Summary: O Concello incrementa en máis de 1.100 horas mensuais o seu servizo de axuda a domicilio a persoas dependentes

Esta semana arrincan os traballos de instalación da rede de fibra óptica no Concello de Malpica. Os operarios da empresa designada para a intervención iniciarán o cableado do sistema en Malpica, unha rede que funcionará a través da operadora Rede Aberta Galega. Nas vindeiras semanas proseguirase no resto de núcleos do concello. Para calquera dúbida, consulta ou suxestión, as persoas usuarias poden poñerse en contacto co 696 448 130 ou co Concello no 981 720 001. Servizo de Axuda no Fogar Paralelamentem, da man da Consellería de Política Social, o Concello pode incrementar en 1.107 horas ao mes (un 21%) o servizo de axuda a domicilio (SAF) para persoas dependentes. Son agora ás 5.180 horas por mes. Reduce así a lista de agarda.


Summary: Montse Dopico entrevista Suso Lista, que publica Salseiros (Edicións Embora), un libro de relatos que respira vida. Frescura. Liberdade. Humor. Unha achega ás historias de Corme. Da Costa da Morte. Do mundo enteiro

Salseiros (Edicións Embora), é un libro de relatos que respira vida. Frescura. Liberdade. Humor. Crítica e autocrítica. Unha achega ás historias de Corme. Da Costa da Morte. Do mundo enteiro. De mariños mercantes. Percebeiros. De peculiares santos. Soños. Utopías. De loitas. De medos. De sentires. Do que é importante e do que non. É a segunda obra en papel de Suso Lista, e recolle textos publicados no seu blog. Aínda que hai moito que comezou a escribila. Se cadra, cando embarcou aos 16 anos e comezou a ler clásicos. No medio do mar. Salseiros recolle textos do teu blog. Como foi o paso ao papel? Tiven o blog activo durante cinco anos. Escribía moito: todos os días. Despois pecheino e abrín unha conta no facebook, onde fago algo parecido: subo fotos e relatos. Un día Xosé Manuel Varela, que é de aquí ao lado, de Malpica, díxome que se non tiña pensado publicalos… Alfredo Conde animoume tamén moito a publicar. Eu nesas andaba falando con Galaxia por outro proxecto, que ía levar ilustracións de Jorge Cabezas. Faleilles tamén deste, pero non foi para adiante: tiña que esperar. Mais os de Embora interesáronse ao momento e, claro, eu encantado. Falei con Francisco Castro e pareceulle ben. Falei con Miguel Toval… e así foi. Son 58 relatos, que mesturan realidade e fantasía. Ao principio custábame escribir en galego. Teño 52 anos e deixei de estudar aos 16, e ademais estivera internado en Valencia para facer a EXB. A escola que tiven foi en castelán, e ademais lía en castelán. Aínda sigo aprendendo galego… Contas nun dos relatos que escribes o que che sae, sen pensar moito antes. Por iso esa frescura… É que non tiña ordenador na casa. Ía escribir, despois de traballar, ao local da Asociación de Veciños, e tiña moi pouco tempo antes de que pechasen. Ás veces ía xa no coche pensado un tema, pero nada máis. Non había planificación ningunha. As fotos servíanme de punto de partida, e escribía o que a foto me suxería. Creo que foi Manuel Lourenzo, que che daba aulas de teatro, outro dos de que te animaron a publicar… El foi o primeiro, de feito. Xa antes de que eu tivese o blog. Eu ao principio o que escribía eran os contos que me contou miña avoa e cousas así. Manuel Lourenzo animábame moito, e así comecei a escribir máis cómodo. Sempre che gusta que a xente tan importante lle guste o que fas… Tamén Manolo Rivas: foi outro dos que me dicían que escribise... Aínda que eu non son nada vaidoso. Creo que o importante é que te divirta escribir, e eu paseino moi ben escribindo estes relatos. Se non te divirte, non ten sentido. Entendo que Suso de Toro decidise abandonar, por iso. "Eu o que quero é sacarlle á xente un sorriso coas miñas historias. Ademais, na Costa da Morte somos así. "Guasa" témola nós, e non os andaluces" Eu o que quero é sacarlle á xente un sorriso coas miñas historias. Ademais, na Costa da Morte somos así. "Guasa" témola nós, e non os andaluces. Ou teñen eles ese humor negro que temos nós co tema da morte? Eu agora traballo de camareiro no bar de meu irmán, e á xente gústalle escoitar este tipo de historias… Ademais, en Corme todo o mundo fala galego. E houbo xente que me dixo que non lera nunca un libro en galego, e que o meu o lera dun tirón. A xente nunca tanto leu: lemos moito en internet. Pero se cadra non hai tempo para textos longos. Por iso funcionan ben os textos curtos, entretidos… Cando se fala de mestura de realidade e ficción saen os tópicos: realismo máxico, Cunqueiro… Mais se cadra non é máis que a tradición de literatura oral, que é así. Si, claro. É o tipo de historias que escoitabas. Ademais, eu non lera a Cunqueiro cando comecei a escribir. Despois lin As crónicas do Sochantre e quedei fascinado. Desde entón leo en galego sen problema. Como dicía antes, eu ao principio lía en castelán. De feito, comecei cando estaba embarcado como mariño mercante. Lía as novelas de vaqueiros de Estefanía. Despois xa comecei a ler outras cousas… Mais si, creo que á xente o que lle gusta, cando lle contan historias, é imaxinar. E eu tento escribir así, como se me estivesen contando a min unha historia. Despois, cada salseiro ten a súa gotiña… "O mar é unha riqueza inmensa, e é incrible que a xente non poida vivir del e teña que marchar. Corme tivo case 5.000 habitantes no 1945. Agora somos uns 1.000. Teriamos que comezar de cero" Nos relatos saen moitos temas relacionados contigo e con Corme. Como a túa loita pola pesca sustentable. É un tema que sempre me preocupou, e máis cando fun patrón maior da confraría. É que no mar habería que facer unha revolución, igual que na terra. O mar é unha riqueza inmensa, e é incrible que a xente non poida vivir del e teña que marchar. Corme tivo case 5.000 habitantes no 1945. Agora somos uns 1.000. Teriamos que comezar de cero. Non é "deixar vivir": hai que cumprir a lei, estar quietos cando é necesario, porque o mar ía agradecelo: a pesca, o marisqueo. Agora o que temos é un pobo case baleiro. Nós somos cinco irmáns e quedamos por aquí, e o traballo que hai é este: o mar. Aínda que sexa precario. E por suposto non defendo a precariedade. Mais temos que respectar o mar. Tamén comentas que hai unha idea errada do furtivo como un pobre alcohólico que busca a vida… E que é parte da mesma "picaresca" que levou a algunha xente a cobrar indemnizacións do Prestige sen ter sido afectada por unha gota de fuel. É verdade que á picaresca recorre máis a xente con menos cultura, menos ética… Tamén hai que ter en conta que aquí a xente levou paos durante séculos, e que a picaresca foi un xeito de supervivencia. Pero agora xa non é necesaria para sobrevivir, e segue existindo. O furtivo rouba aos pobres para darllo aos ricos, como digo nun dos relatos. Tamén é verdade que os furtivos son, moitas veces, xente con licencia. Eu fun percebeiro 23 anos e, claro, tiven diante moitas mazás que trabar. Porque a tentación é forte: coller demais… Mais sempre cumprín a lei. E se picas un día, outro día non podes dicirlle nada a ninguén porque faga o mesmo. Ademais, o da permisividade é algo que vén de arriba. Hai moito politiqueo e moita mafia. Eu alucinei cando era patrón maior. Fun concelleiro do BNG, cun alcalde do PP. Dicíanme que eu tirara a confraría abaixo. E o único que fixen foi abrir o caixón. Se non somos honestos, non somos nada. "A xente vai morrendo e hai cousas que podían ter cambiado hai 20 anos e seguen igual. Chegaba con que houbese tres persoas en cada pobo dispostas a poñer todo patas arriba" De honestidade, e de humanidade, falas moito nos relatos. E de loitar, e non deixarse levar polo mar, que é máis doado. Nese sentido, non hai idealización de Corme como unha sorte de lugar feliz e perfecto. Falas de inmobilismo... É que o que nos fai humanos é iso. Poder falar, mudar de idea se nos equivocamos… Mais é verdade que é máis fácil deixar que o mar te leve que loitar contra el. E ese inmobilismo non o hai só aquí. A xente vai morrendo e hai cousas que podían ter cambiado hai 20 anos e seguen igual. Chegaba con que houbese tres persoas en cada pobo dispostas a poñer todo patas arriba. Por iso nos meus relatos mandan os nenos, a xente nova. Pero é só metáfora… Tamén comentas que é unha sociedade "tribal", na que todos sodes iguais. E que cadaquén busca o xeito de gozar da vida. Con liberdade. O da liberdade ten unha explicación fácil. En Corme sempre se traballou na mariña mercante. Nós, os pais, os avós, os bisavós… Sempre tivemos contacto co exterior, coas cousas novas. Iso fai que a xente sexa máis liberal. Aquí houbo dous cines e catro bandas de música. Paraban moitos barcos, era un pobo moi cosmopolita. Chegou a ser o segundo ou terceiro porto máis importante en exportación de madeira. Ademais, as casas están moi pegadas. A vida non é privada: xa nada se esconde porque todo se sabe. Cando se proclamou a República, aquí chegou a noticia antes, por mar, e izaron a bandeira republicana. Cando viñeron os cataláns montar as fábricas de salga, en Corme era xente de aquí a que montou todo, aprendendo dos outros. E así todo. Somos un pobo moi libre, e con moitas ganas de vivir e de facer cousas. "En Corme sempre se traballou na mariña mercante. Nós, os pais, os avós, os bisavós… Sempre tivemos contacto co exterior, coas cousas novas. Iso fai que a xente sexa máis liberal" Embarcaches como mariño mercante aos 16 anos. Aos 25 volviches á terra para traballar como percebeiro. Moito mundo debiches ver, xa que falas de cosmopolitas. Era o traballo que había se non querías estudar. Tiña 16 anos, case 17. Fíxeno, ademais, de costas a meu pai, que tamén estaba embarcado. Un día chegou, preguntou por min e dixéronlle que embarcara. Eu andaba, si, descubrindo mundo. Europa, norte de África. Era o normal: falábase de Hamburgo, de Nova York, de Nova Orleáns…, como quen falaba do pobo de ao lado. Cando deixei de pasalo ben así decidín quedar na terra. Ademais, o do percebe era un traballo polo que loitar. O plan de explotación de Corme foi un éxito, imitado despois noutros sitios. Navegando foi como descubrín a literatura, ademais. Porque no barco hai moito tempo. Fíxenme un lector de clásicos moi asiduo. A imaxe do traballo do percebeiro pode converterse en estampa turística. Mais ti falas de medo. Non de heroicidade, de épica. Claro que tes medo. E un día collín medo de verdade. Estiven a micronésimas de segundo de soltarme, porque non aguantaba dos brazos. Souben o que era o medo. Eu sempre digo que respecto téñollo a meu pai. Ao mar, medo. Vin como sacaban xente do fondo. Unha nai que deixou catro fillos pequenos. Amigos mortos. Un vello que en vez de ir á festa foi ao mar e non volveu. Hai que estar alí para saber o que é o mar: o ruído que mete, a impresión. O inferno debe ser algo parecido. "Navegando foi como descubrín a literatura, ademais. Porque no barco hai moito tempo. Fíxenme un lector de clásicos moi asiduo" Falas tamén do Gran Sol. Dis que é xunta moi dura, porque se non o fose non aturaría esa vida. E que ás veces parece que non teñen sentimentos. Nese sentido, dis o contrario de Xurxo Souto, que ve poesía no medio da dureza. Falo por exemplo de Villaverde, que é amigo íntimo. Poetas somos un pouco todos, ata o enterrador e o verdugo. O que pasa é o que eu destaco é a dureza, porque é unha vida moi dura. Eles mesmos contan cousas como que cando afoga un miran a ver se levaba un reloxio de ouro a ver se llo sacan. Por iso digo que ás veces parece que non son humanos. Supoño que será, tamén, ese humor negro que serve de mecanismo de defensa. É verdade, tamén, que era a xente excluída a que moitas veces embarcaba. Xente alcohólica, enganchada… que ao volver a terra gastaban a marea enteira en priva, en putas, en droga… Agora xa non é así. Xa se controla. Antes bebíase moito nos barcos. Hai humor negro tamén no que contas da seita de Suso. E como unha crítica á hipocrisía que pode haber arredor da Igrexa. Algo diso hai, si, cando me presento a min mesmo como un santo. E humor negro, claro, porque descubríronme un tumor na garganta, e cando te ves así… Cando me ían operar pensei que ía quedar sen voz. Pero quedoume unha voz mellor da que tiña. Antes tiña unha voz rota… Ademais, fun monaguillo, así que coñezo ben o tema dos santos, as misas, as xentes… O que non comentas é nada do teu traballo como actor. O primeiro foi o papel en Mareas Vivas, supoño. É que tampouco lle dou máis importancia cando non ando niso. En Mareas Vivas foi McGregor quen tirou por min. Que é ademais outro dos que me animaron a escribir. Como guionista, e con Omar Rabuñal, fixen Para mariñeiros, nós, primeiro en youtube e despois en V Televisión. E sigo escribindo. Gústame escribir diálogos e guións. Tamén teño pensado publicar un segundo libro de relatos. "Pondal tivo relación con Corme. Era un pobo moi comunista para el. Seu irmán foi un dos que levaron o concello da Ponteceso, e nós sempre quixemos ser independentes" Está ben o que contas de que Pondal se revolvería na tumba de ver a cultura actual, sen señoritos nin mansións. É que Pondal tivo relación con Corme. Era un pobo moi comunista para el. Seu irmán foi un dos que levaron o concello da Ponteceso, e nós sempre quixemos ser independentes... Cóntanse moitas cousas de Pondal, como que atendía os enfermos pobres desde o balcón, para que non o contaxiasen. A min de himno gustábame máis que Queixumes dos pinos unha de Celso Emilio Ferreiro. Este é un pobo de moitas historias, de moitos personaxes.


