Summary: Ana Peleteiro representa mellor que ningún outro nome a xigantesca evolución do atletismo feminino galego, que non fixo acto de presenza nos Xogos Olímpicos até Barcelona 1992. 30 anos despois de que as pioneiras Ángeles Barreiro e Estela Estévez esnaquizasen ese teito de cristal, as deportistas da Galiza non só son fixas en numerosas modalidades, senón que ocupan postos de privilexio e son temidas e respectadas no plano internacional.

Cando Ángeles Barreiro e Estela Estévez saltaron á pista do estadio de Montjuic en Barcelona'92 non só debutaron nas súas respectivas probas (lanzamento de disco e 3.000 metros obstáculos), senón que os seus pés se converteron nos primeiros dunhas galegas nunha cita olímpica. O seu era abrir un camiño que despois testemuñaron moitas outras atletas, sen máis tardar, Xulia Vaquero nos Xogos de Atlanta de 1996, nos que rozou coa punta da zapatilla o diploma olímpico ao quedar novena na proba dos 10.000 metros. A guardesa non só brillou nos XXOO, senón que tamén o fixo no cross, logrando dous subcampionatos de Europa no campo a través e un cuarto posto no Mundial de Turín de 1997. E o que aínda perdura é a súa plusmarca Estatal de 5.000 metros que, 25 anos despois, aínda ninguén logrou igualar, nun dos récords máis lonxevos para o atletismo estatal. Historia inacabada do deporte galego: "Golpeando o saco das medallas" Marta Míguez, en lanzamento de xavelina, e María Abel nos 10.000 metros, seguiron o legado en Sidney 2000 e, no caso da segunda, en Atenas 2004 (iso si, pasando á proba da maratón), como antesala para que a Pequín 2008 fose Alessandra Aguilar, tamén na especialidade raíña dos Xogos, na que chegou no posto 54. Especializada en probas longas e campo a través, a lucense empezou a despuntar pronto, como campioa xuvenil, ademais de lograr senllos quintos postos nos europeos de maratón de 2010 e nos mundiais de Moscova da mesma proba. Repetiría en Londres 2012, onde estaría acompañada na carreira doutra galega, a gondomaresa Vanessa Veiga, que rematou no posto 97, mentres que a lucense asinaba un posto 26. Os de 2016 foron os últimos Xogos Olímpicos de Alessandra Aguilar, nos que non puido rematar a carreira por mor dunha lesión. Elas foron a antesala do que xa se pode considerar como a grande explosión do atletismo feminino galego, encabezada pola medallista olímpica Ana Peleteiro e con nomes como Belén Toimil, Solange Pereira e as promesas Saleta Fernández, Antía Chamosa, Carmen Escariz ou Lidia Parada. Historia inacabada do deporte galego: "Vitorias alén do 'mainstream'" Porque as plusmarcas e os títulos xa case non son noticia na vida de Peleteiro, que ten todas as marcas estatais de triplo salto desde a categoría Sub-18 até a absoluta, e ademais conta cun campionato europeo en pista cuberta e outro subcampionato vixente, obtido en 2021 en Polonia, ademais da medalla de bronce no Mundial de pista cuberta de Birminghan de 2018 e o dos Xogos Olímpicos de Toquio. Na tradición de campo a través galega irrompeu tamén Solange Pereira para facerse co título europeo de 2018, ademais de lograr a oitava praza na proba europea de 1.500 metros nos campionatos de 2016. E se a ribeirense e a canguesa xa son marcas consolidadas, a de Belén Toimil pódese considerar como unha estrela en continuado ascenso. A lanzadora de peso non deixa de aumentar o seu valor desde o sétimo posto do europeo de pista cuberta de 2021 e, sobre todo, non para de incrementar as súas plusmarcas, batendo varias veces desde 2020 os récords de España. Historia inacabada do deporte galego: "Dereito a competir" Con todo, o nome que soa con máis forza nos últimos tempos no panorama atlético galego é o de Xela Martínez, quen con apenas 16 anos erixiuse como auténtica sensación xa non só eido galego, senón estatal, como esnaquizando as plusmarcas de España Sub-18 nos 1.500 e os 3.000 metros con tan só 16 anos e un mes de idade.


Summary: A edición de libros en galego caeu nos últimos anos -en plena crise- 40 por cento. A tradución de volumes para o galego describiu unha traxectoria semellante, 50 por cento menos. Cumpre unha actuación decidida da Administración galega para reverter estes retrocesos. Así o defendeu Ana Pontón esta quinta feira en Vigo, nunha visita institucional á editorial Galaxia. O BNG pede o cumprimento efectivo da Lei Galega do Libro e da Leitura.

Pontón mantivo unha reunión co presidente e co director xeral de Galaxia -Antón Vidal e Francisco Castro, respectivamente- nun encontro en que lles transmitiu a idea de que, a xuízo do BNG, o sector do libro precisa dun apoio real por parte da Administración pública galega, dado o seu papel clave na conformación de "calquera sistema cultural" e, no caso concreto da Galiza, o seu rol decisivo na normalización da lingua. A líder do BNG ve o sector editorial no noso país "amezado pola crise económica e polos cambios de modelo coa transformación dixital", mais tamén en perigo "pola falta de políticas públicas de promoción da leitura". A portavoz do BNG -que acudiu á sede de Galaxia acompañada do parlamentar Luís Bará e dos dirixentes da formación frontista en Vigo Serafín Otero e Manuel Caride- trasladou aos responsábeis da editorial que os catro peares da alternativa nacionalista para o sector do libro son: O cumprimento efectivo da Lei Galega do Libro e da Leitura. A posta en marcha dunha Mesa do Libro como órgao de diálogo con todos os axentes implicados no sector. A recuperación nesta lexislatura dos orzamentos dedicados á promoción do libro e da leitura existentes antes da crise en 2009 (minguaron máis de 50 por cento) A derrogación de toda a normativa contraria á normalización da lingua galega, a comezar polo chamado decreto do plurilingüismo, cuxa posta en práctica penalizou as editoras galegas ao diminuír o número de libros de texto en galego no ensino. "Se non facemos unha aposta por apuntalar o sector editorial serán outros os que editen os nosos libros. Temos un idioma e unha cultura que precisa dun sector editorial forte para que toda a produción científica, de ensaio e literaria, teñan cabida en lingua galega", dixo Pontón nun encontro coa imprensa realizado na propia sede de Galaxia.


Summary: Filla das culturas galega e palestina, Najla sempre estivo no mundo da música, fose coral ou tradicional, jazz ou rock ou world music. En formación constante, achegou a súa voz a grupos coma o Coro da Rá ou Os Tristáns até o seu debut en solitario, en 2013, co disco-libro 'Na lingua que eu falo', no que achegaba unha profunda mirada aos poemas de Rosalía. Agora xira con 'Ela sabe a sol'.

—Como está a ser o verán no relativo aos concertos? Antes do confinamento, coa pandemia, canceláronse moitos bólos e viaxes e agora toca reconstrución e readaptación. Temos no total do verán 5 bólos e dou grazas porque polo menos podemos presentar o novo traballo. Quero que saian cousas pero temos que ir un pouco ao ritmo que a vida nos impón. —O traballo que está a presentar é 'Ela sabe a sol', por que escolle o libro-disco como formato? Gústame moito o obxecto en si, son fetichista e gústame implicarme no proceso até o fin e en todos os detalles. E porque me gusta o obxecto quero tamén sacar o traballo dunha maneira que á xente lle guste ter e mercar. Na noite do 23 de agosto actúo na praza de Armas de Ferrol dentro da programación das festas do verán —Nos concertos que tivo até agora, cal é a sensación no escenario? Coido que a peor parte a sofre o público porque non pode moverse, bailar... é iso supón unha falla de expresividade que é necesaria para o 'feedback' cando estás no escenario. E para nós tamén é estrano porque realmente é un formato de concerto exterior cunha platea que é coma a dun auditorio, pero moitísimo máis calada. Basicamente é unha cuestión de 'feedback' e de enerxía. Pero mellor iso que nada. —Que supuxo para ti, a nível persoal e profesional, o confinamento? Teletraballei un pouqiño, máis ben coas clases que imparto, e tamén din 4 concertos online. Pero o importante sempre é acompañar e entreter a xente. Os artistas, en xeral, temos esa natureza. Nese senso o confinamento foi bo, eu paseino ben porque estou afeita a estar na casa e como artista son unha persoa que alimenta a soidade para traballar. A nível persoal e de traballo tiven tempo de crear e xogar e foi moi bonito. —Que novos proxectos ou espectativas ten para rematar o ano? Proxectos, de momento, rematar o verán cos concertos que temos, o 23 de agosto actúo en Ferrol, e dar grazas. Cara ao outono non hai nada porque hai moita incertidume e a xente está a ser moi cauta á hora de programar e ademais faino moi enriba da data. E espectativas, espero que o outono ou o ano que vén se constrúan con certa normalidade. Nós, desde o cultural, traballamos con Cultura Segura e de forma supereficaz.


Summary: O intelectual galeguista faleceu onte pola mañá en Vigo. Era Presidente de Honra de Editorial Galaxia e co-fundador da editora en 1950.

Xaime Illa Couto finou onte en Vigo a idade de 97 anos. Ensaísta, avogado, economista, animador cultural e político do galeguismo foi, xunto a Francisco Fernández del Riego, o fundador da Editorial Galaxia en xullo de 1950. Naceu na Compostela de 1915 pero de pequeno acompaña a súa familia a Vigo onde estudará Maxisterio e Comercio e realizará a maior parte da súa vida laboral. En 1934 participou na creación da Federación de Mocidades Galeguistas sendo o seu secretario xeral en Vigo. Neses anos tamén participou no proxecto do Seminario de Estudos Galegos e no Partido Galeguista. Coa chegada da represión posterior a 1936 entrou, como moitos da súa xeración, nun longo exilio interior. Foi a partir da saída do suplemento Literario do xornal La Noche en Santiago de Compostela primeiro e co proxecto de Galaxia despois cando a súa actividade intelectual volveu a luz pública.Desde Galaxia participou na creación de numerosas plataformas culturais: a Fundación Penzol (1963), a Fundación Otero Pedrayo (1979) e a Fundación Illa Couto (1987). Tamén formou parte doutros proxectos editoriais como a editorial Sept (1966) ou a dirección entre 1958 e 1968 da Revista de Economía de Galicia. En 1999 ingresou na Real Academia Galega e foi nomeado Doutor Honoris Causa pola Universidade de Vigo.


Summary: Movemento Galego ao Socialismo e Nós-UP desenvolveron senllas homenaxes ao nacionalista coincidindo coa data da súa morte

Amais do recordo brindado á figura do militante acribillado a balazos en 1975, MGS e Nós-UP lembraron a loita de Reboiras e a vixencia das súas ideas na actualidade. No cemiterio de Imo (Dodro) --onde repousan os restos de Reboiras-- arredor de 80 persoas acompañadas do teólogo e historiados Francisco, tomaron parte do acto que anualmente convoca o MGS. Coma cada 12 de agosto @s militantes levaron a cabo unha ofrenda floral fronte a súa sepultura e analisaron a vixencia do ideario de Reboiras perante unha realidade coma a actual marcada pola crise sistémica e a "miseria", afirmaron, que devén das políticas neoliberais. Por súa parte, Francisco Carballo --represaliado no seu día por denunciar publicamente o asasinato de Reboiras a mans do fascismo español-- fixo un repaso ao contexto histórico no que se enmarcou o asasinato do de Imo ao tempo que animou @s asistentes "a continuar a loita" emprendida por Moncho Reboiras. "Gañade", afirmou Carballo "non teñades medo desa xente do neo-capitalismo. Tede esperanza". Tamén así, o portal 27 da rúa da Terra en Ferrol acolleu máis unha homenaxe á figura de Reboiras, desta volta convocada por Nós-Unidade Popular. No acto, Bruno Lópes, responsábel nacional de Organización salientou "a loita pola independencia e o socialismo" que representa Moncho Reboiras e chamou a pular pola eclosión, dixo, de "dous, tres, moit@s Reboiras". Aliás, Lópes saudou o nacemento da iniciativa social Galiza pola Soberanía da que asegurou ser unha ferramenta necesaria perante "a situación de emerxencia nacional" provocada "polas brutais agresións de España e a UE". "É necesario", subliñou, "unir forzas" arredor dun "programa soberanista, de esquerdas e feminista" no camiño que, dixo, "Reboiras contribuíu a marcar".


