Dous incendios forestais permanecen activos no municipio de Larouco, concretamente nas parroquias de Seadur e Freixido. O primeiro deles afecta unhas 110 hectáreas e, o segundo, nestes momentos unhas 100 hectáreas. Segundo informou a Consellería do Medio Rural, o lume rexistrado en Seadur, que segundo os primeiros indicios puido ser ocasionado por un raio, iniciouse o mércores ás 20.59 horas. Debido ao vento na zona reactivouse e permanece activo a esta hora. Conforme ás últimas estimacións, afecta unha superficie dunhas 100 hectáreas e no seu control participan un técnico, nove axentes, 20 brigadas, 17 motobombas, unha pa, unha unidade técnica de apoio, catro helicópteros e dous avións. A Xunta aproba un Pladiga que nace inzado de críticas pola "falta de medios humanos" Pola súa parte, o incendio rexistrado na parroquia de Freixido empezou ás 7.26 horas desta quinta feira e as últimas estimacións cifran a superficie afectada en máis de 20 hectáreas. No seu control traballan tres axentes, seis brigadas, dúas motobombas, catro helicópteros e dous avións. Incendios da cuarta feira Dous incendios forestais que afectan o Parque Natural da Baixa Limia-Serra do Xurés foron rexistrados nos concellos de Entrimo (parroquia da Illa) e Lobios (parroquia de Riocaldo). Así o informou a Consellería do Medio Rural, que detalla que, segundo os primeiros indicios, estes lumes, que xa foron estabilizados, puideron ser causados por un raio. Bombeiros forestais cifran en 300 as prazas sen cubrir En concreto, o incendio de Entrimo rexistrouse ás 21.07 horas da cuarta feira e quedou estabilizado ás 21.51 horas. As primeiras estimacións cifran a superficie afectada en menos dunha hectárea. Pola súa parte, o incendio de Lobios empezou ás 20.33 horas e quedou estabilizado ás 22.16 horas.


Summary: Unha España enrocada coma nunca fronte ao dereito dos pobos a decidir, os Orzamentos de Estado para 2015 e diversas entrevistas. Isto e moito máis neste semanario. Xa á venda na nosa loxa.

Chegamos ao número 116 do Sermos Galiza cun semanario no que o tema central se debruza sobre a reacción autoritaria do Estado español contra a demanda dos pobos a decidiren o seu futuro. Unha cuestión de máxima actualidade co proceso catalán. Tamén falamos das marés, plataformas que nacen coa intención de seren 'tsunamis' por unha democracia radical e que non teñen data de caducidade coas municipais. Debullamos os Orzamentos Xerais do Estado, unhas contas anti-sociais e que son reflexo dos incumprimentos para con Galiza. Tamén falamos de como na Galiza do século XXI mantense un ferrocarril do XIX ou do 'Clan Méndez' e os seus negocios de familia a Caixa Galicia. Lírica medieval profana e Brasil en Vermelho E este nº 116 trae aínda máis. Falamos con Manolo Ferreiro, autor do glosario da lírica medieval profana e de como salienta a importancia da auto-estima para os pobos. Entevistamos a J. Reinaldo Carvalho, editor do Vermelho, que afirma que "para a direita brasileira a tarefa principal é derrotar as forças que estão no governo hoje". Coñecemos a Sandra Fernández, galega gañadora do campionato europeo e mundial de motonáutica con Viaxes na Miña Terra percorremos a praia das Catedrais e a illa Pancha e preguntámonos pola unidade social en Vigo contra a Xunta e o Concello. Entevistamos a J. Reinaldo Carvalho, editor do Vermelho, que afirma que "para a direita brasileira a tarefa principal é derrotar as forças que estão no governo hoje". E celebramos cunha torta galega o 50 aniversario de Mafalda! Falamos con varias persoas para nos adentrar máis neste personaxe. Feminismo e islamismo Neste número entrevistamos a Wadi N-Dacheitani, feminista islámica que nos explica que é preciso "descolonizar o feminismo de visións autoritaria, excluintes e etno-centristas". Unha conversa con Daniel R. Cao e Alberto Pombo, do café-libraría 'Linda Rama' pon o ramo este número. Agardamos que gostedes!


Cando voltamos á casa tras unha viaxe, sexa curta ou longa, preto ou lonxe, podemos sentirnos chegar antes de atravesar a porta. É dabondo con sentir a chegada a nosa cidade ou lugar. Onde, cando ou por que temos esta sensación? Cales serían esas portas e momentos nos que nos consideramos na casa? Cal foi o lugar máis lonxe da casa no que nos temos sentido na casa? Chegar é, moitas veces, desexar chegar, sexa tras unha longa xornada, viaxe fatigosa ou emigración forzada. Pois como di o poeta: "non acharás outra terra nin outro mar. A cidade irá en ti sempre. Voltarás ás mesmas rúas. (...) Pois a cidade é sempre a mesma". E ó contrario e de forma máis íntima, hai persoas que ademais de botar a chave, teñen que escarrancharse no sofá, abrir a neveira, ulir o cheiro da súa casa e mesmo ducharse ou durmir para sentirse plenamente de volta a casa. Pois "a casa ten unha cousa moi boa que é a chave, un chega, bota a chave, e o mundo queda fóra". Outras precisan recuperar as súas rutinas: saír co seu animal, facer deporte, tomar o café, periódico mediante, e mesmo ir directos ó bar sen pasar antes pola casa. A sensación de chegar é clara cando se abandona o medio de transporte. Podémonos sentir na casa no aeroporto ou antes ao ver o país desde o avión, baixo a cuberta da estación do tren, onde aparcamos o coche e no portal ao chegar en cadeira, andando ou ao deixar a bicicleta. Mais "só o rótulo da estación di de verdade o nome da cidade; o demais son citas, máis ou menos fieis, dese único documento orixinal". Moitas veces son as referencias urbanas persoais: esa árbore, aquel banco, rebasar a última curva, tocar ese elemento urbano ou pasar baixo ese edificio, as cousas que sinalan a nosa chegada. Tamén poder ser determinados cheiros: a ría, a porto, a froiteiros, a monte baixo ou directamente a bares. Outras veces son referencias formais: ver o nome no rótulo da estrada, o límite municipal ou o noso destino ó lonxe, atravesar a ponte que conduce á nosa cidade ou pasar baixo limiares como o soportal ou a porta da muralla ou recinto. De maneira extrema, cruzar a fronteira tras deixar un país en conflito ou antipático pode supoñer un alivio como o de entrar en casa. Se o tempo de volta foi longo e aceptando que existe unha Casa Nai, será a proximidade dos nosos a que nos fará sentir na casa, pois "o importante non é ter onde ir, se non onde volver". Con todo, somos máis de xente que de lugares e a máis sofisticada videochamada xamais substituirá o fogar que é un abrazo dos nosos. Non importe onde.


Summary: O presidente de RTVE anuncia que se reiniciarán "o antes posible" as emisións que decidiran suprimirse para aforrar e que afectaba milleiros de mariñeiros galegos embarcados en altura que protestaron xunto a outros colectivos pola decisión agora revogada.

Radio Exterior de España (REE) reiniciará "o antes posible" as súas emisións en onda curta en canto resolva as cuestións técnicas e financeiras vinculadas a esta operación. Veno de anunciar o presidente de RTVE, Pedro Sánchez, na comisión de control parlamentario onde compareceu por primeira vez desde que tomara posesión do seu cargo hai un mes. A noticia é un alivio para milleiros de armadores e mariñeiros galegos, que desde que coñeceron a intención da emisora pública criticaron a medida que afecta moitos traballadores do mar, embarcados en altura, que quedarían sen unha emisión moi valorada para eles e que era a únic posible en moitos barcos pesqueiros, sobre todo os de menor tamaño, que non contan coa tecnoloxía axeitada. Radio Exterior reiniciará "o antes posible" unhas emisións por onda curta que cesaran hai máis dun mes REE deixou de emitir o seu sinal por onda curta o 15 de outubro e desde aquela representantes de federacións e sindicatos de xornalistas, cooperantes, pesca e radioescoita no Estado reclamaron a permanencia dunhas emisións que son seguidas por entre 4 e 10 millóns de oíntes, varios miles deles mariñeiros galegos. Foi o pasado 19 de outubro cando o Faro de Vigo desvelaba os plans do Goberno central de poñer fin á emisión en onda curta, xustificada no custe deste servizo (1,2 millóns de euros anuais) e a que recepción de REE no exterior estaba garantida grazas á transmisión a través de Internet e vía satélite. Porén, dende o primeiro momento asociacións de armadores e mariñeiros criticaron unha medida que podería deixar milleiros de traballadores do mar sen esta emisión. Mariñeiros, asociacións de xornalistas, cooperantes e sindicatos crearan unha plataforma en defensa da onda curta Non hai moito, o director de Radio Exterior de España, Antonio Szigriszt, reiterara que o Goberno non daría marcha atrás na súa decisión, aínda que o secretario xeral de Pesca, Andrés Hermida, deixaba a porta aberta a "buscar alternativas" e logo de que o Ministerio anunciara que emitiría un informe á Secretaría de Estado de Comunicación e á dirección de RTVE. Ante esta situación, creouse a Plataforma en Defensa da Onda Corta de Radio Exterior de España, impulsada pola Federación de Asociacións de Periodistas de España (FAPE) e formada tamén pola Confederación Española de Pesca (Cepesca), Organización de Palangreiros Guardeses (ORPAGU), Asociación Española de Radioescucha (AER), Federación de Sindicatos de Periodistas (FeSP), e as federacións de servizos de UGT FeS-UGT e CCOO. O seu obxectivo foi facer presión ante o Goberno. Destacan a importancia que este servizo ten para moitos colectivos no exterior (sobre todo mariñeiros e cooperantes) e lembran que BBC, Radio France Internationale, Deutsche Welle, China Radio Internacional ou Voice of America non só manteñen a súa emisión en onda curta, senón que mesmo a "reforzan". O BNG presentou unha serie de iniciativas parlamentarias, tanto no Congreso dos Deputados coma na Cámara galega, instando o Goberno a manter o servizo de onda curta de REE por "ser un servizo público de grande importancia para as frotas pesqueiras" e tamén "por constituír unha vía de comunicación para a emigración en xeral". RTVE anuncioulle o cambio de decisión ao BNG, que advertira da importante "vía de comunicación para a emigración e as frotas pesqueiras" que supón Radio Exterior Precisamente, e a preguntas da deputada nacionalista Olaia Fernández Davila e doutros parlamentarios, Pedro Sánchez asegurou que "RTVE é sensible ás necesidades dos españois que demandan este tipo de emisións, como pescadores de altura, misioneiros, cooperantes, colectivos de emigrantes ou empresarios", tras recoñecer que a decisión agora revogada debérase ao "alto custo" do seu mantemento. "En canto tecnicamente resulte posible, reiniciaranse as emisións", que complementarán outras vías como o cable, internet e a TDT. O presidente de RTVE, en resposta ás dúbidas do BNG, recoñeceu que as emisións non eran posibles no Gran Sol desde hai tempo, pero dixo descoñecer os "detalles técnicos". Iso si, insistiu en que "onde haxa necesidade, vai chegar a onda curta" e recoñeceu que tivera conversas con varios ministerios e coa Xunta de Galicia que o levaron a reconsideran a decisión inicial. "Non obstante, no futuro, a onda curta, queiramos ou non, desaparecerá", advertiu Sánchez, que asegura que a BBC tan só emite unha hora diaria de luns a venres en onda curta. Nas últimas semanas, a Cooperativa de Armadores de Vigo lembrara a través dun comunicado de prensa a importancia desta emisión dadas as "especiais circunstancias de traballo que arrastran os esforzados tripulantes", sinalando que "ata que se produciu o seu actual silencio, Radio Exterior de España permitiulles sentir que, aínda estando lonxe das súas casas e da súa terra, se mantiña ese vínculo, ao facelos partícipes do día a día". A Organización de Palangreiros Guardeses (Orpagu) lembraba que, mesmo habendo alternativas técnicas para recibir a emisión (a transmisión vía satélite), en moitas ocasións a instalación desta tecnoloxía nos barcos acada un prezo "tan elevado" que impide que poida ser pagado polos responsables das embarcacións. Algúns dos equipos empregados para a emisión e que agora pasan a estar inutilizados ou van ser malvendidos foron adquiridos hai apenas tres anos por 400 mil euros. A audiencia de Radio Exterior en todo o mundo é de entre 4 e 10 millóns de oíntes Un informe de CC.OO. calcula a audiencia de REE en todo o mundo en entre 4 e 10 millóns de oíntes e asegura que o 80% segue as emisións a través daonda curta. UGT, pola súa banda, denuncia que algúns dos equipos empregados para a emisión e que agora pasan a estar inutilizados o van ser malvendidos, foron adquiridos hai apenas tres anos por 400 mil euros. Propón que, no caso se que sexa imprescindible reducir custes, Radio Nacional opte por fórmulas coma a escollida pola BBC, que pasou de emitir en 25 linguas a facelo en 15. Na actualidade REE emite en seis idiomas (inglés, francés, portugués, árabe, ruso e sefardí), ademais de en castelán.


