Summary: Co gallo do inicio do curso escolar, achegamos algúns dos títulos de literatura infantil e xuvenil en galego tirados do prelo neste mes de setembro, que inclúen a última novela de Francisco Castro, o Premio Agustín Fernández Paz pola Igualdade de Iria Misa ou o regreso de Mortiña, de Barbara Cantini.

Setembro e libros é sinónimo de rentrée literaria. Agora que as aulas se encheron de bulicio, as editoriais, conscientes de que para moitas o ano comeza a canda o curso escolar, tiran do prelo algunhas das súas novidades literarias máis agardadas. A continuación, ofrecemos unha selección de dez libros, co ollar posto na ámbito da literatura infantil e xuvenil, que acaban de chegar ás librarías, coincidindo ademais coa Semana do Libro de Compostela (Selic) como pano de fondo. Desde Xerais lanzan, na súa colección Merlín, As músicas viaxeiras, de Ramón Caride e Dani Padrón, mais A cidade do átomo, de Iria Misa e Sonia García, galardoada co IV Premio Agustín Fernández Paz pola Igualdade 2021. As músicas viaxeiras lévanos a tempos remotos, nos que "as princesas vivían fechadas en torres mentres agardaban a chegada de príncipes con sangue azul", explican desde a editorial. Mais esta obra narra unha historia diferente, "que fala de princesas rebeldes e de músicas ventureiras, que nos lembra que non todos os contos son exactamente" como contaban. Ao outro lado do tempo atópase A cidade do átomo, que transporta o público lector até a explosión do reactor dunha planta nuclear de Chernóbil. Nese contexto sitúase Prípiat, unha cidade en ruínas que os e as pequenas, "ante a ausencia de adultos, se afanan por manter en funcionamento". Todos agás Lena Petrov, a protagonista, "diferente e solitaria, que non é quen de atopar o seu lugar entre as rúas e edificios baleiros", adiantan. Da intriga ao amor Mais tamén a colección Fóra de Xogo acolle novidades en Xerais. É o caso de Cando sangren os lobos, do escritor Adrián Gómez Ramos. Galardoada co I Premio Xuventude Crea de Novela Curta, a obra propón unha historia de intriga: un "asasino solto polas rúas de Compostela", onde "só dous irmáns distanciados tras a morte dos seus pais coñecen os segredos necesarios para detelo". Nesa procura da verdade "Fernán e Xandre Malvís", os protagonistas, "terán que superar as barreiras autoimpostas entre eles e aprender a confiar o un no outro". Unha obra na que atoparemos case de todo: asasinatos, lobishomes, meigas e segredos de antigas familias. Pola súa banda, Galaxia, na colección Costa Oeste, acolle o novo libro de Francisco Castro, O cemiterio de barcos. Trátase dunha novela de aventuras e misterio que "atrapará as lectoras e lectores de todas as idades". O amor, a amizade e a conciencia política serán os ingredientes deste romance de verán que deriva na descuberta dun segredo soterrado. "Corrupción, ameazas, violencia machista e a valentía duns personaxes que farán o que sexa para chegar até o final desta historia", adiantan en Galaxia. "Un libro que aposta pola busca da verdade nas nosas vidas". Mundo cartoné Após Os ratos da casa e Ratos de viaxe, as novas aventuras destes simpáticos roedores transcorren na escola, onde se divirten, aprenden e fan algunhas falcatruadas. E é que Kalandraka volve contar as peripecias destes bichos en Ratos na escola, da man de Xosé Manuel González 'Oli' e Natalia Colombo. Na mesma liña que as anteriores entregas, recomendadas para crianzas a partir de tres anos, neste cartoné botan man de texto rimado e palabras encadeadas para coñecer o recinto escolar, as aulas e os materiais con ilustracións alegres e coloridas. Ao seu carón atópase Facer dedo, de Guilherme Karsten, nunha tradución para o galego de Xosé Ballesteros. Este volume defínese como "divertido conto rimado e acumulativo que discorre sobre rodas". Mais tamén sobre rodas vai o Chofer de sandías, de Antonio Rubio, con ilustración de Emilio Urberuaga e así mesmo coa tradución de Ballesteros. Nesta obra que propón Kalandraka soñan cun lugar "onde a contaminación e as présas dan paso á natureza e á ledicia". "Todo é posíbel", din, "coa mirada fresca, espontánea e creativa da infancia". De Mortiña a Nube Branca As agardadas aventuras de Mortiña, da escritora Barbara Cantini, regresan máis unha vez ao galego da man de Hércules. E é que esta curiosa vampira volve cun novo capítulo en Mortiña e as vacacións no lago Misterio, onde deberá enfrontarse a un gris funcionario que pretende poxar a súa mansión. Verquida ao galego por Rosa Marta Gómez Pato e Manuel González González, a serie Mortiña é unha aposta firme que continúa a dar bos froitos. Nube Branca no camiño, de Pablo Nogueira Campo e Manuel Uhía nas ilustracións, é unha das novidades que ofrece Baía Edicións. Unha andaina "por vieiros cheos de diversidade á que se unen a invidente toupiña Carmiña e o elefante Cacharrante". Xuntos vivirán "aventuras e descubrirán recunchos feiticeiros" até chegar á cidade de Compostela. Da mesma casa é O arrecife de coral, de Radka Píro, verquido para o galego por María Reimóndez, unha peza diferente, do máis vistosa, que ensinará peixes de cores, diminutos cabaliños de mar e até polbos arteiros.


Summary: O 4 de decembro están convocadas as eleccións sindicais no ensino público non universitario. Un censo de 30.993 docentes elixirá 143 delegadas e delegados de persoal que conformarán, atendendo a un reparto provincial, as catro Xuntas de Persoal. Á provincia de A Coruña correspóndenlle 45 delegadas e delegados, a Pontevedra 43 e a Lugo e Ourense 27 a cada unha. Nesta peza, Anxo Louzao, quen ocupou a Secretaría Nacional da CIG-Ensino, sindicato maioritario no sector, durante 16 anos, ofrece a súa ollada ao respecto.