Summary: A concreción do xeito en que o Goberno galego difundirá os seus convenios coa nova lei de transparencia reproduce case literalmente a regulamentación vixente dende o ano 2006.

O plan de "impulso democrático" anunciado polo presidente da Xunta para fomentar que "todas" as forzas políticas fagan "exame de conciencia" inclúe a redacción e aprobación dunha nova lei de transparencia que substituirá a vixente dende 2006 e que, segundo Alberto Núñez Feijóo, será unha das "máis avanzadas de Europa". Como a aprobada hai case unha década esta nova normativa regulará o funcionamento do rexistro de convenios, isto é, do xeito en que se fan públicos os datos sobre os acordos aos que a Xunta chega con outras persoas ou entidades baixo esta forma xurídica. Á espera de coñecer os datos concretos do novo rexistro, para cuxa posta en marcha o Goberno se dá un prazo dun ano, o xa avanzado dende o Executivo indica que este mecanismo será practicamente idéntico ao que xa existe. Ademais da comparecencia do presidente do pasado xaneiro a información dispoñible a respecto deste programa é a contida nun documento de 80 páxinas difundido pola Vicepresidencia hai unha semana. Na páxina 46 o departamento autonómico describe o 'Eixo 4' do plan, a "aprobación dun novo Rexistro de Convenios", no que comeza remitíndose á lei de transparencia estatal, en vigor dende finais de 2014, na que se "establece que se publicará a relación dos convenios subscritos, con mención das partes asinantes, o seu obxectivo, prazo de duración, modificacións realizadas, obrigados á relación das prestacións e, se é o caso, as obrigas económicas convidas". Isto, é, basicamente, o que en Galicia xa era obrigatorio. A concreción do anuncio reproduce case literalmente un artigo da lei de transparencia vixente de 2006 Neste contexto, a Xunta indiaca que a "futura lei galega de transparencia e bo goberno", ademais de "dar cumprimento aos preceptos normativos básicos", desenvolverá e incrementará estas esixencias, co compromiso de manter un rexistro de convenios público, accesible dentro do portal de transparencia e goberno aberto" que o Executivo galego vai crear. "Unha vez que entre en vigor esta lei -continúa- cómpre elaborar un novo decreto" que "supere e mellore a regulación contida" no vixente, tamén de 2005. Trátase, di, de "aumentar a súa funcionalidade tecnolóxica e a súa transparencia, ao tempo que se garanta unh amaior accesibilidade por parte da cidadanía". É neste punto onde o programa baixa un chisco ao concreto. "Ademais de estar accesibles os convenios no portal web de transparencia e goberno aberto", indica, "dentro dos primeiros vinte días dos meses de xaneiro, maio e setembro" de cada ano "publicaranse no DOG unha relación dos subscritos referida ao cuadrimestre anterior". "Cando os devanditos convenios impliquen obrigas económicas para a Facenda autonómica -especifica-, sinalaranse con claridade o importe destas, o obxecto do convenio e a persoa ou entidade destinataria da prestación", indica. Recortes do programa difundido en xaneiro deste ano (esquerda) e da Lei de Transparencia vixente dende 2006 Como é posible comprobar na imaxe que acompaña estas liñas eses preceptos reproducen case literalmente a redacción do artigo 11 da lei de transparencia de 2006. Así as cousas, coa información ofrecida ata o momento cabe deducir que a única novidade reseñable da nova regulamentación a efectos de publicidade e de acceso da cidadanía á información será a inclusión do rexistro de convenios no futuro portal da transparencia, un sitio web obrigado pola normativa estatal . En principio, esta nova ferramenta será máis accesible que o actual emprazamento do Rexistro de Convenios, no interior da web da Vicepresidencia e Consellería da Presidencia onde, por outra banda, non sempre están dispoñibles en tempo e forma todos os convenios asinados. Rexistro de Convenios da Xunta


Summary: Miguel Ayuso, membro do Tribunal Militar primeiro, considera que o lema carlista "Deus, Patria, Foros e Rei lexítimo é a única bandeira de esperanza para o Estado español". E afirmou publicamente que a represión franquista foi "legal".

Considera que a guerra civil foi "unha verdadeira cruzada", que a represión franquista foi Severa mais legal", que as Forzas Armadas están sendo sometidas a leis que a prexudican ou ben que a constitución española ten unha orixe "bastarda". Mais ningunha desas opinións expresadas públicamente por Miguel Ayuso, teniente coronel do Exército español e catedrático na Universidade Pontificia de Comillas, lle custan un castigo, unha sanción ou sequer unha reprimenda. Segundo afirma o diario El País, o Ministerio de Defensa está a avaliar promovelo a coronel. Ou sexa, ascendelo. Outros cargos militares, como lembra este xornal, teñen sido sancionados simplesmente por criticar os recortes. Miguel Ayuso, informa El País, simpatiza coa vertente máis ultra do carlismo, Comunión Tradicionalista, e é membro do Corpo Xurídico Militar, desde onde se xulga a outros militares. Comunión Tradicionalista ten un dos seus alicerces nun ultraespañolismo impregnado dun forte conservadurismo. Tense acusado a esta organización de 'amparar' de certo xeito os ataques de grupos de extrema dereita en Nafarroa contra bens e persoas da esquerda abertzale.


Summary: Pilar López insta José Quiroga a deixar o posto tras as súas polémicas palabras sobre Gómez Besteiro e González Formoso.

A ex alcaldesa de Sarria e hoxe concelleira no municipio, Pilar López, explicou nesta quinta feira que decidiu abandonar a dirección do PSdeG-PSOE debeuse a "xente do partido" coma o responsábel de Organización, José Antonio Quiroga, quen na terza feira arremeteu contra o ex secretario xeral e ex presidente da Deputación de Lugo, José Ramón Gómez Besteiro, e o alcalde das Pontes e presidente da Deputación da Coruña, Valentín González Formoso. López remitiu o pasado 15 de xuño unha carta a Caballero, "o único" ao que debe explicacións, dixo, na que adiantaba e xustificada a súa saída "pola xente que ten ao seu redor". "Á vista dos acontecementos desta semana quedou claro quen son", manifestou, en clara referencia a Quiroga. "Como noutras ocasións, o problema que tivo [Gonzalo Caballero] é a xente que se lle xuntou, e este señor dedicouse esta semana a botar serpes pola boca sobre Besteiro ou Formoso, e paréceme que xa non debería estar no partido", asegurou. Así, a ex rexedora sarriá afirmou levar "moito tempo" advertindo ao secretario xeral "deste personaxe". "Leva moito tempo xogando a dúas bandas e agora unha delas acabóuselle. Vese que se lle esgota o tempo, mais non pode manter este espectáculo no partido e debe respectar a todos os compañeiros. Se el ten problemas, que os solvente con quen os teña", engadiu. "A min non me quixo, e cos temas que pasaron no Concello de Sarria coa Confederación Hidrográfica Miño-Sil [que preside Quiroga] cada vez estaba máis claro que lle molestaba", agregou a socialista. Aliás, Pilar López, que non se presentará ás eleccións municipais de 2023, sostivo que "se de verdade Quiroga quere a Caballero, isto prexudícao". "Se este señor ten dous dedos de fronte, ten que marchar, non xa que o expulsen, que se vaia el se ten decencia", concluíu.


Summary: CRÓNICA | Cómpre facer unha reforma integral do sufraxio exterior, mais non se fala dela e o Goberno anuncia que impulsará a derrogación do "voto rogado" sen explicar como impedir as irregularidades mentres dá por boas as cifras dos tempos da fraude masiva. Por Anxo Lugilde. Galicia nunca pesou tan pouco no PP como nestas primarias, un 7%

