Summary: Un dos membros do comité de folga na Atención Primaria e da Coordinadora Galega de Atención Primaria insiste en que a desconvocatoria do paro non supón aval ningún ás políticas sanitarias dunha Xunta da que agora esperan decisións. "Non nos fiamos do Sergas porque é experto en incumprir acordos", di.

Xosé María Dios é médico no centro de saúde de Outes, un dos voceiros da Coordinadora Galega de Atención Primaria (CGAP) e membro do comité de folga, dun paro finalmente desconvocado logo de que o Sergas aceptase todas as demandas esixidas polos seus impulsores para negociar un novo modelo sanitario. Malia as diferenzas entre os diferentes profesionais, todos os colectivos e sindicatos coinciden en que o acordo ao que se chegou coa Consellería de Sanidade non é aval ningún ás súas políticas nin punto final de ningún conflito, senón un primeiro paso que debe ser confirmado coa resposta ás súas demandas. De non ser así, outra convocatoria de folga é máis que probable. O acordo, en realidade, non supón cumprir demanda ningunha senón aceptar unhas condicións para poñerse a negociar...Ese era o mandato que o comité de folga e os sindicatos tiñan da Coordinadora Galega de Atención Primaria. Nesta negociación non estabamos buscando un acordo sobre as nosas reivindicacións, senón reclamando que se conformase unha mesa de negociación transparente, aberta e plural para tratar eses cinco puntos irrenunciables. Unha vez que se aceptou iso, tiñamos que desconvocar, pero iso non significa que aquí rematase nada nin que non se poida volver convocar unha folga. "Tiñamos o mandato de conseguir unha mesa de negociación e a Xunta aceptouno, pero iso non significa que aquí rematase nada nin que non se poida volver convocar unha folga"Acadaron, xa que logo, o que pretendían nestas primeiras conversas?Claro. Hai que ter en conta que a formulación do Sergas nun inicio era convocar a mesa sectorial xa existente e nada máis, de aí non pasaban. Mesmo conseguimos máis do que solicitabamos nun principio porque Sanidade comprometeuse a que se creen tamén comisións para abordar problemáticas específicas en diferentes ámbitos. Tiñamos como mandato conseguir abrir esa mesa de diálogo, chamada Consello Técnico, no que participarán todas as entidades que teñen que ver no futuro da Atención Primaria, e a iso engadímoslle a posibilidade que del se deriven comisións para tratar o tema dos profesionais precarios, dos PAC ou doutros conflitos. Que se consegue con ese Consello Técnico de Atención Primaria?Ábrese unha mesa de diálogo permanente que non existía. Até o de agora negociábase por partes, parcelando as conversas que, nalgún caso, eran a nivel de conselleiro ou xerente do Sergas e noutras a nivel de traballadores que tiñan que pedir permiso aos seus superiores para acordar cousas... Agora será un órgano transparente, con participación de todas as entidades implicadas e definitorio para o novo modelo de Atención Primaria."Non nos fiamos do Sergas porque é experto en incumprir os acordos"Fíanse dos compromisos do Sergas?Hai que ter en conta que estamos en época electoral. E non, non nos fiamos porque o Sergas é experto en incumprir os acordos. A nosa expectativa e a nosa confianza está posta en que o vindeiro 26 de abril reúnese a mesa sectorial e na primeira quincena de maio o Consello Técnico e aí veremos cal é a resposta. Temos que pensar que a Administración virá con ganas de negociar, pero se non é así podemos convocar outra folga axiña. Entende a quen é contrario á desconvocatoria de folga?Tiñamos un mandato, que era o de conformar esa mesa de negociación, e cumpriuse. Nese momento tiñamos que desconvocar a folga. Pero os problemas na sanidade seguen e se desde a Xunta non lle poñen freo, haberá unha segunda convocatoria de folga. Isto non é un final de nada, é un principio. Feijóo asumiu este martes algún problema na "planificación" do persoal en Atención Primaria pero nega que exista un conflito sanitario...O problema dos PAC leva un ano enquistado, a sanidade pública estase deteriorando día a día, dimitiron todos os xefes de servizo da área de Vigo, hai conflitos permanentes en diferentes zonas, houbo unha convocatoria de folga para tres días... Hai que vivir nunha burbulla, que creo que é o que lle pasa, para poder dicir iso; ou ver e ler só o que che interesa e non saber a realidade. E a realidade actual do sistema sanitario galego é de deterioración e privatización."Feijóo ten que vivir nunha burbulla ou só ver e ler o que lle interesa para poder dicir que non hai un conflito sanitario en Galicia"Cre que na Xunta non se asume que hai un problema?Hai dous meses, Feijóo dixo que tiñamos a mellor sanidade pública do mundo, pero resulta que só uns días despois o Sergas presentou 150 medidas para mellorala, creou mesas de diálogo á súa maneira, engadiu logo máis propostas, reuniu xefes de servizo, recolleu ideas... Non podemos andar polo mundo pensando que todo está ben cando é o contrario. Pode ter que ver nesta aceptación dun novo modelo de negociación o feito de que se acheguen as eleccións?O comité de folga foi negociar sen pensar nin en eleccións xerais, nin municipais nin sindicais, que tamén son axiña. Tiñamos uns puntos determinados que reclamamos e deunos igual que houbese ou non comicios. Conseguimos o apoio de todos os sindicatos agás SATSE e convocamos a folga para lograr algo; conseguimos esa mesa de negociación e desconvocamos esta primeira folga, pero mañá podemos convocar outra.


Summary: O Sermos en papel fai os 100 números e quere celebralo cun concurso fotográfico a través do Facebook. Dúas condicións: ser seguidor/a da páxina de Sermos e que nas fotos apareza o semanario.

Para participar no concurso e tamén para votar, é preciso facerse seguidor ou seguidora da nosa páxina en facebook: https://www.facebook.com/sermosGz. As fotos han ser enviadas por mensaxe privada a esta páxina. Serán subidas a un álbum no facebook, onde permanecerán ao longo dunha semana. Gañarán as tres persoas que consigan máis "gústame". Calendario As fotos han de ser enviadas entre o 12 de xuño e o 25 de xuño ás 12 da noite. Do 26 de xuño ao 3 de xullo, serán subidas ao álbum que levará por título: "Sermos no obxectivo" e alí poderán ser votadas. Os resultados coñeceranse o 15 de xullo. Para votar, será preciso facerse seguidor ou seguidora da páxina de facebook de Sermos (https://www.facebook.com/sermosGz ) e logo darlle ao "gústame" naquelas fotos que máis gusten. As fotos poderanse etiquetar e compartir pero só contarán os "gústame" rexistrados na páxina de facebook de Sermos Galiza. Premios O primeiro premio será unha subscrición de balde durante un ano. O segundo, unha subscrición de balde durante un semestre. O terceiro, unha subscrición gratuíta un trimestre. Se non consegues premios mais de boa gana te subscribirías. Aproveitando que se fixeron dous anos do nacemento de Sermos Galiza e estamos a piques de chegar ao número 100 do semanariio, podes subscribirte por 12 euros ao mes e, se tes menos de 30 anos, por 10.


Summary: A vítima, unha muller de 31 anos, foi trasladada ao hospital e faleceu no mediodía desta quinta feira

Os Mossos d'Esquadra detiveron na madrugada desta quinta feira un home por –presuntamente– ter asasinado a súa parella cun arma branca. Os feitos aconteceron por volta das 04:00 horas nunha vivenda do Nou Barris (Barcelona), cando as forzas de seguridade foron alertadas da agresión, que tivo lugar após unha discusión. A vítima presentaba un estado de extrema gravidade cando chegaron os axentes, e faleceu horas despois nun centro hospitalario da cidade. O agresor, un mozo de 27 anos, foi detido no momento. Polo de agora, a División de Investigación Criminal de Barcelona investiga o homicidio.


Summary: A AECT Río Miño alerta de colas de até dúas horas no paso de Tui-

A reclamación pola reapertura urxente de pasos na fronteira entre a Galiza e Portugal, impulsada pola Agrupación Europea de Cooperación Territorial (AECT) do Río Miño, entra nunha nova fase, ante a situación "insotíbel" que sofre a poboación dun e doutro lado, obrigada a cruzar polo único acceso que se mantén aberto desde a imposición das restricións de mobilidade derivadas da crise da COVID-19. Nunha xuntanza mantida pola agrupación coas eurocidades do Miño, ambas as partes acordaron adoptar "medidas contundentes de protesta" contra o feche. Segundo explica o director da agrupación transfronteiriza e deputado en Pontevedra Uxío Benítez, o territorio do Miño está "afogado" pola existencia deste único paso na fronteira en Tui-Valença, "o que imposibilita o mantemento das intensas relacións socioeconómicas entre ambas as marxes do río". As fórmulas de presión, que están en estudo, buscarán pór de manifesto de maneira "simbólica e chamativa" o malestar tanto das dirixentes como da cidadanía afectada. Nos vindeiros días convocarase o resto das cidades da "raia" para consensuar as medidas de presión de maneira conxunta co fin de que teñan un maior apoio. A pasada semana, o director da AECT Río Miño remitiu ao delegado do Goberno na Galiza a solicitude de reapertura, sen que haxa aínda unha resposta frutífera. Tamén realizou en días previos un encontro co secretario xeral da Asociación de Rexións Fronteirizas Europeas (ARFE) Martín Guillermo Ramírez, quen comprometeu o traslado da protesta polo feche da fronteira á responsábel da Comisión Europea, Ursula Von der Leyen." Na reunión de onte participaron, xunto co director e o vicedirector da AECT, alcaldes e alcaldesas dos concellos de Tui, Tomiño e Salvaterra, así como o presidente da Câmara de Vila Nova de Cerveira e os vice-presidentes de Valença, e Monção, que amosaron a súa preocupación polos arrodeos de até 200 quilómetros que deben realizar a diario traballadores e traballadoras transfronteirizos para acudir aos seus postos laborais. As mandatarias consideran que "non é de recibo" que as restricións non se teñan modificado desde o inicio do estado de alarma, "cando era preciso un confinamento estrito e unha restrición clara da mobilidade." "A situación agrávase cada vez máis para a cidadanía transfronteiriza, con colas de até dúas horas no paso", denuncian desde a AECT Río Miño, que alertan tamén da falta de coordinación entre corpos policiais.


«Subiron os ollos e atopáronse co ceo. Baixáronos e o inferno desaparecera. Só ficaba o rescaldo último dos seus propios corpos» (Á sombra dos bonsais, Antón Riveiro Coello)Señor alcalde: A nosa mortificada cidade, tal e como acreditaron máis de sesenta enxeñeiros hai cousa de dous anos, xa conta cunha das construcións máis horríbeis do mundo: a mole do Milenio, esa ponte que imita unha gaivota preñada de toneladas de formigón armado, rañando a barriga contra as apracíbeis augas do Miño para chulearse diante da incomparábel elegancia das súas veciñas. Agora vostede, señor alcalde, pretende mellorar a marca dun dos seus predecesores agraciándonos co espantallo de Mariñamansa, un poleiro de 300 metros de altura, 80 plantas e un millón de arrobas de estulticia.Como ao sabelo non paraba de ferverme o sangue, metín o pasaporte no peto, merquei un billete de ida e volta e voei de Bos Aires a Santiago. Ao pisar terra arrinquei a escape cara Ourense. Quería achegarme alí, ao barrio de Mariñamansa. Mais antes farteime de ir e vir dun lado cara o outro para constatar se nesta lánguida Áurea, talmente esfandangada, aínda podía atopar unha soa cuarta da súa enqueirada pel na que as autoridades e os seus favorecidos –por descoido, claro– se esqueceran de mallar nela.Ao chegar acolá, a Mariñamansa, ceibei a imaxinación e fun alancando de un en un os máis de 1440 chanzos que cumpría vencer para chegar á última planta dese novo desafío á sensatez. No percorrido encontrei oitenta pisos totalmente baleiros: sen ideas, sen propostas, sen proxecto de cidade, sen xente, ... sen nada. E en todos a luz que entraba polas fiestras ensumíase deseguida e apagábase como un candil sen gas, ao bater contra as portas, as paredes e os teitos, sempre tinguidos de gris marengo. No último andar había dúas salas un tanto estrañas. Nunha estaba un estante con centos de libros –105.505 páxinas, tantas como almas hai nesta cidade– cheos de actas de defunción inconclusas, emboutadas de tinta china, asinadas polas autoridades competentes. Na outra, penduraba do teito un enorme mural no que se podía ver un mastodóntico embigo, rodeado dun coro de faunos tocando cadansúa corneta con aparencia de embudes de lata enferruxada.Ah! Regálenos bonsais, señor alcalde! Pois nin con cen espantallos, colocados un enriba doutro, vai ser quen de convencernos de que desde o alto do tellado seremos capaces de apalparlle os seos ao firmamento. Que Dios guarde a V.I. muchos años. Lisardo Quintas Teixeira.


