Summary: Suso de Toro é un dos vogais do novo padroado da Fundación Galiza Sempre. Pouca xente coñecía o proceso que levou ao escritor a tomar parte organicamente na Fundación do BNG, un paso que explica como froito dunha profunda reflexión que o conduciu a apoiar a "organización política galega que non é sucursalista".

-A moita xente sorprendeulle velo como vogal do padroado da Fundación Galiza Sempre. O meu posicionamento responde a unha análise do proceso político en España e na Galiza. No ámbito galego déronse acontecementos como a perda do goberno bipartito e o regreso do PP á Xunta, o que produce un balance demoledor para o país. A época de Feijóo é un desastre en todos os planos, social, económico, político e cultural e supón ademais o baleirado da Autonomía, é dicir, a redución do autogoberno galego á xestión dun presuposto. Feijóo ensaia o mesmo que executaron os gobernos de Madrid e Valencia. Vemos como pretende perpetuar a situación de dominio do PP, facerse dono de Galiza a través da imputación do Parlamento, reducíndoo ao mínimo de maneira que poidan privatizar o país enteiro, facelo propiedade súa. Por outra banda, o proceso político español fica claro cando o Tribunal Constitucional lle pecha o paso ao recoñecemento nacional dos cataláns. Négallo cun Estatut aprobado polas Cortes. A época de Zapatero foi tempo de oportunidades democráticas até que chegou a crise. Considero que había que apoiala e fixeron ben os grupos parlamentares, incluído o BNG en, directa ou indirectamente, apoiar os orzamentos e a investidura. O balance do goberno do PP é a recentralización, a privatización do Tribunal Constitucional, que tamén é deles, e o auxe do nacionalismo español. Nesta situación na que vive un trance histórico que pode conducir á desaparición política, neste momento de emerxencia, compre revalidar a existencia política de Galiza e iso deféndese só con organizacións propias. Isto explica o meu apoio ao BNG. "Nesta situación na que vive un trance histórico que pode conducir á desaparición política, neste momento de emerxencia, compre revalidar a existencia política de Galiza" -Pasa a formar parte parte do padroado da Fundación do BNG. É dicir, xa non é que opine ou apoie, é que se incorpora, por que decide dar ese paso? Neste momento hai unha xeración que non estaba politizada mais debido á situación de crise está buscando formas de expresar as súas reivindicacións e mostran desconfianza nos partidos políticos. Algúns porque formaron parte do poder, como o PP e o PSOE e outros por estar relacionados con xeracións anteriores. Igual que os xornais en papel hoxe en día teñen unha media de idade alta nos seus lectores, tamén acontece na identificación cidadá cos partidos. Non me cabe dúbida de que teño que apoiar neste momento unha organización política galega, a que non é sucursalista. -O BNG pasou unha etapa na que a noticia eran as persoas que marchaban. Como viviu ese proceso e en que medida influíu no seu paso adiante? O momento que vivimos caracterízase por unha ofensiva tremenda dunha dereita que aplica o seu programa social de privatización e español. Calquera proposta social, cultural ou económica nacida no noso país está máis desvalida que nunca. Cando ocorreu ese proceso, a excisión, eu non formaba parte do BNG e non coñezo os detalles de quen marchou e quen entrou. Dentro do BNG deuse unha imposibilidade de convivir coas súas contradicións e iso incrementouse con actitudes dun personalismo destrutor. Os lideratos persoais teñen que servir ao colectivo. Eu acredito nas organizacións. No momento actual non podemos pedir que cada quen teña a súa organización que o represente na totalidade. Eu quero que sexa útil, soberana, que represente os nosos dereitos porque, sen iso, Galiza desaparecerá. Os matices, a subxectividade propia, a análise persoal só a representa cada quen. Compre apoiar organizacións existentes e a que nos representa nas Cortes españolas e no Parlamento Galego é o BNG. Teño tamén claro que o BNG actual ten que facer un esforzo para dirixirse con humildade e responsabilidade a todos os nacionalistas progresistas co fin de relanzar o diálogo. Para as eleccións europeas non estamos a tempo mais debera reconstruírse a unidade do nacionalismo para concorrer ás lexislativas e ás autonómicas. Se non hai personalismos, o reencontro tense que volver a dar. En todo caso, non teño dúbida algunha de que o meu papel é apoiar ao BNG. Tomo esta decisión coa mesma convicción moral coa que noutros momentos tomei outras. "Non me cabe dúbida de que teño que apoiar neste momento unha organización política galega, a que non é sucursalista". -Cando o BNG estaba no goberno vostede non fixo especial achegamento... Naquel momento non me resultaba atractivo e non quero dicir con iso que non teña que asumir responsabilidade de goberno. O BNG sufriu un fortísimo ataque e grande hostilidade no seu tempo na Xunta. As áreas do PSOE e o BNG desenvolveron políticas que hai que reivindicar mais os medios de comunicación se esforzaron en desfacer a imaxe de todo aquilo. Mobiliceime para derrotar a Fraga, por un relevo político na Xunta que tiña que vir pola alianza do PSOE co BNG. Esa era entón a idea mais neste momento a situación é que existe unha dereita españolistas que pretende a desaparición política de Galiza. Estannos facendo volver a 1833 cando un goberno desfixo o Reino de Galiza e dividiuno en catro provincias españolas. -Acáelle entón o discurso soberanista que se está a impulsar desde o nacionalismo? Galiza no século XX tiña recursos financeiros, capacidade para crear industria e case cerca de seis millóns de habitantes. Entramos no XXI con menos de tres millóns, perdemos recursos financeiros e estamos en situación de iniciar unha nova vaga migratoria de xeracións mozas. A conclusión é que a historia recente foi un desastre. O proceso conduciuse de ser un pobo vivo demograficamente a chegar a este fracaso económico e social. A dereita española anulou as posibilidades de autonomía. A única solución pasa por utilizar a nosa soberanía e os noso recursos. Para Galiza a dependencia foi a súa ruína. Aquí había recursos, non era necesario que emigrase tanta xente. Nós non eramos unha estepa sen posibilidades e iso compre lembrarllo á sociedade galega. A destrución foi sermos catro provincias sometidas a Madrid. Ten que haber unha reformulación do sistema institucional do Estado e Galiza ten que ter voz por si mesma, e só terá voz con organizacións propias. Se os partidos estatais defenden na Galiza os intereses galegos é precisamente porque existe o discurso do nacionalismo galego que reclama o dereito de autodeterminación e soberanía. Agora teño que estar con Galiza, pechar filas. Teño claro que se Galiza fose gobernada polo BNG todos estes anos a situación sería outra aínda que tamén é certo que o BNG tardou en ter madurez para mostrarse á sociedade como opción de goberno. "Para as eleccións europeas non estamos a tempo mais debera reconstruírse a unidade do nacionalismo para concorrer ás lexislativas e ás autonómicas. Se non hai personalismos, o reencontro tense que volver a dar". -Varios xornais de Catalunya recollen a súa opinión crítica coa posición do españolismo a respecto do seu proceso soberanista. Sempre admirei a dignidade cidadá que se dá en Catalunya. Desde moi novo tiven claro que o que precisaba o meu país era esa conciencia de cidadanía. Avanzan construíndo. España non é democrática mais a sociedade catalá si. É unha sociedade que debate, con moita diversidade, que é quen de pactar, de negociar e ter un entendemento colectivo, profundo, de seren unha nación. A prensa de Madrid foi a peor. Teño publicado en cabeceiras madrileñas artigos que defendían o recoñecemento das nacionalidades mais hoxe xa non é posíbel. O españolismo é descarnado e vai acompañado dunha desinformación absoluta. O que pide esa prensa é a ocupación militar de Catalunya e oculta aos seus lectores a existencia das nacións. España é Madrid, a corte, a oligarquía madrileña. Logo están os vascos e cataláns e aquí temos a Feijóo, un chico de provincias que responde a esa oligarquía madrileña. -Como cre que está a ser recibida esta posición súa no propio BNG? Síntome a gusto, nun ambiente distendido. O meu labor é dicir o que penso. Considero que somos útiles si así o facemos. En cada etapa da miña vida procurei ser leal. -A súa volta ao ensino e o abandono da aposta por ser escritor profesional dálle máis liberdade para se comprometer tamén politicamente? A miña sorte profesional tamén estivo mediatizada pola miña incapacidade para ficar calado. O que me dá máis liberdade é a idade por unha banda e, pola outra, que o outro é un camiño que xa morreu, o do autor que se dedicaba a escribir. Agora son profesor, funcionario, e iso dáche certa comodidade, permite posicións máis radicais. Xa non teño nada que perder. O prezo que tiña que pagar xa o paguei. Son consciente de que en España non teño nada que facer, xa o teño comprobado. Cando presentei o libro "Outra idea de España" hai uns sete anos en Madrid acudiu un único xornal que tardou quince días en sacar unha breve nota. O clima ideolóxico era xa dunha cerrazón absoluta. Sabía que era incómodo. Se mañá morrera, non me avergoñaría da vida que deixo atrás. Detrás de cada decisión que tomo hai un proceso de reflexión. Acredito naquilo que canta Paco Ibáñez: "tomar partido até mancharse".


Summary: O BNG abriu o ano, como vén sendo habitual, cunha homenaxe a Castelao na súa vila natal no cabodano do seu falecemento.

Rianxo acolleu na mañá do sábado o acto político co que o BNG homenaxea cada 7 de xaneiro Castelao, un dos homes imprescindíbeis da Galiza. "Sentímonos herdeiras e herdeiros dun pensamento e dunha tradición política máis necesaria que nunca, porque estamos vivindo tempos convulsos e confusos e, se algunha nación sen Estado precisa dun forte movemento nacionalista, esa é Galiza", subliñou Ana Pontón, portavoz nacional do Bloque, durante a súa intervención no acto político. A asemblea nacional, no horizonte A dous meses da asemblea nacional da formación política, que a dirixente nacionalista cualificou como "clave" para fechar o "longo proceso de posta a punto do proxecto nacionalista", Ana Pontón chamou a "fortalecer o músculo e a capacidade de actuación do BNG como alternativa de futuro". Dixo que o obxectivo pasa por "darlle esperanza á maioría social do país" e por "contribuír a desmontar un sistema inxusto e desigual". Neste sentido, apelou ao resgate das galegas e galegos, "fronte aos que nos queren conducir á irrelevancia, impoñendo un modelo que nos conduce a ser cada vez menos e cada vez máis vellos". A portavoz nacional do BNG puxo como exemplo do "modelo real de cambio" as medidas que desenvolve o Bloque nos concellos en que goberna. Pediu, a continuación, o apoio de quen están "fartos e fartas de sentirse indignadas e estafadas". "É o momento do compromiso e do activismo, o momento de tomar as rendas confiando nas nosas propias forzas, no que somos e no que podemos ser", engadiu. Retos de 2017 Como cuestións prioritarias para 2017, Ana Pontón citou a defensa do estatus político de Galiza como nación, "nun momento en que está a debate o actual modelo territorial e institucional, esgotado". E engadiu a necesidade de "contrarrestar un Feijóo campión da recentralización, que devolve competencias e rebaixa o noso status de nacionalidade histórica". O estatus político de Galiza como nación, un concerto económico e a loita contra a violencia machista, entre as prioridades do BNG para 2017 Un novo modelo de financiamento, baseado no concerto económico e que permita blindar os servizos públicos e sociais, foi outro dos retos imprescindíbeis que se marcou a dirixente nacionalista, que puxo enriba da mesa a necesidade de acadar un pacto galego contra a violencia machista. A este respeito, Ana Pontón sinalou que loitar contra a violencia de xénero "é un asunto clave na axenda do BNG". Propuxo, entre outras cuestións, aumentar de 5 a 95 millóns a cantidade de fondos previstos nos orzamentos de 2017 para ese fin. O resgate da AP9, para "acabar coa estafa das peaxes", tamén se atopa entre as prioridades da formación nacionalista, que rexeita "novos atrasos na chegada dun AVE que outros territorios teñen desde hai décadas". Roteiro por Rianxo O BNG completou a xornada de lembranza a Castelao cun roteiro por Rianxo guiado polo alcalde da vila, o nacionalista Adolfo Muíños.