Summary: O 26M fixo volver prender as alarmas no PPdeG por segunda vez nun mes; o PSdeG superounos en votos nas europeas e quedou a menos dun punto de facelo nas municipais. A suma dos socialistas, do BNG e das principais mareas no 26M supera nunhas 250.000 papeletas o resultado do PP

Un dos grandes titulares da noite electoral do 26M foi o esborralle das mareas municipais nas cidades nas que emerxeran directas ao goberno en 2015: A Coruña, Santiago e Ferrol. Outro, ligado con este, foi a perda de poder urbano do PP, que nun episodio inédito non deu entrado no xogo da alternancia dos gobernos das cidades xa fose por empeorar resultados -A Coruña, Santiago, Ourense-, por non mellorar dabondo -Ferrol, Lugo- ou por afondar nunha desvantaxe sideral -Vigo-. Outro máis, a imposibilidade de regresar ás deputacións que perdera e o que, de consumarse, será un terremoto político de seu: a fin da maioría absoluta dos Baltar en Ourense.Estes focos de atención, unidos á dinámica estatal, deixaron nun segundo plano o resultado global galego dos dous comicios celebrados en Galicia o 26 de maio, municipais e europeos. Ambos prenderon alarmas na sala de máquinas do PP e deron azos pola banda esquerda, moi especialmente no PSdeG, cara a unha carreira cara á Xunta de inminente saída. Non en van, a porcentaxe de apoio aos conservadores en ambas citas fíxoos retroceder aos tempos da vella Alianza Popular, o partido que Manuel Fraga refundou para convertelo no PP.O 26M fixo volver prender as alarmas no PPdeG por segunda vez nun mes; o PSdeG superounos en votos nas europeas e quedou a menos dun punto de facelo nas municipaisUn mes despois de que, nas xerais do 28A, o PSdeG fose a forza máis votada en Galicia nunhas eleccións por primeira vez na súa historia -ou, o que é o mesmo, un mes despois de que o PP non tivese tal condición desde que foi fundado-, a historia repetiuse na votación á Eurocámara e estivo a piques de facelo na dos concellos. Os socialistas quedaron case catorce puntos por diante do PP en Galicia nas europeas (35,05% fronte a 29,81% dos votos, segundo o reconto provisional) e foron superados polos de Feijóo nas municipais por unha estreita marxe de menos dun punto (33,35% PP, 32,76% PSdeG).No caso das municipais o ascenso do PSdeG ten varias fontes. Entre as máis destacadas, a recolleita de voto perdido polas mareas municipais e o éxito de Abel Caballero en Vigo. Estes e outros factores encadrados na vaga iniciada nas xerais catapultounos a niveis de voto na contorna do 35%, inéditos dende os tempos de Emilio Pérez Touriño e José Luis Rodríguez Zapatero, pero cunha diferenza: daquela, cando máis preto estiveran do PP tíñano 4 puntos por diante e agora xa o deron superado dúas veces. Os populares quedan tamén por baixo do nivel de apoio cidadán acadado no que ata agora fora o seu maior devalo dende a vitoria de Alberto Núñez Feijóo nas eleccións galegas de 2009, o ciclo electoral das europeas de 2014 ás xerais de 2015. Daquela quedaran na contorna do 35%, o que na cúpula conservadora se interpretara como un risco real de perder a Xunta toda vez que entre En Marea como coalición -na altura, segunda forza- e o PSdeG superaban o 46% dos sufraxios. Nos comicios deste 2019 o voto da esquerda superou o 50% e o do PPdeG non chegou ao 35%; o PSdeG regresa a niveis de tempos de Zapatero e Touriño, pero daquela nunca superara o PPEse mesmo limiar, do 46%, é o que superaron nas pasadas municipais os votos dos socialistas agregados aos do BNG, que malia descender un chisco con relación aos anteriores comicios locais, si ascende a respecto das galegas de 2016 e as xerais deste mesmo ano. Sumando os das tres grandes mareas ata agora gobernantes na Coruña, Santiago e Ferrol e as candidaturas ligadas a En Marea a porcentaxe achégase ao 50% no conxunto de Galicia. Os sufraxios obtidos polo PSdeG (494.526), o Bloque (187.894), as listas abeiradas por EM (22.289), Marea Atlántica (25.290), Compostela Aberta (10.651) e Ferrol en Común (10.249) chegan a superar os 750.000, mesmo os 760.000 tendo en conta a ascendente Alternativa dos Veciños. Mentres, o PP ficou en 503.000, que chegan a 532.000 sumando a Ciudadanos.Se atendemos ao 28A, a agregación dos resultados do PSdeG, En Común, En Marea e BNG supera o 55%. A diferenza con relación a hai catro anos é que, fronte a estas sumas da esquerda, o PP non chegou ao 30% nas xerais e nas municipais, sen excesiva competencia viable pola dereita, quedou no 33%. En eleccións galegas o PP nunca baixou do 40% na media galega coas súas actuais siglas. O seu menor nivel de apoio dende a refundación foi en 1989, un 44% que lle serviu para bater o daquela presidente da Xunta, o socialista Fernando González Laxe, cunha axustada maioría absoluta. A cota máis alta en comicios ao Parlamento logrouna Fraga en 1997, achegándose ao 53% dos sufraxios. Polo momento descoñécese cando os populares porán a proba ese nivel de apoio nos comicios galegos nin se o farán con Feijóo á súa fronte. Fronte ao PP estarán, con toda probabilidade, o socialista Gonzalo Caballero e a nacionalista Ana Pontón. Resta saber tamén como e con quen concorrerán as formacións noutrora agrupadas en torno a En Marea.Gonzalo Caballero dá por aberto "un novo tempo político no país" porque "a cidadanía dixo 'non' a Feijóo en abril e volveullo dicir en maio"Estes números, unidos ao poder territorial que gañarán a partir do vindeiro xuño en vilas e cidades -ademais de manter cando menos tres deputacións- levan a dirección do PSdeG a dar por aberto "un novo tempo político no país", en verbas de Gonzalo Caballero. "Estamos moi satisfeitos" porque "a cidadanía galega volveu dicir non a Feijóo nas urnas", afirma o secretario xeral dos socialistas, para quen "o mapa dos resultados" do 26M permite "ver que existe unha maioría social de progreso e de esquerdas" en Galicia. "Dixéronlle 'non' a Feijóo en abril e volvéronllo dicir" e por iso, afirma, "imos traballar arreo para reeditar" o "cambio de ciclo" nas autonómicas que, agás en caso de adianto, se celebrarán en 2020.Pontón tamén ve "un cambio de ciclo" e di estar convencida de que "comezou a conta atrás do PP" en GaliciaO BNG, pola súa banda, concorda coa análise de que "estamos ante un cambio de ciclo político". Para a súa portavoz nacional, Ana Pontón, os resultados das municipais ratifican o "avance" da súa formación, á que ve en condicións de impulsar un "novo tempo político" e "deixar atrás un decenio nefasto para Galiza". "Comezou a conta atrás do PP e o BNG será protagonista, cun proxecto sólido e unido para o cambio nas próximas eleccións galegas", afirma. Feijóo, mentres, afirmou nunha primeira valoración que malia ter "máis apoios que o PSOE en Galicia" nas municipais e "máis porcentaxe de votos que o PP" no conxunto do Estado, o resultado do 26M estivo "lonxe de ser o desexado" e "polo tanto, traballaremos arreo para seguir sendo a forza política de referencia dos galegos", afirmou na noite electoral.


Summary: Entrevistamos Marina Blanco Aparicio, pneumóloga do Chuac.

En que consiste o labor que desenvolve unha pneumóloga, esa tarefa que agora comeza a coñecerse un pouquiño máis, pero que moitas persoas antes desta crise sanitaria non saberían definir con exactitude? É importante que se saiba ben o que facemos, porque a morte sempre se produce porque o corazón non funciona ou por non respirar, por iso se lle chama parada cardiorrespiratoria. Se algunha desas dúas cousas falla, non che hai nada que facer. Xa que logo, as dúas únicas especialidades imprescindíbeis son a cardioloxía e a pneumoloxía, de todo o demais non se morre. De aí a gravidade da COVID-19, porque afecta fundamentalmente á función respiratoria? Claro. A complicación que teñen estes doentes é puramente respiratoria. Os que non evolucionan ben, que afortunadamente son os menos, presentan complicacións no aparato respiratorio, principalmente por insuficiencia respiratoria ou por unha pneumonía grave que acaba co doente nun distrés e conectado a un respirador. É esa a principal complicación que se pode presentar? De feito é "a complicación". Todo o demais pode dar un pouquiño de inflamación noutros órganos, no fígado, alteracións de ril... pero nada diso compromete o doente, o que o compromete é a afectación respiratoria, na que a pneumoloxía é moi importante, porque hai dúas formas distintas de actuar sobre esa complicación respiratoria: nun principio con métodos de soporte respiratorio non invasivo, que poden consistir en poñer osíxeno con aparatos especiais, ou no que chamamos ventilación non invasiva, que é a través de respiradores cunha máscara na cara, sen necesidade de intubar o doente. Mais nesta pandemia non é o desexábel usar estes sistemas polo risco de diseminación do virus, porque son sistemas de presión, mais nalgúns doentes hai que empregalos. E no caso dos que xa están moi graves hai que colocarlles un tubo e conectalos a un respirador na UCI. É o único que se pode facer por eles? Para manexar a insuficiencia respiratoria que non responde a outras medidas, si. No caso das persoas doentes que teñen que quedar na casa, como se supervisa a súa evolución? As que están con moi poucos síntomas, e non teñen ningún factor de risco, dáselles instrucións para que saiban cales son os sinais de alerta e cando teñen que chamar. O seu tratamento é só para baixar a febre, e non necesitan ningunha supervisión especial. Para o outro grupo, que xa está conformado por doentes que teñen factores de risco, ou síntomas un pouquiño máis intensos, púxose en marcha un sistema de telemonitorización nos seus domicilios, entregándolles un aparato para medir o osíxeno e facendo un rexistro diario de constantes que envían a través dunha tablet da que tamén se lles fai entrega. Logo, desde o hospital, temos persoal encargado de monitorizar todos os datos, de maneira que se xorden signos que aconsellan derivar ao centro hospitalario, faise. E dentro do hospital, como é o traballo diario na unidade de pneumoloxía ante esta situación de pandemia? Agora a nosa dedicación está centrada, maioritariamente, en doentes da COVID-19. Nós, que normalmente dispoñemos dunha zona de hospitalización, contamos agora con dúas adicionais só con doentes de coronavirus, e os que teñen outras patoloxías pneumolóxicas permanecen illados noutra área cunha serie de medidas moi estritas para evitar o contaxio. A maioría do cadro de persoal estamos agora dedicados á pandemia, e unha minoría encárgase de atender as consultas imprescindíbeis doutras doenzas, en persoa ou por teléfono e internet, preferibelmente. Están vostedes alí no CHUAC, como xa temos visto que aconteceu noutros lugares do Estado español, preparados para unha hipotética saturación do centro polo aumento continuado de doentes? Se ben é certo que cada vez hai máis doentes, tamén se van abrindo cada vez máis zonas habilitadas para elas dentro do hospital. En principio empezouse por ocupar as áreas cirúrxicas, pois fóronse reducindo e agora lévanse a cabo só as máis urxentes, as que non poden esperar. Tamén hoxe se van ocupar despachos da zona de consultas... o equipo directivo do hospital, que é quen se encarga de organizalo todo, ten previsto plans B, C e todos os que fagan falta. Como é o día a día dunha profesional da pneumoloxía? Chegar e vestirse, ver o listado de doentes que hai ingresadas, revisar as súas historias clínicas. E até aí o procedemento habitual, pero o que cambia é que temos que adoptar unha serie de medidas para entrar en cada habitación que supoñen un gran consumo de tempo e moitas limitacións, porque os Equipos de Protección Individual (EPI) limitan moito a mobilidade, a visión. Son moi incómodos. Cun desgaste físico e moral brutal, supoño. Si. Facemos xornadas maratonianas, que non sabemos cando rematan, sen horarios. Aguantamos uns EPI que son unha tortura para as que levamos gafas, por exemplo. Non encaixan dentro do equipo, crávanse no nariz... é un exemplo dunha carga engadida que cada unha a leva como pode, porque dramas hai moitos.