Summary: Cordas de todo tipo, aparellos de pesca, caixas, botellas, tapóns, e até colchóns foron retirados nesta acción de voluntarios organizada por Adega ao longo de 30 areais galegos.

Durante a pasada fin de semana máis de 40 entidades e máis de 500 persoas sumaron os seus esforzos ao longo do litoral galego para limpar as praias e denunciar a problemática ambiental do lixo mariño na 4ª Limpeza Simultánea de Praias organizada por Adega. Tarefa na que recolleron por volta de 4.000 quilogramos de lixo, na súa maioría de orixe plástica Tomaron parte nesta actividade centros de ensino, surfeiros, ONG ecoloxistas, asociacións culturais, asociacións de mulleres rurais e até mariscadoras. Cordas de todo tipo, aparellos de pesca, caixas, botellas, tapóns, e ata un colchón. Houbo limpezas que aumentaron o número de voluntarios cando os propios bañistas se uniron á actividade, como en Fisterra. E incluso houbo limpezas en barco, a limpeza organizada na ría de Vigo pola CEMMA recolleu 1 residuos cada 280 metros navegados, un dato alarmante no que se refire ao lixo mariño. O lixo mariño é, sinala Adega, un dos graves problemas ambientais do planeta, as principais causas son: a insostibilidade dos modelos de consumo e produción da nosa sociedade, as malas estratexias na xestión dos nosos residuos e a falta de sensibilización da poboación. "Todo iso fai que cada ano 10 millóns de toneladas de lixo rematen nos océanos. Moito deste lixo provén da industria do mar (pesca, extraccións...), pero unha grande parte chega a través dos ríos, debido a unha mala xestión en terra".


Summary: Blue Jasmine é un Allen notábel. Non o mellor Allen, mais si un Allen perfeitamente recoñecíbel. Cóntanolo, na súa entrega das sextas feiras, o noso crítico Andrés Castro.

BLUE JASMINEAno: 2013Duración: 98 min.País: Estados UnidosDirector: Woody AllenGuión: Woody AllenFotografía: Xabier AguirresarobeMúsica: VariosReparto: Cate Blanchet, Alec Baldwin, Sally Hawkins, Peter Sarsgaard, Bobby Cannavale, Andrew Dice Clay SINOPSEJasmine (Cate Blanchet) é unha muller rica da alta sociedade de Nova Iorque que ten que mudarse á casa da súa irmá Ginger (Sally Hawkins) por mor de quedar de súpeto sen cartos, sen casa e sen marido. Jasmine vai ter que se adaptar a vivir sen luxos nun pequeno apartamento, buscar traballo e reinventarse a si mesma para poder sobrevivir ao momento máis crítico da súa vida. CRÍTICAWoody Allen abandona momentaneamente o seu periplo cinematográfico por Europa, tras a excelente "Midnight in Paris" e a fallida "A Roma con amor", e trasládase ás rúas de San Francisco para contar a historia dunha muller que ten que se reinventar a si mesma tras o duro pau que lle dá a vida: perde o seu queridísimo marido rico, perde todas as pertenzas e queda sen un can até o punto de ter que vender peles e xoias, pero nunca os bolsos de Louis Vuitton. Non lle queda outra que ir vivir coa súa irmá, coa que tampouco é que teña unha relación moi boa. Alí dá de fouciños coa realidade tras moitos anos vivindo a todo tren nunha sociedade decadente de luxo e conveniencias. O marido enganábaa, pero trataba de mantela contenta con xoias, regalos e caprichos caros. Jasmine firmaba todo o que lle poñía diante relacionado cos negocios para evitar ao fisco con tal de vivir como unha raíña. Facíase a longuis pero no fondo sabía o que estaba a pasar. Cando cachan o marido e dá cos ósos na cadea, ela cae en shock. Decátase de todos os enganos e ten que pórse de pastillas até as cellas para afrontar a crúa realidade. Cate Blanchet, soberbia Se ben moitas das películas de Allen poden estar interpretadas por calquera por teren un guión sólido e sen fisuras, nesta ocasión as actuacións son determinantes para que "Blue Jasmine" se estea convertendo na película máis taquilleira de Woody Allen até a data. Cate Blanchet está soberbia e desta volta non lle sobra nin un só aceno. Nela descansa o éxito do filme. A destacar tamén Sally Hawkins, que fai da irmá da protagonista. Xa a miráramos en "Happy-go-lucky" (2008, Mike Leigh) coa que se gañara un Globo de Ouro ese mesmo ano e tamén un Oso de prata na Berlinale. Aquí está á mesma altura aínda que nun papel algo menor. Entre os demais secundarios cumpre resaltar a presenza de Andrew Dice Clay, recordado pola película de culto dos noventa "As aventuras de Ford Fairlane" (1990, Renny Harlin). Para variar, a banda sonora está chea de música jazz. Desde Louis Armstrong a Julios Block pasando por Joe King Olvier, entre outros. Ademais, a omnipresente balada de Blue Moon (o clásico de Richard Rodgers e Lorenz Hart) que dá título ao filme. Na fotografía está o vasco Xabier Aguirresarobe que xa traballara con Allen en "Vicky, Cristina, Barcelona", e que desde a súa participación en "Mar Adentro" con Amenabar, estase a facer un oco en Hollywood con películas coma "The Road", "Memorias dun zombie adolescente" ou no remake, de próxima estrea, de "Poltergeist". Fuxindo de Manhattan Allen leva un tempo fuxindo do ambiente de Nova Iorque e o seu querido Manhattan, quizá xa un pouco farto de anos vendéndoo como un lugar xenial. Por fin quere mostrar que non todo é bo e que pulula un ar malsán e falso que ás veces pode facerse irrespirable. Os ataques de ansiedade da protagonista non creo que sexan porque si. Tampouco escolleu a cidade de San Francisco de forma aleatoria, senón coma unha pequena homenaxe a "Vertixe" de Hitchcock. Se naquela a reinvención da protagonista (Kim Novak) era de mans dun home obsesivo (James Stewart), nesta a protagonista reinvéntase a si mesma. En fin, coma sempre, hai moito de Woody Allen na película. O espectador espelido pode xogar a atopar as referencias se quer. Xa está a rodar a súa seguinte obra no sur de Francia, con vistas a estrear no 2014 para acadar a periodicidade anual á que nos ten acostumados. "Blue Jasmine" non é do mellor de Allen, pero é unha boa película que recupera o director neoiorquino máis serio e reflexivo. A sentenza do filme é que as veces non é tan doado esquecer o pasado e facerse o/a longuis dos negocios turbios da parella acaba tendo consecuencias. É dicir, o karma acaba volvendo dunha maneira ou doutra. Algo me di que a Ana Mato ou á infanta Cristina vailles prestar moito o filme.


Summary: A prestixiosa universidade acolle a décimo quinta edición do Forum for Iberian Studies, centrado nesta ocasión na análise das identidades nacionais a través da literatura e o audiovisual. Bernardo Atxaga inaugura este mércores o congreso, no que participan Margarita Ledo, Diego Ameixeiras, José Manuel Sande ou Belén Regueira, entre outros galegos e galegas.

De que maneira se crean e definen as identidades nacionais da Península Ibérica? Como se constrúen a través da literatura e do cinema e outras producións audiovisuais, e na intersección dunha e doutras? A Universidade de Oxford acolle esta semana, entre o mércores e o venres unha nova edición do Forum for Iberian Studies, que chega xa á súa décimoquinta edición e que coma nos anos anteriores reúne investigadores e autores de Euskadi, Catalunya, España, Portugal e Galicia. O programa inclúe achegas de todo tipo á investigación sobre a cultura galega O encontro abrirase cunha interveción de Bernardo Atxaga, o mércores, para continuar nos dous días seguintes con mesas de debate e palestras,como por exemplo a que ofrecerá José Manuel Sande, programador do CGAI, centrada Na procura do novo cine galego. Historia, narración(s), identidade e modelos de representación. O programa inclúe achegas de todo tipo á investigación sobre a cultura galega, dende A cultura e a gastronomía galega: Floyd vs Paltrow (Isaac Xubín), "Cándida" e a representación da emigrante galega a América (Margarita Ledo e Silvia Roca), Do nacionalismo literario á literatura post-nacional? Sobre o concepto de nación e os usos da identidade nos estudios culturais galegos (Alejandro Alonso), "Castelao e a sua época": unha tentativa de (re)coñecemento a través do teatro (Antonio Iglesias), Galizan Memorials. Refiguring the Trauma of Fascism (John Thompson), (Re)-constructing national cinema in minoritized language contexts: The case of Wales and Galicia (Antía Pereira), The funny 'others'. Stereotype and resistance in the humour of the emerging nations of Europe: a comparative analysis between Wales and Galicia (Daryl Perrins e Marta Perez Pereiro) ou Cinema galego: cuestións metodolóxicas para o seu estudo (Ánxeles Torres). Ademais, o congreso contará con outras actividades, en paralelo, comezando cun obradoiro práctico de elaboración de guións, impartido por Diego Ameixeiras; tamén haberá unha sesión de novo cinema galego, con proxección de obras de Ángel Santos, Peque Varela, Ramiro Ledo ou Óliver Laxe. E tamén unha sesión explicativa sobre os medios de comunicación en Galicia, a cargo de María Yáñez e Belén Regueira. Programa do encontro (.pdf)


Summary: Carlos Varela amosa a súa preocupación polos "reflexos" da delincuencia económica e pide que o "macroproceso" pola Pokémon teña lugar canto antes.

O fiscal superior de Galiza, Carlos Varela, ve o sistema penal "lento e democrático", en contraposición coa corrupción, á que vai "imaxinativa", "rápida" e "global". "Necesitamos mellorar nestas respostas, porque a criminalidade económica é rápida, informal, creativa, mutante e global; mentres que o sistema penal é lento, formal e burocrático", alertou Varela nunha entrevista na Cadena Ser. O fiscal superior de Galiza sostén que este "desfase" ten que "ser superado constantemente" cos "escasos recursos dispoñibles". Neste sentido, subliñou que o actual modelo revela "serias carencias" para facer fronte á corrupción económica e aos comportamentos corruptos, que "sempre derivan en macroprocesos". Ante estes, o fiscal superior apostou por "organismos centralizados" que teñan "proxección" en toda Galiza. A este respecto, Varela cualificou como "macroproceso" á 'Operación Pokémon', que confía en que "se leve canto antes a xuízo" para que non se converta nun "proceso ingobernable".


