Summary: Publicamos as 175 persoas, a título individual e colectivo, que pulan polo lanzamento do novo xornal, que verá a luz en 2019 co nome O diario galego.

O pasado 24 de novembro Sermos Galiza S. A. fixo público, por medio dun comunicado, a vontade de pór en marcha para 2019 un xornal diario en papel. Manifestamos alí a vontade de levantar este proxecto sobre o marco da pluralidade e do diálogo entre Sermos Galiza S. A. e todas as asociacións e organizacións colectivas que confían nas capacidades dunha Galiza real, na certeza de que esta iniciativa ten que abranxer e ser participada por todas as persoas que conforman a nosa base leitora, a actual e a futura. É así como queremos construír este diario de intereses galegos, profesional e colaborativo, que ofreza información e análise con rigor e perspectiva propia ao servizo, sempre, do pobo galego. A ese proceso de diálogo queremos agora pórlle nomes e apelidos, rostros. Da pluralidade de enfoques e apoios dos que xorde o proxecto dan conta 175 persoas que a título individual ou en representación dunha sociedade ou empresa, acreditan na necesidade e na posibilidade dun proxecto como este. Precisamente, o nome da cabeceira, O diario galego, é froito dos contactos con este grupo promotor. O nome da cabeceira, 'O diario galego', é froito dos contactos con este grupo promotor de 175 persoas O sábado 27 de xaneiro presentaremos publicamente as liñas básicas dun proxecto que se concretará no diario, sen que isto signifique a desaparición do semanario Sermos Galiza. Durante seis meses divulgaremos a iniciativa na seguranza de lograrmos os obxectivos previstos. Xosé Abilleira Sanmartín, presidente da A. C. Maio Longo de Pontevedra Carme Adán Villamarín, profesora de Filosofía Marilar Aleixandre, escritora e profesora na USC Fran Alonso, escritor Henrique Alvarellos Casas, director de Alvarellos Editora Anxo Angueira Viturro, presidente da Fundación Rosalía de Castro Laureano Xoaquín Araúxo Cardalda, tradutor e analista político Celia Armas García, vicepresidenta da Fundación Vía Galego Xosé Ballesteros Rei, director xeral de Kalandraka Editora Nemesio Barxa, avogado e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Miguel Anxo Bastos Boubeta, profesor da USC Tino Baz, músico e cantautor Justo Beramendi, catedrático emérito da USC Alberte Blanco Casal, ensinante e escritor Alfonso Blanco Torrado, coordenador da A. C. Xermolos de Guitiriz Manuel Bragado Rodríguez, director xeral de Edicións Xerais María Xosé Bravo Sanjosé, presidenta de A. C. Alexandre Bóveda da Coruña Quico Cadaval, actor e director de teatro Xerome Calero Prado, actor e director de teatro Carlos Callón, profesor e escritor Marica Campo, escritora Comba Campoi, investigadora e promotora cultural Xaquín Campo Freire, sacerdote obreiro. Voluntario no cárcere. Escritor. Paula Carballeira, actriz e narradora Pablo Carracedo (Jasper), cantante Lucía Carreira Pérez, presidenta da A. Cultural e Musical Solfa de Compostela Paulo Carril, secretario xeral da CIG Fina Casalderrey, mestra e escritora María Casar, presidenta da A. C. Ergueitos de Sarria Andrés Castro, crítico de cinema Francisco Castro, director da Editorial Galaxia e escritor Nicolasa Castro, profesora de Lingua e Literatura e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Paula Castro, xornalista Ricardo Castro, secretario xeral da CUT Elvira Cienfuegos, ensinante Jorge Coira Nieto, guionista e director de cinema Xoán Colazo, membro do Consello Administración de Sermos Galiza S. A. Gonzalo Constenla Bergueiro, escritor, director da EOI de Santiago e profesor da UVIGO José Alberte Corral Iglesias, escritor e presidente da A. C. O Facho da Coruña María Luz Corral Uzal, bibliotecaria en Oleiros Anxa Correa, Rinoceronte Editora Antón Cortizas Amado, escritor David Cortizo Conde, responsábel editorial de Urco Editora Xoán Costa Casas, presidente-conselleiro delegado do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Ledicia Costas, escritora Xosé Henrique Costas González, director de Departamento de Filoloxía Galega e Latina da UVIGO Manuel Da Cal, agrarista e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Kiko Da Silva, director de Retranca Editora e da Escola Profesional de Banda Deseñada de Galicia Henrique Dacosta, escritor e profesor Marta Dacosta, escritora e profesora Concha De la Fuente, produtora na Radio Galega Xosé Díaz Díaz, economista Lois Diéguez, escritor Uxío-Breogán Diéguez Cequiel, historiador e presidente Fundación Alexandre Bóveda Afonso Eiré, xornalista e presidente da Fundación A Nosa Terra Rosa Enriquez, profesora e escritora Xosé Ramón Ermida Meilán, investigador e memorialista Mercedes Espiño Amil, dinamizadora cultural e profesora Xosé Estévez, historiador e profesor na Universidade de Deusto Soledad Felloza, actriz, contacontos e fotógrafa Miguel Anxo Fernán Vello, poeta e escritor Eliseo Fernández, historiador Dores Fernández Abel, profesora e presidenta da A. C. Francisco Lanza de Ribadeo Xoán Ramón Fernández Pacios, presidente da A. C. A Pomba do Arco de Foz Xela Fernández Veloso, traballadora no SERGAS Víctor Ferreira, traballador das artes gráficas Manuel Ferreiro, investigador e profesor da UDC Pura Ferreño Saia, enxeñeira agrónoma Adela Figueroa Panisse, bióloga, escritora e presidenta da Fundación Eira da Xoana Iria Figueroa Torres, estudante de xornalismo e activista estudantil Xosé Ramón Freixeiro Mato, investigador, profesor da UDC e coordenador da Sección Departamental de Galego-Portugués Manuel Gago Mariño, xornalista e profesor na USC Guadi Galego, música e cantante Elena Gallego Abad, escritora e representante do Colexio de Xornalistas en Pontevedra Amelia Garcia Herbella, xornalista na Radio Galega María Pilar García Negro, profesora da UDC, escritora e presidenta da Federación Galiza Cultura María do Carme García Negro, profesora Ad Honorem da USC Xoán Carlos Garrido Couceiro, escritor e profesor de Filosofía Saleta Goi García, presidenta da Fundación Manuel María Xosé Lois González (O Carrabouxo), caricaturista e humorista gráfico Manuel González Moreira, médico de Atención Primaria e membro de SOS Sanidade Pública Vigo Anxa González Refoxo, profesora, guionista e vicepresidenta da AS-PG Sara Horta, produtora de cinema Bieito Iglesias, escritor e profesor Andrea Jamardo Seijo, editora e responsábel de comunicación Cipriano Jiménez Casas, psiquiatra Francisco Jorquera, presidente da Fundación Galiza Sempre Fernando Lacaci, presidente de ANPAS de Compostela e vicepresidente de ANPAS Galegas Leandro Lamas, pintor e ilustrador Margarita Ledo Andión, escritora, investigadora e cineasta Rubén Lois, profesor da USC e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. María López Alejos, activista sindical Joám López Facal, economista Edelmiro López Iglesias, profesor de Economía Aplicada na USC Antón López Rivas (O Mago Antón), mago e ilusionista Inma López Silva, escritora e crítica teatral Belén López Vázquez, directora de Baía Edicións Antón Lopo, poeta e editor de Chan da Pólvora Antón Losada, profesor titular da USC e escritor Anxo Louzao, profesor e sindicalista Marcos Maceira, historiador e presidente da Mesa pola Normalización Língüística Bernardo Máiz Vázquez, historiador Pilar Martínez, experta en comunicación Cruz Martínez Vilas, presidenta da A. C. O Castro de Vigo Manuel Martínez Vilas, deseñador Luís Martínez-Risco Daviña, presidente da Fundación Vicente Risco Carlos Mella, presidente da Fundación Castelao Manuel Mera, sindicalista e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Alberte Mera García, secretario da Fundación Terra e Tempo Francisco Miranda, membro do consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Henrique Monteagudo, sociolingüista e profesor da USC José Martinho Monteiro-Santalha, lingüísta e profesor da UVIGO Xan Muras, fotógrafo e deseñador gráfico Tareixa Navaza, xornalista Pilar Neira Martínez, adestradora de fútbol Camilo Nogueira, economista e historiador O leo i arremecághona, cantautor Antonio Oca Fernández, enxeñeiro técnico agrícola Antía Otero, codirectora de Apiario e escritora David Otero, profesor e escritor María do Pilar Patiño Peña, presidenta da Asociación Lingüístico Cultural Coordenadora de Equipos de Normalización Lingüística de Ferrol Manuel Pazos, memorialista e presidente da A. C. Obradoiro da História de Ordes Ugia Pedreira, cantante Dionisio Pereira, historiador Xosé Alfredo Pereira, presidente da Organización Galega de Comunidades de Montes Xosé Manuel Pereiro, xornalista María Antonia Pérez, profesora da UDC e presidenta da A. C. O Galo de Compostela Vitorino Pérez, teólogo e filósofo Ana Pérez Davila, activista do movemento veciñal de Vigo Xabier Pérez Igrexas, activista e secretario do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Francisco Xosé Pérez Porto, ceramista Xoán Antón Pérez-Lema, avogado Álvaro Pino, ciclista María Xosé Porteiro, xornalista e escritora Mercedes Queixas Zas, profesora e escritora Carlos Quiroga, escritor, profesor da USC e vicepresidente da AGAL Xabier Quiroga, escritor Celia Recarey, tradutora en Irmás Cartoné Mario Regueira, escritor e crítico literario Elba Rei Martínez, presidenta da Fundación Uxío Novoneira María Reimóndez, escritora e tradutora Antón Reixa, escritor, músico, produtor e director de cine Rubén Requeixo Ribeira, secretario da A. C. Ourense Afonso Ribas Fraga, director de Laiovento Elia Rico, profesora e presidenta da Sociedade Cultural Medulio de Ferrol Eli Ríos, escritora Manuel Rivas, escritor e xornalista Manuel Roca Cendán, profesor de Economía e activista cultural Virxinia Rodríguez, presidenta de ADEGA Branca Rodríguez Pazos, diplomada en Traballo Social e especialista en servizos sociais e benestar Francisco Rodríguez Sánchez, historiador e crítico literario Marga Romero (Marga do Val), escritora e membro do consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Carme Romero Díaz, ceramista Ángeles Saavedra Places, profesora da UDC César Sáenz Castro, matemático, profesor da UAM Francisco Sampedro, profesor e filósofo Cesáreo Sánchez Iglesias, poeta e presidente da AELG Xosé Manuel Sánchez Rei, profesor da UDC Xoán Manuel Sande Muñiz, traballador do SERGAS Bieito Seara, asesor e consultor empresarial Xesús Seixo Fernández, presidente da Fundación Moncho Reboiras María Xosé Silvar (SES), cantautora Xurxo Souto, músico, escritor e membro do consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Alfredo Suárez Canal, profesor de Matemáticas Xosé Manuel Suárez Estévez, secretario do I. E. A. "Mártires de Sobredo" Alfonso Tellado, traballador de Bazán, técnico en PRL e presentador da TVG Anxo Terán Comesaña, presidente da Asociación Correlingua Suso de Toro, escritor e analista político Andrés Torres Queiruga, filósofo e teólogo Xaneco Tubío, luthier e presidente da Asociación de Gaiteiros Galegos Uxía, cantante, produtora e crítica musical Carlos Valdés, tradutor Vítor Vaqueiro, químico, fotógrafo e historiador da fotografia Iago Varela Martínez, coordinador en Mallando no Android Carme Vidal, xornalista Nel Vidal, departamento de Normalización Lingüística do Concello de Carballo Marisa Vidal Collazo, profesora Roberto Vilameá Ponte, xerente e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza S. A. Dolores Vilavedra Fernández, crítica literaria e profesora da USC Ignacio Vilar, director e guionista de cine Iria Villar Rodal, enxeñeira técnica agrícola