A decisión de fixar no ensino público a provincia como unidade electoral en lugar do centro escolar tivo desde as primeiras eleccións (ano 1987) unha intencionalidade clara: apostar por un modelo de representación sindical afastado dos centros de traballo, co fin de suplantar a vontade do profesorado e sometelo aos intereses do poder. Un modelo que promove a inacción e a desmobilización e impide a participación e a toma de decisións polo conxunto do profesorado. Aplícase un arquetipo de representación que evita o debate e a toma de decisións pola base e resta forza ao profesorado como suxeito activo da negociación colectiva. Estamos ante un modelo de representación sindical pactado, no seu día, co sindicalismo español, por ser o que mellor se adecúa ao paradigma de actuación e práctica sindical domesticada destas organizacións sindicais, entregadas ao poder e contrarias, moitas veces, aos intereses da clase traballadora. O marco lexislativo imposto limita grandemente a mobilización, a acción e a eficacia sindical, pois é evidente que, se a unidade electoral a constituíse o centro docente no canto da provincia, a forza da representación sindical sería inmensa. Enfrontaría con maior eficiencia os embates dados ao ensino público e as agresións aos dereitos do profesorado. Contribuiría a facilitar as conquistas sindicais e faría difícil, por exemplo, acordos fraudulentos, asinados de costas e en contra da vontade do profesorado, tal como sucedeu co acordo retributivo de xullo deste ano, asinado, malia a que só suman unha representación do 26% por CCOO e UXT. Con representación por centro de traballo sería moito máis doado articular mecanismos directos de participación do conxunto do profesorado que impedirían estas fraudes. Ao ensino público, que conta con 30.993 docentes, correspóndelle elixir 143 delegados e delegadas, mentres, o concertado con, aproximadamente, 7.000 docentes, escolle preto de 500 Cabe resaltar que a aplicación de distintas normativas con criterios diferentes para as eleccións sindicais no ensino público en no privado (concertado e non concertado) supón unha grande discriminación para ensino público, cuxa unidade electoral, como xa afirmamos, é a provincia, mentres o concertado elixe a súa representación por centro de traballo. A discriminación resulta tan disparatada e inxusta que ao ensino público, que conta con 30.993 docentes, correspóndelle elixir 143 delegados e delegadas, mentres, o concertado con, aproximadamente, 7.000 docentes, escolle preto de 500. Este desaxuste é tan alarmante que de se celebraren eleccións por centro de traballo o ensino público elixiría a redor de 1.575 delegadas das que, aproximadamente, 677 lle corresponderían á CIG, cando hoxe só ten 63, malia contar cunha representación do 46,3%. Incidencia O amplo apoio á CIG-Ensino nas anteriores eleccións faise máis relevante se temos en conta que concorreron seis organización sindicais, que a CIG-Ensino supera en 31,2 puntos a segunda forza sindical (CCOO) e que obtivo a maioría absoluta na Coruña e Pontevedra, que concentran o 78% do profesorado. Por iso, calquera prognóstico que se faga sobre o posíbel resultado das próximas eleccións sindicais debe concluír en que a CIG-Ensino resultará de novo gañadora cunha ampla maioría tanto en votos como en representantes. Elección tras elección, a CIG-Ensino sempre foi acrecentando a súa representación. Todo indica que continuará con esa tendencia ascendente, aínda que non será doado por contar xa cunha porcentaxe de representación moi alta. Se facemos balance do sucedido desde as últimas eleccións sindicais (2014), é dicir, da práctica e actuación sindical desenvolta, das alternativas e propostas educativas e laborais feitas, das accións reivindicativas e campañas levadas a cabo, das mobilizacións e folgas efectuadas, da conflitividade e problemática xerada, podemos afirmar que a CIG-Ensino foi peza clave dinamización ou dirección. Son estes os motivos e razóns que nos levan á conclusión de que é posíbel incrementar os resultados actuais. Nas eleccións no ensino confróntanse dous modelos sindicais antitéticos Nas eleccións no ensino confróntanse dous modelos sindicais antitéticos. O representado pola CIG-Ensino, o único nacionalista, de clase, defensor da soberanía nacional e da autoorganización da clase traballadora galega, con centro de decisión na Galiza, sen interferencias e subordinacións alleas, que se debe, unicamente, aos intereses do profesorado galego e a consecución dun sistema educativo de noso e exclusivamente público. Unha proposta sindical, avalada por unha práctica sindical, reivindicativa, participativa e democrática, na que prima o contacto directo co profesorado, mediante asembleas nos centros de traballo. Un sindicalismo transformador, mobilizador e combativo, contrario ao pacto social, coherente, útil e firme na defensa do profesorado e dun ensino galego, público, gratuíto, laico, democrático e coeducativo. E o dun sindicalismo representado polo resto das organizacións –todas elas de ámbito estatal– que condicionan a súa acción sindical a dinámicas españolas, actúan como verdadeiras sucursais das directrices emanadas de Madrid, rexeitan un modelo educativo galego, desprezan a autoorganización do profesorado e negan os dereitos colectivos do pobo galego. Sindicalismo reformista, colaboracionista e entregado ao poder. Desoe a opinión e a participación do profesorado e suplanta a súa vontade pola decisión das súas cúpulas. Amósanse belixerantes ou, no mellor dos casos, indiferente ante propostas que promovan a normalización lingüística, potencien o marco galego de negociación colectiva ou pretendan avanzar no teito competencial galego. Balance A CIG-Ensino enfronta este proceso de eleccións sindicais cun balance de traballo sindical prolífico e positivo. A acción e a mobilización foi unha constante para combater os recortes laborais e sociais, as rebaixas salariais, o incremento do horario lectivo e para esixir unha mellora da calidade do ensino. Mais, tamén, para denunciar as agresións ao noso idioma, a proliferación dos concertos educativos, nomeadamente os que segregan alumnado por sexo, e a actuación autoritaria da Consellaría. Así mesmo, activou a mobilización para batallar contra o desmantelamento do ensino público, a aplicación da LOMCE e as súas reválidas, para rexeitar os recortes dos cadros de profesorado e para baterse contra os avances da españolización e da extrema privatización. Foron numerosas as campañas da CIG-Ensino como, por exemplo, a presentación da ILP para restituír os dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado e a mellora da calidade do ensino en Galiza, avalada por 23.000 sinaturas e tombada no Parlamento polo PP ou, máis recentemente, a desenvolvida para recuperar os dereitos do profesorado, asinada por 12.000 docentes. Resaltar a súa participación activa en diferentes plataformas, nomeadamente, na Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público e en Queremos Galego. Canalizou, así mesmo, a maioría da conflitividade e problemática do ensino e responsabilizouse, case en exclusiva, da axitación sindical e do traballo informativo nos centros. Hoxe, continúa sendo a referencia do profesorado galego para defenderse dos atropelos e abusos das autoridades educativas e para facer fronte a calquera conflito. As claves da confianza que o profesorado depositou en todas as eleccións na CIG-Ensino, sendo diversas, hai que fundamentalas en que o profesorado percíbea tal como é: un sindicato de clase e galego, indomábel, combativo, coherente, eficaz e próximo ao profesorado. O profesorado entenderá que nun momento como este é imprescindíbel continuar a apoiar o sindicalismo que é garantía de firmeza na defensa dos dereitos do profesorado e dun ensino galego e público. Este respaldo, amais de significar unha reprobación e unha emenda á totalidade á política educativa do PP, será a aposta pola coherencia e compromiso dun sindicato empeñado en restabelecer todos os dereitos arrebatados ao profesorado, en lograr unha lei galega de educación e un estatuto galego do profesorado para dotármonos dun modelo educativo propiamente galego. Cantos máis apoios se depositen na CIG-Ensino máis forza se acumulará para avanzar na mellora laboral e profesional do profesorado e para atinxir un ensino galego, totalmente público e gratuíto, laico, coeducativo e democrático. [Esta peza foi publicada no número 322 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Valerón escusas retirarte. Para que. En serio. Se Ryan Giggs xoga aos 39 de titular co United en partidos chave da Champions, non hai ningunha razón para que abandones tan cedo o relvado. Aos teu 38 anos estás imperial. Contigo ao mando o Deportivo encadeou a súa cuarta vitoria consecutiva e xa está fóra do descenso, por vez primeira en 16 xornadas.

Todo é máis con fácil con Valerón. Todo é máis fácil se, alén do canario, a poucos metros, está Juan Domínguez. Todo é máis fácil se quen senta no banquiño -hoxe circunstancialmente non, por sanción- é un treinador que acredita no fútebol. Todo é máis fácil con Fernando. O Deportivo resolveu en apenas 27 minutos a visita ao Levante. 27 minutos de lición maxistral de Valerón. Abriu el propio o marcador ao rematar impecábel un centro de Manuel Pablo (hoxe tamén sensacional). Logo toleou os rivais sen gastar máis suor que o imprescindíbel. Valerón é ao fútebol o que Federer ao tenis. É a esencia do xogo. Sabe todos os segredos. Todos os movementos. Todas as opcións. Cando se equivoca dan gañas de mandar un teletipo e de abrir un informativo. Após o gol de Valerón, chegaron como relámpagos os de Pizzi e Nelson Oliveira, por fin Nelson Oliveira, minutos 19 e 27 respectivamente. Na segunda parte, o Deportivo conxelou o partido cunha demostración soberba de passing game. Bruno completou a faena no desconto (0-4, m. 92). Fixer o que fixer o Deportivo nos 7 xogos que fican pendentes, o milagre xa está feito. Esta equipa estaba rota, sen rumo. Fernando endireitouna porque soubo recompor algunhas pezas (o retorno de JuanDo) e porque é un enorme motivador. Non houbo poucos risos condescendentes, coitadiño, cando dixo aquilo de que isto se arranxaba con 8 vitorias. Xa conseguiu 4. E faltan 7 partidos. O Deportivo vai durmir esta noite fóra do descenso, por vez primeira en 16 xornadas. Teno todo para permanecer na élite porque hai equipa, hai treinador e porque ten a esencia do xogo. Ten a Valerón.


