Summary: A Deputación e o Consello da Cultura Galega (CCG) inauguran esta quinta feira a mostra, que estará dispoñíbel na capela de Santa María. Para dar a coñecer a relación entre o monarca e o país haberá visitas guiadas e mesmo un concerto.

A poboación de Lugo e, en xeral, o público de toda a Galiza poderá visitar desde esta quinta feira 25 de novembro unha mostra sobre o rei Afonso X e a Galiza. A proposta cultural e histórica será presentada ás 12 horas desta quinta na capela de Santa María nun acto no que participarán o deputado de Artesanía e Deseño, Efrén Castro; a presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, e o delegado territorial da Xunta en Lugo, Javier Arias. Igualmente participará o comisario desta iniciativa, Antoni Rossell, que será o encargado de guiar unha primeira visita pola mostra. Coa chegada a Lugo, a exposición fai a súa terceira viaxe para explicar á sociedade galega a conexión que existía entre o país e o rei no momento no que se fai o 800 aniversario do nacemento deste. Após pasar por Compostela e Ourense, a cita en Lugo é o feche á programación organizada polo CCG co gallo desa celebración. As persoas que aínda non tiveran a oportunidade de achegarse á recompilación que se amosa poderán descubrir agora "a faceta humana e o legado político e cultural do monarca" na terra. Haberá un programa de visitas guiadas e decorrerá un concerto sobre as Cantigas de Santa María. Un estudo monográfico sobre a relación Esta exposición vai en paralelo ao estudo monográfico presentado na terza feira polo Consello ao respecto do vencello do monarca co país. O obxectivo deste traballo feito por especialistas -e coordinado polo experto medievalista Simon Doubleday e José Miguel Andrade- é "desmontar tópicos" sobre o papel de Afonso X na suposta marxinación da Galiza "e, sobre todo, repensar o paradigma tradicional da historia" do país durante a Baixa Idade Media.


Summary: "Non podemos regalar o territorio, non podemos facer nada que logo sexa irreversible. Non podemos entregar o máis definitorio de nós mesmos, unha das costas máis ricas, especiais e singulares do mundo". Estas palabras expresadas por Manolo Rivas en 2005 resumían o sentir dun movemento que comezaba a agromar: o anti Plan Acuícola. Case sete anos despois, e tras unha longa travesía legal, a costa galega volve estar no punto de mira. E Touriñán como punta de lanza.

"Non podemos regalar o territorio, non podemos facer nada que logo sexa irreversible. Non podemos entregar o máis definitorio de nós mesmos, unha das costas máis ricas, especiais e singulares do mundo". Estas palabras expresadas por Manolo Rivas en 2005 resumían o sentir dun movemento que comezaba a agromar: o anti Plan Acuícola. Era un momento decisivo no que a macropiscifactoría que Pescanova pretendía construír en Cabo Touriñán aínda supoñía unha ameaza real para esta paraxe natural e outros vinte novos proxectos buscaban oco nos últimos tramos de litoral virxe de Galicia. Case sete anos despois, e tras unha longa travesía legal, a costa galega volve estar no punto de mira. E Touriñán como punta de lanza. Uns 357.000 metros cadrados de cabo virxe poderían finalmente quedar sepultados baixo as piscinas acuícolas se Pescanova se decide a levar a cabo o proxecto paralizado coa entrada do Bipartito no Goberno galego. A actual Xunta de Galicia déixalle a porta aberta coa aprobación do futuro Plan Director de Acuicultura Litoral, que elimina posibles impedimentos para a instalación de granxas de peixes planos e fai que toda a costa sexa susceptible de acoller unha destas plantas, incluso aquelas zonas amparadas baixo a figura da Rede Natura. O futuro Plan Director de Acuicultura Litoral elimina posibles impedimentos para a instalación de granxas de peixes planos e fai que toda a costa sexa susceptible de acoller unha destas plantas O proxecto non só conta co visto e prace da Xunta, senón tamén do propio Concello de Muxía. O seu alcalde, o socialista Félix Porto, amósase a favor da piscifactoría en Touriñán, así como de todas aquelas iniciativas que poidan xerar emprego e acabar coa lacra do paro na comarca. Un discurso que entronca con parte da poboación desta localidade –que ao longo destes anos protagonizou sonoras manifestacións a favor da chegada de Pescanova á zona- e mesmo da Federación de Empresarios da Costa da Morte (Fecom) para quen a actividade piscícola é unha vía para evitar o despoboamento que a zona sofre dende os 80 e a alta taxa de desemprego. "Non podemos desbotar un sector que pode traer riqueza á zona, sempre e cando o seu desenvolvemento respecte o medio natural e encaixe o mellor posible na paisaxe", explica o seu presidente, José Gabín Martínez, quen ve necesario que ás empresas piscícolas se lles aplique un control rigoroso e que se lles obrigue a mellorar a contorna e a respectar en todo momento a paisaxe. Uns requisitos que para Gabín cumpría o proxecto de Pescanova para Touriñán, "perfectamente adaptado á contorna". Un proxecto cun futuro pouco claro Ante esta situación, teremos finalmente una piscifactoría en Touriñán? Pese a todo, o certo é que a materialización deste megaproxecto a día de hoxe está máis lonxe que preto. O económico é o primeiro dos motivos. Á crise xeralizada súmase un factor determinante para que Pescanova decida non levar adiante o proxecto: a retirada das axudas que a UE destinaba a través dos fondos de Pesca á acuicultura industrial e que agora limita á tradicional. Unhas axudas coas que a multinacional acuícola pretendía financiar ata o 50% do proxecto, tal e como fixo na planta inaugurada na localidade portuguesa de Mira, actualmente a máis grande de Europa. Á crise xeralizada súmase un factor determinante para que Pescanova decida non levar adiante o proxecto: a retirada das axudas que a UE destinaba a través dos fondos de Pesca á acuicultura industrial "Mentres non cambie esta situación, o investimento non sería atractivo. No momento en que cambie, volverémolo considerar pero neste momento non sería economicamente interesante abordar un proxecto nestas circunstancias", asegurou o presidente de Pescanova, Manuel Fernández de Sousa-Faro nunha das súas últimas intervencións públicas. Consciente desta situación, a conselleira de Mar, Rosa Quintana, viaxou a Bruxelas para reunirse coa comisaria Maria Damanaki para tentar reorientar parte destes fondos á acuicultura como sector estratéxico, tentativa fallida que alonxa un pouco máis a creación dunha macroplanta no Cabo Touriñán.


O pasado 3 de marzo o PP celebrou en Ourense un dos almorzos preelectorais que está a organizar nas diferentes cidades galegas, encontros que o actual presidente da Xunta e candidato á reelección aproveita para eloxiar a xestión do seu Goberno en cada unha desas urbes. Entre os asistentes ao evento estaba Gonzalo Pérez Jácome, líder de Democracia Ourensana e alcalde da cidade en virtude do seu acordo de coalición co PP, formación que lle entregou o bastón de mando en xuño de 2019 a cambio de manter a José Manuel Baltar na presidencia da Deputación.No pleno do 6 de marzo, Jácome expulsou dous edís da oposición entre unha forte tensión, explicou chistes ou detallou como levara galletas dun almorzo informativo de FeijóoO que fora considerado como "letal" polo propio Feijóo no caso de chegar a alcaldía sentou entre os simpatizantes conservadores despois de ratificar que o 5 de abril elixirá a papeleta do PP. A eses comicios non concorrerá DO, porque así se comprometeu a facelo nunha alianza que a oposición municipal da cidade volve reprochar aos populares nos últimos días. Especialmente despois do acontecido no pleno municipal celebrado apenas tres días despois do devandito acto do PP, sesión que acabou con dous edís da oposición expulsados e dando lugar a escenas que os grupos da esquerda reducen a "vergoña para a cidade".As imaxes do pleno, recompiladas dende o PSdeG local do sinal institucional do Concello, recollen algún dos momentos máis tensos da sesión. Dende a expulsión ao voceiro do BNG, Luís Seara, á marcha do seu homólogo de Ciudadanos, o ex-popular José Araujo, en protesta polos malos modos do rexedor cara ao concelleiro nacionalista. Dende o convite ao líder socialista, Rafael Rodríguez Villarino, a "aguantarse" se "non lle gusta" que sexa alcalde ata a recomendación ao resto do grupo do PSdeG para que abandonasen o pleno e así teren "máis repercusión mediática"."Os shows de Jácome nos plenos son a vergoña da cidade, un alcalde letal para Ourense que vive arroupado por Baltar e Feijóo"Polo camiño, entre debate e debate, Pérez Jácome contou un chiste e desexou que Ourense puidese chegar ser obxecto de brincadeiras como a localidade andaluza de Lepe. Tamén detallou como levou para a casa galletas servidas nun almorzo informativo con Feijóo. Por último, a pouco para rematar, expulsou a concelleira socialista Juana Ageitos, advertíndoa de que utilizaría a Policía Local para botala se non accedía a marchar."Os shows de Jácome nos plenos son a vergoña da cidade, un alcalde letal para Ourense que vive arroupado por Baltar e Feijóo", din dende o PSdeG. Para o BNG local, alén dos malos modos, o xeito de actuar de Jácome amosa unha actitude "ditatorial" da que tamén fan responsable ao socio maioritario da coalición, o PP.


Summary: Os resultados da macro-enquisa elaborada polo Ministerio de Sanidade evidencian a pegada da violencia machista no estado.

Esta segunda feira (30 de marzo) 3 mulleres foron asasinadas polas súas parellas. A cifra increméntase de se computar o feminicidio acontecido en Huelva o 29 de marzo. Catro mulleres en 48 horas que incrementan as cifras oficiais das que, no entanto, fican excluídos os casos en que a vítima sobreviviu e aquelas mulleres que non mantiñan unha relación afectivo-sexual co seu agresor. Desde o Ministerio de Sanidade publicaron, con data dese mesmo día, unha macro-enquisa sobre a pegada da violencia contra as mulleres no conxunto do Estado español. Os resultados apuntan que o 12,5% delas ten padecido ou padece violencia física ou sexual ao longo da súa vida no seo dunha relación de parella. Isto é, 12 de cada 100 mulleres recoñecen ser ou ter sido empurradas, recibir labazadas, golpes ou ter sido ameazadas. Aliás, foron ou tiveron sido obrigadas a manter relacións sexuais non desexadas por medo mesmo "facéndolle dano de algunha maneira", sinalan desde o Ministerio. Violencia de control e psicolóxica O estudo publicado na páxina web dos servizos de igualdade estatais reflicte que a porcentaxe de mulleres que sofren ou sufriron violencia aumenta cando esta adquire formas menos visíbeis como a violencia psicolóxica, emocional, económica e de control. Neste senso, o 25,4% das mulleres enquisadas asegura ter sufrido ao longo da súa vida actitudes e comportamentos violentos por parte da súa parella se tentaba relacionarse coa súa familia e amizades; teren sido ignoradas ou tratadas con indiferenza; menosprezadas, insultadas e mesmo asustadas ou intimidadas. O medo atinxiu o 13% delas e a violencia económica vencellada á relación o 10,8%. O 25,4% das mulleres enquisadas asegura ter sufrido ao longo da súa vida violencia de control e/ou psicolóxica Por faixas de idade, a violencia de control aumenta e tórnase máis habitual entre a mocidade. Así, daquelas mulleres que din ter sufrido esta forma de violencia nos últimos 12 meses a media sitúase no 9,6% para as mulleres entre maiores de 16 anos. Porén, un cuarto (25%) das mozas entre 16 e 19 anos afirman que a súa parella lles impediu ou impide relacionarse coa súa familia e amizades; sospeita inxustificadamente de infidelidades, agarda que lle pidan permiso para ir pola súa conta ao hospital ou centro médico e mesmo insiste en saber onde está en cada momento. As cifras mantéñense en valores superiores á media durante todos os tramos de idade até os 40 anos. O 63,6% das mulleres recoñecen que as súas crianzas presenciarion ou escoitaron os episodios violentos, a práctica totalidade eran menores de 18 anos Daquelas mulleres que afirmaron sufrir violencia machista o 63,6% recoñecen que os episodios de violencia tiveron lugar en presenza das súas crianzas ou cando estas podían escoitar. A maior parte dos casos, o 92,5%, menores de 18 anos. Aliás, o 64,21% de quen tiña crianzas menos de idade afirma que estas "sufriron á súa vez violencia". Un feito que salienta após o feminicidio acontecido en Xibraltar na segunda feira e no que, presuntamente, o home tería asasinado --para alén da muller-- as crianzas de ambos, unha nena de 6 anos e un bebé de poucas semanas. Discapacidade O estudo tamén subliña a maior pegada da violencia machista entre aquelas mulleres con discapacidade igual ou superior ao 33% --fórmula empregada polos servizos sociais-- entre as que o 23,3% afirman ter sufrido violencia física, sexual ou medo nos últimos 12 meses. En troca, a porcentaxe descende até o 15,1% no caso de mulleres "sen certificado de discapacidade".


