Summary: Os dous condutores, que saíron ilesos, recoñeceron que tomaron a máis de 200 quilómetros por hora a curva anterior á do sinistro, nun tramo onde fontes de Renfe sitúan o linde de velocidade nos 80 quilómetros por hora. Os últimos datos apuntan a 78 vítimas mortais e máis de cento trinta persoas feridas.

78 vítimas mortais e unhas cento corenta persoas feridas é o balanzo destas primeiras horas dun 25 de xullo que onte ás 20.40 horas deixou de ser un día de festa, despois de que o tren Alvia descarrilase só tres quilómetros do centro de Santiago, no lugar de Angrois. Desde as tres da madrugada non ingresan novas persoas feridas no Clínico de Santiago. Unha curva tomada a 200 quilómetros por hora nun tramo onde a velocidade, segundo Renfe, está limitada a 80, perfílase como a causa do accidente de tren que esta cuarta feira causou a traxedia no lugar de Sandino, en Angrois, a catro quilómetros de Compostela. O tren proviña de Madrid e tiña en Ferrol o final de destino. A traxedia producíase vinte minutos antes das nove da noite e despois de toda a noite, o balanzo segue sen ser definitivo porque os servizos de emerxencia continúan a traballar no lugar do sinistro. Pasaban as sete da mañá cando o guindastre conseguiu apartar das vías dous vagóns, que foron inspeccionados no seu interior. O pavillón Fontes do Sar converteuse no improvisario tanatorio onde durante toda a noite estiveron chegando cadáveres, algúns aínda sen identificar. Policía científica, forenses e policia xudicial traballaron durante toda a noite no interior das instalacións para identificar os corpos. Os corpos trasladaranse ao Clínico para efectuárense as autopsias. No edificio Cersia do barrio compostelán de San Lázaro instalouse un operativo de quince psicólogos que estiveron a atender as familias durante toda a noite. A primeiras horas da mañá, familiares laiábanse de non coñecer aínda a sorte das persoas próximas que viaxaban no tren. As autoridades responsábeis do operativo non fixeran público, ás oito da mañá, ningunha listaxe de vítimas mortais. A policía indica que entre as vítimas mortais atópase moita xente nova que se dirixía a Compostela para as celebracións do día. Desde que se coñeceu o suceso, unha cidade conmocionada envorcouse para contribuír co que as indicacións oficiais recomendaban. As fileiras de persoas que se xuntaron no Centro de Transfusión -que mesmo se colapsou- falaban dunha solidariedade que se mostrou inmediata no lugar de Angrois onde a propia veciñanza acudiu na axuda das vítimas. A Asociación de Hostelería ofreceu habitacións para familiares que se achegaban a Santiago. Un día con distinto programa Arredor de 200 persoas traballaron durante toda a noite no lugar do sinistro no que, a primeira hora da mañá, os vagóns continuaban amoreados e grandes guindastres aínda non foran quen de movelos de enriba das vías. Por volta das 7 da mañá, apartaron o primeiro para a estrada lateral. Á primeiras horas desta mañá comezarán a efectuarse as autopsias e, por volta das 9.30, vaise realizar un Consello da Xunta extraordinario e tamén pleno no Concello de Santiago. Tamén arredor das 9 está previsto que o Clínico de Santiago faga público un informe sobre o estado das persoas feridas. O xuíz precintou a caixa negra do tren e desde Renfe aínda non se ofreceron explicacións das razóns do sinistro. De todas maneiras, as testemuñas continúan a afortalar a hipótese de exceso de velocidade. A declaración do condutor do comboio serviu para esclarecer as circunstancias do acontecido e desbotar deste xeito a hipótese dun atentado. Varias testemuñas declararon ter ouvido unha forte explosión que se correspondería co impacto dos vagóns ao saír da vía e chocar contra un muro de formigón. O Goberno español desmentiu xa esta posibilidade por boca de dous dos seus representantes: o subdelegado na Galiza, Samuel Juárez, e o ministro de Interior, Jorge Fernández Díaz. Os dous sinalaron á imprensa que "non hai ningún indicio que apunte a que non se tratou dun violento descarrilamento" e que "non caben outras hipóteses sobre outras causas". Primeiro accidente en AVE O de Compostela é o primeiro accidente na historia das vías do tren de alta velocidade e o máis grave dos últimos corenta anos en todo o estado español. Galiza rexistra no seu día o accidente de tren máis grave dos acontecidos en todo o mundo no que vai de 2013. A maior traxedia ferroviaria acontecida nas vías galegas até esta de Santiago tivera lugar en Rande en 1975, cun choque de trens que provocara quince mortos e vintenove feridos.


Summary: Para cumprir cos obxectivos climáticos de cara a 2030 a Galiza debería reducir as emisións, cando menos, en 65%.

O Observatorio Galego da Acción Climática (Ogacli) vén de presentar o informe As emisións de gases de invernadoiro en Galicia (1990-2020), con base nos datos do Ministerio para a Transición Ecolóxica referidos ao país. O documento evidencia unha redución considerábel destas emisións. Así, os gases de efecto invernadoiro superaron os 18,6 millóns de toneladas en 2020, unha cifra, porén, que supón unha mingua de 35,9% en comparanza coa situación de tres décadas atrás. Mais os datos que recolle o Ogacli non abondan aínda: para contribuír á meta de limitar o quecemento global a 1,5 graos centígrados a Galiza "debería diminuír as súas emisións cando menos en 65% en 2030". Crise climática (I). Non debemos seguir crecendo " A Xunta elevou recentemente o seu obxectivo a 55%, mais non concretou aínda unha folla de ruta para o lograr, a través da revisión da Estratexia Galega de Enerxía e Cambio Climático 2050", subliñan desde a entidade. Aliás, poñen o foco en que "só en 2019 e 2020 as emisións galegas ficaron nidiamente por baixo dos niveis de 1990", e as razóns, precisan, "foron o colapso da xeración eléctrica con carbón e o forte decrecemento económico en 2020 derivado da Covid-19". Neste senso, indican que foi fundamental a "desfosilización" do sector enerxético, que baixou as súas emisións en 11,5 millóns de toneladas, isto é, 78%. No proceso a chave foi a remuda da electricidade proveniente de centrais de carbón pola procedente de fontes renovábeis, así como a suba do prezo das emisións de CO2 no mercado europeo nestes últimos anos. As Pontes e Sabón seguen no 'top' por emisións pese ao feche das térmicas "A aceleración da transición enerxética, a través tanto da redución da demanda como dun crecemento socioambientalmente axeitado das enerxías renovábeis, segue a ser a principal vía para afondar na redución de emisións de gases causantes de cambio climático", inciden.


Summary: O Festival de Cans vén de anunciar que a produtora Emma Lustres é a merecedora do Premio Pedigree deste ano. Os Chimpíns de Prata "Premio Pepe Puime" nesta ocasión son para os veciños Chelo Fortes e Manolo Cid e o músico Xurxo Souto.

A asemblea do Festival de Cans decidiu concederlle nesta edición o Premio Pedigree, o seu máximo galardón honorífico, á produtora Emma Lustres, unha figura clave no cinema galego actual a través da súa empresa Vaca Films. Xa cunha longa traxectoria, ten colleitado grandes éxitos para as súas producións proporcionándolle unha gran visibilidade a numerosos profesionais galegos. É o caso de filmes como El Desconocido de Dani de la Torre (Premios Goya a mellor montaxe e mellor son, con oito nominacións en total e que acaba de recibir 15 nominacións aos Mestre Mateo) e Celda 211 de Daniel Monzón (oito Premos Goya, entre eles o de mellor película e mellor actor para Luis Tosar). O festival quere recoñecer a súa sólida carreira e sobre todo o seu labor como impulsora dos creadores galegos, nomeadamente os novos realizadores. Así mesmo, a organización do festival decidiu outorgarlle os Chimpíns de Prata "Premio Pepe Puime", que recoñecen cada ano o labor dos veciños e veciñas de Cans e mais a unha personalidade que destaque polo seu apoio ao certame, a Chelo Fortes e Manolo Cid, donos da "Casa do Cid", centro de apoio loxístico durante os días do evento, e a Xurxo Souto, incondicional de Cans que comparte ano tras ano o seu saber musical e popular con locais e foráneos, facendo un roteiro pola parroquia que o converteu xa nun máis da familia. Todos eles recollerán o seu premio na "Noite das Homenaxes" que se celebrará o venres 20 de maio no Torreiro de Cans. O acto rematará coa colocación no Torreiro da estrela de Emma Lustres. Traxectoria fulgurante Malia a súa xuventude, Emma Lustres (O Grove, 1975) xa conseguiu multitude éxitos coa súa produtora Vaca Films, coa que recibiu o Goya ao mellor filme por Celda 211, un dos filmes de maior éxito dos últimos anos que se fixo en total con oito Goyas. Este ano, xunto co seu socio Borja Pena, volveu lograr oito nominacións con El Desconocido, sen dúbida unha das producións do ano, que conseguiu finalmente dous galardóns, o de mellor montaxe para Jorge Coira e o de mellor son con David Machado formando parte do equipo. Esta produción vén de postularse tamén como favorita nos Premios Mestre Mateo, con 15 nominacións, entre elas as de mellor longametraxe, dirección, interpretación masculina e interpretación feminina. Este é precisamente un dos feitos que o Festival de Cans valora para concederlle o Premio Pedigree, a gran visibilidade e as oportunidades que lles dá como produtora aos profesionais galegos, tanto directores, como técnicos ou actrices e actores. Será a cuarta muller que recibe o premio Pedigree, despois de María Bouzas, María Pujalte e Mabel Ribera. O festival avanza así no seu compromiso de potenciar o traballo das profesionais do audiovisual galego, aplicando a medida do seu Decálogo de visibilidade das mulleres que recolle a vontade de que non pasen dúas edición sen que unha muller reciba este galardón. Emma Lustres recollerá así o testigo Javier Gutiérrez, homenaxeado o ano pasado, e deixará a súa pegada no Torreiro das Estrelas na Noite das Homenaxes, o venres 20 de maio. Continúa así completándose un grupo de recoñecidos Premios Pedigree compartido tamén con Luis Tosar, Celso Bugallo, Antón Reixa, Chete Lera, Xavier Villaverde, Ernesto Chao, Antonio Durán "Morris" e Manuel Manquiña.


Summary: Sanidade comunica que o 50% dos virus secuenciados proceden da cepa británica. Nós Diario xa avanzaba este feito nuha publicación da semana pasada.

Segundo a Consellaría de Sanidade, 50% dos virus secuenciados polo Servizo Galego de Saúde (Sergas) proceden da cepa británica. Así o advertiu no día de hoxe o presidente da Xunta da Galiza, Alberto Nuñez Feixoo, "unha parte significativa da explosión de contaxios que se produce na terceira vaga, ven como consecuencia da mutación do virus e de que esta cepa estase a converter na dominante", sinalaba. Nós Diario, nunha información publicada o día 4 de febreiro, puña de manifesto que a variante procedente do Reino Unido estaba xa consolidada na Galiza e que a transmisión era a esas alturas comunitarias. En declaracións a este medio, Tomas Camacho, xefe de Servizo de Análise Clínica de VithasLab (centro de referencia para unha vintena de clínicas privadas do Estado, con sede en Vigo), explicaba que, xa por aquel momento, identificou a variante británica en 16% dos casos positivos detectados. "Primeiro mediante PCR, a través dun equipo que nos alerta dunha variante distinta á clásica. Mais só a través da secuenciación xenómica é posíbel confirmar o apelido desta cepa", recoñecía, a información complementaria é fundamental "para iniciar o que se denomina epidemioloxía xenómica, que nos permite coñecer a trazabilidade dos contactos". Neste sentido destacaba a transmisión comunitaria da cepa británica, xa consolidada na Galiza desde os primeiros contaxios, o risco de importar a cepa brasileira e a forza dos "eventos supercontaxiadores" como auténticos propagadores do coronavirus. "Na primeira vaga foron chave". Camacho coincidía coas conclusións dun estudo da USC que mantén os supercontaxiadores como "motor" da crise sanitaria actual e orixe de grandes focos, máis aló de cal sexa a cepa predominante.


Summary: "Se mudásemos o secretario xeral de Política Lingüística por unha estatua de cera ninguén o notaría", denunciou o presidente da Mesa pola Normalización, Carlos Callón, após comprobar un uso ilegal de topónimos que non se daba "nen no franquismo".