Summary: O DOG publica a declaración BIC das estatuas de Abraham e Isaac, que impón aos herdeiros do ditador a obriga de mostralas publicamente un mínimo de catro días ao mes desde este xoves ou expoñelas varios meses durante dous anos

Os Franco teñen a obriga, desde este xoves 5 de setembro, de amosar ao público as estatuas de Abraham e Isaac. Así se dispón na declaración como Ben de Interese Cultural (BIC) destas esculturas --e das outras sete do Mestre Mateo procedentes da desaparecida portada exterior occidental da catedral de Santiago-- publicada este mércores no Diario Oficial de Galicia (DOG). Os Franco deberán amosar ao público as esculturas un mínimo de catro días ao mes ou exhibilas nun lugar acordado un máximo de cinco meses en dous anosA declaración BIC, proceso iniciado o pasado mes de febreiro e aprobado en xullo polo Consello da Xunta, non afecta á propiedade dunhas figuras que reclama o Concello de Santiago xudicialmente pero que se manteñen no poder da familia do ditador. No entanto, si obrigará aos Franco a "permitir a súa visita pública gratuíta un número mínimo de catro días ao mes durante, polo menos, catro horas ao día, que serán definidos previamente". De non optaren por esta opción, os herdeiros do xeneral fascista poderán acordar co Goberno galego unha alternativa: o depósito destes bens nun lugar "que reúna as adecuadas condicións de seguridade e exhibición durante un período máximo de cinco meses cada dous anos". A tal hora, se non houbo mudanzas nas últimas semanas, as esculturas que representan os profetas identificados como Abraham ou Xeremías e Isaac ou Ezequiel atópanse nunha das entradas do Pazo de Meirás, outro BIC propiedade dos Franco e cuxa obriga de ser aberto ao público un mínimo de días ao mes non é sempre cumprida. De feito, e logo de impoñerlle multas hai dous anos por irregularidades, a Xunta volveu abrir este verán un expediente para investigar os atrancos denunciados por varios visitantes. Pouco antes, ademais, Xunta e Concello de Sada uníronse á demanda do Estado para botar aos Franco do Pazo e lograr a reversión da propiedade ao patrimonio público. Na súa demanda o Estado pide a nulidade da doazón de Meirás ao "autoproclamado Xefe do Estado", do posterior contrato de compravenda e da transmisión do inmoble aos herdeiros do ditador, para os que reclama a condena a devolver a propiedade. As figuras atópanse no Pazo de Meirás, outro BIC propiedade dos Franco, aos que investiga a Xunta por se volveron incumprir as obrigas que implica esa condiciónA declaración BIC das estatuas do Mestre Mateo supón tamén para os seus propietarios o deber de "conservalas, mantelas e custodialas debidamente e evitar a súa perda, destrución ou deterioración", ademais de permitir o acceso ao persoal habilitado para a inspección, ao persoal investigador ou ao persoal técnico que encargue a Administración para realizar os informes necesarios. Neste caso, os Franco tamén poden optar pola alternativa de depositar nunha institución que indique a Xunta as estatuas durante un período máximo de dous meses cada cinco anos. Alén disto, deberá comunicarse "calquera dano ou prexuízo" que sufrisen as esculturas e que "afecte de forma significativa o seu valor cultural": A Xunta, ademais, terá "dereito de tanteo e retracto" no caso de que os Franco decidisen nalgún momento desfacerse das figuras e deberá tamén solicitar autorización para calquera traslado. Todas estas condicións son aplicables tamén para as sete figuras restantes que non están en poder da familia do ditador pero que se atopan xa en institucións públicas, como o Museo da Catedral de Santiago ou o Museo de Pontevedra. As de Isaac e Abraham, como indica a propia declaración BIC, forman parte dunha "colección particular", a dos Franco, malia que o Concello de Santiago atopou os documentos que certifican a propiedade municipal.Os vínculos con Franco da xuíza que desestimou a demandaNos últimos dous anos, o Parlamento de Galicia e o Congreso aprobaron por unanimidade peticións para que os herdeiros do ditador devolvesen estes bens aos seus lexítimos propietarios. O Concello compostelán presentou unha demanda xudicial para que as estatuas regresasen ao patrimonio público, pero o xulgado número 41 de Madrid desestimou "integramente" a demanda do Concello, que recorreu e continúa coa batalla xudicial. Investigadores da Universidade de Santiago, coñecida a sentenza, desvelaron os vínculos da xuíza que a ditou coa familia Franco e coa alta xerarquía franquista, ademais de denunciar un relato que "referenda a memoria e o discurso da propia ditadura". Desde o Concello de Santiago, o seu alcalde, Xosé Sánchez Bugallo, asegura que se levarán a cabo "todas as accións ao alcance para intentar recuperar a posesión deses bens", aínda que aclara que "todo dependerá do que digan os tribunais". Segundo o rexedor, o feito de que no recurso se incorporasen documentos dos anos 50, que non se achegaran e que certificarían a propiedade municipal, aumentan a "esperanza". "Preparámonos para gañar", aclarou. A xuíza que deu a razón á familia do ditador sobre a propiedade das esculturas ten estreitos vínculos coas altas xerarquías do réxime de FrancoA resolución da Consellería de Cultura que iniciaba o proceso para a declaración BIC lembraba que "en 1948, o Conde de Ximonde vendeu ao Concello de Santiago as esculturas coa condición de que nunca abandonasen a cidade" e que "as esculturas estiveron na escaleira do Pazo de Raxoi ata que pasaron a mans particulares".O 25 de xullo de 1954 Francisco Franco e a súa dona Carmen Polo visitaron Compostela para participar na ofrenda ao Apóstolo e inaugurar o antigo hospital como Parador Hostal dos Reis Católicos. Carmen Polo amosou ante o daquela alcalde compostelán, Enrique Otero, un "interese insistente" nas esculturas, "suxerindo de forma inequívoca que pasasen á súa posesión". Aínda que non existiu "formalidade ningunha" nin ningún acordo formal ao respecto, o rexedor accedeu á petición da esposa do ditador, enviándolle as esculturas.Mentres, os netos do ditador retrucaron ante o xulgado que os seus avós mercaron as esculturas a "un anticuario" e negan que o Concello de Santiago chegase a mercalas, como acredita a documentación achada polo goberno local.


Summary: Inclúe 40 cadros e textos de Álvarez Cáccamo, Bernárdez e De Nieves

A primeira exposición da pintura de Berta Cáccamo despois da súa inesperada morte en 2018 ten unha primeira consecuencia tanxíbel: o libro Enteiramente pintado: rexistro dun percorrido vital (Chan da Pólvora, 2020). A obra é "a concreción da exposición que organizou a propia familia da artista para expor o seu legado". A mostra puido visitarse no Pazo Torrado de Cambados entre o 27 de setembro e o 3 de novembro do pasado ano. En Enteiramente pintado escriben Juan de Nieves (A Coruña, 1964), comisario da exposición; o crítico e ensaísta Carlos López Bernárdez (Vigo, 1958) -unha intepretación analítica da obra-, e o poeta Xosé María Álvarez Cáccamo, irmán da pintora -sobre a orixe do legado que conformou a mostra. A maiores, o volume reproduce as 40 pezas de Berta Cáccamo (Vigo, 1963-2018) que fan parte do mencionado legado. O libro presentarase hoxe, 6 de febreiro, na biblioteca da Escola Municipal de Artes e Oficios de Vigo. Participarán os tres autores. Xosé María Álvarez Cáccamo lerá ademais o seu poema Berta, unha elexía estremecida escrita á morte da irmá, e publicado tamén por Chan da Pólvora.A de Berta Cáccamo foi unha das pinturas máis persoais da arte galega contemporánea. De tendencia á abstracción, empregaba materiais diversos. Considerábaos tan importantes como o propio trazo. "Foi unha artista dunha inusual intuición pictórica", explicaba o comisario de Enteiramente pintado na inuaguración da exposición de Cambados. O legado da artista O legado de Berta Cáccamo é o espazo que a familia da pintora habilitou para abeirar a obra e documentación que a artista gardaba no seu estudio de Coruxo. Agora atópase depositado en Vilaboa. A custodia do mesmo corre a cargo do seu irmán Xosé María, de De Nieves e máis de López Bernárdez. Berta Cáccamo estudara en Catalunya. Comezou a expor o seu traballo en 1986, vinculada ao grupo Atlántica. En 2017, un ano antes da súa morte, recibiu o premio Cultura Galega das Artes Plásticas, outorgado pola Xunta. "A súa obra parece ter unha vontade fóra, máis alá do propio xesto", consideraba Juan de Nieves na apertura da mostra de Cambados.


Summary: No exercicio 2016 ficaron sen executar nestes campos uns 100 millóns de euros.

A 30 de setembro a Xunta tiña sen executar 330 millóns de euros das partidas para dinamización económica e fixación de poboación no rural. Unha cantidade a engadir aos 100 millóns de euros que deixaron sen executar xa no exercicio de 2016. A responsábel de Política Municipal do grupo parlamentar socialista, Begoña Rodríguez acusou o goberno galego de "facer unha gran mentira ao, como resultado dunha boa orzamentación que se traduce nunha mala execución". Nas partidas de dinamización económica do rural só gastaron 32,3 por cento, mentres que na de fixación de poboación só executaron 6,3 por cento. Modernización e diversificación do tecido produtivo rural apenas gatou 33,9 por cento do orzsmentado, e en ordenación das producións forestais 36,8%. Nos últimos nove anos Galiza perdeu perto de 10.000 persoas cada ano, entre as que se contan 1.400 menores de 20 anos, e un total de 54.874 habitantes nos concellos de menos de 10.000 habitantes.


Summary: O ingreso medio por cabeza dun veciño dun muncipio como Oleiros triplica o dun que viva en Cervantes. Máis de 23.000 euros anuais de diferenza que marcan a físgoa que existe en Galiza.

Un recente informe da Axencia Tributaria española sitúa Oleiros como o concello con maior renda per cápita de Galiza, con 34.698 euros. Moi por riba da media galega (que situaban en 21.394 euros) e mesmo da española (24.600 euros). Este municipio lidera a lista dos concellos con maior ingreso por cabeza do noso país, seguido das Pontes de García Rodríguez (29.298 euros), A Coruña (26.450) e Nigrán, con 26.314 euros. Mais neste informe, que analiza a situación de 288 concellos galegos, que que superan os mil habitantes, tamén recolle a outra cara da moeda. A daqueles municipios cunha renda per cápita moi distanciada xa non da dos concellos antes citados, mesmo tamén da media galega. Cervantes, con pouco máis de 11.000 euros anuais, Toques, con 11.497; e Baltar, con 12.334; son tres exemplos reflectidos no documento da Axencia Tributaria. Entre Cervantes e Oleiros a fenda na renda per cápita é dun 330%. Das 53 comarcas en que se divide Galiza só 11 teñen un produto interior bruto (PIB) por habitante que iguala ou supera a media do país. Mais este informe non descobre nada novo. En todo caso vén achegar novos datos e cifras a unha tendencia que non é de agora e que nos últimos anos foise alargando: a diferenza que se está a sentar no noso país entre zonas economicamente dinámicas, poboadas e xeradoras de riqueza con outras abandonadas e empobrecidas. No Mapa de Ingresos por Fogar que elabora o Instituto Galego de Estatística só 5 das 20 áreas en que o IGE divide o noso territorio chegan ou superan a media galega. Coruña, Santiago, Lugo, Pontevedra e Vigo. O tresto fican por baixo. Algunhas fican moi por baixo deses ingresos medios por fogar de Galiza, como son as de Ourense Sur (comarcas de Limia, Baixa Limia, Terra de Celanova, Verín e Viana). Aí eses ingresos son un 30% inferiores aos da área da Coruña.


Summary: Análise da obra O destino de Kameko publicada por Aira Editorial.