Summary: O actual presidente do Goberno central era secretario xeral nos anos nos que a formación se financiou irregularmente e por riba do límite legal. Os papeis de Naseiro demostran todas as irregularidades cometidas polo partido para lograr a primeira maioría absoluta no país.

O presidente do Goberno español, Mariano Rajoy, dirixía o PP galego na campaña que se financiou ilegalmente para que Fraga chegase á Xunta. Aquela contenda electoral estivo marcada polo exceso de gasto dos conservadores que, segundo a documentación que vén de publicar en exclusiva eldiario.es, superou con moito o límite legal permitido para gastos electorais. Rajoy dirixía o PP galego na campaña na que Fraga se financiou ilegalmente Rajoy era o número dous do PP galego durante eses meses nos que a súa formación recibiu unha partida de 500 millóns de pesetas enviada por Génova para gastos electorais. O límite legal para aquela campaña eran 235 millóns. Só coa achega de Madrid, Rajoy e Fraga dobraban a fronteira de gasto que marcaba o límite da legalidade. Rajoy mantívose no posto até xuño de 1990. "Había moito diñeiro en mans do PP", lembra, en declaracións a esta redacción, o daquela candidato socialista Fernando González Laxe. Segundo o relato do adversario de Fraga, "os xornais daquela época estaban cheos de páxinas enteiras de publicidade do PP". Naqueles anos, a Fraga non lle faltaba financiamento e Rajoy estaba á fronte do aparello que organizaba a desmedida campaña que dirixiu Dositeo Rodríguez. O actual presidente do Goberno central estaba á fronte do aparello que organizaba a desmedida campaña do PP en 1989 O PP declarou ante o Tribunal de Contas un gasto electoral de 199 millóns de pesetas naquelas eleccións, pero os papeis que gardou Rosendo Naseiro demostran que a formación mentiu ao órgano fiscalizador e que gastou arreo para garantirse o Goberno galego. Esta actuación ilegal queda ao descuberto nun dos múltiples documentos que Rosendo Naseiro conservou durante os últimos 25 anos e que eldiario.es desvela en exclusiva. O documento titúlase Comentario al cierre del ejercicio económico de 1989. Nel explícase que en 1989 o partido encaixou "172 millóns de déficit". "O devandito déficit -asegura o documento- estivo motivado polas achegas que por valor de 500 millóns de pesetas enviou a Tesouraría Nacional do partido a Galicia para atender os gastos da Precampaña e Campaña Galega". Fraga estivo a piques de fracasar no seu intento de maioría absoluta e o voto emigrante acabou por decidir a vitoria Naqueles anos, Fraga decidira deixar a Aznar ao mando de Génova 13 e volver a Galicia para acabar a súa carreira política. O PP estivo a piques de fracasar no seu intento de obter maioría absoluta. O escano 38 marcaba a fronteira do éxito ou o fracaso e nese punto quedou Fraga: 38 escanos, suficientes para gobernar en solitario e apoiados fundamentalmente no voto emigrante, que acabou por decidir a vitoria para o veterano político. Manuel Fraga viaxou nove días a Arxentina e Brasil poucos meses antes de se iniciar a campaña electoral Como se demostrou na noite electoral, a campaña galega tiña un carácter internacional e o candidato do PP viaxou sen descanso a Latinoamérica para garantirse o voto dos emigrantes, cun censo de 60.000 votantes. Poucos meses antes de se iniciar a contenda, Fraga protagonizou unha viaxe de nove días a Arxentina e Brasil para visitar os Centros Galegos no Exterior, convertidos xa nun santuario para a captación do voto para as eleccións galegas. Uruguai, Arxentina e Venezuela eran a finais dos 80 os territorios dourados na procura do voto ausente. O PP tiña fondos e aplicouse en cambiar a deriva tradicional que puña, daquela, aos socialistas lixeiramente por riba en apoios no estranxeiro. Rajoy e o contrabando Os papeis de Naseiro demostran que o PP contaba xa naquela época con posibilidades de gasto moi por riba do que marcaba a lei. Ao diñeiro enviado por Génova, o PP galego sumaba as achegas recollidas en Galicia e as doazóns que, naqueles anos, estaban intimamente ligadas ao mundo do contrabando. As vinculacións entre o PP e o contrabando están claramente explicadas no artigo Política de contrabando que a edición galega de El País elaborou en 2013. Rajoy coñeceu de primeira man o desembarco no PP de personaxes relacionadas co narcotráfico Mariano Rajoy, como presidente da Deputación de Pontevedra (1983-1986), coñeceu de primeira man o desembarco no PP de personaxes relacionados co tráfico de tabaco e posteriormente co narcotráfico. Nos 80, a complicidade entre os tabaqueiros e a dereita política galega era aceptada socialmente na costa sur de Galicia. Nas contornas do PP empezaron a instalarse figuras como Nené Barral, alcalde do PP en Ribadumia desde 1983 e que acabaría detido por contrabando de tabaco, ou Pablo Vioque, home forte do partido en Vilagarcía e que acabaría no cárcere por narcotráfico. A última polémica relacionada co PP e o narcotráico golpeou a Feijóo polas fotografías xunto ao narco Marcial Dorado Segundo fontes do Partido Popular galego daqueles anos, Rajoy nunca aprobou aquelas relacións coas que tivo que cohabitar durante anos e cuxa sombra se estende até os nosos días, pero foi testemuña de excepción. A última polémica relacionada co PP e o narcotráfico golpeou de pleno ao actual presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, por unhas fotografías antigas xunto ao narcotraficante Marcial Dorado. A publicación das imaxes obrigou a Feijóo a comparecer para dar explicacións sobre a súa relación pasada co narcotraficante, agora ingresado en prisión. Daquela rolda de prensa quedará para os arquivos os titubeos do presidente galego cando tentou explicar o seu desmemoria sobre unha viaxe con Dourado aos Picos de Europa do que dixo "recordo que había neve".


Summary: Presentan a adaptación do circuito cultural "Auga e sal" en lingua de signos e con material para cegos

Emotiva foi a presentación que acolleu o adro da excolexiata de Muros o pasado sábado. A Asc. Soc. Cult. Auga e sal presentaba a nova adaptación do seu circuito cultural "Auga e sal" en lingua de signos e con material para cegos. Deste xeito, a partir de agora calquer persoa xorda pode facer os circuitos "auga e sal" interpretados en lingua de signos gracias aos novos folleto, materiais audiovisuais, interactivos… Así mesmo as persoas cegas contan cun folleto en braille con contidos e relevos de imaxes e a páxina web accesible. Foi Alfonso Mera, o promotor do proxecto e presidente da "Asc. Soc. Cult. Auga e sal", o que abriu o acto, facendo un percorrido polos primeiros pasos, o presente e o futuro do proxecto, incidindo na importancia da posta en valor do patrimonio e a súa difusión, para chegar a todas as persoas. Mera repasou como foron as rehabilitacións, o deseño de roteiros, a creación da imaxe corporativa,… para demostrar pontencial dunha das vilas mellor conservadas da costa galega. Todo, cun obxectivo social principal: a xeración de emprego. Montse París, coordinadora e guía do proxecto, centrouse nas emocións, no espírito #Augaesal, nesa liña de concienciar sobre a importancia da conservación, intentando chegar a todo o mundo, sen barreiras. Interviu tamén Iker Sertucha Lista, presidente de FAPXG (Federación de Asociacións de Persoas Xordas de Galicia), acompañado dunha intérprete, resaltando vehementemente o traballo da asoc. en prol da accesibilidade de todo tipo. Comparou o proxecto muradán con outros de ciudades e vilas máis grandes de Galicia, con máis medios e proxección, e mesmo con proxectos públicos, e que non fan o esforzo que fai "auga e sal". Laura Salvador, técnica de rehabilitación da fundación ONCE, resaltou a sensibilidade do proxecto, calificándoo de fermoso e agradecendo o traballo en favor da xente cega. Finalmente, Daniel Pérez Espasandín, lembrou o papel da igrexa neste proxecto. Ao remate, o centro de interpretación acolleu unha proxección audiovisual en lingua de signos, previa ao ágape na Praza de San Pedro. Como detalle, os organizadores ficaron sorprendidos da única presencia da actual alcaldesa, Inés Monteagudo, e dous edís de CxG, a pesar de estar invitada toda a corporación. MÁIS INFORMACIÓN murosaugaesal.com. Facebook: Muros vila de auga e sal.


Summary: MAPAS INTERACTIVOS Unha parte importante destas localidades sitúase na provincia de Ourense. Entre 2001 e 2014 Galicia concentrou o 39% de todos os incendios do Estado e o 80% deles foron provocados. Consulta os datos, concello a concello, nestes mapas interactivos

Entre 2001 e 2014 houbo en Galicia 87.367 incendios de máis dunha hectárea, o 39% de todos os que se produciron no conxunto de España. en total, arrasaron unha superficie de 370.000 hectáreas (o 24% de todo o queimado no Estado). Estamos a piques de entrar no verán, o período do ano no que habitualmente teñen lugar os incendios máis virulentos. Un bo momento para repasar as características e a localización do lume, botando man dos datos achegados polo proxecto España en Llamas da Fundación Civio, unha investigación financiada a través dunha campaña de crowfunding que entre 2011 e 2014 foi quen de recoller e publicar unha información moito máis detallada que a publicada polo Goberno central. Grazas á súa investigación podemos hoxe localizar concello a concello todos os incendios rexistrados nese período 2001-2014, para ver por exemplo como só 15 concellos concentran o 25% das hectáreas queimadas en Galicia (91.126 das ao redor de 370.000). Trátase de Manzaneda, Cerdedo, Viana do Bolo, Cualedro, Laza, A Gudiña, Carballeda de Valdeorras, Chandrexa de Queixa, Quiroga, Pazos de Borbén, Avión, Vilariño de Conso, Carnota, Vilardevós e A Mezquita. 11 dos 15 sitúanse na provincia de Ourense. Se sumamos as superficies queimadas nos 40 concellos máis afectados polo lume, o resultado é que esas 40 localidades concentran ao redor da metade das hectáreas ardidas. Se en lugar de analizar a superficie queimada, ollamos para o número de incendios, vemos como neste caso son A Cañiza, Viana do Bolo, Muíños, Manzaneda, A Gudiña, As Neves, Mondariz, A Mezquita, Salvaterra de Miño, Ribeira, A Pobra de Trives, Chandrexa de Queixa, Santa Comba, Boiro e Ponteareas as primeiras localidades da lista. De novo, cunha clara maioría ourensá, pero con maior presenza de concellos das provincias de Pontevedra e A Coruña, sobre todo do Barbanza e do Baixo Miño. Os datos oficiais do Ministerio analizados por España en llamas recollen que o 80,2% dos incendios que se produciron en Galicia neste período foran provocados, unha porcentaxe moi superior á media española (55,89%) e á que só se achega Cantabria (79,7%), ficando o resto de comunidades autónomas moi por detrás: A Rioxa (50,9%), Castela e León (50,2%), Estremadura (47,6%), Asturias (40,3%) ou País Vasco (38,2%), descendendo por debaixo do 25% en Cataluña, Madrid, Navarra ou Aragón. Cruzando os datos da superficie queimada en cada concello con outras variables, podemos observar unha certa correlación positiva entre a perda poboacional e o envellecemento dos seus habitantes e unha maior cantidade de espazo afectado polo lume. Tendo en conta, iso si, que correlación non equivale a causalidade e que o carácter rural e previamente despoboado dun concello pode determinar unha maior incidencia do lume máis que a propia evolución demográfica. As gráficas amosan que os concellos que entre 2001 e 2014 perderon máis poboación (coeficiente de correlación de 0,2132), víronse nese tempo máis afectados polo lume. E o mesmo sucede con aquelas localidades máis envellecidas, cunha maior media de idade dos seus habitantes (un fenómeno ligado directamente á perda poboacional), cun coeficiente de correlación de 0,1962.


Summary: Herrera procura un 9 no mercado de inverno e non lle falta razón.