Ribeira, Aguiño, Ameixida, Revuelta e Castiñera. Son as augas que vai deputar a nova estación cuxas obras vén de licitar o ministerio español de Agricultura, segundo informou nunha nota de imprensa. Se a deturpación da toponimia galega é habitual por parte do goberno de Madrid e das institucións que del dependen, coma a TVE, desta volta o departamento que dirixe Miguel Arias Cañete foi máis aló e empregou formas ilegais "que non se usaban nen no franquismo". "De mudarmos o secretario xeral de Política Lingüística por unha estatua de cera ninguén se decataría" Así o denunciou o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Carlos Callón, após coñecer a nova de que un comunicado oficial dun Ministerio mudaba a toponimia propia por outra deturpada no caso destas das parroquias de A Revolta e Castiñeiras. Callón, que para alén do cargo que ocupa e da actividade que desenvolve é tamén veciño desta última parroquia, preguntouse "como pode ser o proceso polo cal a administración de Rajoy decide desgaleguizar os topónimos galegos". Desbotada a posibilidade de que se trate dun erro propio dun traductor automático --pois Castiñeiras sería Castañares--, Callón considerou que desta volta a castelanización é "aínda máis chafalleira" e reproduce "un desprezo absoluto pola nosa realidade". As explicacións exténdense tamén até a Xunta da Galiza, nomeadamente ao secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, a quen acusa de desleixo enfatizando que "de o mudarmos por unha estatua de cera ninguén se decataría".


Summary: O censo de residentes en Galicia está composto neste 2020 por case 24.000 persoas menos que nas eleccións galegas de 2016. O electorado máis mozo reduciuse algo máis dun 45% no que vai de século ata ser o grupo electoral menos numeroso. A perda de electorado concéntrase no interior: mentres en Ames teñen dereito a voto neste 2020 case un 75% máis de persoas que en 2001, municipios ourensáns como San Xoán de Río ou A Teixeira experimentan reducións de case o 50%

O adiamento das eleccións galegas previstas para o 5 de abril e a súa nova convocatoria para o vindeiro 12 de xullo fixo necesario reiniciar todos os trámites dos comicios, tamén a conformación do censo. Esa actualización censual quedou pechada a pasada semana por parte do INE e as súas cifras reflicten unha redución aínda máis intensa no número total de persoas con dereito a voto no interior de Galicia, así como outro mínimo histórico no electorado máis mozo.O vindeiro 12X están chamadas a elixir a composición do vindeiro Parlamento de Galicia un total de 2.697.315 persoas. Delas, 2.234.152 residen en Galicia e as restantes 463.163 están inscritas no censo de "residentes ausentes", que inclúe tanto á poboación emigrante no estranxeiro como aos seus descendentes que obtiveron a nacionalidade española adscrita a unha das provincias galegas.O censo de residentes en Galicia está composto neste 2020 por case 24.000 persoas menos que nas eleccións galegas de 2016. O electorado máis mozo reduciuse algo máis dun 45% no que vai de século ata ser o grupo electoral menos numeroso No que atinxe ao censo electoral de residentes en Galicia, agora está composto por case 3.000 persoas menos que o que rexía para as eleccións do 5 de abril que non se chegaron a celebrar a causa da pandemia do coronavirus. Aínda que se incorporan ao electorado un total de 78.503 persoas que fixeron 18 anos dende as anteriores eleccións galegas, as que se celebraron en 2016, isto non impide que o censo de persoas residentes en Galicia teña neste 2020 un total de 23.979 persoas menos que hai catro anos e tampouco que o peso da mocidade sexa cada vez máis residual.Nas que serán as sextas eleccións ao Parlamento galego no que vai de século, o electorado considerado estatisticamente mozo -menor de 35 anos- volve ser o grupo de poboación con menos peso sobre o total. Son pouco máis de 378.000 persoas nesta franxa de idade, 47.250 menos que nos comicios galegos de 2016. As últimas eleccións nas que a mocidade foi o grupo con máis peso no electorado residente en Galicia foi nos comicios galegos de 2005, os que supuxeron a perda da Xunta por parte do PP de Manuel Fraga. En comparación coas primeiras eleccións galegas do século, as de 2001, o electorado mozo reduciuse algo máis dun 45%.O electorado maior de 65 anos aumentou un 20% dende as primeiras eleccións galegas do século e afiánzase como o máis numerosoMentres o devalo do electorado mozo continúa e sucede o mesmo -aínda que con menos intensidade- co que ten entre 35 e 49 anos, o grupo das persoas maiores de 65 anos afiánzase como o de máis peso entre a poboación con dereito ao voto en Galicia. Son xa máis de 695.000 persoas, 30.482 máis que nas eleccións galegas de 2016, o que supón un incremento de case o 20% con relación ás primeiras eleccións galegas do século. [Aberto ata o 2 de xullo o prazo para votar por correo nas eleccións galegas]Os sucesivos estudos postelectorais entre o electorado galego indican que, aínda que o electorado non é nin de lonxe o único elemento que condiciona o sentido do voto, o peso das diferentes opcións electorais é moi dispar en función da idade. Así, os inquéritos posteriores ás eleccións galegas veñen deixando claro que a preponderancia do PP segue a ter unha base esencial na poboación maior de 50 anos e, moi especialmente, na maior de 65. Por exemplo, no estudo postelectoral do CIS correspondente ás eleccións galegas de hai catro anos os populares acadaban máis dun 64% de apoio entre maiores de 65 anos.Na banda contraria, a da mocidade, naqueles comicios deuse un feito rechamante con relación a anteriores convocatorias. En contraste co sucedido en 2009 e 201-, o PP non foi primeira forza entre a poboación de 18 a 24 anos e tampouco entre quen tiñan daquela de 25 a 34 anos. En ambos casos a primeira posición correspondera a En Marea, segundo estes estudos. Na poboación de 35 a 44 anos os conservadores xa recuperaban a súa preponderancia, que se disparaba nas franxas de idade máis elevadas.O electorado aumenta no eixo atlántico e decae no interiorMentres en Ames teñen dereito a voto neste 2020 case un 75% máis de persoas que en 2001, municipios ourensáns como San Xoán de Río ou A Teixeira experimentan reducións de case o 50%Esta perda de electorado, como o devalo poboacional galego en xeral, non é homoxéneo no territorio. Mentres municipios do interior -moi especialmente do sur-leste ourensán- viron ata case a metade do seu electorado dende as primeiras eleccións galegas do século, a liña trazada pola AP-9 e a súa contorna de influencia viu como o número de votantes aumentaba ostensiblemente. Así, mentres no Concello de Ames teñen dereito a voto neste 2020 case un 75% máis de persoas que en 2001, municipios ourensáns como San Xoán de Río ou A Teixeira experimentan reducións de case o 50%.Mentres o electorado residente en Galicia decae, a situación é inversa en case toda Galicia no referido ao censo dos "residentes ausentes", que aumentou nestas dúas décadas tanto pola emigración como polo acceso á nacionalidade de descendentes de primeira e segunda xeración de persoas emigradas no pasado. O CERA aumentou en toda Galicia pero o seu incremento tampouco é homoxéneo; fronte a incrementos na contorna do 20% dende comezos do século en comarcas como as da Costa da Morte, municipios do interior rexistraron aumentos superiores ao 100%. Non obstante, dende a reforma electoral do ano 2011, aínda vixente, a importancia do coñecido como voto emigrante nos resultados electorais galegos é moito menor.


Summary: O Foro do Camiño recolle sinaturas para poñer fin a unhas actuacións que "destrúen a esencia e tradición" das vías históricas a Compostela.

Desde hai máis de un ano, afirma o Foro do Camiño, estanse a recibir queixas de veciños, asociacións e colectivos, así como de peregrinos polas "drásticas intervencións" que está a sufrir o Camiño de Santiago en Galiza. Unhas obras que, denuncia o Foro, "nos últimos meses desfixeron e desnaturalizaron grande parte dos trazados tradicionais dos Camiños Norte e Primitivo, que pronto cumprirán dous anos como Patrimonio da Humanidade". Actuacións desenvolvidas pola Axencia Galega de Turismo, sinalan, sen que as administracións interveñan para poñer couto ao que o Foro – que di reunir 30 entidades defensoras do patrimonio- considera que é "eliminar o carácter tradicional e rústico das sendas primitivas a Santiago". "Están a converter moitos treitos dos Camiños de xeito irreversible en pistas de varias capas de saburra artificial e de cemento, coa rasante do terreo, calzadas e antigas drenaxes modificadas, sen vexetación natural, atravesados por gabias de formigón e saturados de fitos de sinalización agresivos e inoperativos que non deixan rastro do carácter rural e tradicional que caracteriza estas vías históricas de peregrinaxe", lamenta o Foro. Esta plataforma vén de activar unha campaña de recollida de sinaturas a través da plataforma change.org para pedir directamente á Unesco, o máximo órgano responsable dos bens Patrimonio da Humanidade, a súa intervención e que inste á Xunta a paralizar de xeito inmediato as sinaladas obras da Axencia Galega de Turismo. "Unesco: paralice as obras de destrución do Camiño de Santiago"


Summary: A 'Irmandiña' vence 6-2 con catro goles de Cecilia nun partido enmarcado nos actos polo Día Internacional da Muller Traballadora, que serviu para reivindicar a igualdade e ao que acudiron máis dun milleiro de afeccionados

Case vinte anos despois do seu último encontro, a selección galega feminina de fútbol sala asinou unha goleada na súa reestrea. Ante Catalunya, as xogadoras dirixidas por Castillo e Queru acadaron unha contundente e merecida vitoria ante máis dun milleiro de persoas no polideportivo compostelán de Santa Isabel. Máis de mil espectadoras e espectadores para un partido que serviu para reclamar a igualdade co gallo do Día Internacional da Muller Traballadora e para fomentar un deporte feminino que goza cada vez de mellor saúde no país. Máis de mil persoas presenciaron o encontro amigable enmarcado nos actos do Día da Muller Traballadora 6-2 venceu Galicia nun encontro amigable que tivo unha protagonista: a xogadora do Poio Pescamar Cecilia, que comezou axiña marcando dous goles logo de dous contraataques que encarreiraron a vitoria galega. Malia o gol que acurtaba distancias das catalás, as branquiazuis dominaron e amosaron unha superioridade que confirmarían no segundo tempo. Cecilia, autora de catro goles, foi a protagonista dun partido no que Galicia amosou a súa superioridade No regreso, Marta puxo a tranquilidade no marcador ao pouco de iniciar o último acto para que logo Cecilita volvese anotar dous tantos, sumar catro e confirmar o triunfo. Outro tanto catalán e un máis de Marta deixaron en 6-2 o taboleiro final e o trofeo na casa. A secretaria xeral para o Deporte, Marta Míguez, e o presidente da Federación Galega de Fútbol, Rafael Louzán, fixeron entrego dos galardóns a un conxunto que volveu pola porta grande. FICHA TÉCNICA Galicia: Silvia Aguete, Beatriz Seijas, Iria Saeta, Marta, Cecilia –cinco inicial- Lara, Charo, Sonia Pacios, Andrea, Lucía, Yenni e Ana. Cataluña: Noe, Burgui, Carri, Berta, Estefa -cinco inicial- Bet, Roig, Riera, Cris, Celia, Villa e Utri. Goles: 1-0 Cecilia (3'); 2-0 Cecilia (9'); 2-1 Villa (8'); 3-1 Marta (22'); 4-1 Cecilia (31'); 5-1 Cecilia (34'); 5-2 Marta (37'); 6-2 Marta (39`). Árbitros: Raquel Manteiga Rodríguez e Álvaro Cid Bragado, con Carreira Romero de terceiro árbitro e Patricia Doval na mesa. Pavillón: Santa Isabel. Algo máis de mil espectadores.


