Summary: Aplica un axuste de máis do 20% en 21 centros, que agora ven en perigo o seu funcionamento diario e a calidade do ensino. A Consellería de Educación acláralles que aqueles onde máis se aforrou sofren agora os "reaxustes".

A Consellería de Educación castiga o aforro e recorta a partida destinada a gastos de funcionamento dos centros de ensino de Secundaria. En case catro de cada dez institutos, centros de FP e centros públicos integrados de Galicia o axuste supera o 9%, tal e como adiantou a CIG-Ensino nun estudo. Son 123 dos 334 (un 36,8% do total) e froito dunha decisión que chegou por sorpresa a moitos destes colexios, que ven como este novo e elevado recorte dificulta o seu día a día e volve pór en perigo a calidade da súa ensinanza. O recorte en gastos de funcionamento supera o 20% en 21 centros e o 15% en 42 Tan sorprendente foi o tamaño do axuste que houbo directores de centros que o pasado venres, ao recibir a comunicación da transferencia reducida desta partida, puxéronse en contacto coa Consellería de Educación para advertir do que supoñían un erro. Non era tal. O recorte foi masivo e en 21 centros superou o 20%, chegando nalgúns casos a un descenso do 55% e ata do 73% en centros como os de Navia de Suarna ou Carballeda de Valdeorras. En 42 centros o axuste supera o 15%. A Consellería explícalle aos centros que sufrirán máis recortes canto máis tivesen aforrado no seu orzamento A explicación dada pola Consellería a algúns dos directores indignados polo axuste foi aínda máis sorprendente. Todos os centros que teñan aforrado máis dun 33% do seu orzamento sufrirán un maior recorte na partida de gastos de funcionamento e que será aínda máis grande canto máis presuposto tivesen aforrado. Ese é o caso do CPI Doutor Daniel Monje, de Navia de Suarna, que viu como a partida pasou dos 36.498 euros do curso pasado aos 16.486 deste 2012-13. É o premio a ser un dos centros con maior remanente, segundo lle explicou a Administración. A Consellería recoñece "un pequeno reaxuste" nas partidas destinadas a gastos correntes e explica que os centros educativos "poderán utilizar os remanentes do 2012", cantidades que nalgúns casos "son dunha contía igual ou superior ao do propio orzamento dos centros para o 2013". "Este reaxuste, que afecta a un 30% dos centros públicos, realizouse tendo en conta a realidade e as necesidades específicas de cada centro, polo que nalgúns caso obsérvanse baixadas e noutros subidas do orzamento", explica nun comunicado. Non están tanto de acordo os afectados. "Pensei que era un erro na transcrición, que en lugar dun tres puxeran un un na cifra final, pero non era así", explica Dolores Vázquez, directora do centro de Navia de Suarna, que dispón agora de 20.000 euros menos para gastos de funcionamento, o que supón un descenso de case o 55%. Terá menos cartos para financiar excursións, actividades extraescolares, a calefacción, amaño de infraestruturas, material... "Este ano non teremos problemas económicos neste aspecto, pero si os haberá si nos seguen recortando; o noso problema principal é a falta de profesores porque temos catro en Primaria e seguramente para o vindeiro curso teñamos tres", quéixase a responsable. "Non valoran o esforzo que fixemos; aínda por riba de aforrar, recórtannos máis", explica a directora dun centro de Navia Porque este novo recorte únese á ampliación do copago nos comedores escolares, á redución do profesorado ou á diminución orzamentaria da Consellería de Educación, polo que pon en serias dificultades o funcionamento diario de moitos centros. "Estamos na alta montaña lucense e só en calefacción xa se nos van 10.000 euros", insiste Dolores Vázquez, que pode "entender" un pequeno axuste, pero non que se lle recorte tanto, "precisamente a quen foi capaz de aforrar mantendo a calidade educativa e de servizos no centro". "Nin valoran nin teñen en conta o esforzo que fixemos, pero tampouco parecen ter en conta que podemos ter momentos de dificultade; aínda por riba de aforrar, recórtannos máis", insiste. Ao axuste global na partida para gastos correntes hai que unirlle o incremento no importe da luz, a auga, o transporte ou o material Xa no ano 2012, a partida destinada ao gasto de funcionamento destes centros foi de 31,1 millóns de euros fronte aos 28,3 deste ano 2013. A este decrecemento do 9% respecto do ano 2012 habería que lle engadir o incremento dos prezos dos gastos que os centros teñen que facer fronte con esta partida, pois a calefacción, a luz, a auga, gastos de departamentos, material ou trasporte para actividades complementarias sufriron un notable incremento. "É unha vergonza porque afecta gravemente a calidade do ensino e o funcionamento do centro", quéixanse en Malpica "Con eses cartos pagamos o mantemento dos ascensores, a calefacción, as alarmas, a caldeira, os taboleiros dixitais, un programa informático... Pero agora hai arranxos dalguha infraestrutura que se cadra non poderemos facer", asegura Teresa Berdía, directora do IES Urbano Lugrís de Malpica, que sufriu un recorte de case o 28% na partida, uns 13.000 euros menos. Ela, ao contrario que a súa compañeira de Navia, non recibiu aínda explicación ningunha por parte da Consellería. "E iso que mando carta de protesta por cada recorte que nos fan", lembra. "É unha vergonza e claro que afecta gravemente ao funcionamento e á calidade da escola; non imos poder facer todas as actividades que desexamos", recoñece Berdía, que recorda tamén que os centros afastados das grandes áreas urbanas teñen que, por exemplo, contar coa axuda dos pais para sufragar excursións ou visitas culturais a algún museo das urbes. "Pero hai moitas familias en paro ou cobrando unha axuda mínima; o 40% dos pais sofren unha situación precaria e achegada ao limiar da pobreza, así que non lles podemos exixir que paguen estas cousas", quéixase, mentres segue esperando unha explicación por parte da Consellería. "Hai moitas familias en situación precaria que non poderán colaborar para sufragar excursións ou visitas culturais" Ademais, hai centros aos que aínda incrementando o número de alumnado redúceselles a partida destinada a gastos de funcionamento para este ano. A merma de cartos destinada a este concepto, tal e como explica a CIG, reduce a dotación de recursos en relación aos centros concertados. Un novo golpe ao ensino público.


Summary: A opción de concorrer ás eleccións europeas integrados na candidatura que Izquierda Unida vai promover a nível estatal colleita até 380 dos votos emitidos pol@s 791 participantes no referendo. Con 369 ficou a segunda opción, mentres que @s partidari@s de non concorrer foron unicamente 37, segundo informou a propia organización.

Opción 1: integrarse na candidatura promovida por Izquierda Unida a nível estatal. Foi a escolla que a militancia de Anova-Irmandade Nacionalista realizou este domingo nun referendo que resolveu a incógnita de con quen concorrería a formación soberanista ás eleccións europeas. Esta posibilidade, a mesma que defendeu Xosé Manuel Beiras, colleitou un total de 380 votos emitidos polas 791 persoas que tomaron parte da votación, o 72,44% da militancia chamada ás urnas, segundo os dados facilitados pola propia organización. Por detrás, mais tan só a 11 votos de diferenza, quedou a Opción 2, que pasaba por que Anova conformase unha coligación con forzas políticas nacionalistas de esquerda das nacións sen estado e/ou plataformas cívico-políticas da esquerda rupturista. Do referendo tomaron parte 791 persoas, o 72,44% da militancia, segundo o dado facilitado por Anova Así as cousas: finalizado o escrutinio das por volta de 40 mesas colocadas en todo o País, os dados son os que seguen: 380 votos para a primeira opción; 369 votos para a segunda opción; 37 votos para a terceira opción --non concorrer aos comicios europeos--; 3 votos en branco e 2 votos nulos. Por comarcas, os maiores índices de participación rexistráronse en Vigo, onde votaron 101 persoas e venceu a primeira opción con 58 papeletas riscadas ao seu favor. A opción escollida recibiu o 48% dos votos, representando menos da metade da organización; a opción 2 ten o 46,6% dos votos e a opción 3, o 4,6% Até 80 persoas votaron na Coruña, onde venceu a segunda das opcións con 46 votos; a mesma opción que se impuxo en comarcas máis pequenas como na Limia (15 votos de 18) e no Val Miñor (45 votos de 64). En Compostela e Ourense a meirande parte d@s eleitor@s decantáronse por concorrer na listaxe de IU con 40 votos na primeira comarca e 34 na segunda, respectivamente. Na mesa colocada en Teo, concello gobernado por Martiño Noriega, quen manifestou publicamente a súa preferencia pola candidatura da esquerda federal española, foi esa a opción que arrasou nas votacións: 39 votos dos 41 emitidos. A participación variou moito segundo as comarcas, sendo moi baixa en Ferrolterra, a primeira comarca da cal tivo dados Sermos Galiza, pois só votaron 31 persoas. Tampouco foi notoria en Compostela, contabilizándose 61 papeletas. En que se traducen os resultados deste referendo? A consulta á militancia que Anova-Irmandade Nacionalista decidiu emprender evidenciou que a organización que lidera Xosé Manuel Beiras está dividida en dúas metades e que ambas as dúas contan practicamente co mesmo peso político. Así o sinalan as papeletas riscadas: o 48% en prol da candidatura da esquerda federal e case o 47% en prol dunha candidatura que, a priori, carrexaría unha maior autonomía para a organización soberanista, como forza galega con capacidade para mudar a compaña da coligación en que se integra dependendo do proceso eleitoral que afronte. O pronunciamento público de Xosé Manuel Beiras xogou un papel decisivo nos resultados. Cando todo facía presaxiar que o líder de Anova ficaría do lado dos seus próximos, nomeadamente Luis Eyré 'Palleiro' e Mario López Rico, o histórico nacionalista deu un xiro de temón e posicionouse do lado do sector crítico que lidera Noriega, o alcalde de Teo. As dificultades para non se saír do espazo nacionalista chegan agora, cando a listaxe que incluirá @s candidat@s de Anova terá que ser ratificada, en último termo, polos órganos federais de IU en Madrid.


Summary: Unha páxina web permite a todo aquel que así o desexe fornecerse de deseños e cartelaría para facer a súa propia campaña contra Núñez Feijóo denunciando incumprimentos e mentiras do PP neste mandato.

Descarga e difunde como actualización, no século XXI e na Galiza, do agit-prop. Unha páxina web, http://botamolos.wordpress.com/, está a revolucionar as redes en plena campaña electoral coa base no DIY (Do it Yourself, faino ti propi@) do primeiro hardcore. Cunha estética limpa, directa e atractiva, e coa mensaxe clara de que este 21-O "hai que votar para botalos", a web ofrece gratuitamente unha serie de cartaces que se poden descargar para a súa difusión polo medio que máis lle preste ou interese á ou ao usuari@. "Non hai regras prestablecidas. A nosa imaxinación é a arma mais forte", sinalan nesta páxina con material gráfico. "Facede uso del do xeito que prefirades, tanto as imaxes como os textos deste blog están cedidos ao dominio público", indican os promotores da idea. "Non hai regras prestablecidas. A nosa imaxinación é a arma mais forte", sinalan nesta páxina con material gráfico Impacto visual e reflexión Até o de agora levan varios cartaces deseñados. Denuncia e ironía entrelázanse en boa parte deles, na procura do impacto visual e a reflexión. No chamamento á cidadanía que os promotores da web inclúen, apuntan que "o 21 de outubro temos unha cita coas urnas. Segundo a maioría das enquisas publicados até o de agora, o PP está moi perto de revalidar a súa maioría absoluta. De seguro que a maioría de nós pensamos que non é esaxerado considerar este escenario como un auténtico suicidio colectivo". "Unha maioría absoluta do PP sería un auténtico suicidio colectivo" De aí que, proseguen, "son tantos os motivos para botalos que parece incríbel que alguén pense en ficar na casa o 21-O. Como medida preventiva, daquí ao domingo imos recordar aos nosos familiares, amig@s, veciñ@s, compañeir@s do choio, xente no bar, etc. Desde aquí deixámosvos unha pequena axuda a xeito de cartaz. Se vos presta podédelo pegar onde mellor vos pareza: no voso muro de facebook, na uni, no choio, no bar, na biblioteca… Canta mais xente recorde mellor!". Revolta nas redes contra Feijóo Desde que comezou a campaña, xurdiron varias webs que fan o papel de denunciar e dar a coñecer aquelas novas relacionadas con Feijóo candidato e Feijóo presidente que un lector non pode atopar nos grandes medios de comunicación. Desde Feijoo2012 a Galicia Primeiro, o abano de rexistros que empregan estas páxinas é amplo, desde a retranca e a ironía até as denuncias documentadas e argumentadas.