Summary: 76 persoas xa realizaran a preinscrición para as únicas 30 prazas en toda Galicia que ofertaba desde 2015 un instituto da Estrada en colaboración coa Academia Galega de Seguridade, radicada nesa mesma vila

76 persoas xa realizaran a preinscrición para as únicas 30 prazas en toda Galicia que ofertaba desde 2015 un instituto da Estrada en colaboración coa Academia Galega de Seguridade radicada nesa mesma vila"Está a resultar de utilidade para o conxunto da sociedade galega". Así se pronunciaba a conselleira de Educación, Carmen Pomar, o pasado 19 de decembro no Parlamento de Galicia sobre o ciclo de grao medio de FP en Emerxencias e Protección Civil que se comezou a impartir en 2015 nun único instituto do país, na Estrada, en colaboración coa Academia Galega de Seguridade Pública (Agasp) radicada nesa mesma vila. Porén, o ciclo vén de ser cancelado malia que para o próximo curso xa estaban preinscritas 76 persoas para as 30 prazas que ofertaba. Educación fala de "suspensión transitoria" do ciclo, que atribúe a "cuestións de carácter técnico e organizativo derivadas das necesidades da Agasp".O ciclo de Emerxencias e Protección civil, de dous anos de duración, comezou a funcionar no curso 2015-16 a través dun convenio entre Educación e Vicepresidencia, da que depende a Agasp. Con 30 prazas por curso, a súa demanda viña superando a oferta. En 2017 a primeira promoción rematou o ciclo cun total de 27 técnicos formados. Este ano saíu del a terceira promoción e para o próximo curso xa había 76 persoas preinscritas para o primeiro ano de formación, dos que 46 solicitaban ese ciclo como primeira opción e o resto como segunda ou seguintes opcións tras outros ciclos distintos.A Xunta garante que os que aprobaron o primeiro curso teñen garantido poder cursar o segundo pero deixa no aire aos que aspiraban entrar no primeiro ano e non amosaran interese por ningún outro ciclo distintoA Xunta asegura que o alumnado que vén de rematar o primeiro ano de formación, 27 persoas, "teñen absolutamente garantido rematar os seus estudos nas mesmas condicións que os iniciaron". Isto é, o próximo curso seguirá a impartirse o segundo ano de formación aos que veñen de superar o primeiro ano. Porén, no aire quedan parte dos que aspiraban a entrar agora en primeiro. "O alumnado que solicitou acceder ao ciclo para o próximo curso entrou no procedemento de admisión coas outras opcións marcadas", di a Xunta, deixando así ano aire aos aspirantes que non marcasen outras opcións de ciclos distintos dese, 24 persoas por cuxa situación este medio preguntou de xeito expreso á consellería sen obter resposta.En decembro a conselleira pedía desde o Parlamento aos concellos que "teñan en consideración o título nos seus procesos selectivos", título que agora cancelaA supresión do ciclo prodúcese despois de que o pasado 19 de decembro a propia conselleira de Educación, Carmen Pomar, en resposta a unha pregunta parlamentaria do PSdeG, gabase o acordo entre a súa consellería e a Agasp que permitía impartir esa formación como "de utilidade para o conxunto da sociedade galega". Naquela iniciativa parlamentaria os socialistas pedían á Xunta que se tivese en conta esa titulación como mérito á hora de acceder a empregos públicos relacionados con ela. A resposta daquela da conselleira foi a de asegurar que o Goberno galego estaba comprometido con esa situación pero que a competencia en cuestións de Protección Civil é municipal, e que lle estaba a trasladar aos concellos galegos "a conveniencia" de que "teñan en consideración o título de técnico de Emerxencias e Protección Civil nos seus procesos selectivos". A supresión do título xa foi criticada pola Asociación de Técnicos de Emerxencias e Protección Civil, de recente creación por parte das primeiras promocións saídas dese ciclo. A asociación reclama á Xunta que garanta a continuidade do alumnado que xa cursou o primeiro ano de formación e pregúntase que vai ser dos que aspiraban a entrar agora nese primeiro curso sen indicar outros posibles ciclos como alternativas. Os técnicos lamentan que o Goberno galego deixe agora de apostar por unha formación que consideraba útil e que noutras comunidades ten tamén rango de ciclo superior, e non só ciclo medio.


Summary: Mondoñedo e Lourenzá acollerán actos de recordo para a parella de loitadores antifascistas, que foron executados o 25 de xuño de 1948. O Concello de Ribadeo súmase á conmemoración. Trigo, alcumado 'O Gardarríos', foi presidente da Agrupación Socialista de Mondoñedo.

O 25 de xuño de 1948 foron asasinados en Vilanova de Lourenzá os guerrilleiros Luís Trigo "Gardarríos" e Antonia Pérez O 25 de xuño de 1948 foron asasinados en Vilanova de Lourenzá os guerrilleiros Luís Trigo "Gardarríos" e Antonia Pérez. Trigo, tamén coñecido como "O Chao" e nacido en Ourol, fora presidente da Agrupación Socialista de Mondoñedo e dende o ano 1939 levou a cabo numerosas accións, moitas delas acompañado da súa compañeira, Antonia Díaz Pérez, natural de Ribadeo. O vindeiro sábado 23 de xuño ambos os dous serán homenaxeados en Mondoñedo e Lourenzá, xusto cando están a piques de facer 70 anos da súa morte, nuns actos que tamén contan coa colaboración do Concello de Ribadeo. O programa de actos comezará cunha mesa redonda titulada "Luís Trigo, a loita dun rebelde", ás 12 horas no auditorio municipal de Mondoñedo. Participarán Antonio Reigosa, Cronista Oficial de Mondoñedo; Odette Martínez, investigadora do Centro da Memoria da Universidade de Montpellier; Xosé Ramón Ermida, estudoso do período republicano na zona; Bernardo Máiz Vázquez, investigador da guerrilla antifranquista en Galicia; Carlos Nuevo Cal, especialista da guerrilla na Mariña; e Francisco Martínez "Quico", un dos últimos guerrilleiros antifranquistas galegos vivo. Ás 17:30 no cemiterio de Vilanova de Lourenzá (onde foron enterrados Luís Trigo Chao e Antonia Díaz Pérez, nun baldío) erguerase un monólito en lembranza de ambos os dous. No acto tomaran a palabra Xosé Luís Fernández Rivera, en representación da comisión organizadora, Francisco Martínez "Quico", compañeiro de loita de Luís Trigo e Antonia Díaz, e Fernanda Cedrón, neta de Luís Trigo. O monólito será financiado por unha subscrición popular coa que aínda se pode colaborar a partir de cinco euros. A homenaxe rematará cun recital poético musical en lembranza de Luís Trigo e Antonia Díaz que se celebrará no propio cemiterio de Lourenzá no que participaran os poetas e músicos Lois Diéguez, Baldomero Iglesias David Otero, Xosé Abella, Xaime Oroza, Toño Núñez, Luciano de Monfadal, Lino Rico, Miguel María Xosé Lamas, María Xosé Fernández, Iolanda Aldrei e Esperanza Pérez. O obxectivo dos actos é "facer xustiza con todas aquelas persoas que coa súa loita en condicións moi difíciles fixeron posíbel avanzar cara unha sociedade democrática e deixar testemuño do seu exemplo e do seu compromiso a fin de que se perpetúe e chegue a aquelas xeracións máis novas" Xosé Luís Fernández Rivera, membro da comisión organizadora da conmemoración, subliña que o obxectivo dos actos é "facer xustiza con todas aquelas persoas que coa súa loita en condicións moi difíciles fixeron posíbel avanzar cara unha sociedade democrática e deixar testemuño do seu exemplo e do seu compromiso a fin de que se perpetúe e chegue a aquelas xeracións máis novas". Luís Trigo e Antonia Pérez Luís Trigo emigrou moi novo a Cuba e Arxentina, regresando a Mondoñedo en 1921 como gardarríos. Foi presidente da Agrupación Socialista de Mondoñedo e tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte, permanecendo agochado nas casas de amigos. A súa actividade guerrilleira comezou en 1939, desenvolvéndose no norte da provincia de Lugo, nas zonas de Lourenzá, Abadín, Viveiro e Mondoñedo, mantendo contacto cos membros do Grupo Neira. Foi acusado polas autoridades de ser o autor do axustizamento do xefe falanxista José Viador Traseira o 9 de abril de 1940. Labrega e xornaleira, aos 18 anos Antonia Pérez pasou á clandestinidade, colaborando nas accións do seu compañeiro Antonia Díaz Pérez naceu en 1928 en Ribadeo, quedando orfa moi nova e traballando dende nena como labrega e xornaleira, pastoreando gando por diversos lugares do Concello. A súa casa e a súa familia formaban parte da rede de enlaces que prestaban apoio á loita contra o franquismo e o seu irmán Fidel foi detido por colaborar nas actividades de oposición á ditadura. Aos 18 anos pasou á clandestinidade xunto ao seu compañeiro sentimental, Luís Trigo, colaborando con el en varias accións.