Nunca houbo 382.568 españois, 114.625 deles galegos, que participasen nunhas xerais desde o estranxeiro. Aínda que o poña na páxina web oficial do Ministerio do Interior e adoiten repetilo as principais forzas políticas españolas é mentira. O que si ocorreu nas eleccións ao Congreso dos Deputados de 2008 é que chegaron do exterior 382.568 votos, 114.625 deles galegos, emitidos no nome doutros tantos electores residentes alén das fronteiras. Nunha parte significativa, imposible de cuantificar, esas cifras reflicten o irregular traballo das maquinarias de PSOE e PP na diáspora, nomeadamente no Río da Prata. Abranguía o tráfico de sacas, recollidas masivas e pagadas de papeletas, intervencións ilexítimas de gobernos alleos, participación de persoas xa falecidas e, en xeral, un descontrol descomunal xestionado por empresas de correos estranxeiras. Así está máis que documentado na prensa do momento e recoñeceron destacadas voces deses partidos. E en 2009 a mínima garantía introducida para as eleccións galegas de achegar a fotocopia do DNI fixo caer en máis dun 28% o volume de votos chegados do estranxeiro respecto ao récord de 2005, que foi o equivalente en Galicia do 2008 en España. Así que se o que se quere é tomar como ideal o dato dese último ano, para empezar habería que facerlle un desconto de ao redor do 28%, pois nin se esixía identificación ningunha.En 2009 a mínima garantía introducida para as eleccións galegas de achegar a fotocopia do DNI fixo caer en máis dun 28% o volume de votos chegados do estranxeiro respecto ao récord de 2005O debate sobre as cifras de participación na diáspora de 2008 non é, aínda que o poida parecer, unha discusión histórica de carácter técnico. Trátase dun imprescindible exercicio de saúde democrática na medida en que esa cifra de 382.568 votantes españois, 114.625 deles galegos, se toma como referencia para descualificar o máis que deficiente actual modelo de participación electoral do estranxeiro e, o que é moi perigoso, para defender a súa modificación sen unha diagnose asisada do que ocorreu no pasado e sen tampouco sinalar debidamente entre as principais prioridades a de que non se volvan repetir as falcatruadas daqueles anos de espectaculares escándalos. Nestas coordenadas, non moi acordes co tempo de rexeneración democrática que anunciou Pedro Sánchez, moveuse a secretaria de Estado de Migracións, Consuelo Rumí, na súa intervención desta semana ante o órgano de representación da diáspora española, o Consello Xeral da Cidadanía Española no Exterior. Alí se comprometeu a impulsar a derrogación do denominado "voto rogado", na mesma liña en que xa o fixera días antes no Senado o propio Pedro Sánchez.Rumí ocupara o mesmo cargo nos tempos de Zapatero, polo que no seu regreso ao Consello da Cidadanía Española quixo empezar explicando que en 2011, cando se reformou por última vez o sufraxio no exterior, non xestionaba a área, senón a de Función Pública. "Yo no estaba de responsable en esta secretaría de Estado. Nunca he estado de acuerdo con el voto rogado. No sé que hubiera pasado... Pero hubiera luchado con uñas y dientes para que esto no se aprobara", afirmou Rumí en relación a un acordo deseñado ao máximo nivel nas sedes centrais das rúas Génova e Ferraz como un pacto de desarme no exterior entre os dous principais partidos, que se daban tanto medo mutuamente que pactaron desactivar a bomba do sufraxio dos expatriados pola vía de obstaculizar ao máximo o seu exercicio.É certo que o sistema desanima e que ao redor dun terzo das peticións non se converten en sufraxios, mais se de verdade existise hai dez anos ese corpo electoral activo de case 400.000 votantes da diáspora a súa pegada tería que se reflectir nos números doutro xeitoA reforma xurdiu tras varios lustros de deslexitimación por mor dos recorrentes escándalos do que adoito se segue a chamar "voto emigrante" aínda que só un terzo dos españois do exterior nacesen en España. No seu discurso do pasado luns Rumí dixo que "el requisito del voto rogado es verdad que se ideó porque hubo muchas denuncias en aquellos momentos sobre fraudes en el proceso electoral". "Para acabar con los fraudes, pues hay muchas medidas… Claro que tenemos que luchar contra el fraude", engadiu. Porén, deu por boas as cifras de participación dese tempo, pois como referencia dos efectos da reforma sinalou que se pasou dos 382.568 españois que segundo ela votaron nas xerais de 2008 aos 73.361 de 2011."Los datos son escalofriantes", opinou a secretaria de Estado, que omitiu o feito de que en 2011 só houbo 138.037 solicitudes de "voto rogado" e como moito se chegou ás 169.658 de 2016. É certo que o sistema desanima e que ao redor dun terzo das peticións non se converten en sufraxios, mais se de verdade existise hai dez anos ese corpo electoral activo de case 400.000 votantes da diáspora a súa pegada tería que se reflectir nos números doutro xeito. Non hai que esquecer que ata 2011 era máis cómodo participar nunhas eleccións galegas desde Santiago de Chile que desde Santiago de Compostela.Para facer efectiva a nova reforma do voto exterior que está nas mans das Cortes Xerais, a secretaria de Estado de Migracións sinalou tres liñas de actuación: "La supresión de la obligatoriedad de solicitar el voto rogado. Mejorar sensiblemente la información clara sobre el proceso de voto desde el exterior por parte de la administración. Impulsar todas aquellas actuaciones para extender el voto". Non hai ningunha referencia, polo menos directa, a esas moitas medidas que segundo Rumí se poden tomar para combater a fraude, unha realidade que Sánchez coñece ben porque el formou parte do equipo de José Blanco na campaña galega de 2005, na que o PSdeG rexistrou un máis que sorprendente crecemento na diáspora. Trátase das garantías que Fraga Iribarne reclamou á desesperada nesas eleccións, mentres que antes, cando o seu partido gobernaba en Madrid, lle parecían excesivas as poucas que había.En realidade o que falta no que expuxo Consuelo Rumí é o que precisamente cómpre facer, unha reforma integral do voto exterior español, que empece polo censo. O censo é a esquecida clave deste tipo de sufraxio, non só polo seu carácter de base de todo proceso electoral, senón porque o descontrol empezou precisamente por el, cando en 1995, a petición do equivalente ao actual Consello Xeral da Cidadanía Española no Exterior, se aprobou a inscrición de oficio dos residentes no estranxeiro. Trátase dun procedemento excepcional que, se saiba, existe en moi poucos países, como Perú, no que se combina co voto en urna, ou Italia, no que hai outro mecanismo de contención, o das circunscricións específicas para o exterior. O normal en case todo o planeta é que o expatriado teña que pedir a súa alta, incluso para cada proceso electoral ou facendo unha renovación cada certos anos.En caso de que se volva reactivar a participación existe o risco de que rexurda toda a industria da fraude nos países do Río da PrataCando aínda había que solicitar a incorporación o censo exterior español alcanzou como máximo o medio millón de electores. Inmediatamente despois duplicouse, froito da incorporación de todos os apuntados nos consulados, o que incluíu varios milleiros de mortos. Logo as sucesivas nacionalizacións de descendentes de emigrantes e, en moita menor medida, o rebrote do éxodo durante a crise levaron automaticamente o censo ata os case dous millóns do 1 de xaneiro, entre os que hai 448.245 galegos, cifra que se pode disparar outra vez coa nova lexislación de nacionalidade. O regreso á obrigatoriedade da inscrición, a poder ser cunha renovación cada por exemplo cinco anos, conduciría a unha cifra moito máis realista, ademais de introducir un filtro do verdadeiro interese, que non se faría case sen prazos materiais como na actual chapuza do "voto rogado". Porén, tamén cómpre abrir, polo menos, o debate de quen debe ter dereito ao sufraxio, de se hai que esixir un tempo de residencia no país de orixe como fai Suecia.A prioridade debería ser garantir a participación da primeira xeración de residentes no estranxeiro, con plenas garantías democráticas e sen que volva haber burbullas artificiais e fraudulentasA outra cuestión esencial é a do método de emisión do voto. O postal, o que existe en España desde 1976, non dá garantías, a non ser en principio que haxa volumes irrelevantes como o da actualidade. En caso de que se volva reactivar a participación existe o risco de que rexurda toda a industria da fraude nos países do Río da Prata. Por iso, e porque con voto en urna nas eleccións ao Congreso tería que haber unha para cada provincia, o preferible sería un voto electrónico presencial, nos consulados, con prazos amplos.Trátase dunha cuestión moi sensible para Galicia. Nas últimas autonómicas de cada 100 votos só o 0,7% foi emitido no estranxeiro. Cos niveis anteriores á reforma do 2011 esa porcentaxe estaría entre o 7% e o 10%, segundo se tome como referencia cando xa había a norma do DNI ou cando non existía. Trátase de proporcións astronómicas, próximas á do Afganistán da guerra contra os talibáns. A prioridade debería ser garantir a participación da primeira xeración de residentes no estranxeiro, con plenas garantías democráticas e sen que volva haber burbullas artificiais e fraudulentas.Diante do Feijóo que fixo da CRTVG un "ABC falado", Cospedal acusa a Podemos e PSOE de querer imitar o PP en TVE A utilización da diáspora como unha reserva que se abre e pecha segundo intereses electorais comezou na Transición, cando Adolfo Suárez inaugurou esta tendencia. Dese tempo tamén data o modelo, instaurado por un presidente do Goberno que fora director de TVE, de converter os medios públicos nun instrumento da forza do poder, práctica que se estendeu ás canles autonómicas. En Galicia, logo de que o bipartito de PSdeG e BNG incumprise as súas promesas na materia, acabou da man de Feijóo e Mar Sánchez Sierra na conversión da CRTVG nunha especie de "ABC falado", pois os profesionais e comentaristas dese xornal ou saídos del controlan a información política. Porén, María Dolores de Cospedal falou onte de Feijóo como o seu modelo, mentres acusaba a PSOE e Podemos de pretender manipular a televisión pública, ao tratar de arrebatarlle ao PP o control para que o siga facendo. Non se lle ocorreu mellor exemplo que o de Informe Semanal, programa que nos últimos anos afundiu o prestixio que tivo noutrora. Pero o máis triste é que Sánchez e Iglesias estean ante a tentación de non rachar co modelo de Suárez.Galicia nunca pesou tan pouco no PP como nestas primarias, un 7%->SEGUIR LENDO


Summary: A illa vota hoxe nunhas igualadas eleccións xerais onde o primeiro ministro, Leo Varadkar, busca un terceiro mandato consecutivo para o seu partido, o Fine Gael. En fronte, o Fianna Fáil, nas súas mesmas coordenadas ideolóxicas, e un Sinn Féin que se presenta como a única alternativa real de esquerda.

O Sinn Féin de Mary Lou McDonald converteuse no rival a bater nas eleccións xerais en Irlanda. Segundo a última enquisa elaborada por Ipsos MRBI para The Irish Times, o Sinn Féin conta cun apoio de 25%, por 23% do liberal Fianna Fáil e 20% do conservador Fine Gael. O resto repártese entre Os Verdes e outras pequenas forzas da esquerda e independentes, que complicarán as negociacións para formar Goberno a partir da próxima semana. O progresivo ascenso dos nacionalistas é evidente. Hai dúas semanas, The Sunday Times daba 32% ao Fianna Fáil, 20% ao Fine Gael e 19% ao Sinn Féin. Os principais problemas para a cidadanía irlandesa ─temas que acapararon máis minutos e palabras durante a campaña electoral─ son a dificultade no acceso á vivenda, as carencias na sanidade e o aumento da idade de xubilación. O Fine Gael, que leva nove anos no poder, non foi quen de dar solucións profundas a estas cuestións, polo que foi callando na sociedade a necesidade dun voto de cambio. "Cambio", xa que logo, foi a palabra máis usada nestas tres semanas e media de campaña electoral por todos os partidos, mesmo polo propio Fine Gael. O seu líder e primeiro ministro, Leo Varadkar, alega que Irlanda é a economía que máis medra da UE. Segundo datos da Comisión Europea, o crecemento do seu Produto Interior Bruto foi de 6,8% en 2018, 4,1% en 2019 e prevese que sexa de 3,7% en 2020 (a media da UE para eses tres períodos é 1,9%, 1,5% e 1,7%). Porén, os seus rivais políticos argumentan que a bonanza macroeconómica non se trasladou á economía real dos fogares. O Fianna Fáil quixo subir ao tren do "cambio" nesta campaña, mais as similitudes entre as súas políticas e as do Fine Gael fixérono descarrilar no seu intento. O propio Varadkar recordoulle en numerosas ocasións ao seu líder, Micheál Martin, que estaba no Goberno cando se produciu a Gran Recesión iniciada en 2008. Martin foi ministro de diferentes carteiras desde 1997 até 2011, entre estas a de Industria, Comercio e Traballo (2004-2008). O Fine Gael presume como un dos seus logros nestes últimos anos de sacar o país do pozo da crise. Neste tempo, o desemprego baixou de case 16% a menos de 5%. Porén, aínda que o salario medio en Dublín anda polos 2.200 euros, o aluguer dunha casa de tres habitacións (a vivenda máis habitual en Irlanda) supera os 2.000, e o prezo por unha liteira nunha habitación compartida chega a alcanzar os 500. Ademais, as listas de espera nos hospitais xerais e pediátricos non paran de medrar. Pacto polo Brexit Tamén McDonald se encargou de abortar as tentativas de Martin por apropiarse do título de "partido do cambio", lembrándolle que durante os últimos catro anos facilitara a gobernabilidade do Fine Gael ─en minoría─ absténdose en votacións chave e apoiando a aprobación dos orzamentos. Foi un pacto tácito entre as dúas principais formacións irlandesas, que optaron pola mesura para afrontar o Brexit. Irlanda, cómpre lembrar, é o único Estado da UE que ten unha fronteira terrestre co Reino Unido, unha fronteira que ademais podería espertar pantasmas do pasado. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube.


Summary: Anunciou esta decisión, que implica o mantemento no nivel máximo de prohibicións Vilanova de Arousa, Cualedro e Carballeda de Valdeorras, após unha nova reunión coas integrantes do comité clínico que asesora sobre a evolución da pandemia na Galiza. No nivel alto de limitacións fican 16 municipios e outros 27 están no risco medio.

A Consellaría de Sanidade vén de anunciar que os concellos de A Pobra do Caramiñal e O Grove pasan ao nivel alto de restricións, despois de varias semanas coa mobilidade restrinxida, como consecuencia do control na expansión das persoas infectadas polo coronavirus. Pola contra, a hostalaría e as fronteiras seguirán fechadas en Cualedro, Vilanova de Arousa e Carballeda de Valdeorras. As e os expertos optaron por deixar no nivel alto aos dous que baixan un chanzo: O Grove e A Pobra. Estes súmanse aos de Petín, Muíños, Verea, A Merca, Meira, Ribadumia, Marín, Meaño, Meis, Ponteareas, Salceda de Caselas, Ribeira, Cambre e Coristanco. As novidades con respecto á pasada sexta feira están nas incorporacións a este rango de Verea, A Merca, Salceda e Coristanco. Pola contra, baixaron a nivel medio Lobeira e O Barco. Neste último caso, coas limitacións propias desta situación -entre as que está o feito de que as terrazas dos bares só poidan estar ao 50% e no interior a ocupación máxima sexa do 30%-, están tamén Verín, Cartelle, Xinzo de Limia, Trabada, Barreiros, Chantada, Cambados, Sanxenxo, Vilagarcía de Arousa, Poio, Cangas, Gondomar, Vigo, O Porriño, Nigrán, Tui, Rianxo, Mesía, Carnota, Carral, A Laracha, Betanzos, Carballo e Ares. E tamén hai variacións con respecto ao último encontro de traballo. No resto dos concellos do país permanecerán vixentes as restricións fixadas no nivel medio baixo. Estas novidades déronse a coñecer hoxe, após a finalización dunha nova reunión de representantes da Xunta co comité clínico que asesora sobre a evolución da pandemia na Galiza. Agárdase que mañá transcendan novos datos sobre o que se falou na mesa de expertos, cuxas decisións entrarán en vigor ás 00 horas desta sexta feira. Esta segunda feira o vicepresidente primeiro da Xunta, Alfonso Rueda, xa apostaba "na prudencia" á hora de asumir a desescalada nas localidades con restricións máis fortes que na media do país. Na mesma liña falaban o propio Alberto Núñez Feixoo e expertos como o médico e membro do comité Xosé Luís Muíño, que destacaba que "vale a pena facer o último esforzo" nun momento no que hai unha inestabilidade nos contaxios. "Efectivamente, estamos nunha situación de meseta, outros lle chamamos de val -unha terceira onda que subiu moi rápido e baixou-, cun discreto incremento, moi discreto, e por tanto, estamos a ver o fin do túnel, a luz", engadía o doutor. Após varias semanas co fechamento perimetral, quer o rexedor da Pobra do Caramiñal. Xosé Lois Piñeiro, quer o alcalde do Grove, José Cacabelos, apostaban onte en que o encontro do comité clínico serviría para levantar tanto a restrición de mobilidade como as medidas máis duras para a hostalaría, por ter que estar sen actividade. No anterior encontro Cabe recordar que a pasada sexta feira o subcomité estabelecía o nivel máximo de prohibicións tanto na Pobra como no Grove, ademais de en Cualedro e Carballeda de Valdeorras. Aliás, incluía entre os municipios máis afectados pola Covid-19, nos que eran precisas medidas especiais, Vilanova de Arousa. No nivel alto ficaron antes da fin semana Lobeira, Muíños, O Barco de Valdeorras, Ribeira, Petín, Meira, Cambre, Ponteareas, Ribadumia, Marín, Meis e Meaño. No nivel medio, na liña das decisións da pasada terza feira, estaban Vigo, Vilagarcía e outros lugares como A Illa de Arousa, Sanxenxo, Cangas, Gondomar, Trabada, Barreiros, Carral, Catoira, Rianxo, Boiro, Verín, Chantada, Padrenda, Cortegada, Lobios e Cartelle.