A editora e libraría Chan da Pólvora reabrirá o vindeiro 28 de xuño, após a parada obrigada pola pandemia, a súa Horta das Chas para celebrar o sexto aniversario da actividade da editorial. Este espazo localizado no barrio de San Pedro de Compostela é un predio de seiscentos metros cadrados que forma parte dun ámbito comunal de cultivos. A denominación de Horta das Chas recolle a disposición en socalcos deste predio, onde tamén se asenta unha das institucións máis activas do barrio, a asociación A Xuntanza. Entre os actos de celebración que se desenvolverán, encóntranse un recital de Ana Romaní e Nuria Vil así como a presentación da colección Sentulo, que, segundo Chan da Pólvora é "unha aposta fronte á inflación desbocada e ao encarecemento do papel". Nese desafío, propóñense relanzar a súa colección de libros de man, que se iniciara coa antoloxía Os dentes da mazá. Ana Romaní: "O acto de radical rebeldía é abrir os labios" Para este relanzamento reeditáronse Simún de Nuria Vil, A desvértebra de Ana Romaní ou O gran poema, epopea coa que Constantino Bértolo recuperou o galego para a súa obra. A editora Xurdida no contexto dun proxecto comunal que incluía unha libraría, un espazo de arte e unha editorial oral, Chan da Pólvora mantense en activo seis anos despois "cun dos máis relevantes catálogos poéticos das últimas décadas na Galiza". Contan con máis de setenta títulos distribuídos en coleccións temáticas e levan a cabo accións en colaboración con outras editoriais, institucións, colectivos ou creadores que lle confiren a Chan da Pólvora "un gran dinamismo e unha personalidade propia", segundo indican. Chan da Pólvora crea unha editorial especializada na Ribeira Sacra Na actualidade contan con 80 subscritores que son "os alicerces da editora e os seus soportes de difusión", salientan.


Summary: Unha investigación da USC conclúe que, se ben aínda non se pode demostrar unha relación causal, os resultados sentan "unha base o suficientemente sólida como para iniciar estudos no ámbito clínico e epidemiolóxico".

Un estudo realizado por persoal investigador da Universidade de Santiago de Compostela (USC) detectou evidencias moleculares da posíbel relación xenética entre a infección da Covid-19 e o cancro. "Isto non demostra unha relación causal entre o SARS-CoV-2 e o cancro, pero no caso de que estudos máis grandes en mostra e extensos en seguimento así o confirmen, o impacto na saúde pública mundial sería enorme", sinalaron os responsábeis da investigación, dirixida polos profesores da USC Antonio Salas e Federico Martinón xunto con Alberto Gómez Carballa, do Instituto de Investigación Sanitaria (IDIS). Segundo informou a universidade, o proceso consistiría, con base nas evidencias do estudo, en que os antíxenos do SARS-CoV-2 "secuestran" a proteína oncosupresora p53, levando á súa dexeneración por dano oxidativo. As mortes por cancro que poderían evitarse: así afectan o tabaco e o alcol Desta forma, segundo o persoal investigador, o SARS-CoV-2 aproveitaría as vías controladas por p53 durante a fase de infección, eludindo as respostas inmunitarias. Así, isto implicaría que a inhibición a longo prazo desta proteína por parte do SARS-CoV-2 podería supor un factor de risco de carcinoxénese —proceso polo que se orixina o cancro—. Durante o estudo obtívose evidencia de que pacientes na fase aguda da Covid-19 e os de infección con Covid-19 persistente mostraban unha baixa presenza de p53. Lucía Estrada, doente de Covid persistente: "Vivo nunha constante febrícula e cada esforzo pon o meu corpo ao límite" "A nosa evidencia orixínase no ámbito da expresión xénica, o que nós denominamos a transcriptómica. O feito de que atopásemos unha evidencia converxente en tres estudos independentes senta unha base o suficientemente sólida como para iniciar estudos no ámbito clínico e epidemiolóxico que permitan botar luz sobre este posíbel vínculo", precisaron.


Summary: A firma galega de renovábeis fecha a súa primeira xornada no parqué cun esborralle de 15%.

'We are different' (Nós somos diferentes) podíase ler no escenario preparado para a ocasión. E abofé que o foron. A firma galega Ecoener protagonizou hoxe o primeiro fracaso dunha firma de renovábeis na súa saída a bolsa. Após reducir as súas pretensións na fase de colocación, a empresa capitaneada por Luis de Valdivia ─encargado do protocolario toque de campá─ comezou esta terza feira a cotizar a un prezo de 5,9 euros por acción no mercado continuo da Bolsa de Madrid. Nos primeiros momentos, os títulos chegaron a revalorizarse preto de 2%, pero conforme avanzou a xornada a tendencia á baixa foise acrecentando até rematar nos 5 euros por título, o que supón un esborralle histórico de 15,2% no seu debut bursátil. O de Ecoener estaba chamado a ser a primeira gran saída dunha firma de renovábeis ao parqué e o termómetro para o resto de candidatas a dar o salto: Acciona, Opdenergy e Repsol. Após o tradicional toque da campá, Valdivia asegurou non estar preocupado pola evolución na estrea. Así, incidiu en que a firma galega "mira ao longo prazo e os momentos puntuais non deben despistar do obxectivo de crear unha empresa sólida e estábel no medio prazo". Respecto a unha valoración, dixo que chegará cando teñan esas metas cumpridas. En todo caso, o empresario conservará o 70% das accións.


Summary: A seguir, publicamos un texto de Marcos Maceira, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística con motivo do pasamento de Xosé Chao Rego, do que tivemos coñecemento este sábado.

Foi Castelao quen situou Prisciliano á fronte da Santa Compaña de inmortais galegos. Non mudaríamos unha soa liña do seu Alba de Gloria, se hoxe situarmos Xosé Chao Rego na procesión de galegos inmortais. Pola súa obra, escrita ou non, de toda unha vida dedicada a quen máis o precisou, a conxunto do pobo, de todos e nós, coñecémolo e seguiremos a coñecer a que nos fixo revivir renacendo galegos. O texto que vén a continuación mantén plena actualidade, e foi escrito con motivo da publicación en 2010, pola Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas, das actas do simposio-homenaxe a Xosé Chao Rego, Renacer galego que a Agrupación Cultural O Galo organizou en 2004, e que para min foi unha honra inmensa coordinar pola oportunidade que se me deu de me de achegar directamente á inmensa persoa de Pepe Chao. "Os elementos que conforman a identidade de Galiza son tamén parte fundamental da súa existencia; son os que permiten que nos poidamos mirar ao espello e vermos unha imaxe compartida que a podemos describir cunha palabra bonita e sinxela mais da que aínda renegan moitos e moitas, especialmente desde o poder: galegos, galegas. O poder que, cando non oculta a nosa propia imaxe, manipúlaa, defórmaa e transfórmaa nunha caricatura de nós mesmos. Desgraciadamente esta imaxe ridiculizada é a que aínda moitos galegos teñen de si como individuos e como pobo. Somos pesimistas porque vemos a realidade que nos rodea e porque non nos conformamos con ela. E por iso mantemos a esperanza que nos dá forzas para facermos fronte á adversidade. Chao mostrounos a verdadeira imaxe de Galiza, a do pobo, a dos humildes, a que se pode mostrar con orgullo e alegría de manterse viva contra vento e maré E a esperanza mantémola grazas a homes e mulleres como Xosé Chao Rego, profeta contra o poder como o fora Prisciliano no seu tempo. Nesa loita de liberación contra o poder que nos cega, Chao mostrounos a verdadeira imaxe de Galiza, a do pobo, a dos humildes, a que se pode mostrar con orgullo e alegría de manterse viva contra vento e maré. A magna obra de Xosé Chao fai case imposíbel relatar todos os aspectos que trata. Mais sempre está presente o seu país e a denuncia contra todas as formas de opresión. A súa obra constitúe o máis grande monumento ao compromiso desde e con Galiza. Pepe é dos que se molla nas augas de todos os ríos que atravesan o noso país; é dos que se atreven a nadar contracorrente e non busca o acubillo fácil das augas encoradas que non levan a ningún lugar. A mensaxe liberadora está presente en toda a obra de quen é o maior escritor galego en cantidade e, especialmente, en calidade A mensaxe liberadora está presente en toda a obra de quen é o maior escritor galego en cantidade e, especialmente, en calidade. Resaltamos o de galego porque non abonda con escribir desde Galiza se non se ten o compromiso de facelo como galego, o que Pepe fai xa en plenitude de conciencia desde que decidiu volver á vida, renacendo no Pedregal de Irimia, onde tamén renace cada día o Pai río das galegas e galegos. Se xa sempre o foi, hoxe, case seis anos despois daquel Simposio-Homenaxe (29, 30 e 31 de outubro de 2004), coñecermos Pepe Chao e a súa obra é máis necesario que nunca. Hoxe os poderosos de sempre reaxen con máis virulencia e cargados de cinismo contra a base da nosa identidade e unidade nacional e colectiva, a nosa lingua. Hoxe temos que escoller entre a comodidade de deixarse levar ou tomar partido activamente con nós mesmos, cos que máis precisamos de manternos na loita como único de xeito de vencer á adversidade. A Homenaxe a Xosé Chao foi o agradecemento colectivo a quen nos dá a fe e a esperanza imprescindíbel para acreditarmos e comprometérmonos co futuro de liberdade que chegará máis axiña que tarde. Recoñecermos Xosé Chao foi o obxectivo do Simposio Homenaxe que o seu pobo lle tributou coa intermediación da Asociación Cultural O Galo de Santiago e co traballo de todas as persoas que achegaron os seus traballos dotando ao Simposio dun grande nivel en todos os aspectos, especialmente no humano. Desde O Galo mostramos o noso máis sincero agradecemento a todos e todas as autoras que colaboraron para que estas actas puidesen ver a luz; uns traballos de grande valor, tanto desde unha perspectiva histórica como ensaística. O grande recoñecemento e agradecemento que existe a Chao Rego evidenciouse no Teatro Principal de Santiago onde centos de persoas acudiron á homenaxe nacional (11 de decembro de 2004) que se lle tributou O grande recoñecemento e agradecemento que existe a Chao Rego evidenciouse no Teatro Principal de Santiago onde centos de persoas acudiron á homenaxe nacional (11 de decembro de 2004) que se lle tributou e onde se contou coa inestimábel colaboración da Asociación Cultural Musical Solfa de Santiago, da Banda Municipal de Música de Santiago de Compostela, do grupo A Quenlla e dos poetas que participan nesta publicación. Tamén na declaración, por parte do Concello de Santiago, de Xosé Chao Rego como fillo adoptivo da capital de Galiza dándolle o seu nome a unha rúa. Ao Galo só lle correspondeu a iniciativa. Unha iniciativa tan necesaria como necesaria é a obra de Xosé Chao Rego como ferramenta para o compromiso coa que luxar as mans e construír un futuro de xustiza e paz para Galiza, o seu pobo e toda a humanidade. Galiza recoñeceu neste tributo que hoxe transformamos en publicación –grazas á colaboración da Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas–, o traballo e esforzo inesgotábel de Xosé Chao Rego, que puxo sempre o mellor de si mesmo ao servizo do seu País, da súa Nación, e xa que logo ao conxunto da humanidade, tan necesitada de recoñecerse na súa propia identidade nun mundo cada vez máis globalizado, no que se pretende reducir a pluralidade étnica, nacional, cultural, a unha lacra contraria ao progreso, nese camiño que se nos pretende marcar cara a unha visión única do mundo no que, en consecuencia, os Pobos non teñen espazo. Pepe realizou e realiza unha obra necesaria para entender o país e a nós mesmos. A súa obra, unha vez lida, non nos resulta indiferente Fronte a isto, Pepe realizou e realiza unha obra necesaria para entender o país e a nós mesmos. A súa obra, unha vez lida, non nos resulta indiferente. É Pepe un home apaixonado e comprometido coa Galiza até mais aló do que poida alcanzar a nosa imaxinación. O seu compromiso social e cultural levouno a proclamar e afirmar o Eu Renazo Galego. Frase que define a súa andaina e a de case que todos os galegos e galegas, xa que todos tivemos que ter un segundo nacemento, o galego, para atoparnos a nós mesmos. O primeiro fustrouse polo ocultamento do noso País e a negación da súa historia. Nacer orfos de identidade e anestesiados con vacinas inxectadas na nosa razón por quen negan, renegan e buscan suprimir Galiza. Renacer galego é atoparse co que é un e co que é o País."


Summary: A presidencia de Trump -o magnate estuda a alza dos aranceis- e as secuelas do estourido do boom inmobiliario son os desafíos da economia chinesa para 2017.