Summary: Corina Porro, Agustín Hernández e a interventora xeral da Administración autonómica quedan a menos de 1.000 euros anuais de superar a remuneración de Alberto Núñez Feijóo

O presidente da Xunta anunciaba este mércores a supresión, "de forma temporal", do denominado plus de altos cargos, o complemento salarial que perciben os funcionarios que ocuparon un posto directivo no Goberno galego se así o solicitan. Pero a fin deste sobresoldo, aprobado en 2007 por PP, PSdeG e BNG e cuxa fin apoiarán agora os tres grupos, non suporá a fin dos soldos especialmente elevados no seo da Administración autonómica. Non en van, cando menos tres altos cargos da Xunta seguen tendo, independentemente da existencia ou non do plus, un salario superior ao do propio presidente, Alberto Núñez Feijóo. Na actualidade esta circunstancia está avalada pola lei de organización e funcionamento da Administración Xeral e o sector público autonómico (Lofaxga), a norma que regula desde 2011 o funcionamento do Goberno galego e todos os órganos dependentes del. No trámite parlamentario da norma a oposición socialista e nacionalista reclamou a fixación do salario do titular do Executivo, neste caso Feijóo, como límite das remuneracións da Xunta. Pero só lograron unha limitación moi xenérica e cunha ampla marxe para as excepcións. Nomeadamente, a Lofaxga establece que haberá altos cargos que poidan cobrar máis ca o presidente "por razóns vinculadas á especial cualificación profesional". Para xustificar o seu rexeitamento, os conservadores reprocháronlle á PSdeG e BNG que non establecesen esta limitación mentres estiveron no Goberno, permitindo así, por exemplo, que o alto cargo mellor pagado da Xunta non sexa Feijóo, senón -cando menos segundo os datos que son públicos- o secretario xeral de Emigración, Santiago Camba, que percibe 93.009 euros ao ano. O avultado salario anual de Camba é o resultado de sumar aos 59.800 euros do seu salario o chamado "complemento persoal", derivado dun precepto das sucesivas Leis de Orzamentos que impide que os funcionarios perdan poder adquisitivo por accederen a un alto cargo. Non obstante, este complemento non é necesario para que outros dous directivos máis estean mellor pagados que Feijóo. Para atopalos, cómpre ollar ás tablas de remuneracións da Sociedade Galega do Medio Ambiente (Sogama). Dirixir a empresa pública encargada de xestionar os residuos sólidos urbanos sae case 10.000 euros máis rendible que estar á fronte da Xunta. Nomeadamente, o presidente da entidade, Luis Lamas, ingresa cada ano 84.999 euros. O seu director, Francisco Silva, recibe 82.449 euros. Porro e Hernández quedan ás portas Malia non chegar á ao salario do presidente, tres altos cargos quedan ás portas deses 76.765 euros. A que máis se lle achega é a directora da Asesoría Xurídica Xeral da Xunta, Cayetana Lado, que ao sumar 56.401 euros de salario e 20.310 de complementos queda a apenas 50 euros de Feijóo. Un chisco máis lonxe está a ex alcaldesa de Vigo, Corina Porro. Como presidenta do Consello Económico e Social, cargo ao que accedeu tras non lograr a maioría absoluta nas pasadas eleccións municipais, recibirá 75.816 euros anuais. A continuación atópase o titular de Infraestruturas, Agustín Hernández, que engade ao seu soldo de conselleiro un complemento persoal e suma un soldo anual de 75.816 euros, Lei de funcionamento da Administración (Lofaxga)


Summary: A formación tiña marcada para esta segunda feira eleccións internas para escoller novo Secretariado Nacional.

Seis dos 15 integrantes do Secretariado Nacional da CUP demitiron, decisión que comunicaron a través dunha carta interna e que evidencia as diferenzas que se viven no seo da formación independentista pola súa relación co goberno e o proceso soberanista. As persoas demisionarias son Ester Rocabayera, Joel Jové e Roger Castellanos (de Poble Lliure), e Guim Pros, Omar Diatta e Tomàs Sayes . Piden un cambio na formación para que non se repitan prácticas e actitudes "sectarias e maquiavélicas". Segundo informan medios cataláns como Vilaweb ou Nació Digital, as persoas que demiten consideran que ese tipo de actitudes na CUP foron comprobábeis no acontecido na investidura de Artur Mas ou a recente emenda á totalidade dos orzamentos da Generalitat. "A isto súmase a deriva estética de boa parte da acción política realizada pola CUP, que consideramos que provoca perigosas vacilacións estratéxicas desde o comezo desta lexislatura". Aclaran que non son partidarios de Mas nin de calquera proposta de orzamentos, mais cren "na negociación e na política como ferramenta de transformación social". Lembran que a CUP anunciara esta semana que disolvería o Secretariado Nacional a vindeira segunda feira e convocaría eleccións internas. A CUP explica nun comunicado que hai meses que traballa para renovar a súa dirección. Segundo indica El Nacional, estariase a intentar negociar unha candidatura de "consenso" que poida obter un apoio mínimo do 65% da militancia, que por primeira vez poderá votar telematicamente o Secretariado. Nesta opción estarían a traballar o ex-deputado Quim Arrufat coa axuda dun reducido número de persoas. A CUPlamentou a demisión destes 6 membros do secretariado nacional e defende que a organización adopta as decisións "con todas as garantías democráticas posíbeis". Mediante un comunicado, a formación asegura que non quere entrar a valorar as acusacións das persoas que demitironmais si que afirma que os actuais integrantes do Secretariado teñen "a conciencia tranquila de traballar sempre para facilitar as garantías democráticas". A carta íntegra das persoas demisionarias pode lerse aquí.


Summary: Esta é outra das biografías secuestradas ou silenciadas. Sergio Peñamaría de Llano, nado na Fonsagrada en 1914 e finado na Coruña en 2004, é presentado no relato oficial como un "hombre bueno". Nada se difunde da súa participación na represión en Valdeorras, nin da petición de penas de morte como fiscal militar, nin da súa entrega ao servizo do ditador para conseguir o Pazo de Meirás e a Casa Cornide para a familia Franco. Os tempos son chegados para coñecer a verdade e facer xustiza, retirándolle todo tipo de distinción e recoñecemento social.

Fascista de primeira hora e represor en Valdeorras "Peñamaría de Llano foi fascista de primeira hora, incorporándose voluntariamente ao bando franquista e figurando na escala militar desde 20-7-1936. Rematado o cursiño como alférez provisional (6-12-1936) participa co Exército sublevado nas frontes do Ebro e Teruel. Chega como tenente da Lexión á comarca de Valdeorras", como recolle Emilio Vega Rodríguez no seu artigo "A memoria histórica de Valdeorras: Sergio Peñamaría de Llano" (La Opinión, 19-10-2019). Acabada a guerra civil española, un xenocidio na Galiza, Peñamaría foi un dos oficiais ao mando do I Terzo da III Bandeira da Lexión, que tiña como misión acabar coa guerrilla na zona de Valdeorras. A súa participación na represión está documentada, entre outras, no testemuño de Consuelo Rodríguez López, 'Chelo' (recollido por Aurora Marco no seu traballo Mulleres na guerrilla antifranquista, publicado na editorial Laiovento, en 2011). 'Chelo' naceu en 1919 en Soulecín, parroquia de Santigoso (O Barco de Valdeorras), no seo dunha familia humilde. Despois da represión, dos nove membros da familia só sobreviviron tres, o irmán maior e as dúas irmás, Consuelo e Antonia. Os seus irmáns Rogelio, Sebastián, Alfonso e Domingo incorporáronse á guerrilla e morreron en combate contra as forzas franquistas entre 1941 e 1949. Este é o impresionante testemuño do asasinato, diante dos veciños da aldea, dos seus pais Domingo Rodríguez e Amalia López o 18 de outubro de 1939: Eu era sempre a primeira en erguerme. Estaba lavándome cando abro a porta e vexo todo rodeado pola Lexión, co seu capitán á fronte, Sergio Peñamaría de Llano. Entrou cun pau na man e preguntou: —Onde están teus pais?—Na cama. Entrou, foi ao cuarto dos meus pais e comezou a mallar neles co pau:—Puta, coño. Onde están os teus fillos? —dicíalle a miña nai. Queres continuar coa lectura? Vai ao quiosque a mercar o Nós Diario de hoxe ou accede á nosa tenda online para a súa lectura na nube. Como sempre, tamén podes elixir algunha das modalidades de subscrición que fornecemos!


Summary: O executivo italiano amosouse disposto a iniciar un diálogo con estas dúas rexións. No Véneto 98% dos votos foron favorábeis a ter máis autonomía, porcentaxe que en Lombardía foi de 95%.

Lombardía e Véneto queren máis autogoberno. Foi a mensaxe clara e rotunda que este domingo saíu dos referendos consultivos que se realizaron en ambas as dúas rexións italianas. 98% dos participantes no referendo do Véneto votou a favor de maior autogoberno e financiamento para a súa terra, mentres que 95% dos que tomaron parte na consulta de Lombardía se pronunciaron no mesmo sentido para a súa terra. A participación foi de 60% no primeiro dos casos e 40% no segundo. O mínimo para que as consultas tivesen validez era 50 por cento. Luca Zaia, de Liga Norte e presidente do Véneto, xa anunciou que ían pedir a Roma que lles transferise 23 competencias, entre elas sanidade, educación, lexislación laboral...Aliás, solicitarán que 90% dos impostos recadados no territorio fiquen nel. Un representante do goberno italiano avanzou que están dispostos a negociar, abrindo un diálogo que ambas as dúas partes saben que non vai ser doado. O presidente de Lombardía, Roberto Maroni (Liga Norte), cualificou como "a batalla do século" a negociación con Roma.


Summary: Capa de Nós Diario

Capa de Nós Diario


Summary: O unionismo vetou as demandas e peticións de recoñecemento oficial para a lingua propia da illa.

Máis de 12.000 persoas manifestáronse a semana pasada en defensa da oficialidade do gaélico para Irlanda do Norte no que foi unha das mobilizacións máis numerosas que tiveron lugar nos seis condados baixo administración británica nos últimos anos. A marcha, co lema 'Acht na gaeilge anois!' (Lei para o gaélico xa!), reuniu en Belfast norirlandeses de diferentes idades e condados, que acudiron á convocatoria na defensa do idioma propio da illa, sen pleno recoñecemento oficial en Irlanda do Norte. De feito, as propostas que nestes anos se fixeran para garantir a oficialidade topaban co veto unionista, que insiste en que esta lingua é só falada por unhas poucas persoa, que non é un tema de interese para a sociedade do 'Ulster' e que non ten sentido darlle categoría de oficialidade. Porén, como lle lembran desde orgasnizacións políticas irlandesas e movementos de defensa da lingua, que 12.000 persoas se reúnan en Belfast para apoiar a oficialidade indica que na sociedade hai demanda de que se dea ese paso. Na actualidade, por volta de 5.000 alumnos estudan gaélico nun cento de escolas en Irlanda do Norte. A primeira escola gaélica comezou a funcionar nos seis condados en 1970 se ben non tivo recoñecemento oficial até pasados 14 anos.


Summary: Entrevistamos a escritora e contacontos no 'Caderno de verán'.