Summary: O arqueólogo e museólogo Felipe-Senén achega, un mes máis, unha colaboración de Eira das mouras, sección do semanario Sermos Galiza ao redor do patrimonio cultural galego, orixe, orixinalidade e o seu estado de cuestión. Esta semana aborda os altares, rituais e sacrificios, os lugares singulares da Gallaecia.

Nunca gustou a soidade e os terrestres procuran a amizade dos celestes, dos deuses e dos santos, así créanse motivos de peregrinación, lugares co seu "genius loci" propicios para o encontro, para a asemblea, santuarios arredor dun esperado milagre. E neles a celebración, as liturxias, insólitos ritos que expresan a necesidade de manter o equilibrio da comunidade. Cada "gens", composta por grupos familiares coas súas deidades e adoracións, algunhas locais, outras da tribo ou do "populi", tamén as importadas. Prácticas que perduran dalgún xeito, sabémolo ben na Galiza dos santuarios, baixo deles unha máis longa historia e prehistoria. Encontros que reunían a plebe coas xerarquías, onde mesmo se tomaban decisións transcendentes, matrimonio, lexislativas, liderado... onde sabemos polos galos que os druídas tiñan un patriarcal papel. Custará separar a relixión da política. Tendemos a asociar os restos, as reliquias do pasado coa morte, cos sacrificios, cos tesouros... cousa dos "mouros", verba que máis que cos mouros, morenos, musulmáns... está en relación co verbo "moneo" que é memorar, os que nos fan enxergar. Rico repertorio popular de contos de mouros arredor de altares, de singulares lugares onde buscar esperanzas e ofrecer posibilidades que mesmo chegan ao sacrificio do que se quere. Sacrificios con motivo dunha inauguración, para purificar, suplicar bendición, protección, abundancia, vitoria, sorte sobre eses "outros" que son os inimigos... Desde a sinxela e común ofrenda de viño e pan ás máis complexas, quizais de preparación bélica, sacrificios que requirían vítimas animais. Abundan as testemuñas que, en relación coas guerras, levan ao sacrificio, non só de bestas, especialmente do cabalo, senón tamén con vítimas humanas. O asunto está documentado por inscricións rupestres, como as da área bracarense das Panoias (Vila Real), Lamas de Moledo, Cabeço de Fráguas en Guarda, Marecos en Penafiel... tamén polos textos dos cronistas grecolatinos ou polos obxectos rituais atopados. [Podes ler a información íntegra no Sermos Galiza 275, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: Sindicatos e forzas políticas esixen a aprobación do Estatuto Electrointensivo e a maior parte apostan por unha maior intervención do Estado, ata chegar á "nacionalización" proposta por BNG ou CIG. As forzas da oposición sinalan a "inacción" da Xunta e reclámanlle ao Goberno galego que exerza as súas competencias

Este venres foi un día de reaccións ao anuncio, coñecido este xoves, de que Alcoa aposta por pechar a planta de aluminio en San Cibrao e despedir 534 traballadores. Todas as forzas políticas e administracións rexeitan a medida e reclaman a continuidade da factoría e dos postos de traballo e ademais das propostas postas enriba da mesa, que pasan na maior parte dos casos por unha maior intervención do Estado, houbo numerosas críticas cruzadas entre as distintas institucións e partidos, ao fío da responsabilidade de cada quen na actual situación.Mentres, os traballadores da planta mariñá mobilizáronse dende primeira hora desta mañá, colocando unha barreira de neumáticos -aos que despois plantaron lume- na entrada á factoría. O comité de Alcoa San Cibrao reuniuse este venres para debater e aprobar un plan de mobilizacións.A CIG defende a necesidade de intervir as plantas de aluminio para que estas retornen ao sector público, "onde naceron"Por parte dos sindicatos houbo grandes críticas á empresa e, igualmente, demandas para as administracións públicas, ás que lles esixen accións decididas para salvar os postos de traballo. A CIG reclámalle ao Goberno central a creación dunha tarifa industrial en base ás alegacións sindicais presentadas ao proxecto de estatuto do consumidor electrointensivo, co obxectivo de acadar "unha tarifa máis xusta, estábel e competitiva". Así mesmo, o sindicato defende a necesidade de intervir as plantas de aluminio para que estas retornen ao sector público, "onde naceron". Unha intervención que "non só é legal, senón que ten precedentes noutras fábricas similares de Europa", lembrou o secretario xeral da CIG, Paulo Carril.CIG e CCOO esixen a aprobación do Estatuto ElectrointensivoDe igual xeito, CCOO salientou que o peche de Alcoa San Cibrao "non é xustificable e moito menos en metade dun estado de alarma", cando ademais "estase por rematar a aprobación do Estatuto Electrointensivo e mesmo a estratexia para unha transición xusta para o sector industrial". O sindicato reclama neste senso "que o Ministerio de Industria aprobe o Estatuto Electrointensivo, atendendo as alegacións de CCOO para a viabilidade do sector, e que permita unha autentica transición xusta para a industria, xa que o que estase dando e o peche da indutria en Galicia". CC.OO. criticou tamén ao Goberno galego, sinalando que "é lamentable a innacción da Xunta, que só parece interesada destes conflictos para facer oposición contra o goberno estatal". "A Xunta ten competencias e ten que ter interese en parar a decisión de peche de Alcoa San Cibrao". "Nas mans da Xunta de Galicia e do seu presidente, Alberto Nuñez Feijóo, está poder evitar a quebra económica da comarca da Mariña Lucense", engadiu Victor Ledo, secretario xeral da Federación de Industria de CCOO de Galicia.Pola súa banda, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, preguntoulle ao Goberno central "se quere" que "continúen operando industrias como Alcoa", instándoo a aprobar un estatuto electrointensivo que faga "viable" e "competitivo" producir aluminio primario. De igual xeito, o PP pediu a comparecencia das Ministras de Transición Ecolóxica, Teresa Ribera, e de Industria, Reyes Maroto, para que informen sobre a situación en Alcoa. Os populares afirman que "a inoperancia e a falta de entendemento entre os dous ministerios provocaron esta situación que pon en risco a continuidade da única fábrica de aluminio primario en España".Gonzalo Caballero demandoulle "responsabilidade" á multinacional, que recibiu 38 millóns de euros de cartos públicos nos últimos dous anosO secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, reclamou ao goberno central que "estude todas as posibilidades" para garantir o emprego da planta. E, sobre todo, demandoulle "responsabilidade" á multinacional, que recibiu 38 millóns de euros de cartos públicos nos últimos dous anos, en torno a 35.000 euros por cada traballador, converténdose nunha das industrias máis apoiadas do Estado. Ademais, reclamoulle á Xunta que "demostre capacidade de involucrarse e traballar cooperativamente co goberno de España" para ofrecer unha "posición unitaria e contundente" fronte ao peche. E denunciou que a Xunta "non aportou nada para darlle solución aos problemas do sector industrial en Galicia", a pesar de que dispón de "plenas competencias en economía, industria e comercio".Gómez Reino: "Non sabemos que fixo o PP de Feijóo nestes dez anos por garantir o futuro da industria electrointensiva e porque non empregou as súas competencias en procurar solucións"Por parte de Galicia en Común-Anova Mareas, o seu voceiro Antón Gómez Reino fixo un chamamento a todas as Administracións para que traballen conxuntamente na procura dunha solución. Gómez Reino avoga por unha "intervención pública decidida para garantir o emprego e a viabilidade das industrias electrointensivas cun plan de rescate". E cargou especialmente contra Núñez Feijóo: "Non sabemos que fixo o PP de Feijóo nestes dez anos por garantir o futuro da industria electrointensiva e porque non empregou as súas competencias en procurar solucións. O que vemos é que non fixo absolutamente nada, nin agora nin antes", dixo, engadindo que Feijóo é "unha sorte de político rémora, especialista en desviar o tiro e apropiarse do esforzo lexislativo dos outros ao servizo das súas siglas e estratexia".Ana Pontón reclamou a "nacionalización" da factoría "para salvar a produción e o emprego"Finalmente, polo BNG Ana Pontón reclamou a "nacionalización" da factoría "para salvar a produción e o emprego". "Cando está en xogo o futuro dunha comarca e centos de postos de traballo no país, non valen nin vacilacións, nin medias tintas, nin botar balóns fora, nin liortas partidistas, o que se necesita é unha solución inmediata que pasa pola intervención pública", dixo a voceira nacionalista. "Se Angela Merkel pode intervir Lutfhansa en Alemaña porque non ALCOA en Galiza?", argumentou Pontón, que engadiu que "se o 12X os galegos e as galegas nos dan a responsabildidade de Goberno o primeiro reto no que traballaremos é a nacionalización desta factoría". O presidente da Deputación propúxolle ao Goberno central que "estude a posibilidade de entrar no accionariado, como o están facendo outros países europeos como Francia ou Alemaña"De igual xeito, representantes da Deputación de Lugo reclamaron solucións para o problema xerado na planta mariñá. O Presidente, José Tomé, reclamoulle á Xunta que poña enriba da mesa "os intereses de Galicia" e que tome "exemplo do Goberno vasco no relativo ao apoio das empresas estratéxicas do noso país". E propúxolle ao Goberno central que "estude a posibilidade de entrar no accionariado deste tipo de empresas, como o están facendo outros países europeos como Francia ou Alemaña". Mentres, a vicepresidenta da Deputación, Maite Ferreiro, demandou "unha resposta valente" dos gobernos galego e central, apostando pola "intervención pública" para manter a produción de aluminio e os empregos en San Cibrao.


Summary: Este estado do medio-oeste norteamericano aprobou a oficialidade para o idioma O'Ceti Sakowian, unha medida que entrará en vigor o 1 vindeiro de xullo.

O'ceti Sakowin (síux) é oficial en Dacota do Sur, un estado do Medio-Oeste norteamericano que recibe o su nome das tribos ameriindias lakota e Dakota (Síux). O siux ou O'ceti Sakowin é unha lingua formada Lakota, Dakota e Nakota e vai ser a partir do 1 de xullo unha lingua indíxena oficial de Dacota do Sur. O número de falantes anda por volta das 30.000 persoas. A gobernadora Kristi Noem asinou o proxecto de lei que recoñece O'ceti Sakowin como lingua oficial deste estado, que se une así a Hawai e Alaska como estados de Estados Unidos con linguas indíxenas ou nativas como oficiais. Representantes de comunidades nativas orixinarias manifestaron, algúns na súa lingua , que o recoñecemento de Dacota reforzaría a súa cultura e patrimonio. Nakima Mills, da tribo Oglala Sioux, dixo na Comisión de Asuntos Estatais do Senado que os seus bisavós foran castigados por falabren na súa lingua. Como resultado, explicou, os seus avós e pais non aprenderon a lingua e ela propia apenas tiña coñecemento da mesma. Mais o seu fillo pode agora aprender a lingua no ensino. "Pasaron máis de 100 anos, catro xeracións, para que o meu fillo puidese ter a lingua Lakota como parte da súa vida", dixo Mills. De por parte, o senador Troy Heinert, un dos impulsores do proxecto de lei, dixo durante a sesión que este foi un dos proxectos de lei máis importantes que introduciu como lexislador.