A economía de China medrou un 6,7% o ano pasado, o ritmo máis lento en máis de 20 anos. Os líderes do país empregan enormes estímulos monetarios para que a economía alcance a súa meta este ano. A superpotencia asiática é un motor esencial de crecemento global, mais Pequín está a tentar reducir a súa forte dependencia das exportacións e do investimento apoiado polo Estado e concentrarse en fomentar a demanda interna para retomar a expansión. O sector das manufacturas tivo que facer fronte a unha demanda globalen retroceso e a un exceso de capacidade industrial após o estourido da burbulla inmobiliaria. Isto fixo que a economía medrara un 6,7% en 2016, na liña das previsións, mais por debaixo do 6,9% do 2015. Segundo as estatísticas, este é o peor rexisto desde 1990. " A economía de China estaba dentro dun intervalo axeitado coa mellora da calidade e eficiencia. Mais, hai que ser conscientes de que as condicións internas e externas aínda son complicadas e graves", dixo o departamento de estatística nun comunicado.


Summary: A confirmación do asilo diplomático de Assange ratifica a vontade do país sudamericano de defenderen a liberdade de información contra as grandes potencias mundiais. Reino Unido reafirmouse no seu interese contra o fundador do WikiLeaks e ameazou coa detención.

O ministro ecuatoriano de Asuntos Exteriores, Ricardo Patiño, anunciou que o seu país concedía asilo diplomático a Julian Assange, fundador do WikiLeaks. Despois de dous meses na embaixada dese país en Londres, a confirmación por parte ecuatoriana de accederen a recibir a Assange coincide coa grave ameaza de Reino Unido de aplicaren unha lei de 1987 que suspende o estatuto diplomático das embaixadas para permitiren a entrada violenta da policía nas instalacións. Pola súa parte, a figura do "asilado diplomático" que propón Ecuador permitiría abandonar a embaixada e viaxar ao país que a concedeu, neste caso Ecuador. A decisión de Ecuador fundaméntase na traxectoria do propio Assange Desde a Convención de Viena de 1961 ningún país violou a Lei de asilo en embaixadas, mesmo en caso de conflitos bélicos. Se o Reino Unido senta un precendente estaría en perigo todo o sistema diplomático mundial. A decisión de Ecuador fundaméntase na traxectoria do propio Assange e a falta dun xuízo xusto se non hai garantías da súa extradición a un terceiro país fóra da Unión Europea. WikiLeaks publicou en 2010 informacións moi comprometedoras e clasificadas de varios gobernos, entre eles os EEUU. Desde entón a propia organización sofreu unha auténtica persecución e tamén as persoas que colaboraron en facilitaren milleiros de telegramas secretos sobre as actividades de varios gobernos.


Summary: Fernando Vidal Collazo (Corme,1968) tense achegado nos seus traballos a diversos aspectos do proceso represivo e da resistencia ao franquismo na Costa da Morte. Hoxe achegámonos da súa man a realidade dos vitimarios en Ponteceso, como adianto ao artigo no coleccionábel Os nomes do terror.

Barbarie en Ponteceso. Unha década de represión continua contra Ezequiel Camaño é o título do seu traballo para o coleccionábel Os nomes do terror, pero quen foi realmente Ezequiel Camaño e cal foi a súa significación política no período republicano? Ezequiel Caamaño exerceu diferentes funcións no Concello de Ponteceso nos últimos anos da II República. Traballou de secretario, foi tamén concelleiro e mesmo alcalde durante dous meses en 1936. Como era unha persoa comprometida, traballou pola xustiza social. Isto fíxoo chocar cos sectores de dereitas, que querían manter os seus privilexios a toda costa. Ezequiel era unha persoa instruída e íntegra, dúas características que o converteron en obxectivo prioritario da represión. Porque as elites económicas e militares que usurparon o poder en 1936 sabían que, se querían manterse nel durante décadas, tiñan que ir por aquelas persoas que integraran capacidade de liderado e compromiso social. E iso foi o que fixeron, perseguindo e asasinando a tantos cadros sindicais, líderes políticos, pequenos empresarios, mestres. Estas foron as razóns polas que en Ponteceso perseguiron a Ezequiel Caamaño, as mesmas polas que na veciña vila de Corme tiveron por obxectivos a Luís Ferro Souto, José Centeno Ferreiro, Ezequiel Amor Lema, Manuel Soto Blades e tantos outros. Polo que sinala Ezequiel Camaño é un vítima destacada da represión franquista en Ponteceso, pero cal foi realmente a dimensión e a natureza do terror na localidade no período posterior ao golpe de Estado de 18 de xullo de 1936? Foi cruel e sanguinario, coma en todas partes. Julio Pérez Núñez, Fernando Moreira Parga, Francisco Devesa Centeno, Manuel Castro Castro, José Neira Pasandín e José García Figueroa foron detidos e executados nos macabros paseos ou en condicións semellantes. Outra execución tristemente destacábel é a de Alejandro Dopico Saleta, un rapaz cormelán de 19 anos que foi detido na Coruña nun intento frustrado de fuxida por mar á zona republicana. Alejandro foi xulgado e condenado a morte e foi fusilado no Campo da Rata da Coruña mes e medio despois do seu 20 aniversario. Se falamos dos días inmediatamente posteriores ao 18 de xullo de 1936, a represión en Ponteceso e Corme tivo a súa particularidade. Porque a persecución non empezou no minuto cero. Houbo uns poucos días de dúbida, de desorganización entre os represores. Ezequiel Caamaño foi á casa do Concello poucos días despois do 18 de xullo, fixo entrega do cargo de secretario ao delegado gobernativo nomeado pola autoridade militar, e deixárono volver tranquilamente á súa casa. Alégrome de poder aclarar agora este feito, que non puido ser tratado no artigo do coleccionábel por falta de espazo. O feito de que deixaran marchar a Ezequiel do concello sen detelo proba que a represión tardou días en organizarse. Outro feito que avala esta tese é que os obxectivos prioritarios da represión na vila de Corme, dos que falamos ao principio, puideron fuxir ao monte a agocharse. Nos primeiros días non detiveron a ninguén. Como estamos vendo nas entregas do coleccionábel Os nomes do terror, se Ezequiel Caamaño e o resto de nomeados na primeira pregunta viviran noutra vila galega terían sido feitos prisioneiros nas primeiras horas, e quizais executados ás poucas semanas. Sen embargo, Ezequiel puido escapar de Ponteceso. E Luís, José, Ezequiel, Manuel e algúns outros puideron agocharse en Corme, e aguantar os tres anos da guerra sen ser descubertos. Sometidos, iso si, a unha presión que non sei como foron quen de soportar, e que os obrigou a cambiar de agocho moitas veces. Foi quizais a frustración que medraba nos vitimarios por non poder dar caza a ningún dos obxectivos principais a que os levou a escoller ás vítimas case ao chou. Porque, no caso de Corme, Manuel Castro e Francisco Devesa foron detidos na súa casa, e asasinados como xa dixemos. E aínda hoxe ninguén se explica por que lles tocou a eles. A estratexia non foi gratuíta. Meteu o medo no corpo a toda a sociedade. Outra represión moi importante no caso de Corme foi a apertura de causas xudiciais. Nada menos que 128 persoas naturais de Corme foron procesadas. Unhas tiveron como consecuencia penas de cárcere. Outras foron desestimadas e arquivadas, pero isto non quixo dicir ausencia de castigo, pois todas as persoas non condenadas tiveron algún tipo de represalia, en moitos casos a retirada da documentación que lles permitía exercer o seu oficio no mar, condenándoos ao paro ou ao subemprego durante anos. A causa da morte de Ezequiel Camaño está asociada á súa colaboración coa actividade da guerrilla antifascista, que sinalaría do labor e da incidencia da resistencia armada ao franquismo na comarca así como o do seu apoio social? A guerrilla tivo unha actividade importante na Costa da Morte, con accións que foron levadas a cabo por partidas de até 10 guerrilleiros. E cun retén de 3 ou 4 guerrilleiros que estiveron case continuamente presentes na comarca entre setembro de 1946 e abril de 1947. En canto aos integrantes da guerrilla, houbo varios guerrilleiros naturais da Costa da Morte. O máis destacado foi sen dúbida o cormelán Adelino Rivas Pombo, que volveu clandestinamente a Galiza a mediados de 1943 para traballar na reorganización do PCE. Nese labor tivo moitos contactos coa guerrilla, que se foron intensificando co paso dos anos até que a finais de 1946 podemos considerar a Adelino como dirixente da IV Agrupación guerrilleira, apartado xa do labor político. Pero na nosa comarca, o máis importante foi a rede de apoio á guerrilla que se foi tecendo nos concellos de Ponteceso, Cabana de Bergantiños, Laxe, Vimianzo e Zas. Cando a xustiza militar desartellou esa rede na primavera de 1947, foron detidas nada menos que 51 persoas nos anteditos concellos. O apoio non foi en puntos xeográficos concretos. Era unha malla mesta, pois houbo detencións en practicamente todas as parroquias deses concellos. Unha demostración de que o antifascismo, despois dunha longa década de represión, aínda seguía vivo e disposto a loitar. Que diferenzas presenta o operativo represivo aplicado contra a guerrilla do levado adiante nos anos posteriores a 1936? Pois son certamente diferentes. En 1936, aínda que a Garda Civil tivo un papel clave na represión, as partidas que saíron á caza de seres humanos estaban formadas por elementos de moi distinta tipoloxía, con motivacións que se mesturaban. Estaba o afán de desquite ou o desexo de medrar na nova situación que se abría. E tamén estaban os que sinalaban, os que animaban a persecución pero non participaban nela. Pois ben, a participación na represión de todas estas tipoloxías humanas está probada documentalmente, quedou constancia da participación de todos en causas militares e outros documentos da época. Polo contrario, a documentación da represión contra a guerrilla que eu manexei é moito menos coral. Os procesos empezan case sempre coa Garda Civil facendo detencións, e os interrogatorios e torturas posteriores dan como resultado novas detencións. A participación de elementos civís parece moito menor que dez anos antes. Pero esta podería ser unha conclusión equivocada, pode que a participación das novas elites sociais fora agora ocultada. En canto ás forzas represivas da guerrilla, o que si querería destacar é o que esta represión supuxo como mérito na carreira de determinados integrantes da Garda Civil. En concreto na carreira de Francisco García Laclaustra, de quen falaremos máis amplamente na entrega do coleccionábel Os nomes do terror. Esta persoa tivo un papel moi destacado na represión de Ezequiel Caamaño Toja e doutros integrantes da rede de apoio á guerrilla. Francisco Laclaustra empezou en Carballo unha carreira de ascensos que culminou en 1981, en plena monarquía parlamentaria, cando tendo acadado o rango de xeneral foi nomeado subdirector da Garda Civil a nivel estatal. Nun rastrexo en internet, ao lado do seu nome aparecen cargos políticos cos que tivo estreita relación aínda en plena ditadura, con apelidos tan coñecidos hoxe como Trillo-Figueroa. Un indicio máis que tira por terra esa modélica Transición que chega a cada pouco aos nosos tímpanos como un bucle interminable.


Summary: No suplemento Gozar desta semana Lucía Freitas convídate a acompañala por unha ruta dos mellores queixos do mundo e Fernando Trigo Choucinho pon en dúbida o futuro da dieta mediterránea. Tamén chegarás a saber máis da cooperativa que produce os pementos de Herbón más coñecida

Gustaríache saber cales son os mellores queixos do mundo? Estás de sorte porque a coñecida Lucía Freitas darache un paseo que case poderas saborear coas papilas gustativas. Farao a través da reportaxe 'Do queixo do País, os mellores queixos do mundo' que vas atopar hoxe no Caderno Gozar que sae hoxe á rúa co teu Nós Diario. A capa completarase cun texto de Francisco Rego na sección 'Tesouros'. Prepárate para ler 'Negueira. Renacer dos viños do Navia'. Nas páxinas centrais a bióloga ambiental Verónica Torrijos Pérez vai ensinar a 'Gozar da natureza' falando de cousas que, de seguro, non te serán alleas. A reportaxe do apartado 'Saúde ou ideoloxía? propón a posibilidade de que estemos a ver 'O sol-pôr da dieta mediterránea'. Asinaa Fernando Trigo Choucinho. (Podes ler o artigo íntegro de 'O mal que ameaza o fútbol' no suplemento Gozar, no teu Nós Diario de hoxe (e de todas as quintas feiras), á venda no teu quiosque, libraría, tenda, gasolineira ou na nosa loja) Neste número, ademais, poderás coñecer máis a presidenta da cooperativa A Pementeira de Herbón, Milagros González, que protagoniza o 'Selfie'. En 'Quenfaique' falamos de libros, da ruada da patria de Vigo e do Camiño dos Arrieros. Suplementos diarios de carácter temático Coñecer', 'Aprender', 'Xogar', 'Gozar' e 'Producir' publicaranse de terzas feiras a sábados co diario para ampliar a información relativa a patrimonio, historia, arte, ciencia, educación ambiental, ensino, actividade física, gastronomía, enoloxía, viaxes, sectores produtivos e iniciativas empresariais, entre outros. Unha aposta de Nós Diario no marco da celebración dos seus cen primeiros números en papel.