Como se está a desenvolver o verán? Permítelle o traballo coller un tempo de descanso? Pouco, normalmente non collo vacacións. Aínda que non teña unha carga de traballo excesiva si estou tendo encargos, afortunadamente, sobre todo funcións e sesións de contos. A Covid está a marcar enormemente este verán, ao igual que o pasado, en que nota a diferenza? Atopa máis demanda cultural? Si, xa o notei o ano pasado, ao saír do confinamento, víase que a xente tiña ganas de desfrutar das actuacións. Entre a perspectiva de futuro que ofrecen as vacinas e a posibilidade de actuar ao aire libre, este verán vese que a xente chega con moitas ganas de consumir cultura. Con todo, si é certo que a Covid continúa a cambiar os nosos plans. Eu nótoo especialmente nas sesións de contos; narrar a un público con máscaras modifica por completo a recepción do que facemos. A situación tamén condiciona os desprazamentos, en xeral preferimos non ir moi lonxe; nese aspecto, eu aínda non teño sensación de liberdade, de poder ir onde queira e como queira. Narrar a un público con máscara modifica por completo a recepción do que facemos Aínda que teña moito traballo, que lle gusta facer no seu tempo libre? Son bastante tranquila. Gústame moito a praia, estar á beira do mar e, como agora vivo no interior, boto de menos a costa. Tamén aproveito para ler o que non puiden durante o curso. O verán é o meu tempo para escribir con calma, sen ter que entregarlle nada a ninguén, senón escribir para min, o que quero. Di que lle encanta a praia. Hai algún lugar ao que lle guste ir especialmente durante as vacacións? Adoito visitar a miña zona, preto de Mugardos. Vou ás praias de Ares, nas que pasei a miña infancia, mais tamén ás praias salvaxes do norte; a zona do Barqueiro encántame. Agora que vivo en Teo desfruto visitando a contorna e tamén fuxindo a sitios non moi visitados. Comentou que lle gusta ler, podería recomendar algunha lectura para o que queda de verán? Recentemente lin a obra Unha noite no tren da Vía Láctea, do autor xaponés Kenji Miyazawa. Merqueino porque a edición publicada por Aira Editorial pareceume chulísima. É unha obra que vale para todas as idades.


Summary: A asociación de Amigos dos Museos da Galiza finalizou este mes unha serie de conferencias no seu espazo Portas Ártabras da Coruña para explicar a situación actual da cultura galega a través da súa historia. A actividade, realizada polo arqueólogo Felipe-Senén López, tratou a interacción entre tradicións e creacións pasando pola aculturación que vive o país neste século XXI.

Como se chega á aculturación na Galiza? A través da ditadura dos supermercados que se meten polo medio en aspectos tradicionais. Por exemplo, no botellón, ou mesmo no asfaltado de lugares de expresión, como son as campas, que converten en aparcadoiros. Ademais, esas reunións fomentan o machismo e o clasismo, nada que ver coas festas populares. Dexeneran os lugares de espazo e invaden, outro exemplo, un lugar inmaculado e ecolóxico como son as praias nas fogueiras de San Xoán. E non se teñen en conta referentes culturais históricos? Toda a filosofía de crear unha imaxe do país -que sae de Murguía e pasa por Vicente Risco, por Castelao e que retoma no laboratorio de formas Sargadelos, Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane- parte dunha base moi consolidada vinculada á tradición e á modernidade da arte e a industria. Semella que non se entendeu ao cabo do tempo. Mesmo o Seminario de Estudos Galegos segue dentro do que é o Consello Superior de Investigacións Científicas, unha solución franquista e centralista. Mentres, aquí, descoñecendo toda esa historia, dedicámonos a entorpecer toda esa liña que viña de antes creando outras confrarías como, por exemplo, o Consello da Cultura Galega e outras que dificultan un labor que viña de antes. Mesmo agora, tradicións e festas como o Entroido están en función dos bazares estranxeiros onde acodes a mercar o disfrace. Terminaremos por deixar de comer filloas para rematar no McDonald's! Terminaremos por deixar de comer filloas para rematar no McDonald's! A cultura queda reducida a días determinados con cerimonias varias que non serven para nada. Cando, en realidade, a cultura é o que o ser humano cultiva e o que leva posto. A tradición galega, efectivamente, hai que repasala diante dese folclorismo inútil e estéril que entende que non se pode vincular o mundo panceltista, que é o mundo humanista, fronte ao xermanismo. A cultura galega está feita de camiños e portos, como toda tradición non é nada estática. Neste sentido, creo que hai que recuperar a gran figura dese creador europeísta e panceltista que foi Vicente Risco. Nunca entrou no xermanismo que, pola contra, era racista. A súa fundación é unha alternativa na Galiza para esconxurar vellos lentes mentais que levamos postos en relación á cultura galega. Esa parte de humanismo e espírito que é a tradición galega é o que lle falta á política galega actual, vese agora no Parlamento galego. A cultura lévase posta. Non ten boa difusión a cultura galega? Hoxe quen educa ou maleduca, movémonos nunha dialéctica, xa non é a escola nin a casa, son as novas tecnoloxías e os medios de comunicación. E niso a Galiza anda atrasadiña. Dentro do fenómeno da aculturación está a burocratización administrativa. É un escándalo o que está acontecendo en casos como o de Muxía e os secadoiros de peixe. Sanidade prohibe e multa un paisano por seguir unha tradición que se perde nos séculos e explica as relacións da Galiza con Aragón e Catalunya. É etnoarqueoloxía pura e podía ser un ecomuseo como teñen nos países nórdicos que presumen das súas tradicións de secado, salgado e afumado. Alí véndeno como un recurso. Fáltanos sedución e o predicamento que estaba no espírito de Otero Pedraio Fáltanos sedución e o predicamento que estaba no espírito de Otero Pedraio. Pola contra outros levan a aculturación posta. É o caso de certos humoristas que fan moito dano tratando sempre a xente humilde e nunca ríndose dos banqueiros como fixo no seu momento Chaplin. Pasa o mesmo co noso patrimonio. Estes días A Coruña perdeu un cadro esencial do pai de Picasso que irá a Barcelona. Era unha icona ao tratar o tema das pombas, o símbolo que despois o seu fillo fixo universal nacera aquí. Mentres, aquí preparan o "pailanismo" dunha grande exposición sobre Picasso, o gran pintor que se formou aquí.


Summary: O secretario xeral da Alianza Atlántica dixo comprender as razóns francesas mais anunciou que o resto dos estados implicados na operación seguirán a combater en Afganistán en 2013

A Cimeira da Alianza Atlántica que se está a desenvolver en Chicago estivo marcada polo anuncio do novo presidente de Francia, François Hollande, de retirar os 3.200 soldados franceses que combaten en Afganistán antes de fin de ano. Unha decisión que o secretario xeral da OTAN, Anders Fogh Rasmussen, afirma comprender mais que xa deixou claro que non vai ser secundada por máis países nin vai alterar substancialmente os plans da Alianza en Afganistán. "É importante deixar claro que os nosos soldados seguirán implicados na guerra en 2013" afirmou o xefe das forzas internacionais en Afganistán, o xeneral estadounidense John Allen Así, as tropas da OTAN "seguirán implicadas na guerra" en 2013, en palabras do xeneral estadounidense John Allen, responsábel das forzas internacionais en Afganistán. Os plans dos estados con presenza militar nese país é que a retirada definitiva, dando paso da 'misión de combate' á 'mision de apoio', se produza a finais de 2014. Amosar que non hai fisuras O anuncio francés, porén, está a obrigar nestas horas a contactos e xuntanzas paralelas para evitar que o anuncio de Francia teña eco neutros estados con tropas en Afganistán. A OTAN tenta que se manteñan os compromisos adquiridos e que a "unidade de acción" non se vexa afectada. Alén diso, na cimeira tamén se está a analizar e tratar "unha visión post-2014", en palabras de Barack Obama, para Afganistán, sentando desta forma as bases para que a alianza occidental continúe a xogar un papel no país afgán cando as tropas se retiraren. Protestas Mentres a Cimeira tiña lugar en Chicago, varios milleiros de persoas participaban nesa cidade en marchas e actividades de denuncia da papel da OTAN no conflicto afgán. Un amplo despregamento policial se mantivo en todo momento en torno a estas iniciativas, intervindo con contundencia e dureza na represión dalgunhas delas, como concentracións ou mesmo lecturas de textos pola paz.


Summary: O Congreso do PSOE e a Asemblea Nacional do BNG tiveron varios puntos en común: dúas candidaturas cun nivel de apoio case idéntico, partido ao 50%, e a elección finalmente, da opción máis continuísta

O Congreso do PSOE desta fin de semana e a Asemblea Nacional do BNG da fin de semana anterior tiveron varios puntos en común: dúas candidaturas cun nivel de apoio case idéntico, partido ao 50%, e a elección finalmente, da opción máis continuísta e enrocada en si mesma, mirando máis cara ao interior da organización e o mantemento da estrutura de poder interno que cara ao exterior, cara á sociedade. PSOE e BNG están en crise. O PSOE perdeu catro millóns e medio de votos o 20 de novembro e apenas conserva algo de poder institucional en Andalucía e Euskadi (goberno que moi probablemente perderá nos vindeiros meses) e nun terzo dos concellos do Estado (Zaragoza e Vigo os máis grandes), algo inédito dende 1977. O BNG acumula unha década de descensos electorais, que continuaron nas eleccións municipais e xerais do pasado ano, cunha perda de máis de 120 mil votos dende o ano 2000. Porén, nesta situación de crise e de obxectiva incapacidade para conectar cunha parte importante do seu electorado, a resposta interna en ambos os dous casos foi a da continuidade de caras e ideas, a solidificación e impermeabilización das organizacións, cada vez máis lonxe das súas bases. Albert Einstein dixo que era unha loucura facer unha e outra vez as mesmas cousas esperando obter resultados distintos. O resultados de ambos os dous encontros políticos foi recibido con decepción por unha parte importante dos votantes máis críticos e dos ex votantes, pero o que é máis preocupante, non espertou nin sequera interese na maioría, naqueles aos que agora os partidos apelarán como a súa base de apoio. Falan noutro idioma.


Summary: Ana Pontón quer que o chefe do executivo galego diga xa "se vai reclamar a transferencia ou se todo foi un paripé, un farol". "Das nacións sen Estado a que máis necesita o nacionalismo é Galiza", afirma a portavoz nacional do Bloque.

Argumentar que por 7 millóns de euros non se debe realizar agora a transferencia da AP9 (esa é cantidade que a Xunta dedica a pagar as peaxes de Rande e A Barcala) cando o Estado destina 4.000 millóns de euros ao resgate das radiais madrileñas é un razoamento "rocambolesco", afirmou Ana Pontón este domingo nunha entrevista en Radio Galicia (SER) [Feijóo dixo estes días que non quería a transferencia mentres o Estado non asumise eses 7 millóns]. "Comeza a parecerme todo unha grande tomadura de pelo e un engano (...). O que non pode ser é que vexamos miles de galegas e galegos atrapados na AP9, Audasa a facer caixa e o Goberno [galego] a ollar para outro lado", dixo a líder do BNG, quen avanzou que esta mesma segunda feira a formación nacionalista rexistará no Pazo do Hórreo a petición de comparecencia de Feijóo na Deputación Permanente do Parlamento galego. Pontón enfatiza que a transferencia non se demanda "porque si", senón para "acabar cunhas peaxes que son unha auténtica estafa e cunha xestión que clama ao ceo". Na entrevista, Pontón chamou as galegas e os galegos a se uniren á convocatoria do BNG para o Día da Patria Galega, un acto con componente festivo -"hai que festexar o feito de sermos unha nación con direito a ocupar o seu lugar no mundo- mais tamén cun inequívoco ton reivindicativo fronte ás políticas de "agravio" a Galiza despregadas por Madrid. A chave para a Galiza avanzar como país é apostar no nacionalismo, salientou Pontón. "Cada vez vexo máis clara a necesidade do nacionalismo para que o país poida avanzar e estou certa de que se unha nación sen Estado necesita o nacionalismo, esa é a Galiza", dixo. É o nacionalismo, acrecentou, o factor que está a facer abalar o statu quo estabelecido en 1978. "Catalunya [e o seu proceso de autodeterminación] está a abrir a esperanza para poder cambiar este réxime", concluíu.