Summary: A Real Academia Galega premia tres colexios (CEIP Carballal, CEIP Manuel Mallo Mallo e CEIP Souto-Donas) polas súas propostas sobre a poeta.

Un videoclip, unha reportaxe audiovisual e unha explicación in situ foron merecedoras dos premios do concurso Contádenos o Voso Día das Letras, que a Real Academia Galega (RAG) promoveu este ano nos centros educativos galegos para homenaxear a poeta Xela Arias no marco do proxecto dixital Primavera das Letras. Con esa miradas máis nova sobre a figura e a obra de Xela Arias, achegada por 125 colexios do país cos premios nos centros do Carballal (Marín), Manuel Mallo Mallo (Lugo) e Souto-Donas (Gondomar), a Academia fechou a axenda de actividades das Letras Galegas dedicadas a Arias. Esta segunda feira decorreu na sede da Coruña a entrega de premios, na que participaron tanto o presidente da institución, Víctor F. Freixanes, como a académica que se ocupa do portal para as crianzas, Fina Casalderrey. Acompañados de Amparo Castaño, Darío Gil Arias e Marcos Arias Castaño, nai, fillo e irmán da escritora, editora e tradutora Xela Arias, escoitaron as ideas que ocuparon parte do ano nas aulas. O videoclip volveu triunfar, neste caso da man do CEIP do Carballal que xa levara premio cando a lembranza fora para Carlos Casares (2017). O colexio de Marín escolleu ese formato, entre outros, e rodou un pequeno filme protagonizado polo alumnado de 4º e 6º de primaria titulado Canto sei! A peza comeza cunha dramatización inspirada en Non te amola!, a obra narrativa da protagonista das Letras Galegas 2021 que permanecera inédita até este ano, e baséase nun poema de Darío a diario, o poemario que a autora publicou sobre a súa experiencia como nai. "Non producimos este tipo de actividades de cara a presentalas a ningún concurso ou certame. Facémolo para espallar a cultura galega dunha forma lúdica e amena", concretaron as profesoras. O CEIP Manuel Mallo Mallo tamén escolleu a linguaxe audiovisual para celebrar a data sinalada. As estudantes máis pequenas déronlle forma con plastilina a un relato de Non te amola! e outros cursos gravaron representacións teatrais de dous contos do mesmo libro. A delegación comentou o seu desexo de que haxa "mil primaveras máis para a nosa lingua". No Souto-Donas, fixeron diversos traballos para concluír que a poeta "foi unha muller comprometida co idioma, coas mulleres, coa natureza, a ecoloxía e o pacifismo, unha defensora das causas xustas. Definiuse a si mesma como inconforme, o que se reflicte na súa obra".


Summary: A familia de Díaz Castro legou a Xermolos a súa casa natal, e agora esta asociación creou a plataforma Salvemos a Casa de Díaz Castro, que vén de poñer en marcha unha campaña que chama á solidariedade colectiva para recuperala da ruína e convertela na "Casa da Xente".

Esta casa, situada na aldea do Vilariño (parroquia dos Vilares en Guitiriz) xa estaba en ruínas cando aínda vivía o propio Xosé María Díaz Castro (1914-1990). "Tanto el coma os seus irmáns cando viñan a Galiza xa ían para a vila, porque a casa xa estaba moi mal daquela", explica Alfonso Blanco, da asociación Xermolos. E agora esta asociación, responsable entre outras moitas actividades do Festival de Pardiñas, vén de botar a andar unha iniciativa de micromecenado para financiar a actuación máis urxente na casa: a reconstrución do tellado. Para iso puxeron en marcha unha campaña de 'crowdfunding' cun obxectivo mínimo de máis de 24.000 euros e un ideal de case 45.000 euros. Xermolos pretende desenvolver un ambicioso proxecto en base a tres eixos: museo do escritor, espazo sociocultural e pousada de creadores Até o momento levan acadado un 8%, 2.000 euros, e aínda fican 31 días para cumprir o obxectivo. E están a organizar actos de apoio por todo o país. O próximo será esta sexta feira -28 de abril- en Compostela, na República do Couto Mixto, onde haberá un concerto do grupo de pandereteiras Trepia, Falua e Leo e Arremecaghona, alén dun recital poético do grupo de poesía Nova Poesía Guitírica. Ademais, presentarase a plataforma Salvemos a Casa de Díaz Castro e unha exposición "Imaxes e palabras" do pintor e poeta chairego Anxo Lamas. Precisamente esta mostra de Lamas é "un reflexo do que queremos facer coa casa", indica Alfonso Blanco: "Son táboas que el sacou de casas en ruínas e que convertiu nunha obra de arte dedicada a escritores chairegos". O proxecto da Casa Unha vez resolta a cuestión da cuberta, Xermolos pretende desenvolver un ambicioso proxecto en base a tres eixos: museo do escritor, espazo sociocultural e pousada de creadores. "Queremos que sexa un lugar onde poidamos demostrar que o rural ten futuro", sinala un Blanco que non rexeita un investimento público que os axude a levar adiante a tarefa. "Non queremos que sexa un museo máis, queremos que sexa unha casa que chame a reivindicar o rural, un espazo de encontro para a veciñanza, con biblioteca, aberta ás asociacións", explica o crego. O proxecto a Casa da Xente tamén inclúe unha parte de museo dedicado ao poeta, dado que tamén Xemolos legou a súa obra inédita, manuscritos, mobles e obxectos persoais. "A Terra Cha é unha patria poética. Os poetas humanizaron a súa paisaxe e queremos que todo iso teña reflexo na casa". Outro dos obxectivos é convertela en fogar "dos poetas dos ríos" e campo de traballo para actividades medioambientais e arrqueolóxicas, alén de "pousada de creadores, un espazo tranquilo para crear". A paisaxe préstase, remata. SALVEMOS A CASA DE DÍAZ CASTRO (SPOT 1) from Salvemos a Casa de Díaz Castro on Vimeo.


Summary: Mentres o Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial (AECT) Rio Minho demanda que se levante o fechamento perimetral para os núcleos con intereses comúns, o Goberno galego xa pediu ao Executivo do Estado español que "garanta" o control na fronteira para evitar que a reapertura de Portugal provoque saídas e entradas inxustificadas na Galiza.

O Agrupamento Europeo de Cooperación Territorial (AECT) Rio Minho, formado por concellos galegos e cámaras lusas, quere retomar a normalidade nos desprazamentos nunha zona de intereses e servizos comúns. Así o manifestaron hoxe por boca do seu vicedirector, Uxío Benítez, que pediu á Xunta que non complique a mobilidade na fronteira unha vez Portugal estea accesíbel. Nos últimos meses o fechamento de varios pasos na 'raia' e o incremento dos controis por parte das autoridades deron como resultado perdas e moitos problemas a traballadoras e traballadores de ambos estados, que estaban acostumados ao desprazamento e que tiveron que mudar as súas rutinas pola pandemia sen que as administracións tiveran en conta as circunstancias especiais. De feito, na zona hai varias eurocidades que comparten algunhas instalacións, non só persoal das empresas. Polo que transcendeu até agora, o Goberno galego ten previsto manter as prohibicións actuais, o que desde o punto de vista de Benítez implica pór "máis paus nas rodas" do territorio miñoto, que segue a sumar perdas. O representante manda unha mensaxe a San Caetano lembrando que "non ten competencias nin poder de decisión sobre as fronteiras exteriores, como é a do Miño". Polo tanto, non habería cabida para as prohibicións, pois daríanse decisións superpostas. Porén, o vicepresidente do Executivo galego, Alfonso Rueda, xa pediu ao ministro do Interior, Fernando Grande-Marlaska, que garanta os controis nos pasos transfronteirizos.


Dicía Ghandi que o progreso e a grandeza dunha civilización se pode medir por como esta trata os seus animais, eu creo firmemente que se pode xulgar unha nación por como trata os seus maiores, e niso, o noso pobo ten unha cátedra secular. Eu creo firmemente que se pode xulgar unha nación por como trata os seus maiores, e niso, o noso pobo ten unha cátedra secular No país galego non tiramos cos nosos avós, na nosa ideosincrasia non está ese pensamento vil de que un ancián estorba, no noso Adn está asimilada a admiración e o respecto polas engurras, surcos labrados a forza de bágoas de sufrimento, penurias, fame e calamidades que se ollan na faciana dunha persoa que viviu media vida na escuridade da nosa derradeira longa noite de pedra, que diría Celso Emilio. Que ninguén se equivoque, esta carta non ten intención de facer país, nin de resaltar as nosas virtudes, que ben coñecemos todos, aínda que moitas veces pasamos por elas sen decatarnos, nin facer ruído, como o pobo xeneroso que somos. Esta é unha carta de como unha persoa cun serio deterioro cognitivo, psicomotor e até afectivo pode conseguir sacarche un sorriso tódalas mañás Esta é unha carta de como unha persoa cun serio deterioro cognitivo, psicomotor e até afectivo pode conseguir sacarche un sorriso tódalas mañás, de como a pesar de convivir con fortes dores e unha grande dificultade respiratoria é capaz de contaxiar a calquera de ledicia nun momento. De como un alma que apenas pasa do metro de estatura e que non coñeceu xamais a quentura dese afecto especial que dá a familia, pode mostrar unha humanidade tal e como si se criase envolta nun pranto de amor. De como nunha residencia de anciáns, cunha media que sobrepasa os noventa anos de idade se pode escoitar o balbordo, as risas e os berros do patio dunha escola. Ningún deles é consciente de que o terapeuta é o que en realidade fai terapia, pois a experiencia é marabillosa e invita ó pensamento Hoxe sae o Sol na Coruña, nestes derradeiros días de Verán, os vellos agardan no patio a súa sesión diaria de ximnasia terapéutica, mentres toman o sol. Ningún deles é consciente de que o terapeuta é o que en realidade fai terapia, pois a experiencia é marabillosa e invita ó pensamento, ver as súas caras asexantes de cada movemento, intentando imitar con sumo coidado cada xesto, con dificultades, por suposto, xa que as capacidades motrices van a menos, pero a vontade é férrea. Ver como aprecian a seguridade que dá unha cadeira de rodas, pero por riba de todo desexan a liberdade que brinda erguerse e camiñar, aínda que sexa un metro, a pesar da dor, a pesar de que as pernas fallan sen avisar, a pesar do sentimento de frustración. Ver a ledicia na faz dunha anciá cunha experiencia vital dun século, tan vasta que faría que calquera de nós sentise vergoña da propia, por algo tan trivial coma unha leve masaxe cervical. Un decátase de que as cousas máis mundanas son as que realmente importan, cando se está rodeado de xentes que están acostumadas a vivir no limbo da vida e a morte Ver como para moitos o seu pequeno mundo liliputiense se cingue ós muros exteriores da residencia, na que viven, á que consideran o seu fogar e da que non desexan máis que a tranquilidade de vivir con dignidade os seus derradeiros días. Un decátase de que as cousas máis mundanas son as que realmente importan, cando se está rodeado de xentes que están acostumadas a vivir no limbo da vida e a morte, persoas que son conscientes de que a súa data de caducidade está máis preto que tarde, que valoran por riba de todo unha conversa, unha verba garimosa, un simple aloumiño coa man, unha brincadeira ou tan sequera o simple feito de escoitar, algo que pasaría desapercibido para calquera de nós. Logo se da un de conta, que obviamente estudar os males dos seus gastados corpos sería dabondo para explicar a situación de deterioro fisiolóxico de moitos deles, pero os males do espírito son peores, pois non hai remedio, que cura ten o amor ou o desamor? Como se apaga a morriña dos que quedaron no camiño? Como deixa de doer perder a un compañeiro de vida? De onde sacan folgos para continuar a erguerse da cama cun sorriso? Como é sentir o sol a través da xanela logo dunha noite de choiva do teu noventa e tres verán? Reflexións que xorden imparables logo dun mes de convivencia durante apenas catro horas ó día con estes seres extraordinarios. Eles reciben unha terapia física, o terapeuta psicolóxica, pois só se pode facer medrar esa árbore que é a vontade, ou a alma (se se lle quer chamar así) que hai dentro de cada un de nós, empapándose de todas as experiencias interpersoais que transcorren durante a vida. Non podería rematar as miñas divagacións sen pararme na columna vertebral que da o soporte vital a este soño dunha noite de verán, que é o gran equipo humano que forma parte da residencia Non podería rematar as miñas divagacións sen pararme na columna vertebral que da o soporte vital a este soño dunha noite de verán, que é o gran equipo humano que forma parte da residencia, que atende e coida destas personiñas como se fosen os seus propios pais, nais ou avós, dende o médico, pasando polas enfermeiras e as coidadoras, até as recepcionistas e como non a súa directora que comanda o navío cunha man de ferro e a outra de seda. Todos eles igual de importantes, porque un fogar, ó igual que un País, non é un anaco de terra no que vivir, é a xente que vive, traballa e interactúa nese espazo común. Os vellos son o futuro do noso pequeno país Así pois, gustaríame humildemente falarlle a todos os que teñen o privilexio de traballar con esta nosa terceira ou cuarta idade á que se referiu Pondal no noso Himno, os bos e os xenerosos, os que deron cada ano da súa vida para que os que vimos detrás poidamos vivir un pouco mellor, que sigan facendo o seu traballo con agarimo, cun sorriso no corazón e unha verba amable nos beizos. Os vellos son o futuro do noso pequeno país.