De ter un 9 con garantías, probabelmente o 1-1 co que se saldou o Málaga-Celta teríase tornado en vitoria celeste. O Celta despregou por momentos un xogo de grande calidade sobre o relvado andaluz, passing game de alta escola. O Málaga pagou os efeitos da proeza do Camp Nou (o 2-2 na ida copeira entre semana) e cedeu o balón á equipa galega. O Celta controlou o xogo, mais non foi quen de furar a baliza moi ben defendida por Caballero. Nun rapto racial o Málago puxo o 1-0 no taboleiro de marcas, gol de De Michelis (m. 36). O Celta demorou moito en rendibilizar o seu bon fútbol. Conseguiuno finalmente Augusto (m. 76). Javi Varas, o gardamallas, tamén tivo os seus momentos de gloria. Após este empate, o Celta suma 19 pontos. A súa saúde clasificatoria continúa a ser preocupante. O seu fútbol, non. Por veces engaiola. Mas fáltalle definición. O 9 que procura Herrera no mercado de inverno. Estaremos atent@s.


Summary: Foi elixido con 18 votos dos 19 académicos presentes nun plenario do que se ausentaron os académicos críticos coa súa candidatura, aos que pide que se unan para "facer o camiño xuntos". O novo dirixente reclama a colaboración de todas as institucións a prol da lingua "e non cada un na súa leiriña"

Tal e como estaba previsto, Víctor Freixanes converteuse este martes no 15º presidente da Real Academia Galega (RAG). O escritor, xornalista, profesor e editor foi apoiado no plenario extraordinario por 18 dos 19 académicos presentes (só houbo un voto en contra), obtendo así a maioría absoluta xa na primeira votación. Coa ausencia anunciada de varios académicos críticos coa súa candidatura, outros tres escusaron a ausencia e o xa novo dirixente da institución apelou á unidade "para avanzar no camiño do encontro" e reivindicou a vitoria da sua candidatura, que cualificou de "continuísta" porque, dixo, "foron catro anos de intenso traballo e para sentirse orgullosos". Freixanes foi elixido con 18 votos dos 19 presentes nun plenario no que se ausentaron os académicos críticos O equipo directivo da RAG estará composto por Henrique Monteagudo, que repite como secretario e Andrés Torres Queiruga, que recunca como vicesecretario, ademais de por Marilar Aleixandre (tesoureira) e Fina Casalderrey (bibliotecaria e arquiveira), que substitúen na directiva outras dúas mulleres: Rosario Álvarez e Margarita Ledo. O importante apoio a Freixanes, segundo advertiran fontes da actual directiva, supón para eles unha mostra elocuente do interese por rematar de vez coa división que se vive dentro da Academia desde que se iniciase este mandato que vén de rematar. No entanto, as diferenzas internas quedaron patentes coa ausencia de seis académicos críticos. "A lexítima discrepancia é unha riqueza", dixo Freixanes, que no entanto, asegurou que lle tería gustado que os discrepantes "estivesen presentes para dicir que non estaban de acordo". "Fixen a máxima concentración parcelaria posible, pero non é o ideal porque iso sería que todos estivésemos aquí", engadiu en presenza de todos os académicos que votaron. "Fixen a máxima concentración parcelaria posible, pero non é o ideal porque iso sería que todos estivésemos aquí", di Freixanes As ausencias xa foran anunciadas nunha carta á RAG asinada por Manuel González, candidato do sector crítico afín a Méndez Ferrín e que se enfrontou ao presidente saínte Alonso Montero no anterior proceso electoral. Na misiva, argumentaba a súa decisión en que estes académicos non queren ser "corresponsables dunha vía que profunda na división da Academia", que entenden que representa a candidatura encabezada por Freixanes. O académico desvela que se dirixiu en febreiro ao entón presidente, Xesús Alonso Montero, para solicitar que se tente "propiciar un diálogo franco entre todos os membros do plenario para analizar a situación da RAG e tratar entre todos de atopar a mellor solución". González asegura que a institución "está a vivir un momento crucial" no que existen dúas vías: a de "profundar nas divisións" ou a de buscar "a reconciliación" entre todos os sectores. Ademais, cre "precipitada" a convocatoria do proceso electoral e asegura que a idea do sector crítico era a de conformar unha candidatura única coa integración de dous membros deste colectivo na executiva, un deles ocupando a secretaría, que finalmente foi "rexeitada" a pesar de existir "puntos de coincidencia" en conversas mantidas co propio Freixanes. Tampouco, dixo, se tería aceptado un executivo de persoas afastadas do conflito que os dous grupos propiciaran en 2013. O novo presidente reivindica o período de Alonso Montero pero pide unidade para "facer o camiño xuntos" Fontes do sector máis afín a Alonso Montero, pola súa banda, aseguraron que González e o sector crítico -entre os que se inclúen González ou Xosé Luís Axeitos, entre outros- "non tiñan o apoio necesario" para conformar unha candidatura e mesmo critican que, sen eses avais no plenario, pretendese obter dous postos na directiva malia non contar nin moito menos coa metade dos apoios na institución. Freixanes fixo un chamamento a "aqueles que teñan diferenzas" a que "se sumen porque o camiño témolo que facer xuntos". O académico Xosé Luís Axeitos, outro dos ausentes e máis críticos coa actual executiva, tamén lamentara en diferentes declaracións a falta de unidade e consenso na RAG e contrastou as figuras de ex-presidentes Barreiro, Fernández del Riego ou Ferrín coa de Alonso Montero ou Víctor F. Freixanes. Apela ao positivismo Víctor Freixanes, que lembrou que a corporación "traballa gratis", chamou ademais á colaboración entre as diversas institucións que pulan pola lingua e pola cultura galega "sen complexos". "Debemos traballar xuntos e non cada un desde a súa leiriña", insistiu quen empregou un símil futbolístico para explicitar os seus obxectivos: "Se estamos ben colocados, xogamos con entusiasmo e cada un sabe o que ten que facer, podémoslle gañar a calquera equipo". "Ninguén se apunta ás defuncións nin aos enterros e o galego ten vida" Respecto ao impulso ao idioma, Freixanes insistiu en "convencer" e en apelar ao positivismo. "Ninguén se apunta ás defuncións nin aos enterros e o galego ten vida", asegurou quen entregou por escrito o seu programa, no que insistiu na importancia de buscar "novas estratexias de comunicación para a lingua que enriquezan e fortalezan o que a se está facendo nos últimos anos desde a Academia". Ademais, apelou a "procuarar vías de diálogo construtivo con todas as forzas políticas parlamentarios e cos representantes do Goberno" e mostrouse a prol de "conseguir espazos de colaboración e de consenso tamén neses ámbitos". En canto aos obxectivos inmediatos da RAG, Freixanes marcou a celebración do Día das Letras como prioritario, pero tamén a futura Gramática Normativa da Academia e "cuestións orzamentarias". "Estamos nunha constante procura de recursos", dixo. "Hai que comprometerse coa RAG os 365 días do ano, pero tamén deben pedirnos responsabilidades", rematou.


Summary: ACT e LGT emproan a recta final de temporada con varias embarcacións en liza polo primeiro posto.

Aínda hai liga. Liga da boa. Da de toletes, estrobos e remos. Aínda hai Liga. Tanto na Liga ACT (12 traiñeiras vascas, cántabras e galegas) como na Liga Galega-A (8 embarcacións) ou na Liga Galega-B (9 tripulacións). Todo aberto na recta final da temporada de traiñeiras. Para quen goste, deses finais que se achegan e xa veñen augurando apostas dobladas, grandes paroladas a pé de peirao sobre ciabogas decisivas e a inevitábel frase de "se chega ser na miña época...". Non hai (aínda) vencedores claros. E iso é bo. Na ACT as representantes galegas van cuarta (Cabo) e quinta (Tirán). Gañaron a pulso estar entre as 5 mellores traiñeiras do mundo Na San Miguel ou ACT a regata desta fin de semana en Zarautz proporcionou nas súas dúas xornadas grandes doses de emoción e mesmo a polémica sobre os tempos que resucita de cando en vez. A vitoria foi para Kaiku, 19:39:92, empatada con Orio, que rexistrou o mesmo tempo. As representantes galegas (Cabo e Tirán) rexistraron nesta cita uns 'discretos' 7º e 8º postos. Na clasificación xeral (e a falla de 6 xornadas para poñer o ramo), Hondarribia e Orio encabezan a táboa con 138 e 137 puntos respectivamente. Practicamente un empate. O terceiro posto, para os de Kaiku, con 122. Mais os de Sestao non renuncian a seguir a dar a batalla no que resta de temporada e non se conforman coa terceira praza. En cuarto posto, Cabo de Cruz, e de quintos, Tirán. As traiñeiras galegas están no primeiro tramo da táboa (son 12 as embarcacións que compiten na ACT), unha moi boa nova para o remo galego. Cun orzamento moito máis baixo que as rivais vascas e cántabras, as traiñeiras galegas están a facer unha campaña excepcional, principalmente os crucenses, que voltaban á ACT. Na Categoría A da LGT Samertolomeu mantense firme na proa. Mais Amegrove non pensa floxear e está a só 4 puntos Liga Galega, todos a proa No que atinxe á Liga Galega de Traiñeiras, tamén aquí non se pode apostar polo de agora por un gañador claro. Na categoría A (8 embarcacións) estamos a 4 regatas do final. Cunha clasificación liderada por Samertolomeu de Meira (69 ptos), seguida de Amegrove (65) estas 4 xornadas que fican prometen emoción. Xa a certa distancia, Mugardos (terceiro posto) e Vilaxoán (cuarto) tamén manteñen a súa particular pugna polo bronce. Na LGT-B Coruxo, Bueu e Mecos prometen unha desas fermosas batallas finais sobre as augas Na categoría B (9 traiñeiras a competir) son só tres as xornadas que fican para que finalice. A táboa está encabezada por Coruxo (77 puntos), mais a moi escasa distancia de Bueu (75) e Mecos (74). Os grovenses baixaron o ritmo nas últimas tres regatas, caendo dos primeiros postos, mais non están dispostos se render, polo que Mecos aínda aspira a dar a sorpresa. E na categoría feminina, Samertolomeu vai de primeira (12 ptos), por diante de Cabo e de Tirán. Nesta categoría só queda unha regata (en Ferrol) para poñer o ramo.


Summary: O mapamundi de San Andrés del Arroyo é unha das 69 ilustracións que fai parte dunha versión dos comentarios da Apocalipse de San Isidoro, elaborados polo abade de Santo Toribio de Liébana no século VIII e conservada até a desamortización de Mendizábal de 1836 no mosteiro de San Andrés del Arroyo.

Logo foi custodiado desde 1882 na Biblioteca Nacional de París. O manuscrito está formado por 167 páxinas escritas en pergameo e outras 69 de miniaturas con ouro e prata, o que supón un importante corpo ilustrativo de grande interese artístico e paleográfico. Época: Arredor de 1220 / Autoría: Anónima / Conservación do orixinal: Biblioteca Nacional de París / Características: Garda semellanza coas portadas das catedrais románicas A diferenza doutros beatos existentes, que adoitan recoller o nome dos autores do traballo, descoñécese a procedencia e a data exacta da súa elaboración. Porén, a maioría da historiografía coincide en situar a súa orixe no mosteiro de San Pedro de Cardeña, polas semellanzas que garda con outros traballos deste escritorio. A este respecto, os estudosos da obra significan que estamos diante dunha das máis modernas versións conservadas dos beatos, dunha feitura claramente románica e cuxas representacións gardan moitas similitudes coa decoración dos pórticos das catedrais románicas do século XIII. A orixe do mapamundi está asociada ao monarca Fernando III. Neste sentido, Gonzalo Menéndez-Pidal considera que a suntuosidade do traballo, con gran cantidade de ouro e prata. apunta que se trata dun encargo do futuro rei para doarllo ao mosteiro palentino de San Andrés del Arroyo, unha abadía feminina da orde do Cister, fundada por Mencía López de Haro e ligada desde a súa orixe a coroa de Castela, naquela altura un reino independente do galego con quen mantiña unha forte confrontación. A caligrafía e as miniaturas da obra sitúana dentro na última etapa dos beatos. Así, seguindo a tradicional clasificación fixada por Gonzalo Menéndez-Pidal emparenta coas copias de Lorvao e Huelgas. Segundo certifica este autor, a totalidade das cartas deste período presentan a maiores das semellanzas estéticas concordancias en relación coa toponimia empregada e similitudes sobre as solucións técnicas adoptadas. O deseño da carta de San Andrés del Arroyo agocha todo o programa político da monarquía castelá nun momento de duro conflito pola hexemonía no espazo ibérico. Así as cousas, o mapa designa tres grandes centros para cada un dos reinos peninsulares: Sevilla como referencia da área árabe, Compostela para o reino galego e Toledo, impulsada polos reis de Castela como polo rival da capital galega.


