O único xeito de coñecer Corea do Norte é nunha viaxe que combina intriga e aventura, nun destino ignoto do que só se coñecen as fronteiras e os nomes dos seus dirixentes. Unha visita guiada con todos os descansos programados permite indagar no que hai de propaganda sobre o hermetismo ou non do país, e descubrir como son uns días na vida desoutro lado. Malia non ser un destino turístico dos máis solicitados, os poucos visitantes que entran no país comparten eventos e funcións, pois a realidade de Corea do Norte vai máis alá de secretos e probas militares. De feito, dende o primeiro de xaneiro, comezo do ano novo segundo o calendario gregoriano, os motivos para celebrar varían; entre os máis sobranceiros están o 15 de xaneiro, no que se conmemora a invención do chosongul, o alfabeto coreano; o 8 de marzo, o día da muller, o 15 de agosto, no que se celebra o día da liberación nacional (1945); o 25 de agosto, que festexa o día de Songun, como lembranza da visita de Kim Jong Il a Seul e comezo da revolución; o 9 de setembro conmemórase o día da fundación da república (1948); o 10 de outubro, o día da fundación do partido (1945); o 16 de novembro, o día da nai e o 27 de decembro o día da constitución. Amais destas datas, os dous días máis importantes do calendario nacional son o 15 de abril e o 16 de febreiro. A primeira delas é o día do sol, nacemento do presidente Kim Il Sung, en 1912, primeiro ano do Juche. A segunda, o 16 de febreiro, é o día da estrela brillante, nacemento de Kim Jong Il, no ano 31 do Juche (1942). Os anais da historia coreana describen Kim Il Sung como o salvador do seu pobo, capaz de rescatalo do miserable destino no que estaba sumido baixo a ocupación militar xaponesa de 1905. A súa importancia é tal que o primeiro ano do calendario coreano é o do seu nacemento, orixe dun camiño revolucionario cuxa senda é perpetuar o ideario Juche e Songun. Segundo a ideoloxía Juche, o socialismo marxista prima as condicións materiais e económicas cunha perspectiva mística e fatalista coa que poder acabar co capitalismo. Esa fracasada loita antiburguesa, foi revisada por Kim Il Sung, quen explicou o seu principio filosófico cunha nova base científica cuxo núcleo son as persoas: o pobo é dono de todo e todo está para servilo a el, unido nun esforzo común. O ser humano, social, independente, creativo e consciente, é inconcibible fóra do seu organismo evolucionado, base biolóxica da súa independencia, creatividade e consciencia, atributos formados nun proceso de relacións sociais creadas para mellorar, algo que, apunta o líder coreano, se logrou coa súa ideoloxía. "Grazas ás políticas benevolentes do Partido e do líder, a nosa xente goza dunha vida merecedora e digna", apunta Kim Jong Il no ensaio O socialismo é unha ciencia, no que louva a vitoria contra o poder imperialista que mantiña a súa nación nun estado colonial semifeudal. Un dos aspectos máis importantes do socialismo de orientación Juche é o Songun, unha ideoloxía política que concede prioridade ao exército. A idea provén de Kim Il Sung, quen, ao herdar dúas pistolas do pai, decidiu restaurar a soberanía do seu país por medio da loita armada. Tras fundar a "Unión para derrotar o imperialismo", no ano 15 da era Juche, o Songun encabezou a revolución norcoreana, disposta a continuar mentres non cesen as agresións inimigas. A causa do Juche e do Songun, iniciada polo presidente Kim Il Sung e mellorada polo xeneral Kim Jong Il, é agora conducida por Kim Jong Un, líder supremo da república. O primeiro deles guiou o seu pobo, durante dúas décadas, na loita contra Xapón, ata acadar a vitoria no ano 34 do Juche. Foi entón que o gran líder fundou o partido dos traballadores e, tres anos despois, o que concibiu como primeiro estado democrático no leste: a República Popular Democrática de Corea, que naceu separada da parte sur da península, o que provocou unha guerra civil que durou tres anos. Kim Jong Il recibiu o título de Xeneralísimo no seu 80 aniversario e tras a súa morte, no ano 83 (1994), o de presidente eterno e sol do Juche. Kim Jong Il continuou a consigna do pai: "a xente é o meu Deus", e acadou os títulos de Xeneralísimo, e de eterno presidente e secretario xeral do partido. Morreu no ano 100, nun accidente de tren, e o seu fillo, o camarada Kim Jong Un pasou entón a ocupar a presidencia da república. Unha ponte e a illa de saídas e chegadas As imaxes dos líderes enchen o país en forma de estatuas, retratos e anécdotas memorizadas que forman parte do atractivo turístico. O centro neurálxico é a capital do país, Pyonyang, que ten conexións aéreas con algunhas cidades asiáticas, alén de Moscova, e está conectada con China por tren. A cidade chinesa de Dandong é, amais de punto fronteirizo, un miradoiro dende onde se pode contemplar a costa do país veciño. Ata aí se achegan os amantes menos arriscados da aventura norcoreana, para albiscar a outra beira, dar un paseo polo río ou mesmo mercar recordos do país sen chegar a visitalo. Unha ponte sobre o río Yalu enlaza China con Corea; é a ponte da Amizade Sino-Coreana, a carón doutra construción máis vella que só se conserva como reliquia. O pasadizo de ferro que era o Yalu Jiang DuanQiao quedou destruído en 1950, mais parte das columnas permanecen varadas na costa, como billete de entrada á gran atracción ou a modo de peza dun museo sobre a guerra. Unha pequena nora de pálidas cores xunto a un carrusel semellan a primeira garita de sentinelas dun país completamente militarizado e armado, mais non é tal. Pasado ese verdadeiro parque de atraccións, o ritmo pausado do tren permite observar as primeiras casas, e os primeiros grupos de crianzas e soldados. Son eles os que paran o tren e piden documentos; os que preguntan con poucas palabras e os que pronuncian as primeiras benvidas no dialecto coreano do norte. Montes baixos, ladeiras de casas pequenas, e xentes e bicicletas que se moven paseniño a carón do tren son as primeiras imaxes en territorio norcoreano. Os nervios do comezo ceden co movemento do convoi, que para na estación central, un edificio de luz tenue, e desaparecen á chegada ao hotel, o mesmo que debuxara Guy Delisle na súa crónica gráfica e que xa antes describira Rosa María Calaf e logo repetiron outros: unha pequena illa, cun edificio enorme, dende o cal se pode ver toda a cidade. E é que o pouco que hai escrito sobre o "eixo do mal", como definira o presidente estadounidense George Bush ao país, axuda a programar as sorpresas da viaxe e serve para comparar ideas ou imaxes, no caso da perfecta descrición da novela de Delisle. A illa é punto de saída e de chegada en calquera percorrido polo país. Dende aí, son de obrigada visita o palacio do sol Kumsusan, o maior monumento en honor aos líderes do país, onde se expoñen os seus corpos embalsamados, amais de reliquias varias, e medallas e títulos honoríficos de todas partes do mundo. A Torre do ideario Juche, un obelisco de 170 metros de altura e composto de tantos bloques como os días de vida de Kim Il Sung (25.550), é outro miradoiro, orlado por unha escultura con tres figuras que representan os tres piares básicos da nación: o obreiro, o campesiño e o intelectual. Outro dos símbolos máis representativos de Pionyang é o Arco de Triunfo, o máis alto do mundo, e que conmemora a resistencia do pobo coreano fronte a Xapón. Alén de impresos nos símbolos políticos, os triunfos do Juche están presentes noutras construcións, como o estadio Primeiro de Maio, o máis grande do mundo, con capacidade para 150.000 espectadores. Neste xigantesco recinto celébranse diversos eventos deportivos que congregan milleiros de espectadores e deportistas, igual ca en moitas outras actividades diarias. Así, nas festas nacionais é habitual que as prazas se enchan de parellas que se unen a grupos de baile, e que se realicen exhibicións de ximnasia, de natación sincronizada ou de patinaxe artística, e que as boleiras, os karaokes e os restaurantes teñan máis clientes do habitual. A universidade e a biblioteca nacional permiten follear milleiros de obras e mesmo contemplar de esguello algunha aula. Amais, nas librarías é posible mercar calquera volume sobre a ideoloxía Juche e mesmo libros de contos con morais sobre a boa conduta familiar e lendas como a de Cholima, un cabalo alado que simboliza a forza e a resistencia do pobo coreano, e que era capaz de galopar preto de 500 quilómetros nun día. Esa mesma lenda é unha imaxe representativa do pobo, tallada nunha estatua de 46 metros de alto, inaugurada co gallo do 49 aniversario de Kim Il Sung, e que coroa a cidade; do mesmo xeito que o Arco da Reunificación, unha estatua con dúas mulleres vestidas co traxe tradicional e que sosteñen unha esfera que representa a Corea unificada, e que adorna a entrada da capital, na estrada que vai ata a zona desmilitarizada. O paralelo 38: o muro que separa as dúas Coreas A autoestrada que separa a capital da zona desmilitarizada suca aldeas distantes e métese na campiña para perderse nun camiño que separa as dúas Coreas cunha liña: o paralelo 38. Ao sur desta liña, un muro de entre 5 e 8 metros de alto percorre de leste a oeste o país; unha construción feita "pola camarilla de monicreques surcoreanos, instigados polos imperialistas estadounidenses, os seus xefes, con tal de dividir en dúas, para sempre, o territorio e a nación", explican os folletos sobre o lugar, que engaden: "neste momento, os imperialistas estadounidenses e a camarilla de monicreques surcoreanos están involucrados en viciosas accións de arresto, encarceramento e masacre dos patriotas, xente nova e estudantes, que están librando unha xusta loita pola independencia, a democracia e a reunificación. Eles contaminan Corea do Sur coa corrupta cultura americana, causando que as boas formas e as tradicións propias dos coreanos dexeneren e fagan de Corea do Sur un inferno na terra. Namentres, o Partido dos Traballadores de Corea e o goberno da República Popular Democrática de Corea seguen a procurar, con firmeza e consistencia, unha política que trata de reunificar o país dun xeito pacífico, baseado nos tres principios de independencia, reunificación pacífica e unha grande unidade nacional". Nas salas adxuntas, nas casetas que amosan sinaturas de tratados, fotos de guerras ou recortes de prensa, a historia de Corea empapela as paredes. A viveza desas palabras e desas imaxes atópase no museo da Vitoriosa Liberación da Patria, onde se exhibe todo tipo de armamento, avións e tanques capturados, amais dun navío militar estadounidense, o Pueblo, apresado en 1968. A embarcación e o armamento están expostos na parte exterior do museo, un edificio de mármore con salas que teñen bonecos de cera que representan escenas da guerra nas cidades e nos campos militares, e unha cúpula cun escenario rotativo que permite percorrer diferentes momentos e espazos. A historia do Pueblo é outro dos galardóns dos que se gaba o goberno norcoreano. En 2008, o Senado dos EE.UU. declarou que o Pueblo fora o primeiro navío estadounidense secuestrado por unha forza militar estranxeira en 150 anos. Este feito extraordinario é un máis na lista de peculiaridades, ás que se pode engadir a kimjongilia, unha flor única no mundo, clonada por un botánico xaponés como mostra de amizade, e que só florece cada 16 de febreiro, coincidindo co aniversario de Kim Jong Il, data na que hai exposicións con adornos feitos con esta flor que, segundo o goberno norcoreano, reflicte a "natureza incomparable" do gran líder. A kimjongilia non é a flor nacional de Corea do Norte; tampouco a kimilsungia, unha orquídea bautizada polo presidente indonesio Sukarno no ano 54 do Juche (1965); senón a magnolia, que crece en calquera outeiro, agás no norte, onde están os cumios máis altos, como o Paektu, a montaña de cabeza branca. O azor, a ave nacional, símbolo da axilidade, temperamento e valentía do pobo, habita neste paraíso montañoso, que acumula iconas patrióticas, como o cráter formado polo lago máis profundo do mundo, o Chon (lago do Ceo), que serve de símbolo da revolución coreana, pois foi aí que se refuxiou a guerrilla, en campos secretos arredor destas montañas e entre os dous ríos máis longos do país, fronteiras naturais con China. No escudo nacional, erixido no ano da fundación da república, aparecen representados o monte Paektu; unha estrela escintilante de cinco puntas, símbolo da gran visión de país e pobo unido, esforzado pola construción dunha nación independente, pacífica e reunificada, baseada na ideoloxía Juche; unha estación hidroeléctrica, imaxe da importancia da industria e da clase traballadora e dúas espigas de arroz, como mostra do cooperativismo socialista campesiño. A forma ovalada amosa a unidade e cohesión do pobo coreano, unido arredor do partido e do líder. O nome da República Popular Democrática de Corea, nunha faixa vermella, indica que é unha república independente, democrática e popular. Por outro lado, na bandeira, erixida o mesmo ano có escudo, a cor vermella representa a forza invencible do pobo; a branca a unicidade da nación, con igual cultura, lingua e sangue; a cor azul ilustra o espírito loitador da xente, aliada á causa socialista. Amais, a estrela vermella de cinco puntos lembra a loita contra o poder xaponés e a prosperidade da nación. Un país/museo: misterio e especulacións O país está construído como un museo de lembranzas e loanzas. Alén da natureza e dos edificios conmemorativos, fábricas e diques compiten nun catálogo no que tamén está o metro e onde as mostras do programa nuclear se poden apreciar en carteis, en figuras de xeo, ou nas páxinas do xornal, penduradas a diario nas estacións do metro; un tren subterráneo que circula a 110 metros de profundidade (o máis fondo do mundo), que conta cunha escaleira eléctrica de 64 metros e que serve de refuxio. O misterio e as especulacións combínanse en Corea do Norte, un territorio illado do resto do mundo grazas a montañas naturais e fronteiras humanas que converten o lugar nun destino perfecto para imaxinar e fantasiar co descoñecido e o descoñecible; o lugar ideal para que haxa quen describa xente en tendas de campaña, disparos a mendigos, árbores sen paxaros, crianzas que beben neve en vasos de plástico ou outras rarezas das que eu non podo escribir porque non as vin. Rúas que amencen cheas de xentes que semellan pasear para ir ao traballo, bicicletas sen fumes, edificios parapetados con estatuas ou prazas que anoitecen con fogos de artificio son as realidades que vin e fotografei, e das que podo escribir e escribo. Publicidade


