A cantidade non vos é tan avultada como para pór en risco un orzamento da Administración Pública, nin para desencaixarlle a contabilidade. Pero a Xunta segue sen pagala. E é nosa. Porque a gañamos co noso esforzo, co noso traballo. Vivimos nunha sociedade onde o xeito de desenvolver a vida é establecer un valor de cambio entre a forza de traballo que exercemos e o efecto que produce nas ganancias do sistema. Chámase salario e non pagalo significa conculcar o dereito á supervivencia. Non pagalo equivale a precarizar, a someter, a violentar a quen se lle adebeda. As monitoras/es que no 2016 impartimos cursos para a Consellaría do Medio Rural seguimos sen cobrar. Para moitas de nós vai aló máis dun ano desde que se realizou a primeira acción formativa e aínda agardamos por unha cantidade que para a Xunta de Galiza ten carácter pouco menos ca irrelevante. Que máis podiamos facer máis que agardar. Agardar a que esta Administración que leva demasiado tempo con reviravoltas, adiando o pagamento, decida solventalo. E soportámolo pacientemente durante moitos, demasiados meses. No medio ano longo que vai do 2017, nin unha soa palabra, nin unha comunicación sobre o atraso, nin unha simple nota que nos recoñeza a débeda, que nos explique por que e canto máis teremos que agardar. Silencio. Un silencio que nos condena e a promesa permanentemente incumprida de "cobrar ides cobrar, seguro" coa que algún/ha xefe/a de servizo nos tenta apacentar. Contestacións por voz, desas que no Procedemento Administrativo non outorgan garantía algunha, nin recoñecemento explícito de nada. Mesmo nos chegan a pedir confianza. Unha confianza cuxa demostración empírica radica no mesmo principio ca os milagres do Corpiño (ou calquera outro que propoñades). E se fora a primeira vez... Algunhas de nós, cansas desta inmobilidade, solicitamos por escrito a primeiros de maio, o recoñecemento da débeda e o saldado da conta. Porén continuamos co mesmo resultado: A calada por resposta. O silencio que na práctica significa seguir xogando connosco a escondela, a ver se co aburrimento deixamos dar a murga e o esquecemos. Como fan coa dependencia, ou co emprego, ou coas listas da atención sanitaria; e tantas outras cuestións públicas que desantenden! Pero non, non esquecemos. E saímos publicamente a verbalizalo, a dicir que a Xunta debe e non paga, que a xestión deste asunto é escura e que nos sentimos estafados, violentados, roubados no único que podiamos aportar, a nosa forza de traballo. Que xa cansamos de quedar caladas/os. Que mentres vemos como a diario se gastan milleiros de euros en publicidade institucional seguen a dar voltas para que cobremos unha cantidade ridícula se o comparamos co orzamento da propia Consellaría. Que non ten xustificación agás apelando a infravaloración do traballo e, por extensión, a minusvaloración de todas nós. Que ao goberno da Xunta de Galiza tráelle sen coidado a formación, o emprego e o benestar das persoas e con esta desvergoña demóstrano a diario. Que mentres se empoleiran deixando que o tempo pase, seguen convencidos de que, chova de onde chova, permanecerán catro anos máis desfacéndose deste e doutros servizos públicos, abandonando traballadores/as, sen que lles custe un chavo politicamente. Pero nós dicimos que xa non hai escusa, nin prazos nin farrapos de gaitas. Que tiveron tempo de sobra para arranxar isto. Que non sigan xogando a pita cega. Calquera desculpa que se poña xa non a cremos, por máis que se nos insista, por máis que a conselleira veña en persoa a rogarnos máis tempo. Que isto vai das necesidades da xente, aínda que ás veces non sexamos máis ca peóns na partida que xogan día tras día connosco, co traballo, coa economía, coa educación. E aburren. Fartan. Abonda de mentiras, de estafas, de aproveitarse de nós. Seguramente a fin de mes, todas e cada unha das persoas que forman o goberno teñen garantido un salario que din que merecen. Pois nós tamén. E o traballo cumpriuse. Agora pagade. É o noso pan.


Summary: O Observatorio da Cultura Galega vén de publicar un informe con datos sobre o panorama musical galego, que adiantan unha pequena melloría en canto á música clásica, pero non se albisca ningunha melloría na música popular.

O estudo A música en Galicia, o último Documento de Traballo do Observatorio da Cultura Galega, amosa unha pequena melloría en canto á música clásica, categoría na que se incrementou o número de concertos, asistentes e recadación, co que se rompe coa tendencia á baixa dos últimos anos. En 2015 realizáronse 1.135 concertos de música clásica (14 máis que en 2014), aos que asistiron 253.599 espectadores (17.521 máis que o ano anterior) e a recadación situouse en 1.030.670 euros, o que supuxo un incremento dun 30%. Ese avance non se traslada á música popular xa que continúa á baixa no número de concertos, espectadores e recadacións. En 2015 houbo 3.646 concertos (en 2014 foron 3938), asistiron 945.041 espectadores (o ano anterior 1.011.270) e recadaron 5.744.517 euros (351.872 euros menos que en 2014). Desde o último Xacobeo os datos relativos á música clásica no noso país amosaron unha tendencia á baixa. Segundo as cifras do 'Anuario de las artes escénicas, musicales y audiovisuales 2016', o Observatorio constata no seu último documento de traballo unha pequena melloría nos últimos datos dispoñibles, que datan de 2015. Hai máis concertos (1150 fronte a 1136 do ano anterior), un aumento no número de espectadores (253.599 fronte a 236.087) e unha suba notoria na recadación, que pasa de 763.565 a 1.030.670 euros, o que supón o 2,7% da recadación total no Estado. Con todo, Galiza segue no sétimo lugar en número de concertos, por detrás de Valencia, Madrid, Andalucía, Cataluña, País Vasco e Castela e León. O gasto medio por habitante sitúase nese ano en Galiza en 0,38 euros (en 2014 era de 0,28). Sen recuperación na música popular A música popular goza de peor saúde e, segundo as cifras contabilizadas no 'Anuario de las artes escénicas, musicales y audiovisuales 2016', hai un menor no número de concertos, espectadores e recadación. En 2015 houbo 3.646 concertos (en 2014 3.938), asistiron 945.041 espectadores (en 2014, 1.011.270) e recadáronse 5.744.517 euros (en 2014 6.096.389). Con todo, houbo máis espectadores por concerto, o que permitiu incrementar lixeiramente a recadación por concerto (de 1548,1 a 1576) e o gasto medio por espectador (de 6,0 a 6,1). O 81,9 % dos concertos realizados en Galiza corresponden con estilos musicais de pop e rock, que contaron con 625.000 espectadores. Séguenlles os de música folk, que atraen ao 9,3 % do público e se sitúan 7,2 puntos por riba da media estatal, cun 4,7%. Con respecto á recadación, segundo o Observatorio, en 2015 prodúcese unha creba con respecto á melloría rexistrada en 2014, cando se inverteu a tendencia baixista iniciada a partir de 2010 e que era común a Galiza e a España. Fronte aos 6.069.389 euros de 2014, recadáronse 5.744.517 euros. Son 195.000 euros menos e sitúase no 3,1 % da recadación total no Estado. O gasto medio por espectador é de 6,1 euros, 3,5 menos que a media estatal e case o dobre do que se gastaba en 2010 (que era de 3,6 euros). Os reis da música folc Por comunidades autónomas, Galiza foi unha das que ten unha media máis baixa de espectadores por concerto, só superada por Andalucía, Baleares e Castela-A Mancha. Outro dato que revela as diferenzas co resto do Estado, é a porcentaxe de concertos de música folc, que en Galiza se sitúa no 4,7%, mentres que no Estado está no 1,4%. Claro que o flamenco supón o 8,6%, cando en Galiza non chega ao 1%. E, en número de espectadores, o folk supón o 9,3% do público, mentres o total de España é de 2,1%.


«Escoitei dicer que hai unha montaña / e no interior da montaña unha caberna / e na caberna un corazón que pode ser á vez un vaso / ou a inscrición dunha lenda» (Heloísa, Chus Pato) Diga o que diga e conte o que conte, é evidente que, despois de toda unha vida querendo ser madrileño, nas últimas dúas semanas, Feijoo non fixo outra cousa que non fose tratar de convencer ao mundo mundial e aos poderes fácticos internos, externos e medio pensionistas, que el era o herdeiro lexítimo daqueloutro que tocou a chanca co rabo metido entre as pernas, máis coñecido por "Eme punto Rajoy". As prepotentes plumas da prensa española, e os preclaros tertulianos madrileños, estaban tan obsesionados en convencernos de que o "salvador de Galicia" tamén sería quen de salvar España, que mesmo se esqueceron de botar as contas para comprobar se, entre todos eles e os fans do unxido –ou untado, xa sabes–, don Alberto Núñez Feijoo, dispuñan do quórum necesario para concederlle o camarín de presidente do Partido Popular a un tipo de provincias, que tanto se tiña esforzado nos últimos tempos en falar sen acento galego e en tratar de pórlle lume a algún que outro documento, indiscretamente agochado no portapapeis da señora Santamaría. Así que os sabios alquimistas, que cocen e manipulan a información en Madrid, para vendérnola enlatada aos da periferia, no canto de analizar e indagar se as cousas acabarían acontecendo realmente como eles querían, decidiron pórse a discutir se o apelido do señor dos Peares debería levar ou non acento, para, chegado o momento, evitar que houbese algún indocumentado en ortografía parda que escribira Feijó-o, cargando a pronuncia no primeiro "ó" e deixando o segundo como unha vogal muda –ou máis ben enmudecida– no canto de recrearse nun "o-o" longo e pausado que lle pechase o camiño a calquera outra interpretación da partitura. Pero os fenómenos do conto mediático, malia negalo con absoluta naturalidade, decatáronse finalmente de que a entoación non foi nin "óo" nin "oo". Foi oh!. E mira se foi oh! que cando, o pasado luns á tardiña, o tal caeu da burra, acabouse erguendo do chan coa milonga de no puedo fallar a los gallegos porque sería también además fallarme a mí mismo. Oh! Ah! O meu tío Lisardo opina que Feijoo non leva acento, non. O que leva é unha pexa nos miolos que nunca lle vai permitir considerar aos galegos como a súa prioridade. E senón que a próxima vez non tarde quince días en contárnolo, porque Madrid lo vuelve loco, oh!. E, en galego, por favor. Publicidade


Summary: Un acordo de país que logo negociar en Madrid. Iso é o que plantexa o BNG. Que a súa proposta de confección dunha axenda galega non sexa unha iniciativa partidaria, senón que naza do consenso no seo dunha ponencia parlamentar. Así o expuxo esta segunda feira en conferencia de imprensa Ana Pontón.

O país está politicamente desaparecido no estado e precisa do concurso de todas as forzas políticas para facerse un oco na orde de prioridades da Moncloa. Así o entende o BNG e por iso esta segunda feira Ana Pontón, en conferencia de imprensa, propuxo criar unha ponencia no Pazo do Hórreo para dar forma a unha axenda galega de asuntos a reivindicar en Madrid. "Queremos que haxa unha unión como galegos e galegas para defender aquilo que é xusto e ao que temos dereito frente ao Estado", esclareceu Ana Pontón, daí que o BNG teña claro que "os intereses de Galiza" deben estar por enriba "dos intereses partidistas". Que se abra a consensuar a axenda galega con outras forzas non significa que o BNG non teña claro cais son os trazos mínimos sobre os que edificar o temario dunha negociación con Madrid. Aí están a transferencia da AP9, a abordaxe do devalo demográfico, o pagamento dos 182 millóns de euros que o Estado debe a Galiza en materia de financiamento ou a dotación de máis fondos para combater a emigración xuvenil e a violencia de xénero. Aliás, tamén hai espazo para as infraestruturas neste catálogo de demandas, desde a conclusión do AVE e a implantación de cercanías até o traslado a Galiza das competencias sobre os portos de interese xeral, "cos que o estado está a facer caixa pero aos que discrimina en materia de investimentos", dixo Pontón en clara alusión ao distinto tratamento que o Ministerio de Fomento outorga ás dársenas de Valencia e A Coruña. Que se abra a consensuar a axenda galega con outras forzas non significa que o BNG non teña claro cais son os trazos mínimos sobre os que edificar o temario dunha negociación con Madrid Desde o prisma do BNG, a axenda galega ten tamén necesariamente que incluír o reforzamento do autogoberno do país, na perspectiva do avanzo na súa capacidade de decisión. "Galiza precisa un novo marco político que nos defina como nación e nos dote de novas ferramentas para afrontar os problemas que temos, ferramentas como un concerto económico —que garanta a recadación e xestión íntegra de todos os nosos recursos financeiros— ou unha tarifa eléctrica que permita abaratar a factura da luz". "Estamos nun momento importante de mudanzas no estado, nun momento evidente de mudanza de ciclo e Galiza non pode continuar desaparecida da política estatal, porque iso significa perder oportunidades e temos moito que gañar se confiamos nas nosas propias forzas", enfatizou a líder nacionalista, quen non dubidou en lanzar dardos dialécticos ás forzas do vello bipartidismo: "Este país non pode ser o escenario dun pim pam pum para as forzas estatais, cun PP e PSOE que mudan de opinión en función de se están no goberno ou na oposición".