Summary: Após ficar de baixa unha semana ao se someter a unha cirurxía menor, a consellaría de Educación recortou en 168 euros a retribución da mestra. Unha sentenza obriga o departamento a recuar.

A consellaría de Educación terá que devolver os 168 euros que descontou a unha profesora após solicitar esta unha baixa médica derivada dunha operación cirúrxica. Así o dispón a sentenza xudicial que dá a razón á docente, quen alegou que o recorte salarial se lle estaba a aplicar fóra da Lei 1/2012, que impón os descontos por baixas médicas. No concreto, o departamento que dirixe Jesús Vázquez fixo valer unha instrución interna que non ten rango de lei e que foi ditada pola propia consellaría. Nela recoñécense como intervención cirúrxica unicamente as incluídas na carteira de servizos do sistema sanitario público. A lei non estabelece cales son as doenzas que dan dereito a cobrar o 100% do salario e cales non, mais si estabelece tres excepcións ao recorte: as hospitalizacións, as intervencións cirúrxicas e as baixas por maternidade/paternidade. CIG-Ensino, cuxos servizos xurídicos levaron o caso desta docente, ven na actuación da consellaría "un claro afán recadatorio" e exixen que non se "castiguen" @s empregad@s públic@s por padeceren unha doenza, instando a que se derroguen os apartados da Lei 1/2012 que reducen o salario d@s traballador@s con baixa médica.


Summary: "Orgullo", afirmou sentir a candidata do BNG á Presidencia da Xunta da Galiza, Ana Pontón, pola forza do feminismo galego que voltou a manifestarse masivamente o 8-M, e instou ás mulleres que encheron as rúas a trasladaren a súa loita ás urnas "para facer posíbel o cambio real da man do BNG". Nese sentido, Pontón sinalou

Ana Pontón, candidata do BNG á Presidencia da Xunta, sinalou como "irrenunciábel" a consecución dunha "sociedade de mulleres libres e iguais", e amosouse convencida de que "esa rebeldía, loita, e dignidade se expresará alto e claro nas urnas o próximo 5-A". A líder nacionalista afirmou que as mulleres apostarán "por un cambio galego cun Goberno que vai pór no centro as políticas de igualdade e de defensa dos dereitos", ao tempo que sinalou que esa alternativa é a que representa o BNG. "É tempo de mulleres, de avanzar e de plantar cara aos discursos negacionistas da extrema dereita aliada de Goberno do PP", sinalou Pontón, apelando a non dar "nin un paso atrás" ante discursos machistas e antigalegos da ultradereita "coa que Feixóo non dubidaría en aliarse para gobernar a Galiza se for necesario", alertou. "Por unha vez, teño que dar a razón a Feixoo cando advirte dun BNG presidindo o Goberno a partir do 5-A", ironizou Pontón, "porque ese é o noso obxectivo: liderar o cambio galego, abrir un tempo novo, facer historia e que por primeira vez unha muller, nacionalista presida a Xunta de Galiza", dixo. A líder do Bloque fixo estas declaracións na presentación da candidatura nacionalista na Coruña, que encabeza ela mesma, seguida do actual deputado Xosé Luís Rivas, 'Mini'; a escritora e profesora Mercedes Queixas, a ex deputada no Congreso Rosa Pérez. Na lista tamén figura o investigador Carlos Babio sobre o espolio do Pazo de Meirás pola familia Franco. En relación ás advertencias sobre a ultradereita, Pontón quixo salientar de Babio que é "un home que planta cara ao neofascismo da familia Franco, exemplo de dignidade e a valentía". No acto expuxéronse liñas chaves do BNG para territorios da circunscrición da Coruña como a rexeneración das rías do Burgo e de Ferrol, o impulso dun plan de reindustrialización, garantir unha tarifa eléctrica galega que abarate o custo da luz, crear un servizo ferroviario galego e un plan específico para a Atención Primaria.


Summary: Inmigración, Catalunya... Campos sobre os que Ciudadanos e PP están a construír a nivel de Estado un discurso acorde co extremismo da nova dereita europea. Tamén vale ese discurso para Galiza? Respondémolo no número 311 do semanario Sermos Galiza. Eis un extracto.

Entre as valoracións que se realizaron após a vitoria a finais de xullo de Pablo Casado sobre Soraya Sáenz de Santamaría na desputa pola secretaría xeral do PP houbo varias que alertaban que se entraba nun novo escenario no que a pugna entre Partido Popular e Ciudadanos ía traducirse nunha intensificación do discurso españolista -xa de por si de alto grao- e a dereitización en cuestións como a inmigración ou o combate aos autogobernos de determinados territorios. Pasou pouco máis dun mes desde aquela vitoria pola secretaría do PP e neste tempo populares e ciudadanos deron varios exemplos a nivel de Estado de como os seus discursos son case que idénticos en temas como o da inmigración ou belixerancia co nacionalismo. Discursos que se retroalimentan cos que Xabier Arzalluz denominara Brunete mediática, cada vez con máis peso: un exemplo, o dixital El español, de Pedro J. Ramírez, ten 32 millóns de persoas usuarias únicas, segundo dados da OJD. Mais eses discursos a nivel estatal callan en Galiza, teñen tamén réplica no noso país por parte deses partidos? Ou somos, parafrasando Os Resentidos, un Sitio Distinto? "Vivimos unha enxurrada de supremacismo españolista alicerzado na lóxica do "a por ellos" que se opón a calquera expresión do dereito a decidir", opinaba o avogado e analista político Xoán Antón Pérez Lema en Sermos Galiza, "e que tamén quere deconstruír substancialmente a máis ou menos limitada recuperación nacional acadada polas cidadanías galega, vasca e catalá a carón da descentralización política de 1978". [Podes ler a peza íntegra no número 311 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Alexandre Mouriño centrou o seu traballo de fin de carreira en Arquitectura no deseño dunha rede de vías para ciclistas na cidade que suma 52 quilómetros, conecta entre si todos os barrios e evita grandes pendentes. A metodoloxía empregada pode ser aplicada en calquera localidade.

O vigués Alexandre Mouriño presentou o mes pasado o seu traballo de fin de Master en Arquitectura e Urbanismo na Escola Superior Gallaecia (Vila Nova de Cerveira), unha proposta de rede de ciclovías para a cidade olívica. O estudo ofrece un deseño dunha rede duns 52 quilómetros de vías ciclistas que conectan todo o centro urbano de Vigo, cuns criterios de conectividade, proximidade e comodidade. Porén, a investigación vai moito máis aló de achegar un trazado máis ou menos extenso ou detallado para esta rede, senón que desenvolve unha metodoloxía que permite definir e cuantificar o grao de aptitude ciclista dunha vía, o que facilita que poida ser empregado en calquera cidade e sistematizado a través de aplicacións informáticas. "No caso concreto da cidade de Vigo chegouse á conclusión de que a topografía da cidade, aínda sendo de elevada complexidade, pode ser soporte dunha rede ciclable, xa que a rede proposta evita transcorrer por viarias con pendentes maiores do 5% (salvo excepcións en tramos moi curtos)", explica. A proposta final "cumpre tamén cos requirimentos de conectividade, amenidade e rapidez que lles esixe a este tipo de infraestruturas de mobilidade urbana", di. "O obxectivo é que todos os habitantes da cidade teñan a menos de 250 metros da porta das súas casa algún treito da rede ciclable" Eses 51.88 quilómetros da rede proposta compóñense dunha rede estrutural ou primaria e dunha rede secundaria ou capilar, "cunha vocación máis servil que funcional", traballando no interior dos barrios, chegando a a centros escolares, grandes centros de traballo ou zonas verdes, entre outros puntos xeradores de tráfico. O obxectivo é que todos os habitantes da cidade teñan a menos de 250 metros da porta das súas casa algún treito da rede ciclable "ou, o que é o mesmo, a un minuto pedaleando a unha velocidade de 15 km/h". Mouriño achega a súa investigación dende o punto de vista do urbanismo, deixando a solución final escollida para cada treito -ciclovía, carril bici, carril bus, ou calquera outra modalidade- ao persoal experto en enxeñaría. "O tipo de infraestrutura ciclista que se debe implementar en cada tramo dependerá do grao de aptitude ciclista a este previamente asignado", indica, deixando abertas "as medidas mínimas, solucións de interseccións, iluminación, aparcadoiros e calquera outro tipo de elemento físico" que a rede debería igualmente incorporar. Mouriño concluíu que "a pendente non resulta ser o factor máis influente á hora de realizar a elección dunha ruta, senón o poder circular por rutas seguras, cómodas e directas" Mouriño concluíu que "a pendente non resulta ser o factor máis influente á hora de realizar a elección dunha ruta, senón o poder circular por rutas seguras, cómodas e directas". "Isto contrarresta de forma evidente o leitmotiv que durante anos deixou a Vigo á cola de cidades españolas no tema da mobilidade ciclista, abrindo novos horizontes para que esta realidade empece a cambiar a medio prazo", destaca. "O cambio na repartición modal do transporte que están a vivir as grandes cidades do mundo deberíase comezar a aplicar, aínda que con anos de atraso, na cidade máis importante de Galicia", engade. No caso de Vigo, o arquitecto espera que o seu traballo "contribúa a unha repensada das políticas de mobilidade na cidade, que até agora se mostraron alleas por completo ás novas tendencias a nivel nacional en canto a mobilidade sustentable. Poderíase así realizar unha aposta decidido por este medio de transporte, ecolóxico, económico, saudable e divertido". Nos vindeiros días Mouriño presentaralle o seu traballo ao Concello de Vigo, para que valoren a súa posible aplicación para conformar unha rede de itinerarios e vías ciclistas da que neste momento carece a cidade. "Hai moito traballo por facer neste senso en todas as cidades galegas, pero o caso de Vigo é especialmente significativo. Nin sequera se chegara a desenvolver o Plan de Mobilidade Urbana Sustentable dentro do Plan Xeral", explica. Mouriño está a iniciar os seus estudos de doutoramento en Valladolid, un lugar no que os debates e propostas sobre mobilidade sustentable e alternativa están moi avanzados. E alí continuará a súa investigación ampliando a súa análise a outras cidades e desenvolvendo unha ferramenta informática, na que xa comezou a traballar conxuntamente cunha empresa da cidade castelá. A metodoloxía empregada "O cambio na repartición modal do transporte que están a vivir as grandes cidades do mundo deberíase comezar a aplicar, aínda que con anos de atraso, na cidade máis importante de Galicia" O obxectivo da investigación era realizar o trazado dunha rede "que tivese en conta os principais condicionantes para a mobilidade ciclista adaptándose así da mellor forma ás necesidades das persoas usuarias deste medio de transporte". Para iso era necesario definir a aptitude ciclista das principais vías do núcleo urbano de Vigo. Evidentemente, nesta aptitude o grao de pendente é un factor importante -en ocasións decisivo- e moito máis no caso da urbe olívica, unha cidade de costas cuxa topografía ás veces foi usada como argumento para non empregar a bicicleta ou promover o seu uso. "As complexas características topográficas de Vigo supoñen un reto para a implantación dunha rede deste tipo, habitualmente máis asociadas a cidades que se desenvolven en territorios chairos ou de suaves pendentes", recoñece Mouriño. O investigador realizou un mapa de pendentes dos 958 quilómetros que conforman a rede viaria de Vigo e chegou á conclusión de que case un terzo das rúas da cidade (31.58%) teñen unha pendente igual ou menor ao 5%, o que as converte en "totalmente aptas" para acoller fluxos ciclistas. A análise foi máis aló e incluíu "dez condicionantes para a mobilidade ciclista", dende a densidade de tráfico nas vías, o seu ancho e o tipo de vehículos que circulan por elas, a diferenza de velocidade entre a bicicleta e o resto de vehículos, ata o número e tipo de interseccións. Pero tamén a calidade paisaxística, exposición ao vento e o sol, a saturación acústica ou os posible malos cheiros. Ademais da pendente, Mouriño valorou a densidade de tráfico nas vías, o seu ancho e o tipo de vehículos que circulan por elas, a diferenza de velocidade entre a bicicleta e o resto de vehículos, o número e tipo de interseccións ou a exposición ao vento Estes parámetros foron incorporados a través de case 400 enquisas a usuarios e usuarias habituais da bicicleta en Vigo, "que valoraron o peso de cada condicionante na elección de rutas urbanas", o que permitiu cuantificar a importancia de cada elemento, indo máis aló de valoracións cualitativas. Neste traballo foi moi importante a colaboración de colectivos como A Golpe de Pedal ou a Masa Crítica. Mouriño destaca neste senso que isto lle permitiu "xerar matrices numéricas que os relacionan de forma matemática, podendo axuntar o impacto de todos eles nun único resultado de tipo numérico", importante para conformar un modelo replicable noutros contextos e, ademais, empregable por aplicacións informáticas. "A enquisa revelou aspectos inesperados: un deles foi que, a pesar da complexa topografía da cidade, os usuarios non consideraron que o gradiente fose o principal hándicap á hora de utilizar as súas bicicletas, senón que outros parámetros directamente relacionados coa seguridade, como o diferencial de velocidade co resto do tráfico rodado, a densidade de tráfico ou o tipo de vehículos que circulan polas diferentes vías, tiñan maior influencia á hora de escoller unha ou outra ruta que a pendente", explica. O importante, engade, é que "un bo deseño anula de forma inmediata estes condicionantes secundarios, conferíndolle unha sensación de seguridade moi elevada ao usuario". Tras esta análise, Mouriño sistematizou o grao de aptitude ciclista das vías de Vigo, concluíndo que o 46.6% dos quilómetros que compoñen a malla viaria do ámbito de estudo posúen unha aptitude elevada (en grao 1, 2 ou 3) para o desenvolvemento da mobilidade ciclista. E que só un 29.79% destas vías non son aptas baixo ningunha circunstancia para o usuario medio. Finalmente, procedeu a identificar as zonas xeradoras (residenciais) e atractoras de tráfico, en base á densidade poboacional é a distribución dos centros educativos, centros de saúde, áreas comerciais, museos, edificios institucionais, zonas verdes, áreas deportivas e estacións de tren, autobús e barco. No trazado estrutural incluíu tamén "puntualmente e de modo extraordinario" algúns treitos, como o de Gran Vía entre Urzáiz e Praza de España, que non cumpren as condicións ideais en canto a pendente. "Aínda así e debido ao seu carácter simbólico e ao seu poder de visibilización considerouse a súa inclusión final na rede. Esta decisión baseouse na opinión recorrente entre algúns dos entrevistados segundo os cales certos tramos deben de incluírse na rede polo seu carácter simbólico-representativo dentro da cidade", explica. Unha aplicación que pode ser usada en calquera cidade Destaca que o seu modelo permite "a adaptación do proceso a outros ámbitos con características morfolóxicas, topográficas ou climatolóxicas diferentes", camiñando cara a unha "metodoloxía unificada para o cálculo de redes ciclistas" Mouriño busca que a ferramenta que desenvolveu facilite a planificación de redes ciclistas en contornas urbanas consolidadas, acadando "unha máis estreita relación entre as características demandadas polo usuario e as ofertadas pola rede deseñada". Destaca que o seu modelo permite "a adaptación do proceso a outros ámbitos con características morfolóxicas, topográficas ou climatolóxicas diferentes", camiñando cara a unha "metodoloxía unificada para o cálculo de redes ciclistas". O investigador comenta a este respecto as dificultades que en ocasións están a atopar os técnicos á hora de desenvolver Plans de Mobilidade Urbana Sustentable, "un tema que no noso país carece da tradición necesaria para o seu completo dominio". "A ferramenta -engade- non só ten utilidade para os ciclistas, senón para calquera persoa que se mova por medios non motorizados. Así, por exemplo, pódese empregar para o calculo das rutas máis comodas para persoas con mobilidade reducida ou para persoas maiores con dificultades para subir pendentes, podendo deseñar así o Concello unha serie de rutas de mobilidade adaptadas que axuden tamén a estes colectivos". "A ferramenta non só ten utilidade para os ciclistas. Pódese empregar para o calculo das rutas máis comodas para persoas con mobilidade reducida ou para persoas maiores con dificultades para subir pendentes" Mouriño imaxina posibles usos a través das tecnoloxías, por exemplo "unha aplicación para dispositivos móbiles que consiga calcular de forma sinxela o grao de aptitude ciclista da trama viaria (estanse xa desenvolvendo ferramentas similares, pero só mediante a análise da pendente), que poida facer un cálculo inmediato da ruta máis conveniente entre dous puntos, exista ou non infraestrutura ciclista". "Isto abriría un amplo abano de posibilidades de mellora da ferramenta en función das informacións xeradas polos propios usuarios", di. Ademais da necesaria adecuación das vías urbanas e da aplicación de normativas, "ningunha nova infraestrutura poderá ser implementada con éxito sen o debido acompañamento de políticas de promoción do uso da bicicleta" "Os espazos urbanos poden dar cabida a este tipo de infraestruturas e á circulación peonil en detrimento do automóbil privado, contribuíndo a xerar contornas urbanas máis saudables que satisfagan as necesidades da cidadanía", comenta. Porén, sinala que ademais da necesaria adecuación das vías urbanas e da aplicación de normativas que favorezan o uso da bicicleta ou os desprazamentos a pé, "ningunha nova infraestrutura poderá ser implementada con éxito sen o debido acompañamento de políticas de promoción e dignificación do uso da bicicleta, levadas a cabo polos principais actores sociais da cidade". "A educación, concienciación e promoción son elementos de estímulo absolutamente imprescindibles para conseguir introducir este medio de transporte sustentable dentro da baralla da repartición modal dunha cidade", di. "Máis ciclistas na rúa crean unha masa crítica, o que incrementa a seguridade dos ciclistas e o respecto dos condutores cara a eles, facilitando a presenza de máis bicicletas nas rúas e creando un círculo virtuoso" "En España, dende os últimos anos da ditadura, todo o mundo quería un coche como símbolo de status, mentres que o uso da bicicleta era visto como algo propio de persoas sen recursos, ou de ecoloxistas. Nos últimos anos o seu uso está sendo cada vez máis habitual, pero aínda hai moito traballo por diante. No norte de Europa levan máis dun século potenciando a bicicleta como medio de transporte nas cidades. E en España, en cambio, falta cultura ciclista. En ocasións apóñense razóns para non empregar a bicicleta, sexan as pendentes ou a climatoloxía, que se es ciclista sabes que non son tan determinantes", explica. "Máis ciclistas na rúa crean unha masa crítica, o que incrementa a seguridade dos ciclistas e o respecto dos condutores cara a eles, facilitando a presenza de máis bicicletas nas rúas e creando un círculo virtuoso", conclúe.