Summary: O sindicato CCOO (Comisións Obreiras) acusa a dirección do Hospital Polusa de Lugo de "enganar" a sociedade coa cifra de positivos pola Covid-19 que hai na súa Unidade de Maiores.

A sección sindical de CCOO-Sanidade no hospital privado Polusa (Lugo) acusa a dirección de "enganar" cos casos da Covid-19 detectados na Unidade do Maior. Mentres que o centro atribúe os contaxios a unha traballadora, de baixa desde finais de agosto. CCOO denuncia que non se illou debidamente as persoas contaxiadas e que "a traballadora deu positivo o día 25 de agosto e está de baixa médica desde entón". O comité de seguridade e saúde "soubo do positivo o día 26 pero non pola dirección do centro", denuncia o sindicato. Cando CCOO solicita información ao centro, o director médico comunica o positivo e que se realizaron PCR ás residentes na Unidade do Maior e aos contactos da traballadora. O resultado foi de tres positivos, todos na Unidade do Maior. Con estes datos, o comité de seguridade e saúde instou a illar os doentes e que fosen tratados por persoal exclusivo. A dirección de Polusa, segundo CCOO, non atendeu esta petición e, a día 4 de setembro, xa había oito positivos, que ascenderían a dez un día despois. Segundo CCOO, a día de hoxe hai outros dous casos positivos entre o persoal, e denuncia que "pagaron do seu peto" as probas PCR, xa que non foron considerados persoal de risco por parte da dirección.


Summary: Dous días despois do inicio do xuízo contra os directivos de NCG por cobraren 19 millóns de euros en prexubilacións, Encarnación Santos, de 72 anos, acudirá aos xulgados, canda tres preferentistas máis, acusada de "portar un sacho e unha barra de ferro" na loita para recuperar os seus cartos. VÍDEO NO INTERIOR

Encarnación ten 72 anos, é xubilada e moi miúda de corpo. Mesmo así, o 13 de xullo de 2013 debeu parecer unha ameaza na praza do Concello do Rosal porque foi denunciada por "desobedecer os mandatos de axentes ao portar obxectos contundentes". Os obxectos contundentes eran unha aixada e unha pequena barra de ferro co que meter ruído na súa loita para recuperar os seus aforros, secuestrados en accións preferentes.. O vindeiro día 10 defenderase no Xulgado do Contencioso Administrativo de Pontevedra da acusación para conseguir eliminar a sanción. Canda ela, participarán no xuízo outras tres persoas,denunciadas tamén por "alterar a seguridade colectiva" ou "orixinar desordes leves ao insultar ao alcalde".Desde as Plataformas de afectad@s polas preferentes denuncian que foron "represaliadas polas distintas administracións públicas gobernadas polo PP, mediante as multas e sancións administrativas que se lle impuxeron inxustamente a preferentistas por participar en actos pacíficos de protestas". As multas ascenden aos 20.000 euros e, polo de agora 32 das 33 sentenzas emitidas déronlle a razón ás vítimas da estafa que aínda están pendentes de nove sentenzas máis. "A min pedíronme doce anos de cadea por tres causas penais e aos directivos de entidades que deixaron un buraco de máis de 8.000 euros pídenlle 3 anos que non cumprirán. Igual que se roubaran un paquete de panos nun supermercado Cando menos, que esixiran que devolveran os cartos que levaron, para o que non era preciso un xuízo", denuncia Xulio Vicente, da Plataforma de afectados polas preferentes do Baixo Miño que convoca concentracións o día 10 diante dos xulgados de Pontevedra en solidariedade coas persoas sancionadas por defenderen os seus aforros. 12 anos por defender preferentistas, 3 por arruinar o país Xulio Vicente foi denunciado polos alcaldes de Baiona e Gondomar -os dous do PP- e por un policía local de Tui, tres causas polas que pedían responsabilidades penais que podían carrexarlle 12 anos de cadea. O papel da fiscalía, con Carlos Varela á cabeza, foi fundamental para que iso non acontecera. "Só por defender a quen esta xente roubou pedíanme catro veces máis do que lle piden agora a eles por arruinar o país e deixar unha débeda que ten que pagar o pobo. Este é un xuízo farsa e mesmo se aprecia na súa posición, cando o avogado di que non se arrepinten, sen ningunha vergoña", sinala Xulio Vicente mentres estima que a fraude das preferentes afecta aínda a unhas 10.000 persoas que seguen sen cobrar uns 150 millóns de euros. Polo de agora 32 das 33 sentenzas emitidas déronlle a razón ás vítimas da estafa que aínda están pendentes de nove sentenzas máis "Escotet non cumpriu a súa promesa. Só devolve aos que demandan mais hai moitas persoas maiores que non o van facer nunca. Non vai no seu ADN meter o tema nos xulgados", apunta o voceiro da plataforma do Baixo Miño ao tempo que lembra que moita xente perdeu milleiros de euros dos seus aforros nunha quita que ía do 27 ao 60%. Lavado de cara "Este xuízo é un lavado de cara, unha vergoña. O que hai é que esixir que devolvan o diñeiro. Se levaron esa cantidade é porque llo permitiu a Xunta e para ter que devolvelo non precisaban xuíz. Polo que tiñan que ser xulgados é por saquearen Galiza", defende Vicente.


Summary: María Casares nacía na Coruña un 21 de novembro de 1922 e morría en Alloue (Francia) 74 anos despois, un 22 de novembro de 1996. Así que a semana vindeira a Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG) organiza unha homenaxe no seu vinte cabodano.

'Vinte anos sen María Casares' é a homenaxe que lle renden á actriz galega, filla de Santiago Casares Quiroga (ministro e xefe de Goberno da República), desde a AAAG, nos días 22 e 23 de novembro, no marco do festival Cineuropa. Dentro da súa programación contan coa proxección da única entrevista que hai de María Casares en castelán, así como a proxección de varios filmes e unha mesa coloquio na que participarán especialistas da vida e obra da homenaxeada. María Casares, actriz consagrada en Francia como unha das grandes intérpretes teatrais, traballou con personaxes como Jean Cocteau, Marcer Carné, Bresson ou Marcel Camus, mais foi silenciada no Estado español e exiliada pola súa vinculación á causa republicana. A pesar diso é aínda unha figura pouco coñecida na actualidade alén do ámbito do teatro. A homenaxe comeza na terza feira, 22 de novembro, ás 16.00h no Salón Teatro, coa proxección da única entrevista en castelán na que se pode ver e escoitar a María Casares en clave autobiográfica; continúa ás 17.30h coa proxección do filme 'Le Testament D'Orphée' (O Testamento de Orfeo), con guión de Jean Cocteau. A seguir, ás 19.00h, levarase a cabo unha mesa coloquio sobre María Casares, presentada por Mabel Rivera, vicepresidenta da AAAG. Na mesa coloquio participarán María Lopo, biógrafa de María Casares e autora do libro 'O tempo das mareas', José Luis Castro de Paz, profesor da USC e historiador de cine, e Sabela Hermida, actriz e investigadora de María Casares, e será conducida por Alberto Ramos. Na cuarta feira, 23 de novembro, proxectarase o filme 'Les Enfants du paradis' (Os nenos do paraíso) no Salón Teatro, ás 16.45h. Alén da programación vinculada ao Cineuropa, na semana do 21 ao 25 de novembro, a Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG) colaborará co Diario Cultural onde cada día emitirán unha peza da actriz homenaxeada a través da lectura dun poema por actrices da asociación, textos que foran primeiramente lidos por María Casares, así como fragmentos seleccionados da entrevista que a TVG lle fixo á actriz no ano 1989 no programa Xente Nosa.