Summary: A formación nacionalista denuncia que os orzamentos de Madrid non inclúen nin un só euro para unha zona degradada que causou estupor entre emisari@s do Parlamento europeo pero que segue sen solución após anos de denuncias.

O BNG na Coruña presentou o sábado unha moción de cara ao Pleno municipal deste luns coa que reclaman a inclusión dunha partida nos orzamentos xerais do Estado para o 2015 para o "saneamento, recuperación e rexeneración da ría do Burgo, un sector estratéxico da cidade e da comarca no que cómpre investir para facer del motor de reactivación económica e de creación de emprego". Emisari@s do Parlamento europeo visitaron hai meses esa zona -así como outras da Galiza- e saíron escandalizados do deplorábel estado destes ricos recursos naturais, cuxa degradación leva anos sen ser reparada malia as múltiples protestas que así o piden. "A Ría debería ser un motor de reactivación económica e de creación de emprego" afirma o grupo municipal do Bloque "Dado que o desemprego sobe –só o mes pasado incrementouse en máis de 200 persoas- e seguirá a subir, @s nacionalistas emprazan o Goberno central a dotar a ría do Burgo dunha partida de cinco millóns de euros co fin de crear emprego na cidade e na comarca", engade o Bloque na súa iniciativa. Para que "a consignación non fique en papel mollado", tamén o instan a acordar un calendario de actuacións, mediante prazos reais para o inicio do Plano de rexeneración da ría, así como o seu dragado, tratamento, limpeza de lodos e todas as actuacións para o seu saneamento integral. Así mesmo, a formación nacionalista denuncia que "a decisión do Goberno de España de destinar cero euros á ría do Burgo nos orzamentos para 2015 e seguintes confirma que todas as declaracións realizadas tanto polos responsábeis políticos das distintas administracións, entre elas as realizadas polo Goberno de. Negreira, son un paripé e supoñen unha ofensa, un desprezo e o abandono do colectivo marisqueiro".


Summary: As tropas sirias están a piques de gañar a batalla de Aleppo, unha vitoria que, segundo analistas militares, podería outorgar a vitoria na guerra ao goberno de Al Assad. O Exército regular e os seus aliados -a milicia iraniana Hezbollah e Rusia- ocuparon o centro histórico da cidade e controlan as tres cuartas partes da súa zona oriental, até agora en mans das forzas opositoras.

Se finalmente o Exército sirio recuperar o control sobre toda a cidade, a guerra podería estar a piques de entrar no seu epílogo. Nas últimas semanas, foron moi intensos os bombardeamentos da aviación rusa sobre a zona oriental de Aleppo e o contributo da milicia iraniana Hezbolá -ten alí destacados 5 mil combatentes- ten sido decisivo no desenvolvimento das hostilidades. A ofensiva lanzada hai catro semanas polo Exército está a piques de conseguir todos os seus obxectivos. Os chamados rebeldes batéronse en retirada do casco vello da cidade, por non estaren en condicións de resistir o asedio. Neste momento, as tropas regulares sirias e os seus aliados controlarían as tres cuartas partes de Aleppo. A canle televisiva de Hezbollah, Al Manar, informou de que as tropas sirias permitiron a formación dun corredor humanitario para a evacuación de milicianos rebeldes -entre eles yihadistas- aos que se insta a abandonar o casco vello, visando interromper os bombardeamentos e a destrución do patrimonio histórico-artístico desta cidadela medieval. Rusia anunciou que quen non se sumase á evacuación sería tratado como terrorista. Os rebeldes demandan un cesar o fogo de no mínimo cinco días e a evacuación imediata de 500 persoas que precisan de atención médica, sob supervisión de Nacións Unidas. Mentres tanto, a canle libanesa Al Mayadeen revelou que Israel tería lanzado un ataque á base área de Mezze, perto do centro de Damasco, coa pretensión de castigar posicións controladas por Hezbollah.


Summary: Setas, froitos do bosque, castiñeiro ou piñeiro. Estas son algunhas das alternativas descritas polas persoas expertas ás que Sermos Galiza lles lanzou a pregunta de se existe unha alternativa economicamente viábel á eucaliptización. Iso si, todas destacan que cómpre crear unha industria que lles engada valor. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 284.

O 17% do territorio galego está cuberto de eucalipto. Inzou mesmo o imaxinario do rural. Nalgunhas aldeas xa distinguen entre o "eucalipto do país" e o novo. O "eucalipto do país" é o globulus, o que leva décadas entre nós, o máis común, sobre todo na costa. O novo é o nitens, que está gañando territorio a pasos axigantados no interior, máis resistente ás xeadas. Tal é o ritmo de expansión do nitens que no borrador do novo Plan Forestal a Consellaría de Medio Rural -pese a recoñecer a necesidade de limitar o eucalipto- admite que conquistará 25.000 hectáreas máis. Asemade, a Xunta promete que vai pór límites ao eucalipto. O certo é que límites xa hai, pero o Goberno non os fai cumprir. O Plan non inclúe a moratoria a novas plantacións que estabeleceu Portugal e reclama a Iniciativa Lexislativa Popular Cousas de Raíces. Esta ILP contra a "invasión do eucalipto", promovida inicialmente por ADEGA, e a que se sumaron ducias de colectivos, xa recolleu miles de sinaturas en defensa dun "monte diversificado e multifuncional" e está a organizar coloquios por todo o país. Que di a Xunta? O argumento da Xunta é que o eucalipto é o activo máis importante actualmente do monte polo que, ante a falta de alternativas, "non é posíbel reducir a súa ocupación actual con carácter retroactivo". Hai alternativas que proporcionen ás persoas propietarias do monte uns ingresos dignos e ademais deteñan a eucaliptización? Hainas, e ben coñecidas. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 284, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: Hai quen elixe ser mestre como forma de estar no mundo. Adela Leiro e Mon Daporta son un bon exemplo disto. Após unha vida dedicada ao ensino e cunha morea de publicacións ás súas costas, esta parella de Cambados, tan achegada á terra e lonxe de acomodarse na xubilación, publica agora Galiza, un país de primeira. Un libro que pretende "subir a nosa autoestima como pobo" e que, amais, faino dun xeito solidario: Todo o recadado será destinado á Asociación Galega Contra a Atrofia Muscular Espiñal (GaliciAME). Nesta conversa é Adela quen responde, pois Mon Daporta opta por cederlle a voz. Eis un extracto da entrevista, publicada no número 300 en Sermos Galiza.

Coñecemos o suficiente a nosa terra? Vós percorredes cada ano todo recuncho de Galiza e descubrídenolo, co colectivo XEA, na sección "Andar e Ver", deste semanario. Canto máis vamos por aí, máis nos damos de conta do pouco que coñecemos Galiza, e iso que percorremos todos os concellos do país. Levamos case corenta anos dando voltas e aínda temos na casa unha lista enorme de sitios que nos faltan. En xeral, hai pouco interese en coñecer o próximo. É unha cousa que nos meteron desde sempre: o de aquí non tiña valor e entón, non se lle da. Nós queremos darlle a volta á tortilla. Temos de todo e de primeira. Como inflúe o territorio no xeito de ser das persoas? Por natureza, as persoas adáptanse á paisaxe, aos cambios estacionais, á luz, ás plantas ou aos animais. Antes estábamos en comuñón coa contorna e agora o estamos co supermercado. A terra forxa unha forma de ser ao longo da historia. Constrúese en miles de anos pero pode desaparecer en nada. Os grandes medios de comunicación e internet fan que todos nos centremos no mesmo á vez, de maneira que escoitemos a mesma música, comamos a mesma comida e nos interesemos pola mesma paisaxe e polos mesmos estereotipos. A contorna inflúe nas persoas pero estas inflúen moito máis na contorna. Se non botamos man de mantela ou de desenvolvela dunha maneira harmoniosa, imos por separado: nós por un lado e a natureza por outro. Hoxe vese moito abandono, tanto de espazos naturais como de terreos cultivábeis, e case sempre vén causado por un desenvolvemento pouco sustentábel. Coa chegada da UE os gandeiros galegos tiveron que mudar a súa forma de traballo tradicional por explotacións intensivas, investindo unha millonada de cartos en facer naves. Agora resulta que a Comisión Europea queren lexislar xusto ao revés, obrigando a que as vacas pasten libres. Iso xa o facíamos nós antes de forma natural, e chamábannos atrasados por traballar na terra como animais. [Podes ler a entrevista íntegra no número 300 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Persoas expertas sinalan que a reinfección, moito máis probábel após contraer Ómicron fronte a outras variantes, podería darse seis meses após o primeiro contaxio.

A variante Ómicron da Covid-19 podería significar a fin da pandemia en Europa, segundo a Organización Mundial da Saúde (OMS). "É posíbel que a rexión estea a achegarse á fin", asegurou recentemente o director xeral da OMS para o continente, Hans Kluge. "Cando a vaga de Ómicron diminúa, haberá unha inmunidade xeral durante algunhas semanas e meses, quer pola vacina quer porque as persoas serán inmunes debido á infección, e tamén unha redución debido á estacionalidade do virus", defendeu. Porén, o certo é que no momento actual os contaxios seguen nas maiores cifras desde marzo de 2020 por mor da alta transmisibilidade desta variante —se ben os seus síntomas reverten menor gravidade para as persoas vacinadas—, e neste contexto xorde a pregunta: Podo volver contaxiarme da Covid-19? Segundo un informe do Imperial College de Londres do pasado mes de decembro, o risco de reinfectarse con Ómicron é 5,4 veces maior que con Delta. "Se recibes dúas doses da vacina, pasados tres meses a túa protección contra a infección ou a hospitalización mingua arredor de 30% ou 40%", apunta, por outra parte, o doutor Gregory Poland, director do Grupo de Investigación de Vacinas da Clínica Mayo (EUA). Coa dose de reforzo, explica, a inmunidade pode alcanzar entre 75% e 85%. Outro estudo elaborado por persoas expertas das facultades de Medicina de La Jolla e Mount Sinai (EUA) apuntan un período mínimo de protección contra o coronavirus de arredor de oito ou nove meses. En declaracións recentes á canle pública británica BBC, Salvador Peiró, investigador en farmacoepidemioloxía da fundación española Fisabio, apuntou que, "en teoría", a reinfección é posíbel, malia que resulta "extremadamente rara" nos meses seguintes á superación da Covid-19, máxime no caso de ter recibido a terceira dose da vacina. Malia que aínda se descoñece canto tempo e capacidade ten a variante Ómicron para producir reinfeccións, as persoas expertas sinalan un período mínimo de cinco ou seis meses.


Summary: ENTREVISTA Ialma presentan o seu quinto disco, 'Camiño. De Bruxelas e Santiago', no que a emigración é protagonista. "A liberdade non é tanta desde o momento en que a normalización do idioma non ten o empuxe que podía ter", din.