Summary: Desde a Inspección Educativa trasládanse informacións "contraditorias" e "incorrectas" no caso de funcionarias embarazadas que van realizar a fase de prácticas.

A Orde do 7 de abril de 2017 pola que se convocan procedementos selectivos de ingreso e acceso a diferentes corpos docentes regula a fase de prácticas para as persoas funcionarias que aproben o concurso-oposición. A base vixésimo primeira establece que a duración desta fase será de catro meses e que a Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos poderá flexibilizar este período por causas xustificadas. CIG-Ensino afirma que constatou que as funcionarias en prácticas que están embarazadas ou ás que lle corresponde gozar do permiso por parto poden ver comprometidos e mesmo conculcados os seus dereitos fundamentais se a Consellería non adopta as medidas oportunas para que poidan desenvolver esta fase do proceso en igualdade de condicións con respecto ao resto de aprobados. Suso Bermello, secretario nacional de CIG-Ensino, considera que"resulta imprescindíbel que a Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos dite instrucións precisas, dirixidas a todas as Xefaturas Territoriais, para que as baixas ou os permisos relacionados co embarazo e o parto respectivamente entren dentro das xustificacións que permitan esa flexibilización". Trátase de que en ningún caso se producirá unha discriminación na carreira profesional destas persoas, ben sexa na toma de posesión como funcionariado de carreira como na posíbel adxudicación de destino definitivo.


Summary: A meirande parte dos homes nas nosas sociedades non somos machistas. Mais, diante dun problema tan grave na vida de máis da metade da cidadanía, estamos a manter unha pasividade, cando non indiferenza, polo menos cómplice

A data conmemorativa do 25-N lembra a necesidade de parar o meirande problema de dereitos humanos que temos na Galicia e na Europa toda: a violencia machista. Semella absurda, en termos relativos, a preocupación por outras cuestións secundarias cando non estamos a ser quen de parar esta catástrofe. Sen dúbida existe unha priorización lexislativa, mais non orzamentaria. Falemos claro. Á loita contra a violencia machista o que lle cómpre é financiamento abondo, garantido e blindado: dispositivos electrónicos para maltratadores, formación específica en violencia machista para xuíces, avogados e policías e moitos máis- e mellor dotados- xulgados especializados en violencia contra a muller. Tamén, no ámbito menos cuantitativo e máis cualitativo un modelo de educación en igualdade e unha autorregulación mediática para non repenicar os modelos machistas.Mais permitídeme que, por un día, lembre que non todo neste eido depende do sector público, senón que require tamén da concienciación cidadá, nomeadamente, a de nós, os homes. A meirande parte dos homes nas nosas sociedades non somos machistas. Mais, diante dun problema tan grave na vida de máis da metade da cidadanía, na vida do xénero ao que pertencen as nosas nais e aboas, fillas e netas, parellas e amigas, estamos a manter unha pasividade, cando non indiferenza, polo menos cómplice. Tentarei pór exemplos. Cantas veces tentamos entender os delitos de violencia machista nas drogas, alcohol ou nas doenzas mentais e cantas outras facemos o mesmo con outros delitos violentos? Cantas veces somos tépedos no rexeitamento ao discurso de criminalización do feminismo, sendo tépedos diante do uso da verba "feminazi"? Cantas veces homes que se teñen por intelixentes, espelidos e progresistas laianse-laiámonos- de determinadas actitudes do feminismo? Seríamos quen de facer o mesmo referido ao soberanismo galego, ao socialismo, liberalismo democrático ou ao sindicalismo? Non vemos cantas veces somos condescendentes coa loita das mulleres no canto de sermos os seus cómplices?Os homes haberíamos recoñecer que moitas veces o noso desenvolvemento profesional-mesmo algunhas expansións do noso tempo de lecer- foi posíbel pola dedicación ás obrigas domésticas e familiares das nosas parellas e, mesmo, das nosas nais, irmás ou fillas. Cómpre ver nidiamente que moitos temos desfrutado de privilexios persoais por mor do noso sexo.Velaí que sexa tan importante gañarmos conciencia diante desta realidade. Porque os homes podemos facer, temos que facer, moito máis.


Summary: A rexedora de Boimorto, a popular María Xesús Novo, explicou a elDiario.es que intentou resistirse a recibir a dose pero que a aproveitou porque lle dixeron que "se non habería que tirala". O BNG xa pediu explicacións por este feito "moi grave e inxustificábel" e a oposición en conxunto pide a dimisión.

O medio de comunicación elDiario.es revelou hoxe que unha alcaldesa do PP, en concreto a de Boimorto, foi vacinada na campaña actual contra o coronavirus do Sergas (destinada a persoal sanitario) malia non ter relación coa actividade médica. A Xunta incorporou á rexedora María Xesús Novo na lista de vacinación prioritaria e esta explicou que se vacinou na residencia de maiores da localidade porque é onde traballa. "Vacineime porque son persoal da residencia" alegou novo en declaracións ao medio que tivo a exclusiva. No entanto, no texto especifícase que a súa testemuña non se axusta á realidade porque "a alcaldesa ten dedicación exclusiva no Concello e ningunha formación que a vincule co mundo da medicina e os coidados". Así, a teoría da popular é que como rexedora do Consistorio é "xefe de persoal" da residencia e ten unha relación laboral porque vai "todos os días por alí", o que xustificaría o seu dereito á vacina. A alcaldesa defende, ademais, que "non" quería recibir o fármaco malia estar no listado. Mais finalmente non renunciou a ir nesta quenda do medicamento: "Dixéronme que, se non a puña eu, habería que tirala". Curiosamente hoxe o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, solicitou á xente que estea nas listaxes por erro renuncie á dose. Así chamou á ética individual de cada quen despois de que foran transcendendo casos de persoas tratadas antes de que fora a súa quenda. Dos cargos políticos (no seu momento de fóra da Galiza), o líder do Partido Popular destacou que debían "dimitir". Exixen a dimisión Despois de coñecerse o trato prioritario á política de Boimorto, o deputado do BNG, Xosé Luís Rivas, rexistrou unha iniciativa parlamentar para pedir explicacións á Xunta por un feito "moi grave e inxustificábel". Pola súa parte, o socialista Pablo Arangüena comentou que Feixoo debe "resolver esta situación" e xustificar por que se deu este tratamento "irregular". "Que tome medidas xa por exemplaridade e xustiza social", incidiu. Mesmo Antón Gómez Reino, de Galicia en Común, criticou que a rexedora aproveitara o seu posto "para pasar por diante da xente maior". Así pediron a dimisión inmediata. Pola súa banda, desde a Consellaría de Sanidade aseguraron que están a estudar o caso e "comprobando a lista que mandou a residencia" de Boimorto ao departamentos.


Summary: O barco galego foi apreixado por Arxentina acusado de pesca ilegal.

O buque 'Playa Pesmar uno', do grupo Pesquerias Marinenses, apreixado por Arxentina esta segunda feria por suposta pesca ilegal na súa zona económica exclusiva (ZEEE) ten "todas as licenzas en vigor". Afirmouno García Tejerina, ministra de Pesca, en declaración a 'Los desayunos de TVE'. A ministra dixo que o goberno español está en contacto coas autoridades arxentinas para identificar "con toda precisión" onde estaba a faenar o con base en Marín. "O buque tiña todas as licencias e todo en vigor, cando teñamos moi claro onde estaba farase a reclamación oportuna ou asumiranse as consecuencias", sinalou. Arxentina podería impoñerlle unha multa de até máis de 500 mil dólares en caso de confirmar a acusaciòn de pesca ilegal con 320 toneladas de peixe fresco nas súas adegas. A bordo do buque, 34 tripulantes, a maioría deles galegos, incluído o capitán. Desde a cooperativa de armadores de Vigo, e en declaracións a Europa Press, indican que desde o barco afirman que estaban pescando en augas internacionais, non arxentinas. Estaría, segundo esta versión, a faenar na coñecida como Milla 201, próxima á ZEE arxentina. O pesqueiro galego xa arribou ao porto arxentino de Comodoro Rivadavia, na Patagonia, escoltado polos gardacostas arxentinos.


Summary: Profesor na Universidade CEU San Pablo na actualidade, ocupou como membro do PSOE cargos públicos na Asemblea e no Concello de Madrid.

O socialista Antonio Miguel Carmona converterase en vicepresidente de Iberdrola España, compañía presidida por Francisco Córcoles. Carmona, profesor de Economía e cunha dilatada traxectoria política tanto na Asemblea de Madrid como no Concello da capital española, será nomeado nos próximos días vicepresidente de Iberdrola España, segundo unha información adiantada polo xornal español OK Diario e confirmada a Europa Press por fontes coñecedoras da designación. O que será novo vicepresidente da compañía en España foi elixido deputado polo PSOE na Asemblea de Madrid en dúas etapas: entre xuño de 1999 e decembro de 2002, e entre xuño de 2011 e xuño de 2015. Posteriormente, foi elixido edil no Concello de Madrid nas eleccións municipais de 2015, permanecendo catro anos no consistorio presidido entón pola alcaldesa Manuela Carmena. Doutor en Ciencias Económicas especializado en crecemento económico e novas tecnoloxías, Carmona comezou a súa andadura profesional dando aulas na Universidade Complutense de Madrid e na actualidade é profesor na Universidade CEU San Pablo. Neste momento, o economista non ocupa ningún cargo dentro do PSOE.


Summary: O terceiro disco de Os d'Abaixo reafirma unha liña que a banda mantén desde os comezosd.

Comezando a escribir sobre este terceiro traballo de Os D'Abaixo acabo de decatarme de que escribín de todos os seus discos. Como non, se non paran de facer cousas bonitas! Somos a pedra / Os d'Abaixo / Edición de autor / 2021 / Once pezas / 15 euros O máis significativo deste terceiro disco é a incorporación do súper acordeonista Santi Cribeiro (Berrogüetto), substituíndo o tamén superacordeonista Xosé Ramón Vázquez (Fía na Roca). O tándem berrogüettil Quim Farinha-Santi Cribeiro nótase. Sempre dixen que para min son como dúas medallistas olímpicas de natación sincronizada. Mais tamén é certo que a estas alturas todos os D'Abaixo empastan á perfección. Cando un grupo chega ao seu terceiro disco soen pasar dúas cousas: que a frescura baixe, que xa farte se non se reinventa... ou que se afiance, continúe coa liña coa que conquistou tímpanos e que eses anos de músicos tocando xuntos se noten positivamente. O caso destes é o segundo, por suposto! As colaboracións son poucas pero moi ben escollidas: Xavi Lozano (saxo barítono e efectos varios), o grande Eliseo Parra (voz e percusións) e, atención, a grandísima María João! Toda unha sorpresa. Unha sorpresa moi agradable. Na miña opinión este terceiro disco diferénciase do segundo principalmente porque en Quixera ser dos paxaros tiñan máis protagonismo as pezas cantadas. Neste Somos a Pedra toman o poder as instrumentais. Por suposto, tamén as hai cantadas, pero as instrumentais destacan máis, e isto non é doado de conseguir. Hai varios temas que me chamaron especialmente a atención: "Valxe", fermosísima muiñeira composta por Víctor Antelo, cuns xiros que namoran. "Muinheira do Verdelhinho", de Quim Farinha. En case 6 minutos de peza instrumental, ten un desenvolvemento interesantísimo e crece de xeito magnífico. "A Croa", tema de Santi Cribeiro e no que case parece que se invoca ao desaparecido Berrogüetto. Foi gravado por Manolo Dourado, con deseño gráfico de Cenlitrosmetrocadrado e o libreto trae un limiar do escritor de novela negra en galego Diego Ameixeiras. Ademais foi gravado ao vivo, algo que non é moi común e que dá bastante frescura ao son final. Gocemos deste Somos a Pedra mentres agardamos o cuarto traballo de Os D'Abaixo! Nom somos nós cascudas negras que nos despachos roubam e medram. Nen tan sequer montes queimados, sujos negócios, favores pagos. Nom somos nós discursos podres dos teus lacaios estafadores. Nem tan sequer as maos doridas que tu desprezas e escravizas.