Chiharu é unha moza orfa a quen Kameko, unha misteriosa rapaza cunha serie de habilidades impresionantes na loita, salva a vida. Ambas iniciarán un percorrido xuntas que as levará a vivir intensas aventuras nunha obra que é unha homenaxe continua á cultura xaponesa e que, sen dúbida, bebe directamente das fontes do manga. Abel e Jorge son xa veteranos no mundo da BD galega, ambos teñen obra publicada tanto en solitario como con distintas parellas artísticas. Lembremos aquela impresionante Alter-Nativo de (Aira editorial, 2017) de Jorge cos seus máis de catro metros de mural e a divertida A Tumba de Breogán (Demo editorial, 2018) de Alves e Tolj, por citar tan só dous exemplos. Desta volta xuntan talentos e experiencia, Abel no guión e Jorge no lapis forman equipo creativo para traernos unha BD xuvenil ambientada na terra onde nace o sol. Unha proposta moi interesante que abre a ollada a novos mundos dende o noso. Unha obra que nos ofrece todo o que agardamos dunha historia do Xapón feudal, katanas, ninjas, loitas, espíritos e unha historia que xunta todo coas doses xustas, ademais, co plus de ter a dúas rapazas e unha tartaruga como protagonistas. Sen dúbida, unha escolla que é un acerto. O guión de Alves constrúe unha narración que dá poucos descansos e que avanza con rapidez. Usa unha linguaxe moi asumíbel para o público preadolescente que marida á perfección co debuxo de Campos, quen opta por un estilo moi desenfadado e, mesmo, cun punto naif que semella moi axeitado para lectores e lectoras xuvenís. A cor mellora todo o conxunto e fuxindo de estridencias achega o valor engadido que ten que achegar, sen facer de menos narración e o debuxo, sen desentoar con estes, sumando valor. O feito de ambientar a historia no Xapón pode ser un acerto que aproxime a obra ao seu público obxectivo, tan afeito ás obras e códigos do Manga e o Anime. Ademais a editorial Aira, unha das máis novas do país pero que está a desenvolver un traballo moi serio e digno, edita a obra cunha boa calidade na impresión e no papel e, sobre todo, a un prezo moi axustado que se agradece nestes tempos incertos. O destino de Kameko Abel Alves e Jorge Campos / Aira Editorial / 2021 / 100 páxs. / 15 euros


Summary: O organismo trasladou un informe ao Defensor do Pobo español.

A Valedora do Pobo vén de iniciar dilixencias de oficio polo presunto asasinato machista de Jéssica Méndez, a moza de Barro que faleceu despois de que un veciño seu, ao que denunciara por acoso con anterioridade, levara por diante o seu coche. Nun informe remitido ao Defensor do Pobo español, o organismo ínstao a que lle solicite ao lexislador a normativa para desenvolver o Pacto de Estado contra a violencia sobre a muller, que recolle que feitos como o acontecido teñan a consideración de violencia de xénero, as vítimas, a protección e asistencia especializada previstas pola LO1/2004. Deste xeito, segundo a comunicación remitida e recollida por Europa Press, o presunto asasino, para gozar de calquera beneficio penitenciario, debería cumprir as condicións xa estabelecidas pola lexislación específica, que fundamentalmente sería a súa participación en programas formativos. No seu informe, o alto comisionado da Galiza lembra que tanto o Convenio de Istambul do 11 de maio de 2011, asinado polo Goberno español, como o Pacto de Estado contra a violencia de xénero recollen que actos como o acontecido en Barro sexan considerados como violencia de xénero. Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero A Valedora do Pobo tamén lembra que o propio pleno do Congreso aprobou por unanimidade en 2016 unha proposición non de lei que instaba o Goberno español a impulsar a sinatura dun Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero por parte do Executivo estatal, as autonomías, Ceuta e Melilla e a Federación Española de Municipios e Provincias (FEMP). O obxectivo deste pacto é "seguir a impulsar políticas para a erradicación da violencia contra as mulleres como verdadeira política de Estado". Ademais de prestar especial atención ao impacto nos fillos das mulleres que sofren violencia, tamén se atende a outras formas de violencia (sexual, trata de mulleres e nenas e mutilación xenital feminina), así como actos de violencia de xénero que poidan implicar danos ou sufrimentos físicos, sexuais, psicolóxicos ou económicos nas mulleres, incluídas as ameazas de tales actos, a coacción ou a privación arbitraria de liberdade, na vida pública ou privada. No seu informe, a Valedora advirte de que casos como o de Barro supoñen "a culminación do acoso a longo prazo" e "terían a valoración que merecen", ofrecendo ás mulleres que sofren este tipo de violencia, ou outras vítimas afíns, o amparo que a lei estabelece.


Summary: A tenda compostelá de Xosé Barreiro celebrará en maio o seu aniversario cun concerto de The Sweet Vandals en Capitol e cunha incursión no eido da edición, xa que coeditará -xunto a Demo- Castelao: O pobre tolo, libro de Inacio Vilariño e Iván Suárez que forma parte dunha serie de banda deseñada sobre o autor de Sempre en Galiza

"No momento en que abrín a tenda, non contaba con chegar a falar dun 25 aniversario". Cando os calendarios van fuxindo e os lustros acaban por sumar cifras redondas, a memoria bota a andar. E Xosé Barreiro, propietario da histórica Libraría Komic de Santiago, mergúllase este ano nos recordos. A memoria, como a cabeza, non para e Barreiro lembra nitidamente como o 4 de maio de 1987 se fixo cargo dun vello quiosco no número 34 da Rúa San Pedro de Mezonzo. "Antes fora unha froitería dos Fandiño, unha coñecida familia de Santiago. O aspecto que conservaba o local era o propio dos anos sesenta", rememora o propietario de Komic, que neste 2012 conmemora os seus 25 anos de vida. Un cuarto de século no que o establecemento se converteu nun referente en Galicia para os seguidores da banda deseñada. "Non contaba con falar do 25 aniversario. Non tiñamos esa perspectiva. Entramos no local e a ver como ía. Uns meses, un ano... Non pensabamos chegar até aquí", lembra o dono de Komic, que xa anda a ultimar os detalles dos festexos, que se celebrarán na primeira quincena de maio e incluirán un concerto na Sala Capitol o 11 de maio, a publicación en colaboración con Demo dun álbum sobre Castelao de Inacio Vilariño e Iván Suárez e unha mostra cos orixinais desta obra, que se titulará Castelao: O pobre tolo. "Entramos no local e a ver como ía. Uns meses, un ano... Non pensabamos chegar até aquí" Eses son as principais celebracións nas que Xosé Barreiro está a traballar a pesar de que, en 1987, non contaba con celebrar as vodas de prata como libreiro. "Non otiña en mente. Non era a miña vocación ser comerciante. Tiña experiencia no trato co público, porque meu pai era tratante de gando e tiña unha carnicería na que traballei. Apareceu o local de San Pedro de Mezonzo e fixémonos cargo nel a miña muller, Ana Manteca, e mais eu. Somos os dous copropietarios dende o principio. A tenda é dos dous", explica Barreiro, que na actualidade rexenta o negocio na compaña da súa esposa e de Xaime Lis, o "mellor empregado" que tivo nestes 25 anos. Comezaron así a ofrecer produtos de banda deseñada a unha clientela que existía, pero que carecía de puntos de venda de referencia O 4 de maio de 1987 entraron na tenda e, no verán, pechárona por obras, para adecuar o espazo aos novos usos que se buscaban. En agosto dese ano reabriron xa co nome de Komic, cun logotipo realizado por Xosé Cobas a modo de agasallo e iniciaron o longo camiño cara á especialización. Comezaron así a ofrecer produtos de banda deseñada a unha clientela que existía, pero que carecía de puntos de venda de referencia. "A editorial Bruguera chegou a vender un millón de cómics á semana, toda España lía cómic. Eu crieime con eses cómics. E nos oitenta veu a explosión das revistas. Había público agardando. E nós pensabamos, xa dende o principio, en crear unha libraría para cómic. Pero a consolidación tardou moito", lembra. "A editorial Bruguera chegou a vender un millón de cómics á semana, toda España lía cómic. Eu crieime con eses cómics. E nos oitenta veu a explosión das revistas" A consolidación tardou en chegar e, nun primeiro momento, Komic vendeu prensa e material de libraría. A prensa foi durante cinco anos parte dos ingresos, pero chegou un punto en que decidiron parar cos xornais. Iniciábase así a especialización. Durante moitos anos, ademais, os responsables desta libraría dedicáronse a distribución. "Viaxaba moito a Barcelona para coñecer as editoriais, traballar con elas e durante quince anos traballamos como distribuidora. Era outra forma de consolidar a tenda e abastecíamos o resto de librarías de cómic que, pouco a pouco, foron aparecendo en Galicia", sinala o propietario de Komic, quen chegou a traballar con todas as editoras que existían daquela: Norma, Zinco, New Comic, Planeta, Toutain, Eurocomic ou La cúpula. "De todas esas, só seguen vivas Norma, Planeta e La Cúpula", aclara. "Viaxaba moito a Barcelona para coñecer as editoriais, traballar con elas e durante quince anos traballamos como distribuidora. Era outra forma de consolidar a tenda e abastecíamos o resto de librarías de cómic" O público e maior presenza feminina Tras 25 anos satisfacendo as necesidades dos amantes do cómic, Xosé Barreiro viu medrar varias xeracións de lectores. O público mudou moito dende 1987. Cambiou, ampliouse, evolucionou. O dono de Komic comprobouno ao outro lado do mostrador. Non obstante, pese ao paso do tempo, a masa lectora daquela época segue presente. "O público de sempre non se perdeu, segue aí. Os compradores do cómic son coleccionistas e iso segue a ser un trazo destes lectores. Pero co paso do tempo, gañouse outro público que vén do libro. Temos polo tanto o público tradicional, o de sempre, e o novo público que chegou ao mundo do cómic a través do que se chama novela gráfica, un termo que non deixa de ser unha etiqueta", reflexiona o libreiro. "O público feminino é máis grande, moito máis amplo do que era. Mesmo poderíase dicir que son agora máis mulleres as que entran na tenda" Esa evolución da masa lectora tamén incluíu un aumento do público feminino. Cando Komic botaba a andar no ano 87, a inmensa maioría dos clientes eran homes. "O público feminino é máis grande, moito máis amplo do que era. A estas alturas pódese dicir que se equiparou. Mesmo poderíase dicir que son agora máis mulleres as que entran na tenda. Hai vinte anos non era así. As mulleres interésanse moito máis pola banda deseñada, tamén len máis agora que os homes e nestes anos xurdiron máis autoras, como a de Persépole", sinala Barreiro, que tamén é coñecido polo alcume de Pío. A crise "Nós comezamos nun momento de optimismo económico. Era máis fácil vender daquela do que resulta hoxe. O público estaba alí e nese momento éramos os únicos que ofrecían banda deseñada". Así lembra Barreiro os comezos de Komic nunha época ben diferente á que vivimos na actualidade. A crise é omnipresente e todos os sectores reciben os duros golpes do colapso económico. As industrias culturais son as vítimas de recortes e da contracción do consumo. O negocio da banda deseñada tamén está a sufrir os paus, mais conta cunha resistencia maior que outros sectores da cultura ou da edición. Unha clientela de menor tamaño, pero moi fidelizada ofrece unha marxe que outros non teñen. "O negocio da banda deseñada tamén está a sufrir os paus, mais conta cunha resistencia maior que outros sectores da cultura ou da edición. Unha clientela de menor tamaño, pero moi fidelizada ofrece unha marxe que outros non teñen" Pero as dificultades claro que se notan. "Estamos nun momento baixo, as vendas caen. A temporada máis forte é entre setembro e decembro. E o ano pasado houbo finais de mes moi malo e durísimos en outubro ou en novembro. O mellor ano foi 2008 e, dende aquela, todo foi baixar", admite Pío, aínda que matiza que o sector aguanta mellor ca outros. "Nós baixamos en tres anos o que outros baixaron só nun", conclúe. As malas cifras agroman nos libros de contabilidade de calquera negocio. A crise está moi presente e atenaza calquera movemento. Barreiro non imaxinaba celebrar o 25 da libraría cando abriu a tenda e, seguramente, nese momento inaugural tampouco se lle pasou polo maxín que as cousas se porían tan costa arriba nun futuro que xa padecemos. "Sempre hai nostalxia nas celebracións, pero quizais a nostalxia máis forte é a do optimismo", conclúe o libreiro.


Summary: A existencia dun cárcere secreto da CIA en Polonia, onde foron detidos ilegalmente e torturados presuntos terroristas islamitas, provocou unha tormenta política no país centroeuropeo. O Goberno de centrodereita de Donald Tusk desmentiu até agora as afirmacións do Consello de Europa. Pero en agosto de 2008 a xustiza polaca iniciou unha investigación e en outubro de 2010, a fiscalía revelou que un detido de Guantánamo, o saudita Abd ao Rahim ao Nashiri, fora trasladado a Polonia e detido e interrogado por axentes dos servizos secretos estadounidenses. Unha crónica de Correo Diplomático.