O vindeiro día 10 de abril, sexta feira, dará comezo a primeira edición da Copa Galega de Gaélico Virtual, unha competición que pretende que o gaélico galego "non fique parado a pesar do coronavirus". Até un total de 22 escuadras de todo o país competirán nesta edición inaugural dun torneo onde os goles serán a través dos likes do Facebook. Nel participarán tanto equipos da Asociación Galega como da Liga Gallaecia, polo que queda un mapa do máis variado: Afiadoras e Auriense (Ourense); Ártabros (Oleiros); Ambilokwoi, Keltoi e Independente (Vigo); Berobreo (Morrazo), Braithreachas e Irmandinhos (A Estrada); Britonia (A Mariña), Cascarilha e Fillos de Breogán (A Coruña); Condado; Dorna (Illa de Arousa); Estrela Vermelha e Estrela Gaels (Compostela); Fusquenlha (Pontedeume); Grovias (Baixo Minho); Herdeirxs de Dhais (Lalín); Torques de Lugoslavia (Lugo) e Turonia (Gondomar). A competición durará até o vindeiro 26 de Abril, e constará dunha primeira fase eliminatoria onde se enfrontarán os conxuntos entre si, como se dun partido se tratase, e onde o que reciba máis reaccións no Facebook pasará de rolda. Ao seren 22, o torneo comezará con catro encontros de dezaseisavos de final, que se determinarán mañá logo dun sorteo no que se estabelecerán os cruces iniciais.


Summary: A conselleira de Medio Ambiente, Ángeles Vázquez, advirte que a sanción pode alcanzar os dous millóns se a fauna e a flora se ven afectadas de gravidade.

A Xunta impuxo senllas multas por valor total de 200.000 euros á Confederación Hidrográfica Miño-Sil ─dependente do Goberno do Estado─, así como a Naturgy e a Iberdrola por "mala praxe" ao non comunicar "de modo oficial" á Administración galega o baleirado dos encoros de Cenza, As Portas, Belesar e Salas o pasado verán. Segundo declarou a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, Ángeles Vázquez, o expediente sancionador tramitouse en base á Lei galega de pesca continental. Con todo, advertiu que o procedemento por parte da Xunta "segue aberto", porque o "descenso abrupto" do nivel dos encoros ─até un 70%─ podería levar multas de até dou millóns de euros se hai "afectación grave" á fauna e a flora, unha cuestión que hai que analizar "nun tempo prolongado". Tirapuxa a conta do baleirado A polémica entre a Consellaría e a Confederación Hidrográfica Miño-Sil (CHMS), organismo presidido por José Antonio Quiroga e dependente do Ministerio para a Transición Ecolóxica, remóntase ao pasado verán. A pesar de que a CHMS alegou que avisara nos meses de xuño e xullo ao servizo provincial de Medio Ambiente en Ourense e á Consellaría de Presidencia a través do 112 da Galiza, a Xunta insistiu en que non o fixo "formalmente". En calquera caso, o expediente sancionador da Administración galega concluíu cunha multa de 200.000 euros: 50.000 por cada un dos catro encoros, que terán que pagar a partes iguais tanto a Confederación Hidrográfica como as empresas responsábeis de cada un. Desta forma, o Ministerio abonará 100.000 euros, mentres que Naturgy ─concesionaria das presas de Salas e Belesar─ e Iberdrola ─As Portas e Cenza─ pagarán 50.000 euros cada unha. "Alterou o trasncorrer dos ríos" Segundo recalcou esta terza feira a conselleira de Medio Ambiente, o baleirado dos encoros foi "un fenómeno que non era meteorolóxico", senón que se debeu a "actuacións de certas empresas" e da CHMS. "Alterou o transcorrer dos nosos ríos, xa que o baleirado abrupto de 70% supón que as condicións nunca van ser óptimas desde o punto de vista ictícola nin do patrimonio natural", explicou Vázquez. Ademais, afeou á institución dirixida por Quiroga que tentase "por todos os medios dicir que non tiña nada que ver", á vez que criticou que "nunca se soubo ben" que ocorreu con aquel expediente que abrira. "A conclusión é que foron da man das empresas e non se abriu ningún tipo de expediente", engadiu. A conselleira defendeu a actuación do seu departamento, que o que fixo foi "analizar a situación con técnicos" e ver que "non se trasladou a información nin se fixo a solicitude pertinente" sobre as condicións do baleirado "de modo oficial". Así mesmo, Vázquez puntualizou que todo iso ocorreu en "un momento atípico", cando no verán a luz alcanzou "un prezo exacerbado e non había ningunha condición que propiciase" que nin a CHMS nin as eléctricas "debían facer iso", excepto "a económica".


Summary: O discurso a Partido Popular é claro. O lume prende e esténdese en Galiza a causa dos "incendiarios". "Terrorismo", "horror pirómano", "actividade delictiva", "inmensa intención de facer dano", son termos que poboan as declaracións dos altos cargos da Xunta. Mais o certo é que, ano após ano, vaga de incendios após vaga de incendios, as detencións e denuncias de presuntos autores desembocan en moi poucos xuízos e aínda menos condenas.

Os datos da memoria da fiscalía de Medio Ambiente do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, que dirixe Álvaro García Ortiz, así o ratifican. Dos 205 procedementos abertos en 2016, só 28 chegaron a xuízo. A maiores, as setenzas máis habituais -o pasado ano publicáronse 34, aínda que referidas a procesos incoados en exercicios anteriores- son en boa parte consecuencia da queima de malas herbas e restoballo sen os preceptivos permisos. O propio García Ortiz avisaba esta mañá nunha entrevista na Cadea Ser da necesidade de "non especular" sobre se os incendios son "intencionados ou non". Contrastaba o seu chamado á prudencia co discurso de Alberto Núñez Feijóo, quen non dubidaba en falar, á saída do Consello da Xunta extraordinario da maña desta segunda feira, de "actividade incendiaria moi forte" e de que "os criminais que fixeron isto pagarán". A estratexia do Partido Popular e as institucións que controla, compañía pública de radio e televisión e medios afíns incluídos, resultaba diáfana desde onte. A conselleira de Medio Rural Ángeles Vázquez esforzábase hai xa dous meses por se desentender de calquera responsabilidade no grande incendio de Verín e tildábao de "atentado". Esta mesma mañá repetía a inane, e intencionada, descrición nunha canle radiofónica estatal: "Os incendios foron intencionados. O monte non se suicida só". Desde a pasada sexta feira prenderon máis de 260 focos en Galiza. O discurso da Xunta e do PP é diametralmente oposto ás lóxicas científicas dos expertos. O dirixente ecoloxista Fins Eirexas, de Adega, cualifícao de "ridículo". "O número de condenas por incendios é moi baixo, o que nos leva a pensar que na ecuación do lume, que todos sabemos que ten moitos factores", expón, "o da piromanía posúe unha dimensión moi pequena. Haberá que buscar outras causas, como por caso a política forestal, e non lle botar as culpas a Portugal nin a un furacán". A mencionada política forestal, unha discutíbel ordenación do territorio e a despoboación do rural, os intereses das pasteiras, a privatización e precarización dos servizos de prevención e extinción do lume e mais das emerxencias, e, ao fondo, os síntomas do cambio climático, son arestas moito máis aguzadas dun problema estrutural e, por iso mesmo, recorrente.


Summary: IU solicitou unha xuntanza coas federacións en Galiza e Catalunya para tratar "solucións posíbeis" a unha situación na que Izquierda Unida ten 2 deputados no Grupo Mixto e 3 no grupo 'confederal' de Podemos.

Alberto Garzón, deputado de IU-Unidad Popular, quere que as súas federación en Galiza e Catalunya que lle aclaren o pacto polo cal deputados de Esquerda Unida e Esquerra Unida i Alternativa pasan integrarse no grupo 'confederal' de Podemos. Segundo recollen axencias como Europa Press, Garzón admite descoñecer o contido "real" do acordo atinxido polo partido de Pablo Iglesias coas candidaturas de confluencia de Galiza e Catalunya, En Marea e En Comú Podem. Nesta liña, dase a "paradoxa" de que mentres IU ten 2 deputados que van ao Grupo Mixto (Garzón e Sol Sánchez), tres escanos de IU van estar dentro do grupo de Podemos ao se presentar nas alianzas territoriais. Entre eles, Yolanda Díaz, que concorreu na Marea. Sempre segundo as axencias, IU solicitou as reunións coas federacións para que lle informasen do acordo atinxido e "as solucións posíbeis a esta situación". Censura a actitude de Podemos Alberto Garzón tamén mostrou o seu malestar con Podemos por non permitir o partido de Pablo Iglesias que a súa formación asinase un acordo con Compromís-Podem para conformar un grupo parlamentar propio no Congreso. "Era un detalle de cortesía e xenerosidade parlamentar que non tivo", dixo Garzón. Lembrou que por mor dos resultados o 20-D, 2 deputados e 3,7% dos votos, a única fórmula "legal" que tiñan para formar grupo parlamentar era unirse a Compromís-Podem. Explicou que tanto PSOE como Cs xa lle trasladaran que non impedirían esa fórmula. "Era legal, era posíbel e a Mesa íao autorizar, mais Podemos negouse". Alberto Garzón, iso si,dixo que IU está aberta atecer alianzas con opcións que traballen pola maioría social. "Non temos grupo parlamentar porque non cumprimos os requisitos.Podemos non axudou, mais non son os responsábeis".


Summary: Os casos activos descenden a 18.807 mentres a taxa de positividade rolda 15%.