"Camiño é a viaxe de todas as persoas que teñen que deixar a terra na que naceron para buscar un mundo novo". Con palabras coma estas preséntase o novo disco de Ialma, 'Camiño. De Bruxelas a Santiago'. Un percorrido de ida e volta pola tradición, pola lingua, polo encontro entre distintas culturas. Na que os maiores transmiten a esencia e os novos recollen a semente. Para ser mellores. As galegas en Bruxelas Verónica Codesal, Magali Menendez, Natalia Codesal e Marisol Palomo ollan á emigración neste novo traballo. E á liberdade e a xustiza. Falamos con Marisol, aproveitando o seu paso por Compostela nas vacacións de Nadal. Xa as fotos do disco deixan claro de que se fala: a emigración… Si, e de pequenas non nos decatabamos da importancia do que nos estaban transmitindo as nosas familias. A avoa de Verónica cantaba e bailaba. A miña avoa escribía poemas en galego e aínda emigrada tiña medo. Seguía tendo medo de que a Garda Civil viñese petarlle á porta. Este disco ten moito que ver con iso: a importancia do que nos transmitiron os avós. A miña avoa cantaba e escribía en galego, aínda que me falaba en castelán, porque daquela era así… Ao pai de Verónica pegábanlle na escola por falar galego… "A miña avoa escribía poemas en galego e aínda emigrada tiña medo. Seguía tendo medo de que a Garda Civil viñese petarlle á porta" E vós, como vos xuntastes? Nos centros galegos é onde aprendiamos a bailar e a tocar a gaita. É curioso: hai unha gaita belga, pero é un instrumento pouco coñecido alí... Pois comezamos a cantar para acompañar o baile. Unha vez fomos a un programa de radio belga, 'Le monde est un village' e o presentador díxonos que tiñamos que seguir cantando… Para que te fagas unha idea de como foi: o pai de Verónica, ao principio, dicíalle que lle era mellor aprender un oficio. Despois foi a Eurovisión, empezou a ter o status de artista -en Bélxica é un oficio recoñecido, cobras o paro se non tes traballo-, e o pai xa comprendeu e díxolle que adiante. Hoxe Verónica, que é o motor de Ialma, vive de cantar. Canta en varios grupos. Natalia é mestra, Magali traballa na Comisión Europea e eu levo a presidencia do Centro Galego de Bruxelas… "Unha vez fomos a un programa de radio belga, 'Le monde est un village' e o presentador díxonos que tiñamos que seguir cantando…" 'Camiño' é o voso quinto disco. O anterior é 'Simbiose', de 2011, co que xa cumpriades 10 anos. E hai unha evolución nos cinco discos, que son todos distintos. O primeiro era o máis tradicional, de recuperación do canto galego. Naquel momento pensabamos que había que cantar co nariz, co bico moi pechado, pero despois decatámonos de que, claro, así é como cantan as mulleres maiores porque non teñen máis forza… En todos os discos está presente a música tradicional que nos transmitiron os maiores. Tamén hai moitos músicos que nos axudan: Uxía, Mercedes Peón, Guadi Galego, Quique Peón, Xurxo Fernández, Leilía… Sempre nos reciben cos brazos abertos, lévannos a coñecer mulleres maiores que cantan… Para facer o tema 'Grixoa' falamos cunha señora que nos contou moitas historias. Ela preguntaba, pero vós non viñades cunha gravadora para escoitarme cantar? E é que para nós eran tan importantes as súas historias como a música… "Os músicos galegos sempre recíbennos sempre cos brazos abertos, lévannos a coñecer mulleres maiores que cantan" Algunhas desas historias transmitidas por xente maior, precisamente, cóntalas en directo nos concertos de presentación de 'Camiño'... Son historias da emigración. Historias moi fortes que gardan similitudes: familias divididas, xente desaparecida… Miña nai e os seus irmáns eran orfos e metéronos nun convento en Madrid. Miña nai escapou con 18 anos porque escoitou que se collía o tren a Amberes ao chegar pagábanlle o billete e dábanlle traballo. No convento pegábanlle moito, pechábana nun cuarto cheo de ratos, unha noite cortáronlle a trenza para vendela… Moitos españois marcharon a Bélxica en condicións semellantes. Meu pai era mineiro e fillo de roxo, polo que tamén tivo que buscar un sitio ao que marchar… A Bélxica marcharon moitos asturianos mineiros. "Miña nai escapou con 18 anos porque escoitou que se collía o tren a Amberes ao chegar pagábanlle o billete e dábanlle traballo" Temos un programa didáctico que levamos polos centros de ensino. É unha neta que fala coa avoa e a avoa vaille contando historias. A avoa conta que non se podía falar en galego, nin comer bo pan, nin cantar e bailar despois do toque de queda, nin falar de política… As historias que vai contando reflicten ben as cancións do disco. Ao final a avoa morre, pero antes convídanos a coller o camiño de volta, a descubrir os seus segredos, que para iso só fai falla un pao para apoiarnos, forza para avanzar e ganas de compartir, como no tema que dedicamos aos refuxiados: a necesidade da confianza na xente, do amor... Rematamos co 'Ai la la', que entendemos como unha canción internacional, e bailando. "A avoa conta que non se podía falar en galego, nin comer bo pan, nin cantar e bailar despois do toque de queda, nin falar de política" "Bótannos fóra", di 'Cantar do refuxiado'. Si, cando comezamos a levar o proxecto didáctico do que che falaba polas escolas non pensamos que fose estar tanto de actualidade. Despois foron os atentados de Bruxelas. E era moi importante transmitir a idea de que non temos que vivir con medo, temos que acoller a xente que chega… A música pode servir para transmitir esa mensaxe, esas emocións… Hoxe o disco é número 1 en Bélxica. "E era moi importante transmitir a idea de que non temos que vivir con medo, temos que acoller a xente que chega…" Ademais, non é exacto que nós fagamos unha música de minorías en Bélxica. Porque hai moita xente que se identifica co galego-portugués. Conectamos moi ben coa xente galega, portuguesa, angolana… E o fermoso é que toda esa xente aprópiase do que facemos. Sénteno como algo seu. En Bélxica facémolo en francés, inglés ou flamenco. Cando o fixemos en Santiago no Womex, a nena comeza falando castelán pero acaba falando galego… "Conectamos moi ben coa xente galega, portuguesa, angolana… E o fermoso é que toda esa xente aprópiase do que facemos" Despois, cada tema ten a súa historia. Neste disco, ademais, hai moi poucas estrofas en castelán porque tentamos traducir as letras a galego cando están en castelán. E o que queremos transmitir é unha mensaxe positiva sobre o galego como unha lingua que pode ir ao sur, ao norte ou a onde queira. Nas historias pode haber tristeza, melancolía, pero tamén alegría, emoción e optimismo. "Nas historias pode haber tristeza, melancolía, pero tamén alegría, emoción e optimismo" Como en 'Simbiose', varias letras falan de liberdade. 'Baila bela fada' di que non se podía cantar nin bailar nin dicir a verdade. 'Novo alén' fala de censura, fame e inxustiza… É que as nosas familias marcharon por falta de liberdade. Iso é o primeiro. E, para nós, a mellor maneira de expresar este tipo de historias é cantando. A nós xa non nos poden quitar a liberdade. Ou non da mesma maneira. Hoxe pódese falar galego, e cantar en galego, e o galego é unha das catro linguas recoñecidas en España. Pero se non lle damos valor, pode perderse. Por iso non podemos deixar de reivindicalo e non podemos esquecer o traballo dos pais e dos avós. Por outra banda, a liberdade non é tanta desde o momento en que a normalización do galego non ten o empuxe que podía ter. Certo que houbo un rexurdimento, e a iso axudou o folk, a recuperación da tradición… pero temos que seguir dándolle importancia á esencia, a cultura, a lingua, á liberdade e ao respecto á diversidade. "A liberdade non é tanta desde o momento en que a normalización do galego non ten o empuxe que podía ter" Despois, tamén é moi importante dicir que coas letras colaborou con nós Brais Fernandes, que é un amigo de hai moitos anos. El ten unha cabra, Cachicula, que leva con el a todos os lados. Pois no noso disco tamén está Cachicula. Como é tan auténtica, unha vez nun control nun aeroporto mandáronlle un veterinario, a ver se podía pasar Cachicula. Está feita de la, de cunchas de mar… de elementos que vai incorporando en cada país que visita. "A idea de Brais é transmitir o sabor das linguas, das culturas, dar importancia á diversidade das linguas" Brais transmite, -di-, as emocións de Cachicula. Entendeu tan ben o que queriamos dicir. Foi tan bonito… A idea de Brais é transmitir o sabor das linguas, das culturas, dar importancia á diversidade das linguas, o orgullo de falar unha lingua propia… El traballa moito en campamentos por Europa, con xente que fala linguas minoritarias e que pertence a clases sociais baixas. Transmítelles o orgullo de ser o que son. Diversidade tamén hai no son. En 'Simbiose' e antes podía detectarse algo de rap, de pop, de música medieval, ritmos americanos… Neste disco hai mesmo flamenco… 'Na túa lembranza' é o tema que dis. Fala da historia do avó de Verónica, un andaluz que casou cunha galega. Era roxo. Tiña a fouce e o martelo tatuados… É unha canción dura pola historia que conta, mais cantada coa rabia e a emoción de lembrar a alguén que sufriu polas súas ideas… En Bélxica atopamos un cantante andaluz, Esteban Murillo que, deuse a casualidade, tiña un avó mineiro que lle ensinara a tocar e a cantar que tiña unha historia parecida ao de Verónica. No disco podes ver unha foto de Natalia de nena vestida de flamenca. É un pouco o tópico: vestíante de flamenca porque viñas de España. Pois nesta canción tamén está iso, a relación co flamenco, con España… Esteban, que vive en Charleroi, ten o que os andaluces chaman "duende", unha sensibilidade especial. No disco está tamén, por exemplo, a relación da cultura galega coa vasca en 'Galeuska'. Inaki Plaza colaborou con nós tocando a txalaparta. 'Doutras terras' fala de emigración, e todo o disco está dedicado ao camiño, as persoas que teñen que deixar a terra. Un camiño de ida e volta… Si, ademais o que pasa é que… como se houbese moita xente que se aproveitou da emigración e que non lle deu as grazas como merecía. E nós tamén temos unha misión nese sentido, que é mostrar, como che dicía, con forza e alegría, que temos que darlle importancia, recoñecer a xente que loitou por nós desde a emigración. Pensa na emigración en Cuba ou Arxentina, todo o que puido facerse en Galicia co diñeiro que enviaron. A xente maior de Cuba coa que puiden falar contaba que ata o pementón recibían por carta… E hai moita xente que non puido volver a Galicia, por non poder economicamente, porque non se ía integrar… "É como se houbese moita xente que se aproveitou da emigración e que non lle deu as grazas como merecía" A miña familia non puido volver ata que eu tiña 14 anos, con Franco xa morto. Cando cheguei aquí xa coñecía Galicia porque mo contaran todo… Pois cantando podes falar de todas estas cousas con máis liberdade. Aínda que a liberdade, xa o falabamos antes, non é tanta. Se eu falo mal da Xunta sei que lle poden quitar axudas ao centro galego. De feito, dixen nunha entrevista en 'Galicia en el mundo' que me parecía que os emigrantes estaban a ser utilizados politicamente, pois no Pleno do Consello de Comunidades Galegas había momentos en que parecía que foran alí só para buscar votos… "A miña familia non puido volver ata que eu tiña 14 anos, con Franco xa morto" Mais, ao que iamos: nós cantamos en galego e tentamos que Galicia se coñeza fóra, que a nosa tradición se manteña. É moi bonito ver como consegues cousas: como unha nena árabe que nos contou que antes ría da avoa cando tentaba transmitirlle a tradición, pero que a partir dese momento ía escoitala e pedirlle que cantase… Tamén tivemos un neno árabe que fixo unha letra moi boa na que falaba de como os discriminan por ser musulmáns. Queriamos gravalo, pero a profesora díxonos que podía prexudicar a súa familia. O rapaz tiña 13 anos. Como dicía, a liberdade non é tanta. Pero creo que algo conseguimos coa nosa música. 'Maneo en Bruxelas' fala de gobernar a propia vida, de Bruxelas a Santiago… Da mesma maneira que hai xente que volve a Galicia, moita xuventude galega está a marchar a Europa. Son camiños que se cruzan. E conseguir volver á terra é algo moi bo. O 'Ai la la' é para nós un canto internacional nese sentido. Todos os pobos teñen o seu 'Ai la la'. Temos que aceptar a xente que é diferente a nós. Non temos que ter medo e desconfianza. Descubrir outras culturas fai máis rica a nosa. Bruxelas é unha capital multicultural na que todo o mundo é diferente. "Temos que aceptar a xente que é diferente a nós. Non temos que ter medo e desconfianza" En 'Voa voa' colabora Lucilla Galeazzi. Lucilla é moi defensora da música tradicional, un día nun concerto díxonos que lle gustaba o que estabamos a facer e que tiñamos que seguir. Iso foi antes de gravar o primeiro disco. Ela é parte do noso camiño, dese camiño que percorremos neste disco. Traducimos a galego parte da letra e quedou moi ben. "Respira a iauga e a terra", di. E iso é o primeiro que facemos cando chegamos a Galicia. Pisar pedras, ver o río… É un pouco a natureza de Galicia en imaxes. E para nós as imaxes son moi importantes. Da mesma maneira que é moi importante ver, coñecer as señoras que nos ensinan a cantar. Despois, o ritmo da tarantela italiana tampouco é tan distinto do da muiñeira galega. 'Seremos' fala de futuro, de esperanza, da verdade que está nos nenos… 'Bicada pola lúa' tamén asocia futuro e infancia. O futuro que está nas xeracións ás que se transmite a tradición, supoño. En 'Seremos' cantan nenos e nenas de 14 nacionalidades distintas. Son alumnos de Natalia. Verónica dálles clase do que se chama -en francés- "espertar musical". Aprenden ritmos e cancións do mundo. 'Seremos' fala de dignidade, de paz, de semente nova, e aos nenos, claro, gústalles que lles fales así, dándolles a importancia que teñen para o noso futuro. "En 'Seremos' cantan nenos e nenas de 14 nacionalidades distintas" E 'Compostela'? Quentin Dujardin é o noso produtor, ademais de tocar no disco varios instrumentos. Un cineasta francés, Freddy Mouchard, estaba a facer unha reportaxe sobre o Camiño de Santiago. Quentin traballou con el na música e buscaba para os Pirineos unha música con forza, con voces… Escoitara falar de Ialma e chamounos. Nós estabamos no proceso de preparación do novo disco. Gustoulle moito o noso traballo e nós pedímoslle que quedase, que compartise con nós os arranxos do disco. Foi un encontro, primeiro, humano, e iso é algo moi importante sempre para nós. El tiña claro, ademais, que quería poñer as voces por diante da música. Traballou moito con nós as voces… axudounos moito. O outro músico que nos acompaña sempre é Didier Laloy, co acordeón. Leva con nós desde o principio. Mais tedes máis colaboradores no disco: Ross Ainslie, Jonathan de Neck, Olivier Hernández, Sébastien Taminiau, Rémi Decker, Raf de Backer, Boris Schmidt, Fred Malempré, Stephan Pougin, Philippe Mobers e Nicolas Scalliet, só na música. Lieve Boussauw na imaxe… Hai moita xente que nos acompaña, si. E moitas veces é froito de encontros. Un frautista escocés que atopamos nun concerto en Canadá, por exemplo. E estamos moi agradecidas a todos. Didier, por exemplo, tiña 10 grupos, e decidiu deixalos todos menos o seu propio proxecto e Ialma. Nós non podemos pagarlle o que el cobra polos concertos: é un músico moi coñecido que toca por todo o mundo. Pero quere acompañarnos. "Ialma ten unha entidade musical propia, da que a música tradicional é a base" Dicías ao principio que os primeiros discos eran unha cousa como máis purista. Hoxe a base é a música tradicional, pero é algo máis. Mestura. Ben, é o normal en tantos grupos galegos… Temos as raíces no DNI, claro, pero é o que nos dicía Vítor Belho cando cantamos no Womex. El dicía que se non naceramos na emigración, non fariamos o que facemos. Ialma ten unha entidade musical propia, da que a música tradicional é a base.