Summary: O Goberno do Estado, os seus homólogos autonómicos e as forzas políticas deberán afrontar nesta etapa a reforma do sistema de financiamento vixente con varios anos de retraso ao disposto pola lexislación. Non se trata dunha cuestión de técnica xurídica nin de contabilidade pública, senón política.

As Cortes Xerais deben aprobar un novo sistema de financiamento para os territorios do réxime común ao longo da actual lexislatura. As posicións defendidas polas diversas forzas políticas na última campaña electoral, as declaracións das presidentas e dos presidentes autonómicos sobre as dificultades financeiras das súas comunidades e os acordos asinados polo PSOE con aquelas forzas que apoiaron a investidura de Pedro Sánchez deixan poucas dúbidas ao respecto. Nesta liña, a ministra de Facenda, María Jesús Montero, dá por feita a reforma do actual modelo no horizonte do segundo semestre de 2020. O actual sistema de financiamento atópase prorrogado desde 2014. Aprobado con rango de lei á volta de 2009, cos votos favorábeis do PSOE e coa abstención do Partido Popular, fixaba na súa disposición adicional sétima a obrigatoriedade de ser revisado en 2014, momento onde comeza unha negociación que continúa até hoxe. Neste longo proceso, que xa acumula máis de cinco anos de retraso, destacou a Conferencia de Presidentes de xaneiro de 2017, cuxo acordo máis importante foi "o impulso á revisión do sistema de financiamento autonómico, en aras de culminar co acordo de aprobación dun novo sistema deseñado con criterios obxectivos". Sexa como for, un modelo xurdido para o período 2009-2014 terá, como mínimo, unha vixencia de 11 anos. A maioría das expertas consideran insuficiente as achegas do modelo de financiamento vixente para facer fronte ás necesidades de investimento das autonomías do réxime común, todas agás Euskadi e Nafarroa. Segundo Vicent Cucarella, Sindic Major de Comptes do País Valenciá e un dos grandes especialistas na materia, "as comunidades autónomas no seu conxunto deberían estar recibindo máis ingresos dos que actualmente reciben. A solución polo tanto pasa por un reparto máis equitativo entre o Estado e as comunidades autónomas que evite os agravios entre os territorios". Cucarella, en declaracións a Nós Diario, denuncia que "a ausencia de descentralización no ingreso no Estado español dificulta moito que se poidan levar a cabo políticas económicas de carácter autónomo". Santiago Lago, a persoa designada polo Parlamento galego para defender a proposta de financiamento pactada no parlamento por PP, PSOE e En Marea, demanda máis recursos para o país no novo modelo. "A Galiza interésalle que haxa máis recursos sobre a mesa porque existe un problema de insuficiencia xeneralizada. Cantos máis recursos adicionais, máis posibilidades de aumentar o financiamento, pero sobre todo interésalle enormemente que se avance cara á nivelación plena de todos os servizos", sinalaba Lago nunha entrevista concedida en setembro de 2017. Na mesma liña, solicita ponderar con máis peso no reparto de recursos o avellentamento. 12,2 millóns recadados na Galiza en 2017 O economista Xosé Díaz ten demostrado o carácter ruinoso para o país do actual sistema de financiamento. Nun estudo elaborado en 2019, tomando como referencia a liquidación dos orzamentos do Estado de 2017, última anualidade da que existen dados, sinalaba que Galiza perdeu nese ano 4.570 millóns de euros. O traballo, titulado A liquidación do sistema de financiamento do réxime común en 2017, onde dá continuidade ás investigacións recollidas no volume As contas que nos contan, editado por Sermos Galiza en 2016, afirma que o Estado recadou no país 12.214.084 millóns de euros en concepto de impostos e só reintegrou 7.643.965 millóns de euros. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube


Summary: As equipas profesionais que loitan contra o lume aseguran que a acumulación de focos activos deixa en evidencia a falta de medios.

Chegan desde Navia de Suarna ou a Terra Chá para apoiar os labores de extición dos incendios que permanecen activos en Cee, Soutomaior, Porto do Son, Crecente, Arbo, Avión, Vimianzo, Pontevedra, Caldas de Reis ou Cotobade e nos que arderon xa máis de 4 mil hectáreas segundo as estimacións da Xunta de Galiza. Son brigadistas dos servizos públicos de extinción como Héctor López, presidente aliás do comité de empresa de Seaga en Lugo e que asegura que a precariedade coa que traballan, principalmente polas carencias de medios e material, teñen lugar nas "brigadas dos concellos", apunta en declaracións recollidas por Europa Press. Comentáronme que está a haber moita descoordinación e que están a facer quendas de moitas horas, di un brigadista de Navia López asegura que o deslocamento de persoal procedente doutras comarcas cara ás de Pontevedra e A Coruña supón deixar "descuberto" outros puntos do país como Lugo. "Comentáronme que está a haber moita descoordinación e que están a facer quendas de moitas horas sen auga nen bocadillos", sinala Luís Montenegro procedente da Terra Chá. Pola súa banda, José Manuel López apunta unha descoordinación "total" e mesmo di que a situación lle lembra a vivida no verán de 2006 cando se produciu a maior vaga de incendios das últimas décadas. "Chegas e tes empresas de todo tipo, "Seaga, Tragsa, Natutecnia.... a UME (exército)... suponse que os que coordinan son os técnicos e os axentes mais é un desastre", di. Aliás, acrecenta, a maquinaria ten "20 anos e "non funciona como debería" e, ao tempo, a redución de persoal e a alta temporalidade laboral levou a que as equipas "en vez de sete sexan tres" brigadistas. Así as cousas, afirma, "co tempo que vai e como está o monte en Galiza, é o que toca", sentencia, mentres os que máis ollan o ceo agardando a chuvia.


Summary: Ferrol acolle este xoves a presentación do libro Poemas do carricanto (Espiral Maior), que recolle a pouco coñecida produción poética do xornalista e tradutor finado en 2010. Os textos foron recompilados por Teresa Barro e un grupo de amigos como Fran Silva e Nicolás Vidal

O xornalista, avogado e tradutor Fernando Pérez-Barreiro Nolla (1931-2010) foi tamén poeta. Ao longo da súa vida foi publicando poemas en xornais e revistas, deixando outros en cadernos e papeis sen publicar. Agora todos eles, un total de 37 textos, publícanse no poemario Poemas do carricanto (Espiral Maior), que se presentará este xoves en Ferrol, a súa cidade natal. Na presentación (ás 19.30 horas no salón de actos do Antigo Hospicio) participará Teresa Barro, escritora e compañeira do poeta; Armando Requeixo, crítico e responsable da edición do libro; Miguel Anxo Fernán Vello, deputado de En Marea no Congreso e editor; o xornalista ferrolán Nicolás Vidal e o concelleiro de Cultura da cidade naval, Suso Basterrechea. O volume conta cun epílogo de Xosé Luis Méndez Ferrín, compañeiro de xeración do escritor ferrolán. Méndez Ferrín remata dicindo: "Fernando Pérez-Barreiro Nolla é un grande poeta do meu tempo. Estou seguro de que seguirá séndoo en todos os tempos futuros da nosa lingua e da nosa estirpe". A obra "mestura un cosmopolitismo insólito cun insubornable amor a súa terra", en palabras dos responsables da recompilación e da edición A obra "mestura un cosmopolitismo insólito cun insubornable amor a súa terra", en palabras dos responsables da recompilación e da edición, que destacan que os 37 poemas -escritos entre 1956 ata 2003- beben de De Rosalía, Cabanillas, Rubén Darío, Carvalho Calero ou Noriega Varela, de William Blake, Yeats, Wordsworth, Dylan Thomas ou Seamus Heaney, e de Zhu Ziqing, Liang Zongdai ou Xu Zhimo. A edición incorpora igualmente unha variada información gráfica que amosa a Pérez-Barreiro ao longo de diferentes etapas vitais en lugares de todo o mundo. Fernando Pérez Barreiro Nolla naceu en Ferrol en 1931 e faleceu na cidade inglesa de Lancaster en 2010. Foi avogado, xornalista na BBC, tradutor, profesor universitario en Londres e políglota que dominaba unha ducia de linguas, entre elas o chinés. Impulsou numerosas iniciativas que tiveron a Galicia como cerna e recibiu moitos galardóns polo seu labor intelectual, desde o Premio Nacional de Tradución de España, a medalla Castelao, o Plácido Castro, o Pedrón de Ouro ou o premio de Cultura de Diario de Ferrol. Marchou a Londres en 1963 e xa non regresou a Galicia e, como lembraba Xosé Manuel Pereiro nun obituario publicado en El País en 2010 "quizais fose a súa discreción e ese afastamento xeográfico, que non afectivo nin intelectual, os que impediron que en Galicia a súa figura e a súa obra tivesen o coñecemento que merece". Nos anos noventa exerceu como profesor universitario de tradución na universidade de Westminster e foi este labor de tradutor o que o mantivo en contacto máis directo con Galicia, ademais dos seus artigos en medios como A Nosa Terra ou Tempos Novos. Verqueu a Shakespeare por primeira vez ao galego, en 1972, co Macbeth, e tamén foi pioneiro na tradución de obras chinesas ao galego. Xulio Ríos, director do IGADI (centro de estudos co que Pérez-Barreiro colaborou nos seus últimos anos) destacaba nun artigo en Praza que "mellor nos iría abandonando os maximalismos de uns e outros e afacéndonos a ese proceder vital do Fernando, encarnación doutra Galicia con outros miramentos, con outros pensamentos, libres pero non individualistas". No seu derradeiro traballo publicado na web do Grupo Galego de Londres, Non abonda coa lingua, sinalaba que "a defensa da lingua, que é tarefa nobre e parte do galeguismo de sempre, desvía a atención da defensa dunha cultura e unha sociedade que sexan igualmente creativas". E concluía que "o resultado terríbel é que, a quen observa a cultura galega, ofréceselle un panorama no que se expresa en galego unha cultura esencialmente española, a española de hoxe, que supón unha enxurrada de modas, modais e modismos da vulgaridade universal".


Summary: Máis de 11.400 sinistros desde xaneiro

A sinistralidade laboral continúa a ser un grave problema na Galiza, que lidera os índices de mortaldade no traballo a nivel de Estado. Un total de 28 persoas falecen en accidente laboral no primeiro semestre na Galiza. O noso país rexistrou un total de 11.493 accidentes laborais no primeiros seis meses do ano. Entre eles, ademais dos mortais, houbo 207 graves e 11.258 leves. Do total, 27 dos sinistros con falecidos na Galiza producíronse na xornada laboral e un en itínere. Estas 28 vítimas mortais supoñen unha menos que as 29 do primeiro semestre de 2019, aínda que este ano estivo marcado polo confinamento e o estado de alarma a raíz do coronavirus. Evolución Ao longo de 2019 un total de 32.651 traballadores e traballadoras sufriron accidentes na Galiza, sinistros nos que se produciron 62 mortes. Galiza está á cabeza do Estado español en índice de incidencia (número de accidentes por 100.000 traballadores) en sinistros laborais mortais. Duplicamos a media estatal no que é unha constatación máis do preocupante panorama que nos accidentes laborais rexistra Galiza. No Estado hai 3,24 sinistros mortais por cada 100.000 traballadoras. Na Galiza hai 6.05. Empresas Ademais, hai que ter con conta que Galiza é o territorio con máis empresas que superan os límites de sinistralidade laboral. Na Galiza hai medio cento de empresas que superan os límites de sinistralidade, tal e como recolle un informe de CCOO sobre sinistralidade laboral con datos correspondentes a 2018. A Seguridade Social conta co sistema Cepross, un 'servizo de alertas' que ofrece a posibilidade de detectar aquelas empresas que superaron os límites de alerta establecidos. As 45 empresas que na Galiza superaron os límites de sinistralidade representan 18 % das detectadas no conxunto do Estado español. Só Madrid, con 42, achégase aos niveis da Galiza. "As alertas nesas 45 empresas na Galiza producíronse en 56 EEPP. Polo tanto, existen empresas onde as alertas detectaron máis dunha enfermidade profesional", explican no documento sindical.