Summary: Cando falas con el nunca esqueces que fundamentalmente é un home da cultura. El tampouco o esquece. En realidade, é un escritor na política ("o que vexo inspírame máis a escribir teatro que poesía", confesa). Procura sempre a palabra exacta e, aínda que ás veces suspende o fío da conversa para dar co vocábulo preciso, non por iso o seu discurso deixa de ser fluído. Nesta conversa falamos de orzamentos, da hipotética aterraxe de Feixóo en Madrid ("talvez haxa máis fotos con Marcial Dorado, talvez en mans de quen filtrou o vídeo de Cifuentes"), da situación interna de En Marea, de Paula Quinteiro, do relacionamento da confluencia co BNG...

É sexta feira e falamos na redacción de Sermos. Tomamos fotos aquí e tamén nos exteriores, fronte á estación dos camiños de ferro de Compostela. Fernán Vello é todo menos un político convencional. Nen unha frase feita, nen rastro da obsesión por che colocar un titular, unha máis que saudábel reticencia ao uso da retórica do politicamente correcto. Concede que o teatro e a política son mundos conexos e el -como, por outra banda, todo o mundo- tamén ten unha certa posta en escena. A flexión na voz, os silencios mentres a mente selecciona o adxectivo certeiro, a orquestración da linguaxe non verbal, os acenos, as mans, todo comunica. Poeta, dramaturgo, ensaísta, editor, autor de innúmeras colaboracións na imprensa. E agora portavoz -o cargo é rotatorio- de En Marea no Congreso. -Para comezar gostaría que fixeses unha avaliación global dos orzamentos do Estado para Galiza, unhas contas que, por segundo ano consecutivo, destinan menos de mil millóns de euros ao investimento territorializado no país. -Ben, hai que ter en conta que en 2017 xa baixaban en 437 millóns en relación a 2016, un 33 por cento de caída. Se consideramos que neste 2018 se produce unha subida de 1,3 por cento -un aumento pírrico- debemos concluír que son uns orzamentos á baixa, conxelados, e indica que hai unha parálise por parte do goberno no que atinxe a Galiza en xeral e no que atinxe a Lugo en particular. Lugo sofre de xeito directo esta caída. Pasa no conxunto estatal dun 0,8 a un 0,6 por cento do investimento. Isto demostra que non hai un proxecto político claro sobre as infraestruturas e equipamentos para o país. O PP non ten un proxecto para Galiza. Iso é o que reflicten estas contas. -No debate parlamentar, Feixóo fixo a trampa de atribuír a Galiza partidas de Defensa como se fosen investimento especificamente destinado ao país. -Feixóo é cómplice do atraso, do castigo que o noso país sofre ano após ano, especialmente desde que goberna o PP. Feixóo é un presidente que practica unha pasividade... pois asombrosa. Vive nun pavillón de repouso, semella estar nunha sala de espera dun médico agardando a atención, ou semella estar percorrendo un salón dos pasos perdidos. E mentres tanto no país existen eivas, problemas endémicos que non se solucionan, pensemos por exemplo no mantimento das estradas na provincia de Lugo -que é un tema que a min me preocupa especialmente- ou pensemos nas vías de titularidade estatal na Mariña, nun estado absolutamente terceiromundista, de feito aí están as e os veciños a se mobilizaren nos últimos anos de xeito continuo. Ou reparemos tamén no atraso nos camiños de ferro ou a demora na construción da autovía Lugo-Santiago, Lugo continúa aínda incomunicada coa capital do país... Leva case quince anos en obras e ten un horizonte en principio de remate do conxunto fixado para 2022, mais, dados os graos de inexecución orzamental que se veñen arrastrando, non parece un prazo moi críbel. E perante todo isto, que fai o presidente Feixóo? Pois cala, cala, fai mutis polo foro, non reivindica o que o país merece por sentido da xustiza e da distribución e das necesidades reais, e practica o escapismo, a pusilanimidade, mirar para outra banda. Reparemos que no Parlamento galego o PP apoia a transferencia da AP-9 para logo en Madrid dicer o contrario. E perante iso non hai unha reacción por parte do presidente da Xunta. É un presidente escapado. -Baixan os orzamentos por segundo ano consecutivo, mais -fóra do que é a oposición política e sindical- o certo é que no que se dá en chamar a sociedade civil tampouco é que haxa un rexeitamento social moi perceptíbel a estas contas. A que o atribúes? -É unha pergunta para unha análise sociolóxica. A sociedade civil si que se está rebelando... Aí temos, por exemplo, o 8 de marzo, as mulleres están cobrando unha conciencia política, e logo están os pensionistas. Na Galiza estes movimentos fixéronse notar de xeito significativo, non só nas cidades, tamén nas vilas. Polotanto, si hai reaccións sociais que nos fan ter esperanzas. Outra cousa é que no conxunto do país o tema dos orzamentos... -Estou pensando en empresarios, armadores, en colexios profesionais. Estou pensando niso. -A impresión que teño é que no noso país a xente si que se mobiliza. Pensemos na sanidade, nos protestos na Mariña luguesa, en Monforte. Hai mobilización. En Galiza existe unha base social que si se activa en determinados momentos. O problema é que esa base social, esa activación da conciencia social, non se traduce por desgraza no plano político nunha realidade estrutural, formal, que provoque mudanzas. Aí hai un problema. Esa mudanza non se produce, produciuse despois do Nunca Máis, alí houbo unha emerxencia popular, non? Ben, niso estamos, en intentar reactivar a base social. Mais a día de hoxe a dereita continúa a controlar resortes e determinadas organizacións sociais. Aí a esquerda temos que facer autocrítica e analizar isto e procurar fórmulas que leven a que se produza unha mudanza definitiva. Eu non creo que Galiza sexa conservadora per se, ou que exista unha maldición de carácter bíblico que diga: "Galiza é conservadora". Non, é un país complexo, unha sociedade castigada coa emigración -un fenómeno que ten un carácter histórico e que volta a estar no primeiro plano- , a xente moza procura traballo fóra do país, hai un gravísimo problema demográfico. Somos un país castigado, mais somos tamén un país resistente porque existe unha base social consciente de si propia e eu nese sentido teño certa positividade. E esa base haina que activar. E aí a esquerda ten que facer autocrítica e poñer en marcha mecanismos tendentes á unidade de acción. Iso conséguese tracexando mapas de estratexia, conséguese poñéndose de acordo nos mínimos necesarios. Nos concellos e nas deputacións faise moitas veces. Haino que facer tamén no plano nacional. O que me preocupa é que pasan as décadas, pasan os anos e o PP continúa a gobernar con maioría absoluta. O país vaise esfarelando. O idioma, os sectores produtivos... Na Galiza non hai practicamente I+D+I... -Entendes o apoio do PNV aos orzamentos? -O PNV ten un problema. Falabamos antes da revolución cívica dos pensionistas, pois no País Vasco ten unha expresión moi poderosa esa rebelión, sobre todo en Bilbao. Agora veñen as municipais, así que o PNV terá que explicar á sociedade vasca como articulou este apoio. É ben certo que hai unha serie de contraprestacións, o cupo vasco mantense, hai unha elevación orzamentaria, negociou o aumento das pensións. En fin, tentará de vender esa mercadoría política. Pero un goberno como o do PP, o de Raxoi, eu creo que está amortizado, acabado, non ten futuro. Isto é un exercicio por parte do PNV de auxilio a un corpo estragado, ao corpo dun afogado que necesita revivir nunha carreira que conduce á desaparición, porque o Partido Popular está absolutamente infectado pola corrupción... Eu sempre lembro aquela frase de Augusto Roa Bastos que di que o poder de infección da corrupción é máis letal que o das pestes. O PP ten unha peste dentro, cun grao de depravación... A min a forma en que acabaron con Cifuentes pois tampouco me pareceu de recibo. Ese encarnizamento, esa forma de destruír a persoa, pois... -É algo moi español, é a Inquisición, non? -Si, si. Efectivamente. A Inquisición practicou esas formas. E hai aí resabios, hai atavismos. -E son formas moi pouco cristiás, porque en teoría o cristianismo advogaba polo perdón. -Si, son moi pouco cristiás. Home, hai unhas responsabilidades políticas evidentísimas. Por tanto, tiña que demitir por esas responsabilidades políticas, e non por un problema talvez de carácter psicolóxico, dunha pulsión persoal, de cleptomanía. É unha materia complexa. No que non estou de acordo é no encarnizamento. Na destrución da persoa. Iso é, como dicías, moi pouco cristián, de liberal non ten nada e ademais é anti-humanista. Digo isto porque eu creo que na política, sexa cal sexa a dimensión ideolóxica, é necesario que exista de forma transversal un humanismo, un humanismo político. E nesa transversalidade hai que pór en primeiro lugar a dignidade da persoa e despois o ben común. E aquí pouco hai diso. -Ti estás neste momento nun miradoiro privilexiado. No centro do cenario, o PP aparentemente está a se esboroar. Ves Feixóo aterrando en Madrid coas fotos de Marcial Dorado na mochila? -Eu dicía que Feixóo está perdido nun salón dos pasos perdidos. Agardando a Godot. Na espera desa sala de espera está a agardar o ditame do médico. O diagnóstico. As pexas que ten non só son un conxunto de fotografías, que por certo talvez existan máis fotografías que aínda non viron a luz... -Máis fotografías? E quen as ten? O delegado do goberno que avisou Feixóo da existencia das que si se publicaron? -Pois ao mellor as ten a mesma persoa -no sentido abstracto- que tiña o vídeo de Cristina Cifuentes. En todo caso, que talvez existan máis fotografías é vox populi nos mentideiros xornalísticos de Madrid. -E cres que sairán á luz no caso de Feixóo se postular abertamente como relevo de Raxoi? -Non o sei, non o sei. O que quería dicer é que esas pexas, esas manchas que ten Feixóo -e digo isto no plano político, con todo o respeito para o plano persoal- non son talvez o máis importante, porque fan parte do pasado e porque, dito isto entre aspas, foron explicadas. Para min o máis importante é a súa xestión política. Esa é para min a súa pexa maior. Que o noso país con el non progresou. Que talvez existan máis fotografías de Feixóo con Marcial Dorado é vox populi nos mentideiros xornalísticos de Madrid. -Si, mais aos ollos dos seus partidarios