Summary: Antonio Fraguas faría parte do Seminario de Estudos Galegos (SEG) no mesmo grupo que Ricardo Carvalho Calero, Sebastián González García-Paz ou Xoaquín e Xurxo Lourenzo Fernández. No seo do SEG e até o golpe de Estado, seguiría desenvolvendo pesquisas que o confirmarían como un excelente investigador.

Escribir arredor de Antonio Fraguas (1905-1999) e o Seminario de Estudos Galegos retrotráeme ás horas que pasei conversando cos últimos membros e activistas dunha xeración extraordinaria da nosa historia nacional. Desde Xaime Illa Couto a Isaac Díaz Pardo, pasando por Lois Tobío, Francisco Fernández del Riego, Avelino Pousa Antelo, Borobó ou Rufo Pérez, cos que tiven a honra de coñecer desde finais dos '90 a través daquelas conversas como era a Galiza na que viviran de mozos e como fora a súa militancia en favor dun país novo (así como o tempo de ditadura). Como é natural, o Seminario de Estudos Galegos era unha referencia central para todos eles. O Seminario era a grande nao científica da Galiza que daquelas puido ser e que non foi plenamente, polo golpe militar do '36 e a longa ditadura… Dos integrantes daquel grupo cos que puiden tratar, Tobío fora o único dos fundadores da institución, sendo un estudante universitario en Compostela por volta de 1923.Fraguas, un ano máis vello que Tobío, fora un dos máis notábeis investigadores do SEG. A súa morte no final dos '90, cando me dispuña a contactalo, fixo que non puidese parolar con el tal e como fixera con aqueles seus 'irmaos na Causa'. O Seminario de Estudos Galegos Tal e como é ben coñecido, o SEG naceu o 12 de outubro de 1923, da man dun grupo de estudantes universitarios. Aglutinados arredor do catedrático Armando Cotarelo Valledor, para alén de Tobío, facían parte dos pioneiros do Seminario, Wenceslao Requejo Buet, Fermín Bouza Brey, Xosé Filgueira Valverde, José Pena, Alberte Vidán, Ramón Martínez López, Manuel Magariños, e Ramón Francisco Romero. Nacía o SEG a partir da iniciativa que inmediatamente antesviña de impulsar Antón Lousada Diéguez desde Pontevedra -onde exercía a docencia como catedrático de Filosofía-, baixo a denominación de "Xuntanza de Estudos e Investigacións Históricas e Arqueolóxicas". En A Nosa Terra saudábase a iniciativa desde primeira hora, afirmándose no voceiro das Irmandades da Fala que: "Afecta â seición de Filosofía e Letras da Universidade de Santiago, creouse un Seminario de Estudos Galegos, do que é presidente o noso distinto amigo e ilustre catedrático Armando Cotarelo Valledor. Este Seminario promete ser un centro de gran importancia para o fomento e cultivo non somente da literatura rexional senon tamén para as cencias históricas e para o desenvolvimento da vida galega nun amplo nun amplo orde cultural" (A Nosa Terra, 1/12/1923). O Seminario era a grande nao científica da Galiza que daquelas puido ser e que non foi plenamente, polo golpe militar do '36 e a longa ditadura Tal e como nunha conversa me comentaría Xaime Illa Couto, o Seminario de Estudos Galegos nacía "frente a unha Universidade completamente allea a Galicia (...) nun tempo no que as Universidades (...), participan do cacicato que había en Madrid, dos grandes gurús da ciencia..., repartíndose por España os seus alumnos". Cumpría producir cientificamente, en galego, ao servizo da Galiza e do seu futuro. Quen queira ampliar coñecemento sobre esta institución debe ler, de non telo feito, o volume O Seminario de Estudos Galegos. Imprescindíbel obra da autoría de Alfonso Mato, quen en 2001 me entregaba un exemplar da mesma, saído do prelo, nas instalacións do Instituto Galego de Información, sede do novo SEG. Fraguas e o Seminario Ao grupo fundador do SEG sumaríanse ao pouco outros estudantes notábeis como Ángel Romero Cerdeiriña ou José María de la Fuente. Antonio Fraguas faría parte do SEG no mesmo grupo que Ricardo Carvalho Calero, Sebastián González García-Paz ou Xoaquín e Xurxo Lourenzo Fernández, é dicir, na segunda grande fornada de estudantes universitarios que se sumarían entusiastamente ao Seminario e que tanto deron ao país. Fraguas non chegaría casualmente ao Seminario. Tivo como profesores no bacharelato a Castelao, Ramón Sobrino Buhigas e Antón Lousada Diéguez. Este último sería decisivo para a súa militancia no galeguismo. Cando nacía o SEG, Antonio Fraguas contaba con dezaoito anos e estaba a piques de comezar a licenciatura de Filosofía e Letras na Universidade compostelá (onde Cotarelo Valledor sería profesor seu). É lóxico que tivese que agardar á recta final dos anos '20 para se facer un oco na institución e na investigación ao servizo do país, após o seu tempo de formación universitaria. A isto debemos sumar que os fundadores do Seminario adicarían os dous primeiros anos a crear as bases sobre as que desde 1925 se erguería a institución, que tería o seu máximo esplendor no tempo republicano. Fraguas chegaba a tempo de colaborar no mellor contexto para dar o mellor de si ao servizo do país a través do SEG. Os dous primeiros anos de andaina do Seminario coincidirían co parón que tería Nós. Boletín Mensual da Cultura Galega, grande cabeceiro da intelectualidade galega do primeiro terzo do pasado século XX. No 1925 relánzase Nós e observamos como o Seminario está presente número a número, tanto con achegas dalgúns dos seus máis significados activos (asinarían naquel ano Cotarelo, Cuevillas, Bouza Brey, Martínez López, para alén de Risco ou Otero Pedrayo, entre outros xa asiduos de Nós). Até o seu pasamento mantería viva a lembranza (e espírito) do Seminario, legándoa a novas xeracións En 1928 Antonio Fraguas formaliza a súa entrada no Seminario, defendendo unha investigación arredor do castro de Soutolongo (o castro de Vilar, en Lalín).E no mes de novembro daquel mesmo ano Fraguas pasará a ser bibliotecario do SEG, substituíndo no cargo a Sebastián González. Daquelas contaba Fraguas con vinte tres anos. En abril do 1929 achamos a súa primeira colaboración en A Nosa Terra. Un texto intitulado O Carmelo do Cordillo, conto de ambientación ruralista e fondo patriótico galego, que remata cun ¡Terra a Nosa!.Colaboración á que lle segue unha outra no mes de xullo, do mesmo ano, intitulada Unha serán na Catedral. Neste caso adicada á riqueza patrimonial da Catedral compostelá e á devoción relixiosa que espertaba, e onde tamén sobresairía un final de exaltación nacional. Investigador de referencia En 1929 participa da xeira do SEG que daría lugar ao volume, catro anos despois, Terra de Melide. En 1930 Antonio Fraguas será autor dunestudo arqueolóxico que xa o sitúa como un investigador galego de referencia, ao abeiro da sección de Prehistoria do SEG. Xunto a Florentino López Cuevillas (responsábel da devandita sección) e Pura Lorenzana Prado realizaría unha investigación sobre as mámoas do concello do Saviñao. Tal e como se pode ler en A Nosa Terra (nº276, 1/10/1930), centraron aquel estudo Fraguas, Cuevillas e Lorenzana na anta de Abuíme e na necrópole de Monte da Mora no devandito concello. De aí en diante Fraguas seguiría desenvolvendo pesquisas que o confirmarían como un excelente investigador. En novembro de 1931 Fraguas será nomeado secretario de actas suplente na directiva do SEG, tal e como Alfonso Mato ten referido, sendo o titular desta responsabilidade Ricardo Carvalho Calero. En decembro do 1933, cando viña de rematar de ser profesor auxiliar na Facultade de Filosofía e Letras, na que se formara, -e para se incorporar á docencia no ensino secundario, no concello da Estrada-, volvería ser elixido bibliotecario do Seminario, tal e como xa o fora no 1928. E desde 1934 pasaría a ser un dos conselleiros permanentes do Seminario, traballando arreo a favor da institución e o que esta simbolizaba. Tempo no que militaría fervorosamente no Partido Galeguista. O golpe militar de 1936 levaría por diante, como tantas outras realidades, o SEG. Fraguas sería apartado da docencia, polo este seu activismo galeguista,mais até o seu pasamento mantería viva a lembranza (e espírito) do Seminario, legándoa a novas xeracións. [Este artigo forma parte do A FONDO especial sobre Antonio Fraguas que vai ser entregado co semanario en papel Sermos Galiza número 346 e que estará á venda a partir da quinta feira]