Summary: Nas últimas horas, o país está a sofrer unha grande actividade incendiaria que se concreta en máis de 80 incendios desde este sábado, catro deles de importantes dimensións.

Máis de 80 incendios que superan as 20 hectáreas de superficie están a asolar Galiza. Só desde as 00h deste domingo rexistráronse un total de 25 lumes. Segundo os dados fornecidos pola Xunta, traballan na loita contra o lume 350 brigadas, 220 motobombas, 40 pas e 20 medios aéreos, alén de 160 efectivos da Unidade Militar de Emerxencias (UME), con 18 autobombas e 6 nodrizas. O Goberno galego informa de que se esperan, nas próximas horas, outros 100 efectivos. En Ponteareas-Padróns rexistrouse un incendio que tivo lugar ás 00.26 desta madrugada e que afecta Redondela, Pazos de Borbén e Soutomaior. Traballan para a súa extinción, segundo a Xunta de Galiza, 2 técnicos, 4 axentes, 12 brigadas, 12 motobombas, 5 pas, 1 avión e 3 helicópteros. Tamén participan efectivos da UME. Segundo estimacións provisionais, afecta arredor de 1.500 hectáreas. En declaracións a Sermos Galiza, veciñas e veciños de Soutomaior lamentan que ao redor das 9h o lume avanzaba polo monte do lugar de Moreira e non había efectivos nin recursos ningúns a esas horas. "Os reténs non daban feito, porque estaba todo rodeado, había dous focos importantes e priorizaban a zona de casas, porque onde linda Soutomaior con Amoedo (Pazos) había casas co lume na porta", afirma unha veciña. No concello de Pazos de Borbén, pola proximidade a bens non forestais (principalmente vivendas e mesmo unha gasolineira), foi necesario decretar a situación de alerta 2. De feito, en Amoedo (Pazos) ardeu unha nave de material de construción moi próxima á estación de servizo e un almacén dunha coñecida casa de cervexas. Dada a súa virulencia, este incendio é, arestora, o que máis preocupa aos medios de extinción. A conselleira do Medio Rural desprazouse ao Posto de Mando Avanzado de Pazos de Borbén para supervisar os labores de extinción. Máis incendios Outro lume afecta o concello de Boiro, á parroquia Cures, onde se iniciou ás 00,45 horas e no seu control traballan 1 técnico, 7 axentes, 12 brigadas, 14 motobombas, 2 pas, 1 avión e 1 helicópteros. Neste lume foi preciso decretar a Situación 2, como medida preventiva, pero xa foi desactivada. Aliás, rexístrase un lume de importancia no concello de Montederramo, que afecta tamén o termo municipal de Vilar de Barrio. Comezou ás 01,01 horas desta madrugada e no seu control actúan 1 técnico, 6 axentes, 9 brigadas, 12 motobombas, 2 pas e 1 helicóptero. Colaboran ademais efectivos da UME. Tamén está activo un lume no concello de Cervantes, na parroquia Donís. Para a súa extinción mobilizáronse 11 axentes, 36 brigadas, 14 motobombas, 2 pas, 15 helicópteros e 2 avións. A Xunta insiste en facer un chamamento á cidadanía para que denuncie "calquera actividade delituosa incendiaria da que teña coñecemento" e reclama que alerte dos incendios que localicen a través do número gratuíto 085. Cómpre lembrar que os incendios que activos na Galiza poden superar os 80 aos que facemos alusión, pois a Consellaría de Medio Rural non informa dos lumes que afectan menos de 20 hectáreas. O dispositivo anti-incendios da Xunta, desmantelado Os lumes que están a ter lugar en outubro colleron co pé cambiado á Consellaría de Medio Rural, que tería desactivado parte do dispositivo anti-incendios, segundo denunciou o BNG a pasada sexta feira. O deputado Xosé Luís Rivas "Mini", criticou a precariedade do servizo "con traballadores que contan con contratos fixos discontinuos de tres meses". Parte dese persoal, di, tería sido recrutado de novo durante estes días de lume.


Summary: Café intenso é o título co que a poeta Eli Ríos gaña a primeira edición do Premio Rosalía de Castro de poesía promovido polo Concello de Padrón. A escritora suma un máis a súa listaxe de recoñecementos literarios, desta volta, cun libro no que leva a violencia machista á poesía.

Premio do Concello de Carral, Illas Sisargas, Figurante, Lueiro Rey, Francisco Añón, Centro Recreativo de Artes, Modesto R. Figueiredo, Pura e Dora Vázquez... e agora primeira edición do Rosalía de Castro que vén de crear o concello de Padrón. A poeta Eli Ríos suma con Café intenso un novo galardón un novo título a súa xenerosa listaxe de premios literarios. O xurado, desta volta, estaba composto polo presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira e as profesoras Dolores Vilavedra, Ana Acuña, Olivia Rodríguez e María Jesús Senín ademais da técnica de cultura, Cruz Taboada que actuou como secretaria. Valoraron a "proposta innovadora na tradición europea experimental que, a partir do cotiá, constrúe un universo poético narrativo en conexión coas artes visuais" que ofrece o novo libro de Eli Ríos. Poesía contra violencia machista "Pode que só nos interese a catro e que as/os demais sigan bruando contra os premios, festexando datas que nos esconden pero… sinceramente… prefiro agradecer a valentía deste xurado que saca á luz un texto no que unha muller é asasinada pola violencia machista porque no momento que a poesía desconecte da realidade, que papel teremos as persoas que creamos na mudanza deste imaxinario que nos mata?", escribe a escritora no seu blog sobre o libro premiado. A escritora non ofrece, como sinala, unha "chamada á tristura e á desesperación", senón á loita, neste caso desde a poesía, na vontade de mover para que a situación mude. nós escoitando o badalo de Marienplatz (Espiral Maior, 2010), Maria, (O Figurante, 2013), Anamnese, (Sotelo Blanco, 2014) ou Diario de fotogramas, (Concello de Ribeira, 2014) son algúns dos seus anteriores títulos.


Summary: O xuíz dá cumprimento así ao auto da Audiencia da Coruña, que estimara parcialmente o recurso da Fiscalía e acordara investigalos tamén por un posible delito de homicidio imprudente tras declarar por posible prevaricación.

Xa hai data para a declaración. O titular do xulgado de instrución número 3 de Santiago, Andrés Lago Louro, citou os dous altos cargos do Sergas investigados por un suposto delito de homicidio imprudente para o vindeiro mércores 22 de febreiro ás 10 da mañá. O que fora director xeral de Asitencia Sanitaria do Sergas -e actual xerente da área sanitaria de Vigo-, Félix Rubial, e Carolina Gómez-Criado, subdirectora xeral de Farmacia, declararán de novo en sede xudicial, onde xa compareceran por un suposto delito de prevaricacións na causa aberta polas eivas no subministro nos tratamentos de hepatite C en Galicia. Os dous altos cargos comparecerán agora como investigados por presunto homicidio imprudente tras facelo xa por suposta prevaricación O xulgado dá así cumprimento ao auto da Audiencia Provincial da Coruña, que o pasado mes de decembro estimara parcialmente o recurso da Fiscalía, ao que se adheriu a plataforma de afectados, polo que os dous responsables investigados serano non só por prevaricación senón por estoutro delito máis grave. Comparecerán por un presunto homicidio imprudente no caso de seis dos oito enfermos falecidos incluídos na causa. A investigación que está aberta trata de aclarar se houbo un atraso ilícito na avaliación de doentes con hepatite C e, xa que logo, na subministración de medicamentos que poderían terlles salvado a vida. Ademais dun suposto delito de prevaricacións, polo que os dous investigados declararon no pasado mes de abril, a Fiscalía atribuíulles tamén o de "homicidio por imprudencia profesional grave" ao atrasar a administración dos fármacos "por razóns orzamentarias", tal e como adiantara este diario ao destaparse o caso. Desde a Xunta, tanto o presidente Núñez Feijóo como Sanidade defenderon que "sempre" se usaron criterios clínicos para a atención de pacientes. Os investigados descargaran toda a responsabilidade nos médicos na súa anterior declaración ante o xuíz Hai agora un ano, o xuíz Lago Louro ditou auto de incoación por prevaricación administrativa e os dous investigados compareceron a prestar declaración a finais de abril, momento no que descargaron toda a responsabilidade nos médicos. Con todo, o maxistrado impedira daquela que tanto a Fiscalía como a representación legal da Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C cuestionasen sobre aspectos directamente relacionados coa posible comisión de delitos de homicidio imprudente, algo que si acontecerá agora. Malia as peticións da propia plataforma e de boa parte da oposición, Feijóo negouse a destituír os dous altos cargos e advertiu que ambos "cumpriran co seu traballo" e que o auto non lle preocupaba en absoluto. Xa hai varios meses, cando se coñecera a acusación da Fiscalía, o presidente da Xunta fora moi duro cos médicos que formularon as denuncias, aos que cualificou de "indignos" e mesmo definira como "insidias" as acusacións de que a decisión de non aprobar tratamentos provocara o falecemento de pacientes. Atribuía as demandas a "leas que hai nos hospitais entre servizos e nos mesmos servizos" e mesmo fora máis aló ao atribuír á oposición as acusacións do Ministerio Fiscal e cualifícalas de "disparate" e "insulto" mentres se gababa de "pagar" os tratamentos. "Por dous ou tres pacientes, non me parece lóxico relacionar esas denuncias coa austeridade", sentenciara. Agora, a Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C agarda que a celeridade coa que se chama a declarar os dous investigados sirva para "reactivar" un caso que estivo "moito tempo parado".


Summary: A inicios dos anos 40, Alfredo Real era un rapaz de Soutadoiro, no actual concello de Carballeda de Valdeorras (Ourense), que percorría diariamente os montes coas ovellas da súa familia. Normalmente non adoitaba atopar moita xente polos montes, mais unha mañá cruzouse con dúas mulleres con fusís na ombreira. Eran Chelo e Antonia, de Soulecín, dúas labregas que tiveron que fuxir aos montes de Casaio e que vivían nun lugar que elas coñecían como a "Cidade da Selva". As mulleres convidaron a Alfredo a almorzar nun dos campamentos da guerrilla e o Alfredo pensou que sería boa forma de matar a fame cotiá deses tempos tan duros. No campamento, sito no val da Bruña, atopou un grupo de cerca de 20 persoas e, ben lembrou Alfredo cando o entrevistamos, varios xamóns colgados dunha das chozas que compoñían o campamento. Desde entón, Alfredo axudou a guerrilla levando paus a cambio dun diñeiro que para el e para a súa familia supoñían unha salvación.