A existencia dun cárcere secreto da Axencia Central de Intelixencia (CIA) de Estados Unidos en Polonia, onde foron detidos ilegalmente e torturados presuntos terroristas islamitas, provocou unha tormenta política no país centroeuropeo. Este centro de detención clandestino funcionou entre 2002 e 2003 en Kiejkuty (nordés de Polonia). O Goberno de centrodereita de Donald Tusk desmentiu até agora as afirmacións do Consello de Europa, segundo as cales membros de Al Qaida estiveran detidos e maltratados en Polonia en accións ilegais levadas a cabo pola CIA. Pero en agosto de 2008 a xustiza polaca iniciou unha investigación e en outubro de 2010, a fiscalía revelou que un detido de Guantánamo, o saudita Abd ao Rahim ao Nashiri, fora trasladado a Polonia e detido e interrogado por axentes dos servizos secretos estadounidenses. Varsovia fixo caso omiso ás peticións de Bruxelas, pero hai uns días a polémica política acrecentouse en Polonia despois de que o diario de centroesquerda Gazeta Wyborcza informase sobre a inculpación do ex xefe dos servizos de intelixencia polacos, Zbigniew Siemiatkowski Outro prisioneiro de Guantánamo, o palestino Abu Zubaydah, considerado como un estreito colaborador de Osama Bin Laden, solicitou tamén unha investigación sobre o seu traslado ilegal a Polonia. Un ano antes, en outubro de 2009, o Departamento de Xustiza de Estados Unidos rexeitara unha solicitude polaca de axuda xurídica, considerando que o caso estaba pechado. En setembro de 2011, o Comisario de Dereitos Humanos do Consello de Europa, Thomas Hammarberg, pediu a Polonia e a outros ex países comunistas, como Rumania e Lituania, que desen explicacións sobre a existencia de "sitios negros" da CIA nos seus respectivos territorios. Varsovia fixo caso omiso ás peticións de Bruxelas, pero hai uns días a polémica política acrecentouse en Polonia despois de que o diario de centroesquerda Gazeta Wyborcza informase sobre a inculpación do ex xefe dos servizos de intelixencia polacos, Zbigniew Siemiatkowski, no marco da investigación sobre a suposta existencia dun cárcere secreto da CIA neste país centroeuropeo. Así as cousas, o ex primeiro ministro socialdemócrata, Leszek Miller, un oportunista do antigo réxime comunista que actualmente lidera o opositor partido socialista SLD, tamén podería ser obrigado a comparecer ante os xuíces por permitir a instalación da citada base secreta estadounidense entre 2002 e 2003 Siemiatkowski dixo ao citado rotativo: "Negueime a declarar ante a fiscalía e seguirei negándome durante todo o proceso, incluído no Tribunal" para defender a "seguridade do Estado". O portavoz da fiscalía de Cracovia (sur de Polonia), Piotr Kosmaty, negouse a confirmar ou desmentir a inculpación de Siemiatkowski, porque, segundo declarou aos medios, "a investigación, que consideramos prioritaria, é secreta e o expediente debe permanecer confidencial. Só podo dicir que non houbo ningunha detención". Así as cousas, o ex primeiro ministro socialdemócrata, Leszek Miller, un oportunista do antigo réxime comunista que actualmente lidera o opositor partido socialista SLD, tamén podería ser obrigado a comparecer ante os xuíces por permitir a instalación da citada base secreta estadounidense entre 2002 e 2003. "Os ultraconservadores da Partido Lei e Xustiza (PiS) de Jaroslaw Kaczynski, que gobernaron en Polonia entre 2005 e 2007, e os socialdemócratas de SLD selaron un pacto non escrito para impedir que o Parlamento tome cartas no asunto" Diversas reaccións Mentres o Goberno de Donald Tusk tenta capear o temporal político como pode, os ultraconservadores da Partido Lei e Xustiza (PiS) de Jaroslaw Kaczynski, que gobernaron en Polonia entre 2005 e 2007, e os socialdemócratas de SLD selaron un pacto non escrito para impedir que o Parlamento tome cartas no asunto e non ven con bos ollos que a xustiza siga investigando a existencia dunha prisión secreta da CIA. Pero no seo da oposición, Janusz Palikot, que lidera o partido anticlerical de centroesquerda Movemento Palikot (RP), pediu que se esclareza toda a verdade sobre esta cuestión, e acusou a Leszek Miller de pór en perigo a seguridade de Polonia fronte á ameaza terrorista ao autorizar á CIA a actuar ilegalmente no seu país. Donald Tusk asegurou que "Polonia non será nunca máis un país onde os homes políticos, aínda que vaian da man da maior potencia do mundo, poidan eludir as súas responsabilidades", pero lamentou que o seu país sexa a "vítima política" da "indiscreción" O ex comunista Miller reaccionou cualificando a Palikot de ser "o portavoz de Al Qaida", e deixou claro que "non vou chorar polos criminais. Un bo terrorista é un terrorista morto". Pola súa banda, o presidente Bronislaw Komorowski, que pertence ao mesmo partido que Tusk, a Plataforma Cívica (PO), considerou que hai que investigar esta cuestión, "aínda que se trate dun asunto delicado e quizá doloroso para o Estado polaco, xa que se trata da imaxe pública de Polonia". Seguramente presionado polos acontecementos, Donald Tusk asegurou que "Polonia non será nunca máis un país onde os homes políticos, aínda que vaian da man da maior potencia do mundo, poidan eludir as súas responsabilidades", pero lamentou que o seu país sexa a "vítima política" da "indiscreción" dalgúns responsables da Administración estadounidense. Polonia é o primeiro país europeo que se atreve a investigar abertamente este espiñento asunto. En Europa do Leste, ademais de Polonia, Romanía, Lituania e Ucraína cederon o seu territorio ás actividades secretas da CIA na loita contra Al Qaeda Asumir responsabilidades Polonia é o primeiro país europeo que se atreve a investigar abertamente este espiñento asunto. En Europa do Leste, ademais de Polonia, Romanía, Lituania e Ucraína cederon o seu territorio ás actividades secretas da CIA na loita contra Al Qaeda. No caso de Romanía, a CIA utilizou durante varios anos e até 2009 de forma clandestina un edificio gobernamental en Bucarest no que interrogou e maltratou a presuntos terroristas. Este edificio era e é utilizado pola Oficina Nacional de Rexistro de Información Secreta (ORNISS) de Romanía e nas súas instalacións almacénase información reservada da OTAN e a Unión Europea (UE). Para Woiceijh Czuchnowski, do diario Gazeta Wyborcza, "os políticos que adoptaron estas decisións terían que asumir a responsabilidade dos seus actos". Páxina de Correo Diplomático


Summary: "Deus femmes contre l´oppression franquiste. Les couleurs de la dignité: Maria et Coralia Fandiño Ricart", é o título do traballo da ensaísta e profesora galega María Lopo publicado na revista Les Cahiers du CTDEE que leva a historia das dúas irmás de Compostela ao mundo cultural francés.

O traballo sobre a historia de María e Coralia Fandiño, as Marías, "Deus femmes contre l´oppression franquiste. Les couleurs de la dignité", da profesora e ensaísta María Lopo vén de ser publicado na revista Les Cahiers du CTDEE, editada polo Centro Tolosano de Documentación sobre o Exilio Español. María Lopo achégase neste traballo á represión que padeceu a familia anarquista das irmás Fandiño ao tempo que analisa a "insuficiente e deformada" recuperación da súa memoria. Doutora en Literatura Francesa pola Universidade da Alta Bretaña, María Lopo desenvolveu varias investigacións arredor de mulleres exiliadas, en especial da artista Amparo Segarra e a actriz María Casares. Arredor da grande actriz do teatro francés nacida na Coruña publicou o libro Cartas no exilio. Correspondencia entre Santiago Casares Quiroga e María Casares. Lopo formou parte do equipo fundacional de Unión Libre. Cadernos de vida e culturas, revista que publicou no seu último número varios dos seus traballos en Ensaios en espiral.


Summary: Así mesmo, as e os expertos reunidos con representantes da Xunta decidiron que fiquen tamén no nivel medio-alto de limitacións Malpica e Camariñas. No encontro de traballo desta terza feira estaba previsto falar tamén da adaptación das capacidades e mesmo dun protocolo sobre o emprego da máscara nos espazos abertos.

A Consellaría de Sanidade e o Comité Clínico que asesora á Xunta sobre a evolución epidemiolóxica da Covid-19 na Galiza acordaron esta terza feira que suban de nivel de risco Cambre, Poio e Castroverde, que así súmanse aos municipios de Malpica e Camariñas. Estes fican no nivel medio-alto desde a semana pasada. Así mesmo, Soutomaior descende a nivel medio-baixo despois de varias semanas. Así, a partir do día 26 de xuño ficarán coas limitacións propias do nivel medio-alto -que implican cambios na capacidade dos estabelecementos hostaleiros, entre outras cuestións- Malpica, Camariñas, Cambre, Poio e Castroverde. O resto dos concellos da Galiza continuarán no nivel medio-baixo salvo cambios moi salientábeis, pois a próxima xuntanza quedou fixada para a próxima terza feira. Estas modificacións entrarán en vigor na medianoite do sábado. Con total seguridade, estas novas serán ampliadas mañá debido a que, ademais de analizar a situación concello a concello, estaba previsto tratar outros asuntos de maior calado coma o uso da máscara. Protocolo para a máscara Despois de que o presidente do Goberno do Estado español, Pedro Sánchez, anunciara o fin da obrigatoriedade de empregar este elemento de protección nos espazos exteriores a partir deste sábado día 26, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, comunicou que as e os expertos traballaban nun protocolo específico sobre o asunto. A idea é estipular en que condicións se pode prescindir deste complemento para a saúde e en que momentos non. "Están a deseñar os lugares nos que non será obrigatoria", afirmou na segunda feira nunha visita a Vigo. Así puxo como exemplos de lugares con maior permisividade as zonas rurais, aldeas, espazos de lecer amplos ou "na maior parte das rúas". Por outra parte, na orde do día tamén estaba analizar se as capacidades aprobadas hai unhas semanas son as axeitadas. Así poderían ampliarse nalgúns lugares e mesmo reducirse noutros, en función de como responderan as estatísticas de contaxios. Vacinas, ausencia de corentenas e variantes Neste contexto, a boa nova da semana é que máis do 42% da poboación diana á que se dirixen as vacinas do coronavirus xa ten a pauta completa. Nestes días o dispositivo continúa centrado en inocular os tratamentos á poboación comprendida entre os 40 e os 49 anos, a máis numerosa do país. Pola contra, hai certa preocupación porque xa se prevé que a variante delta, tamén coñecida como a cepa india, sexa a dominante nos casos de infección por coronavirus. De feito, xa se detectou nas augas residuais da Coruña, por indicar un exemplo.