Summary: CCOO e UGT convocarana este venres logo de consensuar a data, que coincide cos paros en Grecia e Portugal. A CIG xa anunciara que se uniría tras aprazar a prevista para setembro.

A próxima folga xeral será o mércores 14 de novembro. Así o acordaron xa os dous sindicatos maioritarios CCOO e UGT, segundo confirmaron fontes sindicais a eldiario.es e a outros medios, aínda que aínda hai varios pasos por diante para a súa convocatoria, que se formalizará este venres. Ese mesmo día, o 14N, tamén terá lugar un paro xeral en Grecia e Portugal. A CIG secundará con case total seguridade a convocatoria, xa que hai pouco máis dun mes anunciara que aprazaba o paro que tiña previsto para o pasado 26 de setembro á espera de que as dúas organizacións estatais "finalmente se decidisen". Agora que xa o fixeron, todo semella indicar que a folga xeral será apoiada polas tres principais centrais sindicais de Galicia. Haberá folga xeral e Grecia, Portugal e España e, posiblemente, noutros países como Italia Tratarase dunha mobilización coordinada con outros países europeos, tal e como buscaban CCOO e UGT. Precisamente, os seus secretarios xerais, Ignacio Fernández Toxo e Cándido Méndez, están estes días en Bruxelas asistindo á reunión do Comité Executivo da Confederación Europea de Sindicatos (CES), onde están a pechar os detalles cos seus socios europeos. Ademais dos paros xerais en España, Grecia e Portugal para o 14N, os sindicatos están a tratar de programar máis mobilizacións durante esa semana noutros países europeos, como Italia. Grecia xa convocou outra folga xeral para o 18 de novembro. O venres, as dúas centrais reunirán aos seus máximos órganos de decisión -o Consello Confederal de CCOO e o Comité Confederal no caso de UXT-, onde ratificarán a convocatoria de folga para o 14 de novembro. Posteriormente, reuniranse coas máis de 150 organizacións que forman parte do Cumio Social, para aprobar o día do paro xeral. Será, polo tanto, o venres cando a convocatoria de folga farase pública de forma oficial. Será a primeira vez que se convocan dúas folgas xerais de 24 horas nun mesmo ano no Estado O trámite para convocala comezará a semana que vén. Os sindicatos terán que acudir ao Servizo Interconfederal de Mediación e Arbitraxe (SIMA), un paso imprescindible para chamar á folga. Uns días despois, rexistrarana no Ministerio de Emprego. Será a primeira vez que se convocan dúas folgas xerais de 24 horas nun mesmo ano no Estado. O paro practicamente coincidirá coa data na que Mariano Rajoy gañou as eleccións o 2011: o 20 de novembro.


Summary: César Mosqueira, vicepresidente da Deputación de Pontevedra, anunciou a convocatoria dun concurso internacional de ideas para musealizar o convento.

A Deputación de Pontevedra convocará un concurso internacional de ideas para definir como se realizará a rehabilitación do convento de Santa Clara para incorporalo ao Museo de Pontevedra. Anunciouno onte o vicepresidente desta institución, César Mosqueira, nunha visita ás antigas instalacións das clarisas xa preparadas para iniciar as sondaxes arqueolóxicas e os estudos de paramentos e historiográficos. O "soño" de Pontevedra con Santa Clara convértese en realidade O responsábel político do Museo manifestouse convencido de que se presentarán "os mellores especialistas do mundo en museos para ver que posibilidades hai de organización", achegando as mellores solucións posíbeis para o uso do edificio como museo. En canto aos prazos, Mosqueira afirmou que o obxectivo é ter información suficiente do estudo arqueolóxico e histórico artístico de cara a setembro-outubro para poder concretar as bases sobre as que abrir o certame. Sobre iso, no contrato dos estudos estabeleceuse unha cláusula pola que a empresa adxudicataria terá que informar en tempo real dos achados. Os "pequenos tesouros" Após realizar traballos de limpeza nas distintas dependencias do convento, segundo o director do Museo de Pontevedra, Xosé Manuel Rey, agora pódense visualizar moito mellor e facilitar a realización das sondaxes. Nelas estase a facer unha escolma de "pequenos tesouros" a conservar entre os moitos entullos e residuos acumulados durante os 700 anos de uso das clarisas na súa "cápsula do tempo". Entre as pezas conservadas están elementos tales como móbeis, recipientes, baúis ou enreixados. A danza incorpórase ao 'Híbridas en Santa Clara' Finalmente, o concelleiro de Patrimonio Histórico de Pontevedra Xaquín Moreda anunciou que seguirá a programación cultural no convento.


Summary: O barómetro do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) dá unha vitoria socialista nas europeas do 26 de maio e unha nova caída do PP. Tamén obterían representación na Eurocámara, alén de Agora Repúblicas, Junts per Catalunya e a coalición liderada polo PNV.

O barómetro do CIS publicado esta quinta feira prognostica que Agora Repúblicas, a marca da concorrencia ás europeas entre BNG, ERC e EH Bildu, obtería o 26 de maio tres representantes no Parlamento europeo. As eleccións europeas volverían dar, como nas xerais de 28 de abril, unha vitoria ao PSOE, que sería a forza máis votada e tería 17/18 europarlamentares (ten 14). O PP, que tiña 16 representantes, tería segundo o CIS entre 11 e 12. Ana Miranda vai de quinta na candidatura de Agora Repúblicas que lidera Oriol Junqueras; NIcolás González é oitavo na dos socialistas e MIllán Mon ocupa o mesmo posto na lista europea do PP. O terceiro posto sería para Ciudadanos, que atinxiría 8/9 cadeiras na Eurocámara (tiña 2), os mesmos que Unidas Podemos-Cambiar Europa. Nesta lista, a galega Vanessa Angustia vai de posto número 10. A extrema dereita de Vox obtería entre 4 e 5 representantes. Junts per Catalunya obtería 1 e CEUS, a coalición liderada polo PNV e que leva no posto número 3 un representante de Compromiso por Galicia, obtería 1 eurodeputado. En principio, e segundo este traballo do CIS, non lograría ter presenza na Eurocámara a coalición da que fan parte Compromís e En Marea. O barómetro elaborouse en base a 18.000 entrevistas, que son 2.000 máis que o preelectoral das xerais do pasado 28 de abril.


Summary: A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) lamenta no apartado sobre a historia da infraestrutura se obvie o feito de que as melloras foron acometidas por presos políticos de maneira forzosa.

A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) acusa ao xestor aeroportuario AENA (Aeroportos Españois e Navegación Aérea) de manter "oculta" información ao respecto de que o aeroporto de Compostela, actual Rosalía de Castro -antes Lavacolla- foi ampliado por un grupo de presos políticos do réxime franquista. A entidade fai referencia ao sitio web que fala do aeródromo galego e da súa historia e remarca que a relación co franquismo non aparece explicada. A través dun comunicado, responsábeis da ARMH describen que o portal de AENA conta como se creou a infraestrutura e hai "un lapsus entre 1937 e 1947", período no que "centos de traballadores forzados foron obrigados" a traballar na súa ampliación e mellora. Tratábase dos batallóns disciplinarios de soldados que funcionaron desde a Guerra Civil até entrados os anos 40. O fillo de Julián Ibáñez, un dos presos, solicitou "en varias ocasións" a AENA a inclusión desa parte da historia no relato da páxina web, nun exercicio de memoria histórica. A pesar dos seus intentos, Ibáñez "só recibiu acuse de recibo". Pola contra, entenden que non hai "ningunha vontade por deixar de ocultar a dura historia dos presos republicanos" que levaron a cabo labores na infraestrutura de forma forzada. "Non se pode ocultar a memoria e o sufrimento de todas estas persoas perseguidas polas súas ideas, obrigadas forzosamente á construción do que hoxe é un ben público e o que supuxo para eles padecer a durísima represión que padeceron por parte da ditadura franquista", advirte a ARMH.