Summary: O novo primeiro ministro de Paquistán, Shehbaz Sharif, mostrou esta terza feira a súa disposición para forxar "lazos pacíficos e de cooperación" con India. Os EUA foron acusados de provocar o transfuguismo que permitiu a moción de censura ao ex primeiro ministro e a investidura de Sharif.

O novo primeiro ministro de Paquistán, Shehbaz Sharif, mostrou esta terza feira a súa disposición para forxar "lazos pacíficos e de cooperación" con India, o que suporía un cambio de dirección na tensa relación entre as dúas potencias nucleares. Sharif agradeceu a felicitación do primeiro ministro indio, Narendra Modi, pola súa designación como xefe de Goberno de Paquistán e expresoulle o seu desexo de alcanzar unha "solución pacífica das disputas pendentes", incluída a cuestión territorial de Jammu e Caxemira. Modi anula a reforma agraria na India despois dun ano de protestas Sharif e Modi son vellos coñecidos, pois o irmán maior do primeiro, Nawaz Sharif, xa viaxou a Nova Deli en calidade de primeiro ministro en 2014 para asistir á cerimonia de investidura do segundo intentando mellorar as súas relacións económicas e comerciais. Porén, nos últimos anos, ambos os países libraron tres guerras, dúas polo control de Caxemira. As disputas agraváronse despois de que, en 2019, India desposuíse a esta rexión do seu estado autónomo especial. A ONU constata "graves violacións dos dereitos humanos" por parte dos talibán Sharif foi elixido novo primeiro ministro de Paquistán nesta segunda feira despois de que Imran Jan fose destituído nunha moción de censura a fin de semana. No seu primeiro discurso cuestionou as decisións do Goberno anterior en política exterior. Inxerencia dos EUA no cambio de Goberno As últimas semanas en Paquistán caracterizáronse pola tensión política, escándalos de transfuguismo e multitudinarias manifestacións a favor do ex primeiro ministro, Imran Jan. Jan sinala que os Estados Unidos de América (EUA) están detrás da moción de censura e do transfuguismo que a posibilitou. As relacións dos EUA co anterior Executivo de Paquistán non eran boas, especialmente desde que no pasado mes de maio de 2021 o país asiático negara a posibilidade de que se estabelecesen bases estadounidenses no seu solo. Por que está sendo investigado o fillo de Biden? "Podemos previr que os Estados Unidos sexan vítimas do terrorismo procedente de Afganistán con bases, insistindo que os paquistanís proporcionen bases desde as que despegar e movernos", dixo en setembro de 2019 o agora presidente dos EUA, Joe Biden, durante un debate. Mais Paquistán non accedeu. A última base aérea estadounidense en solo paquistaní foi evacuada en 2011 despois dun bombardeo da OTAN que causou a morte de 24 soldados de Paquistán. Após ese incidente, Islamabad ordenou o seu feche.


Summary: Na pasada fin de semana foi asasinado no seu estabelecemento Carlos Estévez, emigrado desde Avión.

O empresario natural de Avión Carlos Estévez foi asasinado a tiros o pasado domingo en Cidade de México após ser asaltado nun estabelecemento da súa propiedade. Tratábase, segundo explicou o seu fillo aos medios de comunicación, da lavandaría privada dun dos seus hoteis. Esta terza feira a Xunta da Galiza ofreceu o seu "apoio e colaboración" ao Consulado do Estado español en México e á familia do empresario, e constatou a "preocupación" dos galegos residentes nese país. Así o trasladou o secretario xeral de Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, en declaracións aos medios durante a súa visita á sede da Federación Venezolana da Galiza (Fevega) en Vigo. Rodríguez Miranda, que precisamente nos próximos días viaxará a México, lembrou que as xestións e competencia sobre este suceso recaen no Executivo estatal, a través da oficina consular. A Xunta, dixo, alén de "estar á beira da familia" e trasladar o seu "pesar" por este falecemento, contactou tanto co consulado como co Concello de Avión para ofrecer a súa "total colaboración". O Goberno galego tamén mantén contacto "permanente" coas agrupacións de galegos en México, afirmou o secretario de Emigración, nomeadamente con entidades empresariais que comunicaron a súa "preocupación constante" porque "a situación de falta de seguridade no país é algo bastante cotián". Na mesma liña, admitiu que "é unha realidade" que grupos criminais extorsionen empresarios en México para ofrecerlles protección a cambio de diñeiro.


Summary: A iniciativa social 'Galiza pola Soberanía' bota a andar coa conquista dun Estado propio por obxectivo. Entrementres, o xuízo do Prestige fica visto para sentenza logo de se cumpriren dez anos da catástrofe. Xa á venda na nosa loxa