Unha das principais características da guerrilla antifranquista no noroeste peninsular é a importancia que tivo na súa conformación o mundo rural e o compoñente labrego. De feito, unha parte moi significativa das guerrilleiras e guerrilleiros que integraron a coñecida como Federación de Guerrillas de León-Galicia tiña unha orixe campesiña. Doutra banda, foi nas contornas rurais onde esta fase da guerrilla en particular tivo un desenvolvemento máis forte. Isto non implica que non houbera guerrilleiros -sobre todo homes- pertencentes á clase obreira ou a distintas profesións liberais ou que a guerrilla non tivese desenvolvemento nas cidades. Porén, a ligazón co mundo rural foi moi estreita, até o punto que o centro de operacións da Federación foi unha contorna especialmente rural, como foi a Cidade da Selva e Casaio en Carballeda de Valdeorras. Baixo o noso punto de vista, esta ligazón co mundo rural é aínda máis estreita por dúas razóns. En primeiro lugar, manexamos a hipótese de que a guerrilla no noroeste pode ser entendida non só como unha loita pola recuperación da democracia representada na II República, máis tamén como un movemento de resistencia das sociedades labregas ante a imposición das dinámicas económicas e sociais do franquismo no mundo rural. En segundo lugar, pensamos que a guerrilla foi, xunto co impacto da industrialización do volframio, un dos factores máis importantes de modernización do mundo rural nos montes da Serra do Eixe. Se ben o estudo da guerrilla antifranquista conta con unha relativamente longa, aínda que irregular, historiografía, os estudos arqueolóxicos sobre este fenómeno son moi recentes. De feito, o único referente no caso do noroeste peninsular e concretamente de Galiza foi a análise arqueolóxica da Batalla de Repil (Monforte) a cargo do arqueólogo Xurxo Ayán. Esta batalla tivo lugar en abril de 1949 e supuxo o desmantelamento do destacamento Santiago Carrillo da IIª Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galiza, establecido na casa dunha familia labrega de Cereixa, aquela da familia dos Amaro. Repil foi un dos momentos cruciais da confrontación entre a guerrilla antifranquista e a Garda Civil, sendo un punto de non retorno e de decadencia para o fenómeno guerrilleiro en Galiza. Grazas aos estudos arqueolóxicos, puidéronse non só coñecer detalles de gran relevancia do desenvolvemento desta batalla, máis tamén o impacto que tivo sobre a familia campesiña e as mudanzas na vida cotiá labrega durante os anos 50. A guerrilla foi, xunto co impacto da industrialización do volframio, un dos factores máis importantes de modernización do mundo rural nos montes da Serra do Eixe Doutra banda, en termos patrimoniais, o proxecto de Repil tamén supuxo un revulsivo para a comunidade local, que tivo que confrontar unha memoria traumática do seu pasado recente. A nosa investigación en Casaio é directo debedor deste proxecto. O proxecto Sputnik Labrego O proxecto Sputnik Labrego naceu no ano 2017 co fin de analizar as dinámicas de resistencia e de resiliencia das sociedades labregas na longa duración histórica a través dunha análise arqueolóxica e antropolóxica. Dende esta perspectiva, un caso de estudo moi interesante, polas razóns antes mencionadas, era a guerrilla antifranquista e a Cidade da Selva, un entorno que, segundo o arqueólogo Alfredo González Ruibal, esperaba polo traballo dos arqueólogos. A Cidade da Selva -nome dado polos guerrilleiros asturianos que se incorporaron á loita guerrilleira en Casaio entre 1940 e 1941- era xa coñecida na historiografía como o lugar onde se estabeleceu o Estado Maior da Federación de Guerrillas de León-Galicia. Porén, como era esta Cidade da Selva e o que implicaba en termos materiais era aínda descoñecido. Así, e durante os últimos catro anos, o noso grupo levou a cabo varias campañas de prospección e escavación arqueolóxica que deron lugar á detección de 22 campamentos e a escavación de seis destes, coa documentación dun dos maiores conxuntos de obxectos arqueolóxicos atopados en contexto e vinculados a unha guerrilla no occidente europeo. Estes campamentos da guerrilla -que nomeamos a través da toponimia local actual- componse de varias estruturas feitas en pedra local (chozos ou cabanas) construídas en diversos puntos de difícil acceso mais sempre en conexión cos cursos dos ríos e as vías naturais de comunicación. A maioría destes chozos foron utilizados como vivendas para durmir, aínda que tamén temos atopadas estruturas que servían para a vixía ou para almacenar as armas e alimentos da guerrilla. Non só utilizaban este tipo de estruturas para desenvolver a loita armada, senón que, sobre todo nos momentos iniciais da represión e a fuxida ao monte, tamén ocuparon estruturas e contornas xa existentes, como os apiarios e as covas. Foi precisamente na escavación dunha destas covas, situada na zona coñecida como Ana de Vacas, onde atopamos unha lanterna cunha pila de carbono dentro -un obxecto, a pila, que atopamos en practicamente todos os campamentos escavados-, o que nos fala das estratexias da comunicación da guerrilla, usando a luz para transmitir mensaxes entre os distintos sitios. Un dos aspectos máis significativos da guerrilla no noroeste foi o importante compoñente local e campesiño Comentabamos ao inicio que un dos aspectos máis significativos da guerrilla no noroeste foi o importante compoñente local e campesiño. Isto pode verse perfectamente nas estruturas dos campamentos. A zona central da Cidade da Selva atópase artellada en torno a dous escarpados vales, coñecidos como Bruña e Morteiras. No primeiro destes vales temos atopados dous campamentos distintos, que tivemos a oportunidade de escavar. O situado na parte máis alta do val é precisamente onde o pequeno Alfredo estivo cos guerrilleiros almorzando e, exactamente como a súa memoria recolleu, conformado por tres edificios distintos construídos preto dunha chaira que, segundo nos contaba Alfredo, foi utilizada polos guerrilleiros para xogar aos bolos e facer música. Este é o grado de control que tivo a guerrilla dos montes de Casaio onde se dicía que era o único onde ondeaba a bandeira republicana. A estrutura que puidemos escavar no campamento da Bruña, rectangular e feita de pedra como as outras, amosaba unha característica curiosa, isto é, dúas estruturas a modo de grandes columnas de pedra na parte dianteira do edificio. A comparación coas casas tradicionais de Casaio déronnos a resposta: tratábanse de dúas columnas para soster un piso superior do chozo. Esta ligazón tan estreita entre a arquitectura da zona e os chozos da guerrilla amosa o importante compoñente local e campesiño, e o seu coñecemento tradicional, para a instalación dos campamentos e a loita guerrilleira. A alimentación e a hixiene guerrilleira Como comentabamos, as nosas escavacións tiveron como resultado a localización dun importante conxunto material que, grazas ás análises que puidemos facer, nos proporcionaron unha gran cantidade de información sobre diversos aspectos ligados á vida cotiá da guerrilla e a súa ligazón coas comunidades locais e a contorna rural. Aquí só falaremos de dous: a alimentación e a hixiene. Un dos campamentos máis grandes dentro da Cidade da Selva é o campamento de Morteiras, formado por cerca dunha ducia de estruturas. Unha das máis interesantes é a que denominamos Morteiras-1, que interpretamos como un almacén e tamén como un espazo para xantar. Ligado a esta estrutura atopamos un importante conxunto de ósos, froitos e legumes que mostran o tipo de alimentación que tivo a guerrilla durante a ocupación da estrutura. Así, sabemos non só que as guerrilleiras e guerrilleiros tiveron unha alimentación especialmente boa, polo menos nos últimos momentos de ocupación da estrutura, senón tamén que criaban animais nos campamentos. Isto sabémolo porque atopamos anacos de mandíbulas de ovellas ou cabras -especies moi difíciles de distinguir a nivel óseo-, materiais que non atoparíamos senón criasen as bestas alí. Grazas ás entrevistas orais sabemos que estes guerrilleiros compraban os animais ás xentes da contorna, moitas de elas familiares directos. Establecíase así una conexión moi forte entre a vida cotiá da guerrilla e as dinámicas sociais e económicas das comunidades locais. A guerrilla xogou un papel importante na introdución de novos costumes sociais ligados á hixiene Outro elemento que sinala a importancia da guerrilla na introdución de novos costumes sociais son os obxectos ligados á hixiene. Na escavación de varios destes campamentos atopamos varias cremas de mans e de dentes -de distintas marcas coñecidas na época como Nievina, Perborol ou Profiden- así como espellos de man ou tesoiras para cortar as uñas. Estes obxectos son un reflexo directo da importancia da hixiene e da súa organización para a guerrilla, que tiña que sobrevivir no monte durante longos períodos de tempo. E tamén amosaría a guerrilla como factor de introdución de novos produtos no contexto da Galiza rural dos anos 40, onde este tipo de rituais de hixiene aínda non estaban incorporadas na vida cotiá. Doutra banda, a aparición da crema de mans marca Nievina sería un marcador da presenza da muller na Cidade da Selva, xa que foi un produto moi utilizado polas mulleres da época. O señor Alfredo faleceu hai máis de dous anos, e con el desapareceu a súa memoria, un tesouro que tivemos a sorte de partillar aínda que fose só por un tempo moi reducido. Unha memoria sobre uns tempos que para nós é un territorio descoñecido sobre o que queremos saber algo máis, mais que para Alfredo e para a xente de Casaio estivo cheo de violencia, trauma e tamén de loita e de esperanza. A arqueoloxía da Cidade da Selva está non só a profundar nese período de grandes mudanzas para as sociedades labregas senón, pensamos, como método terapéutico dos traumas do pasado que subsisten no presente do mundo rural.


Summary: Eleccións Galiza 2020: Qué ocorrería se non acodes á mesa electoral o próximo 5A?

Se tes que acudir a unha Mesa Electoral e por calqueira cousa non podes acudir, aquí contámosche o que podería pasar. Os servizos de Correos botan fume as portas das próximas eleccións ao Parlamento de Galiza. Entre as cartas que chegan os cidadáns que formarán parte das Mesas Electorais e as solicitudes de voto por correo, moitas veces prodúcense situacións de confusión en torno as xustificacións posíbeis para non acudir as mesas electorais. Eleccións Galiza 5A: Prazos e requisitos para o voto por correo No caso de que foses elixido e non asistas sen xustificación, agárdache unha pena de cárcere de entre tres meses a un ano ou unha multa a determinar. É necesario aclarar que sí existen posibilidades para non acudir a unha mesa electoral, pero non é sinxelo. Se es un dos elixidos para pertencer a unha mesa nas próximas eleccións do 5 de abril, anota os seguintes casos nos que sí é posíbel a renuncia. Motivos persoais que xustifican a sustitución do desempeño do cargo Se es maior de 65 e menor de 70 anos. As persoas en situación declarada de discapacidade, en situación declarada de pensionista de incapacidade permanente absoluta e de gran invalidez. Tamén inclúe ás persoas en situación de incapacidade temporal para o traballo acreditada mediante a correspondente baixa médica. Se estás embarazada, que saibas que as mulleres en período de xestación a partir dos seis meses de embarazo poden non asistir á Mesa e tampouco no período correspondente de descanso maternal, sexa subsidiado ou non pola Seguridade Social. As persoas internadas en centros penitenciarios ou hospitais psiquiátricos tampouco poderán formar parte da Mesa. Esto acreditarase mediante a certificación dos responsábeis dos mesmos. Os camiños inevitábeis das dereitas: afirmaron a estar dispostas a falar "con quen o pida" Motivos persoais que xustifican a escusa e que valorará a Xunta Electoral As lesións, doenzas e enfermidades físicas ou psíquicas son as más xustificadas, ademáis das mulleres en situación de risco durante o embarazo nos primeiros seis meses de xestación. Se agardas por unha operación xa confirmada por esas datas, que saibas que a previsión de intervencións cirúrxicas no día da votación, nos días anteriores ou seguintes e se a cita é inaprazábel, podes non asistir á Mesa. Tampouco obrígase a acudir se pertences a comunidades relixiosas con celebracións que sexan incompatíbeis coa participación na Mesa Electoral. Responsabilidades ou razóns familiares xustificadas por sí soas. A condición de nai no período de lactancia natural ou artificial hasta que o meniño cumpla 9 meses. A acreditación faise mediante o libro de familia ou unha certificación no rexistro civil. Coidado directo e continuado de menores de oito anos ou de persoas con discapacidade física, psíquica ou sensorial. Aplícase tamen ós coidados de familiares até segundo grao de consanguinidade, é dicir, avós, netos e irmáns e que, por razóns de idade, accidente ou enfermidades, non poidan valerse por sí mesmos. Os partidos chaman á calma a espera de saber se o coronavirus afectará á campaña


Summary: A Federación Rural Galega (Fruga) realizará o vindeiro sábado 1 de febreiro a súa III Asemblea Nacional en Lugo (10.30 horas no Pazo de Exposicións e Congresos de Lugo). A organización agraria nacionalista deu os seus primeiros pasos en 2009, recollendo unha traxectoria previa de defensa das labregas e labregos do país. Agora olla cara ao futuro facendo unha análise das novas problemáticas do rural.

