma un teito e libera xenerosamente unha quietude sutil que eu respiro cos pulmóns ben abertos, cos poros todos ben abertos. Outra estrela, pareceume, imaxineina ao mellor, foi como vista polo retrovisor. Creo que podería durmir aquí fóra, o edredón ampárame tanto do frío, noto a calor do meu corpo debaixo del, edredón invernadoiro. Ladra o can dalgún veciño e a superpoboada colonia de grilos do xardín celebra, como non, que chovan estrelas. Continúo observando o firmamento e pérdeseme a vista nun diminuto puntiño, tan minúsculo que non debe ser un astro nin ningún corpo celeste, só un lucecú doutra galaxia. Pecho os ollos, bebo do aire fresco e calmo e só agora son consciente do latexo absolutamente pausado do meu corazón. Síntome en paz e plena, e penso que se cadra non cambiaría este momento por unha viaxe ao Caribe, que preguiza terme que mover agora para coller o avión. Cavilo tamén na posibilidade de adaptar este texto como a descrición dun espazo. Podería servir, un par de espazos hainos, tres quizais. Érgome da hamaca e envolta no edredón camiño, levito, cara á casa. Entro na cociña e volvo para fóra cun plátano pelado e unha mazá sen pelar. O plátano é moi rico pero ten ese defecto da sequidade, de facerse papa na boca. Sería deliciosa unha laranxa con sabor a plátano, un plátano co zume dunha laranxa. A mazá sábeme a pan de estrela. "A asistencia aos obradoiros literarios e tamén a insistencia dalgunhas voces amigas fóronme dando unha concepción da escritura non como un acto que se esgota en si mesmo senón como algo que se completa cando é compartido" Moi fermoso, certamente. Por que non te atreviches a publicalos? Non era non atreverse. Era simplemente algo que non me pasaba pola cabeza. Si, escribía de cando en vez, de maneira asistemática, sen disciplina ningunha. Gustábame e facíao, como podía darme por debuxar ou facer puzzles, pero no momento en que remataba o texto, remataba o proceso, non vía a necesidade de darllo a ler a ninguén nin de facelo público. A asistencia aos obradoiros literarios e tamén a insistencia dalgunhas voces amigas fóronme dando outra perspectiva, unha concepción da escritura non xa como un acto que se esgota en si mesmo senón como algo que se completa cando é compartido. Eses "(in)equívocos sinais de amor" agochan unha crítica ao amor romántico, a esa concepción do terrorismo machista como 'crime pasional'? Si, posto que "(in)equívocos" leva o prefixo entre paréntese, esa sería unha das lecturas posibles. A violencia exercida sobre outra persoa malamente pode ser considerada como un sinal de amor, por moito que algúns pretendan defender tal disparate. "A violencia exercida sobre outra persoa malamente pode ser considerada como un sinal de amor, por moito que algúns pretendan defender tal disparate" Pero por outra banda o libro está aberto á posibilidade de que nun determinado momento da súa evolución persoal a protagonista procure, voluntaria e conscientemente, experiencias que a acheguen a algún límite, vivencias extremas que a leven quizais a coñecerse a si mesma ata as capas máis fondas. Pero estariamos xa ante relacións doutro tipo, sempre dentro dun xogo consentido. Chamádeme Eva semella unha historia vivida a lume lento, onde encaixa moi ben o erotismo. Mais racha coa celeridade da nosa sociedade. Vivimos todo ás présas, tamén as relacións persoais, as sentimentais e até as sexuais... non achas? Por suposto, concordo plenamente. É o noso castigo, a pena que temos que pagar por vivir nunha sociedade tan 'civilizada', tan organizadiña, tan tecnolóxica, tan consumista e no fondo tan pouco racional. Todo son présas, apuros, estrés... "Vivimos en equilibrio inestable entre a insatisfacción, a depresión e a ansiedade. Se non nos queda tempo apenas de pensar, aínda menos de coñecer a fondo a quen temos ao lado, mesmo na cama" Cada día, desde que espertamos no mellor do sono (e normalmente do soño) cun desagradable e insistente pitido ata as tantas da noite que nos deitamos, facemos mil cousas contrarias ao noso ritmo natural, aos 'tempos' do noso corpo e da nosa mente. Ou polo menos esa é a miña percepción, unha evidencia diaria. E así nos vai, como individuos e como sociedade, vivindo en equilibrio inestable entre a insatisfacción, a depresión e a ansiedade. E claro que as relacións persoais se resenten! Se non nos queda tempo apenas de pensar, aínda menos de coñecer a fondo a quen temos ao lado, mesmo na cama. Non temos remedio! Gostarías de acrecentar algunha cousa? Si! Que a USC debería facerse con algún exemplar de Chamádeme Eva [risas]


Summary: Cuarto día consecutivo de récord de falecementos por mor da Covid-19: nas últimas 24 horas morreron 221 persoas máis.