Summary: Figura indiscutíbel durante décadas do xornalismo deportivo, moi próximo á direita e á monarquía, García deixou entrever as súas simpatías por Cs nunha entrevista con Jordi Évole.

García foi un dos pións máis activos da direita española no combate a Felipe González durante finais dos 80 e principios de 90, a achanzar o camiño ao PP para conquistar o poder político en 1996. A súa cercanía co principal partido da direita chega xusto até os nosos días. Agora baixa do tren. Apunta a corrupción como causa. "Rajoy decepcionoume abondo. É boa xente, mais xa non poño a man no lume por ninguén", afirma. García non é un xornalista máis. Para as xeracións máis veteranas (el naceu en 1943), é todo un referente, con especial penetración nas clases populares, o groso da súa clientela radiofónica. É xusto neses caladoiros -persoas de máis de 50 anos- onde o PP mantén aínda certa vantaxe a respeito da emerxencia de Ciudadanos. Perder o aval de García -"votar o PP é perder o voto", dixo- é sen dúbida un duro golpe para Génova. A outra vertente política de García é o seu forofismo monárquico, á altura dun cortesán. Mais mesmo aí deixou ver o seu distanciamento cos borbóns, nomeadamente con Juan Carlos I. "Sentín adoración por Juan Carlos, confésoo agora, equivocada. Fiquei triste ao coñecer esa noticia [a participación do monarca nunha cazaría de leóns en Botsuana], igual que ao coñecer a presenza tan próxima de Corinna ou de algunhas amizades masculinas", dixo. Tamén tivo palabras para retratar as dúas formacións da nova política, Cs e Podemos. Mostrou simpatía pola marca liderada por Rivera, embora tampouco exteriorizou excesivo entusiasmo. O seu medre, argumentou, viría dado máis polos erros do PP do que polos acertos de Podemos. E sobre o partido morado deixou esta pérola: "Na historia deste país só hai un partido tan torpe como o PP, e é Podemos. A min encantábame Pablo Iglesias, alguén coas ideas claras, que prometía acabar coa pollada do binomio PP-PSOE. Mais despois ves que unha cousa é a teoría e que outra cousa é a práctica, foi unha desilusión". Évole e García debruzáronse tamén sobre o taboleiro mediático no Estado. E entón apareceu o García puro e duro. Tanto que até atacou a propia canle en que se estaba a emitir a entrevista. "A Sexta non é plural. Eu gostaría de menos show e de máis pluralidade", dixo. E completou así a súa radiografía do panorama dos mass media en España: "O problema parte de que agora só dúas empresas -Mediaset [dona de Tele5 e Cuatro] e Atresmedia [propietaria de Antena 3 e La Sexta]- están forradas e é pola equivocación de Zapatero de retirar a publicidade de TVE. Podes crer que agora o aliado do Goberno do PP poida ser Prisa?" Sintomático de como está o patio mediático é como a entrevista foi recollida nalgunhas cabeceiras. As máis próximas a Rajoy ou ao PP ou non se fan eco da entrevista ou -como no caso de La Voz de Galicia- extractan só as críticas a monarquía, mais non ao partido da gaivota.


Summary: O Conselleiro de Cultura e Turismo, Román Rodríguez, trasladou ao ministro de Cultura, José Manuel Rodríguez Uribes, as peticións da Xunta en material cultural

O conselleiro de Cultura e Turismo, Román Rodríguez, mantivo onte unha reunión por videoconferencia co ministro de Cultura, José Manuel Rodríguez Uribes, na que participaron tamén responsábeis doutros territorios e da Federación Española de Municipios e Provincias (Femp). A principal reivindicación do representante da Xunta ao Goberno estatal foi a solicitude de ampliación até 2022 das desgravacións fiscais previstas para o Xacobeo, medida que polo momento ten por límite o 30 de setembro de 2021. Segundo alegou, isto permitiría "seguir estimulando as achegas privadas e captar máis recursos", o que repercutiría no desenvolvemento de proxectos culturais e turísticos. Rodríguez reiterou a petición de convocar un Consello Xacobeo extraordinario "para avaliar a situación do Camiño de Santiago" que, ante a proximidade do primeiro Ano Santo nunha década, "debe actuar como un motor de reactivación económica para as industrias creativas e a dinamización das zonas rurais". O titular de Cultura presentou tamén un paquete de medidas en materia fiscal e financeira, laboral ou de fomento do consumo, e trasladou as necesidades específicas do sector cultural galego, recollidas nas últimas semanas a través dunha rolda de encontros con representantes do audiovisual, o teatro, a danza ou o eido editorial. Rodríguez amosou a vontade de colaborar co Pacto de Estado ao que chamou o ministro e avanzou que a Xunta está a traballar nun plan de reactivación cunha dotación prevista de 25 millóns de euros, coa prioridade de "manter o emprego" no sector, dado que será un dos últimos en saír da parada provocada pola actual emerxencia sanitaria.


Summary: Os seus clubs, o PM Friol e o Amio SD, retéñenas contra a súa vontade. Están a empregar o "dereito de retención", mais na acción de apoio destácase que as futbolistas non coñecían "as verdadeiras consecuencias de aceptar algunhas das cláusulas".

Unha campaña na plataforma social Change.org leva recollidas en menos de 24 horas 365 sinaturas -no momento de escribir estas liñas- das 500 que pide para solicitar a "liberdade" de María, Rai, Sara e Montse. Trátase de catro futbolistas que militan no PM Friol (María) e o Amio SD (as outras tres xogadoras) e ás cales os seus actuais equipos néganlles a carta de liberdade para poder fichar por outro equipo. Ambos os conxuntos están empregando o coñecido como "dereito de retención", unha práctica habitual nos contratos dentro do mundo do fútbol e que obriga María a permanecer no Friol un mínimo de dúas tempadas e a Rai, Sara e Monste a facer o propio no Amio por tres exercicios. A campaña en Change.org denuncia que as xogadoras asinaron os seus contratos sen a presencia "dun asesor legal que lles explicase as verdadeiras consecuencias de aceptar algunhas das cláusulas". "Estas, aínda que legais e estendidas no fútbol base, xeran gravísimos problemas ás futbolistas, pois durante a súa vixencia o seu futuro deportivo queda exclusivamente en mans do seu club, que pode non permitirlles abandonar o equipo con independencia de ter razóns lexitimas, como cambios na vida persoal, non disputar os minutos que cren merecer ou non conxeniar co adestrador ou adestradora", engade. Fichaxe polo rival Por outra banda, a recollida da sinaturas a prol da liberdade de María, Rai, Sara e Montse lembra que ningunha delas é "profesional", é dicir, que "xogan ao fútbol por pura paixón, xa que o contrato que asinaron non inclúe contraprestación económica algunha". Especialmente duro é o caso de María, de só 18 anos de idade, pois o Friol recoñeceu publicamente que non a deixa marchar porque sabe que asinaría por un equipo rival como é o CD Lugo.


Summary: O ex vicepresidente do Goberno catalán, nun artigo publicado nesta terza feira, 16 de outubro, no xornal estadounidense Washington Post, considera que se o Estado español "non quere sentar do outro lado da mesa [de negociación], a comunidade internacional terá que o obrigar a facelo".

Spain has no interest in a political solution for Catalonia ("España non ten interese nunha solución política para Catalunya"). Con este titular resume o ex vicepresidente do Goberno catalán, Oriol Junqueras, nun artigo publicado esta terza feira, 16 de outubro, no Washington Post, a situación que se está a vivir no Estado español tras a recente sentenza do Tribunal Supremo no xuízo ás e aos líderes do procès. Junqueras, condenado a 13 anos de cárcere por sedición, apela nas últimas liñas do artigo a comunidade internacional para que interceda no conflito catalán. "Se España non quere sentar do outro lado da mesa [de negociación], a comunidade internacional terá que o obrigar a facelo ou, no peor dos casos, ocupar o seu lugar". O ex vicepresidente catalán considera que o Estado español, coa recente sentenza, "dixo á cidadanía de Catalunya que non ten dereito a decidir o seu futuro dunha forma democrática, limitando polo tanto os seus dereitos civís e políticos". Ademais, compara a situación con Turquía, que "condena e encarcera demócratas", e asegura que "o referendo de autodeterminación é inevitábel; só nos cómpre debater cando e como vai ser organizado".


Summary: O Boi, o Charrelo, as Señoritas, ... o Entrudio na Veiga, na comarca de Valdeorras, conseguiu manter cos anos unha festa que estivo prohibida durante a ditadura e que case desaparece como consecuencia da emigración forzada. O traballo da veciñanza, a través da asociación O Son de Trevinca e o Fulión da Veiga, foi quen de recuperar algunhas máscaras como a do Charrelo en 2014. Solicitaron ao Concello a realización dun estudo máis completo e de ámbito universitario. Nese traballo, presentado en 2019, participou a antropóloga Fátima Braña.