Dez anos e algúns meses pasaron desde que naceu Fruga. O seu coordinador, Manuel Dacal, lembra a Nós Diario que as razóns para crear esta organización agraria xurdiron, daquela, das circunstancias deses anos. "Algo determinante para crearmos Fruga fora que na Galiza había asociacións que actuaban en distintos ámbitos do rural que decidiron unir o seu traballo e aproveitar as sinerxías", explica. Estas entidades trataban temas como o sector vitivinícola, o lácteo ou o aproveitamento dos montes. "Daban unha visión xenérica da realidade do país", engade. Outra das circunstancias era o factor en común que tiñan todas estas asociacións. "Non se sentían representadas por ningunha das organizacións existentes naquel momento na nosa terra, sobre todo pola dependencia que tiñan de estruturas e organizacións estatais", relata Dacal, que engade que "non valoraban a autorganización das clases populares, neste caso das labregas e labregos que temos no noso rural". A asemblea fundacional fora o 28 de novembro de 2009 no mesmo lugar onde vai ter lugar a terceira. O coordinador de Fruga asegura que comezar este proxecto "non foi produto de catro iluminadas ou iluminados, nin de xente que non tiña nada que facer, recollemos a tradición anterior". En Fruga non deixan de explicar que os alicerces da súa estrutura teñen como base o agrarismo galego de finais do século XIX a principios do XX truncado polo golpe de Estado de 1936 que se recuperou nas loitas de finais dos 70 e principios dos 80. "Nós bebemos desa tradición e queremos deixar constancia de que Fruga non é unha cousa espontánea, é a evolución lóxica dese proceso", asegura a Nós Diario. Fitos dunha traxectoria Manuel Dacal lembra varios momentos nos que Fruga foi de suma importancia para o agro galego. "Mesmo antes de nacer fomos requiridos na Limia pola xente do sector da pataca por un conflito nunha zona de especial protección de aves (ZEPA) que a Consellaría de Medio Ambiente quería implantar sen ter en conta os sectores produtivos da Limia e a poboación en xeral", explica. Nese conflito desde Fruga conseguiron que non fora adiante tal e como estaba previsto e se tivera en conta a opción dos habitantes desa comarca. "Estivemos presentes en moitos máis temas, desde a loita polos prezos do leite até agora mesmo coa plataforma de Mina de Touro-O Pino Non que conseguiu botar fóra ese proxecto", asegura, "hai toda unha tradición de traballo da que estamos moi orgullosos", engade. Un futuro difícil para o rural galego Na III asemblea haberá catro relatorios que falarán da traxectoria desta organización, actualización do programa de traballo, expectativas de futuro e, por último, da actualización dos estatutos. "Para o futuro o noso traballo será moi complexo", afirma Dacal. En poucos anos a situación do rural galego empeorou de maneira exponencial. "Hai un devalo profundo do mundo rural cunha diminución da poboación, non só da activa senón da que vive no rural", sinala o coordinador de Fruga. Explica que cando comezou no mundo agrario en 1988 había 90.000 explotacións de leite, "hoxe en día só hai 7.000". As cifras son abraiantes: cada día que pasa pechan 50 explotacións, unha perspectiva non moi boa. "O futuro do rural, como o futuro do país, hai que enfocalo desde un punto de vista político" asevera Dacal, "ou hai un cambio de rumbo político ou con esta política do PP as cousas serán complicadas", engade. En Lugo a III Asemblea Nacional de Fruga contará coa súa parte de memoria do movemento agrario contemporáneo galego. Ao remate da mesma, após a elección dunha nova xunta directiva, que terá lugar un xantar-homenaxe lembrará ás persoas precursoras do agrarismo nacionalismo do século XX na figura de Emilio López Pérez, 'Milucho'.


Summary: A historia conta que María Pita foi a heroína contra os ingleses que quixeron invadir A Coruña, pero do que non deixou constancia foi do decisivo papel que tiveron as coruñesas no asedio. Unha das máis destacadas foi Inés de Ben, comerciante da Peixaría, que non só deu todos os bens da súa tenda para loitar contra o inimigo, senón que estivo en primeira liña e foi gravemente ferida. O seu valor non foi nunca recoñecido: rematou os seus días viúva, con dous fillos e cega. A única "xustiza" que lle concederon foi poder exercer a mendicidade.

Inés de Ben rematou os seus días na indixencia, pedindo polas rúas da Coruña para sobrevivir e enterrada nunha foxa común da que nada se sabe. Pero o que moi pouca xente coñece desta muller, que viviu na cidade herculina no século XVI, é que foi unha das heroínas que loitaron contra a invasión inglesa comandada por Francis Drake en 1589. Si, o mesmo sitio que puxo nun lugar destacado da historia galega a figura de María Pita. Pero, a diferenza desta última -por certo, bautizada como Mayor Fernández Pita, pois María Pita eran a súa nai e a súa irmá máis vella-, Inés de Ben non ten unha praza co seu nome nin un pazo municipal nin cantidade de asociacións ou escolas. Inés de Ben só ten unha rúa, escondida nun lateral do Complexo Hospitalario Universitario da Coruña, e o esquecemento da maior parte da poboación. Pero entón, quen era Inés de Ben? O historiador coruñés José Manuel Fernández Caamaño axuda a debullar un pouco a súa vida: "Era unha muller felizmente casada, que tiña dous fillos e un negocio que entón se denominaba de quincallería e mercería, que era o que hoxe se coñecería por efectos navais. O estabelecemento estaba situado no barrio da Peixaría, no que é o contorno do actual Cantón e a rúa Real, zona da fachada marítima e da Cidade Vella da actual urbe coruñesa. É todo o que sabemos desta muller. Sobre a súa vida privada non existe nada, nin hai ningún retrato da época que nos permita saber como era". Inés de Ben non foi a única muller destacada durante a defensa da Coruña, aínda que a figura de María Pita deixa nun segundo plano todo o traballo que fixeron as coruñesas, que se constituíu en definitivo para derrotar a tropa de Drake Esa era a vida que levaba Inés de Ben até a chegada da escuadra de Francis Drake, enviada en 1589 pola raíña de Inglaterra, Isabel I, un ano despois de que a chamada "Armada Invencíbel" saíra da Coruña cara ao inesperado desastre do Canal da Mancha. Co inicio do cerco inglés, Inés de Ben converteuse nunha das persoas máis destacadas. E iso que o seu home xa morrera na primeira xornada, o 5 de maio. Segundo Caamaño, ela deu todo o que tiña no negocio para permitir loitar contra a invasión: a quincalla, a mecha que permitía acender a pólvora, picos, palas, cordas e poleas. E se o seu marido morreu na primeira xornada do sitio, ela foi ferida nos últimos días do asedio. Foi alcanzada por dous disparos de arcabuz e tivo que ser trasladada ao Hospital de Ferrol. Inés de Ben non foi a única muller destacada durante a defensa da Coruña, aínda que a figura de María Pita deixa nun segundo plano todo o traballo que fixeron as coruñesas, que se constituíu en definitivo para derrotar a tropa de Drake. Conta Caamaño que moitas mulleres faleceron durante o sitio, no que elas eran as encargadas de carretar e cargar a fusilaría, xa que os homes tan só se ocupaban de disparar. Eran as coruñesas as que "cargaban os fusiles, metían a pólvora, a bala ou o casco, para abrir fogo co pedernal que tiñan entón". Porén, só o nome de María Pita quedou nas páxinas da historia, "e iso que Inés de Ben quedou ferida no cerco e María Pita non sufriu nin unha rabuñada". Conta Xoán Costa, filólogo e escritor, que a literatura e a historia falan "menos dunha muller que tiña menos influencia social que María Pita pero que era daquelas que ao primeiro aviso acudía a defender o seu e o de todos". A todo isto hai que engadir que case a verdadeira traxedia para Inés de Ben comezou tras o cerco, que rematou viúva, con dous fillos ao cargo, medio cega e sen bens. Foi por iso que elevou un preito para recibir unha indemnización, que basicamente é a única fonte documental que queda da existencia desta muller. O texto deste preito pódese consultar no Boletín número 97 da Real Academia Galega, publicado en setembro de 1915 por Eladio Oviedo Arce. Nel indícase que un documento do Arquivo Xeral da Galiza mostra os testemuños de varias persoas que con ela estiveron e que dan fe do importantísimo papel que Inés de Ben levou a cabo nos acontecementos de 1589: "Inés de Ben, viúva de Sebastián Fernández, ferida con dous balazos polos ingleses na defensa que fixo cando puxeron sitio e entraron na Peixaría desta cidade, sobre que se lle aboe o que lle roubaron, pólvora, balas e corda que subministrou para a defensa". Non só quedou impedida para traballar, senón que tamén perdeu o seu negocio, quedando na pobreza, e tamén sufriu o falecemento do seu home, o que a deixou como única sustentadora dos seus dous fillos Texto xudicial No texto xudicial, a propia Inés de Ben narra a súa historia: "Ao tempo no que o inimigo inglés a veu cercar, eu e Sebastián Fernández, o meu marido, tiñamos mercería e facenda de valor de máis de oitocentos ducados e tendo entrado os inimigos na Peixaría desta cidade, eu e o dito meu marido, xuntamente con outras persoas, defendemos o que puidemos até que mataron o meu dito marido e a min déronme dous balazos, un na cabeza e outro na coxa esquerda; e toda a facenda tomáronma e roubáronma; e a pólvora, que era moita cantidade, dina para a defensa desta cidade, e o mesmo o chumbo e a corda, da que non se fixo pago; e así quedei pobre e viúva, como estou, e con dous fillos, que non teño de que sustentarme nin a min nin a eles; e sucedeume que de ditas feridas e balazos quitóuseme case a vista dos ollos e convenme dar información do dito para ir con ela ao rei noso señor para que sexa servido facerme mercé". Son as únicas palabras que fican de Inés de Ben, das que se pode extraer o decisivo labor que realizou no cerco e as terríbeis consecuencias persoais, de saúde e económicas que se derivaron do conflito, xa que non só quedou impedida para traballar, senón que tamén perdeu o seu negocio, quedando na pobreza, e tamén sufriu o falecemento do seu home, o que a deixou como única sustentadora dos seus dous fillos. Pero ante a posibilidade de que alguén poida dicir que esa era impresión que de si mesma tiña, aparecen tamén no documento oficial os testemuños de varias persoas que confirman o seu papel. Así, fala Antonio Osorio, alabardeiro da Real Audiencia, que sinala que a coñece a ela, así como a Bastián Fernández -así lle chama-, seu marido, e explica que antes da chegada dos ingleses tiñan unha "moi boa tenda de moitas cousas" na que había "pólvora e corda e chumbo" e cando chegou o inimigo entregaron os materiais para a defensa da Coruña. Tamén se sinala testemuña da morte de Bastián Fernández e de que viu a Inés de Ben carretando terra e pedras para a reedificación da muralla con outras mulleres e "andando carretando terra cunha esportilla déronlle un gran balazo os inimigos na fronte, que ten roto óso e carne, e sacou moito sangue". "E é ese mesmo balazo do que ten sinal na fronte; e logo caeu ao chan e un dos señores oidores, que lle parece que foi o señor don Francisco Maldonado, a fixo levar ao hospital a curar". Tamén aparece o testemuño de Gregorio Sánchez, soldado da compañía do capitán Juan Varela, que certifica o éxito comercial de Inés de Ben e sitúaa carretando terra e sendo ferida durante o seu labor, mentres que Juan de Luazes Bezerra, alabardeiro da Audiencia sinala: "Logo que se alzou o cerco viulle as feridas, as cales é cousa notoria que se lle deron no dito cerco, e ao marido matárono no dito cerco e quedáronlle dous fillos e ela pobre e necesitada, por terse curado polo amor de Deus e non terlle quedado ningunha facenda; e dixo a dita testemuña que o trato que Inés de Ben tiña valía ao parecer del máis de oitocentos ducados, pouco máis ou menos". Pola súa banda, Pedro Fernández, alguacil do correxidor da cidade, certifica que o primeiro tenente de correxidor, Lopo Díaz, lle tomou "moita corda e pólvora a Inés de Ben e o seu marido". Tamén puido ver o momento no que a coruñesa foi ferida: "Veu unha bala dos inimigos e deulle no rostro unha gran ferida e profunda a dita Inés de Ben, que logo a derrubou ao chan, e levantárona a peso, case morta, e tiña roto coiro e carne e saíalle moito sangue; e estivo ela moi mala e a punto da morte". Ademais, apunta que "agora quedou tan pobre que anda pedindo polas portas" despois de perder un negocio que valora en máis de oitocentos ducados. Conta José Manuel Fernández Caamaño que do que non hai constancia é de como rematou esta demanda de Inés de Ben para ser indemnizada, pero o que si está claro é que "foi unha das heroicas mulleres que permaneceu na primeira fila no asedio á cidade. Quedou viúva e sen nada. O comportamento heroico de Inés de Ben quedou no máis absoluto esquecemento" Por último aparece a certificación médica do hospital no que foi atendida, da man do licenciado Diego de Salazar: "Curei Inés de Ven (sic) de moitas feridas graves na cabeza e na coxa esquerda; unha ferida no corneiro da cabeza, dereito, e a outra na coxa esquerda, as cales foron de dous balazos que lle deu o inimigo estando en defensa e amparo da cidade da Coruña cando veu sobre dita cidade: o cal certifico ser verdade e asínoo no meu nome, data en Ferrol a 12 de xullo de 1590 anos". Conta José Manuel Fernández Caamaño que do que non hai constancia é de como rematou esta demanda de Inés de Ben para ser indemnizada, pero o que si está claro é que "foi unha das heroicas mulleres que permaneceu na primeira fila no asedio á cidade. Quedou viúva e sen nada. O comportamento heroico de Inés de Ben quedou no máis absoluto esquecemento". As razóns polas cales non se sabe o resultado do preito teñen que ver co mesmo paso do tempo e coa nosa historia, chea de conflitos. "Antigamente usábase o papel que se atopaba até para facer pelotas de chumbo para os arcabuces ou para quentarse nos fríos tempos do inverno. Canto máis antigo é o preito, máis complicado é atopar algo, porque o tempo destrúe os documentos", comenta o historiador. Na indixencia O que si se sabe é que Inés de Ben morreu na indixencia e foi soterrada nunha foxa común. Aínda que non hai modo de saber exactamente onde estaba, xa que ao non existir cemiterios a xente era enterrada nos adros das igrexas, Caamaño aposta por que posibelmente foi levada ao adro da igrexa de San Xurxo, que non está onde agora –ao lado do pazo municipal que leva o nome, precisamente, de María Pita-, senón que se atopaba en Rego de Auga, onde se sitúa actualmente o teatro Rosalía. Mais en 1837 esta edificación eclesiástica foi levada á súa actual situación. "As foxas comúns levantáronse cando se fixeron os cemiterios. Pero, claro, descubrir iso agora é imposíbel. De Inés de Ben temos pouco, sempre digo que é a heroína esquecida", sinala Caamaño. Concorda Costa, quen apunta ademais que "a historia non adoita ser neutral. Levanta uns e derruba outros, non certamente por capricho. Uns saen nos libros e outros non. E Inés non saíu". O historiador tamén cre que xa é tarde para rescatar o nome desta coruñesa, que "o deu todo a cambio de non recibir nada. O único que recibiu, de feito, foi a autorización do municipio para poder exercer a mendicidade, que por entón estaba prohibida e moi perseguida. Foi un dos poucos casos nos que si se autorizou, tendo en conta que había que facer un pouco de xustiza con Inés de Ben". Quen foi María Pita? Por que María Pita si pasou á historia? José Manuel Fernández Caamaño tamén ten as súas dúbidas, partindo da cuestión de que María Pita non contou o que lle ocorrera no asedio até sete anos despois, cando foi encarcerada por ter unha liorta co oidor da Audiencia. "Alguén na Audiencia, seguramente o seu home, que era escudeiro nela, soubo levar moi ben os seus temas xudiciais e María Pita rematou colmada de privilexios e mercedes", conta. Pero Caamaño non ve nada claro o seu papel no cerco inglés, o que considera máis ben froito do pulido de autores do século XIX, e segue investigando. "De María Pita só coñecemos que levantou unha bandeirola do chan. Pero toda a pompa é cuestión dos autores da época, porque ela era analfabeta, de feito os preitos firmábanllos os fillos e a súa irmá. Eu sobre María Pita, en realidade Mayor Fernández Pita, teño moitas dúbidas", conclúe.