As eleccións autonómicas do 21-O foron o primeiro exame que pasaron diante da cidadanía os novos proxectos políticos nacidos no ámbito do nacionalismo galego após a convulsa asemblea nacional do BNG en Amio. Neste sentido ANOVA, que concorreu ás mesmas da man da esquerda antisistémica española e Compromiso por Galicia (CxG) correron diversa sorte. A primeira formando unha coaligación con IU (AGE) situouse como terceira forza no parlamento galego co liderado de Xosé Manuel Beiras, beneficiándose da queda electoral tanto do PSOE como do BNG. CxG ficou fóra do parlamento obtendo 14.459 votos, un resultando sen dúbida por baixo das expectativas criadas, e que obriga a unha reflexión pausada de cara ao seu congreso constituínte No que atinxe a CxG ficou fóra do parlamento obtendo 14.459 votos, un resultando sen dúbida por baixo das expectativas criadas, e que obriga a unha reflexión pausada de cara ao seu congreso constituínte, non tanto porque se fixesen mal as cousas senón de cara a onde debe ir un proxecto político que está en construción, e que cousas hai que corrixir para ser a ferramenta que o país precisa. Aínda, que como xa teño dito a avaliación do suceso ou non dun proxecto político é necesario que este pase por un ciclo electoral completo (eleccións autonómicas, xerais, europeas, municipais e autonómicas de novo), porque ao cabo, é a cidadanía co seu voto quen determina a necesidade ou non dunha organización política, como ferramentas que son ao servizo da sociedade. Estas eleccións, sen dúbida, chegaron moi cedo para CxG, sufrindo dúas eivas fundamentais: o escaso coñecemento por parte da sociedade galega das súas siglas, e en moitos casos unha imaxe deturpada da realidade, asimilando esta organización política aos pequenos partidos do centro galeguista que se foron incorporando, canda da lectura do seu programa e das súas bases programáticas estábamos diante dun proxecto nidiamente social-democrata. Ademais, a incorporación destes partidos do centro galeguista e a alianza con TEGA non deu os resultados agardados. Lembremos que en 2009 esta formación obtivo 15.653 votos. CxG non só ten espazo senón que tamén é necesaria, nun contexto político onde se albisca que no ámbito estatal se vai volver de novo a debater con grande intensidade a súa estruturación territorial Unha análise polo miúdo dos resultados electorais demostra que unha forza como CxG non só ten espazo senón que tamén é necesaria, nun contexto político onde se albisca que no ámbito estatal se vai volver de novo a debater con grande intensidade a súa estruturación territorial, como consecuencia da maioría nacionalista en Euskadi e aposta clara de CiU pola construción dun estado propio no seo da UE. Nestas eleccións produciuse unha debacle tanto do BNG que perde 125.323 votos, e do PSOE que perde 230.817 votos. En cambio AGE, tendo en conta que nas eleccións de 2009 IU obtivo 16.441 votos, só gaña 183.660 votos. Polo tanto, hai unha parte do electorado tanto do BNG como do PSOE, que ou votaron a forzas extraparlamentarias ou que se foron á abstención ou ao voto e branco e nulo. Para reforzar esta idea hai que ter en conta que en 2009 a suma de BNG, PSOE e IU era de 811.641 e nas pasadas eleccións a suma das forzas progresistas parlamentares foi de 639.161. Como se pode ver nestes datos hai sitio para unha nova forza política de carácter progresista que tamén debe aspirar a convencer a parte dos 135.493 votos que perde o PP. Parece pouco probábel que poida haber un goberno alternativo ao PP na Galiza liderado pola AGE, polo seu carácter antisistémico, ao igual que o que seguramente aconteza co BNG Nos sistemas políticos europeos a alternancia política sempre veu da man de forzas políticas social-democratas. Neste sentido, parece pouco probábel que poida haber un goberno alternativo ao PP na Galiza liderado pola AGE, polo seu carácter antisistémico, ao igual que o que seguramente aconteza co BNG, e que tente competir con esta no campo da extrema esquerda. Porén, unha forza progresista de centro-esquerda si que podería ser quen de conseguir o voto de electores moderados tanto do PSOE, como do PP e do BNG. Para alcanzar o obxectivo de ter relevancia no sistema político galego CxG debe seguir co seu traballo de expansión organizativa, converténdose nun partido único no seu congreso do día 16 de decembro, dando a coñecer o seu proxecto, asentándoo nun discurso claramente progresista de defensa do estado do benestar e do autogoberno e totalmente europeísta. Porque desde o centro-esquerda tamén se pode construír o partido nacional galego que avance na construción nacional, asentado nas clases medias e buscando a complicidade das pequenas e medianas empresas galegas, que tamén están a sufrir os efectos da crise. E falo de partido nacional galego porque unha das tarefas prioritarias é a construción nacional e o aumento do autogoberno. Cataluña e Euskadi camiñan cara a un estado propio porque durante máis de 20 anos houbo forzas nacionalistas que xeriron as institucións autonómicas e as puxeron ao servizo do seu national building, e agora esas sociedades son as que demandan avanzar un paso máis. Ten que acertar na definición dun proxecto político, que terá a súa proba de lume nunhas eleccións municipais, porque o país hai que comezalo a construír desde os concellos Nun contexto de crise económica, de desmantelamento do estado do benestar como consecuencia da ideoloxía neocons que asolaga Europa, é máis necesaria do que nunca un partido político, que pretenda achegar a política á cidadanía, facéndoa coparticipe das súas decisión con fórmulas como as primarias abertas á cidadanía e que sexa unha ferramenta do país e das súas xentes. Porén, para iso ten que acertar na definición dun proxecto político, que terá a súa proba de lume nunhas eleccións municipais, porque o país hai que comezalo a construír desde os concellos, e que se adapte a un contexto político e social produto da globalización e da reconfiguración que se leva operando no contexto internacional desde a queda do muro de Berlín da soberanías estatais, nomeadamente nunha UE, que configura un sistema internacional de carácter postmoderno, que ten sería eivas democráticas, mais ao mesmo tempo é unha oportunidade para as nacións sen estado para avanzar no autogoberno e mesmo na constitución dun estado propio.


Summary: ENTREVISTA Un mozo galego, Andrés Goteira, conseguiu coa súa opera prima levar a Sitges unha película rodada na nosa lingua.

"DHOGS é unha longametraxe de ficción "Made in Galicia" formada por moita xente e que medra dende o rural galego. A tales efectos únense novas tecnoloxías, novas formas de traballo e un motivado equipo que o levará a cabo coa maior da dignidade posible, a iso andamos!". Así se presenta Dhogs, a primeira película de Andrés Goteira, que vai ser o primeiro filme rodado en galego que estará no festival de Sitges. Dhogs é, ademais, mostra dun tipo de cinema bastante escaso en Galicia. Ficción, fantasía. Homenaxe aos filmes de xénero. Ás novas narrativas. E advertencia. De cara onde pode camiñar unha sociedade que permanece, tantas veces, pasiva ante a dor. A película estivo no Bafici, vai estar no Frighfest de Londres e en Sitges… Está a irlle ben... Está indo ben, si. E ao mellor despois de Sitges segue por aí circulando… Hai que buscar festivais algo potentes para despois poder ir a outros que non o son tanto. Se comezas polos pequenos despois non che collen a película nos grandes… É así. Cando concibiches a película pensabas que podería ter este percorrido? Non. Foi xurdindo. Nun principio ía ser un traballo máis pequeno, que ía rodar en Meira (Lugo)… Pero o proxecto foi medrando pouco a pouco. Está rodada, de feito, entre Galicia e Almería. A paisaxe inhóspita e seca de Almería reforza a historia… Escribín a historia cando estaba en Escocia traballando nun hostel. Alí xa pensei que tería unha parte de día, no deserto, e outra de noite… Claro, nese momento non pensaba que despois non me ía ser nada fácil levalo a cabo… Para poder facelo, o que fixemos foi rodar por partes. Primeiro gravamos un teaser en Lugo, con Celso Bugallo que, despois, por diversas circunstancias, non puido facer a película con nós. Fixemos o teaser como xeito de presentación, para poder captar diñeiro… Despois fixemos a primeira parte da rodaxe: a parte escura, da noite, na Coruña, para o que tivemos os cartos do crowdfunding. Despois veunos, por fin, a axuda de Agadic, e entón puidemos rodar a parte do deserto, en Almería. Non podía ser aquí porque, claro, en Galicia desertos non hai. E si que é verdade que o feito de estar rodada nun deserto axúdalle moito á película, á historia… Tes un reparto de luxo: 'Morris', Miguel de Lira, Carlos Blanco, Melania Cruz, Iván Marcos, María Costas… E era a túa primeira película. Como os convenciches? Eu nunca traballara antes con actores, ademais. Pensei que serían menos accesibles… Eu penso que aceptaron porque o guión parecíalles atractivo, porque é un tipo de cine que aquí non se fai. Eu entendo que a película é rara… Melania mesmo díxome que tivera que ler o guión dúas veces para entendelo, pero que quería facer a película. Con 'Morris' o mesmo: quedamos con el varias veces, e dicíanos que non tiña claro que queriamos que fixese… Pero nunca dicía que non. "Eu penso que aceptaron porque o guión parecíalles atractivo, porque é un tipo de cine que aquí non se fai" Ti mesmo dixeches que querías facer unha película de xénero. En realidade, lévanos a distintas referencias: o western, a roadmovie, certos filmes de terror… Xoga moito co espectador, engánao... É que era a miña primeira película, eu non sabía que ía acabar en Sitges -por exemplo- e sentinme libre para facer o que me apetecía. O produtor, -Suso López, que somos amigos de toda a vida-, tampouco me puxo ningún problema… Eu o que pensaba é que quería facer o tipo de película que eu querería ver, como espectador. Hai distintas referencias, si, xogos co espectador… E tampouco é unha película pechada, no sentido de que o que me interesa é que o espectador complete a historia. Non quero darllo todo pensado. A historia está contada desde distintos puntos de vista e eu, como director, non me posiciono. Penso que iso correspóndelle ao espectador. "Eu o que pensaba é que quería facer o tipo de película que eu querería ver, como espectador" Hai uns espectadores anónimos -non lles vemos as caras- que miran unha película. Poderían representar a pasividade social ante acontecementos terribles. Ou podería ser coma un cuestionamento do propio espectador. Por que segues a mirar? Que buscas? Podería ser o que dis, si, pero eu tampouco quero explicar o que é o público porque quero que cada persoa interprete o que lle pareza. Si está claro que sinalo moito o público, e que podemos ser nós mesmos, a nosa pasividade como sociedade e a nosa busca do morbo como público. Mais o público é un punto clave que eu marquei. Só unha vez aplaude, como se fose dominado por alguén… Iso tamén me interesa. A sinopse explica que a película retrata os malos nun mundo perverso de amos e escravos no que unha sociedade pasiva o permite todo… O título xoga coas palabras 'Dogs' e 'Hogs'. O animal fiel -e submiso- e o animal salvaxe e porco… Si, na película hai persoas perversas e persoas submisas. Ningún dos dous tipos debería existir, pero existe. E a ese tema acáelle moi ben o xogo de palabras do título. "Na película hai persoas perversas e persoas submisas. Ningún dos dous tipos debería existir, pero existe" Falabamos antes un pouco da narrativa. Ten unha estrutura fragmentaria, con flashbacks, repeticións… Hai bastantes homenaxes aí tamén. Hai homenaxes, claro. É a miña primeira película e aparecen moitas cousas que me gustan, si. Haberá xente que a vexa por divertirse, e xente cinéfila que recoñeza cousas… Hai distintas cousas, e que tentei foi mesturalas con coherencia. Xogo cos xéneros, pero sutilmente, tampouco é que queira seguir todas as convencións de cada xénero. Como me dicía Miguel de Lira, é unha película multicapa: hai teatro, cine… "Como me dicía Miguel de Lira, é unha película multicapa: hai teatro, cine…" Tamén pode haber algo de literatura. A película lévanos ao presente e, ao mesmo tempo, a un futuro que non tardaría en vir. Como unha advertencia: isto é o que pode pasar se non reaccionamos. É ficción distópica… Por aí vai, si, tal como dis. O que pasa pode entenderse coma unha metáfora. Hai moita metáfora na película. É cine e é ficción. Non está traballado desde o realismo, pero si hai metáforas da realidade. Pero si, é un preguntarse cara onde vamos. Dhogs pregunta se imos quedar, como sociedade, aí sentados sen facer nada diante do que está a pasar. É unha película moi dura, iso tamén. Tiña que ser dura. Dura sobre todo polo que lle pasa á personaxe de Melania. Que sobrevive, malia todo. Cunha actitude de forza, despois de sufrir moitísimo. Iso é o que dicía ela, que o seu personaxe é unha sobrevivente, que se ergue e que mira para o horizonte e segue para adiante. Hai un detalle un pouco tópico de xénero, -como en certas películas de terror para adolescentes-. Despois do sexo chega a cadea de violencia extrema. Estaría ben que a violencia viñese despois de, eu que sei, ir á misa, porque senón pode interpretarse coma unha sorte de castigo, de condena. A verdade é que non pensei niso, pero tampouco era a miña intención. E si que hai estereotipos do xénero, claro. Falando diso, o personaxe de Melania é se cadra o máis traballado. Os outros son tipos, esteotipos, case caricaturas… Pedíao a historia -non podemos espoilear- pero tamén parece unha opción. Si, claro, porque é coma un comic, cos seus tipos. Pero eu xogo con iso, con eses tipos, para levalos a outro tipo de película, a outro contexto… Tampouco me daba conta a contar máis da historia dos personaxes porque todo é moi inmediato. Os propios actores axudaron moito niso, a crear os seus propios personaxes. Xa me dicían eles que non sabían nada dos seus personaxes: de onde viñan, quen eran… Foron máis alá do guión. "Os propios actores axudaron moito a crear os seus propios personaxes" Co personaxe de Melania si que parece que buscas a empatía do espectador… Non era nada fácil atoparlle o punto, supoño. Non era fácil, non. Pero ela ten un método moi bo… É moi… non sei como dicilo. Vive moito o personaxe, é moi sensible, moi visceral… Ponse nun recuncho co guión e de repente, xa está, como se explotase. Ten unha enerxía moi especial. Tivestes claro desde o principio que a rodaxe ía ser en galego? Digo porque vos puido complicar as cousas para movela polos festivais… É unha película en galego e nada máis, sen dobraxe nin nada. Para os festivais mandámola con subtítulos en inglés e castelán. Ademais, é moi visual. Iso tamén pode axudar para que guste á xente nova… Os escenarios son galegos, polo que é moito mellor que estea en galego... Ademais dos 300 investidores do micromecenado e da axuda de Agadic e da Deputación Provincial de Lugo tiveses algún patrocinio... Si, Galipizza, da Cerveza Áncora -que se fixo para financiar a película- do concello de Meira… Fomos facendo como puidemos, aprendendo tamén a iso. Uniuse a nós PixelFilms… E estamos moi contentos. Non era fácil conseguir o diñeiro e menos cun guión así… "Non era fácil conseguir o diñeiro e menos cun guión así…" Falabamos antes un pouco do xeito de contar a película. Narrativamente está moi coidada. Como pensaches a estrutura? -Que ten como capítulos, con voltas adiante e atrás-. Non son nada conformista co guión, fun dándolle voltas. O cine que me gusta a min, moitas veces, é o desestruturado, e iso tamén axuda a manter a tensión... En todo o proceso de escrita de guión vin moito cine, lin libros… e empecei a estruturar a película segundo o que a min me gustaría ver como espectador, como dicía antes. Cando escribes, na túa mente xa vas vendo como será… "O cine que me gusta a min, moitas veces, é o desestruturado" Falabamos antes tamén de multiperspectiva. Escenas, por exemplo, que se repiten para que as vexamos a través de distintos ollos. Son riscos que quixen asumir. Unha escena vese desde o punto de vista do personaxe de Melania, con cámara en man, e despois ábrese moito o plano e vémola desde os ollos doutra persoa, abrindo outro camiño para a historia… Nesa caso si se procura unha empatía co personaxe dela. Non se busca no de Miguel de Lira… O de Miguel de Lira ten as súas ambigüidades… Si, ben, tamén ela ten as súas dobreces, obrigada polas circunstancias. Si, pero a idea é que sexa o espectador quen decida de que lado quere estar. O de cambiar o punto de vista tamén é unha maneira de que o espectador saia da historia, se distancie, e poida respirar, pensar, reflexionar un pouco… Ademais que xogar coa cámara é moi bonito. "A idea é que sexa o espectador quen decida de que lado quere estar" E ti moito no xogaras antes. Tiñas algunha curtametraxe ou algo? Estudaches Imaxe e Son… Fixera algunha cousa en Meira, sen ningunha pretensión. Pero tiven un equipo técnico e de actores moi bo. Non sei como saíu a película, co medo que tiña eu ao principio... Eu tiña moitos planos na cabeza que despois fun eliminando porque me fun dando conta de que non facían falta. Ademais tivemos só 16 días de rodaxe, e 2 choveunos. Despois, na fase de montaxe podes facer moitas cousas. Eu estudei Son na Escola de Imaxe e Son. Eu non era de imaxe, pero tiña envexa cando vía a xente traballar coa cámara… Tamén fixen Teleco, pero non ten nada que ver. "Os actores non son só bos actores, son xente boa. Se non fosen boa xente a cousa non iría para adiante" Algo máis que queiras dicir? Que tiven un equipo brutal que me axudou moitísimo. Os actores non son só bos actores, son xente boa. Se non fosen boa xente a cousa non iría para adiante. Foi un proceso duro. É unha película escura, de malos, feita por xente boíña. Teño que agradecerlle tamén moito a Suso, o produtor, que é tamén actor na película -o mozo da gasolineira- e ademais fai unha das cancións. Eu penso que Suso foi quen peor o pasou, co traballo que lle demos. Foi un caos. Pero facer unha película é sempre un caos… E eu xa dicía: eu penso que lle vai gustar a 3 espectadores de cada 10…