O informe que autorizou o cambio de fase do 11 de maio, feito agora público, sinala que houbo entre un 7% e un 9% de casos de coronavirus sospeitosos en Atención Primaria aos que non se fixo proba de PCRO Ministerio de Sanidad vén de facer públicos na noite deste luns, unha vez que todas as comunidades autónomas pasaron como mínimo á Fase 1 do desconfinamento, os respectivos informes cos que autorizou eses cambios de fase. No caso de Galicia, que pasou á Fase 1 o luns 11 de maio, o documento está asinado o venres 8 e nel o ministerio asume como válidos os datos que lle comunicou a Xunta pero recomendando "garantir o prazo de activación en 5 días" de máis camas xa que Pontevedra non chegaba aos obxectivos fixados previamente. Tamén sinala que na semana previa a emitir o informe, isto é, na primeira de maio, entre o 7% e o 9% dos casos sospeitosos de coronavirus detectados na Atención Primaria quedaran sen proba de PCR.O informe do ministerio, asinado o 8 de maio pola directora xeral de Saúde Pública, Calidade e Innovación, Pilar Aparicio Azcárraga, emitiuse despois de varios días nos que o presidente Feijóo lanzara dúbidas sobre a disposición de Sanidad a validar os datos galegos e autorizar o paso de fase. Porén, o documento, de dous folios, acepta os datos de Galicia, da que salienta o "nivel de persoas maiores (25% da poboación ten máis de 65 anos)" e a dispersión territorial. Nada di o informe sobre o criterio empregado para que a provincia e non as áreas sanitarias fose a unidade básica do desconfinamento, nin sobre os motivos para impedir a mobilidade entre elas, como reclamaba a Xunta.O informe sinala que a 8 de maio en Galicia "existe capacidade diagnóstica mediante PCR en todas as provincias galegas", malia matizar que nos sete días anteriores se fixera proba de PCR a "entre o 91% e o 93%" dos casos sospeitosos en Atención Primaria, segundo a provincia, o que implica que entre un 7% e un 9% quedaron sen proba. Daquela, a porcentaxe de positivos atopados nas probas PCR que se realizaran era do 3,2% na Coruña, 2,9% en Lugo, 10% en Ourense e 4,4% en Pontevedra.O informe pon o foco no requisito de contar con entre entre 1,5 e 2 camas de UCI por cada 10.000 habitantes e entre 37 e 40 de hospitalización ordinaria, cifras que Pontevedra só cumpriría de xeito conxunto coa CoruñaCanto ao uso de instalacións hospitalarias, as camas de UCI estaban sendo ocupadas daquela entre o 12% da Coruña e Ourense e apenas o 8% en Pontevedra, mentres que no resto da hospitalización o rango de ocupación de camas oscilaba entre o 56% en Ourense e o 47% en Lugo. Porén, o informe pon o foco nos requisitos establecidos previamente polo ministerio de que os distintos territorios contasen con entre 1,5 e 2 camas de UCI por cada 10.000 habitantes e entre 37 e 40 de hospitalización ordinaria, ou con capacidade para instalalas en cinco días.O documento do ministerio detalla a capacidade de cada provincia en cada un deses dous requisitos, que se cumprirían en todos os casos agás en Pontevedra, onde non se identifica o número de camas UCI e o de hospitalización ordinaria quedaría en 34 por cada 10.000 habitantes, tres por baixo do mínimo. O ministerio considera que "se fora necesario se ampliarían con camas da Coruña" de xeito que se chegaría "entre as dúas provincias" a 1,9 camas de UCI e 40 de hospitalización ordinaria. Porén, o informe engade: "Recoméndase garantir o prazo de activación en 5 días".O ministerio salienta o reforzo material e humano, o sistema de vixilancia con información diaria ou o centro de seguimento de posibles contaxiosO resto do documento limítase a validar que, segundo a información achegada pola Xunta, "reforzáronse notablemente todas as áreas tanto con recursos materiais como humanos", cunha historia clínica única integrada e "un sistema de vixilancia que integra información de distintas fontes e que dispón da información necesaria diariamente". O ministerio tamén reflicte o reforzo da toma de mostras, a existencia dunha ferramenta para o seguimento dos casos a domicilio e a contratación dun centro de chamadas para o seguimento de posibles contactos con persoas contaxiadas. Igualmente, Sanidad sinala que Galicia conta "cun protocolo conxunto de Sanidade e Política Social para a xestión dos centros sociosanitarios", nos que di que se realizaran probas "a todos os residentes e traballadores".Referencias dispares á mobilidadeO informe de Galicia nada di sobre a mobilidade, como tampouco os de Asturias ou Castela e León, mentres que si se considera posible o seu control en Euskadi ou EstremaduraO documento do Ministerio de Sanidade que autoriza o paso á Fase 1 de Galicia nada di a respecto da mobilidade, un dos criterios, ademais dos sanitarios, que previamente o Goberno central dixera que avaliaría durante o avance do desconfinamento. Tampouco nada din os informes doutras autonomías como Asturias ou Castela e León, pero si os de Euskadi ou Estremadura.No caso galego, o documento non di nada das peticións da Xunta de que as unidades do desconfinamento fosen as áreas sanitarias e non as provincias e de que se permitise a mobilidade entre elas. Porén, no caso de Euskadi si se sinala que "de acordo coa información achegada, hai unha elevada capacidade de control da mobilidade", afirmación que non se acompaña de ningunha recomendación ou autorización expresa ao respecto, como a finalmente decretada polo Goberno central de que se poidan facer desprazamentos entre municipios lindeiros de provincias distintas. Tamén no caso de Estremadura, onde non están permitidos os movementos entre provincias, o documento sinala que "de acordo coa información achegada, o control da mobilidade fóra das áreas de confinamento (as provincias) é un reto asumible cos medios dispoñibles".Ao igual que Galicia, ningunha referencia á mobilidade se fai noutros informes de comunidades próximas como Asturias, Cantabria ou Castela e León. Pola súa banda, o informe de Andalucía sinala que era necesaria "máis información de como se está realizando o control da mobilidade en Andalucía".


Summary: Gran presencia e repercusión dos produtos costeiros que levou a Deputación ao Salón Internacional de Turismo Gastronómico, Xantar. Botaron de menos as Filloas de Zas, que tiveron que ficar na casa para disfrutar da festa do Trail, pero os outros protagonistas con D.O. Costa da Morte deixaron a súa pegada.

O deputado de Turismo, Xosé Regueira calificou de "potencias gastronómicas" os concellos coruñeses participantes na feira. Debeu ser polas boas experiencias no padal probando o ceviche de raia, tortilla romana e conservas de Muros e Noia, os pinchos irmandiños de Vimianzo, o bolo do pote de Mazaricos, ou o pan e empanada de Carballo, os produtos costeiros presentes na feira. Unha feira que serve de paso para estreitar lazos a través do turismo, de maneira especial, con Portugal onde a provincia da Coruña será destino convidado na Feira Internacional de Turismo da Guarda. Prato a prato Espectacular o showcooking do bolo do pote de Mazaricos, que desbordou o aforo da aula en Xantar Ourense. O alcalde, Juan José Blanco Riveiro fixo a presentación e conduciu o show no que as amas de casa prepararon o bolo e o chef José Manuel Carreira os chuletóns, para dar conta dunha das especialidades gastronómicas do Concello: a carne. As persoas asistentes tamén se mostraron entusiasmadas ante o sabor e textura do pan de diversas clases que as panaderías do Concello enviaron para a mostra. O alcalde aproveitou para convidar a todos os asistentes á XXI edición da Festa do Bolo, que terá lugar o 9 e 10 de marzo. O sábado os restaurantes mazaricáns ofrecerán cocido con bolos, previa reserva e o domingo será a degustación popular no Campo da Feira da Picota amenizada por gaiteiros e charanga. Foi tamén tremendamente seguido o showcooking do Concello de Vimianzo, onde Jorge Guitian e Anna Mayer (aquí arriba, e abaixo) fixeron unha auténtica demostración de todo o que implican os Pinchos Irmandiños, unindo historia á gastronomía salgada do mar e da terra, e doce. Dende Muros, o responsable do Hotel Restaurante A Muradana, preparou en directo un ceviche de raia e gambas da man de Ría da Estrela. A degustación dos produtos artesáns de Conservas Sotavento e a singular tortilla romana fixeron as delicias dos comensais. Ademais, o Pan e empanada de Carballo estivo presente durante toda a fin de semana, permitindo que centos de visitantes comprobasen a extrema calidade da fariña bergantiñá.


Summary: ENTREVISTA Daniel Rodríguez Cao, politólogo e sociólogo, combina o activismo social e o impulso da Marea Atlántica co traballo cultural. Dende estas ópticas analiza o proceso municipalista en curso na Coruña, en Galicia e noutros puntos do Estado.

Daniel Rodríguez Cao ten 30 anos e é un doutor en Ciencias Políticas especializado en temáticas de acción colectiva e Máster en Socioloxía. Tamén é Diplomado en Observación Electoral Internacional, que combina co seu activismo social facendo parte do xermolo da Marea Atlántica a través do grupo de traballo de Relato e Análise e da directiva da "outra tv" Galiza Ano Cero. Posúe o 50% do café-libraría da Cidade Vella coruñesa Linda Rama onde, ademais de vender libros e atender a clientela, organiza actos culturais. A súa locuacidade e capacidade de análise permite achegármonos ás claves fundamentais do proceso municipalista en curso na súa cidade e nas réplicas deste. Remontémonos á orixe da Marea e ao caldo de cultivo que aniña na orixe da iniciativa municipalista. Visto o tempo transcorrido desde aqueles primeiros pasos no verán de 2014, cales son os condicionantes que dan lugar a que callase este proxecto? Pode analizarse desde dous planos: hai un plano de contexto global e outro local. O que nos di o primeiro é que a forma de goberno no estado español evolucionou moito nos últimos 40 anos. Cada dez anos toma unha forma distinta, e cada dez anos hai un xeito diferente de oporse a el. Creo que hai unha primeira forma que se manifesta nos anos 70: a do cambio de réxime que ata hoxe perdura. Daquela a forma de opoñerse era a organización política strictu sensu, tensar a rúa e poñer en evidencia as inestabilidades. Na segunda fase de "conformación nacional" e centralismo, co café para todos, a forma de combatelo era máis sectorial: crear conciencia nacional e pulsión popular alí onde había que creala, para xerar oposición. A seguinte, que cadra coa queda do Muro de Berlín, é a época da acumulación: salto do gran capitalismo español, sociedade de propietarios e reformas do mercado de traballo onde aparecen novos segmentos sociais -coma os mileuristas- e unha grande travesía no deserto da esquerda onde a única forma de contestar o sistema foi a través de loitas máis sectorializadas aínda: cultura, feminismo, ecoloxismo, etc... Hai unha época posterior, a actual: a da austeridade de dereitos sociais. Que pasa nesta fase superior? que todas as anteriores formas de oporse ao réxime están obsoletas e non producen resultados palpables. Hoxe non serve nin tensar a rúa, nin a folga xeral, nin crear conciencia nacional, nin unicamente a loita social. Esa forma de goberno ten o seu punto máis álxido coa reforma bipartidista do artigo 135 da Constitución de 1978, con todo o que significa para as clases populares. Que acontece nesta situación? Pois que se se van cercando todos os xeitos de oporse só queda a saída da vía representativa. Aínda que a min particularmente non me guste, posto que nunca participei diso, é o único que temos xa que a maioría das fórmulas de goberno se foron impoñendo a través deste camiño. É o último lugar no que tratar de percutir. "Na Coruña, cando falamos de réxime falamos dunha oligarquía financieira, mediática e política en franca decrepitude que deseñou conxuntamente un modelo de cidade moi ben afianzado durante trinta anos representado no pacovazquismo e no PP" Hai outra circunstancia evidente: logo de tanta derrota na esquerda, cando hai unha vitoria hai un cambio de mentalidade e de cultura política colectiva. E aquí refírome directamente a que en maio de 2011 tomáronse as rúas, e non foron os sindicatos nin os partidos políticos ou os axentes tradicionais, con todos os respectos para eles, os actores centrais: foron os movementos sociais. Cada paso animou ao seguinte, que foi "tomar o sentido común". Os desafiuzamentos considerábanse, ata hai pouco, cuestións administrativas. Fóronse logrando cousas que repercutiron no imaxinario. Empezaba a haber poder, pero non goberno. Neste punto cómpre dar un paso máis, e ir a polos gobernos. Ese paso é a través das institucións e da rebelión municipalista encadrada nunha revolución democrática máis ampla e ambiciosa. Se baixamos ao plano local -na Coruña- existía o movemento veciñal, plataformas e un espazo crítico que unido ao anterior que comentei acaba demandando dar ese paso adiante. Na Coruña, cando falamos de réxime falamos dunha oligarquía financieira, mediática e política en franca decrepitude -e con nome e apelidos- que deseñou conxuntamente un modelo de cidade moi ben afianzado durante trinta anos, representado no pacovazquismo e no Partido Popular. Alí hai masa crítica e conflitividade social vinculada á especulación urbanística e ás distintas estafas, como as preferentes, os desafiuzamentos ou as pensións millonarios que se repartiron os responsables de Caixa Galicia. Polo tanto hai oportunidade de mudar isto se atendemos ao resultado dos procesos electorais precedentes, en combinación coa experiencia dos movementos veciñais e culturais que veñen de longo. As forzas que están dentro da Marea, máis alá dos partidos políticos, tiveron unha actitude construtiva onde primou máis a colaboración que a competición ou foi máis complexo e competitivo o proceso? Desde un principio houbo un convite a toda unha serie de forzas, plataformas e colectivos a sumarse ao proxecto no espazo da esquerda. Foi ben recibido. Houbo, por suposto, momentos de tensión ao enfrontarse diferentes culturas políticas. Tamén conflito, mais todo proceso deste tipo refórzase a través del. Pero en todo momento foi honesto. Hai que recoñecer que todas as forzas achegan no plano discursivo caudal político, e nunca se imaxinou que puidera ser tan doado o proceso de confluencia. Mesmo o candidato é de consenso entre todas as forzas, sen haber oposición. Isto é o paradigma da xenerosidade. En canto á conformación de listas hai xenerosidade e non houbo nin hai política de cotas, nin tampouco directrices nin intromisións para que organicamente cada quen tomara as súas decisións. Cales son as posibilidades reais de introducirse no Concello, e as intencións unha vez nel? "A Marea debe ser audaz e, se pode, nos cen primeiros días mudar o modelo de xestión cara aos distritos e institucións comunitarias" A día de hoxe existen dúas posturas acerca do que significa entrar nas institucións: unha é para xestionar, e outra para facer política. A Marea Atlántica está concibida para o segundo. Isto significa que o suxeito político que non se sente representado nas institucións -a cidadanía activa no seu conxunto- teña na Marea o seu principal punto de apoio. Como se combina isto? A medida fundamental é respostar ás demandas cidadás máis perentorias, como combater a austeridade de dereitos e fiscalizar os gastos excesivos, as prebendas, etc... E só hai un xeito de facelo: descentralizando a administración. A Marea debe ser audaz aí e, se pode nos cen primeiros días, mudar o modelo de xestión cara aos distritos e institucións comunitarias. A democracia non a van facer os vinte e sete membros das listas nin só os seus votantes se non a sociedade auto-organizada que faga unha labor fiscalizadora do poder político. Como ves o papel do BNG nos procesos de unidade popular, concretamente na Coruña? Habería varias lecturas aquí. É unha pregunta interesante, e complexa: en primeiro lugar, respecto absoluto á decisión do BNG, que tamén a entendo. Por unha cuestión de cultura política toma esta decisión xa que vivimos nun momento enmarcado na forma de goberno da austeridade, e non tanto da re-centralización. O BNG móvese mellor nese terreo da cuestión nacional aínda sendo certo que comprende a cuestión nacional como o modo de loitar contra esa realidade. Un nacionalismo con finalidades sociais, por así dicilo. A día de hoxe esa cultura política limítao á hora de formar parte e compartir con outras estruturas que teñen unha visión atenuada -ou non a teñen ben formada nin lle dan prioridade- sobre cuestións nacionais galegas. Alén diso, o BNG ten vontade de permanencia, e demostrou coas escisións que é capaz de facelo. É unha estrutura máis ríxida que ve nas Mareas algo líquido e inestable que pode fracasar e que pode acabar desaparecendo, xerando frustración e desafección e facéndolle un fraco favor ao país. Neste senso as Mareas deben tomar nota de por que unha forza tan importante coma o BNG non se sumou. Incluso disto hai que extraer lecturas positivas. Fálame da colaboración con outros espazos, a nivel galego e do estado, de cara ao futuro... "Para a esquerda ás veces é tan perigosa a crise de relato como a propia crise económica" Houbo xa encontros entre iniciativas municipalistas. É público e notorio. Para a esquerda ás veces é tan perigosa a crise de relato como a propia crise económica. Estes foros foron útiles para intentar crear un relato conxunto e para intercambiar posturas, coñecemento, etc...Pero ad futurum non se ten avanzado aínda nesa liña. Non se pode falar de que haxa prevista unha especie de conferencia municipalista galega, nin nada similar. Pero sería desexable, por suposto. Como analizas a situación e as expectativas do que puidera acontecer noutras capitais do estado? Evidentemente Barcelona en Comú ou os Ganemos que poidan florecer, ademais de inspiradores, poden valorarse como experiencias moi positivas. Sobre todo porque, independentemente dos resultados, foron os que puxeron a primeira pedra para recuperar á xente que estaba desafecta da participación política nun proxecto que intente crebar a orde institucional. Fíxose un traballo moi bo, e é certo que en Madrid ou Barcelona as cousas foron distintas. O método de elección da Marea Atlántica é máis similar ao de Ganemos Madrid que ao de Barcelona en Comú, que ten política de cotas. Alí partíase da referencialidade e liderado forte de Ada Colau. Ganemos Madrid ofrece un liderado colectivo, máis alá da complexidade da capital do reino, e a Marea Atlántica pode verse reflectida mellor nela. Ambas experiencias reforzarán o sistema democrático, e parten de sociedades civís moi activas e concienciadas. Hai risco de que estes movementos e espazos intenten ser capitalizados por algún actor político concreto, por exemplo Podemos a nivel estatal, ou Esquerda Unida ou Anova en Galiza? "Ningún xornalista, politólogo ou sociólogo no estado español debera caer na falacia de dicir que Podemos representa o descontento" Hai algo que escoito habitualmente de Podemos: ben falacias interesadas, ou ben outras cousas sen base algunha. Ningún xornalista, politólogo ou sociólogo no estado español debera caer na falacia de dicir que Podemos representa o descontento. O descontento exprésase nas manifestacións, nas redes sociais ou enfadada en distintos foros. Podemos representa o intento de articular un réxime novo no estado español. O que arrastra é a unha inmensa cantidade de xente que quere unha mudanza real. E non a unha totalidade dela, pois outros referéncianse noutras forzas. É lóxico que aquelas outras forzas que procuran un novo modelo e institucionalidade para o estado español se recoñezan mutuamente. O que non teño claro é que iso camiñe cara unha cooptación. En Podemos, se de algo saben, é de estratexia. E caerían nun erro se aspiraran a capitalizalo todo. Serviralles de apoio a nivel demoscópico, e coido que o interpretarán así. En Euskal Herria, por exemplo, Podemos non pode aspirar a ser hexemónico porque outras forzas parten de experiencias e organización popular e institucional nunha vía alternativa. Como ves a situación en Compostela, en referencia a Compostela Aberta? Creo que a situación de Compostela é paradigmática a teor de que a corrupción é, en si mesma, unha forma de goberno. Se non é momento de que o medo mude de bando, cando menos é de quitárnolo de enriba. O PP en Santiago está claramente moi dividido e cheo de liortas internas. Martiño Noriega, por quen sinto unha fonda simpatía e aprecio persoal, pode ofrecer unha imaxe de honestidade radical que rache co pasado. Haberá sectores sociais que non entendan ben que logo de ser alcalde de Teo queira selo en Santiago pero vendo a excepcionalidade da situación decide sobre-expoñerse arriscándose a presentarse e teb un perfil idóneo para mostrar esa vontade gañadora. E estamos necesitados de vitorias xa. É interesante o que pase nas municipais de cara ás autonómicas, non si? Penso que si. Iremos vendo. Hai xente que critica a Podemos por non ser contundente a respecto da lingua, por exemplo, pero creo que o que están a transmitir abertamente coas primeiros mensaxes é algo totalmente afastado da galegofobia. Non imaxino nin a Breogán Riobóo -nin a Manuel Baltar- atacando ao idioma propio. As declaracións do Secretario Xeral de Podemos a respeito do galego o que fan é deixar ver unha proposta clara para as autonómicas: acudir en solitario e afastados do espazo hexemónico tradicional da esquerda. Será interesante ver como se pode abrir unha fenda e unha oportunidade dun cambio, tamén, na Xunta de Galicia.