Summary: A comisión de investigación leva unha década sen actividade.

O PP galego rexeitou unha iniciativa do PSdeG —transaccionada co BNG— para que se remita á Cámara galega calquera información vinculada ao informe de KPMG —empresa que ofrece servizos de auditoría— baixo o cal a Xunta amparou a fusión das antigas caixas galegas —Caixanova e Caixa Galicia—. Na Comisión de Economía desta sexta feira no Parlamento galego, os populares denegaron esta proposta que tamén pedía enviar á Cámara un informe no cal se avalíe "como e quen" optou por forzar unha fusión que levou á desaparición de Caixanova e Caixa Galicia, á vez que se demandaba pór en funcionamento "de modo inmediato" a comisión de investigación das caixas, que vai cumprir unha década sen actividade desde a súa posta en marcha. A comisión de investigación das caixas suma outro ano en branco "Chove sobre mollado" Na súa intervención, a deputada do BNG Noa Presas lamentou que "chove sobre mollado" acerca dunha fusión que foi "un desastre desde o punto de vista económico e social". Razoa que se o PP non tivese "moito que ocultar ou perder", "non levaría anos obstaculizando" a comisión de investigación. A deputada nacionalista opina que "só cando entre ar novo en San Caetano será posíbel" poder ver que aconteceu coa fusión. Considera que "obedecía a unha estratexia estatal de que a Galiza non contase con músculo financeiro propio". Pola súa parte, Gonzalo Caballero (PSdeG) censurou que Alberto Núñez Feixoo deixou unha Galiza "co pufo" das caixas, no que considera unha "páxina nefasta", polo que o novo presidente da Xunta, Alfonso Rueda, ten que decidir explicar "que pasou" ou "seguir sendo cómplice do maior buraco nas arcas públicas", afirma. Por parte do PP galego, o seu deputado, Alberto Pazos Couñago, cargou contra o bipartito dicindo que "coñecían o mal estado das caixas e calaron".


Summary: As agrupacións guerrilleiras anti-franquistas estarán formadas por militantes socialistas, libertarios, das organizacións republicanas da esquerda burguesa, dos comunistas e por suposto dos nacionalistas.

A oposición armada ao franquismo xorde en Galiza á marxe e mesmo en confronto coas direccións das organizacións políticas que viñan operando no País con anterioridade ao golpe militar de 1936. As mulleres e os homes que fuxiron ao monte fixérono primeiramente para escapar da represión e dunha morte máis que segura, posteriormente, á medida que se alongaba o conflito, víronse obrigados a garantir a continuidade da loita e xa por último remataron por organizar a resistencia que posibilitara, co apoio aliado, un cambio político unha vez rematado a II Guerra Mundial. Non podemos, polo tanto, falar de fracaso se ben os obxectivos cos que naceu é obvio que non se conseguiron. Non é unha cuestión menor a que vimos de sinalar, posto que alén de que fose en Galiza onde nacesen as primeiras agrupacións armadas do Estado ou que os seus militantes ou dirixentes eran referenciais sociais na súa comunidade polo liderado social exercido na etapa da II República, as circunstancias referidas anteriormente explica o carácter diferencial do fenómeno en Galiza. Así as cousas debemos destacar que se trataban dunha actuación que se desenvolvía no ámbito nacional, isto é a Galiza admistrativa e a irredenta e. o que ten máis interese, eran os loitadores quen definían a súa táctica e estratexia, a guerrilla - partido que teorizarían os cubanos trinta anos máis tarde, e por suposto o carácter pluralista, isto é, para loitar contra Franco non se pedía carné. Foi en Galiza onde nacen as primeiras agrupacións armadas do Estado e seus militantes e dirixentes eran referenciais sociais na súa comunidade Así as cousas, as diferentes agrupacións, particularmente no seu período máis creativo, isto é entre 1939 e 1945, estarán formadas por militantes socialistas, libertarios, das organizacións republicanas da esquerda burguesa, dos comunistas e, por suposto, dos nacionalistas. O peso de cada unha destas correntes é proporcional a afiliación que tiñan nas diferentes áreas de Galiza durante a II República e tamén ao comportamento cos mesmos das forzas represivas. Só se analizamos o fenómeno cos anteollos da academia ou coas orellereiras que impoñen as análises importadas seguiremos mantendo o esquecemento sobre o esforzo de loita desenvolto no monte polas mulleres e os homes do galeguismo que desde o primeiro momento partillaron desta loita, nuns casos como enlaces, noutros como aderentes, tamén como dirixentes e mesmo como impulsores de diversas partidas e agrupacións. Unha ollada á vista de paxaro ao conxunto do territorio galego permítenos facer unha aproximacións aos nomes e aos lugares desta loita. Os cadros nacionalistas que participaron da mesma non eran anónimos do período anterior e os lugares onde tiveron presenza eran zonas nas que contaban cunha implantación importante. A oposición da dirección nacionalista no interior a este método de loita non difire da que podían manter socialistas e cenetistas, porén a reorganización do Partido Galeguista xa baixo a búsola de Piñeiro non se produce até finais da II Guerra Mundial ou se queredes co devalo do movemento armado contra Franco. Non imos demorarnos máis nesta aproximación á militancia nacionalista que non lle tocou outra que empuñar as armas para defender as súas razóns, iso si facémolo como exercicio de memoria e tamén para animar a investigacións sobre o tema. Agrupación Thapaief A primeira agrupación guerrilleira que se constitúe en Galiza após o Alzamento fascista formalizará a súa constitución en Novembro de 1938 nas Terras de Viveiro, baixo o nome de "Agrupación Thapaief" en honra do guerrilleiro Ruso, nunha xuntanza na que participaran entre 14 e 15 persoas e na que a máis de elixir unha dirección acordan constituír unha comisión para elaboración dos estatutos así como definir as accións a levar adiante. O grupo presidido polo militante socialista Luís Trigo "O Gardarríos", contando como Secretario Xeral co tamén socialista e posteriormente militante do PCE Manuel Castro Tellado e co cenetista de Ortegal Xosé Neira conta entre os seus membros cos militantes nacionalistas Modesto Vilar Ínsua e Uxío del Valle Sánchez. Uxío del Valle, concelleiro nacionalista, mestre na Escola de Mestría permanecerá no monte até 1939, presentándose a Garda Civil en Xullo dese ano para cumprir 4 anos de cadea. Modesto Vilar Ínsua, tamén concelleiro nacionalista e mestre da Escola de Mestría, nado en Bos Aires morre nun enfrontamento coas forzas da orde o 1 de Xuño de 1939 nos montes de Menán - Ortigueira cando só contaba con 28 anos. Vilar Ínsua, na referida constitución da "Agrupación Thapaief", será encargado da redacción dos Estatutos así como da planificación dos golpes económicos. Antón Arias Prada "Clavel" Se ben a primeira agrupación guerrilleira que se constitúe en Galiza é a "Thapaief", con anterioridade operaban partidas na práctica totalidade do territorio galego, destacando as conformadas nas áreas limítrofes das terras de Lugo, Ourense e o Bierzo. Así desde finais de 1937 viña operando nas Terras de Valdeorras o "Grupo do Corgomo" dirixido polo Presidente do Partido Galeguista de Vilamartín e tenente alcalde deste Concello Antón Arias Prada "Clavel". Antón Arias, unha vez iniciado o Alzamento, diríxese a Asturias, acadando a graduación de Tenente do Exercito do Norte, para unha vez tomada esta polos fascistas volver a súa terra de orixe onde impulsará e dirixirá unha partida de 7 ou 8 membros, todos militantes nacionalistas, que operará até finais de 1939. "Clavel", inmortalizado polo seu irmán de militancia e conveciño o poeta Delgado Gurriarán nun soneto publicado no "Cancioneiro da Loita Galega"editado en 1942 polo Delegación de México do PG, será fusilado en Ourense o 7 de Novembro de 1940 cando acaba de cumprir os 45 anos. Petamos na porta das historiadoras e historiadores galegos, para que se acheguen á participación do nacionalismo na oposición armada ao franquismo As comarcas coruñesas de Ortegal, Trasancos e As Mariñas contaran na súas partidas cun número destacado de afiliados nacionalistas, aínda que polos anos vividos no monte e pola súa perseveranza en continuar coa acción armada merece unha mención ampliada Manuel Gómez Varela, nome de guerra "Fera Brava" ou "Manolo do Penso". Xornaleiro natural de Mugardos onde nacera en 1911, combinaba militancia política no Partido Galeguista coa súa afiliación á UXT. Após tres anos no monte, en Xullo de 1939 foxe desde Ares a Franza canda 26 compañeiros e compañeira no bou "Ramón", sendo devolto pola policía de Vichy en 1942 ás autoridades franquistas. Tras cinco anos de cadea, incorporase outravolta a loita armada integrándose no destacamento "Arturo Cortizas" da IV agrupación do Exército Guerrilleiro morrendo no monte durante un enfrontamento armado en 1952.A xeito de coda toca referirse ao "Comité Arredista Revolucionario Galego", organización fundada entre outros por Bieito Fernández, Remixio González Gándara, Dámaso Carrasco, Mariano Otero Castelao e Xosé Velo Mosqueira que aparece integrada desde o primeiro momento na Unión Nacional. Xosé Velo Mosqueira,natural de Celanova e antigo Secretario Xeral da Federación de Mocidades Galeguistas, e Mariano Otero Castelao, concelleiro nacionalista en Rianxo e primo de Daniel Castelao, serán detidos en Vigo en 1944 e tras pasar un ano na cadea por accións de guerrilla urbana, aproveitan a liberdade condicional para volver a clandestinidade durante un ano e preparar o seu exilio en Venezuela onde continuarán vinculados á loita nacionalista. O máis destacado dirixente nacionalista do Salnés xunto a Núñez Bua, o comerciante de Vilagarcía Dámaso Carrasco que xa permanecera na cadea entre 1936 e 1939, a voltas de 1947 será de novo detido e condeado a 2 anos de cadea por labores de apoio a Guerrilla. Contra a manipulación da historia Aínda a risco de reiterarnos, abonda dicir que o que se pretendeu co exposto é petar na porta das historiadoras e historiadores galegos, para que se acheguen á participación do nacionalismo na oposición armada, feito que a estas alturas está sen estudar co rigor que se merece o que impide simplemente ofrecer unha visión fragmentaria do mesmo. Agardamos que este reclamo non quede nunha simple chamada e se apunten a esta convocatoria novas investigacións, seguindo o carreiro que comezou a marcar cos seus traballos pioneiros un autor amigo e rigoroso como Uxío Breogán Diéguez. Ao fin, a ocultación, a distorsión e a manipulación da historia da oposición armada ao franquismo, non é máis que unha parte do proceso de silenzo e manipulación da nosa historia nacional. NOTA: Na fotografía aparecen militantes da Federación de Guerrillas de Galiza e León no Bierzo en 1944. De arriba a abaixo e de esquerda a dereita: Guillermo Morán, Mario Morán, Evaristo González"Rocesvinto", Arcadio Ríos e Aberlardo Macías "Lebre"


Summary: A situación de seca prolongada que atravesa a Galiza mantén boa parte do territorio en condicións de alerta e prealerta ante a mingua da cantidade de auga que levan moitos ríos tanto na demarcación Galiza-Costa como nas concas do Miño e do Sil. Cada vez son máis os concellos que avanzan medidas concretas contra a escaseza de auga. Un dos últimos, o de Compostela, que vén de dar conta do seu plan contra a seca.