En tempo de Entroido, ou Entrudio como lle chaman no municipio da Veiga, nada mellor que achegármonos a coñecer como se realiza un estudo actual sobre esta festa. A vontade veciñal comezou un traballo que tivo a súa continuidade na colaboración da Universidade de Vigo a través un equipo formado pola antropóloga Fátima Braña, o investigador social Carlos Ares, o historiador Víctor Rodríguez e o estudoso do Entroido Lois Pardo. No caso de Fátima Braña podemos afondar no labor etnolóxico que se realiza no século XXI e mesmo entrar no debate sobre a conservación ou non, e de que maneira, de elementos sociais como esta festa. Como chega vostede á antropoloxía? Estudei Socioloxía en Madrid e alí descubrín a antropoloxía como unha especialidade dentro da carreira. Realmente foi o que máis me chamou a atención deses estudos. A miña familia vivía en Santiago de Compostela e a idea sempre foi voltar e, para min, a antropoloxía foi unha porta de entrada. Seguín por ese camiño e fixen o doutoramento na USC xa en temas de antropoloxía aplicada. Cando se converteu en grao pensei que sería o momento e decidín acabar o proceso. As obras de Vicente Risco, de Xaquín Lorenzo e de Bouza-Brei son o xermolo de case todo o que vemos neses museos na actualidade Na Galiza hai unha importante tradición nesta disciplina. Pensa que marcou o seu traballo e tamén o da antropoloxía galega contemporánea? No meu caso ten un peso moi importante, até o punto de que a miña tese de doutoramento foi sobre o Museo do Pobo Galego, como o Instituto Padre Sarmiento herda as redes que o conforman e que medran na propia universidade. É a base do que fago. Alén diso, eu traballo moito cos museos etnográficos na Galiza desde moitas perspectivas distintas e as obras de Vicente Risco, de Xaquín Lorenzo e de Bouza-Brei son o xermolo de case todo o que vemos neses museos na actualidade, algo que me gustaría traballar para que sexa diferente. Falta difundir máis e mellor os museos etnolóxicos galegos? En xeral os museos antropolóxicos ou etnográficos de costumes populares son moi socorridos e doados, en principio, de montar. Non hai que mercar ou entregar unhas grandes cantidades de recursos para facerte cunha boa ou polo menos interesante colección a nivel da etnografía. É algo que, na miña opinión, deberíamos comezar a modificar. Teñen unha identificación moi rápida. O público ten unha vinculación emocional coas exposicións que ves neste tipo de museos. Conectan moi ben e permiten facer moitos xogos, se queres e tes un equipo de educadoras e educadores que queiran traballar nese sentido de sacarlle todos os valores sociais á colección. Mais o que acontece é que como a maior parte das veces hai unha dotación non xa escasa, senón ínfima ou ningunha, estes museos ao final rematan por ser pequenos, mantidos por vontades locais moi cativas que conseguen agromar unha vontade política nun momento dado por aquelo de "cortar a cinta", algo que se leva dicindo moitos anos. Ao final esmorecen por non contar cunha dotación. É verdade que hai unha lexislación que lles exixe e, aínda así, cada vez hai máis, por ser lugares onde se lle mostra a identidade ao turista á vez que reconfigura a nosa propia imaxe. Neles ponse o ámbito patrimonial nun estado positivo e bonito, grosso modo. Como é o traballo dunha antropóloga máis alá do ensino na universidade? Unha parte moi importante do meu traballo como persoal docente investigador é ese último apartado que pesa máis en tempo que a dedicación na miña carga laboral teórica. É un equilibrio complicado. No meu caso teño intereses anteriores como é a dedicación ao mundo dos museos e ao patrimonio cultural. Hoxe en día investigar é algo complexo e investigar en antropoloxía é aínda máis complicado. Temos unha imaxe de que a antropoloxía é algo semellante a buscar os tesouros do pasado, moi ligado ao tema patrimonial. Non se sabe tanto que hai compañeiras que están traballando coas mariscadoras en temas de ecoloxía e outras que fan o seu traballo de campo en hospitais. Con esa idea é complicado que se visualice a necesidade de persoal adestrado en antropoloxía en equipos multidisciplinares para, desde a xestión administrativa de case todo até os equipos nos museos, polo que me din. O traballo de investigación vén, basicamente, da detección de necesidades ou da solicitude de atender necesidades. Podemos dicir, dalgunha maneira, que a Galiza tivo a "sorte" de contar con moitas tradicións que chegaron activas aos nosos días? Para min hai que saber o que facemos e cando o facemos. Máis alá temos a pregunta de que conservamos. Se miramos a antropoloxía como unha ciencia do presente, contemporánea, nós non facemos historia na antropoloxía. Miramos o pasado para entender o que acontece no presente. Se o vemos así, hoxe por hoxe se queremos conservar, que conservamos? Un iPhone10? Un Huawei? Nós seguimos tocando a pandeireta, é o normal. O anormal sería o contrario. É parte do día a día. Eu traballo co que recollo en presente. Mais non todos os países conservaron o seu da mesma maneira... Que teñamos unhas Tanxugueiras como "Marca Galiza" significa que somos máis conservacionistas que outros territorios? Creo que non. Ao mellor temos unha determinada identificación coa terra ou con elementos dela. Nós seguimos tocando a pandeireta, é o normal. O anormal sería o contrario. É parte do día a día. Eu traballo co que recollo en presente. No traballo da Veiga veu no equipo un fenómeno como documentalista como é Carlos Ares Pérez e non atopou pegadas do Entrudio. Achei algunhas fotografías mais había moitas máis que se perderon. Nas entrevistas que lles fixen, as persoas informantes falaban de todo aquilo que xa non é, nin vai volver ser, porque a sociedade de hoxe non é a de hai cincuenta anos. As nosas regras e as nosas pautas de comportamento, de traballo, de acción, non son iguais. A ritualidade do Entrudio non é a mesma nin pode selo. Cando fas traballo de campo decátaste que hai moito que quedou no camiño. O que pasa é que temos un Entrudio vivo e con moitas ganas de seguir, reinventándose como cócteis que imos refacendo por gustarnos. Quedarán con novas lóxicas de carácter conservacionista ou patrimonialista mais tamén como algo turístico ou identitario. Como chega a proposta desde A Veiga de estudar a súa festa do Entrudio? O encargo chega a través da vicerreitoría do Campus de Ourense da Universidade de Vigo coa proposta de facer un estudo de investigación sobre o Entrudio da Veiga que xa iniciara a cidadanía dese municipio e que quería continuar a alcaldía a través de investigacións de carácter antropolóxico e dunha recollida exhaustiva ou demorada, aínda que, desafortunadamente non o foi tanto. A proposta era fixar os elementos da memoria e pescudar que había no Entrudio da Veiga que posibilitase a súa recuperación. En realidade o traballo xa estaba en marcha, levaban uns anos traballando nel desde a asociación Son de Trevinca e O Fulión da Veiga coas figuras que atoparon. Unha delas é o Charrelo. mais tamén estaban o Boi, o Zamarrón, o Touro, o Fargalleiro, a Morte, ... Cando nós fixemos o traballo de campo, contei coa axuda de Carlos. El levaba un ou dous anos facéndoo. Recollía polas aldeas como a xente entendía que se vestía unha vella, onde aparecía esta máscara e onde non. Con ese traballo gañou o XXIII Premio Vicente Risco. Contamos tamén co historiador Víctor Rodríguez. Basicamente procurabamos saber como era o Entrudio, como lembraban o Entrudio. Tentabamos voltar na memoria cara atrás e que nos dixesen como era. Ademais, había interese en que se caracterizase por parroquias. Ver, no concello da Veiga, que é moi grande, que máscaras percorrían todo o municipio e cales eran máis típicas dunha parroquia en concreto ou de varias. Foi moi complexo; nun estudo tan cativo e descritivo como o que fixemos apenas demos cunha pequena mostra. No pouco tempo que tiven, fixen moitas entrevistas. O resultado foi un moi bo traballo malia que foi unha mágoa non atopar pegadas documentais. Nós non fixemos o traballo de recuperación, en realidade estano facendo as persoas das asociacións. O que precisaban era un estudo para escoller o camiño polo que seguir. Teríame gustado -e non foi posíbel pola chegada da Covid- facer un traballo de recuperación coas cativas e cos cativos no colexio. Falaramos de continuar e, de feito, foi unha das conclusións do traballo: hai que seguir o traballo coas familias. Traballar co grupo escolar e co centro de maiores. Facer comunidade en relación co Entrudio. Cando preguntaba por como era a festa as persoas contábanme que as ideas de beleza e de fealdade cambiaron, que brincadeiras que hoxe en día serían moi pesadas, daquela admitiríanse. Como foi posíbel atopar tal número de personaxes nun mesmo concello? Amosa unha gran diversidade? Foi unha cuestión indutiva. A través das entrevistas do traballo de campo. Carlos tiña xa avanzado o seu propio estudo. Cando preguntaba por como era a festa as persoas contábanme que as ideas de beleza e de fealdade cambiaron, que brincadeiras que hoxe en día serían moi pesadas, daquela admitiríanse. Cando aparece unha nomenclatura, un personaxe, unha máscara descrita pola persoa, incides na entrevista para saber de que se trataba. E moitas veces a nomenclatura é tamén casual ou é unha lembranza difusa. A idea de máscara compacta, fixada tal e como a entendemos agora non creo que sexa a que había hai 50 anos. O que contan as persoas sobre o Entruido é que collían o que tiñan e disfrazábanse, por exemplo, de vella. Mais a vella non tiña a obriga de levar unha saia e un pano negros, a vella era que saía un home ou unha muller co primeiro que collía e empregábao. A estandarización é máis unha proba da nosa necesidade de comprensión dunha realidade moi rica e variada, máis que unha fixación de estándares de máscaras. Hainas, mais moitas veces responden a esa memoria de vestirse dunha determinada maneira, como no caso das vellas. Nas entrevistas xurdiu o tema do tempo en que se prohibiu esta festa coa ditadura posterior ao golpe de estado de 1936? Saíu. Traballamos a situación do cuartel da Garda Civil mais non estivo sempre no mesmo lugar. Por exemplo, na parroquia de Espiño, comentaron que durante a guerra (1936-39) ou non se celebraba o Entruido ou era menos festeiro. Cando acabou a guerra estaba medio prohibido, xa que os gardas non deixaban polo tema dos "fuxidos". Pouco a pouco foi perdendose, até que desapareceu nos anos da ditadura. Empezou por deixar de ir de vila en vila, facendo a festa cada un na súa aldea, até que co tempo desapareceu. Indicaban que as formas de celebrar o Entrudio se abandonaron ao redor de 1975. Había relación con outras celebracións da contorna? Había. Nos concellos situados perto da Veiga atopamos personaxes e elementos do Entrudio emparentados cos que podemos atopar neste municipio. Centramos as semellanzas nas comarcas de Viana, Valdeorras e Terras de Trives. Por exemplo, as formacións de comparsas e comitivas que corren o Entrudio con música e disfraces, así como os folións, tamén se documentan en lugares como Viana do Bolo, A Gudiña, Vilariño de Conso, Petín, Manzaneda e Pobra de Trives. Tamén están presentes as fariñadas, de maneira especial en Viana do Bolo, pintar as caras co sarrio dos potes na Rúa, e despedidas da festa na noite da terza feira con festas nas que se queiman mecos, e mesmo se organizan xantares a nivel veciñal, en case todos os lugares que forman as citadas comarcas. O lume tamén aparecía coas "estopas" ás que lles prendían lume. Coincidían tamén a nivel gastronómico, con comidas familiares a base de cocidos elaborados con derivados do porco. Atopamos outros casos singulares, como o da parroquia de Casdenodres onde saían a varrer as rúas con vasoiras, o mesmo que facían en lugares do concello de Castro Caldelas e Parada de Sil, en Chao do Castro, no Bolo; e tamén noutros lugares como Campobecerros, en Castrelo do Val, e Nogueira de Ramuín. Cal pensa que será o futuro deste Entrudio? Que esteamos falando da Veiga non é mérito deste traballo. O mérito é da xente da Veiga, que está empeñada en que teñen un Entrudio estupendo, co que eu, persoalmente coincido. Queren difundilo e convidarnos a celebralo con eles, a mantelo e a seguir gozando del. A xente pásao ben, é moi agradábel e é unha memoria moi positiva. A min gustaríame seguir investigando, tentar descubrir máis cousas sobre o Entrudio e chegar a esas pegadas documentais que seguro que hai e que non puidemos atopar por falta de tempo. Se cadra, para a recuperación da festa non é precisa esa investigación porque é a xente a que teima en que continúe. O problema son as dinámicas dos procesos de despoboamento e desertización do rural. Contra iso que podemos facer? Aínda así, o Entrudio nunca se deixou de celebrar na Veiga, o despoboamento foi unha das causas de que se institucionalizase. É unha dinámica que seguimos, a que leva a nosa sociedade. A min paréceme espectacular o que fan de ir co fulión de parroquia en parroquia, paseando e facendo unha merenda, levando a charrúa. É un esforzo ímprobo de veciñas e veciños. Se seguen facendo iso así e son quen de manter esa enerxía, que máis se lles pode pedir! Durante máis dun mes! É obvio que non é o mesmo que o Entrudio tradicional mais é unha moi boa forma de celebrar, de reunirse, de recoñecerse e de facer comunidade. De divertirse que, ao fin e ao cabo, iso é o Entrudio. Para min a idea de traballar co patrimonio é empregalo como ferramenta, non como algo que teña valor en si mesmo. A min interésame entender como a xente ve o patrimonio para darlle eses valores, a idea que a xente ten do seu. Non só a estandarización e a uniformización. Reivindicar o papel de persoa dentro dunha comunidade con capacidade de interpretación e de valorización do seu propio patrimonio. Se houbese posibilidades, eu seguiría traballando por ese camiño. O importante é a idea de que, se unha comunidade determinada posúe algo cun valor tan grande e se preocupa de coidala tan ben, se ese algo funciona como agromador de vontades e de movemento entre a poboación, que mellor que seguir traballando para continúe tecendo redes comunitarias.