Summary: O festival Paraty em Foco de Río de Janeiro recibe unha mostra do evento ourensán. Para edicións vindeiras iniciaranse intercambios con galerías de São Paulo que viaxarán a Galiza.

Martin Parr, Marcos López ou Peter Funch, ademáis de workshops de fotógrafos ou comisarios como Pietro Paolini, Tiago Santana, Claudi Carreras ou Michiel Munneke son algunhas das figuras internacionais de prestixio que este ano participarán no Paraty em Foco, o festival máis importante do Brasil e de renome en toda sudamérica. Este ano na súa 8º edición estivo presente o Outono Fotográfico de Ourense contando a súa experiencia de 30 anos de difusión desta arte visual. Vítor Nieves, coordinador da Sección Oficial do Outono Fotográfico, foi o encargado de dar a coñecer nese evento o que xa é un referente en todo o Estado español. Nieves fixo un percorrido polas 90 salas que este ano acollerán o Festival que fundou Benito Losada en 1983, daquela con catro exposicións de catro fotógrafos nun só espazo expositivo en Ourense, e que na última edición chegou a ter 530 fotógrafos que participaron en 110 exposicións colgadas en 82 salas repartidas nas vilas e cidades do noso País. Vítor Nieves, coordinador da Sección Oficial do Outono Fotográfico, foi o encargado de dar a coñecer a experiencia galega Outono Fotográfico continúa coa súa expansión a través de intercambios e actividades con outras salas e festivais de todo o mundo. Na actualidade realiza actividades en Barcelona e participa no World Press Foto, o Concurso Purificación García ou o premio Luís Valtueña de Fotografía. Despois desta experiencia en Brasil o festival galego vai a realizar intercambios con galerías de São Paulo para, en palabras de Victor Nieves "internacionalizar a nosa arte e dar a coñecer a artistas brasileiros aquí".


Summary: O sindicato sinala que a fraude realizaríase a través de Servicarne, unha falsa cooperativa que recibe encargos de matadoiros de toda Galicia, aínda que Ourense concentra a metade dos casos. A central subliña a explotación laboral que implica esta práctica e o recorte na cotización á Seguridade Social que supón

CC.OO. denuncia que máis que a industria cárnica galega opera con 1.500 falsos autónomos a través de Servicarne, unha falsa cooperativa que recibe encargos de matadoiros e empresas de procesado de carne de todo o país. Segundo os datos do sindicato, o groso da fraude estaría na provincia de Ourense, con case a metade dos casos, situándose a continuación Lugo e Pontevedra. A central informa que, a partir dunha reclamación inicial de CC.OO., Inspección de Traballo está a levar a cabo unha investigación contra Servicarne para confirmar en primeiro lugar que se trata dunha falsa cooperativa e, segundo, se existe relación laboral entre as persoas socias da cooperativa e a empresa cárnica, o que convertería estes traballadores en falsos autónomos. Segundo os datos do sindicato, o groso da fraude estaría na provincia de Ourense, con case a metade dos casos A denuncia de CC.OO. contra Servicarne forma parte dunha campaña de alcance estatal que o sindicato emprendeu o pasado mes de decembro contra diferentes cooperativas de traballo autónomo que Comisións Obreiras considera que cometen fraude e competencia desleal, especialmente no sector cárnico. A partir dunha reclamación inicial de CC.OO., Inspección de Traballo está a levar a cabo unha investigación contra Servicarne Segundo o sindicato, Servicarne traballa na actualidade para nove empresas, centros de produción ou procesamento cárnico de Galicia. En Lugo capital operaría con Suavi (na parroquia de Carballido), Novafrigsa e Frigolouro (parroquia de Coeses), e no resto da provincia con Sada P. A. Castilla Galicia (concello de Castro de Rei). En Ourense prestaría servizos a COREN, tanto no centro de produción da capital como no de Santa Cruz de Arrabaldo, así como á cooperativa Unimiño (concello de Baltar). Por último, na provincia de Pontevedra traballaría con Cogal (concello de Rodeiro) e novamente Frigolouro (O Porriño). Segundo datos do sindicato, uns 800 falsos autónomos de Servicarne traballarían coas cooperativas de Coren. En Lugo, unhas 200 persoas estarían subcontratadas por Novafrigsa e un cento polo grupo Sada. Na provincia de Pontevedra destacaría o caso de Frigolouro, que contaría cuns 260 falsos autónomos. Estas grandes empresas concentrarían case o 90 % dos 1.500 casos denunciados por CC.OO. Na comparecencia perante os medios de comunicación tomaron a palabra Ramón Sarmiento, secretario xeral de CC.OO. de Galicia, Víctor Ledo, secretario xeral de CC.OO.-Industria de Galicia, Lola Santillana, secretaria confederal de Emprego de CC.OO. e Vicente Canet, responsable estatal de CC.OO. no sector agroalimentario. CC.OO. subliña a explotación laboral que implica esta práctica e o recorte na cotización á Seguridade Social que supón O secretario xeral de CC.OO. denunciou que "parte da clase empresarial crea ter dereito de explotación sobre a clase traballadora galega" e demandou a que a "calidade" non só se refira aos produtos, senón tamén ás condicións laborais. O sindicato lembrou o prexuízo que estas prácticas implican para os traballadores e traballadoras, con cotizacións moi inferiores aos e ás asalariadas, sinalando que a base mínima para os autónomos é de case 920 euros mensuais, dos que deben restar a cota da Seguridade Social de 275 euros mensuais, un pagamento que deste xeito aforran as empresas. Ademais, esta fórmula supón unha infracotización á Seguridade Social que prexudica ao conxunto da sociedade. Así mesmo, estes traballadores e traballadoras sofren outros prexuízos: "sen dereito á sindicación" pois teoricamente non son asalariados, "sen dereito á negociación colectiva", pois non se rexen por un convenio, senón por contratos mercantís, e "habitualmente sen información nin formación axeitada canto á prevención de riscos laborais". Neste senso Ramón Sarmiento subliñou que Galicia é unha "comunidade punteira cando falamos de fraude na contratación", pois os e as falsas autónomas neste sector chegan ao 40%, catro veces máis que o habitual no conxunto do Estado. En total, dos 4.000 traballadores, 1.500 están en situación de autoemprego. "Destacamos pola precariedade e pola temporalidade", dixo, instando ás empresas "que son bandeira no sector" a que tomen as medidas axeitadas para "desterrar do mercado de traballo esta figura fraudulenta". Lola Santillana destacou que en moitas empresas do sector en Galicia o 90 % do cadro de persoal está formado por persoas en réxime de autoemprego, é dicir, falsos autónomos. "Son traballadoras e traballadores totalmente desprotexidos", dixo, e salientou que CC.OO. traballará da man "coas verdadeiras cooperativas e os e as cooperativistas". Denuncia que nos últimos anos se está a producir no sector cárnico galego "a substitución de persoas con contratos indefinidos por outras subcontratadas mediante estas figuras fraudulentas" Pola súa banda, Vitor Ledo denunciou que nos últimos anos se está a producir no sector cárnico galego "a substitución de persoas con contratos indefinidos por outras subcontratadas mediante estas figuras fraudulentas". Ademais, engadiu que "traballadoras e traballadores con postos estables vense relegados e relegadas a ocupacións secundarias que poderían ser facilmente amortizables". Puxo como exemplo a factoría de Frigolouro no Porriño, que tiña uns seiscentos empregos estables e hoxe case a metade -uns 260- serían falsos autónomos de Servicarne.


Summary: Un bus urbano acolle a presentación de 'Música en branco', proxecto que recolle e difunde a memoria sonora do popular barrio coruñés da Agra do Orzán. Vídeo no interior.

"A cidade é un libro que se le camiñando", dicía Agustín Fernández Paz. Pero tamén é un territorio que se entende escoitando os seus sons, a súa música e recompilando súa historia cantareira. Iso é parte do que pretende o proxecto Música en branco: memoria da Agra do Orzán, presentado este luns na Coruña, unha intervención urbana que investiga, documenta, difunde e pon en valor a memoria musical e sonora deste popular (e populoso) barrio. Unha iniciativa que "explora o patrimonio inmaterial e subliña o valor comunicativo da música e a súa capacidade para xerar un tecido común". 'Música en branco' revela "o valor comunicativo da música e a súa capacidade para xerar un tecido común" "Rúa Barcelona, o Hong Konk galego, damos unha vida por un palmo de terreo... Polo si, polo non, especulación...", cantaban Xurxo Souto, Mangüi e Ángel Campos, un veterano veciño do barrio, no bus da liña 7, ese que une Monte Alto coa Agra, e que foi a sede dunha das múltiples iniciativas de Música en branco. Un programa de radio itinerante que terá máis capítulos e que sorprendeu os viaxeiros do autobús entre canción e canción tradicional e taberneira da Coruña, ao tempo que Souto facía un percorrido histórico e musical polas diferentes zonas da cidade que atravesaba o vehículo. Unha viaxe que espertou as lembranzas dos veciños, que arrancou os aplausos e os coros dos presentes e que suscitou debates como o das dúas señoras que discutín sobre por que o barrio dos Mariñeiros era coñecido tamén como "o das zocas" ao reivindicar así o ruído que os seus veciños facían antigamente con este calzado. O programa de radio itinerante no autobús urbano espertou as lembranzas musicais dos veciños e alentou debates sobre a toponimia popular da cidade "Sempre houbo moita música nas tabernas da Coruña, sobre todo cando algún bebía algo de máis", lembraba entre risas Ignacio Nóvoa, un veciño de 83 anos, que se atopou no bus urbano con melodías que lembraba da súa época máis nova e que celebrou un proxecto que lle espertou as lembranzas do espírito máis cantareiro da cidade á que chegou desde Pontedeume hai décadas. Música en branco leva meses traballando. Primeiro na recolleita de información sobre a contorna, os veciños e a súa relación coa música entre o que se inclúe a consulta de fontes docuementais e bibliográficas ou a realización de 60 entrevistas persoais. Agora, chega o momento de envorcar toda esa información en oito liñas de actuación que inclúen estas Barriografías de Xurxo Souto, un obradoiro de sendeirismo urbano ou as audioguías elaboradas polo colectivo Escoitar.org que permitirán percorrer o barrio ao son da súa memoria musical. "Un museo virtual a disposición de todo o mundo a través do seu móbil e de forma gratuíta", lembrou Julio Gómez, responsable de Sinsal, autor dun proxecto da Concellería de Cultura no marco de Urbana-C, Programa Integral de Rexeneración Urbana financiado tamén pola UE. "A Agra do Orzán convértese na primeira contorna barriografiada da historia", lembra Xurxo Souto "A Agra do Orzán convértese na primeira contorna barriografiada da historia", reivindicou o músico Xurxo Souto, que lembra o "centro de diversidade" que supón un barrio con 30.000 habitantes, 689 por hectárea, o de máis densidade poboacional de Galicia e un co maior número de habitantes por metro cadrado de España e Europa, onde se xuntaron desde "as melodías dos anos 70" chegadas cos emigrantes das comarcas limítrofes ata os sons africanos dos moitos cidadáns senegaleses que agora habitan a zona, pasando antes por ser a orixe do rock e do folk feito na cidade. O resultado: "unha experiencia inaudita" que contará tamén cun mapa sonoro do barrio a partir das microhistorias da música recollidas polo proxecto, unha memoria das mulleres do lugar ou unha exposición final no centro Ágora que culminará unha iniciativa que comezou no decembro pasado e que finalizará este outubro. "Será unha forma de fortalecer o diálogo entre a sociedade a través da música e tamén de coñecer máis exhaustivamente o barrio para darlle unha maior calidade de vida", explicou tamén a concelleira de Cultura, Ana Fernández, na presentación oficial no centro Ágora. "É a música ligada á socioloxía, como fonte de inspiración para recuperar o pasado e xuntar documentación para o futuro", engadiu Julio Gómez logo de que Xurxo Souto volvese reivindicar a riqueza musical dunha cidade que deu a personaxes populares como Canzobre ou Querelé da Silva, pero tamén a Pucho Boedo, Luar na Lubre ou Os Diplomáticos de Monte Alto.