A pesar de "todo o esforço extraordinário que as escolas fizeram" para poderen dar aulas presenciais, "manda o princípio da precaução" e cómpre suspender as actividades lectivas durante 15 días, declarou o primeiro ministro de Portugal tras a reunión do Conselho de Ministros desenvolvida esta quinta feira. Costa xustificou a mudanza de parecer do Goberno sobre o feche das escolas coa nova variante do coronavirus, a coñecida como "cepa británica", que é máis facilmente contaxiada que as coñecidas anteriormente. "Apesar de os especialistas dizerem que este vírus não afecta mais a saúde, dizem que tem maior carga viral e uma velocidade de propagação muito maior. Essa interrupção tem custos e, por isso, decidimos que, em vez de uma interrupção presencial, há mesmo uma interrupção lectiva de actividades que pode ser compensada com encurtamento ou eliminação de outros períodos [de descanso]", manifestou. Polo tanto, enténdese que o feche en de todos os niveis do ensino en Portugal será, na práctica, un período vacacional, posteriormente compensado con días lectivos noutros períodos previstos de descanso no calendario escolar. A partir de hoxe, cando entra en efecto a medida, tan só permanecerán abertas as escolas para menores 12 anos cuxos proxenitores fan parte de grupos específicos (as chamadas profesións esenciais) e tamén os centros de ensino para crianzas com necesidades educativas especiais. O feche das escolas non é novo, xa se produciu o pasado mes de marzo tras a declaración da pandemia. Porén, nesta ocasión non haberá educación a distancia Difícil control parental Ao respecto, a Associação Nacional de Dirigentes Escolares (ANDE) criticou este aspecto. "Todos percebemos que há necessidade de medidas com urgência, que faz todo o sentido parar tudo, mas penso que não faz sentido interromper agora as aulas para depois passarmos para o ensino online", sinalou o seu presidente, Manuel Pereira. O alumnado, sinalou, regresou das vacacións do Nadal hai só 15 días. "Para eles uma interrupção é mais uma forma de se distanciarem da escola, o que não é bom, e estando sem aulas vão querer sair de casa, o que em termos de controlo da pandemia também não é bom", reflexionou o presidente de ANDE. Portugal, con dez millóns de habitantes, leva xa catro días consecutivos con récords en falecementos (167 na segunda feira, 218 na terza, 219 na cuarta e 221 onte) e vólvense a disparar os contaxios, que son algo inferiores ao pico de 14.647 da cuarta.


(En ampliación) BNG, ERC e EH Bildu informan da aprobación da emenda transaccional acordada co Goberno español, que parte dunha emenda conxunta entre as formacións galega, catalá e vasca pola que se crea un fondo de 10,5 millóns de euros de apoio á produción audiovisual en catalán, euskara e galego. A proposta aprobada establece axudas ou créditos a transferir mediante Convenios aos Organismos competentes das comunidades con lingua propia distinta ao castelán co fin de fomentar a produción, distribución e promoción da industria cinematográfica e audiovisual en linguas cooficiai Entre 2009 e 2011 existía xa un fondo, a través do Ministerio de Cultura, que apoiaba estas producións mais o Partido Popular eliminouno en 2012. De feito, indican as formacións soberanistas, na Lei do Cinema de 2007 establécese a creación deste fondo de subvencións co fin de promocionar e protexer o uso do resto de linguas oficiais, ademais do castelán, que deberán ser transferidas aos órganos competentes encargados de xestionar estes recursos. A proposta de BNG, ERC e EH Bildu vai na dirección de recuperar o devandito fondo dotándoo de 10,5 millóns de euros. Auidovisual A ministra de Política Territorial e voceira do Goberno, Isabel Rodríguez, confirmou nunha rolda de prensa esta semana que galego, catalán e euskera terán como mínimo un 6% de cota de contido audiovisual para todas as plataformas, despois de que ERC pactara esta medida co Executivo estatal, xunto coa "protección" a través dunha serie de axudas públicas. A Mesa pola Normalización Lingüística saíu esta cuarta feira ao paso das informacións publicadas nas últimas horas ao respecto do acordo acadado no Estado en relación á presenza das linguas oficiais na nova Lei do audiovisual, e apuntou a que "ningún acordo en Madrid sobre o audiovisual será suficiente, se non se chega ao solicitado en maio polo Parlamento galego".


Summary: A editorial Galaxia vén de homenaxear o escritor e lexicógrafo galego Marcial Valladares (1821-1923) polo bicentenario do seu nacemento, cunha reedición da súa novela Maxina ou a filla espuria. A obra, que foi publicada por entregas no ano 1880, está considerada como o primeiro exemplo de novela galega moderna. Galaxia busca con esta nova tirada pór o foco nun dos autores chave para entender a etapa do Rexurdimento, ao tempo que recupera un dos títulos clásicos da literatura moderna do noso país.