O Concello de Santiago non é o único da comarca que observa con preocupación o caudal do río Tambre tras ampliar a Xunta da Galiza a situación de "prealerta por escaseza" de auga á súa bacía mais á do resto de ríos que desembocan na ría de Muros-Noia. Augas da Galiza actualizou a pasada sexta feira o mapa de alertas por falta de auga e mudou, tamén, o nivel de aviso na conca do río Grande e do resto de ríos que desembocan na ría de Camariñas, nesa zona da costa máis nas costas de Cabana, Laxe e Muxía. Aumentan as restricións de auga ante o "peor ano hidrolóxico" desde que hai rexistros Agora están en prealerta, ao igual que as bacías dos ríos Bahíña, Miñor e Zamáns, nas comarcas de Vigo e Val Miñor; un sinal de alarma que xa estaba activado e continúa no contorno do río Lérez e da ría de Pontevedra mais no río Anllóns e na costa da Coruña ata límite con Arteixo. No resto da demarcación Galiza-Costa, os valores rexistrados son normais, sostén o Goberno galego. Alerta no Cabe e no Limia Na Confederación Hidrográfica Miño-Sil, a condición de seca prolongada non afecta por igual todos os territorios. En conxunto, o caudal circulante nas co caudal circulante nos ríos da conca minguou nun 40% a respecto da media do ano pasado. Con todo, a bacía do Miño amosa un risco inferior ao que ofrece a conca do Sil, en situación de prealerta. Máis grave é a escaseza na que se atopan os ríos Cabe e Limia, en alerta desde primeiros de agosto. No ano máis seco da Galiza desde que se teñen datos, o mes xullo anotou un nivel de precipitacións 66% inferior ao habitual, segundo os rexistros de Meteogalicia. Non foi unha caída illada, xa que tanto o outono-inverno pasados como a primavera anotaron a seus propios descensos, cun 30% menos de chuvias, de media, a respecto do agardado. A seca esténdese pola Unión Europea afectando os cultivos e o comercio A seca prolongada que atinxe todo o territorio desde febreiro é resultado desta falta de precipitacións combinada con períodos de calor extremos, mais a escaseza de auga non responde só a estas variacións do clima. Ten máis que ver coa demanda dos recursos hídricos dispoñíbeis e a capacidade das redes municipais e veciñais para atendelas. Presión hídrica Nas últimas semanas o caudal do río Tambre, que abastece boa parte da comarca de Compostela, viuse reducido á metade. Os niveis de captación de auga atópanse nunha situación límite en municipios como o de Ames ou Oroso. Inflúe a demanda da poboación habitual pero o que marca a diferenza é a presión sobre o consumo que exerce a grande afluencia de visitantes á capital da Galiza. Ocorre o mesmo en zonas turísticas de costa onde duplican ou multiplican por máis de tres o número de habitantes habitual. Neste sentido, os municipios chaman a reducir o consumo de auga e a facer un uso responsábel deste recurso co fin de evitar medidas máis drásticas nas próximas datas. É o caso de Ames, Oroso e, agora, tamén de Santiago de Compostela. Encontro con Augas da Galiza Segundo confirmou onte a concelleira de Medio Ambiente de Santiago de Compostela, Mila Castro, os concellos da ribeira do Tambre están chamados hoxe a unha reunión con persoal técnico e responsábel de Augas de Galiza co fin de coordinar as medidas necesarias após a declaración da prealerta por escaseza de auga na contorna. Castro informou deste encontro coa Administración galega durante un acto no que deu conta do plan de emerxencia municipal fronte a seca, un plan que deu a coñecer á Xunta en decembro do ano pasado e que agora busca trasladar á poboación. "Cantidades devastadoras" de crianzas, en risco de morte no Corno de África e o Sahel por mor da seca Desde primeiros de agosto Compostela reduciu as regas e os baldeos ademais de fomentar un uso responsábel nas casas, hortas e piscinas; unha iniciativa que permitiu reducir o consumo municipal de auga de 5 a pouco máis de 2%, precisou a empresa concesionaria do servizo. De se agravar a situación o Concello prevé prohibicións en consumos secundarios, feche de fontes, limitacións nos usos industriais, redución da presión nocturna na rede e cortes na subministración en distintas franxas horarias.Sen chegar ás restricións máis drásticas, Ames e Oroso xa botaron man dalgunha destas solucións, moi pendentes dos núcleos rurais sen conexión á traída municipal e dependentes de redes veciñais que comezan a esmorecer.


Summary: O XIX Congreso que o Partido Comunista de China (PCCh) realizou en Beijing do 18 ao 24 de outubro tivo o seu broche final coa presentación o 25 do novo Comité Permanente do Buró Político, o máximo órgano de dirección do Partido e do País.

No seu discurso de apertura, Xi Jinping, quen iniciou o seu mandato en 2012, asegurou que China se atopa no inicio dun novo ciclo, crucial e decisivo para alcanzar aquel obxectivo histórico da modernización, soñado desde finais do século XIX, eclipsando a etapa de decadencia, atraso e submisión en que se precipitou o país no século XIX. Esa perspectiva histórica é fundamental para comprender o alcance das decisións adoptadas neste congreso. Nas súas máis de tres horas de alocución na sesión inaugural, Xi efectuou un novo diagnóstico da situación: tras máis de trinta anos de aplicación da política de reforma e apertura (1978), a contradición principal xa non radica entre as demandas da sociedade e un sistema produtivo atrasado, senón entre as demandas da sociedade e un sistema económico desequilibrado que esixe axustes estruturais para lograr unha China "rica e poderosa". Ante os máis de dous mil delegados en representación dos 90 millóns de militantes, Xi Jinping revalidou devanditos obxectivos co marco referencial dos dous centenarios (do Partido, en 2021, e da República Popular, en 2049), reivindicando a importancia de establecer respostas nacionais ás esixencias do momento sen recorrer mimeticamente ás receitas estranxeiras. China seguirá a súa propia ruta O camiño propio pavimentado polo PCCh para lograr a revitalización do país suxire catro eixes prioritarios. Primeiro, unha estratexia de desenvolvemento en dúas etapas (primeiro ata 2035 e despois ata 2050) nas que debe consolidarse un novo modelo económico e social baseado nun crecemento de calidade marcado pola innovación, o impulso tecnolóxico ou o respecto ao medio ambiente; igualmente, as carencias sociais deben atopar resposta nos máis variados ámbitos superando os déficits e contradicións actuais que ilustran unha sociedade aínda fráxil e desamparada en rubros esenciais. Segundo, a construción dunha "civilización ecolóxica", xa presente tamén no segundo mandato do seu antecesor Hu Jintao, recibe un maior respaldo. O ambiente será un dos grandes asuntos na axenda chinesa dos próximos anos, a sabendas de que o seu deterioro neste plano tras décadas de ignorancia e ata desprezo esixe medidas radicais. Terceiro, a mellora da gobernanza auspiciando un deseño político de alto nivel que actualice a dotación institucional e a evolución cara a un Estado con dereito que asegure o imperio da lei en liña coa tradición lexista. Esa mellora da gobernanza descarta a aproximación ao modelo político occidental e incide no papel chave do PCCh na xestión de todos os asuntos, en todas as esferas. Resolvendo habituais debates sobre a separación Estado-Partido, este último imponse como ariete esencial a fortalecer nesta etapa, insistíndose por iso no fortalecemento da disciplina interna e a lealdade sen fisuras ás directrices emanadas dos órganos de dirección. Esa mellora da gobernanza descarta a aproximación ao modelo político occidental e incide no papel chave do PCCh na xestión de todos os asuntos, en todas as esferas Cuarto, unha revitalización ideolóxica de gran alcance co denominador común do rescate do pensamento tradicional, do pensamento partidario e das novas respostas contempladas no pensamento de Xi ou xiismo, incorporado neste congreso como guía aos Estatutos do PCCh. A sinización do marxismo, entendida como unha interpretación do mesmo en clave nacional, suxire a activación dun proceso de reafirmación ideolóxica sensible aos aspectos que espertan o orgullo civilizatorio. Así pois, o XIX Congreso solemnizou o inicio dunha nova era e trazou a folla de ruta principal para os próximos 30 anos non só na orde económica senón cunha axenda integral que abarca todos os dominios e esferas en liña coas decisións xa adoptadas no último lustro. Serán os próximos, anos de insistencia na observancia do seu propio camiño, de enfatización da súa soberanía, contestando coa súa evolución non só a hexemonía occidental pola vía de feito na orde económica senón rivalizando co pensamento único imperante popularizando as visións e propostas chinesas en todo o orbe. Se a aplicación das reformas económicas nestes delicados anos (a chamada nova normalidade) permitiu alcanzar índices de crecemento próximos ao 7 por cento, é previsible que dita tendencia persista nos próximos anos. O axuste estrutural que aspira a pasar páxina da "fábrica do mundo", abríndose máis ao mercado, á propiedade mixta, consolidando o consumo interno, etc., non poñerá en risco a concepción básica do modelo económico no cal o PCCh seguirá desempeñando un activísimo papel. O éxito da transición a un novo modelo de desenvolvemento tamén poderá impulsar un novo ciclo de expansión da economía chinesa sobre novas bases. Segunda transición sen sucesión á vista En canto á máxima dirección do Partido e do país, só Xi Jinping e o primeiro ministro Li Keqiang mantéñense con respecto ao anterior Comité Permanente do Buró Político (CPBP). Finalmente, Wang Qishan, líder da loita contra a corrupción, xubilouse disipando as dúbidas respecto da observación ou non das regras de idade que imperaron nas últimas décadas para eludir a reiteración do fenómeno da xerontocracia. As cinco caras novas xa foran anticipadas pola prensa de Hong Kong, polo que a sorpresa foi relativa. Os cinco novos integrantes do CPBP son, por orde de xerarquía, Li Zhanshu (director da Oficina Xeral do PCCh e secretario persoal de Xi), Wang Yang (viceprimeiro ministro), Wang Huning (asesor ideolóxico dos últimos tres secretarios xerais do PCCh), Zhao Leji (que será o responsable da loita anticorrupción) e Han Zheng (xefe do Partido en Shanghái). Li Zhanshu presidirá a Asemblea Popular Nacional cando se produza a substitución en marzo do ano próximo, e Wang Yang farase cargo da Conferencia Consultiva Política do Pobo Chinés. Hang Zheng será a man dereita de Li Keqiang no Consello de Estado. O dato máis revelador dos novos integrantes é a súa relativamente avanzada idade (en Congresos anteriores nomeouse a líderes por baixo dos 60 anos, cifra que os sete pasan), abrindo unha incógnita importante respecto á substitución xeracional. Xi institucionaliza o "xiísmo" como guía ideolóxica para ese terceiro tempo (tralo de Mao e Deng) que vivirá o país nos próximos anos Xi Jinping asegurouse unha posición incontestable no seo do Partido por unha dobre vía. En primeiro lugar, institucionalizando o "xiísmo" como guía ideolóxica para ese terceiro tempo (tralo de Mao e Deng) que vivirá o país nos próximos anos. En segundo lugar, desdebuxando as fidelidades clánicas e establecendo unha única lealdade recoñecible. Non necesitou de subterfuxios como argüír unha Presidencia do Partido ou sequera insinuar unha presidencia da Comisión Militar Central máis aló da culminación do seu segundo mandato (2022). A composición do Comité Permanente do Buró Político despexa obstáculos e facilitaralle a implementación do seu programa sen a necesidade de atender tanto ás maquinacións internas. Por outra banda, no Buró Político, viveiro dos futuros líderes principais, asegurouse unha maioría ampla e entregada. Ao presidir unha segunda transición sen sucesión definida, Xi Jinping recibirá o aplauso de quen consideran que China necesita non xa dun líder forte senón de ferro para conducir o último e complexo tramo da modernización; pola contra, non faltará a preocupación naqueles, fundamentalmente entre boa parte dos nados a partir dos anos oitenta, que abrigan o temor de que o anunciado peche de filas para alcanzar o soño chinés faga irrespirable unha atmosfera na que, pese aos seus límites, gozaran de pequenas marxes de liberdade. Nota: A fotografía inserida no meio do texto, do Diario do Pobo, mostra a Xi Jinping e ao resto de membros do recén eleito buró político do PCCh, rumo á súa comparecencia perante os meios. Xulio Ríos é director do Observatorio da Política Chinesa. A súa última obra: China Moderna (Tibidabo, Barcelona, 2016).