Summary: Non é seguro que as primarias se vaian realizar finalmente esta fin de semana. A dirección da confluencia —informou o integrante da Comisión de Garantías Gonzalo Rodríguez en conferencia de imprensa— quer introducir novas medidas de seguranza no sistema. Os resultados das autorías encarregadas pola Comisión de Garantías, xa en mans deste órgano, apuntan a que dous membros do comité electoral, controlado polo sector crítico, si que terían accedido ao censo, a pesar de non teren autorización para o facer. Con todo, non hai indicios de alteración dos datos das persoas inscritas.

O responsábel da custodia do censo das primarias, Gonzalo Rodríguez, compareceu no serán desta segunda feira para dar conta aos meios das conclusións das auditorías encarregadas pola dirección da confluencia en relación ás supostas irregularidades habidas durante o proceso de votación das primarias, axendado para a fin de semana do 1 ao 3 de decembro e que foi suspendido por decisión da Comisión de Garantías da confluencia. As auditorías conclúen que si houbo accesos indebidos ao censo, sobre o que en teoría só se podía asomar o propio Gonzalo Rodríguez. Fontes do sector crítico relataron días atrás que en efecto integrantes do Comité Electoral consultaron o listado, mais que o fixeron en presenza do seu responsábel. Desde a dirección saínte, de maioría villarista, afírmase que houbo unha intrusión tal que durante 24 horas o encarregado da custodia dos datos non puido acceder a eles. Durante ese período as entradas no sistema teríanse producido sen a supervisión de Rodríguez. O informe dos auditores constataría, indicou Gonzalo Rodríguez, que "houbo entradas de persoas non autorizadas que verificaron unha serie de fichas". Alén diso, acrecentou, "accedeuse a dados confidenciais e a algún DNI", dixo o membro da Comisión de Garantías, en declaracións recollidas por Europa Press. En todo caso, as auditorías non detectan a existencia de modificación dos datos. Isto é, en principio a intrusión no listado non tería tido como obxectivo dar altas ou baixas de eleitores no proceso interno. "Non se pode probar que houbese ningunha modificación" do censo, afirmou Rodríguez, quen, porén, enfatizou que os dous integrantes do comité electoral accederon á relación das persoas inscritas "en contra do mandato do plenario, do da Comisión de Garantías e da autorización expresa do responsábel ante a Axencia de Protección de Datos". A pretensa conculcación das normas internas vai levar a Coordenadora de En Marea —órgano equivalente a unha executiva, de maioría villarista— a demandar a revocación dos dous integrantes do comité electoral que terían accedido sen autorización ao censo. Visto o visto, o custodio do censo anunciou que a dirección tenciona introducir novas medidas de seguranza que garantan a limpeza do proceso. Isto vai levar un certo tempo, o que deixa no ar a perspectiva de que as primarias se realicen esta próxima fin de semana.


Summary: As redes sociais alimentaron un novo activismo que o sistema persegue. A coñecida como lei mordaza, a reforma do Código Penal ou a Lei de Axuizamento Criminal recortaron a liberdade de expresión, mais non para todos os sectores da poboación por igual. Cóntannolo activistas en defensa dos dereitos civís no Sermos Galiza 267. Eis un extracto.

A liberdade de expresión na era dos chíos vese diminuída pola tendencia a resolver pola vía punitiva cuestións de toda natureza. A coñecida como lei mordaza –a Lei de Seguridade Cidadá aprobada en 2015 cos únicos votos a favor do Partido Popular e e con toda a oposición en contra– implicou un retroceso nos dereitos civís. Sancións económicas e declaracións perante a Audiencia Nacional son consecuencias dunha lei que recorta a liberdade de expresión, mais non en todos os sectores da poboación. Evidénciase a raíz do movemento popular a favor da independencia en Catalunya. Non se perseguen da mesma maneira as expresións incendiarias de fascistas que as opinións das persoas independentistas e mesmo das que, sen selo, defenderon a lexitimidade e participaron do referendo que tivo lugar o 1 de outubro. Nin mesmo socialmente. Á vista están as redes sociais. O avogado Nemésio Barxa, cunha ampla traxectoria en defensa dos dereitos e liberdades, advírtenos non só do recorte que sofre a liberdade de expresión, senón tamén da censura, "unha censura derivada do feito de que, dependendo do que escribas, estás exposto a recibir unha sanción". Alude, así, á lei mordaza, que "veu rematar con todo". "Antes había que ir ao Xulgado e alí se dirimían os delitos que podían darse –agora hai máis delitos dos que había– mais agora a sanción e gobernativa e iso complica o procedemento", explica. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 267 do semanario Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: A entidade da emigración asina o acordo co grupo BASA, que xestiona xa o hospital e ten dereito a adquirir o inmoble de cancelar a débeda da sociedade, que ascende a 40 millóns. A institución manterá un espazo no edificio e o control sobre a biblioteca, o teatro ou o panteón.

No Nadal de 2017, o Centro Gallego de Bos Aires celebraba unha asemblea de socios que activaba as negociacións para a venda da súa histórica sede e da xestión sanitaria. O grupo español Ribera Salud era o principal interesado na emblemática institución da emigración galega, que leva sete anos intervida polo Estado arxentino, acumula unha xigante débeda, asomouse ao precipicio da quebra, viu como se ía desmantelando o hospital e mantén impagos con centos de traballadores. O Centro Gallego evita a súa quebra cedendo a xestión sanitaria ao grupo BASA, que se compromete a pagar todas as súas débedas e ten a opción de quedar coa emblemática sedeAno e medio despois, e logo de ducias de xuntanzas e atrancos, o CGBA atopa por fin unha solución que evita a temida creba, mantén a atención sanitaria aos socios que aínda quedan e salva o importante patrimonio histórico e cultural de Galicia e da súa emigración que a entidade garda desde hai décadas. Pero queda, con case total seguridade, coa súa emblemática sede. O Centro Gallego asinou este pasado martes co grupo BASA (Buenos Aires Servicios de Salud) o contrato de xerencia da entidade sanitaria por un período de cinco anos con posibilidade de extendelo a 30, con opción de compra do emblemático edificio erguido por milleiros de emigrantes que formaron parte dunha institución con 112 anos de historia. O acordo foi aprobado por unanimidade na asemblea extraordinaria celebrada no Teatro Castelao. Nel aclárase que BASA asumirá o pagamento de todas as débedas do Centro Gallego, que segundo o responsable do grupo, Roberto Olmos, ascende a uns 2.000 millóns de pesos, uns 40 millóns de euros. Será cando se vaian cancelando os pasivos cando o inmoble poderá ser transferido ao grupo sanitario, que ten o dereito "exclusivo e irrevogable" durante eses 30 anos de adquisición da propiedade e que poderá "exercerse parcialmente en etapas". O grupo BASA asumiu este pasado mércores xa a xestión do hospital e anunciou que a primeira medida sería "pagar os salarios deste mes" para logo "poñerse ao día cos traballadores do Centro, uns 300 empregados, mediante un plan de pago". "A nosa prioridade é restablecer o máis axiña posible os servizos do centro hospitalario", insistiu Olmos, que anunciou a chegada de equipamento médico a unha entidade "practicamente desmantelada" e con medios "obsoletos". Ademais, os socios que aínda quedan na institución –uns 3.000-- poderán ser xa atendidos en calquera dos 18 centros que o grupo ten na Arxentina.A mutual do Centro Gallego cede a xestión da entidade sanitaria pero controlará o labor do grupo BASA e conserva, segundo os termos do contrato ao que puido acceder este diario, o dereito de "uso e goce" do primeiro andar do edificio e dun espazo con entrada independente. É alí onde está a histórica sala de xuntas e a sede do Instituto Arxentino da Cultura Galega, pero tamén mantén será o encargado do cuarto onde faleceu Castelao, o teatro, o edificio situado en Valentín Alsina e o gran panteón galego no cemiterio da Chacarita, sendo tamén responsable do seu "coidado e seguridade".A entidade dos emigrantes mantén o dereito de "uso e goce" do primeiro andar, do panteón da Chacarita ou do cuarto onde faleceu Castelao e mantén todo o patrimonio histórico e culturalO Instituto Arxentino da Cultura Galega, fundado en 1969 e continuador da antiga Comisión de Cultura, ocúpase da difusión da cutlura galega e da custodia do patrimonio cultural da institución. Porque o CGBA garda, por exemplo, medio cento de esculturas e estatuas, máis de cen pinturas de Seoane, Colmeiro, Castelao ou Maside, unha biblioteca de 20.000 volumes centrados no país, un teatro histórico de 400 butacas, un inxente arquivo fotográfico ou unha fonoteca con discursos de Otero Pedrayo, Blanco Amor e Cunqueiro.A emigración galega deixa de xestionar o seu hospital 112 anos despois de que se fundase o histórico Centro Gallego, que chegou a superar os 100.000 socios e onde naceron ou foron atendidos milleiros de descendentes de galegos. Ante a posibilidade de quebra, e da perda mesmo de todo o patrimonio cultural, os asociados optaron pola cesión da xestión durante 30 anos e a posibilidade de perder un edificio emblemático. A condición unánime era a de manter o control sobre todas as pezas históricas e todo o legado. A emigración galega deixa de xestionar o seu hospital 112 anos despois de que se fundase o Centro Gallego e case un século despois de inaugurar a súa sedeFundado en 1907, e logo de varias mudanzas en dez anos, o Centro Gallego adquiriu en 1917 o inmoble no que se empraza hoxe, na avenida Belgrano, en pleno centro bonaerense. Foron necesarios máis de 100.000 pesos, conseguidos grazas a unha subscrición popular entre a diáspora. Un ano despois comezou a obra que rematou en maio de 1920. Case un século despois, a emigración perde os seus dereitos sobre el. Pero a sede foi aumentando coa adquisición de inmobles contiguos. O Centro contaba nos seus inicios con 5.000 socios, pero a cifra foi imcrementándose ao tempo que o facían as doazóns nas colectas e festivais para completar un edificio de 34.000 metros cadrados. A obra rematou e foi inaugurada en 1941, logo de que anos antes, para a colocación da primeira pedra do Edificio Social, emigrantes trouxesen terra das catro provincias galegas. O número de asociados era xa de 70.00, que chegou nos 50 aos 120.000 asociados que gozaban dunha asistencia sanitaria envexada en toda a Arxentina.


Summary: Mediante unha análise pausada, o profesor Rubén C. Lois González explica cal é a situación actual da demografía na Galiza, achega un breve repaso histórico e explica por que é esta cuestión un problema a día de hoxe na sociedade galega, tremendamente avellentada e cunha densidade de poboación que decrece ano tras ano, cales son as causas e cal pode ser unha posíbel folla de ruta para reverter a situación actual con políticas demográficas reais.