Marcial Valladares Núñez naceu en Vilancosta, na Estrada, o 14 de xuño do ano 1821. Proviña dunha familia do rural, bastante acomodada a nivel económico. O seu pai fora un avogado que desenvolvera de xeito simultáneo a carreira política na Administración isabelina. A súa nai era filla dun dos avogados máis importantes da época na zona do Ulla. O doutor en Filoloxía Galega pola Universidade de Santiago de Compostela (USC) Xosé Antonio Fernández Salgado explica que Valladares naceu e creceu no seo dunha familia "fidalga", non tanto pola súa procedencia, xa que non pertencían á nobreza, senón pola súa posición acomodada. "Era unha familia con moitas posibilidades, moi culta para a súa época", engade Salgado, o maior experto na vida e obra do autor estradense. O pai do escritor sempre buscou darlles a mellor educación posíbel a el e as súas irmás, polo que desde moi novos cursaron os seus estudos en Santiago. Neses primeiros anos, Valladares recibiu nocións avanzadas en educación musical e lingüística. Foi nese momento cando comezou a aprender varios idiomas, entre eles o francés, que sería imprescindíbel para entender a súa obra novelística posteriormente. Xa na etapa universitaria, seguiu a tradición familiar e licenciouse en Dereito pola USC. Nestes anos de transición da adolescencia á idade adulta, comezou a manter relación con algúns dos persoeiros galegos da época. Entre eles pódese destacar a Neira de Mosquera, grande amigo do escritor que chegou a pasar épocas na casa familiar de Valladares, considerado un dos rexionalistas intelectuais que, xunto con Antolín Faraldo, apoiaron a Revolución de Abril do ano 1846. Tamén se xuntou cos irmáns Gil, debuxantes e matemáticos da época, e co militar e escritor ferrolán Díaz de Robles. Tras rematar a carreira no ano 1844, compaxinou o legal co político e viviu durante unha época en Madrid e en Zamora, onde desenvolveu labores administrativos. No ano 1850 regresou á Galiza como deputado provincial de Pontevedra, onde continuou até 1866. Valladares, que entrara na carreira política dentro da Unión Liberal de Leopoldo O'Donnell, nunca se significou publicamente como rexionalista. Porén, Salgado defende que, no referente ao cultural, o estradense si pode ser considerado como un protonacionalista. "Nos prólogos das súas obras sempre indicaba que o seu obxectivo era engrandecer Galiza para que a lingua non se perdera e os galegos puidesen sentirse orgullosos de selo", sinala o filólogo. Dedicación ao mundo das letras No ano 1866 decidiu renunciar ao seu posto na Deputación de Pontevedra e trasladouse á casa natal de Vilancosta para entregarse por completo ao mundo das letras. Nesta nova etapa vital destapouse como un gran lexicógrafo e un activista da recompilación folclórica. Desa dedicación naceu a relación por correspondencia que mantivo con Rosalía de Castro e co seu compañeiro Manuel Murguía. A Rosalía escribíalle sobre todo para preguntarlle polo significado de palabras que a autora empregaba nos seus textos. A Murguía enviáballe cantigas e mostras literarias que o estradense atopaba nos labores de recompilación folclórica, para que este as publicase na súa revista La Ilustración Gallega y Asturiana. Tamén se carteou cos irmáns De la Iglesia, co xornalista Enrique Labarta Pose, con Antonio Machado Álvarez -pai dos irmáns Machado-; con Alfredo Brañas e con Eduardo Pondal, entre outros. Aínda que a maioría das relacións que mantivo nesa época foron epistolares, o escritor trasladábase a Santiago de Compostela en moitas ocasións, no marco das súas tarefas lingüísticas e folclóricas. Precisamente, Salgado explica que para os seus contemporáneos, Marcial Valladares era sobre todo un lexicógrafo, autor dun dicionario do galego ao castelán. Aínda que foi autor dunha obra "moi polifacética" e "poliédrica", os seus traballos folclóricos e lexicográficos deixaron "agochadas" as súas achegas literarias, non tanto na faceta novelística senón que nas súas publicacións poéticas e líricas. "A súa relevancia literaria chegoulle xa moi avanzada a madurez vital", recoñece o experto no estradense, "o que non quita que desde un principio foi capaz de conxugar elementos lingüísticos, folclóricos e literarios nas súas obras". Unha obra con moitos rexistros A súa obra máis representativa, Maxina ou a filla espuria, non se librou tampouco desta "irrelevancia". A novela comezou a lanzarse por entregas o día 28 de xullo do ano 1880 en La Ilustración Gallega e Asturiana, e non foi publicada por completo até o ano 1890. Tiveron que pasar oitenta anos para que Carvalho Calero, co gallo do Día das Letras Galegas que se lle dedicou a Marcial Valladares no ano 1970, recompilase a novela e a reeditase. Nese momento foi cando Maxina ou a filla espuria comezou a tomar valor como primeira novela galega moderna. Trátase dunha novela de folletín na que conflúen varios elementos, o que lle da un carácter de novela ecléctica, que mestura rexistros da novela de enredos e a novela de costumes, entre outras. Seguindo ese modelo, o estradense engadiu na Maxina elementos folclóricos e cadros de costumes. En canto ao valor do texto como tal, Salgado afirma que "Maxina é un produto da época na que lle tocou vivir a Marcial Valladares". Na novela pódese ver a confluencia da súa ideoloxía tradicionalista co seu exercicio como lingüista. "El era un home moi tradicional, dunha moral moi correcta e moi relixiosa", engade o filólogo. Os primeiros parágrafos da novela son un reflexo do sentir de Valladares no momento no que a escribiu, cando xa fixera cincuenta anos. Algúns dos temas que se tratan en Maxina ou a filla