Summary: "Non permitan que os neonazis e os ultranacionalistas utilicen os seus fillos, esposas e anciáns como escudos humanos, tomen o poder nas súas mans", dixo o presidente ruso, en alusión ao Goberno de Ucraína.

O presidente da Federación Rusa, Vladimir Putin, instou esta sexta feira o Exército ucraíno a "tomar o poder" pola forza para derrocar as autoridades do país, que, dixo, está nas mans de "drogaditos" e "neonazis". "Non permitan que os neonazis e os ultranacionalistas utilicen os seus fillos, esposas e anciáns como escudos humanos, tomen o poder nas súas mans", apuntou, en declaracións recollidas pola axencia rusa Sputnik. Rusia confirma que os seus soldados entraron en Kiev Nesta liña, afirmou que "semella que será máis doado" alcanzar un acordo cos militares "que con esta banda de drogaditos e neonazis que se aloxou en Kiev e tomou como refén o pobo ucraíno enteiro", engadiu, en alusión ao Goberno que preside Volodimir Zelenski. "Os ultranacionalistas ucraínos e os neonazis despregan armas pesadas, incluídos lanzafoguetes múltiples, directamente nas zonas centrais das grandes cidades, mesmo en Kiev e Kharkiv. Prevén provocar o lume de resposta dos sistemas de ataque rusos contra áreas residenciais", salientou o presidente de Rusia. Eses "neonazis", segundo Putin, "actúan da mesma maneira que os terroristas en todo o mundo, agochándose tras as persoas coa esperanza de acusar Rusia das baixas civís", concluíu. EDITORIAL | Non á guerra Aliás, aproveitou para gabar a "eficacia" das Forzas Armadas rusas: "Estiveron actuando de forma honorábel e heroica para protexer o pobo ruso e a súa patria". A vía diplomática A respecto da petición de Zelenski de estabelecer un diálogo para cesar a invasión e "deter a morte de persoas", Putin afirmou: "Estamos dispostos a enviar representantes do Ministerio de Exteriores e a Presidencia para unhas negociacións".


Summary: Fernando Pereira publica Rosalía de Castro: Imaxe e realidade (Xerais), o primeiro estudo iconográfico dedicado á poeta. O autor salienta que a pesar da importancia da icona, non foi até hai pouco que comezou a haber un verdadeiro traballo de reflexión e reinterpretación sobre a súa imaxe.

A efixie de Rosalía de Castro é posiblemente unha das imaxes máis recoñecibles para calquera galego ou galega, unha icona, un símbolo cun enorme forza e unha grande importancia sobre o que, no entanto, apenas houbo historicamente un traballo de reinterpretación artístico, e tampouco unha reflexión teórica, na forma de estudo iconográfico. É precisamente o oco que o libro Rosalía de Castro: Imaxe e realidade (Xerais), do profesor Fernando Pereira, quere contribuír a encher. Hai moitas imaxes de Rosalía, iso é certo, e de feito esta obra analiza un total de 150, pero todas elas parten duns poucos modelos iniciais, en concreto de sete fotografías e dun único retrato en pintura realizado en vida da poeta. O resto son copias e reinterpretacións destas imaxes iniciais, pero iso si, afastándose moi pouco dos orixinais, o que levou a que ao longo dun século a imaxe que se transmitiu da autora fose unívoca e apenas variase co tempo. Por que até agora non se afondara nesta cuestión? "Esa é a mesma pregunta que me facía eu, e que me levou a facer este libro" -di Fernando Pereira- "Vin que había que encher un oco bibliográfico sobre o que non había nada. E é moi importante, ademais, porque a imaxe tamén contribuíu a que Rosalía sexa hoxe unha figura ben visible e coñecida por todo o mundo. É unha imaxe moi popular, moi consolidada, inconfundible. Todos os galegos a recoñecen, e xa hai un século era recoñecible por boa parte da poboación, tamén entre os emigrantes". Durante moitos anos a imaxe icónica de Rosalía non cambiou nada, primando sobre todo as que proviñan da fotografía tirada por Sellier e interpretada despois por Portela nun debuxo realizado despois da morte da poeta. E só foi nos oitenta e nos noventa cando comezou a haber reinterpretacións, sobre todo a partir de 1985. É nese ano, co congreso que se celebra coincidindo co centenario da súa morte, cando xorden outras Rosalías. Fernando Pereira sinala que "é unha mágoa que os grandes pintores galegos non interpretaran máis a Rosalía. Falo de Castelao, de Laxeiro, de Colmeiro. Unicamente Maside e Seoane teñen algunha cousa pequeniña. E tampouco o fixeron nos anos oitenta os renovadores da pintura galega, a xeración de Atlántica, tampouco interpretaron a Rosalía. Refírome a Lamazares, a Menchu Lamas, a Patiño...". Pereira engade que "sempre imaxinei que sería moi interesante ver o que faría Leiro. No libro non trato o monumento público, pero tampouco no monumento público Rosalía foi tratada como merece. Rosalía ten moi poucos monumentos e estes non están á altura do mito". O autor deste estudo iconográfico subliña que os artistas se achegaron polo xeral a Rosalía "dunha maneira moi estática, moi pouco atrevida, cunha imaxe moi estereotipada, e houbo unha certa sacralización da súa figura, que impediu a renovación da icona". Pereira salienta a "consistencia icónica de Rosalía, con moitas imaxes que reinterpretaron unhas poucas imaxes iniciais e que a forza de retocalas foron perdendo a conexión do orixinal". "A distancia entre a modelo e a copia fíxose infinita", conclúe. Explica que "foi convertida en mito, e os mitos sofren manipulacións. Hai intervencións mitificadoras e desmitificadoras nos anos cincuenta e sesenta, pero en realidade todos contribuíron a aumentar o mito" e cita o escritor colombiano Darío Jaramillo, que afirmou que "non hai nada máis mitificante que o labor dos desmitificadores". Pereira lamenta igualmente a falsificación provocada tanto por algunhas imaxes como por certas interpretacións da súa obra ou por certas descricións e testemuñas literarias realizadas por distintos autores ou biógrafos, "que determinaron unha certa maneira de ver a Rosalía. Esa Rosalía melancólica, chorona, lánguida, que se pode ler nalgunhas imaxes e que nada tiña que ver coa Rosalía real". Nese senso, Fernando Pereira salienta que o cadro de Modesto Brocos (o único pintado en vida) "é moi interesante, porque amósanos unha Rosalía distinta, unha Rosalía de carne e óso, sen máscara, unha Rosalía bastante real". Para Pereira, Brocos "fixo un gran cadro, que recolle unha muller forte, de forte carácter, nada que ver con esa imaxe de melancolía que se quixo transmitir ás veces". As relecturas A partir dos anos oitenta comeza a haber novas lecturas da icona. Todos temos na cabeza (e nalgunha camisola) a relectura pop realizada por Rei Zentolo. Pero non foi a única. Tamén Elba Fernández xogou coa imaxe de Rosalía e a inseriu directamente no século XXI. E moi recentemente puidemos asistir á iniciativa da AELG para que a imaxe da poeta enchese os muros do país (sobre todo dos centros de ensino) en forma de graffiti. "Este movemento é moi importante" -destaca Pereira- "porque achegou a imaxe de Rosalía á mocidade, que non se podía sentir identificada cunha imaxe melancólica ou chorona". Con todo, o autor amosa a súa sorpresa porque "estas novas visións sobre Rosalía veñen non da man de grandes nomes ou de artistas moi coñecidos, senón do mundo do deseño gráfico, da ilustración, da caricatura, da banda deseñada...". De igual xeito, tamén sinala o feito de que "unha figura tan importante, un símbolo nacional e cultural galego", non tivera até o momento demasiada presenza no mundo audiovisual: "Nos anos setenta houbo en TVE unha telenovela que trataba a vida de Rosalía, e un pouco máis tarde houbo outra produción baseada nunha obra súa. Pero despois non houbo moitas máis achegas, e en Galicia, a partir de que se crea a TVG, non hai moita cousa tampouco, resulta curioso".


Summary: A empresa de Juan Roig, de actualidade pola denuncia aos sindicalistas do SAT, en evidencia pola súa política de retirada de alimentos caducados e de non respecto dos dereitos laborais.

A empresa Mercadona está de actualidade estes días despois de que vari@s sindicalistas do Sindicato Andaluz de Traballadores (SAT) entraran en varios supermercados para recolleren alimentos e distribuílos entre as persoas necesitadas. Só Mercadona decidiu presentar denuncia "polo roubo de nove carros e agresións leves". Un portavoz da empresa aseguraba que "a única maneira de rematar coa crise é crear emprego, xusto o que facemos nós". Non é a primeira vez que Mercadona presenta unha denuncia por roubo de alimentos. Noutra ocasión levou a xuízo a unha parella de 92 e 76 anos polo roubo dunha lata de anchoas valorada nun euro nun Mercadona de Madrid. Mercadona naceu como empresa familiar en 1977 mais medrou a partir de 1981 cando se fixo cargo dela Juan Roig. Conta na actualidade con 1.383 supermercados localizados en 46 provincias. O seu éxito empresarial, este ano pasado tivo beneficios por valor de 922 millóns de euros, baséase no control de provedores e na implantación de marcas brancas até o punto de eliminaren dos seus estabelecementos unha boa parte das marcas máis consagradas. O propio Roig ten un soldo de 3,8 millóns de euros en 2011, algo do que non se esconde. Noutra ocasión levou a xuízo a unha parella de 92 e 76 anos polo roubo dunha lata de anchoas valorada nun euro nun Mercadona de Madrid. Alimentos e necesidadeNon todas as empresas que traballan no sector da alimentación entregan os produtos retirados por caducidade ou a piques de caducar a algunha ONG ou banco de alimentos. Segundo un estudo realizado polo Ministerio Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente só un 20,5 por cento acostuma a realizar grandes doazóns que beneficien ás persoas necesitadas. Algunhas destas grandes cadeas rexeitan boa parte do que non venden en contedores no exterior das súas instalacións, con liberdade para que calquera acceda a eles. Mercadona ten outra política. Segundo confirmou un ex-traballador da empresa "os contedores están no interior e ninguén pode acceder a eles excepto @s propi@s traballador@s". O aproveitamento dos miles de quilos que se eliminan a diario é nulo. "Logo chega un camión de URBASER, a empresa do lixo do concello, e leva todo", asegura. En máis dunha ocasión tentaron falar cos responsábeis da empresa e a resposta foi que "xa daban cartos a algunhas entidades". Esta última afirmación nunca foi probada nin confirmada, segundo afirma o ex-traballador, por ningunha das entidades de axuda da provincia de Lugo. Problemas laboraisA actitude de Mercadona cos traballadores e traballadoras ten as súas luces e sombras. Por un lado, esta a súa política de incentivaren as vendas con pagas de produtividade e facilitaren os horarios e, por outro, unha adversión contra as persoas que collen a baixa laboral. Segundo explica un ex-traballador que estivo en varios dos seus hipermercados en Lugo as presións por enfermidade eran habituais "por parte das súas mutuas e equipos médicos". Tampouco era moi positiva a súa actitude para cos dereitos sindicais. Cando a folga xeral do 29-X foi unha das empresas que máis denuncias, algunhas publicadas aquí. Tamén os sindicatos teñen problemas para estaren presentes nos Comités de Empresa. En Lugo, como asegura este ex-traballador, a CIG tivo verdadeiros problemas. "Cando sabían que alguén presentaba candidatura falaban con esa persoa e facían que desistira". En Vilalba o fiscal tivo que actuar de oficio despois de que unha traballadora estivera retida nas propias instalacións da empresa. A denuncia prosperou mais rematou arquivada despois de que as propias traballadoras non quixeron seguir adiante. Marca branca e cosméticosMercadona decidiu retirar once produtos de cosmética despois de que a Agencia Española del Medicamento advertira que a súa fórmula tiña dous elementos prohibidos nun único producto. A empresa asegurou que a decisión foi "voluntaria" e os cosméticos, da marca Deliplus, xa non están á venda nos seus centros. A empresa fabricante, RNB, é o que Mercadona chama un "interproveedor" posto que traballa en exclusiva e previo acordo coa propia empresa de alimentación.