Galiza inicia a primeira semana de agosto cun descenso dos novos contaxios de Covid a 939. Despois de 13 xornadas consecutivas por riba do millar, os novos positivos volven situarse por baixo desa marca. Doutra banda, os pacientes hospitalizados por este coronavirus increméntanse a 328 -unha ducia máis-. Segundo os datos actualizados na mañá desta segunda feira pola Consellaría de Sanidade con rexistros de até as 18 horas do domingo, as persoas ingresadas pola Covid-19 en UCI descenden lixeiramente até as 43 -unha menos-, mentres que os hospitalizados noutras unidades aumentan a 285, o que supón 13 máis. Ademais, hai 18.479 pacientes en seguimento nos seus domicilios. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria sobe en todas, salvo na de Vigo, onde diminúe. Baixan os casos activos En canto aos casos activos de Covid-19, tras o lixeiro incremento da xornada anterior e o descenso rexistrado o sábado, o último balance do Sergas volve apuntar unha caída das infeccións activas até as 18.807, 157 menos. Con respecto ao mesmo día da semana anterior, hai 1.509 cosos activos máis que as 17.298 rexistradas o 26 de xullo, após máis dun mes en ascenso continuo até este pasado sábado. Por áreas sanitarias, os casos activos descenden nas de Ourense (-108), Vigo (-107), Pontevedra (-22) e Lugo (-9) e soben nas da Coruña (+56), Ferrol (+24) e Santiago (+9). Deste xeito, con máis infeccións activas mantense a área de Vigo, con 4.577; seguida da da Coruña, con 4.002; Pontevedra, con 2.925; Santiago, con 2.302; Lugo, con 2.257; Ourense, con 1.763, e Ferrol, por baixo do milleiro, con 981. Menos de mil novos contaxios Por primeira vez, desde o 19 de xullo, o rexistro de novos contaxios baixa do millar. O reconto informa de 939 positivos, 176 menos que o luns pasado.. Do total de Probas Diagnósticas de Infección Activa (PDIA) anotadas polo Sergas no último día, 234 corresponden á área da Coruña, 162 á de Pontevedra, 129 á de Vigo, 128 á de Lugo, 109 á de Santiago, 72 á de Ferrol e 71 á de Ourense. A taxa de positividade media nos últimos sete días segue disparada perto de 15% moi lonxe de 5% que estabelece a OMS para dar por controlada a pandemia. Pola súa banda a incidencia acumulada mantense por riba de 300 casos a sete día e de 640 a 14. Falecementos As persoas falecidas diagnosticadas con Covid-19 na Galiza desde o inicio da pandemia ascenden a 2.464 despois notificar Sanidade este domingo tres mortes. A dunha muller de 80 anos ingresada en Povisa, un home de 54 anos no Complexo Hospitalario Universitario de Vigo (Chuvi) e outro home de 58 anos no Complexo Hospitalario Universitario A Coruña (Chuac). O tres presentaban patoloxías previas. Fronte a iso, 137.899 pacientes curáronse deste coronavirus en Galicia desde o inicio desta crise sanitaria, que representan 1.093 persoas máis que as contabilizadas até o día anterior.


Se facer un bo traballo contribúe a dignidade da persoa, recoñecer cando se comete un erro e tentar mudar as súas consecuencias debe guiar a calquera que aspire a realizar un bo traballo. E isto mesmo pretendo coas miñas palabras, recoñecer un erro cometido en días pasados e exonerar deste ás persoas que indirectamente se viron prexudicadas no seu labor a causa daquel, nomeadamente ás que tan grande traballo están a facer en Praza Pública. Gustaríame desculparme, en primeiro lugar, con elas, pois merecen todo o meu respecto e admiración e non son merecentes de cargar cos deslices numéricos que neste caso cometín. A continuación teño que desculparme con todas e todos os que ledes os meus artigos e con humildade agradecer a aquelas persoas que fixeron unha chamada de atención persoalmente ou desde as redes sociais sobre a diferenza numérica que nos datos sobre o seitor leiteiro publicamos hai uns días. Se facer un bo traballo contribúe a dignidade da persoa, recoñecer cando se comete un erro e tentar mudar as súas consecuencias debe guiar a calquera que aspire a realizar un bo traballo Efectivamente o impacto anual da diferencia de prezos é elevado, da orde de 4 céntimos entre o promedio cobrado no Estado Español e o cobrado en Galiza. Se multiplicamos o prezo cobrado de promedio do ano pasado (28,8 euros/100 quilos de leite) polas toneladas entregadas ao longo do ano por parte das 9420 explotacións galegas a cantidade que nos resulta é de 660 millóns de euros anuais de impacto económico directo na totalidade do seitor leiteiro de Galiza. Mentres que se o prezo empregado fose de 33 euros/100 quilos de leite (que constitúe o promedio do Estado segundo o FEGA) os ingresos para o conxunto das explotacións galegas representaría 760 millóns de euros anuais. A diferenza é de 100 millóns de euros que as explotacións deixan de ingresar con respecto ás do estado. Sendo xa un volume económico o suficientemente notable para o conxunto da economía labrega galega e que representa aproximadamente o gasto que realizamos en importacións anuais de verduras e froitas. A diferencia de prezos entre Galiza e o Estado sitúase un 12% por baixo e unha explotación promedio está a deixar de ingresar da orde de 1000 euros ao mes, cantidade que supón, por exemplo, o 27% do gasto en concentrados (pensos). Esta porcentaxe ten que ser asumido directamente por parte da explotación, restándoo da súa ganancia. Daría para un debate ben interesante (co que un está moi de acordo) discutir se é posible producir con menos concentrados e polo tanto reducir o impacto económico. E tamén o papel que xogan as institucións e empresas actuantes no seitor leiteiro á hora de escoller un modelo e non outro. A resultas das dos prezos pagados, a economía galega está en clara inferioridade co resto do Estado e, olle como se olle, a situación non ten visos de solucionarse A resultas das dos prezos pagados, a economía galega está en clara inferioridade co resto do Estado e, olle como se olle, a situación non ten visos de solucionarse. Recentemente, a gandería galega estaba ocupando a Ronda da Muralla en Lugo e bloqueando as áreas comerciais. Con esta actitude non se pretendía perturbar á cidadanía, senón máis ben chamar a atención a respecto dun problema que nos afecta a todas. Coas presións exercidas as granxas galegas conseguiron arrincar da distribución (super e hipermercados) a suba duns céntimos que se teñen que trasladar a produción. Evidentemente, cando as institucións non están ou xogan á contra da cidadanía, é esta quen debe coller a besta polo ramal e explicarlle claramente a quen negocia que co pan de todas non se xoga. As palabras da Consellaría e do Ministerio de medio rural destes días reflicten claramente o escenario: Debidamente realizada, a presión popular sobre o poder da beneficios. Ofrecerse como mediador, despois de case trinta anos de conflito, fainos sospeitar que por unha banda temen o resultado dunha vindeira cita eleitoral e por outra prentenden seguir amortecendo o conflito a ver se este temporal pasa do mesmo xeito que pasaron outros e as augas se normalizan. Pero os datos están aí.


Summary: Eventuais en Loita deita luz desde hai máis dun ano sobre a precaria situación da enfermaría e dunha sanidade pública "en mínimos". As formacións políticas recollen agora as demandas dun colectivo que tornou clave na loita contra as políticas do Sergas.

Desde hai máis dun ano, as Eventuais en Loita convertéronse nun dos colectivos máis combativos contra o Sergas. En representación dunhas 7.000 enfermeiras con vinculación temporal coa Administración galega, e con milleiros de profesionais mobilizados, as protestas contra a súa precariedade, contra a política de contratación sanitaria da Xunta ou contra a falta de recursos sacaron á luz unha realidade moitas veces agochada. Aquela masiva e inédita protesta nas oposicións celebradas en Silleda en maio de 2019 prendeu a mecha dun colectivo que rachou cos marcos establecidos e que pasou de reclamar a atención dos partidos políticos a ser reclamados por eles para escoitar as súas demandas e coñecer de primeira man a súa realidade. Eventuais en Loita pasou de reclamar a atención dos partidos ás súas demandas a ser reclamados polas formacións para escoitalas: "Agora chaman eles""Antes poñíamonos nós en contacto con eles; agora son os partidos os que nos chaman para coñecer as nosas demandas e a nosa realidade", explica Hugo Bermúdez, portavoz de Eventuais en Loita, colectivo que coa chegada da pandemia de coronavirus e a emerxencia sanitaria derivada suspendeu as súas mobilizacións mensuais, aínda que seguiu chamando a atención sobre unha precariedade que se "agudizou" durante a loita contra a Covid-19. Eventuais en Loita leva meses denunciando as diferentes derivadas da súa precaria situación laboral, dende a acumulación de centos de contratos á imposibilidade de seren nais por mor da inestabilidade laboral pasando polas traballadoras que se ven abocadas á emigración. As enfermeiras confrontaron con datos os primeiros intentos da Xunta para amortecer as súas reivindicacións e a súa indignación estoupou tamén durante a pandemia. Eventuais denuncia a precariedade, a acumulación de contratos, a imposiblidade de conciliación ou a rescinsión de contratos a enfermeiras en plena pandemiaO Sergas decidiu non prorrogar contratos de enfermeiras en canto caía enfermas infectadas polo coronavirus. Semanas despois sóubose que Sanidade decidira tamén rescindir de súpeto contratos xa prorrogados a outro grupo de enfermeiras en plantas Covid. En ambos casos, a Consellería recuou logo de facérense públicas as denuncias. Pouco máis tarde, o colectivo, xunto a outros moitos profesionais, asociacións e sindicatos, advertiu de que Sanidade aproveitaba unha excepción polo virus para situar persoal en formación en postos de eventuais con experiencia e saltando a orde das listas de contratación. Eventuais en Loita enviou e transmitiu hai tempo demandas e denuncias coma estas a todos os partidos políticos de cara ás eleccións autonómicas do pasado 5 de abril, suspendidas finalmente pola pandemia. De cara aos comicios do vindeiro 12 de xullo, reenviaranas "en canto comece a campaña", momento no que volverán "difundir" as súas reivindicacións, "que non son para ningunha formación en particular, senón para todos porque a sanidade é cousa de todos". Daquela, o colectivo solicitou encontros presenciais con todos os grupos do Parlamento e "todos aceptaron". "Tamén o PP, que non tivo problema ningún", di Bermúdez. Agora, Eventuais en Loita recibe as solicitudes dos partidos para manter encontros telemáticos, como o que mantivo con Ciudadanos-Galicia o 14 de maio ou con Galicia en Común este pasado martes. Teñen acordada xa outra xuntanza co PSdeG esta semana e están pendentes por confirmar outra co BNG. "O Partido Popular non se puxo en contacto con nós", aclaran. Eventuais en Loita mantivo xa reunións telemáticas con Ciudadanos e Galicia en Común e ten previsto encontros co PSdeG e co BNG"A Xunta debe buscar unha solución ao abuso na eventualidade laboral do sector da enfermería", demandou a portavoz de Ciudadanos-Galicia, Beatriz Pino, tras o encontro dixital da formaicón laranxa co colectivo. Antón Gómez Reino, voceiro de Galicia en Común, alertou de que "a clave" da sanidade pública galega está "nos seus profesionais, aos que debemos coidar" e anunciou un Plan de Recursos Humanos no Sergas que "acabe de vez coa precariedade laboral" no caso de que o cambio chegue á Xunta logo doutra reunión virtual. Conscientes do importante colectivo que comparte as súas reivindicacións, Eventuais en Loita saben que a bolsa de votos é importante para os partidos, pero cren tamén que a loita contra a pandemia, "fixo máis palpable aínda a importancia da sanidade e de coidar a quen te coida, porque todos, máis tarde ou máis cedo, teremos que ser coidados". "A loita contra a pandemia fixo máis palpable aínda a importancia da sanidade; os partidos non deben obviar nunca máis a importancia de coidar a quen te coida""Supoñemos, e cremos, que non é só polos votos; entendemos que como arma electoral temos importancia porque tanto as enfermeiras como o persoal sanitario en xeral supoñemos un colectivo importante, pero os partidos, sexan de goberno ou non, non deben obviar nunca máis a importancia da sanidade", reflexionan desde Eventuais en Loita, que insiste en que non teñen "adscrición a ningunha formación" e que as súas reclamacións céntranse nos recursos e nas melloras laborais, non nos cartos. Do que non teñen dúbida tampouco é de que as súas continuas mobilizacións desde hai máis dun ano abriron ollos de moitos representantes políticos e da sociedade ante a súa precariedade laboral. "Coñécese máis a nosa realidade, que pode ser aplicable a calquera outro colectivo sanitario", di Bermúdez, que insiste en que a chegada da pandemia e o esforzo do persoal "fixo aínda máis visible" unha realidade "que continúa". "A sanidade pública galega está en mínimos e collida con pinzas no caso de calquera cousa extraordinaria; a pandemia fíxoo palpable""Pasar de fase Galicia tivo que aumentar os contratos sanitarios en milleiros, o que non é máis que unha evidencia de que a saniade pública galega está en minimos e que, ante calquera cousa extraordinaria, está collida con pinzas", insisten. "Nos últimos meses, a pandemia fixo palpable a situación e é unha mágoa que tivese que plasmarse deste xeito, pero esperemos que sirva para que os políticos galegas entendan de vez que non se pode traballar continuamente baixo mínimos".