A pregunta coa que debemos comezar resulta evidente. Por que a demografía é importante para nós? E as respostas favorábeis a destacar o coñecemento demográfico son varias. A primeira, se Galiza é unha lingua, un pobo e unha fala, estudar ese pobo, o número de persoas que o compoñen, as súas características internas e evolución recente resulta fundamental. Se coñecemos ben a poboación, podemos prever se esa comunidade será máis forte ou se enfraquecerá no futuro. Por iso, interesa facer un seguimento da natalidade e da mortalidade, das migracións, achegarse ao avellentamento ou á mocidade demográfica. Ademais, ao coñecer a estrutura de poboación podemos facer previsións sobre a dotación de servizos públicos. Cantos centros de día debemos abrir? Cantas gardarías?, e así nunha ampla lista. Habería moitas máis razóns para xustificar o liderado da análise demográfica, e só imos enunciar que esta permite estabelecer previsións sobre o mercado laboral, o número de futuros escolares e pensionistas ou o avance no abandono do rural, por citar tres moi evidentes. Para comezar un repaso sobre as cuestións demográficas, cómpre preguntarse cantos somos, cal é a poboación de Galiza. A resposta repítese nos últimos 40 anos, os galegos e as galegas que vivimos aquí sumamos entre 2,7 e 2,8 millóns de habitantes. A poboación total leva estancada desde 1981, se ben os efectos da crise económica e financeira do último decenio fixeron que moitos mozos e mozas emigrasen, e que o efectivo demográfico caese nos últimos anos até 2.698.365 habitantes en 2019. Se procuramos un amplo repaso histórico, cabe dicir que no primeiro reconto xeral da poboación e da economía da Galiza, o Catastro de Ensenada do século XVIII, a poboación galega era a metade da de agora, 1.2999.132, aínda que esta cifra sexa aproximada. No primeiro, censo de poboación, en 1857, chegamos a 1.776.879 habitantes, que foron 2.063.589 en 1900 e 2.604.200 en 1950. Isto é, o efectivo demográfico medrou vigorosamente na Galiza desde mediados do século XVIII a mediados do XX (a pesar duns intensísimos fluxos migratorios), comezou a aumentar pouco de 1950 a 1981 (só se gañaron 150.000 habitantes, no medio dunha segunda vaga migratoria) e estancouse desde esa última data, con tendencia ao decrecemento desde 2010. Por estas razóns, a Galiza perdeu peso de poboación de forma moi marcada no Estado español, pasando de representar 10,8% en 1900 a 9,3% en 1950, 6,65% en 2000 e só 5,65% en 2019. Temos menos significación demográfica, somos máis vellos e vellas, e acusamos as fondas pegadas das migracións pasadas e presentes. O efectivo humano da Galiza estivo bastante ben repartido entre as súas comarcas até o século XVII Segundo nos lembran os historiadores, o efectivo humano da Galiza estivo bastante ben repartido entre as súas comarcas até o século XVII. Nese momento, a chegada dalgúns cultivos como o millo desde América fixo que as maiores densidades pasasen a localizarse na costa e en fértiles vales de pouca altitude (o Ulla, o Ribeiro, as Mariñas etc.) fronte a un interior menos poboado. De feito, en relación a unhas medias de 30 ou 40 habitantes por quilómetro cadrado cara ao leste, nas bisbarras occidentais e do sur podían acadarse máis 60 habitantes por quilómetro cadrado, unhas densidades rurais moi altas, para as posibilidades tecnolóxicas do Antigo Réxime. Este rural superpoboado sempre será a orixe dunhas migracións seculares que foron masivas no século XVIII. Para as épocas recentes, a desigual distribución da poboación no territorio responde ao proceso de urbanización. Os galegos concentrámonos no Eixo Urbano Atlántico, que de Ferrol-A Coruña até Vigo e a raia con Portugal concentra máis de dous millóns dos 2,7 millóns de habitantes do país en 5.000-6.000 quilómetros cadrados. Os restantes 25.000 habitantes por quilómetros cadrados do territorio sofren serios problemas de despoboación, avellentamento e atonía económica, característica de boa parte do rural no presente. Este contraste entre a Galifornia (Galiza poboada e máis rica) e a Garizona (o rural interior) é un dos problemas demográficos máis importantes que debe enfrontar a nosa sociedade e que non deixa de agravarse. Como xa apuntamos, as migracións foron protagonistas da nosa historia demográfica recente e xustifican os serios problemas estruturais da poboación galega na actualidade. Neste senso, adóitanse distinguir varias vagas migratorias, comezando pola marcha de traballadores manuais a Castela ou a Portugal ao longo do XVIII, continuando co primeiro gran período de emigración a América no tránsito do século XIX ao XX, as migracións á Europa rica e aos territorios máis industriais do Estado español entre os anos 1950 e 1975, e a recente partida de mozos e mozas cualificadas cara ás rexións metropolitanas centrais do Estado e de Europa occidental desde 2010. Como consecuencia destes fluxos históricos, a Galiza presenta un marcado avellentamento demográfico: 25,2% da súa poboación fixo 65 anos e 8,8% os 80 en 2019. O avellentamento e a falta de perspectivas económicas para moitas persoas novas fai que a taxa de natalidade estea entre o 6 e o 7 por mil desde 2017 e que a de mortalidade se sitúe entre o 11,5 e o 12 por mil nas mesmas datas. Uns indicadores preocupantes dun país cunha idade media moi alta e con pouca vitalidade demográfica, condicionada por un mercado de traballo definido pola eventualidade dun bo número de empregos para a mocidade. As migracións foron protagonistas da nosa historia demográfica recente A última cuestión a tratar neste rápido repaso da demografía da Galiza refírese á estrutura socioprofesional da poboación e a outros atributos significativos do efectivo humano. O primeiro deles é a composición por sexo e podemos afirmar que hai máis galegas que galegos (51,9% fronte a 48,1%), xa que a súa esperanza é seis anos superior á dos homes (86,2 anos contra 79,8), nun contexto de avellentamento. Polo que se refire á poboación ocupada, está a dominar un sector terciario moi heteroxéneo como en Europa, se ben a poboación que traballa no agro e no mar sitúase ao redor de 6,5% (máis de 10% se incluímos todo o complexo agroalimentario) e ao redor de 24% encádrase na industria e na construción, unha porcentaxe superior á media estatal. Polo tanto, unha poboación vella, feminina, urbanizada e diversificada laboralmente define a Galiza actual, onde a taxa de ocupación é feble pola alta porcentaxe de pensionistas, tamén un infrarrexistro do traballo das mulleres (estimado en 50 ou 60.000 persoas), e non tanto pola importancia da poboación escolar e estudantil. Como resultado deste rápido repaso aos principais trazos da poboación galega, queremos subliñar que o coñecemento destes temas debe dar paso a novas políticas demográficas. Estas combinaranse coas sanitarias para garantir o mantemento dunha elevada esperanza de vida. Así e todo, o avellentamento positivo debería ser complementado cun rexuvenecemento demográfico por dúas vías: a retención de mozos e mozas mediante políticas activas de freo á emigración, e o fomento dunha inmigración ordenada de mozos e mozas de países menos desenvolvidos (que ademais reforcen a diversidade interna da Galiza). Estas accións contra o despoboamento cumpriría que se acentuaran nas comarcas rurais e do interior, onde ademais as medidas a favor da integración laboral de mulleres novas teñen que centrar moitas actuacións públicas. Por último, a emigración e a baixa natalidade combátense con políticas de emprego estábel e digno, e coa ampliación do alcance dos servizos públicos. Tamén estas medidas de gobernanza económica e social poden traducirse en políticas demográficas.


Un informe do Eixo Atlántico evidencia a disparidade de fortalezas e debilidades existentes na eurorrexión á hora de captar empresas estranxeiras"Os tempos de resposta ás questões administrativas e burocraticas são em media mais baixos na região Norte de Portugal por força do quadro legal nacional" mentres que "a Galiza tem vantagem competitiva na mobilidade pela existência do comboio de alta velocidade conectado com o resto da Europa". Esas son só dúas das diversas diferenzas detectadas nos incentivos ou obstáculos ao investimento existentes na eurorrexión recollidos nun informe do Eixo Atlántico de cidades de Galicia e o Norte de Portugal. O documento, elaborado por varios expertos investigadores e presentado este luns en Santiago, no marco dunhas xornadas de intercambio de experiencias, está pensado como unha guía para a captación de investimentos dirixida á trintena de cidades da eurorrexión socias do Eixo Atlántico, pero ao tempo que pon sobre a mesa as súas potencialidades, tamén evidencia as deficiencias nese eido."Falta política industrial" por parte das administracións supramunicipais competentes na materia, coincidiron en salientar desde a banda galega na presentación do documento o presidente do Eixo Atlántico e da Federación Galega de Municipios e Provincias (Fegamp), Alfredo García, e o alcalde de Santiago, Xosé Sánchez Bugallo. Pola súa banda José María Costa, rexedor de Viana do Castelo, municipio portugués que coordinou o informe por ser un exemplo de captación de investimentos, fixo fincapé na importancia de que as administracións non se centren só na atracción das empresas senón que as "acompañen" ao longo da súa presenza na eurorrexión para que os seus investimentos se manteñan no tempo.O informe salienta a primacía do Porto en conexións aéreas e a potencialidade de Galicia coa alta velocidade, ao tempo que contrapón volume e especialización nos portos portugueses e galegosO informe salienta que tanto Galicia como o Norte de Portugal destacan polo seu carácter exportador, especialmente nos sectores téxtil e da automoción, pola súa cobertura sanitaria e educativa ou por ser "das regiões mais seguras da Europa e do mundo", así como por presentar "um bom índice de integração de estrangeiros, fator fundamental á instalação de empresas internacionais" ou pola potencialidade dos seus idiomas.Porén, o documento deixa en evidencia as disparidades entre as dúas rexións en varios aspectos, como a menor conectividade aérea de toda Galicia en comparación co aeroporto do Porto, ou á inversa o maior atractivo de Galicia en materia ferroviaria pola súa inminente conexión coa rede de alta velocidade. En materia portuaria, o documento salienta a especialización dos portos galegos fronte ao volume de movementos dos portugueses."As cidades portuguesas do Eixo Atlântico apresentam uma maior competitividade em termos de incentivos ao investimento sobretudo nas valências que são da responsabilidade dos próprios municípios"O informe é especialmente crítico con Galicia no ámbito administrativo, no que salienta que así como en Portugal as cámaras municipais teñen importantes competencias en materia de atracción de investimentos, a este lado do Miño os concellos teñen menos marxe de actuación, residindo a iniciativa na Xunta ou o Estado. Nese eido, o documento sinala que "as cidades portuguesas do Eixo Atlântico apresentam uma maior competitividade em termos de incentivos ao investimento sobretudo nas valências que são da responsabilidade dos próprios municípios a saber: Acompanhamento individualizado dos potenciais investidores desde a primeira hora oferecendo também serviços de apoio á instalação da empresa e das pessoas; taxas e benefícios de incentivo fortemente competitivos; os tempos de resposta ás questões administrativas e burocráticas são em media mais baixos na região Norte de Portugal por força do quadro legal nacional."O informe tamén salienta outras moitas diferenzas entre Galicia e o Norte de Portugal á hora de resultar máis ou menos atractivas para as empresas estranxeiras, como a menor penetración en Galicia da banda larga en materia de telecomunicacións ou os maiores custos enerxéticos. Pola contra, en materia de lentitude da xustiza o informe reflicte disparidade nos dous países nos prazos de resolución dos conflitos comerciais ou empresariais en función do tipo de procedemento pero con importantes demoras nos dous casos que poden chegar aos 23 meses de media en Portugal para a resolución nos tribunais de reivindicacións da propiedade de débedas ou os 17 meses de media no caso galego para resolver cuestións mercantís.Na presentación do documento, o secretario xeral do Eixo Atlántico, Xoán Vázquez Mao, salientou que a orixe do informe foron diversas voces, que non identificou, que hai uns meses criticaron que Portugal estaba a incentivar a deslocalización de empresas de Galicia. Pola contra, o responsable do Eixo Atlántico salientou, en liña co afirmado por Bugallo e García, que "o que había era que Portugal ten política industrial e aquí non a hai", engadindo que Viana do Castelo, posta como exemplo de actuación desde as administracións públicas, "vai polo cuarto polígono empresarial e a única empresa galega que hai alí leva anos instalada". Nesa liña, os presentes instaron a unha maior cooperación entre Galicia e o Norte de Portugal para atraer investimentos de xeito conxunto e salientaron como nos encontros con posibles empresas candidatas a asentarse na zona a cámara municipal de Viana do Castelo invita a enxeñeiros das universidades do Porto e do Minho pero tamén da de Vigo.


Summary: A selección feminina e masculina debutarán a segunda feira, 29 de xullo, en Waterford.

A selección galega de fútbol gaélico debutará no Mundial de Irlanda contra dous vellos coñecidos: Bretaña, no caso da selección feminina, e Arxentina, na masculina. Ambos os dous encontros terán lugar a segunda feira 29 de xullo. No Mundial – que decorre do 28 de xullo ao 2 de agosto- toman parte 85 equipos de diferentes partes do mundo. A selección galega feminina enfrontouse a Bretaña no campionato de Europa do ano pasado e nun amistoso no marco do Festival de An Orient. Arxentina foi a equipa que derrotou a selección galega masculina na final do Mundial de Abu Dhabi en 2015. A selección galega masculina enfrontarase a outros 24 equipos onde destacan algúns tan fortes como Nova York, San Francisco, Francia, Canadá, Australia, Bretaña ou Arxentina. No feminino competirán 17 seleccións, destacando tamén as estadounidenses, Canadá, Rusia ou Francia, entre outras. O torneo estruturarase nunha primeira parte de liguiña onde os primeiros clasificados accederán logo á loita polo título mentres os demais pasarán a competir nas fases "Plate" e "Shield". Nos próximos días sortearanse os grupos. En 2015 a Gaelic Athletic Association (GAA) creou os xogos mundiais, que nesta terceira edición reúnen 85 equipos e máis de 1.200 xogadores e xogadoras de todas as partes do mundo. O evento acollerá unha fase "Irish" na que só xogan irlandeses que viven fóra de Irlanda e outra "Native" na que compite Galiza e outras seleccións formadas por deportistas non irlandeses.