espuria, como a orfandade ou a violación, xa apareceran noutros relatos do escritor. Un dos elementos máis representativos da novela é a caracterización dos personaxes a través da lingua. Nos diálogos apréciase como, mentres os labregos empregan a o galego, a burguesía e as altas clases falan en castelán. Tamén xogou de xeito maxistral cos diferentes rexistros lingüísticos escollidos. Para a voz do narrador optou por un "galego máis literario", mentres que a fala dos labregos reproduce os dialectos da zona e da época de xeito fidedigno. "O feito de tratarse da primeira novela en galego supuxo un exercicio de estilo para Valladares", destaca Salgado, "xa que non contaba con modelos previos nos que basearse". Iso non lle impediu superar todos os atrancos aos que se enfrontou, para rematar confeccionando unha narración "moi áxil" e "amena". Traballo "metódico" e "laborioso" Desde a primeira reedición de Maxina ou a filla espuria no ano 1970 até a actualidade, foron catro as novas edicións que se fixeron. O encargado da que se elaborou este ano, Xesús Domínguez Dono, explica que a Editorial Galaxia, que xa levara a cabo a reedición do ano 1970, ten como obxectivo "recordar a figura de Marcial Valladares como home de letras" polo bicentenario do seu nacemento. "Valladares quedara moi descontento coa publicación da súa novela en La Ilustración por todos os cambios que fixeran no texto", afirma Domínguez Dono, "polo que consideramos que era unha boa oportunidade sacar unha reedición da novela partindo do manuscrito orixinal que garda a Real Academia Galega (RAG) nos seus fondos". A última edición, do ano 2011, foi elaborada precisamente por Xosé Antonio Fernández Salgado. Nela, Salgado reproduciu de xeito literal a escrita e a ortografía do escritor estradense. Pola contra, nesta nova edición, Domínguez Dono levou a cabo o traballo de adaptación lingüística da obra para que fose máis comprensíbel e accesíbel para o público xeral. "A edición do 2011 feita por min era quizais máis apta para os filólogos", recoñece Salgado. Ademais, a nova versión vén acompañada dunha reprodución facsimilar do manuscrito orixinal de Marcial Valladares, cuxa elaboración supuxo un grande esforzo técnico e loxístico para a Editorial Galaxia. "O proceso de traballo foi metódico, laborioso e longo", explica Domínguez Dono. Para a reprodución de calquera obra, o primeiro paso que se debe dar é escanear a versión orixinal. No caso de Maxina ou a filla espuria, este proceso non se puido levar a cabo de forma convencional, ao tratarse dun caderno cun papel moi fino con 150 anos de antigüidade. Galaxia e a RAG contrataron unha empresa especializada que, mediante o uso de ferramentas e técnicas pouco lesivas, fotografou páxina a páxina cada folla do manuscrito. Rematado este proceso, o material obtido pasou ao departamento gráfico da Editorial Galaxia, que se encargou de coller cada unha das fotografías e limpar as pequenas impurezas e manchas de tinta e humidade que presentaba o papel, co obxectivo de presentalas o máis lexíbeis posíbel. Cada unha das páxinas requiriu unha cantidade de tempo e esforzo "moi ampla", mais o resultado final "ben o valeu". Salgado, que foi o encargado de escribir o prólogo desta nova edición, destaca que a reprodución do manuscrito orixinal "permite coñecer de primeira man o estilo caligráfico de Marcial Valladares". Pór en valor a literatura galega Tanto Domínguez Dono como Salgado coinciden en que a reedición e recuperación de novelas como Maxina ou a filla espuria son un exercicio fundamental para pór en valor a literatura galega. "Maxina é un gran clásico que estaba esquecido", afirma Salgado, "porque cada certo tempo volve reeditarse". O feito de que esta versión estea adaptada ás normas habituais pode facilitar que novos lectores queiran aproximarse á obra de Marcial Valladares. "Cando Maxina era de lectura obrigatoria nas escolas, era máis sinxela para as editoriais a súa difusión", sinala Domínguez Dono. Para Salgado, o problema non está en que Maxina ou a filla espuria deixase de ser unha lectura obrigatoria, senón que se atopa nos recortes do sistema nas carteiras de literatura e lingua galega. "Antes había unha materia de literatura galega que se impartía todo o ano; agora xa están unidas lingua e literatura", manifesta o doutor en Filoloxía galega. Ademais, cre que o estudo da literatura actualmente está máis centrado na historia literaria da Galiza que nos textos e obras. "O alumnado memoriza unha gran cantidade de autores e de obras, pero non inciden no comentario de obras representativas de cada época", di Salgado. Para o filólogo, a solución pode pasar por apostar por "máis clubs de lectura crítica". Avelina Valladares, pioneira Avelina Valladares Núñez, irmá pequena de Marcial Valladares, naceu o 23 de outubro do ano 1825. A súa figura, se ben non está tan recoñecida como a do seu irmán maior, é fundamental para entender a evolución da lingua galega durante o Rexurdimento. Muller de profundas conviccións relixiosas, dedicouse á escritura durante dous grandes períodos vitais separados. Unha primeira etapa entre o ano 1840 e o ano 1850, e unha segunda etapa que decorreu desde o ano 1864 até o ano 1879. Avelina Valladares foi unha das primeiras mulleres da Galiza en publicar artigos de opinión en prensa escrita. Tamén foi das primeiras en empregar o galego na súa obra, sobre todo poética. O seu legado máis destacábel é o bilingüe Diálogo entre un peregrino que se dirige a Compostela y un labriego. Na súa memoria creouse o Premio de poesía Avelina Valladares, cuxa convocatoria corresponde ao concello da Estrada.