O último libro de Marcos Calveiro, Palabras de auga, (Xerais), non é só unha viaxe cara ao corazón africano e o relato da aventura iniciática dun neno cara á madurez. É unha metáfora da loita das culturas minorizadas por sobrevivir e unha reflexión sobre o esmorecemento do mundo rural. Do global ao local. Nun mundo no que a violencia se instalou de tal xeito nas relacións humanas que xa case nin nos percatamos dela. A obra, gañadora do Premio Merlín, amosa ademais conexións coas anteriores do autor. Xa di el que é que "sempre estamos a escribir a mesma novela". Malia que a súa non deixa de mudar en cada entrega. O libro é unha metáfora da loita das culturas minorizadas por sobrevivir e unha reflexión sobre o esmorecemento do mundo rural. Do global ao local. Nun mundo no que a violencia se instalou de tal xeito nas relacións humanas que xa case nin nos percatamos dela Hai certo parecido entre Palabras de auga e a túa novela anterior Centauros do norte. Como a viaxe iniciática do protagonista... Supoño que é por unha cuestión persoal. Medrei entre moita xente: os meus avós, as miñas tías... E sempre segues o exemplo de alguén, para ben e para mal. E iso reflíctese nos libros. En O carteiro de Bagdad escolliches Iraq. En Settecento Venecia. Agora África... Como naceu Palabras de auga? Pois, como O carteiro de Bagdad, dunha nova de xornal. Neste caso, sobre mulleres que van buscar comida aos formigueiros. Despois busquei información en Intermon Oxfam. Pero o punto de partida foi iso, unha imaxe tan potente que pensei que aí había unha novela. Mulleres que rouban as formigas para conseguir gran para darlles de comer aos seus fillos. Mais coa importancia que tiña a documentación en Settecento ou en Festina Lente, supoño que algo máis buscarías... Pois desta volta non me documentei moito. Situei a historia nun non-lugar, un espazo non concreto de África. A tribo da que falo é inventada, o país é inventado. A cultura que describo podería ser un compendio da dos masai, pigmeos... de varias distintas. É, en realidade, unha sociedade rural, con conexións coa nosa cultura como o apego á terra ou o papel das mulleres. Tamén podería ter conexións coa nosa cultura polo tema da lingua propia. Optei, neste aspecto, polo suahili, que é utilizado como lingua franca por varios pobos de África. Por iso as palabras en suahili, e o vocabulario suahili-galego. É un idioma moi interesante, feito por acumulación de trazos de distintas linguas, con palabras onomatopeicas... "Nós tamén pertencemos a unha cultura ao bordo da extinción. A min aínda me seguen preguntando por que escribo en galego" O tema de fondo é a loita pola supervivencia dunha tribo á que lle quitaron as súas terras... É que nós tamén pertencemos a unha cultura ao bordo da extinción. Cada vez temos máis problemas e o tema da lingua é un bo exemplo. A min aínda me seguen preguntando por que escribo en galego. Por iso o libro pode ter algo de reflexo de como me sinto ás veces. Ademais, no fondo todas as culturas minorizadas se parecen, viven dificultades semellantes. O que pasa é que eu teño certa tendencia a escapar de Galicia para falar dela. Digamos que o meu camiño vai do global ao local, e non ao revés. Cando falo de que as mulleres africanas son o alicerce do clan malia estaren relegadas socialmente, tamén estou falando das mulleres da sociedade rural tradicional galega. Todos somos seres humanos, e non somos tan diferentes. Hai moita violencia nos teus libros. Pero moitas veces non é a máis visible, como a das bombas de Bagdad, senón unha violencia estrutural omnipresente nas relacións humanas: en Settecento, en Festina Lente, en Centauros do norte, en Palabras de agua... Será un reflexo do que vivimos, supoño. O século XX foi o máis violento, malia que se supón que foi o que acadou maiores cotas de civilización. E o século XXI non parece que vaia evolucionar. E non só os xenocidios ou os danos colaterais, é como dis unha violencia estrutural, unha violencia soterrada á que parece que nos afixemos, pois é incrible que con todo o que está pasando co tema da crise non pasemos a maiores. "É unha violencia estrutural, unha violencia soterrada á que parece que nos afixemos, pois é incrible que con todo o que está pasando co tema da crise non pasemos a maiores" Non é fácil entender o irmán do protagonista. Ou si o é, pero é duro. El cuestiona a autoridade da tribo, quere ver mundo, pero acaba sendo neno soldado ao servizo de escravistas... Tampouco queda no libro moi explicado todo o relacionado co irmán. En realidade, os meus personaxes van xurdindo, prefiro que sexa así e non contalo todo segundo un plan predeseñado. Ese personaxe é un mozo que vai sendo arrastrado, é o típico rebelde sen causa que acaba formando parte do sistema, e faino nunhas circunstancias moi tráxicas, moi dramáticas. O final é aberto porque, do mesmo xeito que prefiro non dicilo todo sobre os personaxes, gústame que o lector complete a historia. Os puntos suspensivos cos que acaba O pintor do sombreiro de malvas deron para moitas preguntas sobre que pasa despois... Pero isto ten que decidilo o lector. Falabas antes das mulleres, representadas no libro pola nai de Amadou. Non teñen voz nas decisións, malia o importantes que son na súa sociedade. As mulleres non tiñan por exemplo capacidade de decisión legal ata hai pouco, malia ser elas as que sustentaban a familia. Meu avó era a típica figura patriarcal de autoridade, pero miña avoa era quen organizaba todo... E, como dicía antes, nisto e en moitos outros aspectos as sociedades rurais son moi semellantes. A miña infancia estivo, ademais, rodeada de mulleres: eu pasaba moito tempo coas miñas tías mestras, que me ensinaron moitas cousas. De todas maneiras, cústame explicar con detalle os meus personaxes. Porque a miña escrita é bastante caótica, non sigo un plan predefinido. "As mulleres non tiñan por exemplo capacidade de decisión legal ata hai pouco, malia ser elas as que sustentaban a familia. Meu avó era a típica figura patriarcal de autoridade, pero miña avoa era quen organizaba todo..." Outro dos piares do libro é a preocupación polo medio natural: os incendios, a destrución da paisaxe coas minas. E a ruptura desa relación tan estreita coa natureza que tiñan as sociedades rurais. Iso é unha preocupación persoal tamén. O mundo labrego é de onde nacen as culturas. E ese mundo está esmorecendo, como tan ben contaron John Berger e outros autores. Hai rapaces de Vigo que xa perderon o contacto con ese mundo rural. E se ese mundo esmorece vanse con el moitas partes importantes da nosa cultura. Só hai que pensar por exemplo en todo o vocabulario que se perde. Ademais, é certo que sempre estamos contando a mesma historia, entón reflectimos o que nos preocupa. É o que fai Philip Roth, ou Paul Auster -e non me estou comparando con eles literariamente-. Cando escribimos non podemos ser outros, só podemos ser nós, e escribimos desde as nosas circunstancias. O pai de Amadou acaba desobedecendo o xefe da tribo. E mesmo convence ao fillo para mentirlle á nai para non causarlle dor. É unha sociedade que vai mudando presionada polas circunstancias... "Hai rapaces de Vigo que xa perderon o contacto con ese mundo rural. E se ese mundo esmorece vanse con el moitas partes importantes da nosa cultura. Só hai que pensar por exemplo en todo o vocabulario que se perde" O pai chega un momento que antepón o ben da súa familia por enriba do ben colectivo da tribo, e faino nunha situación límite, totalmente dramática. O seu é un mundo que se está rachando, e os adultos tamén teñen que adaptarse: non só os novos. En canto ao da verdade, eu son de dicirlles a verdade aos nenos e non agocharlles nada, a verdade. Cando morreu meu pai eu díxenlles o que pasaba. Ademais, se ti lles amosas confianza, eles vanche amosar confianza a ti. Se ti lles contas mentiras, tamén eles che van mentir. Na miña traballan nenos escravos buscando pedras negras... Iso tamén está baseado no que todos vemos nos xornais e na televisión, é unha mina que imaxinei. Eu non digo no libro que sexa coltan, pero podería ser. Hai unha estrutura que se repite ao inicio de varios dos capítulos, como en Seteccento. Así sabemos que comeza un dos sete días que contas na novela. Ese é un recurso moi común na literatura oral, que tamén está en O carteiro de Bagdad. Palabras de auga non é un libro cunha estrutura lineal, senón que ten flashbacks. Os capítulos que empezan con esta estrutura son os do presente, e os outros os do pasado. Tamén é unha pequena licencia poética... Mais este libro non é, no seu estilo, nada poético, como outros teus, como Sari, soñador de mares. Non é nada poético, non, pero tampouco a historia se prestaba para iso. "Tamén hai un problema coas políticas lingüísticas. Porque moitas veces téntase atraer os nenos cara ao galego en lugar de atraer o galego cara aos nenos. Quero dicir que, por exemplo, non hai unha programación infantil en galego para eles" Que estás a escribir agora? Pois nada, en realidade, porque estou con varias cousas á vez, e con ningunha. Teño ideas, capítulos soltos... pero nada concreto. Ata que me prende unha idea na cabeza, ata que me engancha de verdade, non me poño a escribir en serio. Poñías no twitter o outro día que, desgraciadamente, o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia non tombaba o decreto do plurilingüismo, malia anular eses dous artigos tan importantes como o son o da consulta aos pais e o da elección da lingua na comunicación na aula. Porque gañamos unha batalla, pero non a guerra. Agora foi aceptado o recurso da RAG, pero o problema do decreto segue aí. E, con este goberno antigalego, como dicía Suso de Toro, o dano xa está feito. O dano é irreparable aínda que o TSXG anulase todo o decreto. Eu vexo que mesmo en vilas pequenas do interior o galego retrocede. Eu vou moito falar a centros de ensino, e onde antes non che facían preguntas en castelán agora si que as fan... Despois tamén hai un problema coas políticas lingüísticas. Porque moitas veces téntase atraer os nenos cara ao galego en lugar de atraer o galego cara aos nenos. Quero dicir que, por exemplo, non hai unha programación infantil en galego para eles. Por iso prefiren ver Disney Channel. Tamén contabas que o decreto das taxas xudiciais era o peor atentado á democracia deste goberno. E algo debes saber diso porque es avogado... Porque, xunto co que están a facer coa sanidade, a educación a a cultura, o máis grave do que fixo o goberno do PP. Porque a tutela xudicial efectiva é un dereito fundamental que non pode non estar garantido por falta de diñeiro para pagar as taxas. Imaxina o caso dunha neglixencia médica, dunha dunha denuncia no ensino. É un retroceso gravísimo que poñan esas taxas desorbitadas. "Fan o posible para que non haxa manifestacións, para que non haxa protestas nas rúas. Por iso deteñen xente, queren impedir que os xornalistas graven, deteñen xornalistas..." Isto coincide coa reforma do código penal para reprimir mellor as protestas cidadás... Claro, esa é a cuestión. Facer o posible para que non haxa manifestacións, para que non haxa protestas nas rúas. Por iso deteñen xente, queren impedir que os xornalistas graven, deteñen xornalistas... Para que os cidadáns non teñan a posibilidade de defenderse dos poderes fácticos. O mesmo obxectivo é o de acabar coa educación, porque canto máis burros e submisos mellor. Porque queren que deixemos de ser cidadáns para volver ser vasalos. Por certo, quedaron moi ben as ilustracións de Ramón Trigo. Axudan moito a imaxinar a historia. Si, son moi acaídas para a historia. Xa é o sexto libro que me ilustra, e estou moi contento.