Por que se a sanidade pública española está considerada unha das mellores do mundo (a pesar de listas de espera, etc) queren que sexa privada? Por que se sempre que goberna a dereita se producen involucións nos dereitos máis básicos aínda así seguen gañando as eleccións co voto maioritario precisamente dos que máis sufren esa clase de política? Por que si está claro que as monarquías son unha rémora medieval e as sociedades evolucionadas optan por suprimilas por aquí seguen vixentes? Por que se a educación na lingua propia do país é recoñecida polas máis importantes institucións educativas do mundo como a fórmula axeitada, hai tantos por aquí obsesionados con facela desaparecer? Por que se todo o mundo ten que cumprir coas súas obrigas fiscais a igrexa e os clubes de fútbol son tratados con tanta delicadeza cando non eximidos? Por que se constitucionalmente todos somos iguais ante a lei, tes máis posibilidades de entrar no talego canto máis pobre sexas? Por que se no mundo hai máis mulleres que homes eles seguen gobernando e decidindo por elas? Por que algúns xornais galegos, a pesar de que un fai as declaracións en galego, por costume as pasan ao castelán? Por que se a violencia de xénero é un obxectivo problema os gobernos reducen os recursos para acabar con el? Por que se sabemos que o bo, o xusto, o ético, é coidar da xente maior que nos deu tanto, se esnaquiza con tanta naturalidade o sistema asistencial de coidado e protección? Por que se o sistema educativo debe aprender a igualdade o ministro fala de segregar por sexos e resultados académicos? Por que se sabemos que hai miles de cativos que morren ao día por cuestións doadas de evitar, permitimos esas mortes? Por que se sabemos que a felicidade é algo profundo e importante reforzamos dende a infancia primeira un consumismo feroz coma se fose o paradiso na terra? Por que se vivimos nun estado aconfesional (que non laico) moitas veces son os bispos os que semellan lexislar? Por que se os medios de comunicación son garantía democrática hai tantos entregados á Voz do seu Amo? Por que se alguén fai este tipo de preguntas vai ser inevitablemente cualficado como radical? Por que aínda tantos por ques?


Summary: É neste momento un dos combos franquicia do jazz galego, un trío con cada día maior proxección internacional. Sumrrá toca este domingo en Compostela na Casa das Crechas (20 h).

Respaldados polos temas do galardoado V Journeys, o seu último traballo, Sumrrá comeza este domingo un mini-ciclo de concertos nun dos seus cenarios fetiche, a Casa das Crechas, con actuacións tamén programadas os próximos 22 e 29 de outubro. Se algo caracteriza este combo compostelán é a súa orixinalidade e a calidade do seu repertorio, tanta que lle permite defender os seus concertos sen recorrer aos inevitábeis standards ou a versións dos clásicos. Formado polo pianista Manuel Gutiérrez, o contrabaixista Xacobe Martínez Antelo e o baterista L.A.R. Legido, Sumrrá ten un directo moi fresco e unha posta en escena con múltiples rexistros, sen descoidar aspectos até teatrais e/ou circenses (con especial destaque para as habelencias do dono das baquetas, o inclasificábel Legido).


Summary: O festival de contidos dixitais, que foi presentado hoxe en rolda de prensa, congregará a próxima semana na capital de Bergantiños unha completa panorámica da innovación na rede a nivel galego, estatal e internacional.

O Concello de Carballo acolleu esta mañá a presentación da sexta edición do festival de contidos dixitais máis importante do Estado, o Carballo Interplay, que a próxima semana ofrecerá na vila toda unha panorámica da innovación na rede a nivel galego, español e internacional. Unha completa Sección Oficial con webseries de todo o mundo e un programa de actividades con encontros, obradoiros, relatorios e espectáculos nos que aprender e divertirse arredor dos contidos para Internet compoñen esta nova entrega do Interplay, cita de referencia para o sector dixital global. Como vén sendo habitual, todas as actividades do Carballo Interplay son de acceso libre e gratuíto ata completar aforo, menos a formación e a programación profesional, para as que hai que inscribirse previamente. O concelleiro de Promoción Económica da vila, Xosé Regueira, asegurou na rolda de prensa de lanzamento do festival que grazas ao Interplay o nome de Carballo é coñecido e recoñecido en moitos ámbitos e en moitas latitudes. E o alcalde da localidade, Evencio Ferreiro, abundou na capacidade do evento para conquistar ao público "de Carballo, de Galiza e de máis alá". A directora do Interplay, Sonia Méndez, pola súa banda, explicou que na Sección Oficial do festival o público poderá ver unha selección de 34 webseries de todo o mundo e, dentro do programa de actividades, salientou a presenza -por primeira vez en Galicia- das cómicas arxentinas Malena Pichot e Charo López, "figuras de referencia tanto no sector dos contidos dixitais como no feminismo" que congregan a millóns de seguidoras e seguidores nas redes sociais e que ofrecerán seu show de humor con trazas de musical fallido, Hermostra, o venres 5 de abril no Pazo da Cultura de Carballo. Arxentina é, de feito, o país convidado desta ambiciosa edición do festival e as persoas que asistan á xornada profesional que terá lugar o xoves 4 de abril poderán coñecer a representantes de cadeas e plataformas do país e mais ao director do do Buenos Aires Webfest, festival de referencia no mundo das webseries. Participarán tamén, no Día PRO, responsables das principais plataformas de contidos dixitais do Estado. Pola súa banda, María Yáñez, responsable de actividades do Interplay, recordou que o festival pon o foco, unha vez máis, nas mulleres creadoras e xuntará tres nomes de referencia no audiovisual dixital -Anabel Lorente, Lula Gómez e Rocío Quillahuaman- para falar de como a sororidade nas redes une e fai máis fortes a mulleres de todas as idades e de todo o mundo. Manuel Bartual e El Hematocrítico, a familia Prieto Flores ou David Sainz e Teresa Segura son algúns dos nomes propios que completan o programa desta edición. Unha selección da creatividade galega na rede Yañez explicou, tamén, que na súa sexta edición, o Interplay continúa a ser un dos principais impulsores da creación de series web en Galicia a través de dúas das súas iniciativas: o Campamento Kamikaze que se desenvolverá dende comezos de semana en Razo e o Premio a proxectos de webserie en galego, cuxos finalistas se deron a coñecer hoxe mesmo. A comedia Válgame Deus! dirixida por Rubén Rodríguez e protagonizada por David Perdomo; a serie futurista Amnesia das novísimas Iria Iglesias, Natalia Porca e Irene Pin; a resposta ás fake news que propón A mafia da verdade, de Cristina Moreira; e a historia do peculiar millenial Xan, de Lucía Estévez e Miguel Canalejo, competirán no pitching público que terá lugar o xoves 4 no auditorio da Casa da Cultura de Carballo, perante o xurado formado por Sandra Lesta, Nati Juncal, Enrique Lojo e Xosé Regueira. Ademais de coñecer o Código Fonte Audiovisual das Aldaolado e de gozar coa gala de clausura que conducirá o actor galego Alberto Rolán, o Interplay presta especial atención este ano á explosión de creatividade que está vivindo a rede galega, con Youtubers,Instagramers e moitas rapazas e rapaces novos exhibindo o seu talento nas redes. Polo Interplay pasarán Marcos López, creador dunha das canles máis populares do Youtube en galego, Telejaita; Miguel Silva Conde, gañador do premio Youtubeir@s 2018 con Aquel-e; Laura Cruxeiras, que triunfa nas redes facendo cancións, humor e reivindicación feminista co dúo Branca e Tinta; o artista coruñés Edu Fernández, a medio camiño entre a videocreación, a parodia e a seriedade de calquera youtuber profesional que se fixo viral en 2015 con "Chica de la Coru"; a crítica millennial, feminista e queer Olaxonmario; a xornalista da TVG Alba Mancebo; e mais a actriz e presentadora María Mera, moi activa nas redes sociais, nas que se converteu nunha verdadeira influencer da maternidade. Tamén compartirán as súas experiencias na rede as actrices Lucía Regueiro, María Vázquez e Iria Sobrado, entre outros.


Summary: Catalunya enfróntase o 25 deste mes a Venezuela. Un partido no que si estarán Gerard Piqué ou Xavi Hernández.

O Real Valladolid non permite que dous dos seus xogadores e o seu adestrador se incorporen á convocatoria da selección catalá para paticipar no encontro que esta segunda feira, 25 de marzo, vai disputar Catalunya contra Venezuela no estado Montilivi. O club anunciouno a través dun comunicado no que expresan que os xogadores "Rubén Alcaraz e Jordi Masip" mais o seu adestrador, Sergio González, non teñen permiso para acudir á convocatoria da selección catalá. Deste xeito, estes tres deportistas non poderán estar presentes nese encontro. O partido si que vai contar coa presenza de xogadores como Gerard Piqué, Xavi Hernández ou Marc Bartra (Betis), entre outros.


Summary: Sumaríanse ás 3.400 millóns de persoas que subsistían con menos de 5,5 dólares ao día en 2018, o que suporía que máis da metade da poboación mundial viviría na indixencia.

Outros 500 millóns de persoas máis sumidas na pobreza como resultado do impacto económico do coronavirus. Esa é a estimación á que chegaron investigadores do Kings College London e a Universidade Nacional de Australia a petición de Oxfam, que chama a adoptar medidas urxentes para axudar os países en desenvolvemento, como a cancelación da súa débeda externa, co fin de evitar que a cifra se faga realidade. Segundo advirte a ONG no seu informe Elixamos dignidade, non indixencia, a análise apunta a que o parón económico provocado pola pandemia podería sumir na pobreza entre 6% e 8% da poboación mundial, un retroceso dunha década na loita contra esta lacra, e de mesmo 30 anos nalgunhas rexións, como África e Oriente Próximo. #COVID19 LATEST: Half a billion people could be pushed into poverty by coronavirus.https://t.co/xaywj0CN9I#InequalityVirus pic.twitter.com/CZM0xTTclG— Oxfam International (@Oxfam) April 8, 2020 A cifra, de cumprirse, suporía que tras a pandemia máis da metade da poboación mundial podería vivir en condicións de pobreza. Segundo o Banco Mundial, 3.400 millóns de persoas vivían con menos de 5,5 dólares ao día en 2018, último ano para o que hai datos. Ao comezo da crise, salienta Oxfam, a Organización Internacional do Traballo (OIT) estimou unha destrución de 25 millóns de empregos en todo o mundo, máis que durante a crise económica de 2008, mais as estimacións actuais dos expertos apuntan que só nos Estados Unidos se poderían perder 37 millóns. Pola súa banda, o Programa da ONU para o Desenvolvemento (PNUD) calcula que en África se poderían destruír case a metade dos empregos, mentres que as previsións indican que, a nivel global, os traballadores poderían sufrir unha perda de ingresos de ata 3,4 billóns de dólares.


Summary: O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, condicionou hoxe no Parlamento o acatamento sen presentar recurso ás sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (TSXG) sobre o decreto do galego a que o BNG acepte o resto da norma. En resposta a unha pregunta do voceiro do grupo do Bloque, Francisco Jorquera, na primeira sesión de control da lexislatura, Feijóo ofreceu "aparcar as diferenzas" en materia lingüística e retomar o "consenso" sobre a base das sentenzas do tribunal galego, que según a súa interpretación avalan "o 95%" da normativa.

Jorquera replicou coa reclamación dunha "discriminación positiva" para o idioma propio, que se utiliza, afirmou, en menos dun 20% das clases de ensino non universitario, a pesar de que na consulta ás nais e pais, cuestionada polo TSXG, o 40% das familias prefiren o galego. "Sufragará a estes pais a escolarización en centros que usen o galego como lingua vehicular?", preguntou con ironía o deputado do BNG, en referencia a posibilidade así estabelecida na reforma educativa de José Ignacio Wert. "Retome o consenso que vostede mesmo rachou e derogue o decreto da vergoña", instoulle a Feijóo. O galego úsase en menos dun 20% das aulas de ensinano non universitario, a pesar de que na consulta aos pais, cuestionada polo TSXG, o 40% das familias prefiren o galego O presidente insistiu: "Se vostede está de acordo co TSXG, eu acepto ese pacto e non se recorren (as sentenzas)". Mais Feijóo non aclarou cal será a actuación da Xunta nos tribunais se ese acordo non se produce, aínda que sí avanzou que seguirá "cumprindo" o seu programa electoral e que explorará se "é posible mellorar a liberdade" de nais, pais e alumnado. O tribunal con sede na Coruña anulou os puntos do denominado decreto do plurilingüismo referidos á consulta ás nais e pais en educación infantil e que permite ao alumno utilizar o galego e o castelán sobre a base das súas preferencias, salvo en algunhas materias. Na súa última quenda, Feijóo arremeteu contra o BNG por se comportar, dixo, "como unha SGAE de titularidade do galego", "E que acaso o galego é do BNG, e nos van dicir que podemos e onde o podemos falar?", continuou. O presidente da Xunta tamén preguntou se o modelo do Bloque é o catalan e engadiu: "Dígao, porque a nosa aposta é a do bilingüismo cordial". As preguntas do PSdeG e AGE ao presidente da Xunta tiveron a ver cos últimos datos do paro en Galiza, dos cales Feijóo se defendeu apelando ao do conxunto do estado e ao de comunidades autónomas como Cataluña ou Andalucía. Especialmente, sobre os desta última, que co 35% de desemprego e a petición de case 5.000 millóns de euros do fondo de rescate "perxudica a Galicia e ó resto de comunidades autónomas". O voceiro socialista, Pachi Vázquez, pediu a Feijóo que non se escude máis na herdanza recibida que "a propia" do presidente, en tanto que Yolanda Díaz, de AGE, lle solicitou que abandone o seu cargo se non ten fórmulas para facerlle fronte ao crecemento do desemprego. Nun debate bronco, en que a presidenta da Cámara, Pilar Rojo, chamou á orde a tres diputados de AGE, entre eles Xosé Manuel Beiras, Feijóo aproveitou a situación económica para defender o apoio da Xunta á explotación por unha empresa canadense dunha mina de ouro en Coscoesto, en Cabana de Bergantiños, moi criticada polas organizacións ecoloxistas. "Apoia vostede a inversión e a creación de 1.400 empleos en dez anos?", preguntoulle a Díaz, para demandar a continuación "respecto polas iniciativas que crean emprego".