Summary: Esta é unha crítica especial, porque non é dun disco, como adoito facer. Cando vin nas redes que sacaran este traballo, encantoume a idea. Mulleres bravas e creativas que homenaxean outras. Esta é a sororidade que asoma no noso gremio. Marabilla!

Coñecía a Laura Romero, ilustradora e urban sketcher, do proxecto Músicas Galegas Ilustradas, do que son moi seareira desde hai anos. Alí retrata diferentes mulleres do panorama musical, do presente e do pasado, para visibilizalas. Pola súa banda, Iria Pedreira é filóloga, tradutora e crítica literaria. E foi quen se encargou dos acertados textos. Adorei como escribe. Ferreñas e Rock and Roll / Laura Romero e Iria Pedreira / Baía Edicións / 2019 / 17 euros Ambas coñecéronse na Escola de Música de Ordes e agora sacan este libro, da man de Baía Edicións. Iria Pedreira é música amadora (frauta traveseira) e Laura Romero é baixista en Zënzar e MJ Pérez. Segundo nos contan no limiar, este libro é unha prolongación de Músicas Galegas Ilustradas, e o obxectivo é o mesmo, seguir visibilizando o papel das mulleres na música. Son máis dunha trintena de mulleres as que aparecen, con historias sorprendentes. Destaco as daquelas que viviron en tempos pasados e que se enfrontaron con moita determinación aos obstáculos impostos polo patriarcado. Menciónanse no libro, ademais, un par de cuestións sobre a discriminación da muller na música. Por un lado, que pese a haber tantas e tan boas músicas, nos festivais a súa presenza é moi escasa se a comparamos coa dos homes. Por outro, que sofre unha dobre marxinación: por muller e por facer música en galego. E eu estou completamente de acordo con Laura e Iria. A lectura do libro provocoume unha sensación agridoce. Dunha banda, tiven a ledicia de coñecer historias fantásticas, de mulleres bravas que contra vento e marea seguiron facendo o seu traballo. Porque ás veces, ser música e muller xa é, en si, un acto político e de rebeldía, sobre todo en certos estilos de música. Doutra banda, entristeceume moito decatarme do pouco que sei, que sabemos, sobre este legado. Sobre mulleres tan sobresaíntes. A lectura deste libro foi para min unha raiola de luz asombrosa. Ferreñas e Rock and Roll leva detrás un vasto e meticuloso traballo de documentación. Ademais, é moi ameno na lectura. Cada artista ten un resumo da súa biografía, nada aburrida, no que se conta o máis destacábel desde un punto de vista moi humano. Deixádevos levar e mergulládevos neste Ferreñas e Rock and Roll! "Dobre invisibilidade das mulleres, porque ao patriarcado de escenario, nesta parte do mundo, sumouse a propia marxinación que sufriu a música que se fai en galego na propia Galiza. Entón chegou Laura a nos traer tanta luz".


Summary: Dous poemas en galego e un debuxo a cores con elementos de grande significado na súa obra como o arco da vella ou a mazá son parte do acervo que Álvaro Cunqueiro agochou nunha trabe da casa na que viviu en Mondoñedo que Sermos Galiza publica no seu número 102. O especialista César Morán valora o alcance do achado.

Canda estes papeis con escritos poéticos, lastimados polo paso do tempo, atópanse outros textos literarios, cartas, borradores de conferencias e escritos doutrinais e documentos orgánicos do Partido Galeguista. Sermos Galiza desempoeira agora eses poemas inéditos manuscritos que comparten estética coa súa obra creativa dos anos trinta, dun Cunqueiro aínda mozo, "arredista" e comprometido co país, do que dan conta os outros papeis que poden ser chave para explicar as razóns de que a carpeta estivera até agora agochada. César Morán, experto na obra de Cunqueiro, confirma a autoría e o carácter inédito dos poemas e valora como "espléndidos" algúns dos versos agora descubertos. -Podemos confirmar que estes documentos de Cunqueiro son inéditos? Para min son e confirmeino tamén con outros amigos cunqueiriáns. O autor ten cantidade de artigos, algúns aínda non recolectados e, de repente, incrustaba un poema nun deles. Admito que, en último caso, puidera existir esa posibilidade mais, tampouco están na revista Galiza que el dirixiu nos anos trinta. -Que elementos identifican a súa autoría? Teñen a mesma estética que os poemas de Mar ao Norde do 32 e Poemas do si e non do 33. A propia letra é a del. Apréciase a presenza de Manuel Antonio mesmo no emprego de certas palabras. Ao meu ver, o poema que comeza "Cada día chegamos máis lonxe" é de grande intensidade. Hai palabras, a presenza reiterativa de "ela" como suxeito ou a técnica de versos longos, cortados por outros máis breves que están en Poemas do si e non. Fálase de influencia de Lorca, mais aquí está tamén Alberti, para el o gran poeta surrealista. Nótase tamén un pesimismo intenso que emana da melancolía e da saudade dun tempo ido, xa presente nos poemas de preguerra aínda que se manifeste máis en libros posteriores como Dona do corpo delgado u Herba aquí e acolá. Chámanme a atención algúns versos espléndidos que amais de conectar con esa época son preludio da posterior, por exemplo, a imaxe de "comezar a morrer" ou a insistencia na palabra "pozos". Son poemas da época paralela e Poemas do si e non, mais na liña surrealista que Mar ao Norde, aínda que todo estea escrito en moi pouco tempo. -Como interpreta que aparezan na trabe dunha construción anexa á casa na que viviu? Descoñezo a razón mais pode ser que non fose polos poemas, senón pola documentación política que había na mesma carpeta, algunha do Partido Galeguista. Sendo de Cunqueiro, todo o que apareza é interesante. -Que significa esa documentación na traxectoria ideolóxica de Cunqueiro? Non vin esa documentación, mais nesa época Cunqueiro era non só galeguista senón que simpatizaba cos arredistas, por si a palabra independentista é demasiado forte. Cunqueiro tivo un medo atroz cando viu que os seus amigos ou eran asasinados ou se tiñan que exiliar. Debeu agarrar pánico. Posibelmente non fose un home valente e tivo certas actuacións das que non ficou orgulloso e mesmo condicionaron certas temáticas da súa obra. A idea de dúbida, do medo ou ocultar o fardel que levas dentro están na súa escrita. Ese Cunqueiro da parte do réxime existe, mais dura poucos anos porque desde a metade dos corenta, cando ven de Madrid, chega fracasado e reclúese en Mondoñedo ao ser defenestrado polos mesmos que o uparan. A partir de aí é cando comeza a escribir o mellor da súa obra. -Que opinión lle merece o debuxo, con elementos moi presentes na súa obra? Para min o máis importante de todos os elementos é o arco da vella, que forma parte do léxico que el emprega nos seus libros. O aspecto xeométrico ten a ver coa concepción cubista pola que está moi influenciado. Cunqueiro debuxaba moito, mesmo ten un autorretrato coa cabeza na man. Neste caso chámanme a atención as cores do arco da vella como elemento léxico, formaría parte do léxico vangardista do autor. En canto ás mazás, o escritor dicía que non podía escribir sen elas e tiña a casa de Vigo chea de mazás, que tiñan que ser de Mondoñedo, e laranxas, mesmo ciscadas polo chan. Entra tamén dentro da súa concepción surrealista, mestura do carácter galego e o seu propio. Non é casual que a mazá apareza no vértice dun triángulo, atravesando o arco da vella. Toda a información sobre este achado -para alén dos proprios poemas e do debuxo inéditos- tela ao teu dispor no número 102 de Sermos Galiza, xa disponíbel nos quiosques e na nosa loxa.


Summary: É a cantidade que o Concello de Santiago solicitou á Rede Feminista e ao Cineclube en concepto de taxas, en virtude da nova ordenanza municipal que regula a ocupación e uso da vía pública e que aínda non está en vigor. Aprobarase esta quinta feira.

Dúas organizacións sen ánimo de lucro de Compostela, Rede Feminista Galega e Cineclube, tramaban o cartaz para un ciclo de cine feminista ao ar libre. E toparon co Concello. Cando foron solicitar os correspondentes permisos coñeceron de primeira man a nova ordenanza de ocupación e uso da vía pública que aínda non entrou en vigor --aprobarase esta quinta, día 31 de maio-- mais que o Goberno que encabeza Ángel Curras comezou a aplicar xa a título informativo, e en virtude da cal estes dous colectivos deben achegar ás arcas municipais a cantidade de 400 euros. Será finalmente a metade o que deban pagar, ao seren estas actividades completamente de balde para o público asistente e non procurar, por tanto, ningún beneficio á organización. De botarmos unha ollada ao texto da normativa con présa non é doado encontrar as taxas que cómpre aboar polo uso da vía pública, e que terán que achegar tamén os puntos de descarga de vehículos eléctricos, os caixeiros automáticos e as mesas informativas. Os artigos en que aparecen previstas son o 109 e seguintes, ao final da norma que sairá adiante nesta semana e que vén actualizar a vixente até o de agora, de 1998. Segundo alertaron desde diversos colectivos sociais e a oposición no propio Concello, a ordenanza municipal pode vulnerar nalgúns puntos o dereito á liberdade de expresión da cidadanía. Prevé multas de até 3.000 euros se non se aboaren as taxas correspondentes, e equipara para os efectos de tramitación e taxas a colocación dunha mesa informativa, un acto cultural e a colocación das barracas das festas.


Summary: O último, este domingo, ao norte de Viveiro.

O Instituto Xeográfico Nacional (IXN) rexistrou este domingo un terremoto de magnitude 3,3 na escala de Richter, o sétimo con epicentro no Mar Cantábrico notificado desde a madrugada da sexta feira, cando se produciu o primeiro, de 4,4 graos. En concreto, o sismo produciuse ás 9,47 horas ao norte de Viveiro (comarca da Mariña), a escasas millas do rexistrado a sexta feira. Ademais, é o segundo máis forte do últimos tres días. Ao longo da fin de semana fóronse rexistrando outros cinco terremotos máis pequenos que oscilaron entre os 2,2 e os 2,7 graos de magnitude Richter. O máis forte de todos eles, o de 4,4 ás 4:32 horas da madrugada da sexta, sentiuse en decenas de concellos galegos do norte, aínda que en ningún deixou incidencias destacábeis. Ao longo da fin de semana fóronse rexistrando outros cinco terremotos máis pequenos que oscilaron entre os 2,2 e os 2,7 graos de magnitude Richter. Foi o maior terremoto sentido na Galiza desde 1997, cando tivera lugar en Triacastela, cunha magnitude de 5,1. Aquel fora ao fío da medianoite do 21 de maio, producíndose de modo practicamente consecutivo un sismo de 4,1 graos e outro posterior de 5,1. Rexistráranse danos materiais en numerosos inmóbeis e réplicas importantes nos días posteriores. Lamentabelmente, unha persoa perdeu a vida a causa dun infarto O pasado 21 de maio rexistrárase o maior movemento de terra do ano, con epicentro en Laza e magnitude de 3,9 graos. Fora o máis forte dos máis de 50 sismos sentidos durante eses días na comarca de Verín.