Summary: Industria, comercio e hostalaría secundan un paro que tamén se nota no ensino e nas administracións.

"Hoxe non é un día normal", di unha veciña de Viveiro. E, certo, non o é. Boa parte do comercio e hostalaría da cidade está fechado, colexios e institutos están ao 'ralentí' e empresas e industrias tamén etán paradas nunha alta porcentaxe. E o de Viveiro pode estenderse a Burela, Foz, Ribadeo e toda a comarca da Mariña. Hai foga xeral e nótase. "Amplo seguimento", indican sindicalistas e piquetes para resumir o inicio da xornada de folga, que xa comezou ás 22 horas da noite de onte da man da quenda de Alcoa. Barricadas de pneumáticos ardendo alumeaban na noite. "Polo futuro da Mariña!", o lema omnipresente: faixas, colantes, cartaces... A convocatoria de CIG, CCOO e UXT sumou numerosos apoios nestas semanas, desde Administracións locais até colectivos veciñais, organizacións de comerciantes ou plataformas ecoloxistas. Un apoio que transloce que na comarca aniña un sentimento de "abandono". Á crise industrial (Alcoa, Vestas...) súmase a febleza en determinados servizos, o despoboamento... A multitudinaria manifestación que no mediodía de hxoe percorreu Burela, reunindo miles de persoas procedentes dos diferentes concellos da comarca, fixo posíbel visibilizar o grande apoio á folga. Na marcha participaron representantes do PPdeG, co seu secretario xeral MIguel Tellado á fronte, unha delegación do PSdeG, liderada por Valentín González Formoso; e unha ampla representación do BNG, con Ana Pontón á cabeza. "Esperamos que os gobernos fagan caso das nosas reivindicacións porque queremos traballar na nosa comarca e non emigrar" "Os piquetes informativos percorren a comarca, que rexistra polígonos sen actividade, comercios e hostelaría pechadas e aulas e rúas baleiras nunha xornada de folga que se prevé histórica", indicaba a CIG nas redes sociais. Ameaza Hai agora xusto un mes, centos de persoas saíron ás rúas de Viveiro a exixir un futuro para a Mariña. Desde entón, nada mudou. Se acaso a angustia dos habitantes desta comarca, que acusan as Administracións de miraren para outro lado en lugar de buscar solucións á crise industrial, social e demográfica que ameaza desde hai anos os concellos deste extremo do país. Esta "desidia" é a que levou os sindicatos CIG, CCOO e UXT a convocar no día de hoxe unha folga xeral de 24 horas na comarca e unha manifestación ás 12 horas polas rúas de Burela. Protestan non só pola situación de industrias como Alcoa e Vestas, co seu futuro no aire, senón polo "abandono" que sofren desde hai anos por parte das administracións estatal e galega, e que se traduce nun déficit de infraestruturas e o progresivo desmantelamento de servizos esenciais como a sanidade ou a educación, entre outros. Para esta convocatoria contan ademais co apoio de numerosas entidades, desde os concellos de Barreiros, Burela, Cervo, Foz, Ribadeo, Valadouro, Viveiro e Xove, até portos pesqueiros como o de Celeiro (Viveiro) ou a gran maioría do comercio e a hostalaría local, dispostas a sacrificar unha xornada de traballo para reclamar un plan de acción a unha Xunta e un Executivo estatal aos que acusan de "mirar sistematicamente cara a outro lado". "Sentímonos abandonados, ninguneados, e precisamos urxentemente que se tomen medidas tanto polo Goberno estatal como polo da Xunta", apunta o representante da CIG, Xorxe Caldeiro, A idea principal desta folga, como indica a Nós Diario María José Nóvoa, responsábel de CCOO na Mariña, é "que vexan que toda a comarca está unida, que estamos aí. Non só Teruel existe; A Mariña tamén existe", profundou a representante sindical. Desde UXT, Diego Ballesteros, membro do comité de Alcoa, lamenta que ás Administracións "non lles importa nada do que reclame a sociedade"


Summary: O comité defende que esa adquisición sería a súa "garantía" para que non pase o mesmo que na Coruña e Avilés e urxe unha reunión con Conde e Maroto

O Goberno español culminou a súa marcha atrás no proceso polo que se negocia a compravenda da planta de Alcoa en San Cobrao (Cervo) ao comunicar aos representantes dos traballadores que non está disposto a que a SEPI (a sociedade estatal de participacións industriais) sexa a que se faga coa planta, para despois transferila a un terceiro. Após un primeiro intento frustrado, no outono pasado, as negociacións volveron activarse a comezos deste ano. A participación ou non da SEPI foi sempre un dos elementos clave na discusión entre Goberno estatal e empresa. Respecto diso, nas últimas semanas o secretario xeral de Industria, Raül Blanco, xa advertira de que non era necesaria esa "triangulación" ou "intermediación" por parte da SEPI, cuestión que Alcoa ve imprescindíbel. Con todo, o dirixente reclamou que sexa Alcoa a que venda a factoría a un terceiro directamente. Esta quinta feira, nunha nova mesa multilateral na que Blanco non participou por cuestións de axenda, o Executivo estatal "comunicou que non están dispostos a meter á SEPI na compra desta fábrica", segundo trasladou o presidente do comité de empresa, José Antonio Zan, visibelmente molesto. Ante iso, o comité reclamou unha reunión "urxente e inmediata" ao criticar que xa van "15 días de atraso". Nese encontro, incidiu Zan, queren que estea o vicepresidente da Xunta, Francisco Conde, e a ministra de Industria, Reyes Maroto. Para o cadro de persoal "é moi importante que a SEPI entre" porque é a súa "garantía" de que Alcoa "non vai facer o mesmo que fixo coa Coruña e Avilés", remarcou José Antonio Zan. A multinacional estadounidense desfíxose desas dúas factorías e agora a xustiza ditaminou que nin Parter (primeiro comprador) nin Grupo Riesgo (segundo) foron un socio "serio" para dar un futuro industrial ás plantas. A CIG esixe que se cumpra coa solución para a fábrica de San Cibrao que pasa pola intervención pública. "A reunión da mesa de seguimento para a venda da fábrica de aluminio de San Cibrao confirmou que nada se ten avanzado nunha solución definitiva e viábel. Alcoa e os gobernos español e galego seguen a escenificar o seu enfrontamento sobre os termos da venda, sen amosar ningunha das partes unha vontade real para materilizar a operación", sinala o sindicato nun comunicado.


Summary: "Un can é un ser vivo, non un xoguete do que podes cansar aos poucos meses". As protectoras de animais denuncian a falta de sensibilización que provoca o abandono animal, unha práctica moi estendida no país. A Lei de Benestar Animal do 2017 responsabiliza os concellos e a Xunta non ofrece o soporte económico necesario

E ste Nadal, as cativas galegas atoparon baixo a árbore balóns, bonecas, videoxogos e… cans. Agasallar animais domésticos é, segundo un recente estudo da asociación animalista Libera!, unha práctica común na Galiza. En concreto, 5.000, sobre todo cans e gatos, dos cales arredor de 2.000 poderían ser abandonados antes de rematar o ano. "Nas tendas ofrécense mascotas con ofertas e promocións que as cousifican, e o comercio electrónico é un absoluto descontrol", asegura Rubén Pérez, voceiro de Libera! na Galiza, quen salienta que se trata dunha compra "moi pouco reflexionada" que, con frecuencia, "deriva no abandono do animal aos poucos meses". Falta de sensibilización Esta é unha problemática que sacode especialmente o país, xa que, segundo estima a ONG, no 2018 terían sido abandonadas preto de 22.000 mascotas, un 15% máis que no ano anterior. "Falta moita educación e sensibilización, a xente ten que decatarse de que un animal é un ser vivo e non un agasallo do que podes cansar aos poucos meses, cando medra e hai máis responsabilidades", asegura Beatriz Martín, fundadora da protectora Gatocan, no concello de Coirós. Este centro inaugurouse en 2008 e, desde entón, acolleu máis de 2.100 animais, dos cales 1.600 foron adoptados. Desde Gatocan consideran que o abandono supón un "goteo continuo" durante todo o ano, polo que as súas instalacións chegan con frecuencia ao límite de ocupación. Porén, semella que non todos os animais compiten en igualdade de condicións á hora de atopar un fogar: "A maioría da xente só quere adoptar cachorros ou de determinadas razas; os cans e gatos mestizos ou máis vellos poden pasar moitos anos no refuxio", lamenta Martín. Na mesma liña apunta Gumersindo González, director da rede de canceiras da Deputación de Ourense, malia que recoñece que cada vez se fan máis campañas a prol da adopción de animais de avanzada idade. "Téñeno máis difícil os cans grandes porque precisan dun amplo terreo", explica. Pola súa banda, Olalla García, directora do Refuxio de Bando (Compostela), considera que a sociedade está "cada vez máis concienciada" e aumenta a adopción de cans anciáns, porque "ao refuxio agora case non chegan cachorros". Non é o caso dos gatos, xa que en Bando proliferan estas camadas. Ademais, moitos dos animais recollidos son localizados cedo polos seus donos grazas, en parte, á obriga de levaren o chip identificador desde a aprobación da lei de 2017. "A tempada de caza é terríbel" En que condicións se atopan os animais cando chegan aos refuxios? As protectoras consultadas explican que, polo xeral, non se aprecian sinais claros de malos tratos, pero si unha falta de coidados. "A meirande parte dos animais veñen con moito medo. Afortunadamente non adoitan ter grandes signos de maltrato, pero si poden levar varios días sen comer", denuncia Ángeles Valero, da protectora de Lugo. Para ela, a tempada de caza é "terríbel", xa que os cans empregados para este fin chegan habitualmente "en malas condicións". Moitos deses animais, segundo apuntan desde Libera!, son vendidos a través de Internet; outros, directamente abandonados no monte. Olalla García, pola súa banda, considera que a situación mellorou pero, aínda así, esta práctica segue a ser común: "Cando remata a tempada de caza e antes de que empece, cando están adestrando e ven que non valen, abandónanos. Antes tiñamos o refuxio cheo de cans de caza, mais agora moito menos", indica. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: O único antídoto, capaz de derrotar ao PP, para darlle paso a un goberno que mire cos dous ollos cara o País, é unha cooperativa galeguista onde o BNG, sen renunciar á hexemonía, asuma a idea de que, se non conta con todos, non hai nada que rañar. Vaque si?