Summary: Desde que se anunciou o traslado do servizo de partos e das urxencias pediátricas do Hospital de Verín a Ourense a veciñanza da comarca de Monterrei mantense en pé de loita. Paralelamente profesionais sanitarios rebaten os argumentos da Xunta de Galiza , afirmando que o número de partos dun territorio non garda relación coa súa calidade asistencial ou coa dos profesionais do servizo.

Esta terza feira traballadoras e veciñanza tomaron a decisión de pecharse "indefinidamente" nas instalacións do Hospital de Verín. Farano até que a Consellaría de Sanidade reverta o traslado do servizo de partos e de urxencias pediátricas a Ourense, efectivo desde o 1 de decembro. Antes do peche unha mobilización concentrou o sábado máis de 15.000 persoas na vila do Támega ao berro de "Verín non se pecha" e "Morre o rural, e máis sen hospital". O 4 de decembro a Marcha Mundial das Mulleres convocou novas mobilizacións por todas as cidades e vilas galegas na defensa da continuidade do servizo. O titular de sanidade, Xesús Vázquez Almuíña, mantivo unha xuntanza na segunda feira con representantes do cadro de persoal de Verín, a plataforma pola Defensa da Sanidade na Comarca de Monterrei e cunha nai embarazada. "Fomos coa pequena esperanza de que nos dixese que darían marcha atrás a este sensentido, mais reafirmouse nos mesmos argumentos, a pesar de que foron rebatidos", explica a voceira da plataforma Aurora Solas a Sermos Galiza. A liña argumental de Almuíña é a mesma seguida polo presidente da Xunta da Galiza, Alberte Núñez Feixoo, ou polo xerente da área sanitaria de Ourense, Félix Rubial: o descenso no número de partos, 89 o pasado ano e 48 no actual, supón unha "falta de seguridade" na atención ás mulleres, a raíz da falta de carga laboral do persoal. Unha decisión política "Os médicos saben máis que os políticos, se eles mandan nós obedecemos", mantivo o presidente do Goberno galego. Feixoo sostivo nunha rolda de prensa que "cando un político non quere escoitar as propostas dos médicos está a xogar coa sanidade. E creo que xogar coa saúde e a seguridade das embarazadas e os seus bebés é algo que un político non ten lexitimidade para facer". Unha valoración que choca coas demandas das mulleres de Verín, da comarca de Monterrei e das adxacentes, que reclamaron "o parto é noso" ante o Hospital de Ourense. A liña defensiva do Executivo galego e do Sergas tamén atopa voces disidentes entre os propios profesionais sanitarios. Eva Fernández, representante do cadro de persoal, retrúcalle ao presidente. "O peche do paridoiro é unha decisión política, os seus argumentos son mentira. Non contrataron profesionais pediátricos e agora o servizo pecha, e esa mesma dinámica estana seguindo co servizo de quirófano, sen profesionais suficientes e con cirurxías canceladas", afirma en declaracións a Sermos Galiza. Alén dos comunicados de colectivos como Enfermeiras en Loita, a Asociación de Matronas Galegas ou os Colexios de Enfermaría de Galiza profesionais individuais partillaron a súa valoración do peche en redes sociais. O xinecólogo do Hospital de Verín, Rogelio Viñán, foi un deles. "A cifra de seiscentos partos que se esgrime como criterio para defender o peche é unha cifra de calidade de xestión e de criterios de atención sanitaria, non se emprega para medir a calidade da atención", escribe. "Unha sentenza xudicial obriga desde hai meses os especialistas da Área Sanitaria de Ourense e dos distritos sanitarios a desprazarse polo territorio para cubrir as necesidades de asistencia. A realidade é sinxela e crúa, os adxuntos obrigados por sentenza non queren viaxar de Ourense a Verín. Ante esta situación Xerencia e Consellaría vense obrigadas a tomar a medida, argumentando ante a poboación, sen ningún escrúpulo, que durante os vinte cinco anos que o noso centro leva aberto mantívose un servizo que, din, non cumpre os estándares de calidade", sinala Viñan na súa publicación. Taxis sanitarios As urxencias pediátricas ou os partos únense á lista de servizos afectados polo peche ou o traslado. "O anterior foi o de dermatoloxía; hoxe hai 177 persoas que teñen que acudir a Ourense para pasar consulta á cidade. Moitas son persoas maiores, que non teñen medios propios para desprazarse. Os servizos públicos non sempre cadran cos horarios das consultas e entón hai que pagar o servizo dun taxi, que pode custar até 90 euros", conta Aurora Solas. Esta semana, a modo de protesta, as profesionais do Hospital de Verín colocaron carteis nos que ofrecen formación en partos aos servizos de taxi da comarca. Un xeito de recordar aquel pasado no que as crianzas chegaban ao mundo nun coche en movemento. "Abocan as mulleres da comarca de Monterrei a correr o risco de parir na estrada, como moi tristemente poderían contar os traballadores do taxi da comarca de hai trinta anos", escribe o xinecólogo Rogelio Viñan. As traballadoras do hospital anuncian que valoran acudir ao Valedor do Pobo. "Esta decisión vulnera os dereitos das mulleres e dos nenos, que a partir das tres da tarde non teñen ningún pediatra en Verín que os atenda Seguiremos no hospital até que reabran o paridoiro", afirman.


Summary: Un total de 521 sociedades declaráronse en concurso de acredores no noso país en 2013. A construción, a industria e o comercio ao por maior, os sectores máis afectados, segundo os dados do INE.

O 2013 pechouse en Galiza deixando un saldo de 521 empresas (e 18 familias) que se declararon en quebra, segundo un informe do Instituto Nacional de Estadística (INE). Unha medida de unha sociedade entrando en concurso de acredores cada 17 horas. O noso país é o sétimo territorio do Estado español en debedores concursados, 539, dos cales 502 foron de carácter voluntario e 37 necesario. Entre as 521 empresas galegas que quebraron en 2013 a maioría eran Sociedades de Responsabilidade Limitada (SRL), 435; mentres que 65 eran sociedades anónimas (SA). Por sectores, o da construción (174 sociedades en concurso de acredores) e industria (108) foron os máis afectados. Mais tamén se declararon en quebra empresas no comercio ao por maior (92), enerxía (4 sociedades), agricultura e pesca (4) ou hostalaría (12), entre outras. Antigüidade Por tramos de traballadores e traballadoras, 18 desas sociedades que entraron en concurso de acredores tiñan máis de 100. 17 posuían entre 50 e 99 asalariad@s e 79, entre 20 e 49. Entre 10 e 19 traballador@s hai 94 empresas que se declararon en quebra. No que atinxe á antigüidade, 144 das sociedades quer son debedoras concursais en 2013 tiñan máis de 20 anos de existencia e 54 posuían entre 17 a 19 e 108 sociedades entre 5 e 8 anos. Non chegaban aos 4 anos desde a súa creación 45 empresas que quebraron. En 2013, e xa a nivel do Estado español, houbo 9.660 debedores concursados. Deles, 726 eran persoas físicas sen actividade empresarial e 8.934 eran empresas.


Summary: Os afectados critican os obstáculos de PP e PSOE para coñecer todo o que rodeou a morte de 80 persoas máis alá da investigación penal aínda en fase de instrución e con seis imputados ademais do maquinista HEMEROTECA | PP e PSOE impoñen a súa orde de comparecentes na comisión sobre Angrois por riba do que pedían as vítimas

HEMEROTECA | PP e PSOE impoñen a súa orde de comparecentes na comisión sobre Angrois por riba do que pedían as vítimas Os afectados critican os obstáculos políticos de PP e PSOE para poder coñecer todo o que rodeou a morte de 80 persoas máis alá da investigación penal aínda en fase de instrución A dúas semanas de que se cumpra o quinto aniversario do accidente do tren Alvia na curva de Angrois do 24 de xullo de 2013, no que morreron 80 persoas e 144 quedaron feridas, este martes o presidente da plataforma de vítimas, Jesús Domínguez, será o primeiro en intervir na comisión de investigación política no Congreso, dez meses despois da súa aprobación. A súa, avanza, non será unha intervención vitimista senón documentada, na que exporá as dúbidas existentes, para as que buscan resposta, sobre diversas interferencias políticas antes e despois do accidente. Para chegar a este punto e ver cumprida a reivindicación dos afectados dunha análise política do ocorrido en Angrois tiveron que pasar tres lexislaturas, con catro ministros á fronte de Fomento. "Non se pode acusar os ex-ministros José Blanco e Ana Pastor de cometer 80 homicidios imprudentes, pero si hai moitas responsabilidades políticas e moitas respostas que teñen que dar no Congreso", explicaba a este diario Domínguez as razóns da súa reclamación dunha investigación política do sinistro que pescude naquelas cuestións ás que non vai chegar a instrución penal, que en todo caso consideran prioritaria. O medo de socialistas e populares a que a comisión de investigación salpicase a Blanco e Pastor bloqueou durante catro anos esa petición que as vítimas comezaron a reclamar ao pouco do sinistro No accidente de Angrois o maquinista do tren, Francisco José Garzón, imputado na causa xudicial, despistouse tras recibir unha chamada do interventor do convoi e non freou a tempo antes da curva de Angrois. Nin nas vías nin no tren había activo ningún sistema de seguridade que evitase ou paliase ese previsible erro humano. Nas vías o sistema de control constante da velocidade (ERTMS, o propio do AVE) recortárase en 2010 e a bordo dos Alvia desconectárase en 2012. Por non avaliar correctamente o risco previsible que supuñan esas decisións, tomadas durante os mandatos á fronte de Fomento de Blanco e Pastor, están imputados os directores de Seguridade na Circulación de Adif e Renfe, Andrés Cortabitarte e Antonio Lanchares, no mesmo cargo con gobernos socialistas e populares. Con eles e co maquinista están tamén imputados outros tres técnicos da consultora pública Ineco e un máis de Adif subordinado do anterior. Malia que as propias vítimas asumen que Blanco e Pastor non son responsables directos do sinistro, o medo de socialistas e populares a que a comisión de investigación os salpicase bloqueou durante catro anos esa petición que as vítimas comezaron a reclamar ao pouco do sinistro, no outono de 2013, a medida que comezaban a desvelarse as numerosas deficiencias de seguridade que presentaba a liña de AVE Ourense-Santiago na que ocorreu o accidente. Non foi ata a volta de Pedro Sánchez á secretaría xeral do PSOE hai un ano que a postura socialista mudou e en setembro se concretou o seu apoio á creación da comisión, que deixou o PP só na súa negativa. As vítimas critican que PP e PSOE mantivesen en postos de confianza aos cargos de Adif imputados por non avaliar correctamente o risco previsible existente na curva de Angrois Ata ver a súa reclamación concretada este martes, as vítimas tiveron que contemplar como remataba a X Lexislatura en cuxa metade ocorreu o sinistro e como pasaban a brevísima XI Lexislatura e máis dun ano da XII. Mentres, á fronte de Fomento Ana Pastor, ministra cando o accidente, deixaba o seu posto para ser presidenta do Congreso e asumíao en funcións Rafael Catalá, ao tempo ministro de Xustiza pero que era secretario de Estado de Fomento cando ocorreu o sinistro. Sucederíaos o popular Íñigo de la Serna e agora o socialista José Luis Ábalos. Todos eles, critican as vítimas, mantiveron en postos de confianza os dous directores de seguridade de Adif e Renfe imputados. Durante os mandatos dos tres primeiros, lamentan os afectados, que recibiron desplantes deles, as dúas empresas públicas obstaculizaron en diversas ocasións a investigación xudicial malia que os ministros reiteraban en público promesas de colaboración. Este mesmo luns fontes de Fomento informaron de que o novo ministro recibirá ás vítimas, que lle solicitaran un encontro aos poucos días de chegar ao cargo. Membros da comisión de investigación do accidente de Angrois no Congreso As vítimas non entenden que poden achegar o maquinista e o interventor do tren, reclamados por PP e PSOE, a unha investigación política como a do Congreso As interferencias políticas na investigación de Angrois chegan mesmo ata esta primeira comparecencia, que se producirá dez meses despois da aprobación da comisión polo Pleno do Congreso. Serán medio cento de persoas as que pasarán polo Congreso ao longo dos próximos meses -non estará Feijóo, malia que as vítimas querían que explicase varias decisións polémicas que tomou tras o sinistro-, e a plataforma de vítimas quería ser a última en intervir para así poder refutar con datos e documentos as falsidades que vertesen antes o resto de comparecentes. Porén, PP e PSOE volveron poñerse de acordo para situar ás vítimas de primeiras e que a última palabra a teñan os ex-ministros Blanco, que leva meses amosando a súa disposición a declarar, e Pastor, previsiblemente xa durante o próximo outono. Do mesmo xeito, citaron a comparecer ao maquinista do tren (farao este mércores), en quen os dous partidos maioritarios seguen a colocar o foco de todo o caso, e o interventor que realizou a chamada que o despistou. As vítimas non entenden que poden achegar o maquinista e o interventor a unha investigación política como a do Congreso.