O Filipe naceu no 68. Tiñamos 9 anos cando os nosos pais foran cominados nas eleccións lexislativas do 77 a lexitimar a democracia con Bourbon. Ese ano empezabamos quinto de Educación General Básica. A mestra de cuarto, que xa lle aprendera castelán a miña irmá, nai e tías era vítima da represión que recibira o seu marido, tamén mestre, cando foi apartado da docencia. Daquela érache unha sorte solar dar cun mestre que non agochara a realidade lingüística e cultural de noso. Porén, ambos emocionamos coas palabras compunxidas de Arias Navarro na televisión. Disque, a diferencia dos nosos pais, os do 68 fomos criados en democracia. Non recibín a primeira palestra de lingua materna até segundo de bacharelato. No entanto, o principiño comezara a dominar o inglés e o francés no Colegio Santa María de los Rosales de Madrid. Malia o exilio portugués, non lembro un só día que o seu pai Xan Carlos se dirixira aos galegos na súa lingua. El Rei non o era de todos os españois. Os nenos non entenden ben o silencio ou a omisión das palabras-aloumiño que os reconfortan e lles dan de comer. Dende aquela non espero nada. Será por ese motivo que o cidadán 015 é prudente e quere reinar mentres eu teimo en esquecerme dos números do DNI procurando as palabras que me roubaron, por iso sempre falo de máis. A monarquía nunca tivo lexitimidade de seu. Só utilidade. Foi colocada polo franquismo e lexitimouse de cara a opinión pública a noite do 23F. Esa noite atopouse coa Historia. E gañouna na primeira volta A monarquía nunca tivo lexitimidade de seu. Só utilidade. Foi colocada polo franquismo e lexitimouse de cara a opinión pública a noite do 23F. Esa noite atopouse coa Historia. E gañouna na primeira volta. Até o punto que o necesario debate entre monarquía e república non se fixo na altura, cando tocaba. Malia a negra sombra que arrastra viviu un reinado ben confortábel até que esqueceu que a súa utilidade derivábase de disimular a súa inutilidade. Os vindeiros días, ratificará o recambio un sistema que xa non representa o mapa político español porque un dos motivos fulcrais é a tutela da unidade do estado fronte o proceso catalán. Perdida a maioría social, a debilidade e devoción monárquica do PSOE impedirá, mais unha vez, o debate sobre a república. A monarquía xustifica o recambio xeracional. Porén, quen pertencemos á mesma xeración do Filipe sabemos que aquela democracia non foi igual para todos, como desigual é agora A monarquía xustifica o recambio xeracional. Porén, quen pertencemos á mesma xeración do Filipe sabemos que aquela democracia non foi igual para todos, como desigual é agora; que o poder que tivo o pai non o terá ele e que calquera mudanza terá de producirse cando a cidadanía, pasados os días da entronización, recuperen o principio de realidade: a dimensión social da crise, o descrédito das institucións, o proceso catalán e a reedición da Galiza arredada. Que caste de achega poderá facer ás nosas vidas editar máis do mesmo? Non espero nada ou moi pouco no novo reinado. Porque quen quixeron a mudanza da Coroa son os que queren que nada mude. Nen rastro de vergoña. Unha vez Alexandre o Grande ao encontrarse con Dióxenes de Sinope preguntoulle o que podía facer por el, ao que o filósofo tamén coñecido como Dióxenes o Cínico, respondeu: "non me tires o que non me podes dar!" (variantes: "déixame ao meu sol", "non me fagas sombra»).


Summary: O SLG expón no Observatorio do Mercado do Leite que eses excedentes nunca deberían chegar ao mercado e que cómpre buscar vías alternativas.

A Comisión europea pretende liberar no mercado en decembro un continxente de 20.000 toneladas de leite en po, procedente das retiradas pola intervención pública. Unha medida que desde o Sindicato Labrego Galego xa anuncian que implicaría un novo afundimento dos prezos. A secretaria xeral do SLG, Isabel Vilalba, participou nunha nova xuntanza do Observatorio do Mercado do Leite (Milk Market Observatory-MMO), en Bruxelas, onde se deu a coñecer esta nova. "O mercado non está en condicións de recibir un continxente de execedentes de leite", mantén o SLG. De finalmente producirse, "remataría cos primeiros síntomas de recuperación da crise do sector lácteo e volvería a afundir os prezos". A Comisión Europea argumenta que a mellor época para liberar estes excedentes é entre outono e inverno, aproveitando a baixada estacional na produción pois en primavera ou en verán aumenta a produción de leite. Porén, sostén o Sindicato Labrego, eses excedentes nunca deberían chegar ao mercado, "cómpre buscar vías alternativas para a súa utilización que non inflúan no prezo do leite, como destinalo a alimentación animal". Isabel Vilalba puxo esta cuestión enriba da mesa na xuntanza mantida esta quinta feira entre a conselleira de Medio Rural, Ángeles Vázquez, e SLG, UUAA e XXAA. A secretaria xeral do SLG pediulle expresamente a Vázquez que Galiza se posicione en contra da liberación destes excedentes de leite en po, e que interceda diante da ministra de Agricultura, Isabel García Tejerina, para que faga outro tanto no Consello Ministerial de Agricultura da UE.


Summary: O sindicato teme que o anuncio da Xunta tras o adiamento das probas supoña non incrementar en 2021 todas as prazas de reposición e de necesidades estruturais.

A menos de dous meses de que se celebrasen e máis dun mes despois da declaración do estado de alarma pola crise do coronavirus, a Xunta anunciou o aprazamento das oposicións de docentes previstas para o 20 de xuño ao vindeiro ano, 2021. No anuncio e na posterior nota de prensa, a Consellería de Educación advertiu que a Xunta matería o prazo de inscrición, que se iniciaría en canto remate o estado de alarma, e sinalou o Executivo de Pedro Sánchez. "Ante os anuncios do Goberno central de posibles recortes, Carmen Pomar anunciou que blindará as prazas ofertadas para os actuais aspirantes activando as inscricións en canto se levante a suspensión dos prazos administrativos", di a Xunta. A Xunta anunciou que mantería o prazo de inscrición "ante os anuncios do Goberno central de posibles recortes" e a CIG di descoñecer eses anunciosNesta frase, e na ambigüidade do anuncio, hai tamén "letra pequena", como denuncia CIG-Ensino, sindicato maioritario na educación en Galicia, que pide que se "aclaren" varias cuestións tras o anuncio da Consellería, que teme que sexa unha "manobra" para non incrementar nas oposicións de 2021 todas as prazas de reposición de efectivos e de necesidades estruturais necesarias.Así, a CIG asegura que "descoñece" que se teña producido por parte do Goberno central ningún tipo de declaración sobre a aplicación de recortes no ensino público e insta a Xunta a indicarlle cales son e a comprometerse a non secundalos. "Sería toda unha novidade e conversión nunha administración, a de Feijóo, responsábel dos maiores recortes no ensino público e nos dereitos do profesorado", lembra.Respecto do mantemento do prazo de inscrición nas oposicións, a CIG advirte de que iso non é o que pode blindar a súa celebración en 2021, senón a propia Lei de emprego publico de Galicia e o Decreto de Oferta Público de Emprego, que aclaran que "a execución da oferta de emprego público débese desenvolver dentro do prazo improrrogable de tres anos, contado a partir do día seguinte ao da publicación daquela no correspondente diario oficial".Ademais, o sindicato adivrte de que non hai aínda "actuais aspirantes" xa que o prazo de inscrición aínda non se chegou a abrir, polo que a Consellería "debe modificar a orde da oposición ou publiciar unha nova na que se modifiquen os prazos" e, ademais, "deben negociala previamente na Mesa Sectorial". A CIG teme que o mantemento das prazas sexa unha "manobra" da Xunta para non incrementar en 2021 todas as prazas de reposición e de necesidades estruturaisA CIG "desconfía" da intención da Xunta e teme que "detrás desta manobra se agoche a decisión de non incrementar nas oposicións de 2021 todas as prazas de reposición de efectivos e de necesidades estruturais necesarias". "É fundamental que se recolla nunha orde publicada no DOG a decisión de manter a repartición actual de prazas por especialidades e que a estas se lle engadan as necesarias do curso que vén", di o sindicato, que cre que "só se existe unha garantía por parte da Xunta de que a oferta pública de emprego do 2021 se vai acumular á do 2020 e se celebrarán conxuntamente pode ser unha medida válida a anunciada pola Consellaría", Con todo, considera a CIG que "o máis práctico" é que haxa "un único prazo de matrícula no 2021 e unha única orde de convocatoria, tamén no 2021, na que se recollan todas as prazas de 2020 exactamente nas mesmas condicións nas que se ofertaron".


Summary: O portavoz nacional do BNG pide que se abandone "a estratexia de declaracións cínicas" e amosou a súa esperanza de que na convocatoria de IpU e o Encontro "todos aposten nunha candidatura de unidade".

"O que resulta cansino son os discursos baleiros". Con esta frase respondeu o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, ás declaracións feitas na fin de semana por Martiño Noriega, alcalde de Compostela e co-portavoz de Anova, cando dixo nunha entrevista na Cadea Ser que "empeza a resultar bastante cansino todo o proceso destes meses nos que o BNG fai chamamento á unidade popular, pero no fondo pon 25 condicións para chegar á unidade popular". A preguntas dos xornalistas, Vence dixo que as declaracións baleiras "e cínicas non axudan a sentar as bases para unha candidatura unitaria galega", unha candidatura que si cre que se pode lograr. Por iso, dixo, o BNG vai asistir ao acto convocado por Iniciativa pola Unión e o Encontro cidadán por unha marea galega. "Nós imos ir e queremos que asistan todos. Iremos aí coa mellor vontade e toda a disposición para sumar. Sumar para ter grupo parlamentar propio", manifestou. 40 propostas O portavoz nacional fixo estas declaracións na presentación da postura do BNG sobre o debate do estado da nación que decorre esta semana no Parlamento. Xavier Vence considera que o debate "será o balanzo dun fracaso, da falta de proxecto de Feijóo que deixa un país esnaquizado. É o final de todo un ciclo de recortes, en benestar, en servizos públicos e sociais, cos sectores produtivos desmantelados, un ciclo de declive económico e demográfico", sintetizou Vence, quen avanzou que o BNG, após facer unha diagnose "realista" da situación, presentará 40 propostas de resolución para "un proxecto de país". Vence quixo deixar claro que o BNG fará un relato real da situación de Galiza fronte "á propaganda" que afirmou despregará Feijóo na súa intervención para agochar a realidade dun país "que se desfai a cachos como consecuencia das políticas nefastas do PP ao longo destes anos".


Summary: O 112 recibiu 63 alertas por diferentes incidencias vencelladas ás adversas condicións climatolóxicas.

A Galiza viviu unha noite marcada polos efectos dunha borrasca que xa se deixou notar durante a tarde da terza feira, pero que bateu con forza no país entrada a madrugada desta cuarta, cando se rexistraron máis de mil raios, fortes precipitacións, saraiba e ventos de máis 100 quilómetros por hora. En consecuencia, entre a medianoite e as 8 horas, a central do 112 recibiu un total de 63 avisos por incidencias, malia que ningunha delas era de gravidade. A maioría, até 32, foron alertas por caída de árbores e pólas en estradas, con especial incidencia nas provincias da Coruña e Pontevedra, onde 28 das 53 incidencias xestionadas polo 112 durante a madrugada estiveron asociadas con obstáculos nas vías de comunicación. Pola súa parte, en Ourense houbo seis incidentes, dos cales catro foron por caídas de árbores, protagonistas de tres das catro alertas xestionadas pola central de emerxencias na provincia de Lugo. O furacán 'Danielle' chegaría á Galiza, aínda que convertido en borrasca, apuntan os meteorólogos Todo iso nunha madrugada de tormentas na que, entre as 00 e as 9.30 horas, caeron na Galiza un total de 1.159 raios, concentrados na metade oeste do país e que se deixaron notar especialmente entre as 4 e as 6 horas. Así o rexistran os medidores de Meteogalicia, que sitúan Santa Comba como o punto máis húmido das últimas horas ao recoller 66,8 litros por metro cadrado, 13 máis que o seguinte na lista, Entrimo (53,9 l/m2), e case o dobre que en Zas (39,8 l/m2). Aliás, os ventos superaron os 100 kilómetors por hora en varios puntos da Galiza. O valor máximo rexistrouse en Lardeira (Carballeda de Valdeorras), ás 5.30 horas da madrugada, con 128 quilómetros por hora. Nas estacións de Meteogalicia situadas por baixo dos 900 metros de altitude, pasáronse os 100 quilómetros hora en Oia, con 106,5; Viveiro, con 106,4, e Vimianzo, con 102,3 km/h.