«¿Cómo direi Galicia / para que me entendan? / Estás nas fouces, nas eixadas, / nas picarañas, nas lareiras, / estás nas dornas... Ai qué berces / onde Galicia vai e nunca medra» (Arredores, Antonio Tovar)Por moito que chanquee, o señor Feijoo, malia aparentar que ouvea cara o desabafo da temperanza, amais de ser o natural arremedo de Casado é un deses pillabáns que, como diría o meu tío, «con xente así, cafés os que queiras; tratos ningúns». Iso si, talvez lle axude algo a perseverante parvidade que levamos agarrada ao pescozo os pasmóns da progresía, cada día máis empeñados en seguir pacendo nos cadabullos da inopia. E, é neses lares onde o mestre da picardía zoupona aproveita o principio gastronómico, «quen paga manda», para indicarlle aos chafallas da ´nouvelle cuisine` as especias coas que deben adobar os potaxes –léase, enquisas electorais– para facerlle engulir gato por lebre a unha clientela dotada de padais sen papilas gustativas, que acabará co estómago revolto e coa cabeza ateigada dos paxariños causantes de alucinacións, que só aquedan cando chega o desvarío. Detrás das últimas enquisas, meticulosamente ilustradas con estampas de brillantes cores polo xornal de confianza do Excelentísimo Pillabán, agóchase unha despensa enzoufada de tonalidades engaiolantes, capaz de apampar tanto a seareiros como a contrarios, todos adoecidos por gabar, antes de probalo, o menú que cociñan os "si wuana" de Feijoo, para facelos pensar que, como non o pagan ao contado, nunca lles pasarán a factura. Pobres ilusos!En resumidas contas, á vista dos antecedentes históricos e dunha razoable e alxébrica análise dos datos dispoñíbeis, todo parece indicar que, detrás do aparente empate técnico que nos debuxan de cara as vindeiras autonómicas, non deberiamos descartar unha nova maioría (absoluta?) do PP, escoltada por Vox (por se acaso), adornada cuns mellorábeis resultados do PSOE e serias dúbidas de quen ficará por diante, o BNG ou UP. Ah! O meu tío Lisardo é dos que pensan que o único antídoto, capaz de derrotar ao PP, para darlle paso a un goberno que mire cos dous ollos cara o País, é unha cooperativa galeguista onde o BNG, sen renunciar á hexemonía, asuma a idea de que, se non conta con todos, non hai nada que rañar. Vaque si?


Summary: Un heroe conta a historia de Rahim, un presidiario con dous días de permiso nos que pretende saldar a débeda que o mantén na cadea.

Desde o seu primeiro Óscar por Nader e Simin, unha separación, Asghar Farhadi comezou a alternar traballos no estranxeiro: primeiro, en Francia, realizou O pasado e, após gañar o segundo Óscar por O viaxante e dando aquel memorábel discurso contra as políticas de Trump que tanto lle proeron, dirixiu o thriller de coprodución europea Todos o saben, con Penélope Cruz, Javier Bardem e Ricardo Darín á fronte. Un heroe podería ter sido o seu terceiro Óscar para Irán, mais quedou fóra das nomeacións, penso que inxustamente. A historia céntrase en Rahim, un presidiario con dous días de permiso nos que pretende saldar a débeda que o mantén na cadea. Para facelo vai vender unhas moedas de ouro que atopou a súa noiva nun bolso esquecido nunha parada de bus. A cousa tórcese cando non conseguen o diñeiro suficiente e o acredor rexeita cancelar parte da débeda. É aquí cando Rahim, no fondo un tipo con valores, decide devolver o bolso a súa lexítima dona e regresar ao cárcere. A súa "desinteresada" acción non cae en saco roto. Pronto as televisións interésanse pola súa fazaña e, da noite ao día, convértese no tipo máis famoso do país: un heroe. Desde o inicio, o protagonista –xenial Amir Jadidi– vese abocado a tomar decisións segundo van variando as circunstancias. De inicio, sempre procura ser fiel aos seus principios, porén, o seu entorno e a consecuencias de dicir a verdade, fanlle terxiversar un chisco a realidade. Pero a mentira piadosa que pretendía protexer a súa namorada acaba provocando unha reacción en cadea que, paseniño, vaille complicando a existencia máis do desexado. Fábula existencialista con toques de comedia, a medio camiño entre Heroe por accidente (1992, Stephen Frears) e A última noite (2002, Spike Lee), na que Farhadi volve crear unha historia desde o local ao universal, deixando patente o seu particular estilo e tocando temas tan globais como a familia, a burocracia, a posverdade ou a influencia das redes sociais. Constrúe novamente un guión redondo escrito coa precisión dun cirurxián apuntalado en xiros realistas que se van acomodando a medida que o protagonista vai tomando decisións, en aparencia, inofensivas pero que, ao final, acaban por converterse nun "causa-efecto" demoledor. Un filme para deleitarse durante dúas horas de auténtico cinema. Unha historia dinámica, con boas actuacións e, sobre todo, moi aditiva. Atrapará a propios e estraños. Quen aínda non se achegase á obra de Farhadi ten agora a oportunidade. De seguro sairá con ganas de máis.


Summary: A manifestación para demandar ''o dereito a decidir'' fronte á división territorial marcada por París e que separa este país reúne a perto de 15.000 persoas.

Por unha Bretaña reunificada e polo dereito a decidir. Baixo esta chamada marcharon en Nantes a pasada fin de semana perto de 15.000 persoas (segundo a organización, a Policía rebaixa a cifra a 9.000). @s manifestantes demandaban un referendo para que o Loira Atlántico poida separarse da rexión de País e reunifircarse con Breizh (Bretaña), na que estaba historicamente. A marcha estaba convocada por Bretagne Réunie e Breizh=44 e apoiada por diferentes colectivos e entidades culturais, sindicais, políticas e sociais. París encentou unha proposta de reforma territorial da República que, porén, mantén o 'status quo' a respecto de Breizh, separando artificialmente este país entre dúas rexións. Desde o nacionalismo bretón estase a pular porque o debate sobre a reunificación non se desligue da demanda de maiores cotas de autogoberno. "Ao servizo da cidadanía e a prosperidade" O nacionalismo aposta por unha reforma territorial "de espazos culturais, económicos e humanos, ao servizo da cidadanía e da prosperidade", cunha Breizh unificada (4,4 millóns de habitantes), con capital en Brest e con Nantes e Rennes como principais cidades.


Summary: Anunciouno a concelleiraSitio web de Cultura, Maite Ferreiro, que aposta en que o San Froilán continúe a ser "a grande festa do outono galego".

O barrio madrileño de Tetuán cancelaba recentemente a actuación prevista de Def Con Dos nas súas festas. Unha decisión adoptada polo novo consistorio do PP e que os colectivos veciñais achacaron a presións de Vox e Ciudadanos. A dereita xustificou a decisión de suspender a actuación na condena ao cantante, César Strawberry, por enaltecemento do terrorismo en redes sociais. A suspensión xerou o rexeitamento de asociacións veciñais, sociais e de dereitos civís, que cualificaron a cancelación de censura e ataque á liberdade de expresión. A concelleira de Cultura de Lugo,a nacionalista Maite Ferreiro, anunciou agora que o grupo galego-madrileño será un dos que estarán no San Froilán este ano "porque as festas de Lugo teñen que ser un espazo para a liberdade de expresión e para a diversidade". "Convidamos a todas as persoas que non puideron desfrutar deste grupo en Madrid debido ao retroceso das liberdades impulsadas polos gobernos de dereitas", indicou Maite Ferreiro. e anunciou que existirán descontos en medios de transporte para viaxar dende Madrid ata Lugo. Tamén anunciou a constitución en breve da comisión especial de festas. Estará formada por 3 membros do grupo socialista, 3 do grupo popular, 2 do Bloque Nacionalista Galego e 1 do Grupo Municipal Ciudadanos. "Xa lles pedimos aos grupos da corporación aportacións de ideas para o programa das festas", indicou a edil de cultura, Maite Ferreiro, e engadiu, "queremos recibir propostas para que o San Froilán siga sendo a grande festa do outono galego". Maite Ferreiro indicou que "escoitaremos as propostas de todas as veciñas e veciños e dos colectivos de Lugo" para ter unhas festas con variedade de estilos e programación. "Imos facer que estas sexan as festas de todas as lucenses".


Summary: O PSdeG denuncia o "escapismo" do presidente da Xunta após as falidas medidas do Nadal.

O secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, urxiu esta segunda feira, 18 de xaneiro, o presidente da Xunta da Galiza, Alberto Núñez Feixoo, a comparecer na Cámara galega ante o seu "escapismo" para "non asumir as súas responsabilidades" nos "erros das medidas que se puideron adoptar na loita contra a Covid-19", dixo o socialista, aseverando que o líder do Executivo non "quere dar contas da ausencia dun plan de rescate suficiente para a economía da Galiza". Caballero afirmou que "non hai ningunha escusa" para que Feixoo non compareza no novo período de sesións na Cámara para explicar as medidas adoptadas fronte a pandemia, despois de que o PP vetase na pasada semana na Deputación Permanente do Parlamento galego a petición do BNG para que se producise a comparecencia de Feixoo, solicitude que foi apoiada polo PSdeG. Após mostrar a súa "fonda preocupación" polo avance da terceira onda do coronavirus, Caballero pediu a Feixoo "non dilatar" máis as súas explicacións sobre a restricións e pediulle que presente un "plan de rescate suficiente para a economía da Galiza". A este respecto, acusou o mandatario de estar "escondido en Monte Pío" e de "escapar das súas responsabilidades por non protexer as galegas e os galegos dos efectos" da terceira onda. Sobre esta cuestión, indicou que o propio presidente da Xunta "recoñeceu" que as medidas postas para o Nadal "non foron suficientes" e criticou que ao mesmo tempo estea a culpar da terceira onda a cidadanía. "Navallada" aos Concellos O líder do PSdeG tamén cargou contra "a navallada" da Xunta ao municipalismo no proxecto de orzamentos do Goberno galego para 2021 (nel redúcense as transferencias directas ás corporacións locais 127,1 millóns respecto a 2020). Nese sentido, Caballero pediu a creación dun fondo extra cun mínimo de 100 millóns a repartir con "criterios obxectivos" entre os concellos.


Summary: O tema do Medulio desapareceu practicamente dos manuais de Historia de Galicia, nun movemento pendular que non axuda a comprendermos a nosa historia. Tratase en verdade dun episodio importante para entendermos a conquista romana dende un punto de vista político-militar, así como as mentalidades propias da sociedade celto-castrexa, aspectos esenciais para unha historia integral da Gallaecia antiga.