Summary: O Partido Demócrata presenta a solicitude formal contra o presidente estadounidense co fin de inhabilitalo e impedir que se volva presentar a unhas eleccións.

O Partido Demócrata presentou onte a solicitude formal de apertura de xuízo político ou impeachment contra o presidente estadounidense, Donald Trump, por un único artigo de "incitación á insurrección" despois do seu apoio ás mobilizacións que culminaron co asalto ao Capitolio no 6 de xaneiro. Os prazos impedirían destituílo antes do 20 de xaneiro, día da toma de posesión de Joe Biden, mais si permitirían inhabilitalo para exercer cargos públicos e volverse presentar como candidato nunha eleccións. Os membros demócratas da Cámara de Representantes David Cicilline, Ted Lieu e Jamie Raskin subscriben a solicitude de apertura do proceso de destitución contra Trump por "incitar premeditadamente á violencia contra o Goberno dos Estados Unidos". A moción para a tramitación de urxencia da solicitude foi recorrida polos republicanos, mais o proceso de xuízo político contra Trump está xa formalmente aberto. O texto presentado sostén que Donald Trump repetiu afirmacións falsas sobre a súa suposta vitoria nos comicios presidenciais do 3 de novembro, arengou os seus seguidores nun discurso retransmitido o propio 6 de xaneiro e presionou o secretario de Estado de Georgia para mudar o resultado electoral. "Con todo iso, o presidente Trump puxo en grave perigo a seguridade de Estados Unidos e as súas institucións de Goberno", sinala a resolución, á que tivo acceso anticipado a cadea CNN. 25ª emenda Ademais, entre hoxe e mañá está previsto que a Comisión do Regulamento da Cámara de Representantes se reúna para estabelecer un marco de debate sobre a posíbel activación da 25ª emenda da Constitución. Neste caso, son o vicepresidente e os membros do Goberno os que iniciarían o proceso de destitución.


Summary: Calvine Coolidge foi o último mandatario en pisar a illa, en 1928.

Desde que se iniciara o desxeo das relacións entre os EUA e Cuba, após máis de medio século da imposición por parte do goberno estadounidense do bloqueo económico, comercial e financeiro, diversas foron as medidas adoptadas por ambos os dous países no camiño por normalizar as súas relacións políticas e diplomáticas. O mantemento do bloqueo e a ocupación de Guantánamo continúan a ser puntos de discordia entre os dous territorios Neste senso, os EUA retiraron definitivamente Cuba da listaxe de países 'promotores do terrorismo internacional', aliás, foron re-abertas senllas embaixadas en Washington e La Habana para alén da liberación de presos políticos cubanos apresados en Miami. No eido económico volverán a desenvolverse de maneira regular voos comerciais entre ambos os dous territorios e mesmo empresas estadounidenses poderán volver a instalarse na illa, de maneira limitada inicialmente. No marco deste novo contexto o presidente dos EUA, Barack Obama, viaxará a Cuba no mes de marzo. Farao os días 21 e 22 segundo comunicou a Casa Branca. O seu obxectivo, sinalou através da rede social Twitter o propio Obama, para "promover o progreso e os esforzos que poden mellorar a vida do pobo cubano" e para lle amosar "directamente" ao goberno liderado por Raúl Castro as "diferenzas" que, di, partillan co executivo. Só Jimmy Carter viaxou a Cuba en dúas ocasións mais a nivel persoal, non oficialmente A viaxe constitúe un fito histórico. Ningún presidente dos EUA visitou a illa de maneira oficial desde 1928. Unicamente Jimmy Carter viaxou á illa en dúas ocasións, 2002 e 2011. Ora ben, a nivel persoal. O último mandatario ianqui en pisar Cuba foi Calvine Coolidge cando o territorio aínda era considerado parte do 'patio traseiro' dos EUA, sendo presidente Gerardo Machado. Malia as aproximacións entre os dous territorios continúan riba da mesa dúas cuestións fundamentais na normalización das relacións entre Cuba e os EUA. Dunha banda o mantemento do bloqueo cuxo levantamento depende en última instancia do Congreso e doutra, a devolución a Cuba do territorio de Guantánamo ocupado na actualidade polo exército estadounidense e no que se atopa, para alén da base militar, unha das cadeas máis opacas do mundo, denunciada internacionalmente por casos de tortura e vulneración dos dereitos fundamentais das persoas apresadas nela.


Summary: Fracaso Tropical significou unha inflexión no traxecto dos Resentidos. O cuarto elepé da banda máis importante do rock galego introduciu influencias latinas, facilitou a irrupción do rap e despregou lírica brillante e crítica sobre migracións. Fai 30 anos da súa publicación. Eis un extracto da peza publicada no número 319 de Sermos Galiza.

En 1987, Os Resentidos atravesaban unha etapa complicada. O ano anterior excederan toda expectativa e mesmo rebentaran as pistas das salas de baile. Fixera un sol de carallo e a presión era elevada. Música doméstica, o seu terceiro disco, non cumpriu co que agardaban. Nin a nivel comercial nin, confesa Antón Reixa, a nivel artístico. A consigna foi a retirada. Aos cuarteis de inverno na Galiza. Un ano despois, e reducidos a trío, a banda fundamental do rock galego publicaba unha das súas obras máis frondosas: o inesgotábel Fracaso Tropical. "Era un momento complexo, si", admite Reixa (Vigo, 1957), vocalista e escritor do grupo, a Sermos Galiza, "condesámonos en trío, con Alberto Torrado [baixo] e Xavier Debesa [guitarra], e viñemos gravar a Galiza por primeira vez". Antes fixérano en Madrid. Agora, o estudio estaba a 500 metros do local de ensaio. "Tomámoslle a medida á nosa repercusión e traballamos de xeito case introspectivo", engade. O resultado, nove cancións que ampliaban o seu campo de batalla a extensións case heréticas. Non por acaso Os Resentidos foron un proxecto post punk e no post punk todo estaba permitido. "Tiñamos certa obsesión por asumir as músicas latinas", lembra Reixa, "e comezabamos a albiscar a importancia do rap". Con esa daquela inaudita maneira de recitar, Galicia Sitio Distinto (2ª parte) pechaba o elepé e axiña se erixiría nun dos seus himnos de combate: "así che nos vai a coruña lugo ourense e pontevedra / nambia palestina nicaragua e guatemala". Polo medio, Songoro Cosongo en homenaxe a Nicolás Guillén ou ese sabrosón Tumbao. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 319 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O vindeiro domingo, 30 de xaneiro, están convocadas na Galiza senllas mobilizacións en contra do novo texto aprobado polo Executivo estatal.

A ministra de Política Territorial e portavoz do Goberno estatal, Isabel Rodríguez, lembrou esta terza feira que a reforma laboral "está vixente", debido a que xa se publicou no Boletín Oficial do Estado (BOE) a finais de decembro de 2021, e insistiu en que o Executivo só valora o escenario da súa convalidación no Congreso. "O Goberno defende o apoio ao acordo na súa integridade porque é un acordo importante. Estamos a falar da convalidación dunha norma que está vixente. A expectativa do Goberno non é outra que valorar un escenario de convalidación efectiva deste acordo", dixo Rodríguez, na rolda de prensa posterior ao Consello de Ministras. A ministra portavoz respondeu así a preguntas dos medios sobre o apoio de Ciudadanos á convalidación no Congreso, unha decisión que provocou asperezas dentro da coalición de Goberno. Unidas Podemos resístese a aceptar ese apoio e segue a procurar o visto e prace dos seus socios prioritarios, PNV, ERC, BNG e EH Bildu, a pesar das reticencias destes. O grupo socialista, pola súa parte, non fecha a porta á formación de Inés Arrimadas, aínda que Rodríguez evitou pronunciarse de forma expresa a esta posibilidade e centrouse en subliñar que non prevé outro escenario que a convalidación do acordo "nos termos nos que se fechou en decembro entre o Goberno, os sindicatos e a patronal". Rodríguez engadiu que é "tan importante" esta norma que se preguntou como é posíbel que algún grupo parlamentario poida dicir que non "a que algúns traballadores de subcontratas poidan percibir 12.000 euros anuais máis de salario" ou dicir que non a que "30% dos empregados con contratos temporais pasen a ter un indefinido". O acordo cos axentes sociais alcanzouse o pasado 23 de decembro e o Consello de Ministras aprobouno o 28 dese mes. A nova norma apareceu publicada no BOE o 30 de decembro e entrou en vigor un día despois. O Goberno estatal espera agora a súa tramitación parlamentaria, á procura de apoios suficientes. Mobilizacións contra a reforma laboral este domingo A CIG vén de convocar concentracións en diferentes vilas e cidades do país o vindeiro domingo, 30 de xaneiro, para protestar contra unha reforma lexislativa que, asegura o sindicato maoritario na Galiza, "non recupera os dereitos perdidos pola clase traballadora coas mudanzas do Goberno estatal en 2010 e 2012". De forma paralela está chamada a se mobilizar a cidadanía catalá e vasca, con diferentes mobilizacións convocadas tamén nestes países.


Summary: A Xunta de Galiza ignora a educación sexual nas aulas, unha materia chave para combater as violencias machistas. A información que reciben as adolescentes depende da vontade e do compromiso dos centros e do profesorado. Analizamos algunhas propostas para a súa abordaxe.

O primeiro paso para que as rapazas se formen en educación sexual é desaprender. Chis Oliveira, catedrática de Filosofía e autora de diferentes libros sobre educación sexual con perspectiva de xénero, teno claro: "temos que repensar o sexo e darnos permiso a vivirmos o desexo propio, non o desexo colonizado pola cultura machista". Segundo unha enquisa da Sociedade Española de Contracepción (SEC), do ano 2019, a idade media da primeira relación sexual sitúase nos 15,7 anos entre a mocidade con idades entre os 16 e os 18 anos. A idade media para iniciarse no porno é de 11. Existe un termo para denominar a primeira xeración que chega ao porno antes que á súa sexualidade: 'pornonativos'. O imaxinario sexual está formado a partir da pornografía. Isolda Comesaña, de 18 anos, integrante do grupo de alumnado Comando Igualdade, asegura que "as adolescentes resolvemos as nosas dúbidas sexuais en internet", pero advirte de que os contidos que achegan os buscadores son pornográficos. A maioría do porno que se distribúe na rede, e consome a mocidade, é un porno que perpetúa os roles de xénero, e amosa relacións violentas que moitas veces non se basean no consentimento. O preocupante é que estes comportamentos "están sendo asumidos, normalizados e reproducidos" entre a xente máis nova, segundo observa Isolda. Onde debe comezar a educación sexual? Malia as recomendacións da Unesco e as esixencias de ONG como Save the Children, que reclamou unha materia obrigatoria de educación afectivo-sexual perante o récord de vítimas e de denuncias de maltrato e violencia machista, a sexualidade está esquecida no currículo educativo. Non existe ningunha materia, nin en primaria nin en secundaria, sobre educación sexual. A profesora Chis Oliveira asegura que, por mor deste baleiro no currículo, "estamos educando na desigualdade". A formación nos centros educativos redúcese a obradoiros e charlas que as directivas ou ANPA reclaman de maneira voluntario. Segundo apuntan as expertas, "poden ser útiles mais son insuficientes". A 'transversalidade' recollida no currículo, explica Oliveira, "queda nunha declaración de intencións". Ademais, o profesorado non ten a formación necesaria e os avultados programas de cada materia non teñen espazo nin tempo para introducir esta temática. A información íntegra pode consultala na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: Profesionais da Atención Primaria denuncian a tardanza da Consellaría de Sanidade en achegarlles o novo protocolo de vixilancia Covid. A estratexia fíxose pública a semana pasada, mais o persoal sanitario aínda non dispón dos detalles para poder aplicala.