Summary: Os distintos grupos municipais con presenza na corporación rexeitan participar porque a Real Academia Galega (RAG) organiza un acto que decorrerá en Compostela e non en Ferrol, cidade natal do autor.

A corporación de Ferrol anunciou esta quinta feira que non asistirá ao pleno de homenaxe a Ricardo Carvalho Calero que organiza a Real Academia Galega (RAG) por decorrer en Compostela e non en Ferrol, cidade na que naceu esta figura destacada das letras da Galiza. O acordo de todos os grupos con representación é unánime pois queren que a ausencia sexa interpretada como un acto de protesta porque Ferrol non fora escollida para conmemorar as Letras Galegas na honra do intelectual ferrolán. O voceiro do Goberno municipal, o socialista Julián Reina, foi o encargado de transmitir esta nova após unha xunta de portavoces na que todos os partidos deixaron claro o seu rexeitamento á que a sesión promovida pola RAG teña lugar nunha cidade distinta á de orixe. Na súa intervención, o representante do Goberno local lembrou que en maio o pleno aprobara unha declaración institucional para pedir que as Letras Galegas de 2021 se volveran a dedicar a Carvalho Calero para que "reciba a homenaxe que merece" e que non foi posíbel en 2020 polas circunstancias sanitarias excepcionais. De feito este pleno da polémica estaba previsto para o propio 17 de maio pero trasladouse ao 31 de outubro no teatro Jofre de Ferrol. A situación sanitaria fixo que se adiara novamente a cita, que finalmente sería na sede da RAG na Coruña. Finalmente optouse por un novo aprazamento elixindo Compostela e o 12 de decembro como data para a homenaxe. Porén, esta decisión non tivo respaldo en Ferrol, onde hai unión na negativa a asistir a un pleno que se faga de costas a localidade que viu nacer ao tamén crítico literario. Ademais, o agardado por todas e todos os edís sería que 2021 volvera ser o ano do autor.


Summary: Convocada pola CTNL para dar recoñecemento a proxectos de posta en valor e fomento do galego.

A Coordinadora de Traballadores e Traballadoras de Normalización da Lingua (CTNL) convoca os II Premios Mil Primaveras a proxectos de posta en valor e fomento do galego, iniciativa que naceu en 2019 para recoñecer accións, campañas, proxectos e programas concretos que teñen como obxectivo promover o uso e o prestixio da lingua. Poderán ser candidatos os proxectos que tivesen vixencia, total ou parcialmente, en 2018, 2019 ou 2020 (até a data de finalización do prazo de inscrición). Para abranguer propostas diversas e diferentes colectivos e ámbitos sociais, os premios contarán con seis categorías: mellor proxecto estabilizado, mellor proxecto novo, mellor comunicación e impacto, o proxecto máis innovador, ao mellor proxecto de fomento do galego na infancia e/ou mocidade e ao mellor proxecto de fomento do galego nun ámbito sectorial A participación nos premios é voluntaria e a presentación dos programas de normalización lingüística candidatos deben facela as propias entidades que os desenvolveron, pois só elas poden describir de forma detallada os aspectos técnicos da súa planificación, xestión, execución e avaliación. Todas as candidaturas deberán ser de programas, proxectos ou accións xa desenvolvidas e con vixencia total ou parcial en 2018, 2019 ou 2020. A inscrición faise a través dun formulario dispoñíbel en www.milprimaveras.gal. O prazo para inscribir proxectos está aberto do 17 de febreiro ao 5 de abril de 2020. Primeira edición dos Premios Mil Primaveras No ano 2019 tivo lugar a primeira edición destes premios, que serviu para recoñecer seis proxectos de normalización lingüística que se poden consultar en detalle no web: Modelo Burela (IES Perdouro), Falemos de ti e min (IES de Soutomaior), Desafío 48 h (IES María Casares de Oleiros), Proxecto Youtubeir@s (13 concellos, a Deputación da Coruña e as tres universidades), Eu presumo de galego (IES de Melide) e GCiencia.


Summary: PP, PSdeG e BNG acordan pedir "solucións" para os clientes dos bancos afectados polas participacións preferentes. A unanimidade da Cámara avala instar a Xunta a tramitar a Lei de Publicidade Institucional, a reclamar a construción do Parador de Muxía e a promover a fin dos anuncios de prostitución na prensa.

Non haberá máis impostos para a banca nin para as persoas residentes en Galicia que cobren máis de 100.000 euros ao ano. A maioría absoluta do PP impediu que o derradeiro debate de política xeral da lexislatura rematase coa aprobación dunha lei para "establecer unha imposición sobre os depósitos da banca", proposta polo PSdeG, e coa "elevación dos tipos no treito autonómico do IRPF para rendementos superiores aos 100.000", como reclamaba o BNG. Ben ao contrario, a aposta dos populares na parte máis concreta foi sacar adiante sen modificacións o anuncio realizado vinte e catro horas antes polo presidente da Xunta, instando o Goberno galego a iniciar a tramitación dunha Lei do Emprendedor na que se inclúan baixadas de impostos para, segundo o grupo que sustenta o Goberno, contribuír á "creación de emprego". Concretamente, cando estea aprobada a nova lei deduciranse ata 600 euros no IRPF "ás persoas que causen alta por primeira vez no censo de emprendedores" e quen "invista en accións ou participacións sociais de novas entidades" poderá deducir ata 8.000 euros no imposto da renda. Ademais, o imposto de sucesións e doazóns desaparece nun 95% nas achegas de cartos de pais a fillos para crear "unha empresa ou un negocio" e o imposto de actos xurídicos elimínase "na transmisión de inmobles destinados a local comercial" e nos "préstamos para adquirilos". Estas iniciativas non contaron co apoio da oposición, xa que tanto socialistas como nacionalistas coidaron que, en plena crise, urxe "incrementar a recadación" da Xunta para así evitar novos recortes. O Goberno galego reclamará ante o Banco de España que Novagalicia Banco devolva os cartos das preferentes Fronte a este desacordo económico, os grupos acadaron a unanimidade nunha trintena de proposicións a comezar por un dos asuntos que máis presente estivo ao longo do pleno de política xeral: as participacións preferentes de Novagalicia Banco, emitidas polas antigas Caixa Galicia e Caixanova. Así, os tres grupos combinaron as súas tres iniciativas na materia para elaborar unha transacción na que se chama a Xunta a "promover solucións aos titulares das participacións preferentes" que mercaron estes produtos financeiros "sen información axeitada". Nomeadamente, o Goberno galego terá que reclamar ante o Banco de España e a Comisión Nacional do Mercado de Valores que "promova" ou "preste" as "autorizacións necesarias" a Novagalicia Banco "e ao resto de entidades financeiras" para que os investidores poidan recuperar os seus cartos. Asemade, o Instituto Galego de Consumo asesorará os afectados e remitirá semestralmente un "balance" ao Parlamento sobre o "número de afectados e de reclamacións presentadas". Lei de Publicidade , Parador de Muxía e veto aos anuncios de prostitución A unanimidade da Cámara avalou tamén que a Xunta inicie os trámites dunha lei que xa fora prometida polo actual Executivo e tamén polo bipartito, a de publicidade institucional, considerada "urxente" polo gabinete de Feijóo no inicio da lexislatura pero que aínda non comezou o seu percorrido parlamentario. Neste caso a instancias dunha proposta do PSdeG os populares comprométense a que "no actual período de sesións", isto é, antes de xullo, un texto legal "remate coas prácticas opacas e regule a relación dos medios de comunicación e o poder político". O PP comprométese a que a Xunta aprobe a Lei de Publicidade Institucional e reclame o Parador de Muxía Co mesmo apoio dos tres grupos saíu adiante outra proposta socialista relacionada cos medios de comunicación, a relacionada a tentar rematar cos anuncios de prostitución. Aínda que sen demasiada concreción, o PP asume o compromiso de, dende a Xunta, "promover a eliminación" deste tipo de anuncios tanto "na Internet" como "nos medios de comunicación" con difusión en Galicia. Tamén en materia de igualdade houbo acordo de todo o arco parlamentario en torno a unha proposta do PSdeG que, atendendo aos plans do Goberno central, podería ter pouco percorrido, dado que se relaciona coa lei do aborto que o ministro Ruiz-Gallardón prevé refomrar. Con todo, do debate de política xeral sae o compromiso de que o Executivo de Feijóo elaborará e remitirá ao Parlamento "un informe" sobre a aplicación desta lei, detallando "como mínimo" as "medidas de educación afectivo-sexual" postas en marcha, o uso dos "métodos anticonceptivos" ordinarios e "de emerxencia" e "todo o relacionado cos embarazos non desexados e a interrupción voluntaria do embarazo". Aínda que con algunha modificación tamén saíu adiante a proposta socialista para "instar á Xunta a esixir do Goberno de España a inmediata execución das obras do Parador de Turismo de Muxía", cuxa paralización anunciou este martes o ministro de Industria, José Manuel Soria. Fronte a estas e outras iniciativas do PSdeG apoiadas por todos os grupos o PP só permitiu que saíse adiante unha única das rexistradas polo BNG, segundo a cal o Goberno galego reclamará do Estado a transferencia das competencias en materia de formación profesional continua.