Summary: Riotorto é un concello pequeno, de 1400 habitantes, que lle pon freo aos recortes sociais e mesmo, en tempo de crise, incrementa os servizos para a veciñanza. O seu alcalde, o nacionalista Federico Gutiérrez Estoa, mantén que en tempos tan duros cómpre desde as institucións públicas estar ao pé das urxencias da veciñanza e niso inviste boa parte dos recursos do concello.

No seu segundo mandato, Federico Gutiérrez Estoa (BNG) conseguiu que Riotorto sexa vangarda en programas como a Rede de Dinamización Local ou a xestión de novas iniciativas como "Receitas na casa". -Nestes seis anos que leva á fronte do goberno local, que cambios experimentou o concello de Riotorto? O primeiro cambio foi a democratización e a transparencia nos asuntos públicos. Riotorto é un concello rural, de 1.400 habitante, e o que pretendemos desde o inicio é achegar a veciñanza aos servizos, máis tamén o ocio. De especial importancia foi artellar a Rede de Dinamización Local, que funciona en todo o concello promovendo a participación de veciños e veciñas. -En que consiste a Rede de Dinamización Local? " De especial importancia foi artellar a Rede de Dinamización Local, que funciona en todo o concello promovendo a participación de veciños e veciñas". Tiñamos un conxunto de escolas unitarias sen lles dar uso e o que fixemos foi arranxalas e darlles vida. Contamos con dinamizadores que van todos os días atendelas nun horario establecido e alí fanse as actividades e ofréceselle á veciñanza un lugar onde se xuntar. O que percibimos é que contribúe a que as persoas saian das súas casa e á socialización da comunidade. Os propios veciños marcan a actividade que se vai desenvolvendo. Buscouse que se implicaran activamente no seu funcionamento. Son un instrumento para a participación veciñal, tamén para escoitar as propostas e as queixas dos veciños. A xente botaba ás veces toda a semana sen saír da casa e agora, con estas escolas abertas si que saen para se encontrar e falar. -Malia ser un concello pequeno, cunha poboación envellecida, Riotorto decidiu non cobrar axuda a domicilio. Que supón esa insubmisión ao repago? Cunha poboación tan avellentada a demanda de axuda no fogar é moita, é certo. A Xunta deixou de financiala, quedando así os concellos na estacada, co gasto feito e sen financiamento. Nós decidimos manter o servizo sen cobrar nada por el. En certa maneira, estamoslle a botar un pulso á Xunta, que quere que lle cobremos aos usuarios. "Mantemos o servizo gratuíto de axuda a domicilio malia a Xunta deixara de financialo" -Se de insubmisión falamos, páganlle a extra ás persoas que están empregadas no concello? Temos tres funcionarios e tres laborais que cobran as súas pagas extras. Aprobamos unha moción ao respecto e estamos pagando a través do complemento de produtividade. -O concello non tivo que facer recortes en servizos sociais? Defendemos a necesidade de manter e mesmo incrementar os servizos sociais. Puxemos, poño por caso, en marcha o programa "Receitas na casa" polo que unha persoa se encarga de xestionar as recetas dos veciños e veciñas que non teñen posibilidade de acudir á farmacia. Démonos conta de que a xente maior, que é a que máis medicamentos consome, non tiña transporte para ir pola súa propia conta buscar as medicinas e por iso xestionamos este servizo en coordinación coa farmacia do concello, que se presta a colaborar para facilitar o acceso. " Co programa "Receitas na casa" polo que unha persoa se encarga de xestionar as receitas dos veciños e veciñas que non teñen posibilidade de acudir á farmacia" -Como conseguiron que un concello tan pequeno teña servizo de fisioterapeuta e podoloxía? O obxectivo é loitar contra o despoboamento. Buscamos que en Riotorto se poida dispoñer do que se precise e, desta maneira, desde o concello fíxose a xestión para que se desprazaran profesionais uns días concretos e nós cedémoslle un local. Os veciños teñen posibilidade de sesións de fisioterapia e podoloxía a uns prezos especiais, polo acordo chegado co Concello. -En Riotorto ten a sede a Cooperativa de Labregos de Lugo. Por que se instalaron no concello? Polo apoio que desde o concello se lles deu para que montaran aquí a súa sede. Hai socios de Riotorto mais tamén doutros concellos limítrofes. Estanse ademais integrando algúns viciños novos á cooperativa. Recupéranse para a produción terras abandonadas e o máis interesante é que se está incorporando xente nova que pode atopar así unha saída en tempo de crise. "Cos mercados de tempada animamos ao consumo de produtos locais" -Outra iniciativa anovadora do seu goberno foron os mercados de tempada. Con que obxectivo foron creados? Son mercados que se desenvolven cada trimestre, segundo as estacións do ano. A idea era darlle saída a esa pequena produción que a xente ten da súa horta e a produtos ecolóxicos. Queriamos tamén dinamizar a hostalería local con estes eventos. Facemos catro ao ano, con bastante éxito de participación. Do que se trata con esta iniciativa é de convidar a consumir produtos locais. -Na páxina oficial do concello, unha das novidades é ter aberto un tanatorio público. Por que apostaron por crear ese servizo a custa do concello e non optar por un privado? Era unha demanda veciñal importante porque non dispoñiamos do servizo. Cada vez que había un morto tiñamos que ir a Pontenova e aproveitando o Plan E decidimos construír un pequeno que é un servizo gratuíto para a veciñanza de Riotorto. Cantos máis servizos públicos se habiliten con maior forza paramos a fuxida cara outros concellos máis grandes. "Cantos máis servizos públicos se habiliten con maior forza paramos a fuxida cara outros concellos máis grandes". -A Feira da Artesanía do Ferro chega a súa VII edición, Que supón no calendario anual de Riotorto? A artesanía do ferro é un potencial singular noso. Se Riotorto é coñecido é polos seus ferreiros. Contra o que acontece noutros concellos do país, aquí aínda quedan unha ducia en activo. Un dos nosos obxectivos é dignificar a profesión e elevar a autoestima dos ferreiros mais tamén dinamizar a economía, en especial, o comercio e a hostelaría local así como contribuir á promoción turística do Concello. Hai dous anos desenvolvimos un obradoiro de rapaces co obxectivo de incorporar xente moza ao oficio porque a idade media era xa avanzada e podía desaparecer. Incorporáronse dous rapaces e queremos que o oficio continúe vivo en Riotorto, mesmo que se reinvente conforme os tempos actuais. "A veciñanza emociónase ao se topar coa súa propia memoria". - Como se coida da memoria e a identidade nun concello tan pequeno? Nós vimos como o patrimonio se destruía. Cando un veciño morre ou cando unha casa cae vai canda el unha parte da nosa historia. Tentamos conservar a memoria e, por iso, nas escolas unitarias creamos micromuseos e fomos recollendo patrimonio, desde a tradición oral ata elementos etnográficos, históricos, musicais ou fotográficos. A veciñanza emociónase ao se topar coa súa propia memoria.


Summary: A dramaturga Vanesa Sotelo dirixe con Teatro Art'Imagem da Maia (Portugal) a peza Espécies Lázaro, unha obra en dous tempos, o século XVI e o XXI, e en dúas vertentes da lingua, a galega e a portuguesa, que se estrea esta terza feira na Quinta da Caverneira da Maia e da que poderemos gozar o 8 de xullo na Mostra de Teatro de Cangas.

"Unha comedia áspera e aceda", así define Teatro Art'Imagem a súa nova montaxe escénica, para a que contou coa autora e, nesta ocasión directora, Vanesa Sotelo (Cangas, 1981), e que leva por título Espécies Lázaro. Unha obra na que a canguesa reflexiona sobre a ruptura das fronteiras a través das raíces das linguas galega e portuguesa e que se interpreta no Auditorio da Quinta da Caverneira da Maia (Portugal), desde esta segunda feira até o 20 de xuño, en horario de 19 horas de terza feira a sábado e ás 16 horas do domingo. A montaxe, coa que se lle dá continuidade a case 40 anos de colaboración entre Teatro Art'Imagem e o teatro galego, formará parte do programa da Mostra Internacional de Teatro Cómico e Festivo (Mitcf) de Cangas, o próximo 8 de xullo. O elenco, constituído polos actores Davide González da Galiza, Pedro Carvalho de Portugal e Flávio Hamilton de Cabo Verde, non é obstáculo para que Vanesa Sotelo conte unha historia que "ten que ver coa memoria, co territorio e tamén coa muller", explica a Nós Diario, "e nun momento de ofensiva contra o medio ambiente, na que a procura de recursos verdes atenta contra o espazo natural, cheguei á raíz". Unha base que non é outra que a "situación extrema dunha tripulación en alta mar". Unha historia narrada dúas liñas temporais Davide González, Pedro Carvalho e Flávio Hamilton interpretan a dúas personaxes cada unha, por unha banda unhas mulleres no galeón San Xerome do século XVI e, pola outra banda, tres homes que realizan sondaxes do fondo mariño da Galiza co obxectivo de catalogar os animais e achar algunha "especie lázaro", aquela que se considera extinta máis nun momento volve ser vista. "En paralelo a esta situación extrema en alta mar, dunha tripulación do século XXI, o que vemos é a pose a través dos corpos dos actores dunha situación semellante coa que eu fantasiei e da que me apropiei, e á que me guiou o galeón San Xerome, que estaba capitaneado por Isabel Barreto, a primeira almirante da historia da navegación", relata Sotelo. "Achégome á figura de Barreto tentando investigar o territorio galego e o portugués, porque aínda que naceu en Pontevedra a súa familia era portuguesa e Álvaro Mendaña (capitán co embarcou na busca das illas Salomón) naceu no Bierzo...", engade. "De fondo está esta convivencia das linguas e das propias persoas que nun espazo reducido, neste caso dous barcos que navegan en paralelo en dous séculos diferentes, viven a mesma situación e deben soportar as emocións que os afectan". Refírese a dramaturga ao que acontece nos dous relatos de Espécies Lázaro: a historia do buque oceanográfico, no que logo de varias semanas de convivencia e unha enfermidade inesperada a tripulación comeza a amosar os seus prexuízos; e a do galeón San Xerome, que no Pacífico sofre a morte do seu capitán e toma o mando a súa viúva, Isabel Barreto, nunha embarcación coa tripulación minguada, sen víveres e sen auga. En ambos os casos se produce a anteparite, unha síndrome que experimentan as persoas confinadas no mesmo lugar durante moito tempo. Ensaio e montaxe marcadas pola Covid-19 A situación sanitaria provocada pola pandemia da Covid-19 retocou o decorrer desta montaxe. A súa estrea, prevista inicialmente no inverno de 2020, adiouse até o 13 de abril de 2021, unha data na que a situación sanitaria tampouco permitía a apertura dos teatros. "Iniciabamos os ensaios presenciais en xaneiro pero xusto cando iamos viaxar a Maia, Portugal fechou as fronteiras", lembra Sotelo. "Foi unha reinvención constante, fixamos os ensaios para o 25 de xaneiro pero non podiamos desprazarnos", conta a directora, así que "comezamos un traballo de mesa que durou até abril, tres meses de traballo virtual, de conversas sobre o texto, de construción de personaxes, de debate... Algo que foi moi, moi enriquecedor", sentenza. "Unha vez que puidemos traballar presencialmente había moitísimo labor feito e unha claridade moi boa do que quedaba por facer", explica a dramaturga que tamén lembra que "todas esas fronteiras que se nos foron levantando polo camiño conseguimos facelas desaparecer".


Summary: Eva Maquieira foi cesada como responsábel do servizo de Cirurxía Plástica do Hospital Álvaro Cunqueiro en marzo de 2020, xusto un día despois de publicar no seu perfil de Facebook unha mensaxe moi crítica coa Administración, a raíz dunha controvertida orde que recibiran da Xerencia —daquela ostentada polo actual conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña—: o persoal sanitario non debía usar máscaras cirúrxicas "para non xerar alarmismo". O TSXG vén de desestimar o seu recurso contra a decisión do Sergas de cesala e decidiu rachar o seu silencio atendendo as preguntas de 'Nós Diario'.