Summary: Reproduzimos a seguir a entrevista da publicação digital Palavra Comum à poeta Concha Rousio arredor do seu último livro, Se os carvallos falasem (Através, 2016).

- Que é para ti a poesia/literatura? - Concebo a poesia como uma eira, um espaço no tempo, um espaço fora do próprio espaço físico, onde o Espírito de um determinado coletivo, um povo, respira. Poesia é esse lugar de sanação coletiva, é a escola livre de limitações do pensamento racional. A poesia acontece quando apagamos o ruído da racionalidade que tudo quer classificar em função das medidas do pensamento. A poesia se cultiva não na parte dirigida pela nossa dimensão cognitiva; se cultiva desde o nossa mente emocional. Já a Literatura é o templo, a fortaleça, com os Santinhos que vamos conseguindo consagrar para a supervivência; constitui a nossa resistência como seres culturais, que é o mesmo que dizer como seres humanos, pois a cultura é o que nos diferencia do resto de nossos irmãos animais. Sem poesia, sem criar, seríamos apenas consumidores de produtos artísticos. Não sempre arte e cultura caminham juntas. Arte é um produto, a obra de uma pessoa artista; mas cultura é aquele produto que o coletivo escolhe como representação artística de si, de todos. Muitos produtos artísticos fantásticos passam desapercebidos pelo coletivo, não conectando com o coletivo, passando sem serem cultura no povo do criador para depois talvez se converterem em elementos maravilhosos da cultura universal da Humanidade. Pensemos em Van Gogh, por exemplo, ou na nossa Rosalia… Poesia é esse lugar de sanação coletiva, é a escola livre de limitações do pensamento racional Não todas as pessoas escrevem poesia, mas todas podemos ler, todas podemos comunicar nessa dimensão. Por exemplo, um recital poético tem a poesia que se lê, tem a poesia do recitar, e tem a poesia do ouvir, do olhar, do comunicar estar naquela mesma longitude de onda, por assim dizer. Poesia transcende o poema, transcende o que cabe na palavra, poesia é mostrar o que já foi visto antes mas revela-se agora como se os olhos fossem sempre novos… É por isso que poesia se reinventa sempre, como um jeito de andar da nossa alma. - Como levas a cabo, no teu caso, o processo de criação literária? -A minha escrita é intuitiva, não é muito programada. Para mim escrever é ouvir mais do que um falar. Eu ponho o ouvido, quase sempre orientado para o interior, mas acho que é para dentro e para o exterior que coloco, simultaneamente, e trato de deixar sair pelos dedos aquilo que se move na minha mente emocional. Procuro escrever diariamente, como quem respira, isso quer dizer que procuro, sem que seja ativamente, aquele silêncio para ouvir as cousas que andem por aí perto dessa minha dimensão emocional. Como se descrevesse de jeito informal aquilo que vem mexer comigo na vida. Por vezes olhar o fogo faz com que essa imagem se misture com uma lembrança e nasçam aí emoções suscetíveis de serem captadas em fotografias poéticas, sejam palavras ou obras de criação de outra índole, tudo é poesia. Eu escrevo em qualquer lugar e forma, papel, computador, telemóvel, escrevo em qualquer superfície que suporte letras e esteja ao meu alcance… Por vezes acordo no meio da noite com um sentimento poético, uma imagem de um sonho e tenho que me erguer para escrevê-lo, se o não escrever não vou recordar, e mesmo se lembro as palavras não sou capaz de fazer nada poético com elas. O momento poético é emocional, ou então nos poríamos diante do papel e escreveríamos sempre que o desejássemos, e não acontece desse jeito. -Qual consideras que é -ou deveria ser- a relação entre a literatura e outras artes (plásticas, música, audiovisual, fotografia, etc.)? E entre Arte(s) e Vida? - Pois não me tenho parado a pensar nisso. Acho que as pessoas estão mais acostumadas a ver arte pendurada nos muros como paisagem, estamos acostumados a viver com as pinturas, mas acho que a maior parte das pessoas vivem sem contacto com a poesia, muitas pessoas nunca têm estado num recital, nunca leram um livro de poemas… Eu gosto muito de misturar esses espaços; de fato alguns poemas meus já têm feito parte de uma exposição junto com as pinturas de Helena Badia, artista plástica natural de Pelotas, em Rio Grande do Sul, no Brasil. Pintura e poesia num diálogo singular. Pares feitos de uma pintura é um poema; ficou algo muito lindo; obras irmanadas. Gostaria de repetir essa experiência aqui na Galiza incluindo a leitura dos poemas à medida que as pessoas avançam pela sala o dia da inauguração, e talvez outros dias. Temos que aproximar mais a poesia das pessoas; educar a sensibilidade. Há pessoas que dedicam a energia que podiam dedicar à poesia a coisas como o futebol ou a religião, só porque apareceram em seu caminho e os cativou primeiro… Se o futebol foi capaz de seduzir o gosto das pessoas como não vai poder fazer isso a poesia recitada. Haveria que estudar isso bem. Depois temos a música, as canções que levam quase sempre uma boa poesia junto da música. Aí temos um bom relacionamento. Cabe tudo, vídeo-poemas. Fotografia incorporando poesia… o convívio das artes, pelas ruas e as salas da cidades, é a minha proposta. - Trabalhas como psicoterapeuta. Existem, do teu ponto de vista, vínculos com a poesia? Nesse caso, como se combinam para ti essas duas vertentes? -Para mim a poesia é uma forma de auto-terapia; se a psicoterapia é uma conversa entre a psicoterapeuta e o usuário da terapia, a poesia é minha conversa com o universo, com a vida… Nessa conversa se reorganiza o ser, a mente, tudo. Eu sou psicoterapeuta narrativa, entre outras aproximações teóricas. A minha atenção se dirige grandemente a possíveis falhos na narração que fazemos das nossas vidas; de quem somos; de quem somos realmente. Os humanos temos tendência a deixar fora das histórias que nos contamos sobre nós mesmos aqueles aspetos que contradizem a ideia principal do discurso dominante que temos sobre nós. Quer dizer que se eu me defino principalmente com 'tímida', todas as minhas intervenções no mundo social nas que não fui tímida, quase nem são registadas porque o discurso dominante sobre mim não lhes outorga nenhum protagonismo. Chegamos a esquecer tudo do que somos capazes, e continuamos narrando-nos sempre com as mesmas histórias limitantes, mas que confirmam a nossa identidade.. Isto é um pouco mais complexo do que isso, mas em essência é isso, e tem muito de criativo. Viver é um ato criativo, mas podemos cultivar mais conscientemente essa criatividade. Eu acho que o mundo moderno está perdendo essa faceta que as culturas tradicionais mantinham, com a música, a dança, a regueifa, ou o cantar do desafio… A vida não pode ser tão materialista, devemos alimentar o espírito, o nosso individual e o espírito do coletivo, aí a poesia é o pão… -Que caminhos (estéticos, de comunicação das obras com a sociedade, etc.) estimas interessantes para a criação literária hoje? -Acho que se devem criar oportunidades de encontro entre a poesia e as pessoas, os programas de divulgação cultural que fomentam a criatividade devem ser desenvolvidos, levados a sério. Programas de rádio, televisão, espaços nas bibliotecas, nas livrarias, etc., que abram esse espaço, que ofereçam a oportunidade do encontro. Talvez nos centros escolares, tanto de primária quanto de secundária, poderiam fazer um esforço nas horas de literatura por aproximar os escritores e escritoras locais das e dos estudantes. Humanizar a criatividade, pôr rostos a arte. Oferecer modelos. Eu estaria disposta a ir uma vez por mês, por exemplo, a falar de poesia, a ler poesia, a compor poesia com os estudantes que o desejarem. O contacto com a poesia no livro e na pessoa da poeta. Também acho que fomentando a reflexão, a mirada reflexiva interior e sobre o mundo, seria bom. Aprender a ver, a mirar com mimo, sem julgar. Acho que o que mais aprendemos na vida é a julgar. A arte, a estética da arte é mais acolhedora. - Que perspetiva tens sobre a língua e cultura galegas e a sua vinculação com a Lusofonia? Que achas das relações existentes e para onde consideras que se devem/podem dirigir? - Sobre a língua e a cultura galegas tenho sensação de fragilidade. O que me resulta incómodo, quase de dor física. Que uma cultura tão forte e sã como a nossa, e uma língua antiga, uma língua de poesia, se vejam ajoelhadas ante o castelhano, é para além de absurdo, uma tristeza. A nossa língua é grande, livre pelos continentes do mundo, e enfraquecida no seu lugar de nascença. Esta fragilidade é obra do esmagamento histórico, não é um acontecimento pelo passo do tempo, é fruto do resultado da violência a que fomos, e somos de forma mais ou menos perceptível, submetidos. Nem sabemos o quanto. Os vínculos com a Lusofonia nos darão a energia suficiente, nos darão o espaço para estender essas nossas frágeis (fragilizadas) asas e voar. Olha só, eu escrevo isto e sai publicado na Net; na Espanha talvez ninguém me leia, mas me lerão em Portugal, no Brasil, e daí eu tenho mais do que motivos para escrever. A nossa Língua tem muito futuro, tem todo o futuro, mas pouca vida na própria terra em que nasceu Considero que as Políticas públicas deviam ir encaminhadas a abrir novos caminhos, e alargar os caminhos existentes, pelos que a nossa literatura poder andar, em vez de dedicar-se a criar falsas estradinhas pela nossa terra adiante para acalmar as consciências e perpetuar o minifundismo literário. Temos muita terra em que plantar os nossos versos, afinal o nosso jeito galego de ser é sair ao mundo, navegar, ir… A nossa Língua tem muito futuro, tem todo o futuro, mas pouca vida na própria terra em que nasceu, se continuar sendo tratada como está sendo tratada. "A Minha Ortografia é uma Emigrante Retornada, como eu" é um verso meu no livro, a nossa ortografia deveria ser melhor tratada, não vem pedir nada que não lhe pertença. - Que projetos tens e quais gostarias chegar a desenvolver? Fala-nos, mais em concreto, do teu novo livro, Se os Carvalhos falassem, publicado por Através… - Quero que o meu próximo livro seja de prosa poética, ou de 'ensaio poético', ainda não tem título definitivo. Alguns dos textos que incluirá já tenho prontos, outros ainda estão sendo escritos; projeto para publicar no próximo ano. O seguinte projeto é um livro de textos relacionados com a vida num ginásio. Incluirá prosa poética, poesia, frases, contos… uma mistura de narrativas… e quem sabe uma canção… Noutro futuro quero escrever um segundo livro de Nântia, e ainda um terceiro… quero que seja uma trilogia, mas não tenho pressa. Também quero publicar em papel o meu primeiro romance As Sete Fontes, que foi publicado como e-book em 2005 pelo Editor Victor Domingos da Editora Arcos Online; queria também publicar outro romance meu, ganhador do Certame Literário Feminista do Condado em 2006, intitulado A Língua de Joana C. Acho que é tudo por hoje… E ainda queria pelo meio desses projetos todos que mencionei, escrever junto com poetas de outros países da Lusofonia, com poetas do Brasil, e publicar livros galego-brasileiros. E também queria aprender a pintar. Se os Carvalhos Falassem é um livro que recolhe os poemas com os que me fez poeta. As raízes da minha poesia estão todas neste livro. Tem uma história: quando escrevi o meu primeiro romance, As Sete Fontes, eu fiquei muito feliz; tinha a sensação de ter-lhe dado sentido a muitas cousas. Então tentei publicá-lo; e foi tão difícil… Um livro tão galego como era esse meu romance e não parecia haver sítio para ele na Galiza. As Sete Fontes foi um filho negado; por dous motivos; o primeiro a grafia em que estava escrito, e a segunda porque fala da cultura tradicional, do nosso mundo indígena do que a nossa sociedade se quer esquecer. Quando descobri que não havia lugar para o meu romance na minha própria terra, e que tive que publicá-lo em Portugal, senti o negados que estamos culturalmente. Aí, nesse desespero nasceram os primeiros poemas que agora juntos fazem parte deste livro. O poema "Se os Carvalhos Falassem", que dá título ao livro, é o primeiro poema dedicado ao meu pai; ele ensinou-me a ver o nosso mundo com olhos de druida. Este livro é uma homenagem à minha mais sacra herança cultural. Com cada livro publicado acho um bocadinho de paz.