esa xestión pode ser máis un aval do que unha pexa. -Pode ser, eu o que quería dicer é que para min o máis grave do presidente da Xunta é a súa ineficacia política. -Ti non o ves como relevo de Raxoi? -Non, non o vexo. -Apostarías en que continúa Raxoi? -A ver, eu creo que a lexislatura actual vaise completar [chegaría até 2020]. Vaise completar porque o apoio do PNV aos orzamentos xa o garante. Os de 2019 poden prorrogarse e xa chegamos a 2020. Ao PP non lle interesa en absoluto abrir hoxe a hipótese dun adianto eleitoral porque ten o alento na caluga de Cs. Necesita gañar tempo, restabelecer o partido, liberar o partido das pezas corruptas que aínda ten e intentar unha rexeneración. -Mais con Raxoi ao mando iso é complicado. -Raxoi é unha figura amortizada e claramente esgotada. Hai uns ciclos e el xa os cumpriu sobradamente. Creo que el ten consciencia diso e que vai proceder en consecuencia. -Debrucémonos agora sobre a situación interna de En Marea. Ti partillas o criterio expresado por Carmen Santos [secretaria xeral de Podemos Galiza] de que En Marea é unha fórmula que non funciona? -En Marea é unha constelación que inclúe dentro sistemas distintos nunha galaxia, e aí hai planetas que xiran coas súas órbitas e unha matriz desa galaxia, que provoca o movimento harmónico de todos os astros. Hai diferenzas internas, tamén de cosmovisión política, e ás veces prodúcense contradicións, evidentemente. Mais hai que lembrar que existe un documento, o Documento de Mazarelos, para min fundamental, un texto base que hai que cumprir e en que se di con clareza que Galiza é un suxeito político soberano e, polotanto, hai unha dimensión nacional do país como nación que é recoñecida por todas as forzas políticas que compoñen En Marea. Tamén se estabelece nese documento o dereito a decidir, o dereito á autodeterminación. Iso hai que cumprilo. -Mais talvez aconteza que nalgúns sectores da confluencia haxa unha asunción puramente formal e non práctica dos contidos dese documento. -Pois cando se produce algunha ruptura na expresión política hai que lembrar os fundamentos. Ás veces, os seres humanos, e non o digo por Carmen Santos, dígoo en xeral, ás veces desenvólvense con contradicións, e con tensións, en fin, non hai un estado de pureza en que todo sexa perfeito. -A contradición permanente do libro de Martiño Noriega e Daniel Salgado... -Si, a contradición permanente se se quer acudir a esa metáfora. Mais se o pensas ben, a contradición non debe ser permanente. A contradición debe ser temporal. E é bon que existan contradicións no plano temporal, pero deben ser resoltas. Calquera contradición existente debe ter un período de resolución e a esa resolución hai que chegar en base ao debate, en base ao acordo, sabendo que en política os acordos deben ser renovados. Non hai nada feito porque si e rematado, sobre todo en procesos como este de En Marea. Ten que haber unha viveza e unha actualización, como os programas informáticos, que hai que actualizalos. Iso faise entre seres humanos intelixentes, coas súas diferenzas, pero cun obxectivo final. E o propósito final da esquerda en Galiza -e aí inclúo o BNG- debe ser liberar o pobo galego do goberno da dereita. Isto parece xa algo carpetovetónico. Galiza parece gobernada pola dereita xa case eternamente, non? Houbo, si, parénteses de gobernos de esquerda, hai que recordar o bipartito especialmente... Pero, claro, parece que hai un ditame da historia que nos impón a dereita. E non, non ten por que ser así. Olla o que vou dicer: estamos no ano do centenario do Manifesto de Lugo [a asemblea das Irmandades da Fala de 1918]. Pois penso que sería moi interesante, e digo isto pensando nos intereses do país e na conciencia histórica da esquerda nacionalista, que o BNG entrase nunha fase de diálogo, de inter-diálogo, con En Marea e coas forzas que compoñen En Marea, para atinxir unha posibilidade de goberno na Galiza das esquerdas. O BNG é unha peza principal aí. Hai que ser consciente do estado da realidade. E ao mellor non tanto do desexo. La Realidad y el Deseo [o volume que engloba a poesía de Luis Cernuda]. O desexo vai por unha vía e eu teño clarísimo cal é o meu. Eu advogo por unha República galega, por un Estado confederal que recoñeza os espazos autónomos, republicanos, unha República Española Confederal, con España presente, aí tamén sería desexábel que entrase Portugal, unha Confederación Ibérica. Advogando por iso, penso que sería necesario que o BNG.... -Estás pensando nunha fórmula de coligazón eleitoral? -Non sei o formato. Por que digo isto? Porque pasan as décadas e estamos na situación en que estamos. En Marea é segunda forza no Parlamento, mais necesitamos acumular e sumar e ampliar as nosas forzas. E contar tamén con organizacións cívicas de todo tipo. Sumar as persoas. Un proxecto global da esquerda en Galiza -como se demostrou cos máis de 410.000 votos obtidos nas eleccións ao Congreso de decembro de 2015, un resultado que nunca se producira na historia do país- ten un enorme potencial se se produce a unidade, no formato que se decida, como resultado do diálogo que debe ter lugar previamente para chegar a un acordo. Galiza vaise salvar se somos quen de artellar unha grande Marea da esquerda política e social e eu aí penso que ten que estar o BNG. E estou persuadido de que sería moi bon para o BNG. Galiza vaise salvar se somos quen de artellar unha grande Marea da esquerda política e social e eu aí penso que ten que estar o BNG -Desde Madrid como vives o conflito que se está a producir no grupo parlamentar de En Marea no Pazo do Hórreo? -Vívoo con moita distancia. Eu estou centrado no meu traballo, agora nesta fase, ademais, que son portavoz, voceiro, pois multiplícanse as responsabilidades e o traballo, así que non teño tempo material para acompañar o asunto de perto. Non coñezo os pormenores do que está a acontecer. -Mais desde a túa perspectiva Paula Quinteiro debería demitir? -Non entro no tema. Eu son un deputado de En Marea en Madrid. A miña responsabilidade é a que é. En Marea no seu conxunto ten a suficiente intelixencia e capacidade para resolver calquera tipo de problemas que se poda producir no seu seo. Eu creo que deben ser resoltos. Non se debe cultivar o conflito porque si. Os conflitos producidos en calquera organización -porque se producen en calquera organización!- deben ser resoltos no seo da organización. Non deben ser amplificados e eu négome por método a participar, a opinar, a entrar nestes temas. Xa o dixen antes, o feito de estar en Madrid distancia moito, segues a cousa desde a imprensa, mais tes unha distancia no plano físico e tamén no psicolóxico. Eu respeito calquera posición. Respeito a de Paula Quinteiro, que non quer demitir. É unha persoa á que ademais aprezo no plano persoal. Mais non entro en absoluto nestes temas. Non entro no tema de se Paula Quinteiro debe demitir. Eu son un deputado de En Marea en Madrid. A miña responsabilidade é a que é. Dito iso, respeito a súa posición. É unha persoa a que aprezo. -Como está o poeta? -[Ri]. Ben, ben, ben. Agradézoche a pergunta. Está cuestión toca no corazón, toca no corazón. Pois verás, estou preparando a saída da edición en castelán do Diario do Estremecemento. Estou a preparar a edición da obra poética reunida. Estou a traballar tamén nun libro que vai saír en México... En fin, quero manter o poeta e o escritor nun mínimo de actividade porque a política come todo, non? Come todo porque a túa cabeza céntrase absolutamente no traballo político. Pero eu procuro manter un nível de leitura -eu son leitor basicamente, máis que escritor son leitor-, leitura ademais en papel, leitura de libro, e iso si que o vou mantendo. E procuro non esquecerme do que é a miña propia obra, que sempre ten de ser un magma con vida. Procuro cumprir cos proxectos e coas ofertas que me fan, moitas delas fóra de Galiza. Agora vai saír tamén unha antoloxía de poesía en Madrid, na que colaboro. E logo voltei a escribir teatro, unha obra que xa tiña, remateina. E supoño que voltei a ela porque a política tamén é un teatro, non? O Congreso é un teatro. Hai unha acción, hai un espazo... -A política turra máis de ti cara ao teatro do que cara á poesía? -Neste caso, si. E son absolutamente sincero. Descubro que a condición humana no espazo da política móstrase de forma moito máis... como diría? transparéntase dun xeito absoluto. As persoas, a propia convivencia política cos adversarios, o propio espazo político no que participas xunto con outras forzas, todo iso é un conglomerado no cal a condición humana se precipita. E iso é algo que a min me interesa moito. Sempre pensei que a literatura é un exercicio de indagación permanente sobre a condición humana. Entón, voltei a esa obra de teatro que hai tempo deixara sen rematar, voltei a ela con novas focaxes, está rematada e é unha reflexión sobre o poder. Sobre o poder centralizado. -É unha reflexión abstracta ou concreta? -É abstracta, mais tamén concreta, sobre o poder. Digo isto porque participei de varios modelos de personaxes reais. Eu que sei! A personaxe que máis centraliza a obra -porque se trata dunha crítica ao poder directa, encarnizada, radical- está inspirada na figura de Donald Trump. Unha figura moi teatral, esperpéntica. Podemos acudir á metáfora real do Ubú Rei [obra teatral de Alfred Jarry]. É unha figura grotesca que ten poder, que o exerce, vai por aí... -A última pergunta: es autor dun libro de conversas con Xosé Manuel Beiras que é todo un clásico diríamos da política galega -até poderíamos dicer que do xornalismo deste país. Imaxínate que eu son un editor e que che propoño o teu retorno a este xénero. Con que parlamentar do actual Congreso o farías? -Non teño dúbida. Ningunha. Eu faría un libro de conversas -excelente, ademais, non por min, senón polo resultado que iría ter polo perfil do personaxe- con Joan Tardá [portavoz de ERC no Congreso]. Hai moitos ingredientes na súa figura humana e política que a fan moi interesante. O tema de fondo sería o de Catalunya. No libro proxectaríase toda a súa experiencia parlamentar, todo o seu coñecimento, sería unha espléndida reflexión do político sobre a realidade de Catalunya, todo o procés, e sobre o republicanismo, do que eu, alén de máis, participo.