A doutora Eva Maquieira Gómez foi cesada como responsábel do servizo de Cirurxía Plástica, Reparadora e Estética do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo en marzo de 2020, poucos días despois de que se decretase o estado de alarma pola pandemia de Covid-19. Naquela altura os primeiros casos positivos saturaban uns hospitais que non estaban preparados para facer fronte á situación. Maquieira, que nunca recibira "amonestación ningunha, nin sequera un correo electrónico chamando a atención", publicou no seu perfil de Facebook unha mensaxe crítica cos responsábeis sanitarios da Administración na que sinalaba: "Fun criticada e reprendida polos meus mandos superiores por empregar máscaras cirúrxicas desde hai unha semana na miña actividade diaria no hospital, sobre todo en curas e consulta, onde é fisicamente imposíbel manter a tan pregoada distancia dun metro". A xerencia da área sanitaria —que ostentaba o actual conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña— cesouna fulminantemente do seu cargo ao día seguinte, alegando que se "negara" a acatar "as recomendacións sanitarias para evitar a propagación do virus", que daquela indicaban que o persoal sanitario non debía levar máscara "para non xerar alarmismo". —Comentaba o pasado sábado que, a pesar de que varios medios de comunicación difundiron a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) en relación ao seu caso, nin vostede nin o seu avogado recibiran aviso ningún. Xa se produciu esa comunicación oficial? Si, chegoume a última hora da tarde desta segunda feira, cando ma enviou o meu avogado. Os xornais publicárono o sábado, mais eu non souben nada até a segunda feira. A sentenza confirma o que xa transcendera, que se desestimou o recurso de apelación. —Que valoración fai deste fallo xudicial? Non me recoñezo na persoa que eles [o Sergas] describen. Teño a impresión de que unicamente tiveron en conta [as e os xuíces] a imaxe de min que aportou o Sergas, da miña falta de idoneidade para o posto, que non cumpría coas miñas funcións... Todo iso son mentiras e así o demostrei no Xulgado de Primeira Instancia de Vigo, mais o TSXG non o reflectiu, non o tivo en conta e semella terse limitado a transcribir a versión do Sergas, e sobre esa versión emitiron o seu fallo malia que hai datos de xestión que corroboran os meus argumentos, e levei dúas testemuñas ao xuízo... Son cuestións facilmente demostrábeis. De feito, é estraño que non se publicara tamén a sentenza do xulgado de Vigo, cuxa sentenza tamén desestimaba o meu recurso no que atinxe ao cesamento, porque aí tamén entra o tema da provisionalidade desa praza e eu enténdoo. Mais non saían [desde o Sergas] tan ben parados co intento que fixeron despois de desprestixiarme profesionalmente e dar unha versión de min que non era certa. O xuíz de Vigo censura a actuación do Sergas pola "innecesariedade en manchar a imaxe profesional da recorrente agregando outra motivación ficticia ao cesamento e mesmo outorgando gratuíta publicidade cunha nota de prensa que máis ben parecía conseguir un obxectivo aleccionador e impropio". —Foron moi diferentes, polo que comenta, a sentenza do TSXG e a anterior do Xulgado de Primeira Instancia de Vigo... A sentenza do TSXG fixo fincapé en que eu, por ser xefa de sección e ter un cargo de responsabilidade, debería ter sido especialmente comedida á hora de expresar publicamente os meus pensamentos, e que debería actuar con lealdade e responsabilidade no exercicio das miñas funcións estreitando lazos, sobre todo, coa Xerencia e a Dirección do hospital. Mais teño claro que, en plena pandemia, a miña responsabilidade e lealdade estaban cos meus pacientes, a familia e as e os compañeiros que traballaban arreo na primeira e a segunda liña. A eles era a quen realmente me debía e non a quen vai ditando normas e protocolos cambiantes, moitos sen base cientifica, como o que me achacan, que non debiamos usar a máscara cirúrxica porque alarmabamos á xente, ou mesmo que non sabiamos usala... Iso díxomo o xerente na reunión na que me cesou, cando eu levo 25 anos traballando en quirófano. O Sergas fala en xeral de que saltei protocolos, mais esa foi a norma que incumprín. E denunciabámolo todos, teño compañeiros xefes de servizo que dicían xusto o mesmo, mais no hospital, mentres eu o publiquei en Facebook e fun a 'cabeza de turco'. Mais a meirande parte pensabamos e sufriamos o mesmo. —Fai fincapé en que "ostentar unha xefatura non implica ficar mudas". E non só o digo eu, tamén o Tribunal Constitucional (TC), que recoñece que todos os postos de libre designación, como o meu, igual que para nomear unha persoa tes que ter unha motivación profesional e non chega con que te caia ben, para cesala tes que argumentar de forma profesional. Non é, ou non debería de ser, unha cuestión persoal ou de afinidades politicas; hai sentenzas ao respecto, non só o digo eu. Non debemos sentir que estamos amordazados e amordazadas por ostentar un cargo con responsabilidades; ao contrario, somos máis responsábeis aínda para facer as cousas ben. —Vostede afirma que nunca antes recibira amonestación ningunha e, de súpeto, é cesada após facer un comentario crítico en público. Foi así, ao día seguinte estaba cesada. Nunca recibira ningún expediente ou correo chamándome a atención, nin por escrito nin en persoa, en cinco anos que estiven na xefatura e outros dous como coordinadora previamente. Ao contrario, teño correos de Félix Rubial [ex xerente da área] parabenizándome polo bo manexo da axenda, por colaborar con ONGs humanitarias en África... Iso é demostrábel e teño correos que o acreditan e nos que non din nada malo. E, por outra parte, tampouco vexo lóxico que manteñas tanto tempo no cargo unha persoa que non consideras válida. Non tiñan problema ningún para botarme se non estaba facendo un bo traballo, pero foi impecábel... Até que fixen esa publicación. —Fátima Nercellas, Javier Castrillo... O seu non é o único caso recente no que o Sergas cesa unha persoa crítica coa Administración. Todos e todas as que valoramos máis a ética profesional e priorizamos a saúde dos pacientes e dos nosos compañeiros, cando facemos unha crítica que non lles gusta rapidamente intentan solucionalo para quede en nada. E ademais mentindo, dando unha imaxe túa que non é verdadeira. A xente que me coñece tampouco me ve recoñecida nesa versión que difundiu o Sergas sobre min. —Ve certas semellanzas entre o seu caso e, por exemplo, os da doutora Nercellas e o doutor Castrillo? Hai unha pequena diferenza, que a min non me abriron nin tan sequera expediente ningún. Podes dicir o que queiras, mais as cousas non chega con dicilas, hai que demostralas, e non poden. Desmóntase todo o que eles alegaron sobre a miña traxectoria profesional, que para min era a parte máis importante. O cesamento da xefatura podo asumilo porque había unha perda de confianza mutura e eu estaba aí de forma transitoria, malia que se demorase máis do previsto. En definitiva, podo admitilo, e de feito a cousa ía quedar aquí, mais logo de ver as declaracións que fixeron nos xornais aos poucos días atacándome xa no eido profesional... Aí decidín facer algo, porque até certo punto case acataba a decisión e non pensaba reclamala, mais cando dubidan de min... E eu, en cambio, non fixen absolutamente ningunha declaración a pesar de que me chamaron de todas partes. Daquela estabamos en estado de alarma e bastante tiña co meu traballo, pero aí decidín que non podía permitir que me atacasen profesionalmente cando sempre fun todo o contrario do que eles din. A dignidade e a ética son moi importantes. —Ten previsto recorrer esta nova sentenza? Aínda hai opción de presentar un recurso de casación, mais teño que falalo co meu avogado. O tempo vai pasando; dous anos xa, e isto non avanza moito. Non teño decidido aínda se seguirei adiante ou non.


Não sei se é dor, vergonha ou nojo o que sinto perante as imagens da massa de seres humanos reclamando nas fronteiras de Europa uma oportunidade de vida. Agora já não petam apenas às portas da Europa do Sul. Toda Europa é atingida polas vozes de milhares de pessoas que reclamam um asilo, um acocho, um pobre arrimo. Escuto o presidente da Junta da Galiza oferecendo lugar para quinhentas dessas pessoas na Galiza. Quer colaborar com o seu presidente, o senhor Rajoi, que anda a regatear com a senhora Merkel sobre o numero de asilados que Espanha pode acolher. Reconheço que isso é mais que nada. «Menos é uma pedra!». Está bem ter dado este passo. Mas, deveriam ser mais generosos. Ou mais justos, quiçá? Apoio que a Galiza seja lugar de acolhida. E, ainda, reclamo pola minha vez: «Venham para cá!». Temos terra sem trabalhar. Temos escolas fechadas por falta de crianças que as ocupem. Temos aldeias com casas a cair por estarem valeiras. Venham para cá! Temos um País que esmorece de velho e vocês são jovens, fortes e com vontade de viver. Eis o meu chamado. Venham para cá! Temos um País que esmorece de velho e vocês são jovens, fortes e com vontade de viver. Eis o meu chamado. Possivelmente esta não seja uma solução ao problema, porque toda essa gente quereria melhor viver no seu país. Mas não podem, porque na sua casa as armas estão em plena atuação. Cantam seguido um cantar terrível: o cantar da morte. É que as armas só valem para uma cousa se são usadas: matar. Mulheres, homens, meninos… Para isso foram compradas. As armas que a Europa fabricou e vendeu a esses países que agora abandonam os seus habitantes. Porque estão a ser utilizadas contra eles. Para que as haviam de comprar se não? Já se sabe, as máquinas que não se utilizam estragam-se. Caducam. Enferrujam-se. As fábricas europeias (entre outras) enriqueceram-se com a venda dessas armas. Todas essas pessoas que fogem da morte não são massa. São seres humanos. Como eu, como meus filhos e meus netos. Como as minhas vizinhas e os meus colegas. Todas essas pessoas que fogem da morte não são massa. São seres humanos. Como eu, como meus filhos e meus netos. Como as minhas vizinhas e os meus colegas. Só que aqueles tiveram que fugir. Com o posto, como se foge quando as bombas estouram no teito da tua casa. Como se foge quando as esquadras da morte andam à tua procura de noite. Quando os canhões falam a sua linguagem mortal. Agora são uma grei de sem papéis. Não o eram quando tinham casa, profissão, amigas, vizinhas, colegas da escola, companheirinhos de jogo, namoradas e namorados. Mas agora sim. Não têm os papéis necessários para serem considerados/as cidadãs, sujeitos de direito. E por isso podem ser encarcerados/as ou metidos/as em campos de confinamento. Como acontecera com os/as republicanos/as espanhóis fugidos na França, ou presos/as em campos de concentração nazistas. Os nossos governantes andam a regatear qual o numero de seres humanos é que vamos acolher. E isso tudo não é mais que uma miséria que recende a podre e vergonha. E, entre tanto, nós, das nossas casas, olhamos assustadas as imagens dos naufrágios de barcas feitas para o lazer. Brinquedos de praia transformados agora em esquifes de morte. Em cadaleitos incháveis. Nós, da segurança dos nossos lares, emitimos um profundo e ruidoso silêncio sem sabermos bem que outra cousa podemos fazer. Olhamos este país velho, abandonado, ardente e progressivamente mais improdutivo. E ainda choramos. Por eles e por nós. Porque o mundo está mal repartido. Porque a compaixão e a fraternidade não são a norma. Porque os nossos governantes andam a regatear qual o numero de seres humanos é que vamos acolher. E isso tudo não é mais que uma miséria que recende a podre e vergonha. SILÊNCIO! Silêncio, Silêncio, Silêncio! Um barulho de silêncio Traspassa a consciência e o ar. E a minha alma grita: Silêncio! Silêncio!. Um laiar fundo e surdo Sai-me do dorido peito: Silêncio, silêncio, silênciooo! Meu irmão está preso. Nenhum delito tem feito Apenas, não ser deste País Do culpável silêncio. Silêncio, Silêncio!! Da sua garganta seca Como poço piago preto Quer sair um berro. Triste lamento! Ficou deitado na areia seca, Até esvair-se no vento. Já vai voando no ar órfão e ausente Dos ouvidos surdos, Dos braços inermes, Da ausência silente. Silêncio! Silêncio! Silêncio.