A área Sanitaria de Santiago e Barbanza detectou dous focos no concello de Melide con catro e tres casos, que suman sete positivos mentres se segue coa realización de PCR. Segundo explicaron fontes da área sanitaria, os dous focos foron detectados esta segunda feira. Un deles corresponde a un grupo de amigos menores de 30 anos con catro casos positivos. Pola súa banda, o outro suma tres casos relacionados cun núcleo familiar (o pai, a nai e un fillo), indicaron as mesmas fontes sanitarias. En relación a estes brotes procedeuse ao estudo de 101 persoas e á realización de probas PCR.


Summary: Sanidade conta lanzalo "nos primeiros días de xullo" e advirte que esta alternativa vai dirixida a persoas que teñan "algún problema específico". A modalidade de 'autocita' comezará a funcionar ao mesmo tempo que os chamamentos da poboación de entre 30 e 39 anos.

O Servizo Galego de Saúde (Sergas) está "ultimando a mecánica" do sistema para pedir cita para vacinarse contra a Covid-19 co obxectivo de lanzalo "nos primeiros días de xullo". Este método manterase en funcionamento de forma paralela á xestión de citas que Sanidade vén desenvolvendo de forma habitual desde o principio da campaña de vacinación, con chamamentos programados por grupos de idade. Nunha entrevista concedida este domingo á Radio Galega, o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, explicou que a ferramenta na que traballan para pedir cita voluntaria servirá para que as persoas pendentes de se vacinar poidan "acceder a certos días da axenda" a pesar de que non lles toque por idade. Segundo dixo, o Sergas está pendente de realizar "algúns axustes" antes de pór o sistema a disposición da poboación. García Comesaña precisou que esta alternativa está pensada por se "algunha persoa ten algún problema específico" como pode ser o caso de estudantes que marchen fóra cunha bolsa Erasmus ou de persoas con algún asunto "laboral ou educativo" previsto. Vacinación de 30 a 39 anos O conselleiro de Sanidade confirmou, ademais que nos primeiros días de xullo, Galiza comezará coa administración de primeiras doses da vacina contra a Covid a pacientes de 30 a 39 anos, co obxectivo de dedicar "todo o mes" a este grupo de idade. De igual modo, prevé acabar co mes de xullo a aplicación das segundas doses ao colectivo de entre 40 e 49 anos, de maneira que dispoñan da pauta completa. Ademais, abriu a posibilidade de que as persoas de 30 a 39 anos, as próximas en ser chamadas a vacinarse por defecto, tamén poidan pedir cita elas mesmas a través do novo sistema. Pero o conselleiro recoñeceu que será "complicado", porque existirá "o risco" de que sexan chamados por ambas as vías. Entrega de máis doses García Comesaña explicou que esta semana o Sergas recibirá "un número máis alto" de doses do habitual, pero precisou que este aumento se debe a que en semanas anteriores a chegada de vacinas "se reduciu un 12%". A isto sumou a "mala noticia" de que a recepción destas cantidades extraordinarias "acaba o 5 de xullo". "Non poderemos ir todo o rápido que nos gustaría", lamentou. Con todo, e a pesar de que "sempre hai incidencias", o conselleiro de Sanidade volveu a estimar que "a finais de agosto" Galiza alcanzará a inmunidade de grupo, co 70 por cento de poboación cuberta pola vacina. A día de hoxe, segundo o último balance feito público por Sanidade, 68% da pobaoción galega conta con polo menos unha dose e máis de 48% está xa inmunizada.


Summary: A edición deste ano dos Premios aRi[t]mar confirmou a boa acollida que tivo o primeiro traballo en solitario de Xisco Feijoó. A peza Peixe, que dá título ao álbum, foi escollida polo público como Mellor Canción do Ano 2021 na Galiza. Nós Diario conversa con este mestre, coreógrafo, bailador e cantante sobre a súa obra e o momento que vive a música tradicional galega.

Como recibiu a nova deste premio? Realmente foi unha sorpresa. Un, cando fai estas cousas e é a primeira vez que as fai, o último que espera é que sexa nominado e a maiores gañar. E coa calidade de músicos que había! Foi toda unha alegría. Primeiro traballo discográfico en solitario despois de moitos anos de participar noutros proxectos. Cal é a razón de agardar tanto? Se me paro a pensar coido que a preparación é de case toda unha vida. Levo 30 anos facendo traballo de campo. Fun por vilas pequenas e aldeas para recuperar músicas e cantares. Aínda que esa actividade nunca estivo enfocada a facer un disco, o certo é que tampouco pensaba entrar a dar clases ou que remataría por colaborar con outra xente en varios discos. Fun por vilas pequenas e aldeas para recuperar músicas e cantares Peixe comezouse a xestar hai case dez anos, mais por outros motivos, por intervir noutros proxectos que me propuñan, foise adiando e adiando até que lle tocou o momento. Polo menos agora que o fixen podo dicir que estou convencido de que foi o momento exacto. Como di un amigo meu, produtor do disco e autor dos arranxos, Carlos Quintá, "mellor sería peor". Supón un punto de inflexión na súa carreira? Supoño que si, mais como moitos. A miña carreira é moi quebrada nese sentido, en cambios. De dedicarme a ser director dunha agrupación como é Fiadeiro, xurde Trad, a televisión, o baile e dar cursos fóra... Din que non hai que perder o norte e eu sabía onde estaba mais perdinme polo camiño todo o que quixen e máis. É un punto de inflexión mais a vida segue e veremos o que acontece a partir de agora. Din que non hai que perder o norte e eu sabía onde estaba mais perdinme polo camiño todo o que quixen e máis Peixe ten unha visión contemporánea da música tradicional, algo que xa tentaron outros proxectos. Pensa que desta vez a situación é máis favorábel? Pode ser que desta vaia. Moitas veces é unha cuestión que non é nosa. Podemos xogar a ter desde estratexias até intencións mais ao final é o público quen decide, depende de como estea a sociedade. Certo é que é un traballo que está labrado desde hai moito tempo. Probabelmente desde a raíz máis profunda, desde as asociacións de base de música tradicional traballouse moito para volver estar na rúa, por impartir clases para xente que quería bailar na festa da Reconquista, por exemplo, e foi callando na recuperación de festas de música tradicional como os seráns e as foliadas que cada día son máis multitudinarias. Só hai que ver exemplos como a Foliada de Melide ou Couso. Cada día máis e máis xente sabe bailar os pasos. Provoca que a sociedade vexa que esta música e este baile está na rúa. Por este motivo, creo que agora mesmo xa é unha mestura co contemporáneo. A nosa música tradicional está hoxe en día viva, na xente. E volve estar onde tiña que estar: na rúa. É tan moderna como calquera outra tendencia. Pensa que non hai que ter medo a reinterpretar a música tradicional? Exactamente. Está na rúa da maneira que ten que estar. Non hai que esquecer que a nosa música tradicional nace ao abeiro dunha maneira de vivir vinculada ao sector primario. A maior parte da poboación a principios do século XX vivía do sector primario, con pequenas explotacións, e unha vida en comunidade dentro dos seus barrios, aldeas ou lugares. A música tradicional seguiu activa da man de xente que vive hoxe en día e non só pola conservación das avoas e dos avós A música tradicional seguiu activa da man de xente que vive hoxe en día e non só pola conservación das avoas e dos avós. Aceptouse a tradición mais non coas mesmas características. Hoxe en día rara vez teríamos nunha cidade unha labrada mais hai bailes en común e temos grupos de pandeireteiras que se adaptaron como algo natural. A xente non tivo que pedir permisos e licenzas por iso.


Summary: Unha orde xudicial obriga a devolver a Aragón 44 pezas e obras de arte sacra que levaban décadas neste museo catalán. A operación de traslado faise cando hai aínda 4 recursos contra o mesmo pendentes de resolución.

Desde primeiras horas desta segunda feira desenvólvese no Museo de Lleida unha operación policial para retirar 44 pezas de arte sacra procedentes doo mosteiro de Sixena (Huesca) e trasladalas a Aragón. Desde primeiras horas, tamén, ducias de persoas se concentraron perante o Museo para protestar contra o que cualifican como un "espolio" cometido baixo o paraugas da aplicación do artigo 155. Xa se produciron enfrontamentos e cargas. Directores de museos e museólogos concéntranse en Lleida para rexeitar o traslado das pezas, que chegaron á cidade catalá nos 70, cando os monxes de Sixena abandonaron o mosteiro para se trasladar a Barcelona. Vendéronse entón legalmente esas pezas de arte sacra. O operativo policial procede dunha orde xudicial do xulgado de Instrución nº1 de Osca, que asinou unha providencia autorizando a Garda Civil a entrar no Museo de Lleida para recuperar esas obras. Unha decisión que adopta cando aínda fican pendentes de resolución catro recursos presentados contra o traslado das pezas. A providencia do xulgado autorizando as forzas de seguridade a entrar no museo e levar as pezas para Aragón non foi recorrida pola Generalitat, gobernada agora desde o executivo español en aplicación do artigo 155. O ministro de Cultura, Méndez de Vigo, anunciou que darían cumprimento a esa resolución xudicial provisional, ordenando – en virtude do 155 el é o 'conseller' de Cultura- que así se faga. Esta cuestión chega en plena campaña electoral para o 21D. As candidaturas independentistas falan de "aplicación do 155" para garantir un "espolio". Desde forzas como Catalunya en Comù e PSC tamén se manifestaron contra este traslado.