Grazas ás inescusables fontes narrativas podemos dar por probados os feitos que deron celebridade á xesta do Monte Medulio, no contexto das chamadas "guerras cántabras" (29-19 a. C.), na fase final de conquista do territorio noroccidental Grazas ás inescusables fontes narrativas podemos dar por probados os feitos que deron celebridade á xesta do Monte Medulio, no contexto das chamadas "guerras cántabras" (29-19 a. C.), na fase final de conquista do territorio noroccidental que logo, no século III d. C, dará lugar á provincia romana de Gallaecia. Estamos a falar das crónicas romanas de Lucio Floro (séculos I-II d. C.), nacido en Turquía, de Dión Casio (séculos II-III d. C.), nacido en Túnez, e Paulo Orosio (século IV-V d. C.), nacido en Braga , o mellor coñecedor da xeografía da antiga Gallaecia. Independentemente do tempo transcorrido, Floro e Orosio seguen no tema que nos ocupa, sen contradicións entre eles, os libros perdidos -contemporáneos da invasión imperial da antiga Gallaecia- das Décadas de Tito Livio (séculos I a. C-I d. C.) que chegara co seu relato ata trece anos despois dos feitos que estamos a analizar. Nacido e morto en Padua, corenta e un anos despois do fito do Medulio, Tito Livio debeu dispoñer de testemuños directos, probablemente militares das "guerras cántabras". O primeiro emperador romano, Octavio César Augusto, iniciara o seu longo reinado enviando, baixo a súa dirección persoal, tres columnas contra as belicosas tribos montañesas do NO peninsular, os "pueblos más fuertes de Hispania" -diranos Orosio- galaicos, cántabros e astures, que "forman una parte de la provincia de Gallaecia" (no tempo de Orosio): "Augusto puso su campamento en Segisama [Burgos], y con tres columnas trató de envolver casi toda la Cantabria" , ofensiva á que se sumou de seguido unha escuadra con tropas vindas de Aquitania. A guerra unha década, desprazándose paseniñamente na cornixa cantábrica do Leste ó Oeste , conforme se suceden as batallas e van alcanzando as tropas romanas vitorias contra cántabros, astures e galaicos, por esta orde: Vellica, Monte Vindio, Aracillum, Lancia e á fin -no ano 22 a. C. - Monte Medulio. O proceso foi lento porque a resistencia indíxena foi efectiva, feroz e prolongada, obrigando a Roma a desprazar varias tropas e instalar campamentos estables : o desenlace político-militar terá lugar ó cabo no Monte Medulio. O proceso foi lento porque a resistencia indíxena foi efectiva, feroz e prolongada, obrigando a Roma a desprazar varias tropas e instalar campamentos estables : o desenlace político-militar terá lugar ó cabo no Monte Medulio O relato de Paulo Orosio considérase o máis próximo ós feitos, a través da fonte contemporánea de Tito Livio: "los legados Antistio y Firmio sometieron, después de largos y duros combates, las regiones más extremas de Gallaecia, que plagadas de montes y de selvas, se internan en el Océano. Pues tuvieron que poner cerco al monte Medulio, que se levanta proyectándose sobre el Miño [Minio flumini inminentem], en el cual se habían refugiado una gran multitud de hombres; el cerco consistió en un foso de quince mil pasos, parte de otras operaciones de sitio... comprendieron que, ni eran capaces de aguantar el cerco, ni de atacar al enemigo por medio de la lucha, se decidieron al suicidio por miedo a caer en la servidumbre... se quitaron la vida por el fuego, el hierro y el veneno" (Historia 6, 21, 6), como en Numancia . Tamén é a fonte más clara á hora de situar o Medulio , preto do río Miño, nas partes máis occidental e atlántica do que, no tempo de Orosio, é Gallaecia, é dicir, a Galicia lucense e bracarense. Evidenciase con todo en Osorio o prexuízo da elite romana cara ós bárbaros e "crueis" montañeses ("por naturaleza torvas y feroces"), aínda que tenta comprender coa razón a súa falta de opcións ante a superioridade militar romana. Floro tamén os alcuma como "gente salvaje" e conta algo parecido (tiraban da mesma fonte coetánea): "tuvo lugar por último el asedio del monte Medulo... avanzaron los romanos por todas partes a un mismo tiempo, y aquellos bárbaros, al ver llegado el fin de su resistencia, a porfia se dan la muerte con el fuego y con el hierro, en medio de una comida, con un veneno que allí se extrae comúnmente del tejo , librándose así la mayor parte de la esclavitud que a una gente hasta entonces indómita parece más intolerable que la muerte" (Epítome 2, 33, 46). Dión Casio, menos sabido, fai referencia ós tres xeitos de suicidarse, atribuíndoos xenericamente ós cántabros, en tan innobre derrota, sen dicir que tivera lugar no Monte Medulio: "no se cogieron muchos prisioneros... de modo que la mayor y más belicosa parte de ellos pereció" (Historia 54, 5, 1). Xeito de heroísmo ou martirio, segundo se mire, que tivera un século antes o seu precedente como sabemos en Numancia . Dada a inferioridade militar na que tanto insisten as fontes, os celto-castrexos do Medulio escolleron en realidade entre dúas formas de morrer . A represión dos romanos contra as tribos rebeldes setentrionais fora, de costume, cruel e sistemática Roma puido xa que logo controlar manu militari a Gallaecia atlántica. A batalla do Medulio foi decisiva para completar a campaña iniciada sete anos antes, que terá no ano 19 a. C. un epílogo sanguento protagonizado polos cántabros en solitario. Informa Dión Casio : "hechos prisioneros en la guerra y vendidos como esclavos, asesinaron a sus dueños y se fueron a sus casas, convenciendo a muchos, tomaron y fortificaron unas posiciones y se prepararon a asaltar las guarniciones romanas". A resistencia rematou cando o xeneral Agripa "exterminó a todos los enemigos de edad militar" (Historia 56, 43, 3). Dándolle a razón ós galegos que non quixeran renderse no Medulio. Dada a inferioridade militar na que tanto insisten as fontes, os celto-castrexos do Medulio escolleron en realidade entre dúas formas de morrer . A represión dos romanos contra as tribos rebeldes setentrionais fora, de costume, cruel e sistemática. A derradeira revolta dos cántabros no ano 19 a. C., que porá fin á longa campaña do emperador Cesar Augusto polo control completo da Península Ibérica, remata con prisioneiros axustizados, crucificados, castros destruídos e queimados e deportación masiva dos que non se suicidaron . De xeito xenérico Estrabón describe como nas "guerras cántabras": "las madres mataron a sus hijos para que no fueran hechos prisioneros; un niño, apoderándose de una espada, dió muerte a sus parientes y hermanos, cautivos y encadenados, por orden de su padre; una mujer hizo lo mismo con sus compañeros de esclavitud. Otro... se arrojó a una hoguera" e termina, deixando claro que era heroísmo non martirio: "capturados unos cuantos y crucificados, entonaron el canto de la victoria" (Xeografía 3, 4 17-18) . As elites romanas o entendían malamente, vían nese comportamento á barbarie primitiva, tampouco nós dende a mentalidade racionalista de modernidade. Cómpre procurar as respostas na mentalidade e relixións indíxenas, con humildade antropolóxica . A conexión céltica pode axudarmos: os guerreiros non temen á morte, "por su altísima estima del prestigio personal", status e posición social, "fueran cuales fueran las previsibles consecuencias". Gustaban soterrar cerca deles os seus nenos, mulleres e vellos. Crían, a diferencia de gregos e romanos, nun máis alá luminoso, soleado, de xeito que a morte viña sendo a metade do camiño dunha longa vida. Xustamente, un rito de tránsito ó alén é coma o banquete preparatorio que celebran os galaicos do Medulio antes de se dar morte uns a outros , interpretado con prexuízo por mentes máis actuais como a maneira de encherse de valor bebendo alcohol mediante (cervexa conforme Estrabón). Como se transmitiu a xesta do Medulio nos séculos que seguiron á conquista romana? Tratándose dun feito traumático que inicia unha nova época histórica, de seguro que se difundiu oralmente na Galicia romana , cando menos entre os séculos I a. C e I d. C., tanto nos castros como a través dos solados e oficiais romanos, paralelamente á elaboración por parte de Tito Livio da súa historia, hoxe perdida, que recolleron Floro e Orosio. Tradición culta que informará durante os séculos medievais e modernos a autores que reiterarán sen grandes cambios o que din as fontes romanas, especulando de xeito interminable e inútil -ata o día de hoxe- sobre a localización xeográfica do Monte Medulio , alén das indicacións bastantes precisas de Orosio sobre o seu emprazamento na Gallaecia atlántica, preto do río Miño . No século XIII o fito do Medulio foi recollido na Primera Crónica General afonsina , a partir da Historiæ adversus paganos (416-417) de Paulo Orosio No século XIII o fito do Medulio foi recollido na Primera Crónica General afonsina , a partir da Historiæ adversus paganos (416-417) de Paulo Orosio. Afonso X, co seu taller, contan como César Augusto enviou ós "mandaderos", Antistio e Firmio, "a las postremeras tierras de Gallizia que es el cabo de Espanna o se acaban las Espannas en el grand mar Occeano; e los gallegos non se quisieron dar al Cesar... uencieron aquellos mandaderos de Octauiano a los de Gallizia. E desque los gallegos fueron uençudos, alçaronse en un monte que auie nombre Medulio, et parece del el rio Minno". Contan os cronistas que os mandadeiros imperiais fixeran unha gran fosa "que dize Orosio que tenie quaraenta et cinco ueces mil passos" (tres veces máis do que escribiu realmente Orosio). E logo enfrontados á derrota, e non poder soportaren a servidume, matáronse "ellos mismos por su uoluntad". A mesma versión, fiel ás fontes romanas, repítese na Idade Moderna. O historiador xesuíta Gabriel Henao (Averiguaciones de las antigüedades de Cantabria, 1689), a finais do século XVII, reproduce literalmente o que di a Crónica General, contradicindo a identificación afonsina do Medulio con Mondoñedo xa que o Miño era "rio muy apartado de Mondoñedo; y la principal seña, que del Medulio nos ha quedado, es el Miño". Insistindo Henao: "El Medulio, que expresamente dizo Paulo Orosio, estaba sobre el rio Miño, y los que se acogieron a él eran de las interiores partes de Galicia". Nega polo mesmo a identificación de Medulio coas Médulas do Bierzo ou Menduria en Guipúzcoa. Contra os que dicían que o Medulio estaba en Cantabria en lugar de en Galicia ou que os sitiados non eran galegos senón cántabros, cita Henao tamén a Marco Mesala Corvino (59 a. C.