Summary: Benito Portela, rexedor sadense, e Ana Pontón, voceira nacionalista, piden ao presidente do Goberno central o "exercicio inmediato de accións xudiciais" para "reverter o Pazo de Meirás ao patrimonio público"

Por terceira vez xa nos últimos seis meses, o alcalde de Sada, Benito Portela, reclámalle a Pedro Sánchez o "exercicio inmediato de accións xudiciais" por parte do Goberno do Estado para "reverter o Pazo de Meirás ao patrimonio público". A só unhas semanas para que as Cortes se disolvan, o Concello sadense insiste, "ante o desinterese" do Executivo, e esixe "celeridade" para a presentación da demanda xudicial civil que permita a recuperación das Torres. Portela envía outra carta o mesmo día na que o fai a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, que manda tamén unha misiva emprazando a Pedro Sánchez a "interpoñer antes da convocatoria de eleccións e disolución das Cortes a demanda xudicial para reclamar o Pazo de Meirás". O alcalde de Sada pide a Sánchez o "exercicio inmediato de accións xudiciais" para "reverter o Pazo de Meirás ao patrimonio público"A inminencia dos comicios e o incerto futuro político levaron o rexedor e o BNG a insistir na demanda de "accións legais, administrativas e xudiciais que procedan". Portela reclama ao Goberno do Estado que actúe "consonte o indicado na conclusión final do Informe da comisión de expertos nomeada polo Parlamento de Galicia", tal e como se acordou no pleno da Cámara o verán pasado. "A incorporación do Pazo de Meirás ao patrimonio público é unha demanda moi maioritaria na sociedade galega e nas súas forzas políticas. A propiedade aínda é hoxe un símbolo da ditadura franquista que practicou o espolio e a represión dun xeito brutal", destaca o rexedor, que entende que "non se pode agardar máis" a poñer fin á "vergoña e ao anacronismo histórico de que a familia do ditador siga a detentar esta propiedade". O alcalde de Sada indica que o Goberno do Estado débelle "dar o mesmo interese político e urxencia ao Valle de los Caídos e ao Pazo de Meirás. "Concordo en que hai que exhumar a Franco, pero tamén retirar os seus herdeiros do Pazo. Dupla retirada, por hixiene democrática e respecto á memoria histórica", insiste. Desde o BNG, Ana Pontón pide poñer "punto final" aos privilexios da familia do ditador e considera "unha prioridade" que a Casa Cornide, o Pazo e as estatuas do Pórtico da Gloria -as que en primeira instancia unha xuíza considera propiedade dos Franco-"retorne ao patrimonio público galego". Pontón lembra que dous informes e acordos unánimes de varias institucións instan o Estado a actuar para recuperar o Pazo para o públicoPontón lembrou que existen dous informes, un encargado pola Deputación da Coruña e outro a cargo da propia Xunta, que advirten da ilexítima propiedade do Pazo por parte dos Franco, así como acordos unánimes en diferentes institucións galegas que reclaman a acción xudicial do Estado para recuperar as Torres. Para Pontón, a recente sentenza sobre as estatuas do Mestre Mateo demostran que "a sombra do franquismo é moi alongado" e que ten "algún brazo no poder xudicial". Ao tempo, o portavoz parlamentario do PPdeG, Pedro Puy, tamén reclamou que no ámbito "simbólico" se establezan as accións pertinentes para que o Pazo de Meirás pase a ser de titularidade pública e manifestou o seu desexo a que "se saiba algo" das Torres antes das eleccións xerais. Fernández Leiceaga cualifica de "oportunismo" a petición do BNGAdemais, nunha rolda de prensa posterior a todas estas declaracións e peticións, o voceiro parlamentario do PSdeG, Xoaquín Fernández Leiceaga, cualificou de "oportunismo" a petición do BNG aínda que recoñeceu que a recuperación do Pazo é "un proxecto moi importnate". "Non sei se isto significa un propósito de emenda do BNG. Os seus socios nas eleccións europeas son os principais responsables de que a lexislatura se acurte. Claro que hai proxectos moi importantes para Galicia que estaban en marcha pero agora ponse en risco porque a lexislatura termina", subliñou Leiceaga en referencia a ERC e Bildu. "Se Pedro Sánchez continúa no Goberno tras as eleccións, poderá terminar as tarefas pendentes", rematou.


Summary: O sector agroalimentario de Galiza depende dos produtos e materias primas procedentes do exterior. Esa é a principal conclusión que se extrae do último informe da Secretaría de Estado de Comercio. Debruzámonos sobre este tema no Sermos214. Eis un avanzo.

Desde tempos inmemoriais, unha das críticas –para outras persoas son simples diagnósticos- que se fan ao sector primario galego ten a ver coa súa cativa capacidade para se afortalar internamente a través da consolidación dun mercado interior sólido e da organización inequívoca da súa infraestrutura produtiva. Hai certa verdade nesa afirmación, mais por si mesma non é quen de explicar o gran problema do sector primario galego, abafado polas decisións que emanan da Unión Europea –o lácteo e as cotas de peixe son só dous exemplos, aínda que ben dramáticos- e tamén pola súa incapacidade para posicionar ben os seus produtos nun mercado mundializado. Efectivamente, hai síntomas que indican que o sector primario galego non está todo o desenvolvido que debese e que o peso na súa economía das actividades profesionais que se tiñan por referentes non é tan determinante como semella. Ou, cando menos, que a dinámica dun mercado globalizado non favorece en absoluto os intereses do tecido produtivo primario propio. A priori –os dados obxectivos non deixan lugar a dúbidas- a pesca e mais a agricultura teñen unha importancia vital na economía galega. Entre ambas as dúas representan o 4,6% do Produto Interior Bruto e empregan máis de 71.000 persoas, segundo os dados do Instituto Galego de Estatística. Non é, porén, Galiza a comunidade autónoma co sector primario máis importante. En CastillaLa Mancha, cun 6,7%; Extremadura, cun 5,6; Aragón, cun 5,2%; La Rioja, cun 4,9% e Andalucía, con só unha décima menos, o peso da agricultura e a pesca –no caso dos territorios costeiros- na súa riqueza é maior. Mais a realidade dos números di que mesmo naqueles produtos máis vencellados á economía local existe unha forte dependencia no subministro de materias primas ou de produtos procedentes da transformación das mesmas. É dicir, a balanza comercial dos alimentos ou materias primas que con maior intensidade se identifican co modelo produtivo galego é negativa. Esta é a principal diferenza de Galiza en relación co resto dos territorios cun peso do sector primario igual ou superior ao 4% dos seus respectivos PIB. A reportaxe completa podes lela no Sermos Galiza nº214, xa na nosa loxa


Summary: Foron 18 casos máis en 24 horas na Galiza que xa conta con 23 aulas en corentena.

Os casos activos nos centros educativos galegos volven aumentar, en 18, até o total de 421 positivos. A incidencia da pandemia da Covid-19 nas comarcas de Ourense obrigou ao fechamento da Escola Infantil María Ana de Celanova, tras un positivo. A clausura deste centro provocou que a cifra total de aulas en corentena en toda Galiza aumente en dúas, até as 23, segundo os datos diarios achegados polas consellarías de Educación e Política Social, actualizados esta sexta feira. Maior incidencia nas comarcas de Ourense As comarcas de Ourense, no ámbito escolar, contan con 158 positivos activos (+15), oito aulas en corentena (+2) e unha escola infantil fechada, a de Celanova. Este centro convértese no segundo en fechar na Galiza por contaxios desde o inicio de curso. O primeiro foi o Colexio Plurilingüe Calasancio de Pontevedra, que ao comezo de setembro detectara oito positivos entre o seu persoal. No parte deste sábado, contabiliza dous contaxiados. Á listaxe das comarcas de Ourense súmanse outros sete colexios, catro deles na capital (CEPR ART Ourense, CEIP Vistahermosa, CPR Santo Cristo e CEIP A Ponte, cun caso cada unha), un en Bubiá (CEIP Plurilingüe Virxe do Camiño, que suma un contaxio), outro en Verín (CPR Plurilingüe, cun infectado) e outro en Xinzo de Limia (o CEIP Carlos Casares, con dous casos de COVID). Con todo, en ningún deles houbo que ningunha aula en corentena. En canto ao resto de áreas, os contaxiados baixan nas da Coruña, que contabiliza 74 (-6) e dúas clases fechadas; e as de Lugo, con 27 (-4) casos relacionados con centros e ningunha unidade clausurada. Pola contra, os casos activos da Covid-19 na comunidade educativa soben en Ferrol, con 10 positivos (+2) mais ningunha aula fechada; en Compostela, con 58 infectadas (+6) e seis (as mesmas) clases en corentena; nas de Pontevedra, con 43 casos (+2) e unha unidade clausurada (sen cambios); e en Vigo, con 51 (+3) contaxios e seis aulas fechadas. s datos facilitados pola administración non representan unha instantánea precisa sobre o volume de novos contagios, ao limitarse a trasladar os que permanecen en activo e non concretar as altas nin os positivos que se engaden ao montante respecto ao parte anterior. Novos centros con contaxios Na comunicación desta sexta feira, a Xunta informa de 25 novos centros que rexistran un total de 26 casos de coronavirus, ademais de clausura da escola infantil de Celanova. Na área da Coruña, como novas incorporacións á listaxe está o CEIP Ramón Otero Pedrayo, mentres que en Ferrol rexistraron infectados o EPAPU Santa María de Caranza e o CEIP Esteiro. Así mesmo, na área de Compostela, incorpóranse o CEIP Xesós Golmar de Lalín, o CEIP Ramón de Artaza de Muros, o CEIP Santa Irene de Porto do Son, o CPI de Pontecesures, o CPR Manuel Peleteiro, o IES Arcebispo Xelmírez I da capital galega, o CMUS Profesional de Santiago e o CPI Plurilingüe de Vedra. Na área de Pontevedra, aparecen como novos centros o CPR Plurilingüe Sacro Corazón de Jesús, mentres que na área de Vigo están o CEIP Plurilingüe Manuel Sieiro de Crecente, o CEIP Plurilingüe Mestre Ramiro Sabell Mosquera de Ponteareas, o CEP Plurilingüe Pedro Caselles Beltrán de Tomiño e o CIFP Manuel Antonio da cidade olívica. Como centros con maior número de positivos de toda Galiza están o CPR Plurilingüe María Auxiliadora (11), o CPR Plurilingüe Santo Anxo (8), o CPR Santa Teresa de Jesús (8), o IES O Ribeiro de Ribadavia (7) e o CPR Plurilingüe Luís Vibes (subiu de 3 a 7 casos nun día), todos eles na área de Ourense. Tamén contan cun número importante de casos o IES Antón Alonso Ríos de Tomiño, que en 24 horas pasou de 2 a 7 casos.


Summary: Un asesor do ministro de Interior ucraíno anunciou o asasinato cualificándoa Vlodymyr Struk de "traidor", e xustificou o xuízo paramilitar ao que foi sometido.

Vlodymyr Struk, alcalde de Kreminna, unha das principais cidades da zona de Luhansk, foi axustizado na pasada terza feira presuntamente por un grupo de paramilitares, despois de que o secuestraran no interior do seu fogar. A guerra en Ucraína, en directo Struk manifestouse desde o comezo da ofensiva rusa en solo ucraíno a prol de que o Goberno ucraíno negociase co Goberno ruso para pór fin aos bombardeos dos batallóns ultradereitistas na zona do Donbás. "Un traidor menos de Ucraína! Vladimir Struk, deputado do Consello Rexional de Luhansk, foi atopado asasinado" Na pasada terza feira, un grupo de paramilitares entrou na súa casa mentres se atopaba coa súa muller, e foi levado pola forza. Un día despois, o seu cadáver apareceu nunha zanxa próxima a Kreminna, cun disparo no corazón. O asesor do ministro de Interior ucraíno, Anton Herashchenko, foi quen confirmou o asasinato do alcalde de Kreminna nas súas redes sociais, ao que cualificou de "traidor" ao pobo ucraíno. Xuízo paramilitar Segundo explicou Herashchenko, Struk foi secuestrado por un grupo de "patriotas descoñecidos" que o someteron a un xuízo paramilitar e o condenaron a morte, pena que foi aplicada mediante o fusilamento do representante público. "Un traidor menos de Ucraína! Vladimir Struk, deputado do Consello Rexional de Luhansk, foi atopado asasinado", sinalou o asesor ucraíno. Zelenski nomea gobernador de Odessa un militar que comandou os bombardeos de Luhansk Vlodymyr Struk posicionarase a favor da independencia da República Popular de Luhansk despois do golpe de Estado de 2013 en Ucraína. Foi un dos representantes políticos que declarou esta independencia, e nas últimas semanas pedira axuda ao Goberno ruso ante os bombardeos ucraínos no Donbás.