Un xuízo tardío, caro e incompleto. Así foi a vista oral sobre a catástrofe do Prestige desenvolvida ao longo dos últimos meses na Coruña. No número 55 do Sermos Galiza afondamos nas nosas primeiras páxinas sob algunhas das chaves dun proceso xudicial no que, en verbas do propio xuíz, "faltan moitos implicados, algúns deles políticos". Visto para sentenza o caso Prestige, mais tamén o naval. A poucos días de que a Comisión tome unha decisión a respeito da devolución do tax-lease, @s traballador@s deste sector saíron de novo ás rúas de Vigo para reivindicaren o seu dereito ao traballo. Entrementres, a delegación oficial desprazada a Bruxelas fracasa e volve para a Galiza ao tempo que os contratos fuxen. As graves consecuencias da crise económica marcan os últimos dados tirados polo Eurostat. A oficina europea constata o aumento das desigualdades salariais na Galiza. A clase traballadora empobrece mentres as rendas empresariais aumentan situándose xa no 47% do PIB galego. Sen abandonarmos as páxinas de Traballo, conversamos con Demetrio Fernández, presidente do Consello galego de Relacións laborais quen alerta das graves consecuencias das reformas laborais e da perda do convenio colectivo para milleiros de traballadores. Con el abordamos na situación que deixa para moitos sectores a desaparición desta ferramenta conseguida con anos de loita obreira mais que está a desaparecer. Naceu Galiza pola Soberanía, unha iniciativa social a prol dun Estado propio Sen deixarmos de falar dos recortes, achegámonos ás páxinas de social nas que as tesoiras da dereita neoliberal deixan @s doentes da SIDA en risco de exclusión social. Atinxid@s por unha grave enfermidade, prostitutas, inmigrantes, pres@s, drogodependentes... son os colectivos en maior risco perante uns gobernos que decidiron pór fin á sanidade pública e universal. Nas páxinas de Cultura, abrímosvos a porta da Casa-Museo Manuel María. A piques de ser inaugurada (o día 7 de Setembro), desde a Fundación que leva o nome do poeta nacional están a argallar un histórico encontro literario-musical. Unha xornada de convivio na que se encontrarán grupos e cantantes que puxeron voz e música aos versos do poeta de Outeiro de Rei. Asemade, conversamos con Cándido Pazó que estreará na Mostra de teatro de Ribadavia 'As do peixe' unha obra que ten moito a ver coa súa biografía e que narra a historia das traballadoras da conserva. Todas estas novas e moito máis coma cada sexta feira nos quiosques e librarías do país. E desde xa, na nosa loxa.


Summary: O seu texto O sotaque de Aurelia foi escollido entre os 46 traballos presentados. A profesora e escritora recollerá o galardón o 15 de maio e o seu artigo será publicado por unha ducia de medios de comunicación, entre eles Praza, o día 19.

O xurado do IX Premio a Artigos Xornalísticos Normalizadores do Concello de Carballo vén de anunciar que o texto gañador do certame foi O sotaque de Aurelia, de Mariña Pérez Rei. O artigo foi escollido entre os 46 traballos presentados e obtén un premio de 1.000 euros e a súa publicación nunha ducia de medios, entre eles Praza Pública. Segundo o xurado, o recoñecemento deste artigo débese "á súa capacidade de incidencia en públicos amplos e variados, á súa calidade lingüística e estilística, á súa relación coa actualidade, ao manexo axeitado de recursos estilísticos e ao encadramento nun tema de actualidade, o despoxo de Aurelia Rei como metáfora e moito máis, que amplía o campo de incidencia do artigo a outros públicos alén dos estritamente interesados no debate sociolingüístico". Mariña Pérez Rei (Ames, 1966) é escritora e profesora. Como escritora ten publicados poemarios como Fanerógama (2006), Apuntamentos para un cuarto confuso e cambiante (2009) ou Paquidermo (2010). En narrativa é autora de obras como Canícula (2007), Costa necrópole (2010) ou Contrapicados (2012). Gañou premios como o Eusebio Lorenzo Baleirón, o Lureiro Rei ou o Avilés de Taramancos. Como profesora exerce no instituto de Brión. O vindeiro 19 de maio o artigo será publicado en De Luns a Venres, Diario de Bergantiños, Dioivo, El Correo Gallego, Galicia Confidencial, La Opinión de A Coruña, La Voz de Galicia, O Compás da Costa, Praza Pública, Que pasa na Costa, Sermos Galiza e Tempos Novos. Nas oito edicións anteriores deste certame foron premiados/as autores/as como Xurxo Fernández Carballido, Olga Patiño Abeixón, Ana Rodríguez Barreiro, Ramón Vilar Landeira, Miguel Mosquera Fociños, Séchu Sende, Kiko Novoa, Xesús Fraga, María Pilar García Negro, Marica Campo, Marcos Abalde ou Carlos Callón.


Summary: Os salarios das traballadoras e traballadores galegos continúan sen converxer coa media estatal. Pola contra, na última década asistiuse a unha caída das rendas do traballo e a unha baixada continuada do custo laboral unitario que está a provocar unha diminución do poder adquisitivo da poboación asalariada.

A fenda salarial entre as traballadoras e traballadores galegos e os do resto do Estado non diminúe. Os datos ofrecidos o pasado 4 de marzo polo Instituto Galego de Estatística (IGE) sinalan que no último exercicio estudado (2020), a remuneración salarial por hora traballada na Galiza situouse en 19,4 euros, mentres que no conxunto estatal alcanzou 21,4 euros e na media da Unión Europea 24,9 euros. Sendo en 2009 a contía da hora traballada na Galiza de 15,7 euros, a suba dos salarios nos últimos 11 anos é de 3,7 euros, unha cifra moi inferior á da inflación acumulada no período, o que dá conta, ao tempo, da diminución do poder de compra dos traballadores e das traballadoras, que só se mantivo con recurso ao endebedamento. Catro de cada dez traballadores galegos cobraron por baixo do salario mínimo Un asalariado galego ten unha retribución 9,6% inferior á dun traballador do Estado e 19,1% menor á media dun operario da Unión Europea. Ao tempo, desde 2009 veuse producindo unha caída continuada dos salarios e do poder adquisitivo medido polo custo laboral unitario. Segundo o IGE, os salarios caeron na Galiza de maneira consecutiva entre 2009 e 2014 até sumar unha baixada de 11,3% e a súa suba a partir de 2015 foi moi inferior á da media estatal. Así, desde 2015 até 2020, os salarios aumentaron na Galiza en 12,4%, mentres que no conxunto do Estado o incremento foi de 14,4%, feito que agudiza aínda máis a fenda salarial. Neste sentido, os salarios marcaron en 2020 unha caída de 5,6%. O poder de compra dos traballadores reduciuse de modo moi acusado na última década. Nesta liña, o custo laboral unitario real -indicador que compara a evolución da remuneración por asalariado coa evolución da produtividade do traballo e dos prezos, tomando un valor positivo se o crecemento da remuneración por asalariado supera o crecemento da produtividade e dos prezos-, foi claramente negativo. A este respecto, o IGE sinala que só rexistra valores positivos nas anualidades de 2019 e 2020, presentando resultados negativos en todos os exercicios desde 2010. Así, esta variábel caeu 4,5% na última década. A perda de peso das rendas do traballo fronte ás do capital foi unha constante. As randas do traballo en caída libre Segundo o Estudo sobre salarios do IGE, as rendas do traballo representaron a 31 decembro de 2020, 46,4% do Produto Interior Bruto (PIB), 1,6 puntos menos que en 2009, ano da chegada á Presidencia da Xunta de Alberto Núñez Feixoo. Naquela altura, as rendas do capital significaron 52% do PIB galego, fronte a 54,6% de 2020, nunha mostra da perda de poder adquisitivo das persoas asalariadas galegas, que segue a situarse nos niveis máis baixos do conxunto estatal. Tanto é así que as rendas do traballo foron en 2020 na media do Estado de 48,5% do PIB, isto é, 2,1 puntos superiores ás galegas. A proposta do Goberno estatal para subir o salario mínimo alcanza os 1.000 euros Tomas Pikkety, no xa clásico O Capital no século XXI, escribe que a relación entre as rendas do capital e do traballo é o principal termómetro para medir as desigualdades sociais. Segundo o economista francés, "o aumento sostido na participación das rendas do capital no PIB permite explicar en gran medida o pronunciado aumento da desigualdade na distribución persoal da renda do mercado [antes de impostos e gasto público], que se observa na maioría dos países nas últimas décadas, o que formula enormes retos no terreo da cohesión social". As cifras ofrecidas por Luis Ayala, Antonio Jurado e Jesús Pérez Mayo no seu traballo Diferenzas de igualdade e benestar nas rexións españolas, publicado nun informe sobre a desigualdade editado pola Fundación Alternativas, non deixan lugar a dúbidas. Atendendo aos datos do índice de Gini, afirman que en 2008 a Galiza era o cuarto territorio con maior igualdade do Estado español, só presentando unha distribución mellor da renda Nafarroa, Aragón e A Rioxa. O incremento da desigualdade neste período camiñou da man da caída das rendas de traballo. A Galiza, novena autonomía máis desigual A situación é moi diferente após os anos de Goberno de Feixoo. Atendendo ao índice de Gini, en 2018 a Galiza foi o noveno territorio con menor igualdade do Estado español, empatado con Estremadura e por diante de Nafarroa, Aragón, Euskadi, Asturias, Castela e León, Catalunya e A Rioxa. A Galiza, á cabeza na suba da inflación A desigualdade na Galiza medrou notabelmente durante o período máis intenso da crise e cun ritmo inferior nos anos posteriores. Porén, a diferenza do acontecido en boa parte dos territorios do Estado, onde se observa unha redución da desigualdade a partir de 2014, o seu crecemento non se vai deter ao longo de toda esta etapa.