Summary: Desde Ferrolterra, a asociación reclama á Administración estatal coidar o tren de proximidade.

"Por unha mobilidade sen emisións" é o lema da Semana europea da mobilidade na que se insire o 22 de setembro, o Día Mundial Sen Coches. Nesta data, colectivos ecoloxistas, asociacións ou Administracións públicas lembran a importancia de mudar o volante polo guiador da bicicleta, abrindo paso a medios de transporte menos contaminantes. É o caso de Adega, que desde a súa agrupación de Ferrolterra advirte da necesidade de aparcar o vehículo privado. A asociación lembra que o coche particular é o responsábel da maior parte da polución nas urbes, con 80% das emisións de dióxido de nitróxeno e o 60% das emisións de partículas. "Pedimos á poboación que cambie os seus hábitos no referente a súa mobilidade e favoreza sistemas alternativos menos ou nada contaminantes", salientan nun comunicado. Ao tempo, a asociación reclama coidar os medios de transporte colectivos como o tren de proximidade. "Nesta comarca con case duascentas mil persoas é importante ter un bo funcionamento do Feve, abandonado a súa sorte polo Goberno estatal", denuncian. O coche, salientan, ten unha pegada de dióxido de carbono de cando menos 104 gramos por cada dous pasaxeiros. "O tren, levando moitos máis pasaxeiros, tan só ten unha pegada de 14 gramos de dióxido de carbono", engaden. A maiores, o transporte por estrada é responsábel de 90% das emisións deste gas contaminante, mentres que o tren "soamente de 0,3%.


Summary: Óscar García Patiño (Cambre, 1964) preside o consistorio de Cambre desde 2015. Á fronte de Unión por Cambre, encabeza un tripartito en que tamén sentan o PSdeG e mais o BNG. O seu discurso escora á esquerda e defende as municipalizacións de servizos. A maiores, amósase preocupado polos paus que o PP coloca nas rodas da área metropolitana. Eis un extracto da entrevista.

A xestión da auga é outro problema recorrente en Cambre. Fixeron unha auditoría nada máis chegar ao concello. Con que perspectiva? Fixemos, e fomos á zona de Alacant e de Murcia para ver a xestión de distintos concellos nunha zona onde a auga é ouro. Aquí temos unha empresa en precario desde hai moitísimos anos. Quixemos ver as distintas opcións, desde municipalizar o servizo até crear unha empresa mixta. Nós cremos que os donos da auga temos que ser todas e todos. Non pode ser que Emalcsa (Empresa Municipal de Augas da Coruña) sexa a propietaria e, tendo as afeccións que temos en Cambre, paguemos a auga máis cara que na Coruña. Isto é tamén unha aposta importante na área metropolitana. Nós estamos dando pasos, vendo de facer unha empresa municipal entre o concello e Emalcsa para ter o mellor servizo ao menor custo posíbel. Daquela, a municipalización está entre as posibilidades que manexan? Sen dúbida. Nós municipalizamos o servizo de roza que tan mal funcionaba. Levamos un ano en que, por motivos varios, empezamos tarde, pero o servizo que se fixo foi de moitísima máis calidade que un servizo privado. Cremos que hai varios servizos, entre eles a auga, que teñen que ser municipalizados sen ningunha dúbida. Nos últimos anos o Estado restrinxiu a autonomía local. O concello é a administración máis próxima ao veciño. Calquera problema que teña, o veciño mira que o concello llo solucione. Até o de agora sempre se botaban balóns fóra: "Este problema é do Consorcio das Mariñas, este da Xunta". Nós non facemos iso. Nós collemos o touro polos cornos e se hai algunha demanda que facer ao Consorcio ou á Xunta, facémola nós. Non o ven así nin desde a Xunta nin desde o Goberno central. É unha mágoa que non apoien máis as administracións. Cada día cárgannos máis de competencias e os recursos son menos. Téñenos afogados. Prestamos mal servizo porque non podemos contratar persoal municipal. E se non podes, tes que ir a unha empresa privada. Que é o que pretende o PP, sempre primar as empresas privadas en contra dos beneficios dos veciños. [Podes ler a entrevista íntegra no Sermos Galiza no número 285. á venda na loxa ou nos quiosques habituais]


Summary: Desde que no mes de outubro, Xoán Carlos Fasero anunciara o abandono do seu posto de xerente para facerse cargo da SGAE do Noroeste, a AGADIC ficou descabezada e boa parte das liñas de acción, paralisadas. Co malestar cada vez máis acusado do sector, veñen de abrir unha convocatoria para cubrir o posto e, xa na brincadeira, "Os da Ría" anuncian que se presentan.

Poucas posibilidades teñen "Os da Ría" para acadar o posto de "Coordinador-coordinadora do departamento de Xestión" que a AGADIC vén de convocar na súa páxina web. Á vista da convocatoria, a resolución virá da propia Consellería de Cultura, sen recorrer a ningún experto externo nin representante do sector para o concurso. O Secretario Xeral, a Subdirectora de Xestión e Coordinación Cultural e o Xefe de Servizo de Persoal compoñen a comisión que decidirá o nome da persoa que se porá á fronte da Axencia Galega de Industrias Culturais, con sede agora na Cidade da Cultura e vacante desde o mes de novembro nun dos momentos máis duros dos sectores empresariais da cultura. Segundo a convocatoria que a Consellaría que ten á fronte a Xesús Vázquez vén de facer pública, a persoa que vaia dirixir a AGADIC terá unha retribución de 39.432,89 euros e, para se apresentar, só se require a condición de ter licenciatura. Case catro meses despois de que Fasero abandonase AGADIC, son numerosas as ocasións nos que representantes dos sectores das artes escénicas reclamaron que se cubra o posto vacante. Só agora, a AGADIC anuncia a convocatoria do concurso, o que mesmo deu para brincadeira no xector, como no caso do vídeo do dúo "Os da Ría" que está a rular polas redes sociais.