Como xa sucedera no inicio das carreiras electorais de 2012 e 2016, os servizos de comunicación do PP galego víronse obrigados a saír ao paso das primeiras noticias en medios de fóra de Galicia, comentarios en internet e chanzas de líder doutras formacións políticas a respecto do difícil que resulta atopar as siglas do partido nas súas primeiras imaxes da precampaña dos comicios galegos do 5A. Non foxen das siglas, aseguran mentres o seu líder, Alberto Núñez Feijóo, di non ser candidato "dun partido".Como xa sucedera no inicio de anteriores carreiras electorais, o PP viuse obrigado a asegurar que non está a ocultar as súas siglas; alén disto, a aposta é identificar o candidato Feijóo con "Galicia" e co seu goberno, por riba dos partidos"No escondemos nuestras siglas, al contrario. Las defendemos", reiteraron as contas oficiais do PP este martes para retrucar ás novas que identificaron cun cartel electoral -malia non selo- o fotograma final do seu primeiro vídeo de precampaña. Nel, como no acto de proclamación da candidatura de Feijóo e en practicamente todos os materiais do partido dende a estrea da súa nova imaxe corporativa en setembro de 2019, o logotipo do PP fica reducido á mínima expresión, a modo de pequeno superíndice sobre a palabra Galicia, escrita cunha tipografía semellante á da marca-país que a Xunta utiliza dende 2011.Porque, alén da cuestión das aparición ou non das siglas no cartel electoral no momento en que o PP o presente -en 2012 acabaron figurando nun lugar secundario baixo o lema Vota Feijóo e en 2016, nun minúsculo espazo nunha esquina mentres o protagonismo era para o lema Feijóo. En Galicia si-, as mensaxes do líder dos populares dende a convocatoria electoral van encamiñadas a tentar facer ver que non é candidato "dun partido".Catro anos despois de reiterar que en realidade, é "militante de Galicia", Feijóo aposta agora por presentarse como sinónimo do Goberno galego. Máis que o PP, vén dicir, quen se somete ás urnas é a Xunta. E enfronte, diversos partidos políticos. O "multipartito", en verbas dos populares, fronte a un candidato sinónimo de "Goberno" e de "Galicia".Sobre un escenario practicamente idéntico ao utilizado polo BNG na campaña de 2009, Feijóo dixo ser "libre" de partidos nun primeiro mitin de precampaña sen Casado nin ningún outro membro da dirección estatal do PPEstas son as ideas forza que o actual presidente e aspirante á reelección expuxo na proclamación da súa candidatura, un mitin en Vigo no que o escenario representaba unha enorme bandeira galega cun deseño practicamente idéntico ao utilizado polo BNG na campaña de 2009, tras a que Feijóo conseguiu acceder á Presidencia da Xunta por primeira vez. El é un candidato "libre", non é "refén de ningún partido", proclamou dende o atril co lema Galicia é moito, o mesmo que utilizou o pasado decembro no vídeo co actor Luís Zahera difundido polo PP. Nese atril podíase distinguir tamén o Galicia corporativo do PP, o que lembra ao da Xunta, e o logotipo partidario resultaba imperceptible nun acto ao que non acudiu nin Pablo Casado nin ningún outro membro da dirección estatal da formación conservadora.Vinte e catro horas despois, na Feira do Cocido de Lalín, o candidato afondou na idea. O que quería dicir, explicou a preguntas da prensa, é que non é "un candidato dun partido" e moito menos "dun conxunto de partidos" porque é "un candidato de goberno". Resulta "lóxico", cre, que tras tres mandatos se presente como candidato "para gobernar" e non "dun partido", reiteraba este martes nunha entrevista en Telecinco.Caballero: "Aínda que queira agochar as siglas, Feijóo leva o PP gravado na fronte; o voto ao PP é a Casado, Álvarez de Toledo e Aznar"Pouco despois, o líder e candidato do PSdeG, Gonzalo Caballero, agarrábase ás palabras do popular. "Aínda que queira agochar as súas siglas, Feijóo leva o PP gravado na fronte" e por iso, cre o socialista, o electorado terá en conta o 5A que "o voto ao PP é o voto a Pablo Casado, a Cayetana Álvarez de Toledo, a Aznar, ao PP que dirixe unha estratexia de confrontación retrógrada e reaccionaria en alianza coa ultradereita de Vox"Postos para Ciudadanos nas listas, pero sen coaliciónA tese de non ser candidato "dun partido" nin responder ante partido ningún sérvelle tamén a Feijóo para desbotar a coalición con Ciudadanos que a formación reclama dende hai semanas para Galicia, Euskadi e Catalunya e que este mesmo martes Inés Arrimadas defendeu sen éxito ante Pablo Casado en Madrid. "Non" á coalición e "non" á proposta lanzada este mesmo martes pola voceira de C's en Galicia, Beatriz Pino: listas únicas cos dous logotipos e baixo o liderado de Feijóo.Ciudadanos dá por feito que o PP galego si está a ocultar as súas siglas e di "confiar" en que sexa para "apostar por unha coalición" con elesDende Ciudadanos, precisamente, apelaban á cuestión da aparición ou non das siglas nas imaxes preelectorais do PP galego para reclamar unha coalición en Galicia. "Feijóo renuncia a las siglas del PP en su cartel electoral", sinalaba o vicepresidente madrileño, Ignacio Aguado, en referencia ao devandito fotograma do vídeo do PPdeG. "Confío en que sea para apostar por una coalición que permita hacer frente al nacionalismo en Galicia. Todavía estamos a tiempo. Para que ningún voto constitucionalista se desperdicie", afirmou nas redes sociais.Así e todo, calquera posibilidade de confluencia entre organizacións quedou tamén desbotada nunha xuntanza entre o secretario xeral do PPdeG, Miguel Tellado, e o ex-secretario xeral de Ciudadanos, José Manuel Villegas que, como adiantaron a axencia Europa Press e a Cadena SER, se celebrou a pasada fin de semana na localidade zamorana de Benavente. A posición dos populares segue a ser a mesma: só están dispostos integrar algúns membros de C's nas súas listas como "independentes". Nada máis. Non darán o seu visto e prace a unha coalición de partidos que o PPdeG non experimenta dende 1989, as primeiras eleccións de Fraga cando se coligou cos Centristas de Ourense de Baltar. Porque agora disque Feijóo non é candidato "dun partido".


Di a prologuista desta obra, a actriz e comunicadora Neves Rodríguez, que "Inés Vázquez xa non é promesa é realidade" e acerta ca aseveración. A nosa BD ten unha boa nómina no campo autoral e semella que paseniño vai equilibrando a balanza de xénero, o que sen dúbida é unha moi boa nova nun sector, como a sociedade en xeral, tan necesitado de miradas novas e de ópticas menos heteropatriarcais. Aldara. A lenda do cervo branco / Inés Vázquez / Demo Editorial / A Coruña / 2021 / 140 páxinas / 20 euros Inés conta unha lenda popular, ambientada no noso rural e nun pasado que aínda que a moitos dos e das lectoras máis novos pode semellarlles moi lonxe, non é tal. Hai algo na narración e mesmo no debuxo que como ben di a Neves, lembra o realismo máxico e a tamén a boa parte do noso cinema, comezando pola fundacional Sempre Xonxa de Chano Piñeiro. A protagonista desta BD dirixida a público xuvenil é unha rapaza afouta que é quen de decidir o seu destino e pilota a súa vida sen agardar príncipes. Unha obra que pode fachendear dun guión que ten un bo ritmo e un debuxo fermoso, moi fermoso. A estrutura da páxina ten un formato tradicional, aínda que Inés xa nos deixa pequenas mostras dunha intencionalidade máis arriscada. Ben está así. O que xa está probado sábese que funciona e xa haberá tempo de buscar e explorar camiños alternativos. O deseño de Inés ten influencias moi evidentes do manga que nos últimos vinte anos tanto marcou, sobre todo, ás novas xeracións. Mais se tiveramos que quedar só con unha das moitas cousas excelentes de cómic, se algo é superlativo, é a cor. A cor desta obra é saborosa. A autora foi quen de crear unha paleta que é un acerto pleno, fermosa, dinámica, moderna e, sen embargo, moi evocadora dunha realidade pasada. Cantas sensacións se poden transmitir a través da cor dunha BD! O xogo de luces e sombras dos bosques galegos e a riqueza de cores e matices están moi ben reflectidos, de seguro que todos os que temos unha aldea á que volver (que tesouro) recoñecemos a nosa nesa luz tan fermosa e delicada. Até me atrevería a dicir que mesmo transmite a calor dos veráns na montaña. Inés tece unha obra moi fermosa que demostra que temos moitas historias que contar do noso país e da nosa cultura que emparenta coa tradición narrativa do propio máis íntimo e tamén co noso pasado recente, ás veces tan esquecido e tan achaiado polo eixo da AP-9 e polo mundo globalizado deseñado dende rañaceos de cristal e formigón no que, pensan, vivimos todas.


Summary: A maioría dos arrestos decorreron en Euskal Herria, mais tamén os houbo en Lugo e outras partes do Estado. Estas persoas serán postas a disposición da Audiencia Nacional.

"Unha operación a gran escala contra o enaltecemento do terrorismo en internet". Baixo este contundente titular desenvolveu a Garda Civil unha operación que, a primeira hora da tarde da segun da feira,levaba unha vintena de detidos. Entre eles, un lucense, de iniciais X.O.C e de Outeiro de Rei. Sempre segundo a versión do Estado español, estas detencións corresponden a comentarios, afirmacións e opinións nas redes sociais que se enmarcarían, din, na apoloxía do terrorismo. Unha apoloxía, engaden, que faría referencia a, entre outros, ETA ou o yhihadismo. X.O.C xa fora detido hai uns meses pola Policía acusado de guindar un cócktel molotov en Vigo. A Audiencia Nacional deixouno libre após tomarlle declaración A 'Operación Araña', como foi bautizada, seguía aberta a media tarde desta segunda feira, polo que as Forzas de Seguridade do Estado non descartaban máis detendencións. As persoas detidas serán postas a disposición da Audiencia Nacional. Segundo sempre a versión do Estado, están acusadas de empregar redes como twitter ou facebook para denigrar a "vítimas do terrorismo" ou ensalzar actividades delitivas. Remarcan @s responsábeis do operativo, que as persoas arrestadas facían "de forma reiterada" comentarios vexatorios cobre vítimas do terrorismo ou ben expresaban opinións parabenizadoras de 'terroristas' de ETA liberados, entre outras. A maioría das detencións tivo lugar en Euskal Herria (12 persoas), mais tamén decorreron en Galiza (unha, a anteriormente mencionada, en Lugo), Asturies ou Catalunya (2).


Summary: O seu número incrementouse en 110 mil persoas dende o 2009 (un 29%). Arxentina, Venezuela, Brasil, Uruguai, Suíza, Cuba, Francia, Estados Unidos, Alemaña, Reino Unido e México acollen os maiores continxentes.

O INE publicou este mércores os datos da Estatística do Padrón de Residentes no Estranxeiro, un total de 2.183.043, dos que case unha cuarta parte son galegos e galegas (493.970). O número de galegos e galegas que viven de forma estable fóra de España non deixa de crecer e incrementouse en case 110 mil dende o ano 2009, un 29%. Esta cifra acolle todo tipo de circunstancias, dende persoas que emigraron hai varias décadas, os seus descendentes, novos emigrantes que marcharon do país nos últimos anos ou persoas nacionalizadas recentemente, por exemplo a través da extensión da nacionalidade española derivada da Lei da Memoria Histórica. Este incremento deixouse ver xa no aumento do Censo de Residentes Ausentes (CERA), que se incrementou en 100 mil persoas dende o 2008. Dese total de 493.970 galegas e galegos que viven no estranxeiro, algo máis de 158.000 mil naceron en España. Arxentina (168.263), Venezuela (46.882), Brasil (46.217), Uruguai (40.505), Suíza (39.567), Cuba (36.414), Francia (18.649), Estados Unidos (17.678), Alemaña (16.485), Reino Unido (12.882), México (12.445) acollen os maiores continxentes. Chile (3.907), Portugal (3.863), Panamá (3.477), Países Baixos (2.976), Bélxica (2.812), Andorra (2.398), República Dominicana (2.345) ou Canadá (2.173) teñen tamén importantes comunidades galegas, que se distribúen por case todo o planeta. Máis de sesenta países contan con 24 galegos ou máis entre os seus habitantes, que suman un total de 1.748 en Oceanía, 1.087 en Asia ou 951 en África. 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Menos de 35 anos 126.456 133.155 140.000 144.941 149.459 153.322 157.740 35-65 146.118 153.330 165.972 175.438 183.052 188.984 193.898 Máis de 65 111.025 114.583 119.244 125.433 131.301 137.252 142.332 Total 383.599 401.068 425.216 445.182 463.812 479.558 493.970 Galegos residentes no estranxeiro. Fonte: INE