Summary: O xornalista David Reinero inaugura a colección Libros de Praza & Meubook con Angrois. O AVE en anacos, un relato xornalístico que parte do accidente do Alvia para reflexionar sobre o actual sistema ferroviario galego. Os dous grandes partidos, advirte o autor, "pretenden taparse entre si" por mor dun medo "infundado" ás consecuencias políticas do sucedido.

David Reinero (Nigrán, 1979) é un dos xornalistas galegos con maior coñecemento no ámbito das infraestruturas. No serán do 24 de xullo de 2013 estivo ao pé das vías de Angrois, informando en primeira persoa do accidente do Alvia en Santiago para o diario El País. Case sete meses despois do accidente, continúa a seguir cada paso da instrución xudicial sobre o sinistro, do que, "á espera do que determine o procedemento penal", xa é posible tirar certas conclusións. Algunhas delas, así como unha reflexión política e técnica do actual sistema ferroviario galego son o piar de Angrois. O AVE en anacos, a obra coa que Reinero inaugura a colección Libros de Praza & Meubook, unha iniciativa editorial que achegará ao público lector unha ducia de volumes anuais de contido xornalístico. Neste suceso, advirte o autor, nada é "branco ou negro" e os grandes partidos políticos tentan "taparse" entre si. O libro empeza no mes de xullo pero non no de 2013, senón no de 2001. Por que decides facelo así? Porque daqueles pos veñen estes lodos. Nunca houbo un proxecto dun AVE galego predefinido. O AVE galego foi unha sucesión de anacos de AVE, de aí o título do propio libro. É un AVE construído en anacos; en 2001 púxose unha primeira pedra que foi vendida como primeira pedra do AVE galego pero que era a primeira pedra da primeira reforma do Eixo Atlántico. Co tempo, a día de hoxe, é o que hoxe os políticos seguen a chamar AVE galego. Un AVE que, integramente, nunca vai ser tal... O Eixo Atlántico nunca vai ser AVE aínda que, cando se abriu, a liña Ourense-A Coruña foi presentada como AVE. Pero de Santiago á Coruña, igual que cando estea aberta ata Vigo, non vai ser AVE. Vai ser un tren de moi altas prestacións que bastante xente considera que abonda para ese percorrido, pero non vai ser AVE. Moitos políticos se esforzaron en dicir que iso xa era o AVE galego xusto ata o accidente de Angrois. A partir de aí houbo unha saída en tromba para dicir "isto non é o AVE galego nin o AVE español"... "Co accidente víronse obrigados a rectificar o que dixeran pero non o que era, porque non era AVE nin nunca o fora" Esa saída en tromba xustifícase única e exclusivamente pola imaxe internacional do AVE español. O percorrido entre Ourense e Santiago aínda non era AVE cando o inauguraron, pero presentárono así. E co accidente víronse obrigados a rectificar o que dixeran. Non o que era, porque non era AVE nin nunca o fora, serao nalgún momento. Pero a imaxe de que o AVE español tivera un accidente obrigounos a dicilo. O primeiro, o presidente da Xunta. Mesmo con máis paixón que o Goberno central, advertindo das malas intencións de países estranxeiros... Os primeiros días o presidente da Xunta foi máis evidente na defensa do AVE español que o Goberno central. En parte podería ter unha xustificación por que en Galicia aínda se está construíndo o AVE e é lóxico que o presidente diga que aínda precisamos un AVE. Nesa perspectiva é xustificable; na outra é unha defensa un tanto desproporcionada xusto despois dun accidente con estas consecuencias. Esa defensa tan pechada da infraestrutura propiciou a busca rápida dun culpable, o que denominas no libro como "caza do maquinista"? "Houbo unha caza ao maquinista, tanto por parte de políticos como de medios de comunicación" Era moi doado para os políticos, para os responsables de Renfe e para os medios de comunicación dicir "hai alguén que asume a súa responsabilidade e xa está". O complexo é coñecer a complexidade do sistema ferroviario. Houbo unha caza ao maquinista, tanto por parte de políticos como de medios de comunicación. Non a xustifico pero podo comprendela nos primeiros días, cando xa non a comprendo é a medida que vai saíndo máis información sobre a complexidade do sistema ferroviario. Como interpretas que as propias autoridades contribuísen a esa imaxe de que o accidente fora algo tan simple como que unha persoa se despistara? É bastante difícil de xustificar, porque o que está revelando o caso é que a responsabilidade política é difícil de atopala. Hai unha clara responsabilidade técnica porque, como xa se demostrou, o accidente era evitable de varias maneiras. Quen pode evitalo de varias maneiras? Determinados cargos intermedios do sistema ferroviario. Como ben dixeron os grandes partidos cando, entendo, pretendían taparse entre si, un ministro non decide que sistema de seguridade se instala. Pero no momento en que eses políticos tentan cubrirse uns aos outros, eles están asumindo as responsabilidade de tapar eses responsables do sistema que poderían selo tamén da falta de seguridade. Encóbrense, polo tanto, os dous grandes partidos? O que é seguro é que non teñen ningún interese en averiguar absolutamente todas as circunstancias que rodearon o accidente. "Existe un medo infundado a que haxa repercusións políticas nunha cuestión que é máis técnica" Por que? É un medo, eu creo que infundado, a que haxa repercusións políticas. Nunha cuestión que eu creo que é máis técnica que política. Unha cuestión técnica que ten moito que ver cos "anacos" que titulan o libro. Na construción pero tamén na cadea de responsabilidades... Se hai nisto unha responsabilidade política é a de non controlar o crecemento e a deformación do sistema. Os políticos teñen a responsabilidade non de saber de todo, pero si de interesarse cada certo tempo de como vai o que eles teñen que controlar. Unha das causas do accidente puido ser a ansia por inaugurar en Galicia algo parecido a un AVE? Se fose así, a responsabilidade sería do técnico que asinou a autorización para que un político o fixese. Porque un político non pode tomar esa decisión por si só... Efectivamente. E se decide que hai que inaugurar un tren en tal data, debería haber un técnico que lle diga que non, porque ese técnico é funcionario e o seu posto non debería perigar. O tren inaugúrase e máis dun ano despois acontece o accidente. Durante os primeiros seis días houbo un sistema que podería evitar o accidente e despois, xa non. Por que cres que o agora famoso ERTMS se mantivo desactivado? "O ERTMS mantívose desactivado por desidia; non hai tanta presión para controlala como para inaugurar novas obras" Por desidia. E ante esa posible desidia, que eu entendo que é dos técnicos, non hai tanta presión dos políticos para controlala como para inaugurar as novas obras. Sobre esas desidias ou carencias de seguridade está investigando un xuíz que, polo que conclúes no libro, non é especialmente cómodo para as autoridades... Non. Hai autoridades que o chegan a denominar "o xuíz mediático de Santiago", descoñecendo outros xuíces que hai en Santiago e que os galegos ben coñecemos. Incómodo? Probablemente, en parte por que os políticos están sorprendidos. Como eles mesmos se autoconvenceran de que o único responsable era o maquinista, cústalles asumir que o sistema ferroviario é máis complexo ca iso e o xuíz está tentando desentrañalo. E o xuíz, ademais de investigar, decide cumprir o principio constitucional segundo o cal as actuacións xudiciais son públicas... E iso tampouco senta ben. A transparencia do xuíz non sentou ben en ningún dos dous grandes partidos de España. Aínda que, por suposto, os xornalistas agradecemos moito esa transparencia, que o único que fai é paliar filtracións interesadas de parte. Contas no libro que sobre o caso hai aínda múltiples incógnitas. Entre elas, esa activación do "freo do home morto" por dúas veces durante a viaxe entre Ourense e Santiago Hai moitas incógnitas que probablemente non teñan implicacións penais pero que son fundamentais para evitar que un accidente así se volva producir. Por que se activou dúas veces o freo do home morto que, supostamente, debería evitar perdas de atención do maquinista? É o maior misterio para todos os técnicos consultados. No libro lemos tamén unha reflexión sobre unha das vertentes máis mediáticas do accidente: as vítimas e a actitude da veciñanza de Angrois. Ti contas que non todo é branco ou negro. Hai heroísmo pero tamén "miserias". "En Angrois houbo heroes, pero tamén se roubaron obxectos persoais dos mortos" En Angrois houbo heroes, pero tamén se roubaron obxectos persoais dos mortos. Á súa vez, dentro desas miserias houbo xente á que lle entregaron cousas de xeito errado e devolveunas. Non todo é negro ou branco, a humanidade é moi variada. Isto, polo tanto, tampouco é tan simple como se nos presentou dende as autoridades entre esas apelacións ao "espírito de Angrois" que se sucederon nos últimos meses... De feito, boto en falta que na última fin de semana non houbese ningún acto relacionado coas vítimas... É unha peza moi gorentosa... Por suposto. Calquera político quere fotografarse cun heroe. Neses días traspasáronse moitas fronteiras e en poucos meses houbo outro suceso en Santiago no que tamén se falou de tratamentos informativos excesivos... Eses mesmos medios, pola contra, enchen páxinas e páxinas e minutos e minutos con esoutro crime acontecido en Santiago sobre o que ás veces tampouco hai tantos datos novos e relevantes, como é o asasinato da nena Asunta. Se no caso de Angrois se falou dun tratamento excesivo, ese desapareceu hai tempo. Agora mesmo, pódense contar cos dedos dunha man os xornalistas que están seguindo a instrución do caso do accidente de Angrois, con 79 mortos no sumario. O outro caso segue sendo unha desgraza, hai unha rapaza de 12 anos morta, pero o número de xornalistas que cada día está por tras do caso aínda que non se incorpore nada novo é completamente desproporcionada. O día do accidente moitos xornalistas convertérstesvos tamén en xornalistas de sucesos aínda que esa non fose a vosa especialidade. Pódese abordar un accidente coma este sen caer na bágoa fácil e sen ir alén de contar o que é necesario? É difícil. A min chegóuseme a criticar que puxese nunha información do primeiro día un entrecomiñado dun rapaz que me dixo "cuando abrí los ojos estaba rodeado de muertos". Criticóuseme por amarelista, pero foi o que dixo unha das vítimas. Preferín poñelo na boca dunha vítima a describir o espectáculo realmente dantesco que estaba a presenciar. Paréceme unha forma máis axeitada de facelo que arriscarme a que a miña percepción, tal vez nesgada do que estaba vendo, puidese contaminar o relato. Traxedia en Compostela


Summary: O presidente executivo de Novagalicia Banco vén de mostrar a súa ledicia polo feito de que na Galiza haxa "un goberno estábel", en referencia á vitoria do PP, por ser iso o mellor "para os bancos e a cidadanía". Tamén apuntou que as mobilizacións de afectad@s polas preferentes están "politizadas"

O presidente executivo de Novagalicia Banco, José María Castellano, mostrouse feliz pola vitoria do PP na cita electoral do domingo. Castellano considera que as urnas deron o triunfo a un "goberno estábel", e que este é o mellor "para o banco, a cidadanía e para todos". O responsábel da entidade financeira tamén se manifestou sobre a petición de rescate por parte do Estado español, considerando que esta solicitude se fará de forma inminente e que iso é o mellor, pois despexa incertezas. Aínda que Castellano indicou que facía as declaracións "como cidadán español", apuntou que non ve moitas opcións de que non se pida o rescate. Preferentes O presidente de NCG tamén se pronunciou sobre as preferentes e subordinadas, que só no que atinxe a esta entidade afectan pola volta de 45.000 persoas. Castellano considera que as mobilizacións e protestas deste colectivo están "politizadas" e mesmo afirma que "entre @s que se moven" nese ámbito "non hai afectad@s", engadindo que nin sequera "teñen familiares" nesa situación.