Summary: A Mesa presenta a memoria de actuacións da 'Liña do Galego' en 2015, onde recibiu 156 queixas por vulneración de dereitos lingüísticos, a maioría delas en referencia á actitude das administracións públicas

"O me habla castellano o no continuamos la conversación". Esta é unha de tantas discriminacións contra os galegofalantes denunciadas a través d'A Mesa pola Normalización Lingüística na Liña do Galego, un servizo gratuíto, telefónico e online que atende consultas sobre dereitos lingüísticos e tramita queixas cara ás institucións ou empresas que os vulneran, así como os parabéns para quen dea pasos cara a garantir o dereito a vivir en galego. A 'Liña do Galego' d'A Mesa tramitou 156 queixas pola vulneración de dereitos lingüísticos A entidade presentou este luns a memoria de actuacións da Liña do Galego en 2015, a través da que se tramitaron 156 queixas por vulneración de dereitos lingüísticos por parte das administracións públicas, entidades e empresas de diferentes sectores públicos e privados. Tal e como explicaron a secretaria xeral d'A Mesa, Susana Méndez, e o seu presidente, Marcos Maceira, a maioría destas queixas recibidas (33%) refírense á atención oral ou escrita. Ademais, destaca que máis da metade (51%) das presentadas refírense á administración pública, ben sexa estatal, autónomica e local. "Este dato móstranos que en xeral é no ámbito da administración onde o cidadán é máis consciente da existencia dunha normativa que ampara os seus dereitos lingüísticos, polo que tolera menos a súa vulneración, mais tamén o alto grao de vulneración destes dereitos por quen ten a obriga legal de velar por eles", destaca A Mesa, que advirte que a meirande parte das queixas recibidas sobre administracións na Liña do Galego en 2015 -o 52%- recaen na Xunta. Mentres, a Administración Xeral do Estado e a local acadan un 27 e un 21% respectivamente. Máis da metade das queixas refírense á administración pública e destas, o 52% á Xunta de Galicia Para a entidade, o dato é "máis unha evidencia dos pasos atrás que o Goberno da Xunta está a dar nos últimos anos en relación ao impulso do uso do galego na administración e nos respecto aos dereitos lingüísticos da cidadanía". Seguidamente, tal e como aclara a entidade, atópanse as queixas rexistradas ás institucións privadas cun 16% do total e ás institucións públicas cun 12%. As empresas de servizos rexistraron un 12%, as grandes superficies un 6%, empresas de telefonía un 3% e os comercios menores un 1%. No sector privado, segundo A Mesa, "a actitude dos poderes públicos ampara e anima os comportamentos contra o galego de entidades ante as que as consumidoras e os consumidores fican absolutamente desprotexidos. Gas Natural-Fenosa, Abanca, Audasa e Ikea reciben o maior númer de queixas de entre as empresas privadas De debullar os datos por empresas, e dentro do total no sector privado, destaca o alto número de queixas recibidas en referencia a Gas Natural-Fenosa, 13%, seguidas de Abanca, Audasa e Ikea, cun 9% cada unha. A aeroliña Vueling rexistrou un 7% das queixas e Mercadona e Adif/Renfe, un 6% "A negativa sistemática a ofrecer atención en galego vulnera gravemente o dereito ao uso da lingua propia, convertido na realidade en obriga, en deber da usuario ou usuario de renunciar a utilizala cando nos diriximos á administración ou a empresas que emprestan un servizo, nalgúns casos con coaccións evidentes por parte destas", destaca A Mesa, que advirte de que mesmo hai compañías e institucións que se permiten empregar frases como "o me habla castellano o no continuamos la conversación" ou "esto es España y tiene que hablar español". Ademais, destaca outros "maltratos" por reclamar atención en galego como "obrigar a que a propia usuaria ou usuario reelabore formularios só dispoñíbeis en castelán", ou "considerar a reclamación de procedementos en galego como obstrución, como no procedemento de sanción que a Axencia Tributaria ten aberto contra a propia Mesa". Para a Mesa, as escasas disposicións que amparan o galego non se cumpren e vulnéranse con total impunidade, o que segundo Marcos Maceira, "contrasta co cumprimento rigoroso das 500 disposicións que obrigan ao uso do español, nalgún caso mesmo contra outras linguas oficiais", que tamén indicou que "a igualdade das linguas tan proclamada non é real se a posibilidade de uso destas linguas non ten iguais dereitos e iguais deberes". Segundo sinalou o presidente da Mesa, "acabar con este estado de normalidade das agresións lingüísticas está na nosa man". Para iso "cómpre visibilizar a realidade, denunciar quen nos nega a posibilidade de utilizar a nosa lingua no noso propio país", como primeiro paso para "reclamar que o dereito a utilizarmos o galego sexa plenamente respectado dándonos sempre esa opción". Susana Méndez, Secretaria Xeral da Mesa, animou ao conxunto da sociedade galega a utilizar as liñas abertas pola Mesa: 981 56 38 85 ou 902 10 64 74 e linhadogalego@amesa.gal