Summary: O fiscal desbota seis anos despois que o ex-alcalde de Lugo recibise cartos pola concesión do guindastre, algo que ve demostrado no caso do ex-edil Fernández Liñares, e apoia que a Audiencia acepte o arquivo que solicita. "Sempre dixen que son inocente e o señor fiscal corrobórao", salienta o antigo rexedor socialista HEMEROTECA | Orozco marcha para permitir o pacto de esquerdas en Lugo

HEMEROTECA | Orozco marcha para permitir o pacto de esquerdas en Lugo A finais de setembro de 2012 Galicia viviu un verdeiro terremoto político e xudicial. A titular do Xulgado de Instrución número 1 de Lugo, Pilar de Lara, viña de lanzar unha operación contra a presunta corrupción en contratos públicos de diversos concellos que deixaba como primeiros e máis rechamantes titulares as detencións dos daquela alcaldes de Ourense -do PSdeG- e Boqueixón -do PP-. Aquela primeira vaga da operación, que meses despois impactaría de cheo en gobernos municipais daquela populares como os da Coruña e Santiago, impactou tamén moi directamente no Concello de Lugo, onde o alcalde socialista, Xosé López Orozco, fora imputado por presuntos delitos de suborno e prevaricación. Case seis anos despois a Fiscalía lucense vén de responder a un recurso de Orozco pedindo o arquivo da acusación porque, ao contrario do sinalado na instrución encabezada por De Lara, non acha probas de que recibise cartos da trama. O xornal El Progreso adiantaba na súa edición deste 19 de xullo que o Ministerio Público vén de responder con contundencia á solicitude de arquivo formulada por Orozco ante a Audiencia Provincial lucense. O fiscal Jesús Álvarez considera que "non existe ningunha proba" de que "chegase" aos petos de Orozco "diñeiro das empresas do guindastre e da ORA" no Concello de Lugo. O "patrimonio" de Orozco "corresponde coa súa profesión", sinala o fiscal, e por iso cre que corresponde un arquivo. O escrito leva seis meses rexistrado no xulgado de Pilar de Lara, pero non foi trasladado á Audiencia ata agora. O fiscal desbota seis anos despois que o ex-alcalde de Lugo recibise cartos pola concesión do guindastre, algo que ve demostrado no caso do ex-edil Fernández Liñares, e apoia que a Audiencia acepte o arquivo que solicita Orozco Para a Fiscalía, "despois de máis de seis anos de instrución non cabe arrastrar" a Orozco "ata o final do proceso sen indicios consistentes", toda vez que a acusación contra o ex-alcalde estaba sustentada, esencialmente, na testemuña do propietario da empresa adxudicataria do servizo do guindastre, José Luis Álvarez, quen testemuñou que pagaba mensualmente subornos a Orozco e ao que fora un dos homes fortes do seu goberno municipal, Francisco Fernández Liñares, a través dun funcionario municipal, Javier Reguera. No caso de Liñares e Reguera, no entanto, a Fiscalía si dá por probado o cobramento de subornos co conseguinte incremento de patrimonio. Como informou Praza.gal, o que despois foi presidente da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil confesou ante a xuíza que chegou a cobrar 'mordidas' de múltiples empresas por importe duns 300.000 euros, se ben o pasado abril mudou a súa versión e afirmou que inventara esa declaración tras ser "presionado". A vaga expansiva política da imputación Estas imputacións marcaron o remate da vida política de Orozco: "Sempre dixen que son inocente e o señor fiscal corrobórao", salienta A posibilidade de que Orozco se libre de xeito inminente das imputacións xudiciais no caso do guindastre abre a porta ao arquivo da que pesa sobre o ex-rexedor na peza que investiga o conxunto do grupo Vendex, tamén por iniciativa de De Lara. Desaparecerían así dúas acusacións que marcaron o remate da carreira política do veterano ex-alcalde. Non en van, estas imputacións derivaron en que o BNG abandonase o goberno local de coalición en novembro de 2012 e, sobre todo, provocou que tras as eleccións municipais de 2015 Orozco tivese que renunciar a recuncar na alcaldía, toda vez que o resto de grupos da esquerda esixiron a súa marcha para votar a prol dunha investidura do PSdeG. Lara Méndez: "Demostra que non tiña responsabilidades penais nin políticas e acentúa a súa xenerosidade ao dar un paso atrás polo ben de Lugo" Tras transcender o escrito da Fiscalía o antigo rexedor manifestou a súa satisfacción a través de varios medios e tamén nas redes sociais. "Sempre dixen que son inocente e o señor fiscal corrobórao", sinalou, ao tempo que amosou o seu agradecemento a "tantos, innumerables, que confiaron en min", dende a súa familia ata á cidadanía que "a pé de rúa me transmitiu o seu apoio ou a través dos medios de comunicación". Para a alcaldesa de Lugo, Lara Méndez, esta petición de arquivo "demostra que Orozco non só non tiña responsabilidades penais, senón tampouco políticas" neste caso e "acentúa a xenerosidade do alcalde Orozco de dar un paso atrás pensando no ben da cidade de Lugo", en referencia ao momento ao que deu paso á súa propia elección. "A xustiza cando chega tarde é inxusta", reflexiona Méndez. Nun sentido semellante o secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, enviou tamén "unha aperta" ao ex-alcalde e, dende o "respecto para os procesos xudiciais", considerou que "a xustiza ten que ser áxil e garantista para ser xusta".


Summary: O 11 de xaneiro de 1938, un grupo de gardas civís e falanxistas executan no lugar da Rocha, en Mondoñedo, a Siervo González Rivas, Graciano Paz Amieiro e Manuel Rodríguez Núñez. Coincidindo co 84 aniversario do seu falecemento, Memoria da Mariña homenaxea a todos os asasinados na localidade

O vindeiro sábado, 22 de xaneiro, Mondoñedo acolle unha xornada de homenaxe a todas as persoas asasinadas na localidade polo franquismo. Segundo sinala a Nós Diario o portavoz de Memoria da Mariña, Xosé Luís Fernández Rivera "o obxectivo do acto é restaurar a memoria dun tempo histórico negado e facer xustiza con estes veciños de Ribadeo, Viveiro e Mondoñedo inxustamente asasinados en Mondoñedo". Os actos comezan ás 12 da mañá no parque contiguo ao cemiterio vello de Mondoñedo, onde desde 2019 un monólito lembra a súa memoria. Neste lugar, está prevista a intervención dun representante de Memoria da Mariña así como de varios veciños da comarca que queren achegar o seu tributo a estas vítimas do franquismo. O martirio de tres homes bos As restricións derivadas da pandemia obriga aos organizadores a reducir o programa de actos desenvolvidos en edicións anteriores, porén o voceiro do colectivo Memoria da Mariña, Xosé Luís Fernández, sinala a Nós Diario que "igual que aconteceu o ano pasado non que non faltamos á nosa cita con Siervo, Manuel e Graciano este ano imos mantela". "A morte de Siervo, Graciano e Manuel está gravado a lume na memoria dos mindonienses" afirma Xosé Luís Fernández quen lembra como "as circunstancias do seu asasinato así como o nome dos verdugos permanece vivo na cidade". Neste sentido, Araceli González, neta de Siervo González, ten sinalado a Nós Diario, como "o mesmo falanxista de Mondoñedo que saca a meu avó da casa durante anos mantén atemorizada a miña familia". Siervo González, candidato ao Congreso dos Deputados por Lugo en 1933 nas filas da Unión Socialista Galega (USG), partido marxista e nacionalista, secretario local da Confederación Nacional do Traballo (CNT) e presidente do Partido Sindicalista é asasinado o 11 de xaneiro de 1938. Canda el, aparecen os cadáveres dos seus compañeiros de militancia Graciano Paz e Manuel Rodríguez, antigos directivos da Sociedade de Obreiros Católicos e adheridos á USG e á CNT. Uns meses após da súa morte aparece aforcado en Mondoñedo o párroco da igrexa de Santiago e consiliario da Sociedade de Obreiros Católicos José María Agrelo, na opinión do pobo responsábel intelectual destas mortes. Os 7 de Ribadeo Siervo González, Graciano Paz e Manuel Rodríguez non son os únicos mindonienses asasinados polo franquismo. Segundo Xosé Luís Fernández "o 16 de Abril de 1937 é fusilado en Ferrol, canda outros militantes da CNT do Barqueiro Jesús Verdeal Maseda. Pedro Marful Fernández e Xosé Otero García morren, respectivamente, nos campos de concentración da Illa de San Simón e de San Marcos de León. Anos máis tarde, en enfrontamento armado coas forzas do franquismo caen en combate os guerrilleiros Xosé Porto Lestegás "O Herbellás" e Luís Trigo Chao "O Gardarríos", máximo dirixente do PSOE na localidade durante a etapa republicana. Un grupo de demócratas de Ribadeo e André Vale van atopar a morte en Mondoñedo. O 12 de setembro de 1936 son asasinados nas curvas de Prado os veciños de Ribadeo Bruno Martínez Antonio María Martínez López, Enrique Navarret e André Vale "O Moreno de Cobas", presidente da CNT de Viveiro detido en Ribadeo cando tentaba fuxir cara Asturias. Tres días máis tarde aparece no mesmo lugar o cadáver do mariñeiro socialista Florencio Carballo Novigil e o día 20 o corpo de José Antonio Díaz, rematado en Argomoso por un policía local coñecido como "O Lobo". Finalmente, 7 de outubro resulta executado o tamén ribadense Jesús Longarela.


Summary: Organizada por Galiza Nova, decorrerá do 17 ao 23 de xullo en 30 concellos diferentes. De palestras a concertos, pasando por debates, proxección de documentais ou roteiros. "Galiza precisa a soberanía", afirma Alberte Fernández, secretario xeral de GN.

Galiza Nova impulsa a 'Semana da Patria', sete días nos que máis de 60 actos terán lugar nas diferentes comarcas do país ás portas do 25 de Xullo, Día da Patria. Desde esta segunda feira, 17 de xullo, até o 23 de xullo, unha trintena de vilas e cidades acollerán diferentes actividades, desde mesas de debate até andainas, pasando por concertos, actividades formativas, proxección de audiovisuais ou elaboración de murais, entre outras. A diversidade de actividades ten un eixo común, sinalou Navia Rivas, de Galiza Nova, que é a reivindicación da "soberanía" de Galiza. Ao longo da semana trataranse diferentes cuestións, como a situación do ensino, a precariedade laboral da mocidade galega, a emigración xuvenil ou os dereitos LGTB. Alberte Fernández, secretario xeral de Galiza Nova, destacou esta aposta por levar actos ás diferentes comarcas do país para reivindicar o Día da Patria e a súa vixencia. Fernández incidiu na necesidade dunha Galiza soberana como ferramenta para dar solución aos problemas que atinxen a mocidade galega, como o paro ou a emigración. Por último, Bieito Lobeira, coordinador de Organización do BNG, destacou o "significado especial" desta iniciativa ao tempo que apostou en superar o marco actual do estatuto e a constitución para erguer unha alternativa "democrática e soberana".


Summary: O líder de AGE advirte de que "a alternativa ao PP pasa por acordos" entre varias forzas políticas e "a maneira de crear un clima propicio" para eses pactos non é "atacar aos que non son inimigos"