O glorioso Centro Galego de Bos Aires está sendo envelenado polo actual goberno do presidente Macri. Ata hai ben poucos anos mantiña a súa dignidade. Había problemas pero os seus directivos aínda levaban dentro un forte sentimento identitario que os facía comprometerse na salvagarda do esforzo emigrante. Na esquina de Belgrano e Pasco estivo a máis importante escola impartidora de amor a Galicia no exterior. Durante máis dun século os nosos descendentes enchían o seu peito de orgullo xa que formaban parte da estirpe xenerosa dos sementadores de solidariedade na beira riopratense. Na esquina de Belgrano e Pasco estivo a máis importante escola impartidora de amor a Galicia no exterior A desfeita comezou despois das eleccións celebradas o 29 de agosto de 2010. As urnas deciden que o presidente sexa Carlos Alberto Vello Pombo –-o pai de Covelo e a nai de Ordes--- candidato apoiado por dúas agrupacións: "Unión Gallega" e "Galicia". A mesma noite electoral e pensando nos socios, expresou: Estoy muy ilusionado porque renazca en todos y en cada uno de ellos la esperanza por el Centro Gallego que quieren y necesitan. O novo presidente comeza moi animado a traballar para asinar convenios con obras sociais para prestar servizos que acheguen ingresos e tamén negocia coas autoridades públicas acordos de prórrogas para o pagamento da grande débeda da entidade. Sen deixarlle tempo a Vello para avanzar na busca de solucións, recibe o golpe da demisión dos membros da Xunta Directiva Sen deixarlle tempo a Vello para avanzar na busca de solucións, recibe o golpe da demisión dos membros da Xunta Directiva que representan as tres agrupacións ("Celta", "Breogán", "A Terra") que perderan as eleccións. Deixan só a un presidente que necesitaba estar ben arroupada porque a crise era moi fonda. Unha gran débeda e moitas baixas sociais e un gasto excesivo en salarios xa que o números de empregados era de arredor dos 1500. A saúde de Vello vai mal e sofre unha doenza pola que ten que estar ser internado e logo demite. Hai que lembrar a lamentable actitude dos empregados que chegaron a petar nos bombos polos corredores do hospital para protestar polo retraso no pago dos seus soldos. O 25 de outubro de 2012 asume como interventor xudicial Carlos La Blunda Criado en representación del INAES (Instituto Nacional de Asociativismo e Economía Social). As autoridades electas quedan desprazadas por mandato xudicial. Nunha entrevista expresa que "el objetivo es regularizar la situación económica y poder volver a convocar a elecciones porque el Centro Gallego es una mutual que funciona con un sistema electoral". Hai que suliñar que grazas aos cartos do INAES foi posible que os traballadores cobrasen o seu salario. O interventor tiña moi boas intencións pero a grande maioría dos directivos non axudaron para que a súa difícil tarea fose máis levadeira. Puido conseguir un aumento na ocupacion de camas que pasou das 130 as 200. As críticas eran constantes e de carácter político: ¡Mirá lo que nos mandó la chorra de Cristina! Ahora tenemos un montonero en el Centro Gallego. A maioría dos directivos do Centro Galego votaron a don Mauricio e por tanto están felices e contentos. Os nosos alegres paisanos votaron a quen nunca gañou un peso de forma honrada O 22 de abril de 2016 asume como interventor xudicial Martín Moyano Barro. Hai un novo goberno nacional presidido por Mauricio Macri. A maioría dos directivos do Centro Galego votaron a don Mauricio e por tanto están felices e contentos. Os nosos alegres paisanos votaron a quen nunca gañou un peso de forma honrada. Está imputado en múltiples causas xudiciais. Hai uns días foi denunciado por "fraude en perjuicio de la administración pública y negociaciones incompatibles con el ejercicio de funciones públicas". Con Moyano todo ía ben. Sen problema ata que organizou unhas eleccións truchas (amañadas) cunha lista irregular que incluía a varios candidatos non habilitados por non ter a antigüidade mínima esixida segundo os estatutos sociais. A mafia macrista actúa sempre así pero os nosos alegres paisanos están anestesiados polos moi competentes lavadores de cerebro da prensa corrupta do dúo "Clarín & Nación". Un valente socio denunciou no xulgado. Non sei eu se irá adiante a demanda xa que nos tribunais hai un grupo que responde aos intereses coimeros do réxime macricida. Non hai que ser moi espelido para comprender que Moyano cumpre unha misión. O seu encargo é liquidar a mutualista de asistencia médica. A sección cultural non ten importancia. As valiosas obras de arte poden ir todas para un almacén xa que negocio está en dispoñer das máis de 300 camas do hospital. Sendo o actual goberno un inimigo declarado da saúde pública non entendo as queixas de algúns socios de que Moyano os enganou. Eu digo que non houbo engano. Foron beber grandes doses de veleno macrista para deixar de vivir por enriba das súas posibilidades. Don Mauricio fala de "sinceramiento de la economía" e quizais teña razón xa que a actual colectividade galega non merece ser propietaria dun hospital de calidade na céntrica esquina de Belgrano e Pasco. A sección cultural non ten importancia. As valiosas obras de arte poden ir todas para un almacén xa que negocio está en dispoñer das máis de 300 camas do hospital Non o sei, poida que Macri sinta envexa polo éxito dos vellos emigrantes galegos. O que está confirmado é que despreza a quen traballa e cumpre coas obrigas fiscais. Hai que desculpar a don Mauricio. É fillo dun destacado malandraestafador que andaba metido en ilegais calabresadas roubando aquí e acolá. O triste é ver a ringleira de galaico-porteños que se xuntaron coa Porcallada Macrista para esmagar aos que menos teñen. Desexan ser millonarios pero sen pagar impostos que manteñan aos preguiseiros. A súa túzara mentalidade fainos incapaces de recoñecer os erros e sorprende moito que nin sequera lle fixeron o convite ao ministro de Saúde Pública para que visite o Centro Galego. Estes activos criticadores do goberno anterior son agora mansos cordeiriños que non piden nada. Tampouco fan propostas para a continuidade do histórico Centro Galego. Desde o 10 de decembro de 2015 afundiron na miseria a millóns de cidadáns pero souberon encher de feixes de dólares as súas alforxas en Panamá e Suiza. O veleno do autoritarismo está moi presente nos máis altos cargos do goberno O certo é que os votos dos cínicos odiadores de orixe galega axudaron a poñer na ponte de mando da República Arxentina a un grupo ilícito de queimados empresarios. Desde o 10 de decembro de 2015 afundiron na miseria a millóns de cidadáns pero souberon encher de feixes de dólares as súas alforxas en Panamá e Suiza. O veleno do autoritarismo está moi presente nos máis altos cargos do goberno. Posúen unha especial protección mediática que lles permite manifestan calquera barbaridade ofensiva contra dos intereses maioritarios da poboación. O ministro de Educación dixo diante dun micrófono que "hay que crear argentinos y argentinas que sean capaces de vivir en la incertidumbre y disfrutarla". Hai que entender ben ao inmoral ministro. Está dicindo que se debe de aceptar a miseria pero sen queixarse. Non me cabe na cabeza que as palabras do ministro sexan recibidas con beneplácito por parte dos emigrantes galegos. O que corresponde é unha denuncia formal nos organismos internacionais que se ocupan da salvagarda dos dereitos humanos. Estou convencido de que o goberno de Macri non está preocupado polo futuro do Centro Galego de Bos Aires. O que está buscando é o xeito de pechar as portas sen facer barullo Estou convencido de que o goberno de Macri non está preocupado polo futuro do Centro Galego de Bos Aires. O que está buscando é o xeito de pechar as portas sen facer barullo. Por se aínda quedan inxenuos, vou informar de que o interventor Moyano estivo hai uns días en Madrid para reunirse co ex director xeral de Hospitais da Comunidade de Madrid. Estou a falar de Antonio Burgueño Carbonell que é moi coñecido pola súa nefasta xestión administrativa no Centro Galego. Hai que engadir que Burgueño foi denunciado nos tribunais de xustiza por falsidade documental, fraude, prevaricación e malversación de fondos públicos. Poida que Moyano necesite do asesoramento deste especialista de escuro pasado ou tamén –-non quero ser malpensado--- que viñese para falar dos goles de Messi ou do adestrador Simeone.


Summary: Máis de 500 veciñ@s usaron o punto limpo da Laracha en 2020

É máis doado levalo ao punto limpo que deixar ciscados por aí uns sofás. Pero se ademais, o punto limpo se traslada ata a túa casa, xa non temos excusa para deixar de converter cemiterios en vertedoiros. O Concello da Laracha acaba de facerse cun novo punto limpo móbil, gracuas a unha achega da Xunta de máis de 58.000 euros a través do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional co cargo ao programa operativo Feder-Galicia 2014-2020. Trátase dun camión de carga que será empregado como un punto móbil de recollida de residuos que dará servizo a todas as parroquias, moi parecido aos que xa teñen Muxía e Carballo. Como usamos o punto limpo? Non foron os 1.200 de 2019 polo evidente confinamento. Pero o volume de actividade no segundo semestre do Punto LImpo do Formigueiro foi semellante ao dos anos anteriores, sendo máis de 500 veciñ@s os que se achegaron ao punto coordinado pola Asociación de Pais de Discapacitados Psíquicos de Bergantiños (Aspaber). En concreto, foron 430 persoas as que acudiron ás instalacións do punto limpo no Formigueiro e outras 79 as que solicitaron o servizo de recollida de voluminosos a domicilio. Estes son os datos ao detalle do recollido: 11,5 toneladas de voluminoso, correspondendo máis da metade a colchóns e sofás. 11 toneladas de aparellos electrónicos, equipos informáticos e electrodomésticos (televisores, frigoríficos, conxeladores, ordenadores, radios, etc). 9 toneladas de restos de obras (tellas, metais, pintura, etc.). 7,5 toneladas de madeira. 457 quilos de vidro plano. 600 quilos de aceites vexetais e minerais. 358 quilos de plásticos duros (silo e invernadoiros). 35 quilos de envases con restos de sustancias tóxicas ou perigosas. 20 quilos fluorescentes desbotados. 18 quilos de baterías e acumuladores. Vidro e cartón Aspaber tamén se encarga da recollida dos contedores azuis e dos iglús verdes en todo o termo municipal da Laracha. Neses recipientes –ademais das cantidades pouco significativas levadas directamente ao punto limpo- os laracheses depositaron en 2020 un total de 181 toneladas de envases de vidro e 109 toneladas de papel e cartón. Información útil Cabe lembrar que o punto limpo é un servizo totalmente gratuíto para os usuarios situado xunto á ponte do Formigueiro, moi preto do casco urbano da capital municipal. Está aberta ao público os luns, mércores e venres pola tarde e os sábados en horario de mañá. O servizo de recollida de voluminosos a domicilio tamén é gratuíto e pode concertarse cita poñéndose en contacto con Aspaber vía telefónica (981 70 26 06) ou por correo electrónico (aspaber@aspaber.com).


Summary: É preciso máis que nunca, e antes de que o único obxectivo político contábel acadado sexa a pertenza ao Museo do Pobo Galego, que tanto o BNG como todo o esnaquizado abano de siglas que compoñen o nacionalismo galego abandonen o inmobilismo cicateiro e roñón da delimitación nanométrica dos universos endóxenos coñecidos, e procuren un xeito de mirar arredor de si e cara fóra do Padornelo

Facer política é sobre todo discrepar, pactar e chegar a acordos. De máximos ou mínimos, mais acordos sempre á prol dun obxectivo único e insoslaiábel: transformar e mellorar as cousas. O resto, como di o Caneiro, por moito barullo que se faga, é silencio. O pacto sempre é un elemento de moderación e renovación, unha ferramenta indispensábel para estar á altura, en alerta Na ciencia e na praxe política o pacto sempre é un elemento de moderación e renovación, unha ferramenta indispensábel para estar á altura, en alerta, para manterse cunha actitude viva e vixiante fronte á fortísima degradación a que as estruturas partidarias e institucionais son sometidas coas extremas tensións que abrollan da sociedade, do propio sistema de partidos, dos medios de comunicación, das elites financeiras, e sobre todo de axentes tan letais e poderosos como son a crise, a corrupción ou a desesperanza. Cando a xente detecta que os instrumentos políticos clásicos están tocados, que non funcionan, que non dan as respostas precisas, simplemente buscan outros no lugar máis próximo que teñan, nas rúas, nas plataformas ou nas redes sociais Cando a xente detecta que os instrumentos políticos clásicos están tocados, que non funcionan, que non dan as respostas precisas, simplemente buscan outros no lugar máis próximo que teñan, nas rúas, nas plataformas ou nas redes sociais. No caso dos partidos pertencentes ao sistema de dereito e aos que de xeito irremediábel tamén está homologado o BNG a pesar do abismo de democracia interna, participación da militancia e esencia colexiada que o separa do resto, ocorre exactamente o mesmo: xa é concibido simplemente como obsolescencia colateral derivada dunha macroestrutura política histórica, desgastada e viciada que xa non serve e, polo tanto, formando parte do problema, é desbotábel. Duro, mais certo. Por se restaba algún anaco para esperanza na creba da furibunda gráfica electoral que asombra ao BNG, aparece tamén a corrupción con todo o seu impacto estamental e como o cáncer sistémico que todo o podrece: códigos éticos, partidos, democracia, alternancia, competencia, regulación do libre mercado, igualdade de oportunidade ou control da redistribución da riqueza. Chegou Podemos mais os da caste xa nos enguliran. O nacionalismo galego ten que asumir este reto como a clave de bóveda exclusiva da nacionalidade histórica á que pertence, dunha nova articulación da Galiza no Estado español Hoxe coa enquisa do CIS na man é preciso máis que nunca, e antes de que o único obxectivo político contábel acadado sexa a pertenza ao Museo do Pobo Galego, que tanto o BNG como todo o esnaquizado abano de siglas que compoñen o nacionalismo galego abandonen o inmobilismo cicateiro e roñón da delimitación nanométrica dos universos endóxenos coñecidos, elemento diferenciador si mais non emancipador polo que se deduce dos derradeiros trinta anos, e procuren un xeito de mirar arredor de si e cara fóra do Padornelo non como o estigma aínda sangrante ou como a arrepiante escarificación da nación aldraxada pola Isabel II, senón reivindicándose ante o conxunto da sociedade como axentes dinámicos, abertos, corresponsábeis e desexosos de seren tamén masa fundamental e protagonista da construción e remate definitivo dese rañaceos estatal inacabado con licenza de galpón plurinacional que é a España. Cando menos, esta é a metonímica lección que nos está a deixar CIU e o seu desacougado 9N. Aprendamos na cabeciña dos demais. Ficar quietos, mesmo ledos nun anhelado guión preestablecido, previsíbel, reseso e irrelevante para o 90% da sociedade galega, simplemente é a peor teima que un nacionalismo obtuso e inmobilista lle pode ofrecer ao seu país O nacionalismo galego ten que asumir este reto como a clave de bóveda exclusiva da nacionalidade histórica á que pertence, dunha nova articulación da Galiza no Estado español a través tamén de converterse e reivindicarse como un novo elemento de moderación, renovación, pacto e reequilibrio ata finalmente chegar ao esgotamento manifesto do concerto autonómico, sen por iso renunciar a ningún chanzo na desempenada escada da emancipación nacional mais tampouco alancando insondables balados. Ficar quietos, mesmo ledos nun anhelado guión preestablecido, previsíbel, reseso e irrelevante para o 90% da sociedade galega, simplemente é a peor teima que un nacionalismo obtuso e inmobilista lle pode ofrecer ao seu país e á súa intelixente prole, a teima da frustración.