Summary: Acusan o Executivo local de prevaricación e violación de secretos

Os edís na Baña César Ramos e David Gontán (Agrupación independente Compromiso A Baña), acompañados dos xuristas Xoán Antón Pérez Lema e Borxa Colmenero Ferreiro, fixeron entrega na Fiscalía nesta quinta feira, 23 de setembro, de documentación recompilada sobre contratacións realizadas nos últimos dous anos no Concello da Baña e, segundo indican, por ser presuntamente constitutivos de delitos de prevaricación administrativa. Achegaron tamén probas documentais de posíbel delito de violación de secretos. Compromiso xa criticou hai meses atrás o Goberno da Baña (PSOE) polo sistema de contratación "pouco transparente e que non garante a igualdade de oportunidades e as seleccións de persoal que non respectan os principios de mérito e capacidade dos seus aspirantes". A Valedora do Pobo xa reprobara o Goberno local pola falta de cumprimento das obrigas de publicidade activa ou de oficio derivadas tanto da lei de contratos do sector público como das leis de transparencia. O Goberno bañense, que recoñece este incumprimento e tamén a situación irregular de contratos de empresas -que deron lugar a diferentes reparos de legalidade emitidos por intervención-, continúa a día de hoxe, case un ano despois, sen emendar os incumprimentos. Así o indica Compromiso, que fai entrega na Fiscalía dun informe para que se proceda á apertura de dilixencias informativas. César Ramos subliñou que levan "multitude de plenos criticando e pedindo información referente á forma de contratar escura e de dubidosa legalidade" do Goberno local, e criticando "as políticas radicalmente parciais e partidistas que levan a cabo para favorecer empresas e xente afín ao PSOE".


Summary: Hernández obvia a Currás e Conde Roa e asegura que a "lexislatura" municipal foi "durísima" por mor das protestas cidadás. Feijóo insta a obviar aos "da coleta" e reclama que quen votou ao PP en 2009 e 2011 o volva a facer agora.

O PP clausurou este domingo en Santiago a súa convención municipal. Foron dúas desas xornadas nas que o dress code impón que os traxes e americanas sexan substituídos por xerseis -maiormente de pico- e/ou camisas sen gravata para, co micrófono na man e nun escenario con cadeiras de brazos, transitar entre o ton mitineiro e a conversa entre militantes máis ou menos pretendidamente informal. Ao celebrarse en Compostela o alcalde da cidade, Agustín Hernández, tivo que exercer como anfitrión. E alí, ante a plana maior do seu partido, admitiu que este mandato municipal foi calquera cousa menos tranquilo, menos "turbulento". Pero por nada vinculado aos innumerables avatares protagonizados polo PP da capital. Hernández, terceiro alcalde da cidade en tres anos tras substituír no cargo a Ángel Currás, leva varias semanas tentando escapar da sombra que cobre o Pazo de Raxoi dende a primavera de 2012. Foi daquela cando o primeiro alcalde do PP, Gerardo Conde Roa, tivo que ceder o bastón de mando aos nove meses de logralo pola fraude fiscal na que incorreu coa súa empresa construtora. Conde Roa está imputado no caso Pokémon, igual que Currás, quen saíu pola porta de atrás da política tras a condena por prevaricación de máis da metade do seu goberno por decidir pagar con fondos públicos a defensa xurídica dun edil tamén presuntamente implicado na suposta trama corrupta. Hernández obvia a Conde Roa e Currás e mantén que o mandato municipal foi "durísimo" por mor das protestas cidadás Con este pano de fondo Hernández explica que a "lexislatura municipal" foi "durísima". Pero, por que o foi? Polas manifestacións que se celebraron, polas protestas de diferentes colectivos sociais. Algunhas, dixo ante os seus, mesmo chegaron ao Parlamento, tanto diante do Pazo do Hórreo como na súa tribuna de convidados, na que rebentou a indignación de, por exemplo, persoas estafadas coas preferentes ou doentes de Hepatite C que claman polo seu tratamento. Hernández obvia a fenomenal treboada que o seu partido causou no consistorio santiagués e o mesmo fai o presidente da Xunta e do PPdeG, Alberto Núñez Feijóo, que se limita a gabar o "sentido común" do rexedor. En clave galega e estatal Feijóo aproveita o sexto aniversario da súa primeira maioría absoluta para tentar esconxurar un dos principais temores dos conservadores: a fuga dos votos que lles outorgaron as súas amplas vitorias do pasado. Por iso pide que "os que votaron ao PPdeG nas eleccións autonómicas de 2009 e nas municipais e xerais de 2011 acudan ás urnas este ano co mesmo entusiasmo". Feijóo: "Dos da cella pasamos aos da coleta" Ao partido que sustenta o Goberno da Xunta, evidencia Feijóo, non o "inspira" nin "as ideas dunha empresa de marketing", "nin o independentismo" nin tampouco "Venezuela", senón "os cidadáns, o galeguismo" e "os emigrantes galegos en Venezuela". "Dos da cella pasamos aos da coleta", chancea o presidente, quen entre o desdén ás mareas municipais -"con tanta sigla e tanta escisión calquera non se marea", di- augura que "así como lles dixeron aos da cella 'así, non', agora lles dirán aos da coleta 'así, tampouco". Seguir lendo en Propósito de emenda, o espazo de crónica política do Obradoiro de Praza Propósito de emenda, crónica política no Obradoiro de Praza


Summary: Luís Pirucha (Portonovo, 1982) vive nas marxes. Pinta, fai música e escribe, que saibamos. E faino autoeditándose, en papel, na rede e nas farolas da súa cidade e das cidades que visita. A curiosidade que nos suscitou o seu primeiro libro, 'Luisteratura', levounos a entrevistalo.

- Pola linguaxe, pola nudez, pola rotundidade, lémbrasme a Lupe Gómez, que sacou o seu libro, autoeditado como o teu hai uns vinte anos...- Ah, pois non a lin. O de ler non é o meu. Coñézoa, sei quen é, pero non lin o libro. - No teu libro tamén está presente o absurdo, o naif, o humor... e certa crítica social. Cóntame un pouco cal era a túa idea ao escribir 'Luisteratura'.- Non empecei a escribir cun obxectivo, senón que os obxectivos foron aparecendo conforme ía escribindo. Por exemplo, ao comezo non utilizaba a linguaxe inclusiva, pero como ía publicando nas redes sociais, fun aprendendo un pouco de todo, sobre o xénero, do público, de quen me lía. No segundo libro si que son máis crítico, contra a familia e contra outras cousas, como as típicas historias heterosexuais. - Falas dun segundo libro que vas sacar...- Si, contaba que saíra máis tarde, pero xa estará listo o mes que vén. - Titúlase 'Ministerio de Asuntos de Asuntos Literarios' e é o que estás a publicar no teu blog, non? - No blog hai cousas antigas e cousas novas. Hai textos no segundo que son máis antigos que o primeiro. O primeiro libro foi unha especia de 'demo', de maqueta, para probar, para ver como funcionaba. No segundo xa teño relatos moito máis extensos, porque sendo descoñecido e comezando para moita xente sería moi canso relatos tan longos. "Vendo como escribo, é imposible que gañara algún premio. Quen vai dicir "o gañador deste premio é o relato titulado 'Saír pola cona'?" - Non empezaches a túa carreira literaria como todo o mundo, tentando gañar a premios. - Si e non, porque hai tempo insistíronme con isto e mandei a concursos, pero iso non é para min. Vendo como escribo, é imposible que gañara algún premio. Quen vai dicir "o gañador deste premio é o relato titulado 'Saír pola cona'"? - Estás a dicir que o sistema literario galego é algo pacato?- Pois si. - Dis que petaches en moitas editoriais e non fuches quen de conseguir que che publicaran. - O mundo da literatura nunca foi o meu, nunca me interesei até que empecei a escribir, e a xente que coñecía recomendoume mandar aquí e alá, e ao final é unha maneira de autoenganarse. E ao final, se non te collen, que fas? Nada? - Pero xa sacaches unha segunda edición...- Si, fixen unha edición de 200 para empezar, así que decidín tirar máis, e estase vendendo ben. - Quixeches publicar en papel despois de telo publicado na rede, e tamén pegas poemas e microrrelatos polas farolas, polas rúas...- Si, decidín pegar na rúa fragmentos de contos ou contos enteiros, e hoxe por exemplo, peguei en Compostela, que é onde vivo, pero tamén cando viaxo. É unha maneira de compartir, de facer chegar a literatura á xente. Eu, que non son moi de ler, sorprendeume ver unha parella interactuando cos meus textos na rúa. - Asumes e recoñeces que non les. Pero escribes. - Eu intento ler, vou á biblioteca, e collo un libro, pero a maioría dos libros parécenme sobrecargados, demasiado descritivos. A min gústame máis o directo. Entrou, caeu e morreu. O resto cánsame moitísimo. - Entón non te ves escribindo unha novela de 400 páxinas. - Non, e menos co meu estilo. Eu intento meter moitas historias, algunhas absurdas e ilóxicas, eu sería incapaz de facer iso. Tolearía antes de chegar á metade. - Este segundo libro segue o camiño do primeiro. Relatos moi curtos...- Si e non. Neste hai relatos máis extensos, de máis de 10 páxinas. Non quero forzar a ninguén a que colla un libro que non lle gusta. Outro dos motivos polos que comparto todo é para que a xente que colle o libro saiba o que hai nel. Nese sentido quero ser moi transparente. "Eu escribo como se vomitara todo o que gardei na miña vida e agardo que cando remate o terceiro teña rematado con todo o meu pasado. Realmente é como unha autobiografía pero extraña e rara" - Como os vendes?- Eu máis que vender, chámolle distribuír, porque o prezo é moi baixo (4 euros), eu son o intermediario, a min non me queda nada máis que a satisfacción de coñecer xente nova e pouco máis. - Tes un 'eu' moi presente no libro. Si, claro. Sempre me preguntan que cousas son reais e cales non. Hai xente que dá por feito que son reais e claramente hai moitas cousas que é imposible que o sexan. Eu conto as miñas vivencias, ou doutra xente, esaxeradas e ridiculizadas. Hai moito meu dentro dese libro, e do segundo tamén. Aínda que agardo que no terceiro haxa bastante menos. Eu escribo como se vomitara todo o que gardei na miña vida e agardo que cando remate o terceiro teña rematado con todo o meu pasado. Realmente é como unha autobiografía pero extraña e rara. A verdade é que nunca pensei que chegara a escribir. Ler non, pero escribir encántame. - Es un artista total: pintas, debuxas...- Si, e tamén fago música, pero cousas marxinais. Non é algo destacable, pero máis adiante gustaríame ter un grupo de música, pero hai que ter moita afinidade e é difícil atopar xente. Tamén me gustaría facer cine no futuro. Todo é cuestión de probar, experimentar e ser feliz. A escrita sírveme para ordenar as miñas ideas. Eu falando son moi incoherente, pero escribindo, podo expresar cousas que están en min.