Xosé Manuel Beiras (Santiago, 1936) aproveita os escasos ocos libres da súa intensa axenda de campaña para descansar e "recargar a batería". Ao inicio da súa enésima carreira electoral "non contaba con poder aturar este ritmo" e advertiulles aos seus compañeiros e compañeiras de coalición de que "tiña que administrar moito as enerxías". Pero finalmente está "facendo unha campaña ao uso, como hai anos" e percorrendo Galicia á procura de apoios para Alternativa Galega de Esquerda. Asegura que percibe a mesma "efervescencia" que a finais dos anos setenta. "E nós estamos sintonizando con iso", afirma. Como leva a campaña? Está a ter unha axenda intensa... Esta campaña lémbrame moito a etapa do tardofranquismo e das primeiras eleccións de 1977, porque estou a percibir unha dinámica análoga na cidadanía e por facer unha campaña sen medios materiais, sen cartos. Tamén me lembra as campañas dos anos 80, onde tamén se actuaba con poucos medios e a base do traballo da xente. Agora a analoxía vén porque AGE está a facer unha campaña nada convencional, porque non dispoñemos do financiamento do que dispoñen as grandes forzas, tampouco dispoñemos de espazos nos medios públicos de comunicación e, polo tanto, estase a facer a base de traballo da xente. Estase a lograr unha campaña moi áxil e penetrante nos medios alternativos, nas redes sociais, aínda que hai que ser consciente de que hai espazos da cidadanía que non acceden a eses medios. Xa explicou que non participarán nun reparto de consellerías pero, con que condicións de partida afrontarían unha hipotética negociación se o PP perde a maioría? Hai que recuperar o rol sobranceiro das cámaras de representantes. Por primeira vez hai un goberno en Galiza que está destruíndo a autonomía. No baleirado de contido da arquitectura constitucional do 1978, dun Estado democrático e do réxime parlamentarista, os parlamentos convértense se converten en ancilas do poder Executivo, máxime con maiorías absolutas. Se queremos que se goberne a favor do pobo cómpre a irrupción de representantes comprometidos coa cidadanía do común. E por iso temos un código ético onde está establecido que os cargos electos deben ser revogables no caso de que non cumpran. Como se fai iso? A través da reactivación das cámaras de representantes, no canto de estar a expensas do que fagan os gobernos. Trátase de que se volva facer política no Parlamento? "Non hai que ir ao Parlamento cunha estratexia defensiva, hai que ir cunha estratexia ofensiva fronte á dereita" Claro. Non hai que ir ao Parlamento cunha estratexia á defensiva, hai que ir cunha estratexia ofensiva fronte á dereita, e cunha estratexia de recuperación de protagonismo do Parlamento. Polo tanto, se se produce o cambio, habería que deixar de apelar ao consenso como valor absoluto á hora de, por exemplo, derrogar o decreto que regula as linguas no ensino? O consenso, na interpretación deturpada de que ten sido obxecto, é un dos andazos que ten a política parlamentaria. Nun estado de normalidade, no que a política é realmente democrática, con distintas lecturas do ben común, ten sentido. Pero nunha situación coma esta, non. En vez de consenso ten que haber combate. Porque senón o consenso convértese en algo distinto, no que Oskar Lafontaine, de Linke, chama "compromisos podres". Nós temos unha premisa maior fundamental: nós no Parlamento non podemos propiciar de ningunha maneira que goberne o PP. Pero a partir de aí, o fundamental é ser a punta de lanza dunha ofensiva, de darlle un xiro de 180 graos á acción do Goberno, iso é o primordial. Que lle pasaría ao país se Feijóo goberna catro anos máis? Cando di "yo o el caos", o que se cumpriría é a realidade, "yo soy el caos". Isto é o mesmo que dicía o PP en Grecia, son como loritos que repiten as cousas. Na hipótese de que continúe, pasará o que está contecendo en Grecia: que aos nenos non se lles dá de comer no colexio e pasan fame, que a sanidade está cada vez máis degradada e hai que pagar pola asistencia... e así sucesivamente. Pero isto non hai quen o pare. Se Feijóo chegase a seguir gobernando e nós estamos no Parlamento, faremos todo o posible para dificultarlle ao máximo quesiga gobernando contra os cidadáns e retroalimentaremos os movementos sociais, estaremos no Parlamento e nas rúas. Nós estamos vehiculizando as alternativas que xa existen, dos que se organizan en plataformas para defenderse das agresións: polas hipotecas, polas preferentes, contra o deterioro da sanidade... Este señor que non conte con que se consegue manterse na Xunta, "aquí paz e despois gloria". Está derrotado politicamente e só falta derrotalo electoralmente. Ademais de presentarse como garantía de estabilidade fronte a ese suposto "caos", Feijóo preséntase tamén como garantía de investimentos para o país, como os de Pemex... É un farsante. É mentira. Por que non o fixo durante os catro anos? Quen gobernou aquí? Durante 25 anos, eles. Por que non o fixeron? Quen pode crer que o que non fixeron nese tempo, ou o propio Feijóo durante catro anos, con que credibilidade? Que estabilidade, se o está a destruír todo? Atendendo aos inquéritos pero tamén á súa percepción, que cre que pasará o 21-O? Perderá o PP o Goberno? "É moi probable que o PP perda a maioría, eles sábeno" É moi probable. Cada día que pasa é máis probable. Se estas elcecións fosen convocadas cun período previo de precampaña e non polas costas e cun tiro na caluga, como fixeron, perdían a maioría segurísimo. Ou se fosen convocadas anticipadamente pero despois das vascas. Por iso convocaron a traizón; a opción que tiñan era non convocalas para reformar a lei, reducir os escanos e ter máis vantaxes. Eu nunca me fiei das enquisas que se están feitas correctamente e trasladadas de maneira honesta o máis que indican son tendencias, pero que dende o inicio nos desen a entrada no parlamento e que vaiamos cada vez a máis é un indicio de que hai un potencial de rebeldía moi importante e que se pode traducir en votos contra o PP. O noso obxectivo non é repartirnos votos dos outros, senón activar electorado desencantado e abstencionista. Na medida en que o logremos sumamos os continxentes de votos que deciden que o PP perda a maioría. Iso está ocorrendo, cada día que pasa, máis. Se isto continúa ata as eleccións, é moi probable que o PP perda a maioría, eles sábeno. Cre que AGE pode ser unha vía para canalizar electoralmente non so ese voto "desencantado", senón a xente implicada en como o 15M? Si, xa está ocorrendo así. Nós levamos á práctica o que aprendemos dos procesos a nivel mundial das redes de movementos sociais altermundistas e antisistémicos, co que se foi forxando nos espazos de encontro que foron os foros sociais, e estamos comprobándoo, por exemplo, na composición da xente que acode aos nosos actos e na súa actitude. Hai unha enorme presenza activa de xente moza e de xente veterana. Xente moza, que pasou da política entendida así, e de xente veterana que a deixara. E moita desa xente moza non só dá o paso de vir aos actos, senón que tamén se ofrece a traballar na campaña. Estamos activando iso porque sintonizamos co 15M e con todos os focos de movementos activos que se están dando. Canta desa xente vai a estes actos e participa porque "volve Beiras"? "Non estamos sometidos aos poderes financeiros, que teñen collidos polas débedas aos partidos tradicionais" Non o sei, non o podo calibrar. Coido que hai unha achega miña no plano da credibilidade. E de feito, cando saíron as primeiras enquisas, acabadas de convocar as eleccións, sobre nivel de coñecemento e cualificación, era sorprendente o que pasaba comingo, que levo un decenio fóra da política institucional. Mesmo hai xente que aínda hoxe pensa que sigo no Bloque. Iso é unha achega, si, pero a máis importante é que eu transmito algo que a xente percibe a respecto de Alternativa: credibilidade, fiabilidade, outra vez frescura na política, outra vez confianza, dignidade. E sobre todo non estar sometido por ningún lado aos poderes financeiros, que teñen moi amarrados aos partidos convencionais, porque os teñen collidos polas débedas que teñen con eles, cousa que con nós non pasa.


Summary: O rebumbio causado por unha pouco habitual entrevista televisiva a Feijóo achegou á actualidade o símbolo autonómico que preside o complexo de San Caetano, instalado polo tripartito nos 80 e cuestionado polo PP durante o mandato de PSdeG e BNG

"Dende o mandato de González Laxe no alto do edificio de San Caetano ondea a bandeira galega, cando vai ondear a española?". Foi unha das preguntas que o presidente da Xunta tivo que responder o pasado domingo nun pouco ortodoxo programa da canle Intereconomía, na que unha ducia de presentadoras o cuestionaron por múltiples aspectos da súa vida persoal e por escasos puntos da súa actividade gobernamental, a maioría vinculados á lingua e á identidade de Galicia. "En Galicia non hai unha guerra de bandeiras", respondeu Alberto Núñez Feijóo, que "cre lembrar" que o símbolo autonómico que preside a sede do Goberno galego provén "da época de Fernández Albor". "Non teño previsión de sacala porque non xerou ningún problema" e, retrucou a unha das presentadoras, non existe "debate" ningún nas sociedade ao respecto. O rebumbio causado polo espazo televisivo, boa parte del nas redes sociais de Internet, achegou á actualidade a historia dunha bandeira cunha xénese moi propia dos primeiros tempos da autonomía e que, dun xeito ou doutro, defenderon todos os gobernos.A instalación da bandeira estaba prevista polo Goberno de Albor, pero foi o tripartito o que herdou e rematou o proxectoAo contrario da crenza do presidente a solitaria bandeira non foi instalada polo equipo de Gerardo Fernández Albor, se ben é certo que tiña intención de facelo. Nomeadamente, prevíao o gran impulsor do complexo de San Caetano, o daquela vicepresidente Xosé Luís Barreiro Rivas. Os avatares políticos que derivaron na moción de censura de 1987 derivaron en que o tripartito encabezado polo socialista Fernando González Laxe herdase o proxecto e correspondeulle rematalo ao novo conselleiro da Presidencia, Pablo González Mariñas, un dos dous representantes do PNG no Executivo. "A bandeira estaba feita xa por Barreiro pero estaba sen instalar", lembra González Mariñas para Praza Pública, "e nós completamos o orzamento e erguemos o mastro", un só, sen o acompañento dos emblemas español e europeo.A traxectoria gobernamental tripartita foi curta. A crise económica, os escasos apoios do Goberno de Felipe González e a chegada de Manuel Fraga disposto a converter Galicia na súa particular Baviera foron algúns dos factores que desaloxaron de San Caetano a PSdeG, Coalición Galega e PNG. González Mariñas prevía que a rechamante bandeira non duraría moito. Despois de perder as eleccións, "xa en 1990", "un día pasei por alí e vin que a bandeira non estaba" e "pensei que non volvería ao seu lugar". Pero nada máis lonxe diso. Ben ao contrario, o que noutrora fora o máis centralista líder da dereita española mandáraa retirar "para darlle catro metros máis de altura".González Mariñas lembra que Fraga a mandou retirar pero "para darlle catro metros máis de altura"Así de alta permaneceu a bandeira durante os dezaseis anos de Fraga e, ao chegar o bipartito de socialistas e BNG en 2005, continuou ondeando sobre a sede da Presidencia que pasou a ocupar Emilio Pérez Touriño. Fíxoo sen conflito ningún ata que en 2007 o PP abriu un debate que lle afectou colateralmente. En plena cruzada contra o Estatut de Catalunya os conservadores cargaron con dureza contra o gabinete de Touriño e Quintana, especialmente contra a súa parte nacionalista, pola ausencia da bandeira de España nalgúns actos e despachos oficiais. Nesta liña presentaban unha proposición non de lei no Parlamento, asinada polo propio Alberto Núñez Feijóo -"Feixóo", na sinatura dixital da iniciativa- e outros deputados como Ignacio López Chaves e Manuela López Besteiro, coa esixencia de que "en todas as dependencias da Administración autonómica" así como en "todos os actos oficiais da Xunta" estivesen á vista os símbolos galego e español.En 2007 o PP presentou, asinada por Feijóo, unha proposta para esixir que en todos os edificios ondease tamén a bandeira españolaMentres o Goberno galego evitaba abrir unha batalla coa cuestión a proposición chegou ao pleno e pola banda do Bloque quen fixou posición foi o propio Pablo González Mariñas. "Daquela o PP andaba nunha guerra de bandeiras", cun "tremendo sarampelo de españolismo" e inmersos "nunha política de recentralización". "Cunha minucia montouse un falso problema", subliña ao rememorar un discurso parlamentario no que o ex conselleiro e ex deputado argumentou que "nós somos galegos, simplemente galegos" aínda que ao PP "lle pareza moi pouca cousa" e aínda que "non dixeran nada diso sobre Euskadi e Catalunya" cando o PP "tiña un pacto co PNV e CiU". Ademais González Mariñas reforzou a súa argumentación aludindo, precisamente, ao "exemplo" da solitaria bandeira de San Caetano. A mesma que, cinco anos despois, o propio Feijóo deu en defender nunha canle televisiva pouco proclive á diversidade de bandeiras.


Summary: É novembro. Rematan os últimos actos dedicados a Filgueira Valverde e comezan os novos proxectos arredor da figura de Manuel María.

Estes días péchase o ano Filgueira co ciclo "Filgueira Valverde na cultura galega do século XX" que ten lugar desde hoxe segunda feira até a quinta feira nas sedes do Consello da Cultura, a RAG e a Barrié, fundación coa que colaborou o polígrafo pontevedrés. Do mesmo xeito, editoriais e fundación do autor xa están a lanzar as súas propostas para o Día das Letras 2016. Uxía e Magín Blanco veñen de presentar en Sonárbore (Galaxia) Canta o cuco, un libro-disco con cancións que musican os poemas do autor chairego. O carro, A vaca, A cidade, O cuco… so só algún dos textos musicados por Uxía e Magín Blanco, extraídos de poemarios como As rúas do vento ceibe, Os soños na gaiola, Terra Chá, Panxoliñas ou Os lonxes do solpor. Xunto a eles, unha creación propia da man de Uxía e Magín Blanco, "Todo me fala de ti", na que ambos os dous artistas dialogan co poeta e coa súa rica personalidade. Ademais, as ilustracións son obra de Leandro Lamas. Ademais, a propia Uxía gravou un disco ao vivo na Casa de Manuel María no 86 aniversario do seu nacemento este pasado outubro. O traballo, no que tamén colaborou Xabier Díaz, será publicado en breve. Alén disto, a Fundación Manuel María vén de publicar 'Poemas escollidos', a primeira escolma publicada que contempla a obra poética de Manuel María na súa totalidade, incluindo os poemarios inéditos publicados logo do seu falecemento. Centenario das Irmandades Ademais do Ano Manuel María en 2016 celebrarase o centenario da fundación das Irmandades da Fala na Coruña, que tivo lugar un 18 de maio de 1916 na sede da Real Academia. Tanto a institución presidida por Alonso Montero como a Deputación na Coruña xa mantiveron algunha xuntanza para promover actividades que lembren esta efeméride.