Summary: O Xulgado do contencioso-administrativo número 3 de Palma decidiu non dar o visto bo ao confinamento forzoso da mocidade que deu negativo nas probas de detección da Covid-19 nin o daquelas persoas ás que non se lles practicaron probas.

O Xulgado do contencioso-administrativo número 3 de Palma de Mallorca decidiu non ratificar o confinamento forzoso para unha parte da mocidade illada no hotel Bellver, a causa do "macrogromo" asociado ás viaxes de fin de curso á illa Balear. Así, este xulgado decidiu non ratificar o confinamento das persoas que deran negativo ás probas de detección do virus practicadas, nin o daquelas mozas e mozos aos que non se lles fixeran probas. Así, a decisión da xuíza faise sinalando que o Govern non acreditou que estas persoas sexan contactos estreitos coas mozas e mozos contaxiadas no gromo detectado e considera que non é unha medida proporcionada, ao estar a limitar un dereito fundamental. A maxistrada apunta así mesmo que o Govern non confinou o persoal traballador dos hoteis nos que se aloxaron os estudiantes durante a viaxe. Segundo a información achegada polo Govern ao xulgado, realizáronse 175 PCR a traballadores de hoteis, e só unha deu positivo, pero "non se confinou a ningún trabajador", remarca o auto. "A lóxica diría que algún deles pode ser un contacto estreito, xa non coa mocidade, senón co traballador que deu positivo", argumenta a xuíza. O que si avala a xuíza é o confinamento daquelas persoas que deran positivo nalgunha das probas de detección da Covid-19 practicadas. Ademais requírelle ao Goberno da illa que remita ao xulgado, cada cinco días, un informe coa evolución da situación de cada unha das persoas afectadas e poder así revisar o seu confinamento. Segundo as cifras proporcionadas na mañá da cuarta feira polo Govern, o "macrogromo" afectaría a 181 mozos e mozas illados no hotel mais a resolución é executiva, o que significa que estes alumnos e alumnas xa poden abandonar o hotel. Outros 51 estudantes aloxados neste hotel si que deron positivo e polo tanto deben quedar confinados.A resolución adoptada pódese recorrer, nunha apelación diante da Sala Contenciosa do Tribunal Superior de Xustiza de Baleares.


Summary: Segundo Satse, máis de 1.500 enfermeiros e enfermeiras, procedentes de todo o Estado español, acudiron para alzar a voz contra a "traizón" e "frustración" que senten polo "bloqueo" da Lei de Seguridade do Paciente.

Enfermeiras e enfermeiros galegos concentráronse esta terza feira ante o Congreso, xunto con compañeiros de profesión de todo o Estado español, para denunciar a "traizón" política da non tramitación da Lei de Seguridade do Paciente. Na concentración, convocada polo Sindicato de Enfermaría (Satse), os profesionais sanitarios exixiron que se atendan "xa" as demandas sobre a aprobación desta lei, cuxo debate foi prorrogado no Congreso en máis de 50 ocasións. O sector de enfermaría concentrarase no Congreso pola tramitación da Lei de Seguridade do Paciente "O noso sistema sanitario, os nosos profesionais e a sociedade merecen un respecto que os deputados do Congreso, salvo honrosas excepcións, non acreditaron", asegurou o presidente de Satse, Manuel Cascos. En declaracións aos medios, Manuel Cascos apuntou que os intereses partidistas e políticos dos partidos son os que se atopan tras este "bloqueo", e sinalou directamente ao Partido Socialista (PSOE) como partido responsábel da non tramitación após dous anos e cinco meses. Reunión co PSOE Precisamente, o presidente do sindicato adiantou que manterá esta cuarta feira unha xuntanza con representantes socialistas para tratar de pór fin á situación. "Non sei se seguirán mantendo a súa postura ou se reflexionaron, o cal sería de agradecer porque os primeiros beneficiados serían os pacientes", subliñou. Denuncian a falta dun "xusto recoñecemento retributivo" ao persoal de enfermaría Ademais, Cascos asegurou que, de non haber un cambio na postura do PSOE, a folga do persoal de enfermaría é "unha posibilidade real". "Iso non significa que a convoquemos mañá, mais todo dependerá da evolución e dos acontecementos que ocorran no Congreso", engadiu. 1.500 enfermeiras e enfermeiros concentrados Segundo o sindicato, máis de 1.500 enfermeiros e enfermeiras, procedentes de todo o Estado español, acudiron para alzar a voz contra a "traizón" e "frustración" que senten. Durante a protesta, escoitáronse cánticos como "logo diredes, que somos cinco ou seis"; "con aplaudir non é suficiente, hai que apoiar a lei do paciente"; "fai falta xa unha folga, unha folga, fai falta xa unha folga en Sanidade". Denuncian a falta dun "xusto recoñecemento retributivo" ao persoal de enfermaría A portavoz de Satse na protesta, María José García, afirmou en declaracións a Europa Press que este tipo de concentracións posúen o respaldo da sociedade, xa que contan con case 700.000 sinaturas da poboación como sinal de apoio. García lamentou que, coas ratios actuais, "existe 13% máis de probabilidades de ter efectos secundarios ou adversos e complicacións". "No Estado español cada enfermeira atende entre 20 e 25 pacientes por quenda; estamos a romper todas as recomendacións, tanto internacionais como estatais", concluíu.