Desde hoxe, a Galiza asume a nova estratexia de vixilancia e control do coronavirus após superar a "fase aguda" da pandemia. O novo protocolo deuse a coñecer a semana pasada. Tamén a data na que entraría en fucionamento. Mais nas primeiras horas deste 28 de marzo, profesionais de Atención Primaria advirten que aínda non dispoñen do documento oficial da Consellaría de Sanidade para informar os seus pacientes dos detalles do novo procedemento. Sen noticias concretas da nova estratexia polas canles oficiais, o persoal sanitario mantén en vigor o protocolo anterior, que aínda recomenda o estudo de casos e contactos para o conxunto da poboación e non só entre aqueles casos confirmados que estean relacionados con ámbitos ou grupos vulnerábeis. Na práctica, o inicio da "etapa de transición" en canto á "vixilancia e control" da Covid, anunciada a semana pasada pola Dirección Xeral de Saúde Pública atrásase até a recepción dos protocolos en todos os centros de saúde da Galiza. Seguimento Covid Chegado o momento, en todo o territorio, como no resto do estado inicarase unha nova vixilancia centrada especialmente nos ámbitos vulnerábeis: centros sanitarios asistenciais; centros sociosanitarios —residencias de maiores, centros de día e de discapacidade— e centros con persoas institucionalizadas —centros penais—. En concreto, a Galiza centrará a súa especial vixilancia nesta nova estratexia nas persoas maiores de 60 anos, no grupo de xente con condicións de alto risco —grupo 7 da estratexia de vacinación que inclúe os inmunodeprimidos— e as embarazadas. A Galiza é o único territorio do Estado que mantén restricións pola Covid A directora xeral de Saúde Pública, Carmen Durán puntualizou que só as persoas deses tres grupos —maiores de 60, embarazadas e inmunodeprimidos— se someterán á proba de confirmación da Covid en caso de ter síntomas. Ademais, o estudo de contactos de casos de Covid incluirá persoas relacionadas con eses grupos vulnerábeis, como as que residen ou acoden como usuarias frecuentes ou están ingresadas nun ámbito vulnerábel; que traballen na atención directa a persoas nun ámbito de vulnerabilidade e traballadores que prestan apoio e coidados a outras vulnerábeis, como o persoal de axuda no fogar. Casos sospeitosos O novo protocolo estabelece como caso sospeitoso a persoa con clínica compatíbel ou con resultado positivo nun test de autodiagnose, para quen se recomenda extremar as precaucións até pasados os 10 días do inicio dos síntomas, ficar no domicilio até que melloren os síntomas, usar máscara e manter a distancia de seguridade, evitar contacto con persoas vulnerábeis ou acudir a ámbitos vulnerábeis, reducir as interaccións sociais, lavar as mans con frecuencia e informar os seus contactos estreitos.


Summary: Xosé Luís Franco Grande ofreceu este luns unha conferencia no Ateneo de Santiago titulada Repensar Galicia en Europa, na que reivindicou o federalismo como solución máis axeitada para a inserción de Galicia en España e no continente.

"A unidade europea sempre camiñou cara adiante, aínda que agora pareza paralizada. É imparable, non ten volta, cada vez será máis potente. O problema é que hoxe os líderes non son europeístas, teñen visións curtopracistas e non superaron a súa preocupación polas súas respectivas políticas nacionais". 24 horas despois da celebración das eleccións ao Parlamento europeo, Xosé Luís Franco Grande ofreceu unha conferencia en Compostela baixo o título de Repensar Galicia en Europa. A súa intervención, no marco do ciclo de relatorios organizados polo Ateneo de Santiago, centrouse nunha apaixonada defensa do federalismo como fórmula máis axeitada para a estruturación política de Europa e de España. "A realidade española, complexa, reclama unha solución federal", salientou Franco Grande foi presentado por Pancho Candela, que destacou a "oportunidade" da charla, despois do proceso electoral vivido nas últimas semanas, e por Víctor Freixanes, director da Editorial Galaxia, onde o autor publicou recentemente a complicación de ensaios Outra política para outros tempos. Freixanes destacou a Franco Grande como un "exemplo de compromiso con Galicia" e como un pensador "heterodoxo e libre". Tamén sinalou a necesidade de escoitalo, mesmo para aquelas persoas que se atopan en posicións distintas "pois neste país é unha práctica moi habitual ignorar ou ningunear aqueles discursos que están na heterodoxia ou que non están na corrente do grupiño ao que pertencemos". "Aínda seguimos construíndo unha sociedade por parroquias, e nin escoitamos aos que non están na nosa parroquia ou na nosa relixión, porque vivimos a política como relixión, e esa é outra proba de premodernidade", concluíu. Franco Grande destacou que "o federalismo é o futuro de Europa", pois "a federación é a forma política máis acaida para encaixar nela a unidade europea e para respectar as minorías" Este luns no Ateneo falouse sobre todo de federalismo, "unha vella idea soñada tamén polos pais da CEE", lembrou Freixanes, "o federalismo como solidariedade, como espazo común, que recoñece as identidades pero se fundamenta na alianzas e nas lealdades, non como territorios isolados, sospeitando sempre do veciños, senón que espazos que na confianza son capaces de ceder para avanzar xuntos". De igual xeito, Franco Grande destacou que "o federalismo é o futuro de Europa", pois "a federación é a forma política máis acaida para encaixar nela a unidade europea e para respectar as minorías. A esencia do federalismo está no respecto ás minorías". "O problema é que hoxe os líderes non son europeístas, teñen visións curtopracistas e non superaron a súa preocupación polas súas respectivas políticas nacionais" Para Franco Grande, "a unidade europea sempre camiñou cara adiante, aínda que agora pareza paralizada. É imparable, non ten volta, cada vez será máis potente". E opina que "o problema é que hoxe os líderes non son europeístas, teñen visións curtopracistas e non superaron a súa preocupación polas súas respectivas políticas nacionais, como se demostrou na campaña feita por Arias Cañete ou Valenciano, na que se falou sobre todo de cuestións internas". Así mesmo, botou en falta unha maior conciencia da importancia do Parlamento Europeo e doutros organismos da UE: "A nosa vida vai estar marcada polas competencias sobre as que decide o Parlamento, que incrementou en moito o seu poder nos últimos tempos". Franco Grande cre que "os atrancos para o desenvolvemento da UE proveñen dos propios Estado, que se negan a ceder soberanía ante as institucións europeas. Pero cédena sen problema e cambian a Consitución nunha noite cando o impón a señora Merkel". "As nacións soberanas do pasado deixaron de ser o marco nos que se resolven os problemas" O autor lembrou que o federalismo está na base na construción europea, presente nos escritos dos seus impulsores, como Jean Monnet, que "xa recolleu que o mundo estaba inmerso nun proceso de cesión de soberanía por parte dos Estados-Nación. As nacións soberanas do pasado deixaron de ser o marco nos que se resolven os problemas". Para Franco Grande é evidente "o fracaso do centralismo liberal" en Europa, pois "a centralización é a preparación para o despotismo". E, de igual xeito, pola cada vez maior interdependencia no mundo "está totalmente superado o nacionalismo, que deu lugar ao principio das nacionalidades e que identifica Estado e Nación". Explica que "coa crise do nacionalismo refírome unicamente á crise da organización xuridico-política do Estado, non digo que estean superadas as reivindicacións dos movementos políticos nacionalistas. Hai que poñer ao día conceptos coma o de autodeterminación, hoxe en día non se autodetermina nin Alemaña. Tamén conceptos coma o de nación ou soberanía". Franco Grande defendeu o federalismo froito dun pacto "firme, de carácter duradeiro, e un pacto entre iguais" que "implica a participación directa dos estados federados" e no que todas as competencias que non sexa explicitamente atribuídas aos Estado Federal, corresponderán aos estados federados, "ao contrario do que suceden no estado autonómico español". Só ficarían no Estado federal as competencias de política exterior, moeda e exército. Isto evitaría ademais as "tentacións centralizadoras que impiden o desenvolvemento dos pobos, tanto na súa política educativa, defensa das linguas propias ou na política económica máis axeitada para cada territorio". Opina que en España "non hai cultura federal", pero "tampouco había cultura autonómica e foise creando nos últimos trinta anos" Opina que en España "non hai cultura federal", pero "tampouco había cultura autonómica e foise creando nos últimos trinta anos". E para acadar este obxectivo cre que é precisa "unha política de longo alcance, unha política de futuro, con pedagoxía", pois "o federalismo é unha política de valores, require a implicación da sociedade". "A realidade española, complexa, reclama unha solución federal que aúne a diversidade e a unión", concluíu, nun pacto que "debe ser libre, pois a soberanía das partes é o que dá valor ao conxunto".


Summary: António Costa ve o Eixo "consolidado como um dos grandes motores de desenvolvimento" e mostra dunha Europa "aberta para o mundo". "Chamou especialmente a atención a ausencia de representantes da Xunta", di a entidade que agrupa os concellos de Galicia e o norte de Portugal

A mediados de maio o presidente da Xunta asumiu, no nome do Goberno galego, a presidencia rotatoria da Comunidade de Traballo Galiza-Norte de Portugal, o organismo transfronteirizo que pasaba a mans galegas ás portas da Cimeira Ibérica, pero tamén do terceiro Congreso do Eixo Atlántico, o organismo que agrupa 38 entidades locais das dúas beiras da raia, entre elas as principais cidades. No ano do seu vinte e cinco aniversario o organismo convocou para este xoves e venres en Braga "unha sorte de estados xerais da Eurorrexión" coa vista posta no futuro das contornas urbanas e fíxoo nun simbólico encontro ao que o Goberno de Portugal lle outorgou especial relevancia. Non en van, a clausura do congreso foi presidida polo primeiro ministro, António Costa, mentres que por parte do Goberno galego non existiu representación ningunha. Costa, que este venres tamén inaugurou un centro tecnolóxico na cidade bracarense, "saudou" o vixésimo quinto aniversario do Eixo, ente que ve "consolidado como um dos grandes motores de desenvolvimento dos dois países" e tamén como mostra da necesidade de apostar por unha Europa "aberta para o mundo". O Eixo Atlántico, salientou o mandatario socialista, é para o Goberno de Portugal un "eixo estratégico de cooperação" Costa foi o mandatario político de maior rango institucional nun acto de clausura no que, pola banda galega, participaron diversos representantes municipais, como os alcaldes e edís da Coruña, Lugo, Ourense, Santiago, Ribeira ou Lalín, así como o rexedor do Barco de Valdeorras, Alfredo García, na súa calidade de presidente da Federación Galega de Municipios e Provincias, e edís de diversos municipios. Aos actos do eixo acudiron, igualmente, o voceiro de En Marea, Luís Villares, o portavoz parlamentario do PSdeG, Xoaquín Fernández Leiceaga, entre outros. António Costa ve o Eixo "consolidado como um dos grandes motores de desenvolvimento" e mostra dunha Europa "aberta para o mundo" O acto institucional do Theatro Circo de Braga pechou, con aires de celebración, un encontro ao que asistiron uns 250 especialistas de diferentes ámbitos para abordar a Axenda Urbana -un dos relatores do proxecto foi o deputado do PPdeG Martín Fernández-, o primeiro documento transfronteirizo destas características, resaltan dende o Eixo. Trátase, explican de abordaren "pautas de funcionamento coordinado para o desenvolvemento da Eurorrexión nos vindeiros 20 anos" con liñas como o crecemento económico e o emprego nas cidades, a participación cidadá ou a sostibilidade ecolóxica. Aos actos acudiron diversos representantes de concellos galegos, así como os voceiros de En Marea e do PSdeG Para o alcalde de Braga e presidente do Eixo, Ricardo Río, "os sucessos do Eixo Atlántico serão os sucessos de todos", do que Alfredo García, no nome da Fegamp, definiu como "unha cidade con sete millóns de habitantes, a Eurorrexión". Esa "Europa das cidades e dos cidadáns" debe ser, para o secretario xeral da entidade, Xoán Vázquez Mao, unha das principais aspiracións do Eixo. No comunicado oficial co que pechou o seu terceiro congreso o Eixo Atlántico reflectiu que durante os dous días de traballos "chamou especialmente a atención a ausencia de representantes da Xunta de Galicia, que non participou no desenvolvemento dos debates nin no acto dos 25 anos", confirma. Este xoves a axenda pública do presidente incluíu unicamente a toma de posesión da nova presidenta do Consello Galego de Relacións Laborais, ás 10 da mañá en Santiago, se ben esta fin de semana inicia unha viaxe á China. O vicepresidente Alfonso Rueda -de cuxo departamento depende a dirección xeral de Relacións Exteriores-, inaugurou a festa da primavera do Páramo pola mañá e ás oito do serán tiña previsto participar nos actos do Día de Portugal na cidade de Ourense. "Chamou a atención a ausencia de representantes da Xunta", destaca o Eixo As celebracións dos primeiros 25 anos do Eixo Atlántico continúan este mesmo mes de xuño, tamén en Braga, coa celebración de Expocidades, unha feira de turismo de proximidade, e no mes de xullo en Lugo, Sarria e Monforte, sedes da duodécima edición dos Xogos do Eixo Atlántico. A sede do peche dos actos do 25º aniversario será A Coruña, tal e como confirmou o seu alcalde, Xulio Ferreiro, durante o congreso celebrado en Braga.