Summary: A coordinadora de asembleas constituirá no seu vindeiro cónclave unha "organización política perdurable, aberta e enmarcada dentro do nacionalismo e da esquerda plural" tras os acordos da xuntanza deste sábado.

A coordinadora de asembleas nacionalistas do denominado Novo Proxecto Común (NPC) decidiu este sábado a convocatoria dunha asemblea nacional constituínte para o vindeiro 14 de xullo en Compostela e da que sairá "unha organización política aberta, enmarcada dentro do nacionalismo e da esquerda ampla e plural". Na xuntanza celebrada en Teo, e na que estiveron representadas preto de 50 asembleas nacionalistas comarcais e locais de todo o país, acordouse a creación de dúas comisións: unha técnica-organizativa destinada á preparación da devandita asemblea nacional e outra encargada da redacción dos documentos políticos, programáticos e organizativos do NPC, que terá como misión a confluencia nos textos das diferentes achegas xurdidas dos debates levados a cabo nas diferentes asembleas de zona. O NPC dá un paso máis na conformación dunha organización política "perdurable, nacionalista e de esquerdas" Logo desta xuntanza, o NPC dá un paso máis na conformación dunha organización política "perdurable, de carácter nacionalista, como expresión política do galeguismo, e enmarcada tanto na tradición plural da esquerda como nas novas expresións da mesma", tal e como aclaran fontes da coordinadora. Xa que logo, o vindeiro sábado 14 de xullo debería ser a data fundacional dunha formación que traballa baixo o principio de "adscrición individual", pero que conta co apoio inicial do Encontro Irmandiño ou Movemento pola Base, entre outros grupos, e en cuxos debates participaron persoas pertencentes a outros colectivos como Causa Galiza, Partido da Terra ou a Frente Popular Galega. Así, a coordinadora de asembleas nacionalistas fai "un chamamento a todas as persoas interesadas neste proceso a participar nas asembleas comarcais e locais" ou "xa directamente" na asemblea nacionalista do próximo mes de xullo, no caso de non teren participado en ningunha xuntanza anterior. O NPC chama así a "todas as sensibilidades políticas dentro do galeguismo, do nacionalismo e da esquerda inclusiva e plural". "A xuntanza achegou moitas sensibilidades diferentes e foi máis plural e diversa que anteriores convocatorias" Ademais, fontes da coordinadora convocante amosaron a súa "satisfacción" polo resultado da xuntanza deste sábado, da que destacan a asistencia "de representantes de máis asembleas que a da última convocatoria" e da presenza tamén de "moitas diferentes sensibilidades". "A reunión foi máis plural e diversa do que realmente pensabamos", chegan a recoñecer as mesmas fontes. A idea da nova organización política asemblearia, cuxa denominacion oficial se decidirá no vindeiro 14 de xullo, é a de concorrer ás próximas convocatorias electorais, pero as futuras alianzas non se abordarán até despois da súa asemblea nacional. Compromiso por Galicia, grupo que xunta a Máis Galiza, Acción Galega e Espazo Ecosocialista, deberá agardar a cando menos mediados do verán para comezar as negociacións pertinentes co NPC, que tampouco descarta establecer contactos con outras forzas de esquerda de cara a futuros comicios.


Summary: Atopámonos ante unhas taxas de inflación insoportábeis. Segundo os últimos datos do Instituto Nacional de Estatística (INE), os prezos incrementáronse na Galiza, no mes de febreiro, un 8% interanual. Dato alarmante no que aínda non se recollen algunhas das subas producidas como consecuencia da guerra na Ucraína ou polos paros de actividade e distribución no Estado español. Isto fai agoirar novos incrementos no curto prazo e a posíbel -e temida- estanflación no medio.