Summary: A acusada suba do prezo da cebada e o millo, sumada ao incremento dos custos de fertilizantes e combustíbeis, podería provocar a "desaparición" das explotacións gandeiras, advirte o conselleiro do Medio Rural, José González.

O conselleiro do Medio Rural, José González Vázquez, alertou esta terza feira de que pode empezar a haber problemas de desabastecemento de cereais na Galiza "en dous ou tres meses", polo que instou o Goberno do Estado a analizar, "desde o punto de vista estatal", a maneira de garantir a sustentabilidade económica do sector gandeiro. A suba dos prezos dos combustíbeis e fertilizantes, dixo, pode provocar a "desaparición" da gandaría debido á incapacidade dos gandeiros de pagar os prezos dos produtos. O conselleiro participou esta terza nunha reunión na Delegación do Goberno estatal na Coruña, onde pediu a convocatoria dunha conferencia extraordinaria de forma "presencial e inmediata" para analizar a problemática dos custos de produción que está a colocar o sector gandeiro galego nunha situación de "venda a perdas xeneralizada". A escaseza de aceite de xirasol golpea no sector conserveiro González sinalou que ao incremento dos custos de produción, "moi acusado" no ano 2021, súmaselle agora a guerra en Ucraína, principal exportador de millo, que ten unha importancia "fundamental" na alimentación animal. Un incremento de 50% O titular de Medio Rural explicou que "practicamente" desde que comezou a invasión rusa de Ucraína houbo un incremento dos prezos nos mercados internacionais, tanto de cebada como de millo, por riba de 50%. Así, o custo pasou "de 300 euros por tonelada a 420" esta segunda feira. O prezo da luz segue a crecer: na terza feira chegará aos 700 euros/MWh, o máis caro da historia "Entendemos que temos que tomar medidas extraordinarias ante situacións extraordinarias", apuntou González, ao tempo que lembrou que "practicamente" 60% dos custos de produción do sector gandeiro corresponde á alimentación animal. O conselleiro manifestou que na segunda feira lle transmitiu ao Goberno estatal a "necesidade" de coordinar os gobernos territoriais e o Ministerio a adopción de medidas de "ámbito estatal", xa que non é unha cuestión que afecte "só" á Galiza, senón a "toda" a gandaría do Estado español. Suba do prezo do leite José González demandou un "esforzo a nivel estatal" para poder incrementar os prezos do leite como "mecanismo de defensa" fronte a este incremento dos custos de produción. Medio Rural propón unha prima de catro céntimos aos produtores de leite galegos "Non é tempo de enfrontarse gobernos territoriais e Executivo estatal", sinalou González, senón de "remarmos todos xuntos" para axudar a un sector "esencial" na Galiza como é o gandeiro. O titular de Medio Rural apostilou que se non se lle axuda de maneira "inmediata" pode ficar en "perigo" a súa viabilidade e futuro económico.


Summary: Máis do 20% do total de bens rexistrados pola Igrexa en todo o Estado atópanse na Galiza. Trátase de 7.131, e destes, máis de 4.000 non están relacionados co culto.

O Goberno do Estado vén de facer público, máis dun ano e medio despois, o listado dos bens rexistrados pola Igrexa Católica, un "privilexio outorgado ás autoridades eclesiásticas primeiro no franquismo e logo ampliado durante o Goberno do PP de Aznar", sinala o BNG nunha nota de prensa. A Igrexa puido desde entón certificar que un inmóbel era seu e proceder directamente á súa inmatriculación, é dicir, a rexistralo por primeira vez e isto motivou que se apropiase "ilicitamente e sen control de moitos bens dos que non era verdadeiramente titular", denuncia o portavoz do BNG no Congreso, Néstor Rego Dos 34.984 inmóbeis rexistrados, máis do 20% do total atópanse na Galiza Dos 34.984 inmóbeis rexistrados, máis do 20% do total atópanse na Galiza, uns 7.131, e destes, máis de 4.000 non están relacionados co culto. Trátase de "pisos, fincas, garaxes, chegando incluso a rexistrar carballeiras e campos da festa como propias da Igrexa sen selo, é dicir, pertencendo a persoas particulares ou ao dominio público". "A información que se fai pública de cada un dos bens é moi escasa, o que dificulta enormemente a posibilidade de identificación e que podan reclamarse polas persoas afectadas, por iso é necesario completar eses datos, sobre todo no referido ás fincas rústicas", incide o deputado nacionalista. O BNG insta o Goberno estatal a investigar os bens rexistrados O deputado do BNG sinala que "é necesario que o propio Estado investigue os bens rexistrados a nome da Igrexa para poder determinar cales foron inscritos sen título previo, só coa palabra da autoridade eclesiástica sen necesidade de acreditación documental". A proposta, de saír adiante, permitiría coñecer cales foron inscricións irregulares e mesmo que se poidan iniciar os trámites necesarios para devolvelos aos seus lexítimos propietarios.