Summary: O ex presidente continúa coa súa xira de regreso, que rematará en Chimoré, localidade da que partiu hai un ano do seu país con destino a México.

O ex presidente de Bolivia Evo Morales asegurou que os grandes xacementos de litio que ten o seu país foron o motivo das manobras políticas e militares para desbancalo do poder e obrigalo a exiliarse despois das eleccións presidenciais de 2019. Un día despois de regresar a territorio boliviano logo dun ano acollido entre México e a Arxentina, durante a vixencia do Goberno interino da autoproclamada presidenta, Jeanine Áñez, Morales ofreceu unha conferencia de prensa exclusivamente para falar sobre o proxecto que tiña o seu Goberno para industrializar o litio. Nesta comparecencia, onde non aceptou falar sobre ningún outro tema que non fose o litio, o ex mandatario sostivo que este proxecto ficou paralizado durante o Goberno de Áñez mais asegurou que se retomará agora que o seu ex ministro de Economía Luis Arce é o novo presidente para os próximos cinco anos. Un informe da empresa estadounidense SRK confirmou hai un ano a existencia dunha reserva de 21 millóns de toneladas de litio en Bolivia, no deserto de sal de Uyuni, convertendo o país no maior posuidor deste mineral no mundo, segundo recolleu ABI, a axencia de noticias estatal. Chegada a Cochabamba Precisamente a conferencia se desenvolveu nun dos hoteis situados fronte a este famoso deserto de sal. Foi durante a segunda das tres etapas da súa xira de retorno, coa que está percorrendo gran parte do territorio boliviano. Polo camiño estase encontrando con comunidades enteiras de labregos indíxenas que o reciben con expectación, mais tamén con manifestacións e bloqueos na ruta de opositores. A derradeira etapa, prevista para mañá, será a máis emotiva, cando chegue á localidade da que partiu hai xusto un ano nun avión militar mexicano, Chimoré, na rexión de Cochabamba.


Summary: A economía do Estado español desacelerou gravemente o seu crecemento trimestral. Fíxoo dous puntos entre xaneiro e marzo, até situalo en só o 0,2%, unha décima menos do apuntado nos datos avanzados no mes de abril. Son cifras de Contabilidade Nacional publicadas polo Instituto Nacional de Estatística na sexta feira.

O Instituto Nacional de Estatística revisou esta sexta feira unha décima á baixa o crecemento do Produto Interior Bruto (PIB) do Estado español do terceiro trimestre do ano, desde o 0,3% adiantado a finais de abril até o 0,2%. A taxa é dous puntos inferior á rexistrada no cuarto trimestre de 2021, cando a economía repuntara 2,2 puntos. Crecera, ademais, 2,6 puntos no terceiro trimestre de 2021, o que evidencia un freo significativo na recuperación da pandemia. Preocupación pola inflación subxacente, en máximos desde 1995 Este mesmo mes de xuño, o Banco de España revisara a baixa ás súas previsións de crecemento do PIB para o conxunto de 2022, precisamente porque a actividade se desacelerara máis do previsto no primeiro trimestre. Caída do consumo Un dos principais motivos foi o consumo dos fogares, que caeu un 2% a respecto do anterior trimestre, cunha caída da demanda estatal de seis décimas. Tamén destacan os descensos sufridos na industria (-1,8%, catro décimas máis do avanzado en abril); a agricultura (-3,2%, un punto máis) e a construción (-0,1%, fronte ao 0,3% que se indicara en abril). Os datos do INE están por baixo da previsión do Banco de España, que en abril esperaba un crecemento de 0,9% no primeiro trimestre do ano. Desta maneira, tras lograr un 5,1% en 2021 -case punto e medio menos do agardado- a economía fica lonxe de recuperar os niveis anteriores á pandemia. O PIB atópase un 3,6% por baixo do nivel que posuía no cuarto trimestre de 2019. A taxa interanual cae unha décima a respecto das previsións de abril A respecto da taxa interanual, o PIB pasou do 5,5% do derradeiro trimestre de 2021 ao 6,3% actual, mais trátase dunha cantidade que é unha décima inferior á avanzada polo INE en abril. O crecemento interanual débese, explica Estatística, á achega do sector exterior, que achegou 2,3 puntos ao PIB interanual do primeiro trimestre. Cada 30 horas hai un novo 'milmillonario' e case un millón de persoas máis en risco de pobreza extrema Aínda así, a taxa interanual cae a respecto das previsións de abril, pois os datos avanzados entón para a taxa interanual apuntaban ao 6,4%. Facían o propio co 0,3% do crecemento trimestral. En ambos os casos, as cifras superaban nunha décima as publicadas esta sexta feira. Por outra parte, o emprego creceu un 5,3% interanual no primeiro trimestre, cinco décimas menos que no trimestre anterior. Supón un aumento de 934.000 postos de traballo equivalentes a tempo completo nun ano.


Summary: FEAFES lamenta que medios de comunicación e responsables políticos liguen automaticamente o suceso do vehículo esnafrado contra a sede do PP en Madrid coas persoas con enfermidade mental. O colectivo apela á "prudencia" no canto de "contribuír a perpetuar estigmas e barreiras".

A mañá do pasado venres comezou cun sobresalto informativo: un vehículo viña de se esnafrar contra a sede central do PP, na madrileña rúa de Génova. Eses eran os feitos. Aos poucos minutos circularon teorías e especulacións de toda caste, do accidente ao atentado terrorista, e pouco despois xa se deron en asentar varias eventuais explicacións: que o condutor do vehículo era un empresario arruinado ou que se trataba dunha persoa desempregada; en ambos casos, a desesperación sería o combustible que o levara a atacar a sede do partido do Goberno. Pouco despois a esas dúas teorías engadiúselle un novo ingrediente, o da enfermidade mental. Sobre este punto vén de chamar a atención a Confederación Española de Agrupacións de Familiares e Persoas con Enfermidade Mental (FEAFES), que lamenta a frivolidade e lixeireza á hora de relacionar saúde mental e violencia. "Como representante das persoas con transtorno mental e das súas familias" a Confederación FEAFES amósase "enormemente preocupada" por que, "ante acontecementos violentos ou de difícil explicación, tanto autoridades políticas, fontes policiais e medios de comunicación" dean en "trasladar a idea de que a motivación deste lamentable suceso se deba a que o autor presentaba un problema de saúde mental". En casos coma este, explican, "resulta imposible que horas despois do accidente se poida ter un diagnóstico psiquiátrico do autor dos feitos". "E, se se tivese", advirten, non sobra lembrar que "os diagnósticos de saúde son confidenciais e están especialmente protexidos de forma expresa" na lei de protección de datos. FEAFES lamenta que se ligue o suceso na sede do PP en Madrid coa saúde mental Ás circunstancias e premura deste caso concreto FEAFES engade un argumento máis. "Non existe ningunha evidencia científica de que as persoas con problemas de saúde mental sexan máis proclives a cometer actos violentos que o resto da sociedade", algo que, sinalan, "se dá a entender" en "varias informacións e declaracións de representantes políticos", os cales dan en establecer "unha relación causa-efecto entre enfermidade mental e violencia, sen ter en conta ningún outro posible factor dos feitos". "É imposible que horas despois do accidente se poida ter un diagnóstico psiquiátrico do autor" Neste contexto, os responsables de FEAFES chaman á responsabilidade de administracións públicas, representantes políticos e medios d ecomunicación. "O tratamento informativo deste tráxico suceso prexudica seria e innecesariamente a imaxe das persoas con enfermidade mental", un "tipo de discapacidade" que no conxunto do Estado "afecta a máis dun millón de persoas". Con cada nova deste tipo elas "ven dificultadas as súas posibilidades de integración social". A chamda de atención das persoas con enfermidade mental e das súas familias prodúcese dende a "consciencia" da "complexidade e esixencia de rapidez no traballo diario" dos responsables políticos, das forzas de seguridade e dos medios. Pero, malia esta celeridade, din, "non podemos resignarnos a que se perpetúen os prexuízos e falsos mitos que relacionan actos violentos coa enfermidade mental". Tampouco, advirten, é posible tolerar que "se siga violando o dereito á honra, á intimidade e á propia imaxe das persoas". Así as cousas, "todos os implicados" na xestión de sucesos coma este deberían "actuar con prudencia" no canto de "contribuír a perpetuar o estigma e as barreiras que, moitas veces, a sociedade mantén" frente ás persoas con problemas de saúde mental. O detido por esnafrar o coche contra a sede do PP declara que o seu plan era atacar a todos os políticos