Summary: Na única tenda que a multinacional ten en Galiza traballan por volta de 50 persoas, todas contratadas por 30h. Pasarán a cobrar 400 euros mensais, cando o umbral da pobreza fixa o salario mínimo nos 625. Malia a crise, a empresa, que tamén lles suprime o seguro médico, incrementou beneficios en 60 millóns

O xigante da venda de artigos electrónicos e culturais Fnac vén de anunciar que recortará nun 15% os salarios d@s 2.400 operari@s que traballan nas 24 tendas que posúe en todo o Estado. A da Coruña, única fincada na Galiza, dá emprego a por volta de 50 persoas. Para alén da rebaixa nos soldos, tamén lles retirará o seguro médico, "único beneficio social de que goza o cadro de persoal", segundo denuncia Francisco Castro, sindicalista de UGT e voceiro do comité de empresa. Explica Castro en declaracións a Sermos Galiza que o cadro de persoal do Fnac-A Coruña irá á folga indefinida a partir do día 25 co obxectivo de que a empresa recúe, pois a "drástica" redución de beneficios en que se escudan "non existe". Non manexan datos de Galiza pois sinala que "a información que nos chega desde a empresa está bastante manipulada" e que "mudaron as cifras declaradas desde que presentaron o ERE". Con todo, o certo é que a transnacional non deixou de gañar cartos nin un só exercicio desde o estalo da crise capitalista. Desde 2008 até hoxe incrementou o seu haber en máis de 60 millóns de euros. "Fnac-España e Fnac-Portugal son as tendas que máis ingresos reportan", acrecenta o sindicalista, cifrando aqueles no 25% do total. O procedemento aberto para recortar nos seus dereitos laborais é, ao entender do representante d@s traballador@s da Coruña, "abusivo, innecesario e inxustificado". Castro achácao á saída a bolsa da empresa. A reforma laboral aprobada polo PP deixa vía libre para continuar con este plan, que vén sumarse ao despedimento de 214 traballador@s practicado en 2012. Na tenda fincada na cidade herculina foron catro as persoas despedidas e os seus postos non se cubriron. Daquela retiráronlles xa o plus por traballar os domingos e intentaron retirarlles tamén o seguro médico, canda os descontos para empregad@s. "Antes sempre comprabamos no Fnac e o montante de beneficios que correspondían a compras de traballadores era importante. Agora sáenos mellor mercar fóra", explica Castro. As negociacións emprendidas coa empresa salvaron o seguro médico. Iso si, mudando de compañía "sen previo aviso e para outra que lles sae moito máis barata". Así as cousas, o ERE que prepara Fnac suporá unha redución da xornada laboral nun 12%, coa conseguinde rebaixa nos salarios, que se aplicará durante todo o ano agás entre o 7 de decembro e o 7 de xaneiro, polos evidentes beneficios que reportan estes festexos. Aliás, o soldo total anual reducirase nun 3%. "Xa non se fan contratos a xornada completa porque din que non lles compensan", recalca Francisco Castro. Na Coruña, practicamente tod@s @s traballador@s están contratad@s por 30h. Dos 600 euros que cobraban pasarán a cobrar 400 euros. Castro conclúe: "o umbral da pobreza estabelece que o soldo mínimo está nos 625 euros".


Summary: Se xogas na casa co líder, vas perdendo no minuto 54 —case no primeiro chut á túa portería— e aínda por cima te expulsan un xogador —o teu mellor puñal en ataque—, daquela acabas vivindo o empate final como unha vitoria.

Non xogou mal o Deportivo co Málaga, o rácano líder da categoría, un combo que conseguiu empoleirarse ao liderado con apenas 10 goles a favor e, eis a chave, só 3 en contra nos primeiros 8 capítulos do campionato. A escadra riazoreña tivo posesión e tivo ocasións de gol, malfadadamente unha moi clara desbaldida por Quique González no minuto 4, após unha incursión fulgurante por banda dereita do sempre faiscante David Simón. O Málaga fixo o remake dos choques protagonizados esta temporada en Riazor por Sporting e Granada, os outros ilustres visitantes. Apostou no 0-0 de entrada e especulou con algún golpe de fortuna. O que non tiveron asturianos nen nazaríes si que o gozaron os malacitanos, que se puxeron por diante no taboleiro de marcas co típico gol parvo —un barullo diante de Dani Giménez, unha bola rebotada— que a bancada branquiazul se afixo a receber en pasadas campañas. Co gol en contra non perdeu o oremus a equipa treinada por Natxo González e esa é a confirmación dunha moi boa noticia: a diferenza de pasados exercicios, este Dépor acredita en si propio e nas súas opcións: os goles parvos non o afunden ás primeiras de cambio. Destarte, o combo coruñés incrementou a súa produción ofensiva e nunha excelente combinación entre Saúl e Bergantiños, por banda esquerda, tivo orixe o gol de Carlos Fernández, cheo de astucia e de calidade técnica no seu axustado disparo ao pau largo da portería defendida por un Munir que estivo moi inspirado durante todo o xogo. O punta andaluz medra a ollos vistos e xa é unha referencia incontornábel na vangarda deportivista. Todo estaba servido para a reviravolta no taboleiro de marcas, até que unha chilena destemida de Quique González, fogoso na procura do gol, se saldou coa súa expulsión, ao golpear na cabeza dun zagueiro malacitano. Xa con 10 futebolistas só no campo, o Dépor traballou para manter o empate. Un deses puntos con inequívoco aroma a vitoria. Visto en perspectiva, e tendo en conta que o Dépor xogou 5 choques fóra e só 3 na casa, a colleita até agora non é má: a equipa viaxa comodamente no furgón do play off de ascenso, a só 2 puntos do Granada, neste momento dono da segunda praza que dá pasaporte directo á Primeira División. RC Deportivo: Dani Giménez, David Simón, Domingos Duarte, Pablo Marí, Saúl, Didier Moreno (Edu Expósito, min. 71), Álex Bergantiños, Krohn-Dehli, Carles Gil (Christian Santos, min. 63), Carlos Fernández (Bóveda, min. 90) e Quique. Málaga CF: Munir, Iván Rodríguez, Luis Hernández, Pau, Ricca, Juanpi (Pacheco, min. 46), N'Diaye, Adrián, Ontiveros (Hicham, min. 72), Harper (Héctor Hernández, min. 87) e Blanco Leschuk. Goles: 0-1 N'Diaye (min. 54); 1-1 Carlos Fernández (min. 76). Árbitro: Díaz de Mera (c. castellano-manchego). Expulsou con vermella directa a Quique (min. 78). Cartóns amarelos a Juanpi (min. 29), Harper (min. 40), Ontiveros (min. 69), Iván Rodríguez (min. 72) e Adrián (min. 80). Incidencias: partido correspondente á 8ª jornada de LaLiga 1|2|3 no Estadio ABANCA-RIAZOR ante 18.362 espectadoras/es.


Summary: Os nacionalistas tamén solicitan a devolución ao ámbito público do Pazo de Meirás A Fundación Nacional Francisco Franco emitiu un comunicado no que afirma que "Franco non fusilou ninguén" e que entre as funcións da entidade está a defensa de "vítimas" da Fronte Popular e fala dun "xenocidio de católicos".

O BNG presentou unha declaración institucional e unha proposición non de lei na que demanda ao Parlamento e á Xunta que se posicionen en relación co Pazo de Meirás, instándoos a pedir a súa "devolución" ao ámbito público e declarando tanto a familia Franco como a Fundación Francisco Franco "non gratos" en Galiza. "É o mínimo que se pode pedir", asegurou. O deputado nacionalista Luís Bará reclamou que sexa o Parlamento de Galiza quen lidere un "chamamento a todas as institucións" para que se adhiran á plataforma creada "en prol da devolución do pazo". O BNG insta o Parlamento e Xunta a apoiar a declaración aprobada polo Concello de Sada pedindo xestionar desde o ámbito municipal as visitas a este espazo, así como que "se impida a entrada da Fundación Francisco Franco neste enclave". "Xenocidio de católicos" A Fundación Nacional Francisco Franco emitiu un comunicado no que afirma que "Franco non fusilou ninguén" e que entre as funcións da entidade está a defensa de "vítimas" da Fronte Popular ao tempo que fala dun "xenocidio de católicos". A Fundación criticou as peticións de ilegalización da entidade e asegura que o ditador "ofreceu aos caídos da Fronte Popular a maior dignidade que estaba na súa man", a de "durmir o soño eterno baixo a cruz do Val dos Caídos".


Summary: O Legado de Tibu é un reto consistente en bañarse en auga fria e desafiar outras tres persoas a facelo. Naceu nos Estados Unidos por motivos benéficos, chegou a Galicia a través dun mozo emigrado en Suíza e xa enganchou milleiros de persoas na Costa da Morte, entre eles os alcaldes de Vimianzo, Muxía e Fisterra. Núñez Feijoo está nomeado. Mollarase?

Se es da Costa da Morte, todo isto xa o sabes, pero dende hai unhas semanas unha moda domina as redes sociais: o Legado de Tibu. Un reto consistente en bañarse en auga fria e desafiar outras tres persoas a facelo, persoas que, no caso de non mollarse nun prazo de 48 horas, teñen que convidar a xantar. O meme naceu hai un tempo en Missouri, nos Estados Unidos, con fins benéficos, para recadar cartos para un neno enfermo de cancro. O reto chegou a Weinfelden, en Suiza, onde vive e traballa un enxeñeiro de Camariñas, Damián Pereira, un de tantos mozos e mozas da Costa da Morte emigrados fóra da súa comarca e de Galicia. Damián, que adoita xogar ao fútbol coa camisola de Puyol (alcumado Tiburón), polo que é coñecido por Tibu, mollouse e retou a tres amigos de Xaviña (Camariñas). O reto, coñecido xa como o Legado de Tibu, xa estaba na Costa da Morte. Dende entón, espallouse polas redes sociais a unha velocidade espectacular, de forma viral e exponencial, de xeito que hoxe se cadra é difícil atopar na Costa da Morte quen non foi convidado a facelo. Creouse mesmo un grupo no Facebook, que xa supera amplamente os mil membros, nos que moita xente vai publicando vídeos que serven de proba do reto realizado, e nos que queda constancia das persoas nomeadas. Hai xa centos de vídeos, moitos en praias e portos da Costa da Morte, tamén en Riazor e Samil ou no lago artificial das Pontes, pero así mesmo en ríos, lavadoiros, na bañeira da casa ou nun xardín, a golpe de mangueira. A pasada semana o reto chegou ao mundo da política. O alcalde de Vimianzo, Manuel Antelo, foi o primeiro nomeado. E cumpriu o reto o sábado 17, Día das Letras, como quedou constancia neste vídeo publicado por La Voz de Galicia. "A min nomeoume xente nova de Vimianzo, a través do Facebook" -comenta Antelo- "Fun o primeiro alcalde ao que nomearon, e en certa maneira rompín esa barreira da formalidade do mundo político e institucional". "Aproveitei que coincidía coa convocatoria dun pleno extraordinario no Concello, no que o PP pretendía retirarme o soldo, e por iso nomeei a tres hostaleiros locais, a ver se así cando menos me convidaban a comer", explica entre risas. Outros políticos tamén aceptaron o reto, coma o rexedor de Muxía, Félix Porto. E tamén o fixo o ex-alcalde de Cee, Ramón Vigo. Vigo, ademais, apuntou alto nas súas nominacións, cargadas de intención. Este luns propuxo que se mollasen a actual rexedora, Zaira Rodríguez (que chegou á alcaldía cunha moción de censura que desaloxou a Vigo), ao alcalde de Fistera, José Manuel Traba (que prometeu que o cumpriría), e tamén ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo. Tamén están nomeados os alcaldes de Dumbría, José Manuel Pequeño, de Camariñas, Manuel Valeriano Alonso, de Zas, Manuel Muíño, ou de Laxe, Antón Carracedo. "Serve para afianzar a identidade da Costa da Morte na xente nova, para tecer lazos e para reivindicar o feito de ser de aquí. Creo que isto explica por que se estendeu tan rápido na comarca" Manuel Antelo celebra o "simpático" da idea, e destaca que "tamén serve para afianzar a identidade da Costa da Morte na xente nova, para tecer lazos e para reivindicar o feito de ser de aquí. Creo que isto explica por que se estendeu tan rápido na comarca". Subliña, ademais, que "está participando xente que segue vivindo aquí, pero tamén moitos que están emigrados, traballando fóra". "A xente necesita verse, atoparse e este xogo serviu para isto", conclúe. Damián Pereira, o iniciador de todo isto, avisa que en agosto estará de vacacións por Camariñas e xa propuxo, a través de Radio Voz, facer unha quedada nalgunha das praias da Costa da Morte, unha mollada colectiva entre todas as persoas que gravaron algún vídeo ou que cumpriron co reto. Unha idea á que tamén se apunta Manuel Antelo, e que de seguro que servirá para afianzar eses lazos e esa identidade comarcal que reivindicaba o alcalde de Vimianzo.