Summary: O grupo Ailá vén de presentar o seu primeiro traballo musical, no que recollen unha serie de temas tradicionais galegos que mesturan con "sonoridades da música contemporánea". Para este disco, o grupo realizou unha investigación nos arquivos públicos e privados da música tradicional da Galiza.

Da redución ao máis esencial do mítico retrouso da tradición oral da Galiza "Ailalelo, ailalalá" nace o nome da formación musical Ailá. O proxecto, integrado por Xan Pampín, ao acordeón e ao bombo; Manuele Pardo, voz, percusión e gaita; Ángela Carou, voz e percusión, e Abel Gañete, fiscorno e trompeta, nace das noites de foliadas na Casa das Crechas (Santiago de Compostela). "Ángela Carou e Abel Gañete foron alumnado meu cando eran cativos e os camiños volvéronse xuntar nese lugar", sinala Pampín en conversa telefónica con Nós Diario. Co mesmo nome do propio grupo, Ailá vén de lanzar o seu primeiro disco, que reflicte a premisa de que "o baile é inseparábel da música festiva".Cun repertorio que aposta pola hibridación das músicas populares galegas con sonoridades actuais, Ailá realizou unha investigación nas composicións de baile galego. A través da análise dos arquivos sonoros públicos e recollidas particulares, o grupo propón unha ducia de temas, máis un de agasallo, que aposta por unhas "coidadas e meticulosas métricas e rimas que poñen de manifesto a vixencia e necesaria reivindicación da esencia da música de creación colectiva". "Existen miles de horas de gravacións, arquivos únicos e singulares que merecen ser estudadas e dadas a coñecer", expón Pampín. As trece composicións están pensadas "para que a xente baile con elas; temos ritmos clásicos da nosa terra como a muiñeira e a xota, mais tamén outros traídos da emigración como son os valses, as rumbas ou habaneras". Todo isto, "pasado pola nosa 'peneira' artística" na que dan a súa propia sonoridade máis contemporánea. O trompetista Abel Gañete explica que "xa este tipo de formación, con unha trompeta e un acordeón e dúas voces, unha masculina e outra feminina, non é o máis habitual" e "isto é o que tamén nos dá a nosa sonoridade máis orixinal", engade Pampín. Entre as diversas cancións que se poden destacar, como A Xitana, "a miña favorita", aclara Gañete, unha muiñeira que xorde a partir dunha das gravacións feitas por Gustav Henningsen no ano 1967 no concello de Coles, na comarca de Ourense; ou Seisdedos "un pasodobre que ten un aire moi balcánico e no que xogamos moito co cambio de tempo lento e rápido até a fin para darlle un final apoteótico", apunta o acordeonista. Este tema ten como referencia unha recollida nos Seixedos, nas montañas do concello de Covelo, "isto fai que sexa unha peza cun estilo melódico moi coñecido e que ten moito éxito no sur da nosa terra". Outro dos seus temas, que foi un dos adiantos do disco e xa conta con videoclip, é a Muiñeira de Frades. "Foi a primeira peza que montamos no grupo e presentámola como adianto por ser a que máis interiorizada tiñamos e a que mellor recollía o noso estilo", sinala Pampín. Na peza audiovisual resalta a "integración interxeracional" que se reflicte nunha parella danzando baile tradicional galego con roupa actual. "Antes da pandemia daba gusto ver como cada vez máis xente moza se animaba a participar nas foliadas e nos seráns", indica Ángela Carou en conversa co xornal. Esta canción, inspirada nunha recollida feita por Baldomero Iglesias no concello de Frades, destaca tamén no seu deseño gráfico do disco. Serxio Cobos, creador do sistema de transcrición para os pasos do baile tradicional, coñecido como bailegramas; foi o encargado de plasmar este deseño. "Neste Cobos mestura a música e a danza de forma gráfica a través de círculos completos para representar un todo, que é o que queremos transmitir con este traballo, que a música e a danza van sempre ligadas", conclúen desde o grupo.


Summary: Xa hai data para o pleno de investidura de Pedro Sánchez. Será durante os días 4, 5 e 7 de xaneiro, segundo fixou a presidenta do Congreso dos deputados, Meritxell Batet.

O vindeiro día 2 de xaneiro a presidenta do Congreso dos Deputados, Meritxell Batet, formalizará a convocatoria do pleno de investidura de Pedro Sánchez como presidente do Estado. Ese pleno decorrerá durante os días 4 e 5 de xaneiro e, de o candidato do PSOE non obter unha maioría absoluta de apoios, repetirase a sesión o día 7 de xaneiro onde xa só se precisa unha maioría simple de votos afirmativos. Dado o número de votos a prol cos que conta o PSOE, todo indica que a investidura non se producirá até o día 7 se ERC acorda absterse. O PSOE quería unha investidura antes do Nadal e, finalmente, non será ante 2020. A presidenta da Cámara Baixa, que é quen ten a faculdade de convocar os plenos de investidura previa consulta do candidato, decidiu que a sesión se realice os días 4, 5 e 7 de xaneiro.


Summary: O secretario xeral da CIG, Paulo Carril, censura a "improvisación e a incompetencia" do Goberno español nas decisións para a xestión da pandemia, e que se demostra, segundo o sindicato, no anuncio da paralización de toda a actividade laborar non considerada como esencial.

"Desde a CIG levamos semanas exixindo que se paren todas as actividades menos as imprescindíbeis pola alerta sanitaria, e esta decisión parécemos que se anuncia tarde e mal, con improvisación e incompetencia, porque, á hora de tomar decisións non é de recibo que o venres teña lugar un consello de ministros e ministras, se anuncie un paquete de medidas, se anuncie un novo consello de ministros. Reúnense máis para tomar medidas que para executalas", lamenta Paulo Carril. Como censura, a falta de previsión no ámbito laboral está a causar "centos de miles de despedimentos, ERTE e desprotección para múltiples colectivos profesionais". O secretario xeral da CIG lamenta tamén que non se aprobaran as propostas "que desde o primeiro día reclamou o sindicato", como son o permiso retribuído por deber inescusábel para coidados e alerta sanitaria, un fondo extraordinario do Estado para sufragar estes gastos, compensacións especiais nos sectores que deban permanecer en activo e control estrito das condicións de seguridade nestes sectores. "Se desde o primeiro momento fosen esas as medidas, o caos social e a inxustiza para moitas persoas non se tería producido", observa, e critica o papel de UGT e CCOO, por "avalar e colaborar con todas e cada unha destas erráticas decisións do Goberno". Plan de choque social A CIG alerta tamén da falta dun plan de choque social para paliar as consecuencias que para a clase traballadora terán as medidas que se están a adoptar. "Miles de traballadoras e traballadores aos que non se lles dá alternativa, e que sufrirán ademais unha grave perda de ingresos, sen certeza de canto e cando van cobrar", observa Nese sentido, a CIG reclama unha moratoria no pagamento de subministros básicos e o abaratamento dos bens de primeira necesidade. Ademais de compensacións para as empresas, pide compensacións especiais en sectores como o sanitario, coidados e do comercio que permaneza activo. "Seguen sen acordarse solucións para enfrontar a desprotección total na que se deixou ás traballadoras e traballadores temporais, ETT, despedidas nas ultimas semanas ou das empregadas do fogar, para as que non se preveu ningunha medida", alerta Carril.


Summary: O novo marco enerxético para as empresas grandes consumidoras procura abaratar os custos e garantir a viabilidade de plantas como as de Alcoa na Mariña. A intención é rebaxarlle á industria ata un 85% dos cargos polas renovables.