Summary: O historiador Adrián Presas acaba de presentar unha tese que estuda como a ditadura franquista creou as súas elites locais nas principais cidades galegas. Coa análise de 4.840 nomes, as conclusións negan que o réxime fose continuista co caciquismo de épocas anteriores. Ao contrario, creou as súas propias elites.

Cal é o obxectivo da súa tese? Nun primeiro momento era intentar solucionar unha idea que se viña transmitindo na historiografía a nivel estatal: a ditadura como continuidade doutros fenómenos anteriores, tales como o caciquismo ou o clientelismo. Nós observaramos, por outros traballos que se veñen realizando na facultade de Historia de Ourense, que no eido rural non era así. Por iso decidimos apostar en facer unha investigación de longo prazo para comprobar se iso se axustaba co discurso historiográfico e en principio non acontece. Cando menos no plano urbano, prodúcese unha ruptura con todo o anterior. A ditadura emprega un tipo de homes con pouca experiencia política, ou sen ningunha, profesionais liberais: avogados, catedráticos, farmacéuticos, notarios, rexistradores... Xente que podía ter de seu unha atribución económica para ocupar eses cargos municipais, porque non se cobraban. Preferíanos a eles, mais tamén había persoas con experiencia política, os que eran definidos como "católicos", "ferviente patriota", "muy leal al movimiento nacional", xente conservadora que xa exercera con anterioridade cargos municipais. A ditadura emprega un tipo de homes con pouca experiencia política, ou sen ningunha, profesionais liberais: avogados, catedráticos, farmacéuticos, notarios, rexistradores... Por que se escolle o período entre 1917 e 1951? Porque precisamente en 1917 é cando se produce a Revolución Rusa, cuxo éxito provocou nas elites conservadoras un cambio espectacular porque supuxo que, por primeira vez, aqueles a quen estas tiñan medo accedesen ao poder. Hai un cambio na mentalidade da cultura conservadora, que por exemplo en España se manifesta co maurismo —unha postura un chisco máis radical e reaccionaria. Nese momento de 1917 as elites comezan a adaptar o que virá a ser despois a II Guerra Mundial, os nacementos dos totalitarismos, sexa fascismo, sexa nazismo ou sexa o franquismo. Ese é o momento de orixe de todo isto. Recollendo todos eses nomes e comprobando como se renovan ou como van desaparecendo ao longo do tempo, conseguimos estabelecer eses enlaces de continuidade e descontinuidade que nos permiten trazar unha liña ao longo de todas as elites. Habería outros momentos de discontinuidade? Na ditadura franquista, o momento clave é a partir do 39, cando xa o franquismo gaña a guerra e comeza a desenvolver posicións normativas O outro momento de cambio é a ditadura de Primo de Rivera, que pasa a vasoira a todos, limpando por completo as elites anteriores. Na II República tamén se produce, aínda que o nivel de limpeza e de cambio é menor. Na ditadura franquista, o momento clave é a partir do 39, cando xa o franquismo gaña a guerra e comeza a desenvolver posicións normativas e a ter máis claro cal é o seu modelo de home para os cargos de alcalde, concelleiro ou presidente da deputación. Daquela comeza a verse unha adaptación das elites dun xeito moito máis claro. Os resultados deste traballo abren algunha vía de investigación futura, como estendelo ao eido rural? E tamén facer estudos máis detallados sobre cal é a natureza do franquismo, a natureza política da ditadura, e superar eses vellos debates sobre se se trata dunha ditadura fascista, fascistizada, totalitaria ou autoritaria. Si, esa é unha das vías que se pode abrir. O estudo cara ao rural xa demostra, en lugares como Ourense, onde está estudado, que ao haber menos xente e menos onde escoller, a continuidade respecto a outras tradicións anteriores do caciquismo, da ditadura de Primo de Rivera ou mesmo da I República, vaise manifestar moito máis que no caso das cidades. Tamén se abren outras liñas de investigación no ámbito das cidades, por exemplo, para coñecer que tipo de elites, de maneira moito máis clara, en Santiago, en Ferrol ou en Lugo. E sobre todo, a investigación podería levarse de cara ao futuro, a partir de 1951, cando xa se estabelece a democracia orgánica, mal chamada democracia do franquismo. Sería interesante estudar como a partir de aí se comezan a seleccionar doutra maneira, se continúan ou se non continúan, cal é o grao de renovación e cal o de discontinuidade. Iso é o que se podería traballar a partir de aí. E tamén facer estudos máis detallados sobre cal é a natureza do franquismo, a natureza política da ditadura, e superar eses vellos debates sobre se se trata dunha ditadura fascista, fascistizada, totalitaria ou autoritaria. A miña motivación tamén era crear unhas bases para poder continualo cara ao futuro, levalo ao momento no que a ditadura de verdade se asenta —a partir dos anos 50— e comeza a ter un modelo máis definido do que quere ser de maior


Advertiuno o sindicato SATSE e reitérao a Asociación Galega de Enfermaría Familiar e Comunitaria (Agefec). Nas principais organizacións que representan o persoal da enfermaría en Galicia tampouco gusta a reforma da Atención Primaria que promove a Xunta coa intención declarada de trazar un novo modelo para as vindeiras xeracións, pero tamén coa vontade de frear o conflito que, como noutros eidos da sanidade pública medra dende hai meses entre reclamacións de máis persoal e medios.A Asociación Galega de Enfermaría Familiar e Comunitaria advirte a Sanidade que, lonxe de aplacar o conflito, o seu bosquexo de reforma da Atención Primaria "está xerando crispación e agravándoo"Unha vez analizado o documento presentado pola Consellería, a AGEFEC resume a súa postura anunciando que vai presentar "unha emenda á totalidade" ao plan formulado polo departamento que dirixe Jesús Vázquez Almuíña. Vano facer, advirten, porque no caso de ser aplicado vai "supoñer un grave prexuízo para os intereses da cidadanía", pero tamén por pretender facer "retroceder a Atención Primaria a un sistema de ambulatorios da década dos 70 ou 80" do século pasado.Como advertiran outros colectivos, caso da Coordinadora Galega de Atención Primaria, a asociación que aglutina o persoal da Enfermaría Familiar e Comunitaria coida que Sanidade non logrou con este documento preliminar un dos principais obxectivos que perseguía, aplacar o conflito. Ben ao contrario. "Está xerando un grave malestar e crispación nos enfermeiros e enfermeiras de Atención Primaria, agravando de xeito considerable o conflito" polo que consideran unha marcha atrás no tempo."Pódese concluír -explican- que a maior parte das propostas para o novo modelo" presentadas polo persoal de enfermaría á Consellería "non foron incluídas", lamentan ante o que ven como "un menosprezo e falta de consideración polo traballo realizado", tendo en conta que "formulamos propostas de mellora para os istema, non de beneficio individual". "O que Sanidade vende como novas competencias non son tales, senón competencias que a enfermaría tivo e que eran exercidas polos profesionais médicos"Neste sentido, resaltan que "a única petición de remuneración económica que se solicitou foi a compensación xusta para compensar a penosidade de realizar a atención domiciliaria no vehículo particular. E fixérono, afirman, polo "actual volume de atención no domicilio e o incremento que se prevé coa posta en marcha do plan galego de atención ás persoas en situación de cronicidade".Ademais, advirten de que un dos titulares lanzados pola Consellería para citar as novidades da reforma realmente non o é tal, do seu punto de vista. "O que Sanidade vende como novas competencias non son tales", senón "competencias que os enfermeiros de Atención Primaria tiveron, que se recoñeceron e consolidaron formalmente coa especialidade de Enfermaría Familiar e Comunitaria". A "diferenza", subliñan, é que "estas competencias eran exercidas polos profesionais médicos", xa que "o sistema sanitario estaba enfocado a curar" e "agora débenas exercer os enfermeiros" porque o sistema "debe reorientarse a curar e coidar".Estes son para a AGEFEC motivos máis que dabondo para afirmar que o documento lanzado pola Xunta "debe ser mellorado na súa totalidade". Trátase, din, de "acadar unha Atención Primaria adecuada aos tempos e ás necesidades da nosa poboación" e por iso "esta Sociedade Científica presentará á Consellería as necesarias alegacións nun documento detallado e consensuado polo seu grupo de expertos".


Summary: O paro rexistrado baixa en 351 persoas no mes de Nadal e en case 4.000 persoas nos últimos doce meses.

Galicia conta con case 4.000 persoas paradas rexistradas menos que hai un ano e con 14.152 afiliados máis á Seguridade Social. Os datos interanuais, tras as cifras ofrecidas polo Ministerio de Traballo este venres, contrastan cos dun mes de decembro moito menos positivo para o mercado laboral galego. Galicia destruíu máis de 3.300 empregos durante o mes de decembro pero creou uns 14.000 en 2019No último mes do ano, o paro rexistrado baixou un chisco en Galicia (-0,21) e en 351 persoas, pero no mesmo período perdéronse 3.331 empregos ao descender nesa cantidade as persoas afiliadas á Seguridade Social. Galicia perdeu, xa que logo, máis de cen empregos cada día en decembro, quedando o número total de cotizantes en 1.020.259 e o de parados rexistrados en 165.308.O descenso do paro rexistrado no mes de Nadal é menor ao que se dá no conxunto do Estado (-1%) pero maior en termos interanuais (2,36% fronte ao 1,2%). E baixa en todas as provincias agás na de na Coruña. Ademais, a realidade é que o desemprego rexistrado aumenta en decembro en todos os sectores menos nos servizos, onde descende en máis de 1.500 persoas, e no colectivo sen emprego anterior. En canto á afiliación, o descenso é constante en Galicia desde o pasado mes de agosto, o que teima nos "preocupantes" datos dos que advirten os sindicatos. En canto aos contratos, asináronse un total de 77.798 no pasado mes, só o 4% deles indefinidos. Ademais, a contratación indefinida diminúe un 14 % no último mes, mentres que a temporal medra nun 3,6 %, o triplo que a media no Estado.Por outra banda, no mes de novembro cobraron algún tipo de prestación 91.735 persoas. Delas, 42.595 perciben unha prestación contributiva e o resto subsidios. Así, en Galicia hai 60.200 persoas demandantes de emprego, con experiencia laboral, que non reciben prestación ningunha.Desde a Xunta, a secretaria xeral de Emprego, Covadonga Toca, destaca que Galicia incrementa as afiliacións "por sexto ano consecutivo" e que "reduce o paro a niveis inferiores aos de 2008", ademais de "sumar dez meses superando o millón de cotizantes".


Summary: O secretario de Estado do goberno dos Estados Unidos, John Kerry, pronunciou na Habana un discurso no que salientou os esforzos do Executivo para tratar de lograr o levantamento do bloqueo. EUA pode demostrar que a súa proposta é seria e firme se non prorroga a Lei do Comercio co Inimigo.

"No somos ni enemigos ni rivales, somos vecinos". Na súa recente visita á Habana, en español, para evitar modificacións na tradución, John Kerry trasladoulle ao pobo cubano os esforzos que realiza en aras de acabar co bloqueo. Cuba ve nas palabras de Kerry certa esperanza de cara á non prorrogación da Lei do Comercio co Inimigo. Cómpre lembrar que en setembro de 2014, Barack Obama, presidente dos EUA, prorrogaba por un ano máis a Lei do Comercio co Inimigo, estendendo o bloqueo contra Cuba. A día de hoxe, Cuba é o único país para o que está vixente esta normativa, despois de que fora suspendida en 2008 para Corea do Norte. Anteriormente, a China ou o Vietnam tamén estiveron afectados por esta lei. En setembro, Obama terá a oportunidade de non prorrogar a citada lexislación até 2016. O Goberno cubano vería na parálise desta lei unha política real dos EUA consecuente na liña de mellorar as relacións con Cuba.