-9 d. C), coetáneo de Tito Livio e biógrafo do emperador Octavio, aseverando que "los Celtíberos, Cantabros, Asturianos, Lusitanos, Numancia, y toda Galicia doblegaron la cerviz". Conclúe o profesor salmantino: "siendo parte de la guerra en Cantabria, parte en Galicia". O que vén a confirmar a Orosio: "Quien distribuye en tres partes la guerra de Augusto, una pone en Cantabria, otra en Galicia, otra en Asturias, sin que sus palabras dexen el menor resquicio à duda alguna". Mal sabía Henao que, tres séculos despois, séguense procurando grechas ó protagonismo dos habitantes do territorio, que logo será Galicia, na resistencia indíxena contra a ocupación romana da parte setentrional de Península Ibérica. Ningún outro autor dedicou tanta atención á cuestión do Medulio como Gabriel Henao, antes ou despois, a referencia histórica é Paulo Orosio -e por tanto Tito Livio- salvo no relativo á atribución local do famoso monte, suxeita á especulación (cada historiador ou escritor tiña a unha proposta). En 1733, Francisco de la Huerta y Vega (Anales del Reyno de Galicia) secunda a Henao, asegurando que "no haviendo conocido toda la Antiguedad otro Monte con el nombre de Medulio, mas que este de Galicia". Sitúa iso si o Medulio na Limia, onde di que se retira San Paulino no ano 390 en loita contra os bispos priscilianistas, fundando "en su Desierto del Monte Medulio", un mosteiro "aunque no ay noticia espressa de ello", recoñece honestamente. Primeira mitificación xa que logo do Monte Medulio, de tipo relixioso que semella non ter seguimento posterior. No século XIX, coas primeiras historias de Galicia do Rexurdimento vaise construíndo a mitificación do Medulio en clave identitaria. No século XIX, coas primeiras historias de Galicia do Rexurdimento vaise construíndo a mitificación do Medulio en clave identitaria. En 1849, Leopoldo Martínez Padín (Historia política, religiosa y descriptiva de Galicia), cualifica a xesta do Medulio como o máis "sublime del heroísmo y el amor a la independencia" respecto do Imperio romano, nunha actitude compartidas por todos os pobos do Norte e Noroeste peninsulares. Inspirado nas fontes romanas, Padín narra de maneira farto florida a defensa e a morte heroicamente autoinflinxida do galegos do Medulio "para todos los que era insufrible el yugo de una nación estrangera" . Resumindo: "fue el último sacudimiento que hizo en su agonia la envidiada libertad é independencia de nuestra patria... los romanos recorrieron despues de esta jornada todo el territorio de Galicia sin obstaculo ni entorpecimiento" . A submisión pola forza das armas das tribos celto-castrexas no Imperio de Roma interprétase agora como a perda de independencia dunha 'patria' perante unha 'nación estranxeira', tal como podían entenderse eses conceptos políticos no século XIX. Nace entón o mito galeguista do Monte Medulio. A conquista romana do Noroeste peninsular é, dende logo, parte crucial da historia antiga de Galicia: a obriga do historiador cabal é situala no seu contexto histórico, sen anacronismos. Compartimos daquela coas restantes comunidades indíxenas do Norte peninsular un pasado común de loita contra o Imperio de Roma, que constituíu tres séculos despois con todas elas a nova provincia romana de Gallaecia, xeneralizando a todo o Noroeste o nome da tribo dos gallaeci. Como é sabido, na segunda metade do século XIX, defínese con máis intensidade o discurso histórico do nacionalismo galego da man de Benito Vicetto e Manuel Murguía. No caso do Medulio conta máis o segundo que o primeiro, ó contrario do que acontece con outros fitos da historia de Galicia idealizados pola historiografía romántica. En 1866, tanto Murguía como Vicetto publican os segundos tomos das súas respectivas Historias de Galicia, as primeiras dunha longa lista, onde se concede certa atención o episodio do Monte Medulio, beneficiado a maiores polo carácter tradicional dunha historia decimononica centrada nos grandes acontecementos e batallas. A confusión entre pasado e presente xoga a Benito Vicetto unha mala pasada, cualifica de "cobardía" e "ignomia" ó suicidio colectivo do Medulio A confusión entre pasado e presente xoga a Benito Vicetto unha mala pasada, cualifica de "cobardía" e "ignomia" ó suicidio colectivo do Medulio, que coñece directamente por Floro e Orosio, coidando que os defensores deberían "renderse con tal de vivir, ó morir matando à quien los quería esclavizar", pola contra "se suicidaron pasivamente" (Historia de Galicia, tomo II). Quere convencernos que "esto soprendió a los romanos; pero no como un hecho heróico... sino por la estremada cobardia del mismo hecho" . Non foi tan así, pese ós seus prexuízos, os romanos tiñan un certo coñecemento dos pobos "bárbaros" (que nos legaron), tamén certo respecto pola súa valentía e costumes, ó contrario que Vicetto. Chegou a escribir o ferrolán que "hay máis valor en soportar la vida de esclavo, que en matarse". Acepta certamente que para eles era heroicidade o que nós podemos hoxe considerar covardía, pero nega temeraria e inxustamente que o historiador deba contextualizar a historia: "no podemos ni debemos juzgarlos con su criterio, ó sea el criterio de la humanidad incivil, sinó con el criterio de la humanidad civilizada por Jesucristo" . Vicetto non só xulga o pasado cos (seus) criterios de presente, que parten sobre todo da súa experiencia vital como soldado voluntario na primeira guerra carlista e o seu liberalismo apaixonado. Pon de exemplo a xesta dos militares sublevados, vinte anos antes, na Revolución de 1846. "Cuando la revolución de Galicia" -escribe- o coronel Solís pechouse cos seus oficiais e soldados no Mosteiro de San Martín Pinario; defendéronse mentres tiveron pólvora, decontado "Solís y los suyos se rindieron porque ya no podían hacer mas... y al rendirse fueron fusilados los gefes" (na vila de Carral). Vicetto os prefire mártires antes que heroes. Remata deste xeito a súa disquisición sobre os defensores do Medulio: "no arrojemos al viento de nuestros dias las cenizas de los cobardes de ayer" . Non é, dende logo, das súas mellores páxinas como historiador. 'Patria', 'independencia' e 'país' que no existían, obviamente, como conceptos políticos no século I a. C . A partir de Murguía, a fazaña do Medulio entra no imaxinario mítico do noso nacionalismo contemporáneo En cambio, Manuel Murguía (Historia de Galicia, tomo II, ed. fasc., vol. IV) interpreta a fazaña do Monte Medulio avaliando o punto de vista dos protagonistas no que concirne ó seu final: "así escaparon todos a la odiosa esclavitud, mil veces más aborrecible que la muerte" ; aínda tratando de "ceguedad" que se refuxiaran nun alto monte para se mellor defender ante unha forza militarmente superior (algo que forá habitual nas "guerras cántabras"). Segue mellor que ninguén -despois de Henao, a quen non cita- a liña historiográfica mellor documentada e argumentada sobre os feitos e reivindica a galeguidade do Medulio , maila participación dos galaicos na guerra contra o invasor: "los últimos pueblos sometidos fueron los gallegos" . Cualificando a gran fazaña como "heróico sacrificio", "glorioso sacrificio", "heróica acción", "digno de admiración", "signo de valor y de entereza", "indómito coraje"; mitificando "el monte que había sido testigo del ínclito valor de nuestros padres". O que o sitúa nas mellores condicións para vindicar o fito celta do Medulio dentro dunha Historia de Galicia que principiaba a súa construción. Utiliza deste xeito Murguía a súa autoridade, seguindo a Padín, para interpretar a xesta épica do Medulio como parte esencial do novo discurso protonacionalista: "este terrible sacrificio, hecho por la libertad de la patria... hizo desde entonces célebre el nombre del monte en que tuvo lugar y el del país en que se había llevado a cabo" . Da guerra contra César Augusto dinos o historiador coruñés: "la última que sostuvo nuestra patria por su independencia". 'Patria', 'independencia' e 'país' que no existían, obviamente, como conceptos políticos no século I a. C . A partir de Murguía, a fazaña do Medulio entra no imaxinario mítico do noso nacionalismo contemporáneo. A finais do século XIX atopamos espallado en prensa e romances o feito do Medulio tanto na versión heroes como na versión mártires, que tenden a fundirse. Durante a guerra de Cuba (1895-1898) na prensa galega a bravura dos galegos considerábase demostrada en episodios épicos como o Monte Medulio, contra os romanos, ou a batalla de Ponte Sampaio, contra os franceses . Entre Valdeorras e O Bierzo foi recollido e publicado tamén un romance, en 1894, sobre o Medulio: "E poi o Romao / a mórrernos veu.../ queidaron os homes / toitiños mortos / E nostras mulleres / e as nostras fillas.../tooiñas cautivas". De orixe culto e fontes romanas temos xa que logo unha tradición oral que subliña o martirio do Medulio. Non será en calquera caso ata o século XX, a partir da fundación en 1916 das Irmandades da Fala como proxecto político-cultural, da man de Antón Villar Ponte, cando tomen corpo as ideas Murguía de fusionar o fito do Medulio co discurso galeguista. A mitificación nacionalista do fito do Medulio entre o heroísmo e o martirio, segundo corresponda, ten unha parte de esaxeración e outra de deformación, menos desculpable, que supón atribuírlle ós feitos calidades fóra do seu tempo, para xustificarmos o feito historicamente diferencial de Galicia En 1917, Ramón Cabanillas en Da terra asoballada exalta ó sacrificio heroico do Medulio como base para unha libre determinación de Galicia: "¡O día do Medulio / con sangue quente e roxa / mercámo-lo dereito / á libre, honrada chouza!"; tamén como exemplo combativo a seguir: "Antes de ser escravos, /¡irmáns, irmáns gallegos!/ que corra a sangre a regos /dende a montana ó val" (himno feito para o movemento agrarista). En 1927, Ramón Villar Ponte, co-fundador das Irmandades da Fala, logo de mencionar a Orosio, lembra na súa Historia sintética de Galicia que os do Medulio preferiron "a morte á escravitude", avaliando o suicidio colectivo como "un ergueiro e digno coroamento â xurdía valentía con que viñeran defendendo a independenza patria". En 1928, noutra historia de Galicia tamén destinada á divulgación (Compendio de Historia General de Galicia) se fala do Medulio, con esaxeración, como o "sepulcro de nuestra independencia, cuya acción fué, sin duda, la que más ha influído en la existencia de la nacionalidad gallega" . Engadindo: "colosal epopeya, que termina con el suicidio heroíco de los desventurados hijos de Galicia, los cuales enseñaron al resto de la humanidad, cómo se lucha por la libertad de la patria, prefiriendo la muerte a la esclavitud" . En 1937, Afonso Rodríguez Castelao escribe con retranca, dende o territorio controlado polo Goberno da República, ó comezo de Sempre en Galiza: "¡Qué importa que unha grea de celtas galegos preferise morrer no Monte Medulio a deixarse domeñar pol-o poderío de Roma!". Coa guerra civil e as novas que chegaban sobre os asasinatos de inocentes en Galicia, que Castelao inmortalizou nas estampas de Galicia Mártir, a reivindicación nacionalista do Medulio fai máis énfase no martirio . Igualmente dende Barcelona, Castelao escrebe nº 1 de Nova Galiza un artigo propoñendo un novo escudo de Galicia onde o cáliz eucarístico fora substituído por unha fouce e una estrela, co seguinte lema ó redor: "Denantes mortos que escravos", inspirado na citada poesía agrarista inspirada na xesta do Medulio de Cabanillas . A derrota republicana da guerra civil favoreceu unha lectura máis fatalista que combativa da fazaña do Medulio que durou toda a longa noite de pedra. Hoxe en día, o tema do Medulio desapareceu practicamente dos manuais de Historia de Galicia, nun movemento pendular que non axuda a comprendermos a nosa historia. Tratase en verdade dun episodio importante para entendermos a conquista romana A mitificación nacionalista do fito do Medulio entre o heroísmo e o martirio, segundo corresponda, ten unha parte de esaxeración e outra de deformación, menos desculpable, que supón atribuírlle ós feitos calidades fóra do seu tempo, para xustificarmos o feito historicamente diferencial de Galicia. Hoxe en día, o tema do Medulio desapareceu practicamente dos manuais de Historia de Galicia, nun movemento pendular que non axuda a comprendermos a nosa historia. Tratase en verdade dun episodio importante para entendermos a conquista romana dende un punto de vista político-militar, así como as mentalidades propias da sociedade celto-castrexa, aspectos esenciais para unha historia integral da Gallaecia antiga, prehistoria dunha Galicia que non se constitúe en nacionalidade ata a Idade Media. *Parte da revisión en curso do vello artigo "Mitos de la historiografía galleguista", Manuscrits. Revista d'història moderna, nº 12, Barcelona, 1994, pp. 245-266 (http://www.h-debate.com/wp-content/old-debates/cbarros/spanish/mitos.htm). Publicidade