O novo marco enerxético para as industrias electrointensivas está preto. Así se deduce das conversas mantidas na última xuntanza da mesa de seguimento por Alcoa e dos avances anunciados polos representantes do Goberno central, que confían en que ese desexado estatuto poida estar mesmo aprobado no vindeiro Consello de Ministros do martes, logo de meses de demora. O estatuto para empresas electrointensivas procura abaratar os custos da enerxía e garantir a viabilidade de numerosas compañías grandes consumidoras, como a planta de alúmina e aluminio de Alcoa na Mariña, que teme desde hai meses polo seu futuro. O presidente do comité da firma de San Cibrao, José Antonio Zan, recoñeceu que nesa última xuntanza transmitiuse que "a Unión Europea deu o visto e prace a ese estatuto", polo que o persoal agarda agora "se o publican ou o fan público", momento no que analizará se cumpre coas expectativas e dá "solución" ás súas demandas e ás da propia multinacional. O Goberno central adiantou na última mesa de seguimento de Alcoa o "visto e prace" da UE ao texto que podería facerse público na vindeira semanaGonzalo Caballero, secretario xeral do PSdeG, anunciou que o estatuto faríase "público de xeito inminente". "Sairá a exposición pública nos vindeiros días", asegurou este mércores. Será un documento inspirado na regulamentación de Alemaña e baseado en tres claves. Unha delas será a rebaixa do sobrecusto das primas e os custos extrapeninsulares, a parte que as empresas pagan para financiar enerxías limpas e a produción eléctrica de Ceuta, Melilla e as illas. Ademais, reforzaranse as compensacións polas emisións indirectas de CO2 e fomentaranse os contratos bilaterais para a contratación de enerxía. Así o explicou o secretario xeral de Industria, Raül Blanco, nunhas xornadas empresariais en Barcelona. O recorte previsto no estatuto é de ata un 85% nos cargos soportados polos grandes consumidores electrointensivos en concepto de primas para renovables e produción eléctrica extrapeninsular. Serían bonificacións que correrían a cargo dos orzamentos estatais, do mesmo xeito que as compensacións por custos de emisións indirectasde CO2, unha partida que superou os 170 millóns en 2019 e que se prevé que vaia aumentando ano a ano. O estatuto prevé rebaixar o sobrecusto das primas e os cudtos extrapeninsulares, reforzar a compensación por emisións de CO2 e fomentar os contratos bilateraisO visto e prace da UE, que non considera o estatuto unha axuda de Estado, é clave para que por fin chegue a súa publicación. Será daquela cando industria e persoal debullen o texto, que consideran un avance pero que agardan que sexa ambicioso. Na súa reunión co persoal de Alcoa na Mariña, Caballero adiantou que o estatuto será unha medida "favorable ás empresas que son grandes consumidoras de enerxía" e que "contará con todas as garantías xurídicas e cumprirá coa normativa e as indicacións das institucións europeas". Malia este anuncio, o persoal de Alcoa xa advertiu de que seguirán as mobilizacións, con outra xa este vindeiro venres no concello de Xove, onde se distribuirán lazos azuis e se repartirán carteis reivindicativos polos comercios e locais da zona.


Summary: O Brasil anunciou nas últimas horas unha serie de medidas para evitar a expansión da COVID-19 entre a poboación indíxena, algo que reclama a sociedade civil desde hai tempo e que podería chegar demasiado tarde por parte dun Goberno que, segundo denuncian as ONG, lexisla en contra dos intereses destes pobos amerindios.

Na pasada sexta feira facíase público o pasamento de Alvanei Xirixana, un adolescente ianomami de 15 anos, a primeira vítima pola COVID-19 en territorio indíxena. Anteriormente finaran outras dúas persoas, membros de pobos orixinarios, mais que vivían en zonas urbanas: unha muller borari de 87 anos, no Estado do Pará, e un home mura en Manaos, a capital do extenso Estado do Amazonas, onde, segundo a Secretaria Especial de Saúde Indígena (Sesai), hai sete casos de indíxenas infectados polo novo coronavirus SARS CoV-2, informou onte O Globo. Segundo detallou a Folha, Xirixana era da aldea Rehebe, á beira do río Uraricoera, rexión de entrada para miles de garimpeiros ilegais (persoas que se dedican ás actividades extractivas de minerais), á procura do ouro que se encontra nas terras ianomami (na fronteira con Venezuela). Durante a chamada "invasão garimpeira", entre os anos 1960 e 1980, arredor de 15% da poboación faleceu como consecuencia de varias enfermidades víricas, principalmente o sarampelo. Jair Bolsonaro chegou á presidencia do Brasil prometendo abrir as terras indíxenas á explotación. O pasado 5 de febreiro, cando se facían 400 días da súa asunción no cargo, presentou un proxecto de lei que permitirá nestes territorios a actividade agrícola extensiva, a xeración e transmisión de enerxía e a exploración de petróleo, gas e outras actividades. "Vamos sofrer pressões dos ambientalistas? Ah, esse pessoal do meio ambiente, né? Se um dia eu puder, eu confino-os na Amazônia, já que eles gostam tanto do meio ambiente. E deixem de atrapalhar os amazônidas daqui de dentro das áreas urbanas", afirmou na altura Bolsonaro. Pola súa banda, os ianomamis denunciaron que nos últimos meses houbo un aumento das invasións ao seu territorio, unha cifra que a asociación que os representa, Hutukara, estima en 25.000 mil garimpeiros ilegais. No Brasil hai uns 850.000 membros de pobos indíxenas. Os que viven na Amazonia son especialmente vulnerábeis á COVID-19. Durante séculos as enfermidades occidentais, novas para os seus sistemas inmunolóxicos, foron minguando a súa poboación, que está dobremente ameazada ante a carencia de recurso sanitarios. Ademais, residiren en casas comunais complica respectar a "distancia social", chave para deter o contaxio, como o é o uso de xabón para lavar as mans. Integrismo gobernamental Ante esta situación, o Goberno brasileiro anunciou finalmente nesta segunda feira (madrugada de onte na Galiza), unha serie de medidas para frear a expansión do virus: a prohibición da entrada de persoas non indíxenas ás súas terras e a distribución de máscaras, luvas, tests e comida. Comunicouno Damara Alves, ministra da Mulher, da Família e dos Direitos Humanos, que informou dun investimento de 4.700 millóns de reais (827 millóns de euros) até xuño. Alves é pastora evanxelista, credo relixioso que foi chave na chegada ao poder de Bolsonaro, e foi protagonista de varias polémicas nestes meses, por exemplo, tras negar a teoría evolutiva. A revista Época publicaba o 31 de xaneiro unha información asegurando que a filla adoptiva de Damares, indíxena kamayurá, fora sacada irregularmente da súa aldea cando tiña seis anos de idade, segundo denunciaron os seu familiares. Así é que, máis alá da incidencia do virus, as ONG levan tempo denunciando as políticas de Bolsonaro e do seu Gabinete a respecto dos pobos amerindios. O pasado 23 de xaneiro designaba o seu vicepresidente, o xeneral Hamilton Mourão, coordinador do Conselho da Amazônia. Durante o anuncio aos medios, Bolsonaro declarou que "o índio tá evoluindo, cada vez é mais ser humano igual a nós". Mourão tamén foi albo da polémica recentemente. O pasado 31 de marzo, aniversario do golpe de Estado de 1964, escribía no Twitter: "Há 56 anos, as FA [Forças Armadas] intervieram na política nacional para enfrentar a desordem, subversão e corrupção que abalavam as instituições e assustavam a população". O raposo e as galiñas E o mesmo 5 de febreiro en que abriu as portas á explotación das terras indíxenas, o presidente brasileiro facía oficial a designación do misioneiro evanxélico fundamentalista Ricardo Lopes Dias para dirixir o departamento da FUNAI (Fundação Nacional do Índio) que se encarga de protexer os territorios dos pobos non contactados, "os máis vulnerábeis do planeta", segundo denunciou a organización Survival International. Ao respecto, esta ONG declarou recentemente: "Pór un misioneiro evanxélico a cargo do departamento de indíxenas illados da FUNAI é como pór un raposo a coidar do galiñeiro".


Summary: Anuncian que presentarán un recurso. Piden á Xunta que acelere a declaración BIC e ao Concello da Coruña que presente a querela para lograr a devolución

Os condenados por subir ao balcón da Casa Cornide, en 2017 na Coruña, nun acto simbólico para esixir a devolución ao patrimonio público desta propiedade en mans dos Franco, anunciaron que recorrerán unha sentenza que ven "un escándalo democrático". Coincidindo coa comparecencia ante os medios dunha parte dos oito condenados, reclamaron, por outra banda, á Xunta que "acelere" a declaración da Casa Cornide como Ben de Interese Cultural (BIC) e ao Concello da Coruña que presente "de inmediato" a querela para reclamar a súa devolución após o acordo plenario a este respecto. Fixérono ante o exterior do inmóbel e despois de que o Xulgado de Instrución número 4 da Coruña condenounos a pagar unha multa de 180 euros a cada un deles por aquela acción reivindicativa de 2017. O xuíz, que os considerou autores dun delito leve de coaccións, absolveu un noveno acusado ao considerar que non se acreditou que accedese á vivenda. "Estamos moi orgullosos do que fixemos, foi útil para provocar un impacto social e para que o espolio perpetrado polo ditador, e que agora os seus descendentes aspiran a perpetuar, sexa coñecido polo maior número de persoas posíbeis" Após facerse público o fallo, os activistas, militantes do BNG, confirmaron que presentarán recurso contra unha sentenza que un dos condenados, Bieito Lobeira, cualificou de "escándalo" e de "despropósito democrático". "É unha interpretación torticera do delito de coaccións", expuxo. Ao fío diso, rexeitou que houbese "un uso da violencia ou a intimidación", en alusión ao contido do fallo no que se afirma que actuaron "en detrimento dos dereitos doutros" e "deveu innecesario o acto de violentar, se queira en parte, o uso pacífico da casa e a integridade dos seus titulares". Causa dos '19 de Meirás' Da sentenza, cuestionaron tamén o uso de termos "propios da Fundación Franco". Así, Lobeira aludiu á utilización de "duquesa de Franco". "Iso só o fai a Fundación", recalcou, ademais de cuestionar que "se deturpe o topónimo oficial da Coruña nun texto oficial xudicial", engadiu pola referencia á cidade como 'La Coruña'. Así mesmo, insistiu en que se trata dunha resolución que "dá a razón ao Franco", mentres apuntou "o problema penal" para tres deles ,do colectivo '19 de Meirás' -entre os que se atopa el-, procesados pola ocupación simbólica do pazo en agosto de 2017. "Agrava a situación penal nese proceso no Supremo", expuxo. Pola súa banda, outra das condenadas, Carolina Fernández, asegurou que entenden que "hai base xurídica máis que suficiente para tombar" este fallo xudicial. "Estamos moi orgullosos do que fixemos, foi útil para provocar un impacto social e para que o espolio perpetrado polo ditador, e que agora os seus descendentes aspiran a perpetuar, sexa coñecido polo maior número de persoas posíbeis".


O primeiro ministro de Portugal, António Costa, vén de anunciar que a Comisión Europea aceptou a proposta conxunta do seu Goberno e o do Estado español para abaratar o prezo do gas empregando a fórmula da "excepción ibérica". Costa, que participou esta segunda feira na Conferencia sobre o futuro de Europa, en Estrasburgo, detallou a varios xornalistas portugueses que "hoxe mesmo a Comisión Europea deu luz verde á proposta portuguesa e española para evitar a contaminación do prezo da electricidade pola suba do gas". Acordo entre Bruxelas e o Estado español e Portugal: prezo medio do gas de 50 euros mW/h Para o dirixente luso, "é unha medida de gran alcance". Neste sentido, o primeiro ministro portugés asegurou que tanto o seu Executivo como o de Pedro Sánchez están a coordinar "como aprobar a respectiva lexislación, e faremos todo o posíbel para poder facelo xa mañá". Aplicar a medida "canto antes" Tal e como avanzou Costa, a intención de ambos Gobernos e que a medida poida ser aprobada "canto antes". No caso español, o Executivo estatal traballa para que esta terza feira, coincidindo co Consello de Ministras e Ministros, poida ser aprobado o mecanismo. Como afectará a factura da luz o acordo entre o Estado español e Bruxelas? A este respecto, a vicepresidenta terceira e ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribera, asegurou que estabana "traballar contrarreloxo". De aprobarse, estabelecerase un prezo limitado inicial de 40 euros/MWh para o gas, que subirá nas seguintes semanas até os 50 euros/MWh, e que terá unha duración de 12 meses, até o remate do vindeiro inverno.