A aparente converxencia de todos os axentes políticos galeguistas e outros de decisión estatal nunha plataforma galega para as vindeiras eleccións xerais non agacha certas e importantes diferenzas de criterio. Mentres o BNG defende cinguir o acordo ás forzas e sectores cidadáns non integrados noutras estruturas estatais, Podemos ou EU, maila recoñecer a singularidade do espazo político galego, semellan querer supeditar a eventual converxencia galega a un lexítimo proxecto que transcendería Galicia. Galicia é plural e poliédrica na súa expresión política. Descoñecelo e pormos o piloto automático é un camiño seguro para o fracaso Velaí porque son precisas, para esta caste de procesos, grandes doses de intelixencia e xenerosidade. E porque é preciso o pulo cidadán, a forza da sociedade non encadrada en partidos políticos. Mais, tamén, a adhesión de ducias de alcaldes, receptores do claro plebiscito das urnas. Porque, canda o grande éxito da Marea Atlántica coruñesa, Compostela Aberta ou NósPobra, non podemos esquecer que Pontevedra, Ribadeo, Lalín, Carballo, Teo ou mesmo Narón optaron por decisións en clave de partido moi vencelladas á persoa ou á equipa gañadoras. Galicia é plural e poliédrica na súa expresión política. Descoñecelo e pormos o piloto automático é un camiño seguro para o fracaso. De certo que a converxencia cara ás estatais non pode caer no erro de excluír ás forzas e persoas que non se consideren nacionalistas ou galeguistas. Na Galicia actúan importantes axentes do cambio que arelan unha fonda remuda das estruturas institucionais e políticas estatais. Mais esa pertenza ou referencia non impide a converxencia, porque en moi grande parte son obxectivos partillados cos galeguistas: transparencia, participación cidadá, loita contra a corrupción ou o afortalamento do Estado do Benestar. O que si constituiría unha liña vermella nesta plataforma de converxencia é o seu centro de decisión na Galicia: decidirmos nós. O que esixe a formación dun grupo parlamentario de noso, independente de calquera outro Mais o que si constituiría unha liña vermella nesta plataforma de converxencia é o seu centro de decisión na Galicia: decidirmos nós. O que esixe a formación dun grupo parlamentario de noso, independente de calquera outro. Que non quitaría para colaborar con outras forzas estatais, vascas, catalás ou doutros territorios para acadarmos os obxectivos comúns nos eidos da rexeneración democrática, da afirmación dos servizos públicos e da reforma constitucional que amplíe e blinde o noso autogoberno, chave do noso benestar.


Summary: O Instituto de Estudos Ulloáns solicita á Xunta a declaración deste punto como Ben de Interese Cultural. Así mesmo, propón que algunha administración pública adquira o terreo para a realización de visitas didácticas ao lugar

O pasado mes de decembro o Instituto Xeográfico Nacional (IXN), dependente do Ministerio de Fomento, acreditou cun informe a localización exacta do centro de Galicia. Este punto, situado nas coordenadas 42º45'25,15" Norte e 7º54'38,99" Oeste, atópase no lugar de Nugallás, na parroquia de San Fiz de Amarante, no concello de Antas de Ulla (Lugo).O Instituto de Estudos Ulloáns propón que algunha administración pública adquira o terreo para asegurar a protección do lugar e a realización de visitas didácticas ao lugarO informe fora solicitado polo presidente do Instituto de Estudos Ulloáns, Francisco Pardo Teijeiro, que pedía que o IXN realizase unha medición exacta para pechar de vez o histórico debate sobre cal é o centro xeográfico de Galicia, un honor que durante décadas reclamaron para si distintas localidades, dende Lalín a Melide, pasando por Agolada ou Chantada.Agora o Instituto de Estudos Ulloáns (IEU) vén de solicitarlle oficialmente á Xunta a declaración deste lugar como Ben de Interese Cultural (BIC), na categoría de "paisaxe cultural". O IEU destaca que neste caso "estamos ante un lugar senlleiro, cuxas calidades culturais son únicas, sendo un elemento natural que require para a súa apreciación da intervención humana na construción de ciencias como as matemáticas ou a xeografía física". A entidade conclúe que "o Centro Xeográfico de Galicia constitúe un soporte material da súa identidade, porque fixa o punto no que os extremos do país son o máis equidistantes posibles".A entidade pide ademais a intervención das administracións públicas (nomeadamente da Xunta, da Deputación de Lugo e do Concello de Antas de Ulla) para garantir a "protección integral "do Centro Xeográfico de Galicia, propoñendo que algunha destas administracións adquira a parcela na que se sitúa este punto, un terreo clasificado como "solo rústico", polo que "o seu valor non é moi elevado", engade."O Centro Xeográfico de Galicia constitúe un soporte material da súa identidade, porque fixa o punto no que os extremos do país son o máis equidistantes posibles", destacaO Instituto de Estudos Ulloáns propón a realización de visitas didácticas ao lugar, nomeadamente por parte de centros de ensino, que permitirán "ensinar o valor do patrimonio cultural con explicacións de xeografía e matemáticas". Ademais, posibilitará "amosar o valor da paisaxe tradicional da Ulloa (e, á súa vez, de boa parte de Galicia) no que se refire á súa vexetación autóctona, ao minifundio, ao muros de pedra en seco e ao outros elementos diferenciadores", destaca."Poñémonos a disposicións das administracións para deseñar un lugar de referencia, de encontro para todos os galegos", conclúe a entidade.


Summary: Levan seis meses en terra e agora esixen que o presidente da Xunta se implique para que Mauritania modifique os termos do acordo que afecta a uns 400 mariñeiros da flota cefalopodeira.

Os mariñeiros que faenaban no caladoiro de Maurtania esixen ao presidente da Xunta que se implique no conflicto para que se modifiquen os termos do acordo que veta a flota glaega. Arredor de 400 mariñeiros de 21 pesqueiros están afectados desde hai seis meses polo peche do caladoiro de Mauritania após o acordo pesqueiro que o país africanos asinou coa UE.Convocan para o día 15 de febreiro unha gran movilización en Marín co fin de coincienciar da súa situación, a catro días de que, o 19, teña lugar a nova xuntanza da comisión mixta que negocia o pacto. Demandan, polo tanto, unha xuntanza previa co presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo co fin de que o goberno galego se implique na presión a Mauritania para que modifique os termos da negociación. Critican, tamén, a ausencia de representantes da Xunta este luns en Bruxelas no que se debatiu o tema nunha xornada que contou con presenza, pola contra, dunha representación canaria. Por Galiza, desprazáronse o responsábel de CIG-Mar, Xabier Aboi, xunto cun grupo de mariñeiros afectados, convidados pola eurodiputada do BNG, Ana Miranda. Aboi destacou que o debate parlamentario deixar á vista que a maior parte dos eurodeputados están en contra do acordo ademais de confirmar que a poboación de polbo na zona non está ameazada.Aboi volveu denunciar que o acordo recolle pagar a Mauritania 70 millóns de euros por 110 barcos cando o anterior permitía faenar a 170, moi desfavorábel en comparación co asinado con China cando a UE é un socio preferente do país africano.Concentración o día 15Os mariñeiros iniciarán de novo unha campaña de concienciación social para a que xa está fixada unha concentración na Alameda de Marín o día 15 de febreiro ás 20.00 horas, seis meses e medio depois do amarre da flota.


Summary: JxS e CUP votaron a favor do proceso constituínte catalán mentres que CQSP se posicionaba en contra, PSOE decidía non votar e PP e CS abandonaban a Cámara. Rajoy apresurouse a anunciar que levaría a decisión ao Constitucional.

O Parlament de Catalunya aprobou esta cuarta feira dar luz verde a iniciar un proceso constituínte catalán e encetar a "desconexión con España" no camiño unilateral cara a independencia. Unha decisión que se adoptou cos votos a favor de Junts pel Si e a CUP e os únicos votos en contra de Catalunya Si Que Es Pot (CSQP). O PSC negouse a votar esta cuestión e PP e Ciudadanos abandonaron a Cámara. O goberno español non perdeu un segundo e xa anunciou que levaría a decisión do Parlament ao Tribunal Constitucional. Non semella que iso preocupe moito a JxS e CUP, que votaron en conciencia as conclusións da Comisión do 'Procés Constituent' desobedecendo anteriores resolucións do TC. A deputada da CUP Gabriela Serra xa afirmou que "non temos medo".Na mesma liña, Neus Munté (conselleira de Presidencia) advertiu que "non toleraremos ameazas". A votación nesta cuarta feira supón, segundo o Tribunal Constitucional, un delito de desobediencia, tal e como ditou na resolución que anulaba a declaración independentista do 9 de novembro. Non houbo medo en JxS e a CUP, que solicitaron á presidenta do Parlament, Carme Forcarell, que alterarse a Orde do Día para debater as conclusións da comisión do proceso constituínte. Non sen debate subido de tono, o pleno aprobou debater as conclusións por 72 votos a favor (o independentismo) e 52 en contra. Unha vez presentadas e debatidas as conclusións, o informe foi aprobado por 72 votos a favor (JxS e CUP) e 11 en contra (Catalunya si que es Pot). PSC decidiu non votar e PP e CS abandonaron o hemiciclo. "CSQP, moita cagalera" Jordi Turull, portavoz do JxS, argumentou que votaban estas conclusións por se "deber ao pobo de Catalunya". Turull foi moi crítico co voto contratio de CSQP: "Moito puño erguido, moita camisola, moita pancarta, mais á hora da verdade, moita cagalera!" Anna Gabriel (CUP) defendeu que no Parlamento, coa decisión da desconexión, "estase a construír democracia" e criticou a CSQP pola súa decisión, acusándoos de "se escudar na legalidade imposta, herdeira da ditadura franquista". Joan Coscubiela, de CSQP, acusou os independentistas de impulsar "un proceso dirixista" e cualificou o vivido na Cámara de "estafa política". Coscubiela cargou contra a CUP acusándoa de procurar unha "coartada" para apoiar o president Carles Puigdemont na cuestión de confianza do 28 de setembro. Voces significativas da CUP, como David Fernández ou Quim Arrufat, responderon nas redes sociais reproducindo un dos puntos do programa de CSQP no que se falaba dun proceso constituínte propio para Catalunya, fundamentado na soberanía do pobo catalán e non subordinado a ningún outro. Arrufat mesmo cualificou a Coscubiela de "coche vasoira do rexime do 78".


Summary: Será este domingo (20 horas) no Auditorio do Pazo da Cultura coa posta en escena do espectáculo Oskara. Mais a oferta desta fin de semana non se esgota aí...

Sexta feira Os fíos do Querer Rois Auditorio Municipal 18.00h Concerto participativo para crianzas de 0 a 3 anos. Un agarimoso espectáculo musical a cargo de Cé Orquestra Pantasma, Sexta feira e sábado Interplay 2017 Carballo Pazo da Cultura e Forum Carballo Un festival de contidos dixitais que vai máis alá da ficción seriada (webseries), focando a cultura dixital e o patrimonio audiovisual dixital. Sábado Feminino plural. Cancións compostas por mulleres Ortigueira Teatro da Beneficencia 20.00h Concerto de Silvia Penide e Carla López, voz e teclado, amosan o percorrido de diversas mulleres autoras no transcurso da historia da humanidade. De conto en conto Santiago de Compostela Biblioteca Pública Ánxel Casal 12.00h Os sábados, choiva de contos para o público familiar. Contacontos a cargo de Ana Carreira para viaxar por un mundo de contos e maxia. Domingo Primavera enDanza Carballo Auditorio do Pazo da Cultura 20.00h Oskara, da compañía vasca Kukai Dantza Banaketa, pecha a Primavera enDanza con este espectáculo de danza contemporánea, tradicional e vangardista. Toda a finde A Forza Necesaria A Coruña Praza de María Pita Até o 15 de maio. Unha exposición que repasa a traxectoria histórica da Coruña na defensa dos dereitos laborais e o movemento obreiro, obra do deseñador Pepe Barro. Xeolodía 2017 San Sadurniño Tamén o 13 de maio. Unha xornada para promover o coñecemento da xeoloxía e da profesión asociada a esta disciplina. Contarán con excursións de campo por zonas de interese que irán acompañadas das explicacións de profesionais nesta disciplina, cunha ruta polos concellos de San Sadurniño, Neda e A Capela, para coñecer o patrimonio xeolóxico desta zona. Barriga Verde Allariz Fundación Vicente Risco Até o 28 de maio. Organizada pola Asociación Cultural Morreu o Demo, Barriga Verde, de feira en feira, é unha mostra sobre o títere tradicional galego máis lembrado. A exposición recupera bonecos e pezas orixinais, fai unha introdución ao mundo das feiras, dos seus valores culturais, comerciais, sociais ou gastronómicos, e repasa a evolución e as conexións internacionais do protagonista. Festa do Muíño Coiro Muíño de Fausto Con charlas e actuacións musicais, actividades para crianzas e exaltación da fariña milla, a empanada de millo, os ovos fritidos e o viño.