Summary: O Ducado de Franco posúeo actualmente Carmen Martínez-Bordiú, neta do ditador. O PSOE rexistrou¡no Congreso unha proposición de lei de Memoria Histórica e Democrática que prevé a creación dun catálogo de títulos vinculados ao franquismo para "suprimilos".

Carmen Martínez-Bordiú, neta maior de Francisco Franco, é oficialmente desde o pasado mes de xullo duquesa de Franco con Grandeza de España. Un título creado polo rei Juan Carlos I para Carmen Polo, viúva do ditador, en novembro de 1975, poucos días despois do falecemento de Franco. Un título que, ao igual que outra trintena, pode ter data de caducidade. Segundo informa La Razón, o PSOE rexistrou recentemente no Congreso unha proposición de lei de Memoria Histórica e Democrática que prevé a creación dun catálogo de títulos vinculados ao franquismo. No artigo 5 de dita proposta, indican que nesa listaxe figurarán aqueles "concedidos entre 1948 e 1977, así como de concesión posterior, que representen a exaltación da ditadura e procederase á súa supresión". O xornal madrileño indica que isto afectaría unha trintena de títulos nobiliarios vixentes, desde o de condesa de Jarama a conde de Alcázar de Toledo ou duque de Calvo Sotelo. Hai ano e medio ERC presentou no Congreso unha proposta similar que daquela fora rexeitada polo PSOE. Nas Galiza, o BNG pediu en xuño que se retire á familia Franco os títulos nobiliarios de Señoría de Meirás e Ducado de Franco


Summary: A Consellaría de Sanidade deu a orde esta semana de suspender ou reprogramar operacións non urxentes en Compostela, Ferrol e na Coruña debido á preocupante situación que atravesan os hospitais.

Transcendeu primeiro a suspensión ou reprogramación das cirurxías non urxentes na área sanitaria da Coruña debido á preocupante presión hospitalaria motivada pola terceira onda da Covid-19, mais padecen a mesma situación as áreas de Compostela e de Ferrol, segundo confirmou a Consellaría de Sanidade na noite da quinta feira. "Como parte do Plan de continxencia fronte á pandemia, o Servizo Galego de Saúde está a aplicar, desde esta segunda feira, o aprazamento de determinados actos cirúrxicos que permitan demora. Trátase de cirurxía con ingreso complexas que poden requirir no postoperatorio o uso de camas de críticos", sinala a Consellaría. No comunicado de prensa, ponse de manifesto que "aquelas intervencións cirúrxicas cuxa reprogramación non xera complicación ningunha de tipo clínico na natureza médica da mesma, aprazaranse a días próximos co obxectivo de garantir a dispoñibilidade do número de camas que puidesen ser necesarias para enfrontarnos á terceira onda da pandemia". Porén, as pacientes afectadas non dispoñen de nova data. O resto da actividade cirúrxica, informa Sanidade, "continuará desenvolvéndose con total normalidade, dando cobertura a todos os procesos cirúrxicos de natureza oncolóxica, a toda a cirurxía urxente, cirurxía ambulatoria e resto de procesos contemplados na Lei de garantías". Malia isto, doentes de Oncoloxía seguen á espera de realizaren probas como PAC cando menos na área sanitaria da Coruña. Sanidade expón que a situación derivada da pandemia causada pola Covid "fixo que a actividade asistencial tivese que ser orientada á atención dos pacientes afectados por esta enfermidade". Hospitalización disparada En comparación coas cifras de hai sete días e á espera de coñecer os datos que publica esta sexta feira a Consellaría, o número de persoas ingresadas nos hospitais galegos medrou un 25% no cómputo global e un 30% nas unidades de coidados intensivos. Trátase dun aumento que tamén é significativo a respecto dos datos de 24 horas antes, pois só nun día ingresaron en unidades hospitalarias 34 persoas. Son un total de 545, das cales 82 ocupan camas UCI. O maior número de persoas hospitalizadas concéntrase na área da Coruña-Cee, con 150, das cales 27 están en UCI. Tamén alcanza a centena Santiago-Barbanza, con 100 pacientes nos seus hospitais, dos que 8 se atopan en UCI. Nas próximas semanas prevese un importante aumento da presión hospitalaria, debido ás cifras record de contaxios que se están a detectar nos últimos días.