Summary: Xacobe García Souto foi electo no XV congreso da Unión da Mocidade Galega (UMG) novo secretario-xeral. De Ribadavia e estudante de Bioloxía na USC, sinala que é un máis das 15 persoas que compoñen o Comité Nacional da UMG, e que procuran meter "ilusión" pola soberanía na mocidade

Xacobe García Souto foi elixido no XV Congreso da UMG, que decorreu en Compostela sob o lema de 'Sumando enerxías cara a unha Galiza soberana', como novo secretario-xeral. Un cargo ao que este mozo de Ribadavia e estudante de Bioloxía na Universidade de Compostela accede con humildade e gañas. "Ilusión". Esa é a palabra que el emprega. "O problema que pasou no nacionalismo foi, quizás, que se perdeu parte da ilusión. Hai que recuperala", apunta. García Souto leva seis anos de militancia no nacionalismo. Responsábel comarcal de Galiza Nova na comarca do Ribeiro, así como responsábel de organización do BNG. Salienta do Congreso da UMG "o debate. Houbo un debate que entendo como moi produtivo, sobre todo na actual situación. Temos claro que queremos afortalar o nacionalismo entre a mocidade". Galiza Nova Preguntado sobre o papel da UMG en Galiza Nova e a función da organización da mocidade do BNG, Xacobe García considera que GN é unha ferramenta indispensábel e útil para o nacionalismo. "Queremos que na mocidade se visibilice a alternativa nacionalista. E imos traballar pola unidade do nacionalismo" "Temos claro que queremos visualizar a alternativa nacionalista entre a mocidade. Como? Pois non vai ser doado. Pero teño claro que a ilusión ímola ter. Quizás un dos problemas que tivemos no nacionalismo foi o de faltarnos ilusión". Soberanía Un dos elementos fulcrais deste Congreso da UMG foi a reivindicación e defensa do soberanismo. "Non é algo novo, a soberanía para Galiza sempre estivo no nacionalismo. Que se visibilice máis agora? Bon, a ofensiva españolista fai que a resposta teña que ser máis clara". Para o novo secretario-xeral da UMG, a soberanía tamén é algo concreto e tanxíbel para facer visíbel na mocidade: "Sen termos unha Galiza soberana xa vemos o que temos: Non podemos estudar, con Wert e Boloña e a súa mercantilización do ensino; non podemos traballar... só queda emigrar". Para García Souto "é primordial, e así o dixen no discurso na miña intervención no Congreso, sacudirnos o po. A nós propios e a todos aqueles que pensan que os que estamos en política somos iguais. Iso é mentira. É algo que lle interesa que se pense ao sistema, mais non deixa de ser mentira. Non somos iguais".


Summary: O Parlamento Europeo aceptou ceder datos persoais que van desde a escolla dun menú por razóns relixiosas até información sobre a saúde física e mental das persoas que viaxen

O Parlamento Europeo autorizou a cesión dos datos persoais, mesmo dos máis íntimos, de todas as persoas que viaxen desde Europa aos EEUU. En virtude deste acordo, as autoridades estadounidenses poderán coñecer case calquera detalle dos e das europeas que accedan ao país: o seu nome e dirección, o seu número de teléfono, os detalles do cartón de crédito, información sobre a equipaxe, a escolla dun ou doutro menú cando se faga por crenzas relixiosas e a petición de asistencia sanitaria. Mais, alén dos anteriores, os e as viaxeiras deberán facilitar tamén a súa orixe étnica, a relixión, datos referidos á saúde física e mental e a orientación sexual. O acordo coas autoridades norteamericanas foi aprobado con 409 votos a favor, 226 en contra e 33 abstencións, e ratificouse este xoves nunha reunión mantida entre os ministros de Xustiza e Interior da Unión Europea. Segundo contempla o acordo, a información seralle cedida ao Departamento de Seguridade Interior norteamericano para que este, en teoría, faga uso dela nun ficheiro que ficará activo durante dez anos agás aqueles referidos á orientación sexual ou crenzas relixiosas, que se almacenarán durante un mes e despois deberán ser borrados e só se fará uso deles "en casos excepcionais".


Summary: Dos 55 bens en disputa coas Administración públicas, renunciaron a cinco, entre os que están a escultura de San Xosé, uns escudos e un monolito.

Os Franco renunciaron a cinco bens do pazo de Meirás no inicio da vista para determinar cales son parte do inmóbel e "cales poden ser retirados polos demandados", segundo expuxo o titular do Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña ao comezo da cita en referencia á familia do ditador. Antes de comezar as declaracións de testemuñas e peritos, os Franco avanzaron que renunciaban a cinco bens, entre os que están a escultura de San Xosé, uns escudos e un monolito. Sada reclama todos os bens Pola súa parte, en declaracións aos xornalistas ás portas da antiga Audiencia da Coruña, o alcalde de Sada, Benito Portela, trasladou que manteñen "moitas expectativas" sobre o resultado da vista e remitiuse ao informe pericial "moi preciso" que había presentar na vista para reclamar a titularidade pública dos bens. Desestiman o recurso dos Franco contra o sobresemento da causa aberta aos '19 de Meirás' "Todos os bens móbeis do pazo, fóra dos que acrediten que foron postos con posterioridade a 1975", sentenciou sobre a postura de Sada, onde se sitúa o inmóbel. Sada reclama a titularidade pública de todos os bens desde a época de Emilia Pardo Bazán até a morte de Franco Fíxoo antes de que o xuíz non admitise o citado informe pericial -que analiza bens entre 1938 e 1975- por presentación "extemporánea" e por entender que non se incorporan "novos feitos". Pola contra o letrado do consistorio de Sada cualificouno de "pertinente", formulación que defendeu o Estado. Oito meses de demora Inicialmente fixada para outubro do ano pasado, esta vista adiouse a novembro e posteriormente ao mes de xaneiro. Nesa ocasión aprazouse a solicitude da Administración Xeral do Estado e da Xunta, quen pediron a suspensión porque o informe pericial elaborado pola familia Franco tivo entrada a principios dese mes. Dos bens existentes, o Estado reclamou 133 e até o momento eran 55 os que estaban en discusión coa familia Franco, que xa avanzou a súa renuncia a cinco. Carlos Babío, premio 'Mártires da Liberdade' Na vista, están presentes os Franco, ademais do Estado, a Xunta, a Deputación da Coruña e os concellos da Coruña e Sada, que reclama a titularidade pública de todos os bens desde a época de Emilia Pardo Bazán até a morte de Franco e que foron incorporados durante a ditadura polo Estado. Cómpre lembrar que, en principio, a familia Franco amosou a súa intención de quedar con patrimonio como as estatuas de Abraham e Isaac (atribuídas ao Mestre Mateo) e parte da biblioteca de Emilia Pardo Bazán que continúa no inmóbel. No pasado incluso chegaron a enviar unha empresa de mudanzas ao complexo situado no municipio de Sada, pero atopáronse coa negativa de paso.


Summary: A plataforma coruñesa realiza un percorrido pola "alma da cidade" na xornada previa á celebración do Día das Letras Galegas

Na véspera do Día das Letras a Marea Atlántica foi de roteiro pola "alma da cidade" da Coruña. Dende o Obelisco, pola Rúa Real, polo Rego de Auga e ata estatua de María Pita, na praza que lle dá nome, a membros da plataforma municipalista e persoas do mundo da cultura observaron a cidade, detivéronse en recunchos que falan de cinema, de letras ou de pintura e remataron a bailar ante a Casa do Concello. Alí, onde aspiran a entrar a partir do 24-M, o candidato da Marea á alcaldía coruñesa, Xulio Ferreiro, bosquexou o roteiro da candidatura nun ámbito especialmente esquecido pola práctica totalidade dos gobernos locais: a promoción da lingua galega que, ao seu xuízo, cómpre impulsar alén das "paixóns tristes". "A lingua e a cultura galegas" son "un ben común", que é o que persegue a candidatura, di Ferreiro. Por iso cómpre "coidala entre todas e todos". "A lingau e a cultura galegas perténcenlle á xente e non imos deixar que ninguén as desprece ou as privatice", advirte". A xuízo do cabeza de lista tamén a lingua e a cultura do país "necesitan unha marea" que "sume, que seduza, que poña no centro o que nos une e nos proxecte cara ao futuro" máis alá desas "paixóns tristes". Esa, di, ten que ser unha "marea radical na defensa do común", "alegre e creativa no combate contra o sectarismo e a ignorancia". Ferreiro: "Non imos conseguir resultados novos con métodos vellos e obsoletos de sempre, precisamos ferramentas novas que aseguren o respeto dos dereitos das e dos galegofalantes" No caso de chegar ao goberno da Coruña a partir do 24-M, sinala, a Marea defenderá que é "hora de recuperar o orgullo e o respecto polo noso, superando a cultura do reproche". "É hora -afirma- de abandonar dunha vez o Medulo e baixar á vida imperfecta e vizosa da xente común". Neste sentido, coida que chegou tamén a hora de "substituír os trebellos que xa non serven e imaxinar un novo discurso para a lingua e a cultura galegas do século XXI". "Non imos -augura- conseguir resultados novos cos métodos vellos e obsoletos de sempre", por iso "precisamos ferramentas novas que aseguren o respeto dos dereitos das e dos galegofalantes, porque sen voz, sen lingua, tampouco hai vida digna". "Precisamos ferramentas -ilustra- que poñan de novo a andar a factoría de ideas desta cultura e lle devolvan a condición que nunca debeu perder, a de ser software da imaxinación, o código aberto do futuro". Para comezar este camiño o candidato da Marea chama a exercer unha reivindicación das "voces baixas" que pulan a diario pola lingua en ámbitos diversos. "As voces baixas que traducen ao galego os subtítulos das nosas series favoritas", as que "deixan a voz, tamén en galego, en Riazor" durante os partidos do Dépor. Tamén, asemade, "as voces baixas que viven e traballan a lingua e a cultura galegas fóra das zonas de confort" ou as que "falan de política nunha taberna de barrio". Todas esas "voces baixas converten a lingua no que é: un músculo do pracer", conclúe.