Summary: O xoves 5 comezarán catro xornadas de presentacións, debates, contacontos e concertos, que se abrirán co pregón de María Xosé Silvar Sés. Manolo Rivas, Pedro Feijoo, Enma Pedreira ou Eli Ríos pasarán pola vila. Todas as persoas que merquen un libro na primeira xornada da feira recibirán unha lata de atún Calvo

O vindeiro xoves 5 comezará unha nova edición da Praza dos Libros, tamén chamada Feira da Creatividade Cultural de Carballo. Serán catro xornadas de presentacións, debates, contacontos e concertos, que se abrirán co pregón de María Xosé Silvar Sés e que rematarán o domingo. Pola vila pasarán Pedro Feijoo, Rosalía F. Rial, Manuel Rivas, Enma Pedreira, Xan Fraga, Eli Ríos, Mercedes Queixas, Héctor Pose, Anaír Rodríguez, Miro Villar ou Beatriz Fraga, entre moitos outros e outras autoras. Ademais, nesa primeira xornada do día 5 todas as persoas que merquen un libro en calquera das 9 casetas (Á lus do candil, Brañas Verdes, Demo, Ler, Punto e Coma, Roget, Phottic, Teldy e Trasgo) serán agasalladas cunha lata de atún. En principio están preparadas 250, pero, como sinalou o presidente da Fundación Luis Calvo Sanz, Luciano Calvo, "oxalá que se vendan bastantes máis, que por falta de atún non vai ser". De igual xeito, durante a mañá do domingo 8 todas as persoas que merquen un libro serán agasalladas cun pan de Carballo. Haberá, igualmente, ao redor de 500 premios pola compra de libros, dende camisolas, chapas, chaveiros ou discos, e un 10% de desconto en todos os volumes adquiridos. O programa da Praza dos Libros (que se pode descargar aquí) inclúe un gran número de concertos para rapaces e rapazas, da man de Pablo Díaz (que presentará o novo libro-disco Coas miñas mans), Pakolas (que presentará o libro-disco Pakolas), Mamá Cabra (que presentará o libro-disco Eu cociño. Ti cociñas) ou Paco Nogueiras, que presentará o librodisco Radio Bulebule (Kalandraka). A xornada do sábado 7, ademais, pecharase cun concerto de Milladoiro. "Creo que estamos case en cifra récord de librarías participantes", apuntou Evencio Ferrero, alcalde de Carballo. "A lectura fainos libres, e polo tanto que a xente lendo aprenda a construír o futuro, a crear os seus soños, a convivir e a trazar amizades, incluso amizades de ilusión e de fantasía", indicou o alcalde, que salienou que o evento "serve para reforzar a imaxe e o bo nome de Carballo". Programa da Praza dos Libros (.pdf)


Summary: BNG responsabiliza o presidente de non lograr nestes sete anos ningunha transferencia para o noso país nin pedir ningunha competencia, mentres AGE pediu explicacións sobre a política da Xunta para o rural e o PSdeG acusouno de vivir de costas á realidade.

O financiamento, autonómico e local, foi unha das cuestións sobre as que pivotou a sesión de control parlamentar ao presidente da Xunta que decorreu esta cuarta feira. Non foi a única, pois desde a oposición tamén se lle inqueriu a Núñez Feijóo (con sorte desigual á hora de ter unha resposta ao caso) sobre estado da economía galega ou as políticas para o rural. Desde o BNG, o seu portavoz na Cámara, Francisco Jorquera, apontaba o seu abraio polo feito de que unha cuestión tan fulcral para o día a día dos galegos como o financiamento autonómico e local estea fóra da axenda do goberno. Denunciou a pasividade da Xunta mentres co actual sistema cada veciño dun concello galego percebe de media un 20% menos que o dun español. "O seu goberno leva 7 anos en funcións: cero competencias reclamadas, cero transferencias conseguidas" (Francisco Jorquera) "O seu goberno leva sete anos en funcións: cero competencias reclamadas, cero transferencias conseguidas", reprochoulle Jorquera a Núñez Feijóo, "é a segunda lexislatura en branco en autogoberno para Galiza", algo inédito, dixo, na historia da autonomía. "En cuestión de autogoberno, chegou vostede e mandou parar", concluiu o nacionalista, citando a canción de Carlos Puebla. A resposta de Feijóo foi recoñecer que o sistema actual é prexudicial para Galiza, mais desbotar a oportunidade dunha revisión do modelo de financiamento cando hai "ameazas independentistas" como a de "Cataluña e Navarra". "Sete anos despois dunha xestión Made in Feijóo estamos moito peor" (Antón Sánchez) Debate sobre o rural Antón Sánchez (AGE) levou á sesión de control as dificultades que está a atravesar o rural galego. "Sete anos despois dunha xestión 'made in Feijóo' a realidade está moito peor", asegurou, afirmando que desde a chegada do actual presidente, en 2009, destruiouse un de cada tres empregos no sector gandeiro e forestal de Galiza. Nomeou os casos acontecidos en Boiro, Chantada e Friol, de vacas abandonadas polas dificultades económicas dos gandeiros e preguntou a Feijóo polo seu balanzo das políticas para o rural. "A vostede, señor Feijóo, non lle gusta falar coa xente real" (Méndez Romeu) O presidente optou, na súa resposta, en se dirixir a AGE en todo momento como Podemos, cando este partido non fai parte da Alternativa, e afirmou que descoñecen o que é o rural galego: "O único verde que veu Pablo Iglesias é o da herba da facultade", dixo, ao tempo que presumía da política do PP para o rural. Sánchez emprazouno a non "frivolizar" e acusouno de "covarde" por non responder as preguntas, lembrándolle que estaba a debater con "Antón Sánchez, de AGE, non con Pablo Iglesias, e eu si coñezo o rural". "Pablo Iglesias o único que coñece do rural é a herba dos xardíns da facultade" (Núñez Feijóo) De costas á realidade A quenda do portavoz socialista, Méndez Romeu, asentouse sobre os dados que indican a perda de empregos e o incremento da temporalidade e precariedade no mercado laboral galego. O deputado do PSdeG e candidato nas primarias acusou o presidente de vivir de costas á realidade e este respondeulle que coas políticas "do PSOE" o paro sería moito maior en Galiza.


Summary: Expertos ambientais, labregos e representantes de parques naturais do Estadoe Portugal toman parte neste encontro, organizado por AGEe e GUE/NGL.

A eurodeputada Lidia Senra, integrada no Grupo de Esquerda Unitaria de Europa-Esquerda Verde Nórdica por AGEe, chamou a "seguir no camiño de contribuír á loita para garantir a supervivencia das zonas de montaña". Díxoo na presentación da xornada aberta "As figuras de protección medioambiental da Unión Europea en zonas de montaña" que terá lugar o vindeiro sábado 16 de abril na Casa da Cultura da Pobra de Trives (Ourense). Senra insistiu en que "sen labregas e labregos vivindo nela, non é posible manter a montaña". Nos debates destas xornadas toman parte persoas expertas en figuras de protección ambiental, labregastitulares de experiencias de produción en zonas de alta montaña, así como representantes de diferentes Parques Naturais do Estado español e de Portugal. "O obxectivo é poñer en valor as figuras de protección, analizalas e debater sobre elas como unha vía máis para contribuír a manter a montaña viva". Lídia Senra definiu esta xornada como un "debate formativo e informativo" para "tentar sacar propostas e analizar como podemos aplicar mellor as medidas de protección e compatibilizalas coa actividade agraria para que sirvan de apoio económico para as labregas e labregos e as persoas que viven na montaña". En contraste co que acontece en lugares como Austria ou Francia, onde os propios Gobernos poñen en marcha medidas para desenvolver actividades económicas e sociais que dinamicen estas zonas, a eurodeputada de AGEe Lídia Senra vén denunciando nestes espazos que nin desde a Xunta de Galiza nin dende o Goberno central están a levar a cabo actuacións suficientes neste sentido.


Summary: O salario medio no conxunto da Unión Europea é de 2.194 euros mensuais, mentres na Galiza fica en 1.620, segundo un informe.

O salario medio ordinario bruto na Galiza é de 1.620 euros ao mes, o que implica que é 26,2% inferior ás retribucións medias dos 27 países da Unión Europea, situada en 2.194 euros mensuais brutos. No Estado español, esta cifra é de 1.751 euros mensuais, 7,5% máis que a nivel galego. Estes son datos recollidos no 'VIII Monitor Adecco sobre Salarios', elaborado por The Adecco Group Institute, que estima que en termos absolutos a diferenza entre o país e a media da UE é de 574 euros mensuais, isto é, 6.888 ao ano. A pesar desta desvantaxe, segundo destaca Adecco, a Galiza fica, igual que o conxunto do Estado, nunha situación intermedia do espazo comunitario, xa que hai varios países cuxos salarios medios brutos son inferiores ao galego. O poder adquisitivo dos traballadores da hostalaría caeu 14,4% de 2008 a 2020 Pola contra, hai outros once con remuneracións maiores. A diferenza con Alemaña, por exemplo, alcanzou en 2021 os 1.383 euros ao mes —16.596 anuais—, isto é, 46% menos. Estes datos significan que un asalariado medio galego precisaría traballar 22 meses para ter un ingreso similar ao que ten un asalariado medio alemán nun ano. A pesar diso, o nivel dos salarios do país supera os de 15 países da UE, chegando a triplicar o soldo medio en Bulgaria —562 euros ao mes— e duplicando o de Romanía —718—. Aliás, a vantaxe aínda é notábel en comparación con Portugal, xa que a media das retribucións na Galiza supera en 46,5% a do país luso, con 1.106 euros ao mes —514 euros de diferenza mensual—. O salario medio anual na Galiza, máis de 2.000 euros por debaixo da media estatal


Summary: Unha muller de 55 anos foi asasinada na noite do sábado presuntamente a mans do seu home, de 62 anos, que se atopa detido.

Máis un acaso de violencia machista. Nesta ocasión en Ciudad Lineal, Madrid, onde unha muller de 55 anos foi asasinada, supostamente, a mans do seu marido, de 61. O home atópase detido no hospital Gregorio Marañón, onde permanece por unhas feridas superficiais de arma branca. A chamada de alerta fíxoa o presunto agresor.