Vivimos un período de suba xeneralizada de prezos que implica a perda de poder adquisitivo de todas as galegas e galegos e o drástico empobrecemento de altas capas da nosa sociedade. Notámolo cando vamos ao supermercado, a encher o depósito do coche, pagamos a factura da luz ou calefacción, cando vemos reducido o valor dos nosos aforros ou aumentan os impostos que pagamos polo mesmo produto ou servizo. Nunha situación como a actual, cunha suba explosiva dos custos enerxéticos, loxísticos, de materias primas e un tecido produtivo aínda moi debilitado polas consecuencias das anteriores crises, pode supor a inviabilidade de moitas actividades económicas do país. Esta situación aféctanos a todas e a todos no plano individual porén, tamén no plano colectivo. A alta inflación condiciona o conxunto da nosa economía, aínda non recuperada das consecuencias da crise de 2008 e, moitos menos, das da pandemia da Covid-19. Vémolo na industria electrointensiva, incapaz de producir cos actuais custos da enerxía; no sector do transporte ou na nosa frota pesqueira traballando por debaixo de custo; no noso sector agrogandeiro incapaz de facer fronte á alza de prezos en todos os elementos que interveñen no seu proceso produtivo: desde as forraxes e fertilizantes até gasóleo dos tractores, os plásticos de ensilar ou a luz para muxir e conservar o leite. Vémolo tamén nunha hostalaría e pequeno comercio, especialmente castigados pola pandemia, incapaces de asumir agora o sobrecusto enerxético e de materias primas dos seus negocios. En condicións normais, unha alta inflación reduce o consumo, a produción e, como resultado, o investimento e o emprego. Porén, nunha situación como a actual, cunha suba explosiva dos custos enerxéticos, loxísticos, de materias primas e un tecido produtivo aínda moi debilitado polas consecuencias das anteriores crises, pode supor a inviabilidade de moitas actividades económicas do país e a destrución de tecido produtivo dificilmente recuperábel. Nunha Galiza e nun Estado como o español cun alta taxa de paro e precariedade e moi dependente enerxeticamente do exterior, estas altas taxas de inflación terán unhas consecuencias agravadas que poden facer que un problema que se prevía conxuntural poida tornarse nun problema estrutural. Podemos pasar dunha alta inflación á temida estanflación: a combinación de altas taxas de inflación con baixa taxas de crecemento e alto desemprego. Todos os sinais de alarma están aí: industrias electrointensivas como Alcoa, Megasa ou Ferroatlántica fechando ou parando polos altos custos enerxéticos. Empresas como Stellantis (antiga Citroën) paralizadas por falta de subministros. Gandeiros sacrificando animais antes de tempo por non poder pagar os pensos para alimentalos. Parte da nosa frota amarrada porque o peixe capturado non dá para pagar o gasóleo ou o sector do transporte perdendo diñeiro cada día que fai unha ruta. Todo isto verase agravado por posíbeis feches patronais noutros sectores, como o da construción, e polas consecuencias da interrupción das cadeas de produción e distribución. Esta combinación pode ter consecuencias catastróficas para outros sectores, de por si, xa moi tocados. Trátase pois dunha situación insostíbel que esixe medidas extraordinarias e contundentes. E, precísanse xa. A dispoñibilidade e o prezo da enerxía condicionan a calidade de vida da maioría da poboación e a marcha da economía dun país. Enerxía: ben de primeira necesidade Non podemos producir, desprazarnos, iluminar, quentarnos, comunicarnos, cociñar ou pór a lavadora sen enerxía. A dispoñibilidade e o prezo da mesma condicionan a calidade de vida da maioría da poboación e a marcha da economía dun país. Hoxe en día, para calquera de nós, a enerxía é un ben de primeira necesidade, tanto ou máis que moitos alimentos. Porén, non é tratada polos nosos gobernos como tal. No caso dos carburantes, atopámonos cunha suba da gasolina do 29% no mes de febreiro e dun 25,9% do gasóleo con respecto ao mes de febreiro do ano anterior. Durante o mes de marzo, chegamos a perforar todos os récords, atopando gasolineiras ofertando -por vez primeira na historia- combustíbel por riba dos 2 €/l. O mesmo acontece coa bombona de butano, que roza xa os 20 euros € (case un 40% máis cara que hai só un ano). A luz leva subindo desde hai meses. Atopábase en prezos inasumíbeis desde moito antes do inicio da guerra na Ucraína. En decembro de 2021 superaba os 300 €/MWh. No mes de febreiro deste ano, a electricidade subiu no Estado español un 111,5% con respecto a febreiro do ano anterior. En marzo, chegaría a alcanzar, nos tramos máis caros do día, os 700 €/MWh... Esta descontrolada suba dos prezos da enerxía acontece ao tempo que os beneficios das grandes empresas enerxéticas non deixan de medrar (entre as tres grandes eléctricas do Estado español obtiveron máis 6.500 millóns de beneficio no exercicio pasado) e os directivos dos xigantes enerxéticos españois cobraron dividendos estratosféricos (o presidente de Iberdrola embolsouse 13,2 millóns en 2021 e o de Repsol 4,2 millóns de euros). É indecente. Que os prezos da luz, o gas ou os combustíbeis sexan os prezos que teñen experimentando maiores alzas nos últimos tempos resulta dobremente grave ao se tratar de algo dificilmente substituíbel no curto prazo e porque a enerxía fainos falta tanto para o consumo final (luz, calefacción, desprazamentos, etc.) como para todos os elos da produción e distribución de bens e servizos (polo que, máis cedo que tarde, acaba redundando na suba doutros produtos e servizos). Ademais, polo que deixa entrever o propio Goberno (que xa renunciou a formular a súa primeira proposta de limitar o prezo da luz a 180 €MWh), ademais de tardías, as medidas que está disposto a adoptar serán insuficientes. A inacción dos Gobernos galego e español Ante esta suba xeneralizada dos prezos -principalmente no sector enerxético- nin a Xunta de Galiza nin o Goberno español teñen tomado ningunha medida efectiva para mitigar os seus efectos. Esta inacción contrasta coas actuacións que outros Estados europeos están a tomar en diferentes direccións: Fixación de prezos máximos: Romanía aplicará un prezo máximo para a enerxía e o gas, ao igual que Eslovenia xa fixou un prezo máximo de 1,5 €/l para o gasóleo e a gasolina e Hungría de 1,3 €/l. Eslovaquia puxo tope ao prezo da electricidade e manterao conxelado até 2024, non podendo subir dos 61,21 €/MWh Descontos directos: Francia descontaralles 15 céntimos por litro de combustíbel a agricultores, gandeiros, transportistas e persoas autónomas. Portugal desconta 30 céntimos por litro a empresas de transportes de mercadorías e servizos de transporte de pasaxeiros. Irlanda abaratou até 20 céntimos o litro de combustíbel. Baixadas de impostos: Bélxica aprobou rebaixas no IVE do gas (do 21% ao 6%) e de electricidade até situalo no 6%, así como rebaixas nos impostos especiais dos combustíbeis. Italia reduciu do 25% ao 5% o IVE do gas. Polonia baixou o IVE dos combustíbeis do 23% ao 8%. Reino Unido aprobou unha rebaixa do imposto municipal de 150 libras para compensar a suba dos prezos. Portugal vai axustar o Imposto de Produtos Petrolíferos (ISP) e baixou o IVE do 23% ao 13% sobre os primeiros 100 KWh consumidos. Cheques-axuda: Países Baixos entrega cheques de 200 euros aos fogares máis vulnerábeis. Bélxica dá cheques de 200 euros para a calefacción ademais de proceder a conxelar as tarifas ferroviarias. Francia entrega un cheque enerxético de 100 euros para as rendas máis baixas e outro cheque para compensar a suba de carburantes de 100 euros para todo francés ou francesa que cobre menos de 2.000 euros ao mes. Alemaña aprobou un paquete de cheques enerxéticos por importe de 13.600 millóns de euros. Axudas aos sectores máis afectados: A maioría de Estados europeos están a implementar axudas específicas, de diferente índole, para os sectores económicos e sociais máis afectados por esta escalada de prezos. A pregunta é obrigada: que fixeron os Gobernos galego e español ao respecto? A resposta é clara: nada. O primeiro botarlle a culpa ao segundo e o segundo botarlle a culpa a Putin. Para Galiza, Alberto Núñez Feixoo é un presidente ausente, máis preocupado pola súa xira española como futuro xefe de filas do PP que do país que formalmente preside desde a distancia. Para o conxunto do Estado español, Sánchez é un presidente que decidiu non tomar ningunha decisión até o día 29 de marzo e as que tomou, como a criminalización das protestas sociais e negativa de dialogar co sector do transporte mobilizado ou o cambio de posición a respecto do Sáhara e as consecuencias que da mesma se poidan derivar nas condicións de chegada do gas alxerino, van na dirección contraria á resolución do problema. Ademais, polo que deixa entrever o propio Goberno (que xa renunciou a formular a súa primeira proposta de limitar o prezo da luz a 180 €MWh), ademais de tardías, as medidas que está disposto a adoptar serán insuficientes. Algunhas das medidas que se poden tomar no curto prazo serán tan só parches. Porén, de existiren ou non, pode ser a diferenza entre poder saír adiante -aínda que sexa malamente- ou fechar a persiana definitivamente. É momento de solucións A sociedade galega non poden agardar máis. A situación é crítica. Cada día que pasa, as consecuencias non se incrementan liñalmente senón exponencialmente. Nalgúns casos, lamentabelmente, serán irreversíbeis. Algunhas das medidas que se poden tomar no curto prazo serán tan só parches. Porén, de existiren ou non, pode ser a diferenza entre poder saír adiante -aínda que sexa malamente- ou fechar a persiana definitivamente. Nese sentido, resulta imprescindíbel tomar medidas como a baixada temporal de impostos en alimentos e enerxía, a suba de salarios, pensións e prestacións sociais para evitar o empobrecemento e garantir o consumo ou axudas directas aos sectores máis afectados. Esas medidas son precisas e -sobre todo- urxentes. Porén, se algo nos ten demostrado a pandemia da Covid-19 e esta crise inflacionista é que precisamos cambios estruturais. Medidas como a creación dunha banca pública ao servizo das maiorías sociais e de dar crédito á nosa pequena e mediana empresa; a creación dunha empresa pública de enerxía que non especule, que trate a enerxía como un ben de primeira necesidade e que se poida facer cargo das concesións enerxéticas que van caducando no país e creando outras novas; unha reformulación drástica do sistema tarifario enerxético que sexa socialmente xusto e sostíbel e que posibilite que un país produtor enerxético como o noso se poida dotar dunha tarifa eléctrica galega pensada para facer máis competitiva as nosas empresas e menos custosa a factura da luz dos nosos fogares e negocios; a intervención pública do mercado da vivenda para tratala como un dereito e non como un ben de luxo especulativo ou unha revisión integral do noso sector primario, apostando por pór o país a producir e pola soberanía alimentar cunha produción sostíbel e de calidade. Os poderes económicos españois e os seus altofalantes políticos non van por aí. Apostan por manter os privilexios do oligopolio enerxético, pedir "contención salarial" e que esta crise a volvan pagar as traballadoras e traballadores mediante a depreciación dos seus salarios. Ante iso, as clases populares galegas só teñen unha ferramenta válida: a mobilización popular, a presión política e sindical e o apoio de forzas que, como o nacionalismo, non só denuncian a situación, senón que están a pór en riba da mesa medidas serias, contrastadas, viábeis e que poderían mellorar as condicións materiais de vida de milleiros de galegas e galegos. É o momento de formular propostas e alternativas de calado. Cando poderían ter maior aceptación popular medidas tendentes a rematar cos oligopolios, coa especulación, a favor da intervención pública na economía ou á creación de novos instrumentos públicos para intervir en sectores estratéxicos? Cando imos ter un mellor momento para facer pedagoxía política de como funciona a UE e do grao de submisión da mesma aos intereses norteamericanos e das consecuencias negativas que a política "atlantista" ten para a propia UE? Cando imos ter mellor ocasión para visualizar o noso espolio enerxético ou as consecuencias da eucaliptización e o abandono das terras de cultivo? É o momento de facérmonos valer como pobo e como clase. De facérmonos valer nas institucións e nas rúas e demostrar, máis unha vez que, na Galiza a protesta social ante os abusos contra as clases populares non será copada, oportunista e cinicamente, pola extrema dereita por mor da incomparecencia dunha esquerda confinada socialmente e desmantelada ideoloxicamente. Non será así, porque existe un forte movemento nacionalista que estará, onde sempre estivo, ao carón do pobo traballador galego e das clases populares na defensa dun futuro de prosperidade, xustiza social e liberdade para Galiza. Vémonos o 3 de abril nas rúas de Compostela. "A culpa é de Putin" Vivimos un profundo proceso de infantilización da política. Tratan o pobo coma parvo simplificando e manipulando o discurso até extremos moi soeces. Un claro exemplo tivémolo cando Pedro Sánchez afirmaba no Congreso dos Deputados que a crise de prezos que vivimos é responsabilidade de Putin e "só de Putin". Evidentemente, non é así. A suba de prezos comezou moito antes da guerra en Ucraína e non é unicausal. Conflúen nela toda unha serie de elementos que a explican: desde o aumento da demanda mundial -sobre todo despois dos confinamentos e restricións da pandemia-, a escaseza de materias primas por mor do aumento da demanda a nivel planetario e unha maior especulación coas mesmas en mercados cada vez máis desregularizados, o aumento dos custos enerxéticos, a ruptura da cadea de subministros, o incremento dos custos loxísticos (especialmente dos fretes marítimos) ou inestabilidade política, que vai alén de Ucraína con conflitos como o da China-Taiwán, Alxeria-Marrocos ou restricións a países petroleiros como Venezuela ou Irán. A segunda volta da non derrogación da reforma laboral Esta situación aféctanos a todas. Porén, non por igual. Aféctalle especialmente a quen menos ten: persoas no paro, con empregos moi precarizados ou xubiladas. Todas elas veranse drasticamente empobrecidas. A suba do SMI nun 3,6% é absolutamente insuficiente. Non compensa, nin de lonxe, a suba xeral dos prezos. É dicir, traballando o mesmo cobramos menos. Quen dificilmente antes chegaba a final de mes, agora non chega. Trátase da cronificación da precariedade, dos "ERTE-permanentes" e a consolidación das e dos traballadores que, a pesar de ter traballo, non poden saír da pobreza. Nese contexto, o chamado "Pacto de rendas" será a segunda parte da non derrogación das reformas laborais do Partido Popular no que o "Diálogo social" (no que seguen a excluír as centrais sindicais maioritarias na Galiza e Euskal Herria) vira nunha trituradora de dereitos e conquistas sociais, avalada pola esquerda española.


Summary: O vindeiro 16 de xuño celebrarase en Barreiros, na parroquia de Celeiro de Mariñaos, a primeira edición do festival Ao Son do Masma. A iniciativa parte do colectivo cultural Ollomao e do grupo Tumba e Dálle.

O festival contará coa actuación de Quempallou, que vén de editar o seu cuarto disco, como punto cume da xornada. Actuará, ademais, o grupo anfitrión, Tumba e Dálle, xunto con Tanto Nos Ten e Os Modernos. Ademais dos concertos da noite, a organización prevé actividades ao longo de toda a xornada. Entre elas, a organización dun roteiro polo Masma, o río que atravesa o concello e á beira do cal celebrará o festival. O fin é reivindicar a posta en valor deste espazo que no seu momento constituíu tamén un importante motor económico para o concello de Barreiros, e en torno ao cal centra este ano a súa actividade o Colectivo Cultural Ollomao co fin de reivindicar os recursos económicos e naturais da zona. Xa ao mediodía comezarán as actuacións musicais do Grupo Arandela de O Inicio, que acompañarán o resto da xornada. Ao longo da tarde, terán lugar diversos obradoiros de baile, instrumentos musicais e artesanía, e celebrarase o I Aberto de Billarda do Masma. Actividades para as que a organización contará coa colaboración doutras asociacións locais, como O Arco da Vella ou O Varal, co fin de estabelecer pontes de colaboración co tecido cívico da zona. O espazo da festa estará animado ademais por numerosos postos de artesanía (instrumentos musicais, alimentación, complementos...). Á hora do xantar, a organización contará con racións e bebidas a prezos módicos.A iniciativa , en verbas da presidenta do Colectivo cultural Ollomao, Tamara Rubiños, pretende ser un espazo no que se dean encontro "as persoas afeccionadas a esta música e os numerosos músicos e músicas que hai ao longo de toda A Mariña". O festival, explica o compoñente de Tumba e Dálle, Xoán Manuel Díaz Branco, nace con vocación de continuidade e ante a necesidade de crear na costa de Lugo un festival referente para a música do país con vocación de continuidade.


Summary: Cinco anos despois do asasinato da activista polo medio ambiente e os dereitos dos pobos indíxenas Berta Cáceres, a Xustiza hondureña condena o autor intelectual, o presidente da empresa que pretendía construír o encoro, e resérvase a opción de seguir investigando a familia propietaria da empresa.

"Unha vitoria dos pobos do mundo que acompañaron este proceso, da comunidade solidaria e dos dereitos humanos", así definiu Berta Zúñiga, unha das fillas da asasinada Berta Cáceres, o fallo unánime da Sala I do Tribunal de Sentencia con Xurisdición Nacional de Honduras, que declarou culpábel esta segunda feira a David Castillo, presidente executivo naquela altura de Desarrollos Energéticos S.A (DESA), empresa que construía o encoro ao que se opuña Cáceres. O xérmolo da condena como coautor do asasinato de Castillo é o encoro Agua Zarca, que afectaba directamente o río Gualcarque e o territorio do pobo lenca, que ademais de formar parte vital da súa supervivencia é considerado sagrado. A construción, impulsada pola empresa propiedade da familia Atala Zablah, atopou a resistencia de Cáceres, do povo lenca, dos pobos indíxenas e dos movementos ecoloxistas, agrupados no Consello Cívico de Organizacións Populares e Indíxenas de Honduras (Copinh), fundado pola activista en 1993 e no que era coordinadora. A importancia do seu traballo para paralizar as obras do encoro e a animadversión contra DESA froito das compaña nacionais e internacionais, como recoñeceron as maxistradas e maxistrados do caso, levou a que Cáceres fora perseguida durante anos, recibindo medidas provisionais de protección da Comisión Interamericana de Dereitos Humanos desde 2009 a par que recoñecementos internacionais como o premio Goldman. Mais, isto non evitou que fora asasinada a tiros o 3 de marzo de 2016 cando durmía na súa casa na cidade da Esperanza, departamento de Intibucá, no oeste de Honduras. Primeiro xuízo En novembro de 2018, sete persoas recibiron un veredicto de culpabilidade polo asasinato de Cáceres, entre eles Douglas Geovanny Bustillo, xefe de seguridade de DESA e tenente do Exército hondureño condenado a 30 anos de prisión, que fora adestrado polas forzas armadas dos Estados Unidos. Así como dous militares máis. O Tribunal Penal Nacional nunha resolución unánime sentenciou que foran contratados por DESA para executar a defensora do medio ambiente e dos dereitos dos pobos indíxenas, debido as perdas financeiras provocadas pola loita polos dereitos humanos da coordinadora de Copinh. Autor intelectual En marzo de 2018, o presidente executivo de DESA, David Castillo, intentaba abandonar Honduras cando foi detido no aeroporto de San Pedro Sula como suposto autor intelectual do crime. A sentenza do tribunal confirma que o ex presidente de DESA e oficial de intelixencia do Exército de Honduras que recibiu adestramento en Estados Unidos, "ordenou a morte de Cáceres como parte dun plan para eliminar calquera obstáculo que interferira coas operacións de DESA sobre o río Gualcarque, territorio ancestral do pobo indíxena lenca". Despois da revisión dos seus móbiles, a maxistratura considera probado que organizou e coordinou o asasinato, mantendo contacto permanente cos condenados e co resto de directivos da empresa. O 3 de agosto está convocada unha audiencia na que o tribunal comunicará a condena a Castillo, o delito de coautor de asasinato está penado no Código Penal hondureño con entre 20 e 25 anos de prisión. A declaración de Castillo como coautor intelectual do crime permite ao tribunal seguir investigando, o que foi celebrado pola Conpinh, que defende levar a xuízo á familia Atala Zablah, que consideran os verdadeiros responsábeis do asasinato. "As estruturas de poder non lograron corromper a xustiza" Para Berta Zúñiga, "o fallo significa que as estruturas de poder non lograron corromper a xustiza", e reclamou que se siga investigando a familia Atala Zablah, propietaria de DESA. Asemade exixiu a cancelación definitiva da construción do encoro Agua Zarca, e que se desmonten as redes criminais que quedaron expostas no xuízo.