Summary: Catalán, éuscaro e galego fan fronte común en Madrid polo audiovisual.

Dez anos despois de morrer ─como marca o dereito canónico da RAG─, o Día das Letras debería honrar o Xabarín e o seu club. Por fociños, por cacheiras. O traballo de normalización lingüística realizado por este e por outros personaxes de debuxos animados emitidos pola Galega desde mediados de 1990 merecería, canto menos, o posto de secretario xeral de Política Lingüística. Na boca de Son Goku, o galego fíxose normal. Unha lingua normal para un país normal. Mais o tempo pasou, novos formatos audioviosuais xurdiron e unha xeración despois, a historia da transmisión lingüística na Galiza repítese: os fillos de Son Goku xa non falan galego. Só hai 26 títulos en galego dos case 26.000 dispoñíbeis neste momento nas plataformas dixitais. Todos, producións galegas; ningún dobrado nin con lendas. A programación infantil é de 4,6% de segunda a sexta feiras e de 2,7% na fin de semana. Na TVE, a súa presenza non chega nin á categoría de simbólica. Son datos achegados por Marcos Maceira, presidente da Mesa, que canda os representantes de asociacións doutras linguas minorizadas do Estado mantiveron esta cuarta feira en Madrid unha xuntanza coas formacións políticas BNG, EH Bildu, Compromís, CUP, En Comú Podem, ERC, Junts, PDeCAT, PNV e Més per Mallorca. O obxectivo, facerlles chegar as reivindicacións lingüísticas e os acordos mínimos que debe incluír a nova lei audiovisual, provinte da Directiva Europea 2018/1808, que se está tramitando no Congreso e que ditará o futuro da industria audiovisual nas linguas oficiais do Estado. Neste encontro, ademais de Maceira, participaron Jordi Cuixart, presidente de Òmnium Cultural; Paul Bilbao, secretario xeral de Kontseilua; Anna Oliver, presidenta de Acció Cultural País Valencià; Josep de Luís, presidente de Obra Cultural Balear; e Francesc Marco, secretario de Plataforma per la Llengua. Demandas Na conferencia de prensa posterior leuse un manifesto conxunto. Nel laméntase que a Lei do Audiovisual que se está a tramitar teña "moi pouco impacto no avance cara á igualdade audiovisual das linguas oficiais diferentes do español", mesmo cando o piden os parlamentos galego, catalán e éuscaro. Cómpre lembrar que a Iniciativa Popular impulsada pola Mesa, que xuntou máis de 33.000 sinaturas, foi aprobada por unanimidade no Hórreo. A inclusión dun regulamento sancionador claro que evite que as plataformas prefiran pagar a multa a cumprir a lei; que 6% dos seus catálogos sexan producións en catalán, éuscaro e galego; ou que todos os produtos que teñan dobraxe nestas tres linguas estean dispoñíbeis no sistema, son algunhas das demandas recollidas no manifesto. Para Maceira, a situación actual "é indicativo do nivel de propagación da enfermidade conxénita do Estado español, que é a alerxia pola pluralidade e a diversidade lingüística". Doenza que, segundo el, ten cura: "Con vontade política, con democracia e con xustiza; aceptando e cumprindo as prescricións do Consello de Europa en relación á Carta Europea das Linguas ou do Relator especial da ONU para as minorías".


Summary: Sinalan que as empresas implicadas acumulan multas e sancións.

Cornado Mina Non considera que o novo proxecto de Cobre San Rafael para a mina de Touro é "social e ambientalmente inviábel". O colectivo veciñal considera unha auténtica "tomadura de pelo" que as dúas empresas promotoras do plan mineiro, Atalaya Mining e Explotaciones Gallegas falen de satisfacer" a través da súa instrumental Cobre San Rafael as condicións ambientais máis estrictas" cando o seu pasado de actividade, inciden, "está cheo de incumprimentos e sancións administrativa". Afirma esta plataforma que Ayalaya Mining "acumula" expedientes sancionadores, coma o que a Junta de Andalucía lle impuso á mineira en 2016 por graves incumprimentos en materia de seguridade laboral e protección medioambiental por superar o volume de pó en suspensión na carga e o baleirado de estériles nas entulleiras da mina onubense de Riotinto. Tamén sinalan que Explotaciones Gallegas "acumula expedientes sancionadores. En total, nos últimos anos a mercantil recibiu, de Augas de Galiza até catro expedientes sancionadores que superan os 60.000 euros". A veciñanza sinala que a mineira "parece esquecer" que a Administración galega xa se posicionou por dúas veces en contra da reapertura da complexo mineiro afirmando que "non garantía a sostenibilidade ambiental" e a seguridade para a saúde humana e os ecosistemas logo de recibir informes técnicos "desfavorábeis" e "insalvábeis" da Dirección Xeral de Patrimonio Natural e Aguas de Galiza.


Summary: Máis de 100.000 persoas manifestáronse o 4 de nadal de 1979 convocadas polas forzas de esquerda en defensa dunha autonomía de primeiro nivel, despois de que o texto aprobado en Galicia fora descabezado no Congreso. Durante semanas Galicia mobilizouse contra a "aldraxe"

Máis de 100.000 persoas manifestáronse o 4 de nadal de 1979 contra os recortes no Estatuto de Autonomía aprobado en Galicia"Jornada en defensa de una auténtica autonomía". O 4 de decembro de 1979 La Voz de Galicia dedicaba a súa portada ás manifestacións convocadas ese día en todo o país para protestar contra os recortes efectuados en Madrid contra o proxecto de Estatuto de Autonomía redactado e aprobalo pola Asemblea de Parlamentarios. Ese martes ao redor de 100.000 persoas saíron ás rúas (40.000 na Coruña, 30.000 en Vigo) convocadas polo POG, o PCG, o PG ou o PSdeG. "Ayer, más de 100.000 personas contra el Estatuto de Autonomía", titulou La Voz o 5 de decembro. As marchas non foron tan masivas coma as do 4 de nadal de 1977, cando case medio millón de persoas se manifestaron nas cidades galegas en demanda do inicio dun proceso autonómico para Galicia, como viña de ser posto en marcha en Cataluña e Euskadi. Porén, a mobilización de 1979 tivo un carácter máis político e un obxectivo máis definido. Nas marchas de 1977, apoiadas por todos os partidos agás AP e BNPG e mesmo impulsadas dende as Deputacións provinciais controladas pola UCD, a reivindicación autonomista era imprecisa e abstracta, era esencialmente 'aquilo concedido a vascos e cataláns' ao que Galicia tamén podía aspirar.En cambio, Camilo Nogueira, daquela no Partido Obreiro Galego (POG), si destaca a importancia destas segundas mobilizacións, destacando que "hoxe sería imposible sacar á rúa centos de miles de persoas á rúa, como se fixo naquel momento, reivindicando un estatuto de nacionalidade. É moi gratuíto dicir que iso non tiña significado, porque si que o tiña".A clave do recorte era que Galicia e Andalucía debían servir de freo á desenvolvemento do Estado das AutonomíasEn cambio, o ciclo de mobilizacións dos meses de novembro e decembro de 1979 partía dunha aldraxe concreta: o proxecto de Estatuto acordado en Galicia por todos os partidos viña de ser descabezado no Congreso dos Deputados, nun pacto entre as direccións estatais de UCD e PSOE, nunha negociación liderada por José Pedro Pérez-Llorca, Fernando Abril Martorell e Alfonso Guerra. A clave era que Galicia e Andalucía (que tamén negociaba neses momentos o seu Estatuto de Autonomía) debían servir de freo á desenvolvemento do Estado das Autonomías. Unha vez concedido o autogoberno a Cataluña e Euskadi, o resto de Estatutos debían ser simples descentralizacións. Galicia (con maioría de UCD) e Andalucía (onde o PSOE era o máis votado) marcarían o nivel máximo das restantes rexións, esquecendo a súa consideración como nacionalidades.De feito, tamén este 4 de decembro Andalucía celebra o aniversario das súas masivas mobilizacións cidadás en defensa do seu autogoberno, que en 1977 encheron as rúas desta comunidade. Esta efeméride, moi reivindicada alí, pasa en cambio moi desapercibida en Galicia.O PSdeG de Ceferino Díaz, o PCG de Geluco Guerreiro e o POG de Camilo Nogueira (e tamén outras forzas, como PTG, MCG ou PG) moveron durante esas semanas as súas basesO proxecto de Estatuto, recortado ao máximo (de feito, todas as súas competencias dependían da súa concesión posterior polas Cortes), foi finalmente aprobado cos votos a favor de UCD, o rexeitamento de PSOE e PCE e a ausencia de AP e nacionalistas vascos e cataláns. Os socialistas galegos, cunha participación moi destacada de Ceferino Díaz, xogaron duro e conseguiron convencer ao resto do seu partido para opoñerse finalmente ao recorte. Algo que non fixeron os deputados galegos de UCD, en principio tamén opostos ao texto.Tanto o PSdeG coma o PCG de Geluco Guerreiro coma o POG de Camilo Nogueira (e tamén outras forzas, como PTG, MCG ou PG) moveron durante esas semanas as súas bases, comezando as mobilizacións o 22 de novembro, un día no que La Voz de Galicia saíu á rúa titulado a catro columnas na súa portada "Hoy, jornada en defensa de la dignidad nacional de Galicia". O papel da prensa galega foi fundamental na mobilización da cidadanía contra a "aldraxe". E tamén El Ideal Gallego publicou varios editoriais alertando do "erro histórico" que supuña o recorte da autonomía galega e da "humillación" que estaba a sufrir Galicia. O editorial 'Galicia humillada' respondía ademais a outros editoriais e artigos de opinión publicados pola prensa de Madrid, dende El Alcázar a El País, que defendían e xustificaban o descabezamento do Estatuto galego.A mobilización contra a aldraxe non chegou a ser masiva, pero si adquiriu unhas dimensións sociais importantes, que desbordaron mesmo ás organizacións que convocaban as manifestaciónsAs mobilizacións contra a aldraxe (que se converteu no concepto de moda) partían dun sentimento de humillación que durante estas semanas se estendeu polos sectores máis activos da cidadanía galega. Non chegou a ser masivo, pero si adquiriu unhas dimensións sociais importantes, que desbordaron mesmo ás organizacións que convocaban as manifestacións. O comercio do centro das cidades pechou durante horas as súas portas, houbo vixilias nas Casas do Concello de todo o país e leváronse a cabo concentracións de alcaldes e concelleiros, disoltas polos antidisturbios na Praza do Obradoiro mentres cantaban o himno galego.O sentimento de frustración puido facer emerxer un sentimento de agravio, que ten paralelismos co proceso que se está a vivir en Cataluña nos últimos anos a raíz da amputación do novo Estatut decidida polo Tribunal Constitucional en 2010. Con todo, a realidade é que os meses seguintes a mobilización polo autogoberno descendeu de novo en Galicia, regresando á limitada mobilización anterior. Había unha sensación de impasse, de incerteza, resolta nos últimos meses de 1980 grazas a que unha UCD xa moi feble aceptou "desaldraxar o aldraxado", recuperando unha boa parte do proxecto de Estatuto que fora recortado no Congreso (aínda que non todo). A autonomía galega, que fora reivindicada con énfase e convencemento nas rúas o 4 de nadal de 1979, escolleu nacer nun ambiente de apatía e indiferenzaOs Pactos do Hostal deron forma a ese novo compromiso e abriron o camiño cara á aprobación do Estatuto no referendo do "anque chova vota". Finalmente non choveu, pero a participación ficou no 28%. A autonomía galega, que fora reivindicada con énfase e convencemento nas rúas o 4 de nadal de 1979, escolleu nacer nun ambiente de apatía e indiferenza. A autonomía naceu sen apenas autonomistas, aínda que nos anos seguintes o propio proceso de autogoberno amosou algunhas das posibilidades que este novo proceso abría.