Summary: Até o século XIX as classes populares labregas viviam em casas, muitas vezes de uma só peça, com uma mínima separação de espaços. Mas a promiscuidade dos leitos não é sinónimo de sexualidade livre, senão, mais bem, de um espaço escasamente íntimo e com as suas próprias normas

Até o século XIX as classes populares labregas viviam em casas, muitas vezes de uma só peça, com uma mínima separação de espaços (1). Graças às reações escandalizadas da burguesia é possível fazer uma pequena etnografia da intimidade. Emilia Pardo Bazán, representante imelhorável desta olhada classista, descreve vários leitos labregos como este: "El tálamo conyugal lo hacen cuatro tablas sin acepillar, formando una como caja pegada a la pared y abierta por donde es preciso que lo esté, para dar ingreso a sus ocupantes. Dos pasos más allá asoman la cabeza terneros y bueyes, que con ojazos tristones contemplan a los novios y con prolongados mugidos les cantan el epitalamio, mientras las gallinas escarban el suelo en derredor y el cerdo gruñe, hozando contra el lecho" (2); sempre insistindo na escassa humanidade do campesinado, mais próximo da natureza do que do homano: "el leito o camarote de tablas en que dormía el matrimonio que la había engendrado, eran los muebles que pertenecían a la humanidad en aquel recinto. La animalidad invandía el resto (3)". Para Padro Bazán a casa labrega era uma "especie de arca de Noé (4)". A promiscuidade dos leitos, em efeito, preocupava muito ao emergente poder médico, esse relevo natural do poder eclesiástico que, não obstante, mantém a sua forte influência. O Manual de confesores (1845) de J. Gaume, por exemplo, recomenda encarecidamente os leitos individuais que cortem a promiscuidade, proibe a coabitação de pais com filhos de diferente sexo: a cama deve clasificar e vigilar. Mas se algo revela esta insistência da cúria é a sua própria ineficacia; na Galiza popular o leito individual não se generalizou até há algumas décadas, e a iniciação sexual de muitas pessoas ainda foram estos leitos superpovoados. Uma informante de Xavier Castro "garda lembranza de que o súa propia iniciación sexual e a da súa irmá tiveron lugar cando andaban polos oito anos de súa idade, mercé ós xogos eróticos que practicaban cos seus curmáns. Isto resultaba posible porque os seus pais consentían que se deitaran con eles para durmiren a sesta. Recorda que no plano sexual "os rapaces ían ó seu", e ela non quedaba moi satisfeita (5)". Mas a promiscuidade dos leitos não é sinónimo de sexualidade livre, senão, mais bem, de um espaço escasamente íntimo e com as suas próprias normas. A modalidade do moceio na cama, praticada sobretudo em Trasancos e comarcas próximas, demonstra que o control familiar sobre a sexualidade podia sair reforçado: a moça, que provavelmente durmisse com uma avó, tia ou irmã, podia receber os moços no leito, numa sorte de acordó tácito com os pais que, depois de tudo, jaziam praticamente ao lado (6). Em Monfero, mui significativamente, não se escandalizavam porque as moças moceassem na cama, mas sim que fossem no automóvil dos seus namorados (7). Mas ao falar da sexualidade camponesa guardemo-nos, com Alain Corbin, "de insistir com demasiada compracência na falta de intimidade e a promiscuidade familiar dos retoços. Aquí, a alcoba e o lugar do amor acham-se completamente dissociados (8)". Mesmo ao casal não se lhe pressupunha o dormitorio como âmbito das relações sexuais. "Eu digo moitas veces que o papá i-a mamá, que iban por aí arriba camiño da Ulfe, algo terían que faguer", contava-lhe um vizinho de Chantada a Julia Varela, "A min faríanme aló no agro, o una nabeira (9)". A geografia do amor galego estava noutra parte; apenas há que lembrar o cancioneiro popular, onde o leito erótico está na gesteira e na carvalheira, no moinho o una forme, mas nunca no quarto (10). De novo Pardo Bazán, dá comprida contad esta intimidade camponesa, que acha cumplicidade na natureza: "¡En cuántas ocasiones, ya a la sombra del gallinero o del palomar que conserva la tibia atmósfera y el olor germinal de los nidos, ya en la soledad del hórreo, sobre el lecho movedizo de las espigas doradas, ya al borde de los setos, riéndose de la picadura de las espinas y del bigote cárdeno que pintan las moras, ya en el repuesto albergue de algún soto, o al pie de un vallado por donde serpeaban las lagartijas, habían pasado largas horas compartiendo el mendrugo de pan seco y duro ya a fuerza de andar en el bolsillo, las cerezas atadas en un pañuelo, las manzanas verdes, jugando a los mismos juegos, durmiendo la siesta sobre la misma paja! (11)". Pola contra, "impregnava la alcoba más misterio religioso que nupcial (12)". Vejamos uma das orações que se rezavam de noite para abençoar o leito: Bendice la cama de canto en canto para que duerma conmigo el Espíritu Santo. Bendice la cama del medio al medio, para que duerma conmigo el Rey de los Cielos. Bendice la cama de esquina a esquina, para que duerma conmigo la Virgen María. Señor mío Jesucristo yo a acostarme vengo, mi alma y mi espíritu a vós lo encomiendo. Si dormir, valeime; si morir, alumbraime con las tres velas de la Santísima Trinidad, una del Padre, otra del Hijo, otra del Espíritu Santo, que me cubra co seu manto, seu mantiño de color, non teréi medo a cousa que iste mundo for. San Juan dijo la misa en Roma, San Pedro la cantó. Bendita sea la misa, bendita sea el altar, bendita sea la cama donde me voy a acostar. Déitome sola y acompañada. Nuestro Señor comigo na cama. Nesta cama me deitéi, sete ánxeles encontréi, trés ós pés, catro á cabeceira, María Santísima na dianteira. Persinouse Ela, persineime eu, a Nuestro Señor qué faría eu? (13)" Que sítio resta para a intimidade numa cama –que é altar da missa da abstinência- povoada por sete anjos e Maria Santíssima? (14). Na noite de vodas, por outra parte, a comunidade afirmava a sua supremacía sobre o mais privado, através de brincadeiras mais ou menos ritualizadas como pôr toxos ou urtigas debaixo dos lençóis. Na França levavam de madrugada a rôtie ao novo casal: a mocidade apressentava-se no leito nupcial para agasalhá-los com uma mistura de vinho, chocolate, biscoitos e ovos, apresentada num burlesco urinal (15). Outro momento no qual a comunidade se expressava sobre a privacidade, instaurando mui simbolicamente uma espécie de intimidade mão-comunada, era nas viagens à sega, com quadrilhas de moços que durmiam "em roda". Assim o recorda um outro informante da Ulfe: "A Gloria i-eu fomos antes de casarnos. I-eu durmía con ela i-ela conmigo e todo! Na cuadrilla iban as súas irmás i-o meu irmau Antonio, íbamos mozos e mozas xuntos. Se cadra un bico de vez en cando pillábamolo, pero de aí non se pasaba. Faciamos confianza unos nos outros, ademais íbamos en plan de ganar, non de brincar (16)". A roda, como geometria dessa gestão comunal da intimidade, que controla e dá licença ao mesmo tempo, aparece em muitas etnografías da intimidade. Na Viana do Bolo de começos do s. XX, os moços acudiam às dilubas "e formam redondel sentados no chão, alternando um homem com uma mulher, o noivo e a noiva, o pretendente e a pretendida; no centro acendem o tasco, única luz que usam (…) as moças sentadas dilubando o linho, os moços tendidos perto delas envoltos em mantas e com os sombreiros ou boinas botados à cara, e de vez em quando, ao arder o tasco com mais força como dá melhor luz, costumam surpreenderem-se cenas curiosas (17)". Ainda, no dia da festa patronal, "as moças com noivo acudem à festa, mas não dançam. O homem leva uma manta posta sobre a cabeça, vendo-se-lhe apenas a cara, e quando encontra a sua moça apartam-se os dous um pouco do sítio em que dançam, cubre-a com a manta botando-lha também pola cabeça, e juntos sentam no chão ou sobre as pedras ou troncos de árvores que haja perto, onde passam o tempo parolando enquanto dura o baile, o depois acompanha o noivo à noiva à casa (18)". Além das mantas, os guarda-chuvas podiam servir também para criar espaços de intimidade erótica. No Vendée, a maraîchinage: "intercambiável carícia muda, como masturbação recíproca de dous jovens deitados numa cuneta", praticava-se "ao abrigo de um amplo guarda-chuvas (19)". Na Galiza, Rosalia de Castro menciona-o no poema de Cantares gallegos sobre a festa do Seixo, ao descrever o ambiente dionisiaco da romaria: "Debaixo dos ricos pareaugas de seda / que abertos formaban tamaño rodel, / todiños chispados, ¡qué couas decían! / I a nosa señora detrás do tonel". Ocasão por excelência dos jogos amorosos mas, o corpo coletivo, a preponderancia do comunitário manifesta-se no seu explendor de "tamaño rodel (20)". A manta e o guarda-chuvas, as incipientes formas de apropiação e acomodo do espaço (sobretudo as mulheres, com a colocação de alguma planta, o tecido de mantas profusamente decoradas, o perfumado da roupa da cama… (21)), etc, evidenciam o surgimento de vetores de intimidade. Em Ancares, onde a casa apresentava uma graduação da intimidade que privilegiava o casal mais velho, o desejo de intimidade dos jovens deu no quartim, dormitório anexo mas independente do que gozava o matrimónio mais novo, "pa que se desbravaram ali (22)". A promiscuidade dos leitos e os espaços não era nenhuma escolha, senão uma consequência indesejada da precariedade habitacional. "O desejo de isolarem-se dentro do possível e a convicção de que esse isolamento é desejável subjaz em todos os nossos informes e observações (23)", indicava González Reboredo. Pouco a pouco, no decorrer do s. XX, com mais intensidade nas últimas décadas, o leito individual vai-se impondo, afetando a toda a configuração da pessoa como sujeito. A sua nova soidade "conforta o sentimento da pessoa, favorece a sua autonomia; facilita o despregamento do monólogo interior; as modalidades da plegária, as formas da ensonhação, as condições do sonho e do despertar, o desenvolvimento do sonhar, ou dos pesadelos, tudo isso experimenta um volcó (…). Mas os médicos deploram uma cousa: o prazer dolitário sai favorecido (24)". Os pleitos galegos do S. XVIII apresentavam uma singular "contabilidade dos leitos: denunciavam-se moços e curas que durmiam com várias mulheres à vez, embora às vezes só uma fosse a amante, mas a promiscuidade da cama apenas deixava espaço livre (25). Aí o crego perseguía o vício e o médico a falta de higiene; agora, com o letio individualizado, os velhos perigos deixam lugar a um novo, se cabe mais perverso: o da masturbação. Em 1760, o médico suíço Samuel-Auguste Tissot inaugura com o seu O onanismo uma nova fase de controlo sexual: a mastrubação pôe-se na origen de praticamente todo tipo de doenças (26). Muito antes, no s. XIII, a Igreja ensaiava controlos tanto sobre a promiscuidade dos leitos como das tentações da cama individual. Nos concílios de Paris (1212) e Ruã (1214) proibem às freiras durmirem juntas e exigem-lhe manter acessa toda a noite uma lámpada no dormitorio. Desde esse século, as regras monásticas censuram as tentações da privacidade: nem fecharem as portas com chave nem irem de um quarto a outro, a abadessa tinha que poder inspecioná-las em tudo momento. Não é o controlo comunitário da "cama em roda", na que todos eran à vez vigilantes e vigiados nessa precária intimidade consuetudinária: é a lógica do panótico com vários seculos de antelação, com um poder invisível e unidirecional que indificualiza e totaliza numa só olhada as freiras sempre visíveis (27). A masturbação masculina, mais associada aos rituais coletivos da sexualidade viril, não se vira tão afetada polo leito individual. Para as mulheres, porém, suporá a "cama própria" multiplica as posibilidades. Em Os camiños da vida duas moças –"Xenoveva e Sabeliña, vagaceiras, malcriadas e larpeiras"- apontam à emergencia de um espaço para a intimidade sexual, ainda frágil, e a recriação imaginativa que sinalava Corbin e requer a masturbação. Pola manhá, depois das onze, "inda están nos leitos postos de par na cámara que dá à escaleira (…) Nas roupas lixadas as irmáns fan dous vultos. A Xenoveva, a xorobada, raña a testa. -"¡Tes piollos, marrá!", bérrale a pequena. -"Voume durmir outra volta, pois pola noite berras como un gato enxaneirado". -"Gata serás ti, mal raio te parta, eu estoume compondo para falar co meu noivo" (28)". Nas será no romance de Torrente Ballester Los gozos y las sombras, ambientado numa imaginária vila da Costa da Morte durante os anos da II República, onde a conquista da "cama própria" apareça em todo o seu esplendor. Clara, que mora numa casa labrega, explica ao senhorito o que lhe sucederá com a sua irmã Inés, uma moça mui religiosa: "Inés me pidió, con la mayor dulzura, que no volviese a dormir en su cama. Antes, dormíamos juntas porque en casa sólo hay tres camas y pocas mantas. Me dijo que no volviese a dormir en su cama, y comprendí que me había descubierto y que sentía asco de mí (29)". O senhorito Carlos, comovido, apresenteia-a com uma cama velha que tem sem muso no paço; "tienes derecho al secreto de tus pecados", diz-lhe. Ao estrear o novo leito na sua casa, Clara expeimenta "aquella felicidad de sentirse sola, caliente y limpia" e acaba por masturbar-se. Tal "como si un dragón enorme y oscuro se hubiese metido en ella", e "del lugar golpeado salieron olas lentas de deseo, súbitas oleadas que invadieron el cuerpo… (30)". É ainda a linguagem do pecado, mas condensa a história da conquista do espaço privado, a "cama própria", o surgir da intimidade e a emergencia de um novo conhecimento de si. NOTAS 1. C. Sixirei Paredes, San Cristobo de Xavestre, Sada, Ediciós do Castro, 1982, p. 32. 2. E. Pardo Bazán, "Cuentos e historias de Galicia", Obras Completas, tomo I, Madrid, Aguilar, 1947, p. 1379. 3. E. Pardo Bazán, La madre naturaleza, Madrid, Alianza, 1985 (1887), P. 18. 4. Ibidem, p. 19. 5. X. Castro, Historia da vida cotiá en Galicia. Séculos XIX e XX, Vigo, Nigratrea, 2007, p. 259. 6. Sobre o moceio na cama: J. A. Fernández de Rota, "Un enigma y un juego de amor", Gallegos ante un espejo, Sada, Ediciós do Castro, 1987, pp. 172-215. Também em V. Risco, "Etnografía", em R. Otero Pedrayo (dir.) Historia de Galiza, tomo I, Buenos Aires, Editorial Nós, 1962, p. 560, e em C. Lisón Tolosana, De la estación del amor al diálogo con la muerte, Madrid, Akal, 2008, pp. 27-30. 7. Fernández de Rota, op. cit., p. 178. Sobre a revelação que supujo o automóvil privado para a intimidade. Manuel Vázquez Montalbán (Asesinato en Prado del Rey y otras historias sórdidas, Barcelona, Planeta, 1989, 5ª ed., p. 21) aponta através de Pepe Carvalho que fazer o amor no carro era uma "práctica sexual bárbara que estuvo de moda en España en los años sesenta, cuando los únicos y últimos reductos de intimidad para los españoles bajo la dictadura eran o el seiscientos o el retrete". Tom Wolfe, por sua parte, sianala em The Right Stuff (Nova Iorque, Ferrar.Strauss.Giroux, 1980) como o automóvil, combinado com o motel, supujo mais nos EUA para a revolução sexual do que a pílula anticonceitiva, ao criar novas condições de intimidade. 8. A. Corbin, "Entre bastidores", em P. Ariès e G. Duby (dirs.) Historia de la vida privada. 8. Sociedad burguesa: aspectos concretos de la vida privada, Madrid, Taurus, 1991, p. 246. 9. J. Varela, A Ulfe, Compostela, Sotelo Blanco, 2004, p. 116. 10. Para o campesinado francés secedia o mesmo: "O exterior –o hórreo, o matorral, a zanja nos prados rodeados de bosque, o souto em médio dos campos rasos ao que se acolhem os pastores, as beiras umbrosas do rio-, todas estas paragens são, mais do que a habitação comum, os sítios propícios para os jogos do amor e os cuidados do corpo. M. Perrot, "Formas de habitación", em P. Ariès e G. Duby, op. cit., p. 16. 11. E. Pardo Bazán, La madre naturaleza, Madrid, Alianza, 1985 (1887), p. 10. 12. E. Pardo Bazán, Los Pazos de Ulloa, Madrid, Castalia, 1986 (1886), p. 237. Um outro exemplo literário é a cama de Blandina em La catedral y el niño de Blanco Amor, cheia de santos e apenas espaço erótico num brusco encontro iniciático. 13. V. Risco, op. cit., pp. 372-373. 14. Esta fiscalização religiosa do espaço íntimo dava, no País Basco, em mulheres que rezavam para si para não sentirem prazer na cama. S. M. Satrústegi, Comportamiento sexual de los vascos, São Sebastião, Txertoa, 1981, p. 213. 15. G. Vincent, "¿Una historia del secreto?", en P. Ariès e G. Duby, Historia de la vida privada. 9. La vida privada en el siglo XX, Madrid, Taurus, 1991, p. 77. 16. Julia Varela, op. cit., p. 75. Umas das personagens de Pedrayo também "lembraba os tempos traballados e ledos, cando camiñando para Sant-Iago tiña que durmir nunha cama en roda, na montaña, quizais non lonxe dunha boa moza que había que buscar ás apalpadelas", R. Otero Pedrayo, Os camiños da vida, Vigo, Galaxia, 1996 (1928), p. 350. 17. N. Tenorio, "La aldea gallega" (1914) em J. A. Durás, Aldeas, Aldeanos y labriegos en la Galicia tradicional, Compostela, Xunta de Galicia, 1984, pp. 256-257. 18. Ibídem, p. 294. Nessa mesma época os moços de Urdiain também construiam intimidades precárias com mantas: tinham o costume de "acudir a recolher a noiva recoçado num lençol –mantajuna- e passear desta forma para que não os conhecessem" (J. M. Satrústegi, op. cit., p. 200). Um tema repetido nos contos populares galegos é o do homem que asustam de noite quando vai ou vem de mocear, saltando-lhe ao caminho moços envoltos em lençóis, como ânimas em pena. 19. A. Corbin, op. cit., p. 249. A maraîchinage, literalmente "marismeio", foi objeto de um amplo debate entre historiadores do amor camponês na França, por causa da possível influência nela dos comportamentos sexuais burgueses. 20. Rosalía de Castro, "Si a vernos, Marica, nantronte viñeras", Cantares Gallegos, Compostela, Sálvora, 1984. 21. Para as moças que casavam para fora a ucha, mais do que un móvel, era o espaço reservado para si na casa da sogra. Sobre o perfumado dos lençóis, às vezes punham-se a clarear sobre plantas de mentastro e, mais habitualmente, colocavam-se-lhe no armario maçãs e marmelos para impregná-los do croma destas duas frutas, relacionadas como o amor. No caso do marmelo, além de estar consagrado a Vénus era uma prenda de amor, com grande tradição na cultura occidental. Plutarco (Questões romanas, 65) recorda que em Atenas um decreto de Solón recomendava à noiva comer marmelo antes da noite de vodas, para favorecer a fertilidade. 22. J. M. González Reboredo e J. Rodríguez Campos. Antropología y etnografía de las proximidades de la sierra de Ancares, vol. 1, Lugo, Deputación, 1990, p. 51. 23. Ibídem, p. 57. 24. A. Corbin, op. cit., p. 142. 25. Alguns exemplos desses peitos em P. Saavedra, La vida cotidiana del Antiguo Régimen, Barcelona, Crítica, 1994, pp. 195-196. 26. J. Varela e F. Álvarez-Uría, Las redes de la psicología, Madrid, Ediciones Libertarias, pp. 105-159. 27. Judith C. Brown, Afectos vergonzosos. Sur Benedetta, entre santa y lesbiana, Barcelona, Crítica, 1989, p. 17. 28. R. Otero Pedrayo, op. cit., p. 216. 29. G. Torrente Ballester, Los gozos y las sombras. I. El señor Vega, Madrid, Biblioteca El Mundo, 2001 (1957), p. 235. 30. Ibídem, p. 247-249. Há alguma alusão à masturbação feminina no cancioneiro popular, como esta: "Miña nai cáseme logo / porque quero matrimonio / porque xa lle estou cansada / de rañar este demonio". (A. Fraguas, Aportacións ó cancioneiro de Cotobade, Ourense, Fundación Otero Pedrayo, 1985, nº 499), e também em forma de adivina, como esta que tem por resposta a tecedeira: "Tras dunha porta está / eu vino facer, / cos dedos furgar / sacar e meter, / meter e sacar / e dar coa barriga… / Adiviña galán / que non é picardía" (P. Martín, ¿Qué coua é cousa? Vigo, Galaxia, 1985, nº 776).