Summary: A Real Academia Galega fixo público un comunicado no que acusa o Goberno de España de discriminar a lingua galega e reclámalle que outorgue validez aos documentos expedidos na nosa lingua.

"Esta institución vese na obriga de manifestar á opinión pública que considera totalmente inaceptable dita decisión, como un claro caso de discriminación contra o idioma galego, ou máis precisamente, contra as persoas que o empregan", sinala o comunicado que a Academia dirixe ao Goberno de España, referíndose ao rexeitamento de solicitudes de bolsa por teren adxuntados certificados na nosa lingua. A Real Academia Galega esixe que os documentos expedidos na nosa lingua sexan recoñecidos como válidos. Co documento, RAG considera que "resulta abraiante que en declaracións públicas de fontes do propio Ministerio se xustifique o atropelo alegando que o inglés é o idioma da ciencia (como se a preferencia por este idioma na comunicación científica fose política do propio Goberno español), e parece intolerable que cualifique como "residual" o número de persoas que viron rexeitada a súa solicitude por presentaren documentación en linguas diferentes ao castelán e o inglés".Ao seu ver o cualificativo de "residual" é "en si mesmo moi expresivo do desprezo con que o Ministerio actuou neste caso: desprezo cara aos dereitos das persoas e menosprezo cara ao propio idioma". Sitúa a Academia a resolución deste problema e outros similares en que sexan "automaticamente recoñecidos como legais a todos os efectos os certificados expedidos nas linguas cooficiais sempre que se ateñan a formularios normalizados, legalmente establecidos e aprobados". Reclama por iso que sexan admitidas as solicitudes que que o Goberno de España, de acordo coa Xunta, "tome as medidas oportunas para garantir a validez oficial dos certificados expedidos en galego e impedir así novos casos de flagrante discriminación lingüística". Contra a Lei Wert O documento que a RAG dirixe ao Goberno de España en protesta pola discriminación do galego pode ter continuidade proximamente se, como o presidente Xesús Alonso Montero anunciou, a institución con sede na Rúa Tabernas se posiciona definitivamente contra a Lei Wert. Nunha entrevista realizada recentemente na Radio Galega, Alonso Montero fixo público que a Academia estaba a estudar manifestarse contra a Lei Wert e o seu ataque á lingua, a proposta do escritor Manuel Rivas. Alonso Montero non aforrou críticas á figura de Wert, a quen definiu como "o caradura máis grande que deu Europa desde o século XIII".


Summary: O goberno local recorre ante a Audiencia Nacional a prórroga de 20 anos outorgada polo Goberno central ao propietario da antiga fábrica de louzas de Pontesa en Pontesampaio, empregada xa só como depósito malia estar asentada en parte sobre marismas. "Consideramos que deben ser terreos para desfrute público ao servizo da veciñanza", di

O goberno local recorre ante a Audiencia Nacional a prórroga de 20 anos outorgada polo Goberno central ao propietario da antiga fábrica de louzas de Pontesa en Pontesampaio, empregada xa só como depósito malia estar asentada en parte sobre marismasA loita contra a prórroga da concesión de terreos litorais da ría de Pontevedra que ocupa desde 1958 a fábrica de Ence é a máis rechamante, pero non é a única que o Concello de Pontevedra mantén para recuperar espazos costeiros degradados para o uso cidadán. O goberno local vén de decidir presentar un recurso ante a Audiencia Nacional fronte a decisión do goberno central, a través do departamento de Costas, de prorrogar outros 20 anos a concesión de terreos similares, gañados en parte a marismas, que desde 1961 ocupa a antiga fábrica de louza de Pontesa, en Pontesampaio, sobre a ría de Vigo, unha instalación que xa só se usa como almacén.O espazo da concesións, entre as desembocaduras dos ríos Verdugo e Ulló, ocupa máis de 35.000 metros cadradosTres anos despois da concesión a Ence dos terreos que aínda ocupa sobre a ría de Pontevedra, a ditadura outorgou outra concesión de Costas tamén en Pontevedra pero sobre a ría de Vigo, a onde se estende parte do termo municipal. Alí, na parroquia de Pontesampaio, xunto á foz do río Verdugo que a separa de Arcade, xa no Concello de Soutomaior, o réxime facilitou os terreos nos que se instalou a fábrica de cerámica e vaixelas de Pontesa. Tras a crise do grupo Álvarez á que pertencía e o peche da fábrica, as instalacións pasaron a mans doutra empresa, Itaipu-Trade, propiedade dun empresario da zona emigrado a Brasil, que foi dando saída ás últimas producións de Pontesa e empregou as naves como almacén. Ese, o de depósito en emprazamento privilexiado, en terreos gañados en parte ao mar nas desembocaduras dos ríos Verdugo e Ulló, é o destino que seguirán a ter as naves e o recinto que ocupaba Pontesa, segundo a prórroga da concesión agora outorgada por Costas e que abrangue máis de 35.000 metros cadrados. Unha prórroga doutros 20 anos da que discrepa o Concello de Pontevedra, que considera "desconcertante o criterio que utiliza Costas para conceder prórrogas para diferentes terreos públicos", salientando que ao propio consistorio se lle esixen numerosos trámites para poder arranxar espazos urbanos que se asentan sobre terreos costeiros mentres que a prórroga dos terreos de Pontesa foi outorgada "sen nin sequera solicitarlle un informe ao Concello de Pontevedra"."Consideramos que deben ser terreos para desfrute público ao servizo da veciñanza", di o goberno local"O Concello de Pontevedra amosou en repetidas ocasións o interese en recuperar todos os terreos de dominio público, en defensa da cidade, porque consideramos que deben ser terreos para desfrute público ao servizo da veciñanza", salienta o goberno local. Unha actuación similar, a recuperación do dominio público marítimo-terrestre ocupado por unha concesión industrial, similar á que desexa para os terreos de Ence en Lourizán, sobre a ría de Pontevedra.


Summary: Os colectivos en defensa dos cabalos do monte e as festas dos curros manifestáronse este domingo na cidade, acompañados dun cento destes animais, en protesta contra o Decreto Equino da Xunta que, denuncian, "pon en serio perigo a supervivencia dos cabalos ceibes"

Os colectivos en defensa dos cabalos do monte e as festas dos curros manifestáronse este domingo en Vigo en protesta contra o Decreto Equino da Xunta que, denuncian, "pon en serio perigo a supervivencia dos cabalos ceibes". Varios centos de persoas, acompañados dun cento destes animais, despois de realizar unha concentración previa en Vincios, camiñaron dende Castrelos até a Praza de España para regresar despois a Castrelos. A escolla do lugar non foi casual, e velaí as curiosas imaxes nas que os cabalos de verdade pasean a carón dos cabalos de bronce que significan esta céntrica praza. O decreto, aprobado o 14 de xuño, obriga a colocarlle un microchip a cada animal cun custe de 40 a 50 euros, algo que para moitos destes colectivos é "inasumible", e provocará a morte destes animais, aseguran. Ademais, a norma obrigará aos titulares destos cabalos en semiliberdade a subscribir un seguro civil de danos fronte a terceiros. O decreto establece que os cabalos salvaxes capturados que non estean identificados co dispositivo electrónico e que non sexan reclamados polo seu propietario poderán ser enviados directamente ao matadeiro. A Consellaría do Medio Rural asegura que co decreto se crean as condicións necesarias para "garantir o correcto desenvolvemento" da produción equina en Galicia. Defende que o texto establece as condicións de convivencia entre os propietarios das terras nas que pastan estes animais e os gandeiros que a usan ou pretenden utilizar e, además, asegura nunha meirande seguridade viaria. Representantes dos curros de Sabucedo, A Groba e O Galiñeiro entre outros afirman a este respecto que os curros non teñen unha finalidade de lucro, senón que procura principalmente manter unha tradición Os colectivos que se manifestaron este domingo denuncian que o texto legal "ignora a especificidade de curros e cabalos salvaxes, moi diferentes explotacións gandeiras". Representantes dos curros de Sabucedo, A Groba e O Galiñeiro. entre outros. afirman a este respecto que os curros non teñen unha finalidade de lucro, senón que procura principalmente manter unha tradición. SOS Groba, pola súa banda, salienta que "Galicia conta co privilexio de ter entre a súa fauna os cabalos salvaxes e unha raza propia, o Pura Raza Galega, que está en perigo de extinción no seu estado primitivo, o salvaxe". Xilberte Manso: "o noso cabalo do monte ten un grande valor e moi pouco prezo" Xilberte Manso, voceiro de SOS Groba, destaca que "os cabalos salvaxes forman parte do noso patrimonio cultural e natural. Son os protagonístas das festas etnográficas dos curros e as rapas, festas que teñen unha grande tradición en todo o noso país e que teñen segundo sexa o lugar de celebración, unha características especiais que as fan aínda máis valiosas pola variabilidade". E conclúe: "o noso cabalo do monte ten un grande valor e moi pouco prezo", salientando de novo o nulo interese dos criadores no feito de lucrarse: "non hai interese económico primordial, non hai comercio como tal, non hai beneficio económico algún por ter animais no monte. Como exemplo dicir que estáse pagando por un poldro entre 20 e 40 euros; por unha femia fertíl, de 100 a 150 euros, e por un animal adulto para o matadoiro 50 a 100 euros". Manso denuncia que o decreto confunde e mestura "os cabalos salvaxes con dono e marcados, nun grupo dos que poderíamos chamar 'ilegais', e que si necesitan certo tipo de control" e salienta que "todos os cabalos salvaxes nas serras do Galiñeiro e a Groba están marcados e identificados". Conclúe que "con este decreto o único que se crea é un grande problema e unha condea dos cabalos salvaxes a desaparecer" pois "os seguros son cada día máis caros e as compañías aseguradoras poñen atrancos para asegurar os cabalos e obrigan a facer outros seguros ligados aos dos cabalos. Asemade habería que engadir o prezo do microchip. Hoxe ser propietario de cabalos salvaxes supón facer un desembolso de diñeiro que non se recupera de nengún xeito, e asumir os riscos de que as compañías". Ese ano suspendéronse os seis curros que se celebraban no Val Miñor, na primavera e no verán, como medida de presión Este ano suspendéronse os seis curros que se celebraban no Val Miñor, na primavera e no verán, como medida de presión. Manso defende que "é necesario un regulamento especial" e demándalle á Xunta que escoite estes colectivos: "Nós brindamos o noso apoio e traballo para conquerir consensos e buscar as canles de comunicación necesarias entre as partes do mundo científico, propietarios, comunidades de montes, asociacións ecoloxístas e administracións para que non teñamos que laiarnos en pouco tempo da perda anunciada". S.O.S dos cabalos salvaxes. Artigo de Xilberte Manso (SOS GROBA)