Summary: A insitutición estaría a exixir unha nova vaga de recortes que o goberno de Syriza se nega a aceptar.

O Fondo Monetario Internacional (FMI) anunciou que as conversas con Atenas estaban suspendidas por mor da falla de acordo. Unha declaración afastada da intensificación das conversas prometida na cuarta feira após a xuntanza entre Tsipras, Merkel e Hollande. Porén, é unha suspensión, non unha ruptura. Un 'impasse' a escasos días de varias citas fulcrais: Grecia ten que pagar máis de mil cincocentos millóns de euros ao FMI a final de mes, data en que expira o acordo actual. Ademais, o 25 e 26 deste mes hai cimeira europea e o 18, Eurogrupo. O xornalista grego Yannis Koutsomitis refire ruxe ruxes de que o FMI estaría a exixir recortes en campos como as pensións, algo que o goberno grego non acepta. O anuncio do FMI é interpretado como un medio de presionar a Grecia. Fontes do Fondo citadas polo xornal portugués Público falan de "grandes diferenzas" entre as partes, mais aseguran que "o FMI nunca deixa a mesa", afirmando que "a pelota está no tellado grego".


Summary: OBITUARIO O pedagogo municipal de Compostela faleceu este venres tras trinta anos de traballo nos que puxo en marcha iniciativas educativas que xa son emblema da capital galega

Foron numerosas as mostras de condolencia que este venres se produciron en Santiago ao coñecer que falecera Xosé Manuel Rodríguez-Abella (Santiago, 1957). Rodríguez-Abella era o pedagogo municipal, xefe do departamento de Educación do Concello, o mesmo que a finais dos anos 80 do século pasado contribuíu de forma esencial a poñer en marcha en tempos do alcalde Xerardo Estévez e que despregou durante tres décadas con iniciativas que tornaron en emblemas da capital galega. "Puxo en marcha programas e accións pioneiras na innovación pedadgóxica e na galeguización do ensino; foi un bulebule da pedagoxía de sorriso permanente" O nome de Rodríguez-Abella, figura tan sorrinte como discreta a traballar ao carón dos diferentes gobernos municipais, estará para sempre ligado a iniciativas como EducaCompostela, o nacemento da Escola Municipal de Música, o prestixioso Premio Compostela de Álbums Ilustrados, ou o recoñecemento de Santiago como Cidade Educadora. Son innumerables as unidades didácticas e proxectos educativos que chegaron ás aulas da capital co seu impulso. O agarimo por Xosé Manuel Rodríguez-Abella e a mágoa pola súa perda chegou tamén dende Nova Escola Galega, colectivo de renovación pedagóxica co que estivo moi implicado. "Invádenos a tristura" pola morte "do compañeiro infatigable e agarimoso que pulou por facer realidade os valores e as oportunidades da Cidade Educadora", sinalan. Rodríguez-Abella (esquerda), durante un acto de conmemoración de Santiago como Cidade Educadora / Concello de Santiago "O Departamento de Educación naceu con el e el consolidouno con dedicación, profesionalidade e agarimo" NEG lembra que Rodríguez-Abella "puxo en marcha programas e accións pioneiras no ámbito da innovación pedagóxica" e tamén "da galeguización do ensino no Concello de Santiago". "Foi un bulebule da pedagoxía, do sorriso permanente, da actitude sempre receptiva e xenerosa" e por iso "quedamos coa inmensa sorte de termos compartido un longo e ilusionante camiño" con el, evocan. As condolencias chegaron tamén dende o actual goberno municipal de Santiago, co que veu desenvolvendo tamén un intenso traballo ata que no último ano a enfermidade lle impediu continuar. O alcalde da cidade, Martiño Noriega, transmitiu o seu pesar especialmente cara á muller e os dous fillos de Rodríguez-Abella, por "toda a viña que tiña por diante" e recoñeceu "toda a súa achega ao departamento de Educación durante tantos anos". O concelleiro de Educación, Manuel Dios, subliñou que o departamento que agora el dirixe "naceu con el e el consolidouno con dedicación, profesionalidade e agarimo". "Temos que estarlle eternamente agradecidos" a quen "deixa un oco imposible de encher", afirma. "Sentiremos a súa presenza nas nenas e nenos que crucen o limiar dos libros" Tamén a editorial Kalandraka, colaboradora do Concello santiagués en numerosos proxectos educativos, manifestou o seu pesar polo pasamento de Rodríguez-Abella entre lembranzas do seu labor en iniciativas como a Campaña Municipal de Animación á Lectura. "Contribuíu a aglutinar as inquedanzas dos docentes e das familias", destacan, para salientar que "non será tópico sentirmos en diante a súa presenza en cada nova fornada do certame do álbum ilustrado, nos acordes que amenicen futuras cerimonias" cos instrumentos da Escola Municipal de Música ou "nas nenas e nenos que crucen o limiar onde se abran ao universo de aventuras e ao torrente de emocións que se agochan nas páxinas dos libros".