Summary: As negociacións entre Goberno español, sindicatos e patronal arrincaron hoxe con boa disposición para prorrogar os ERTE até 31 de maio.

A primeira reunión para prorrogar os expedientes de regulación temporal de emprego (ERTE) finalizou con bastante entendemento entre as partes, que parecen estar dispostas a estender esta ferramenta até o 31 de maio, segundo fontes do diálogo social. As negociacións entre Goberno español, sindicatos e empresarios continuarán a vindeira segunda feira coa idea de fechalas canto antes e non dilatalas até o último momento (a prórroga remata o 31 de xaneiro), como ocorreu a vez anterior. De momento, parece que hoxe se produciron achegamentos na data límite: 31 de maio, é dicir, máis aló da finalización do estado de alarma (9 de maio) e despois da Semana Santa, o que permitiría protexer o sector turístico, un dos máis castigados pola pandemia. Desde UXT, o seu secretario xeral, Pepe Álvarez, defendeu a necesidade de prolongar os ERTE mentres dure a pandemia e de que se prorroguen de maneira automática. "Deamos estabilidade ás empresas, aos traballadores e traballadoras que están en ERTE, deamos tranquilidade e resolvamos este tema", dixo Álvarez, que pediu ao Executivo estatal "que non saque ningún coello da chistera" e que prorrogue esta ferramenta nas condicións actuais. Desde CCOO entenden tamén que o acordo vixente dá resposta ás necesidades actuais e ás que poidan xurdir cunha terceira vaga da Covid-19. "Non se precisan demasiados cambios, aínda que si hai que introducir algúns elementos técnicos e mesmo algunha redacción máis clara para evitar problemas de interpretación", apuntan desde o sindicato de Unai Xordo. Despedimentos Pola súa banda, o presidente da CEOE, Antonio Garamendi, pediu que a prórroga dos ERTE dure polo menos até xuño e que se permita ás empresas axustar persoal sen ter que devolver as exencións de todos os traballadores e traballadoras do ERTE, senón só as correspondentes á persoa que se despida. "Gústenos ou non vai ter que haber axustes de persoal. Isto xa non é marzo e as empresas teñen problemas de solvencia", indicou Garamendi, quen advertiu que de non permitirse esta fórmula, "no canto de consolidar postos de traballo, imos destruír moitos máis", defendeu o líder da CEOE nunha entrevista en Onda Cero.


Summary: É unha situación que viven principalmente as mulleres, que supoñen o 72% das persoas que moran soas nas súas casas.

O número de fogares con maiores de 65 anos que viven sós aumentou nun 9,6 por cento a respecto de 2013 e xa son 121.500 as persoas nesta situación en Galiza. O avellentamento da poboación, o abandono do rural, a perda de poboación... estes e outros elementos están a condicionar xa desde hai anos o mapa poboacional galego, tamén no que respecta á tipoloxía dos fogares. Hai agora 10.700 maiores máis vivindo sós que hai ano e medio, cando esa cifra era de 110.800. Son dados da Enquisa de Fogares do INE, que tamén indican de maneira clara que esta situación afecta moito máis as mulleres. Desas 121.500 persoas que superan os 65 anos e que viven soas, 88.000 son mulleres, o 72% do total. Hai ano e medio eran menos de 79.000. Os varóns supoñen o 28%, 33.400 persoas. Desas 121.500 persoas que superan os 65 anos e que viven soas, 88.000 son mulleres, o 72% do total Unha cifra a destas persoas que viven soas, 121.500, que é superior á poboación de 5 das 7 principais cidades galegas. Semellante á de Ourense. Como se nesa cidade todas as súas casas, pisos, adosados... estivesen ocupados por maiores de 65 anos que viven sós. No noso país o 24,1% dos fogares, case un de cada catro, son uni-persoais. Estamos falando de 259.000 vivendas, das cales, como dixemos, 121.500 están habitadas por maiores. Nas 137.600 restantes os seus inquilinos teñen por baixo dos 65 anos. A principal tipoloxía que hai na Galiza é o de fogares onde viven 2 persoas (son o 31%), se ben o IGE sinala que son as vivendas habitadas por parella cun fillo ou filla os máis abundantes, cun 33,2%.


Summary: A cifra corresponde a partidas para mantemento entre os anos 2016 e 2018.

PP rexeitou en comisión una proposta socialista para pedirlle ao goberno galego que executara os 38,6 millóns de euros orzamentados en 2019 para equipación e mantemento nos centros de ensinanzas artísticas. O portavoz de Educación do Grupo Socialista, Luis Álvarez, afirmou que o goberno galego leva acumulados 15 millóns sen executar correspondentes a este programa entre 2016 e 2018. O parlamentar socialista advertiu que "non entendemos por que se orzamenta sistematicamente preto de 40 millóns de euros cada ano e executen entre 30 e 35". Acusou o goberno galego de manter unha partida "inflada sistematicamente, e que se emprega para dotar ao longo do ano con modificacións orzamentarias outras que carecen de orzamento suficiente". Apunta que o goberno galego xa deixou sen executar 4,5 millóns de euros en 2016, 5,6 en 2017 e perto de 4,9 en 2018 correspondentes a un apartado que, xunto co programa de prevención do abandono escolar, estase a converter no "buque insignia da desfeita do cumprimento das previsións orzamentarias do goberno galego".


A dereita conseguiu gañar unha batalla máis na fronte das ideas coa substitución da política pola economía. O marco das relacións de cidadanía deixou paso ao interese persoal do individuo consumidor e calculador O chamado descrédito da política inunda calquera conversa. Este nivel obvio e preocupante, que potencia a dereita desde todas as instancia, ten un correlato máis profundo na despolitización xeralizada das relacións sociais que vivimos. A dereita conseguiu gañar unha batalla máis na fronte das ideas coa substitución da política pola economía. O marco das relacións de cidadanía deixou paso ao interese persoal do individuo consumidor e calculador. Nesta substitución non fica espazo para o ben común, nin para os individuos portadores de dereitos -xa non falemos da excentricidade dos dereitos colectivos-, só a lóxica da eficacia encarna o imperio das finanzas como eliminación global dos criterios morais. Este contexto ten consecuencias moi claras, nomeadamente, a eliminación das responsabilidades individuais e colectivas e a posta en cuestión das institución en canto que institucións Este contexto ten consecuencias moi claras, nomeadamente, a eliminación das responsabilidades individuais e colectivas e a posta en cuestión das institución en canto que institucións. Por unha banda, ninguén é responsábel da situación que vivimos porque a economía ten unha lóxica natural que fai que os acontecementos nos leven irremediabelmente a un aumento crecente das desigualdades. A débeda é a nosa forma moderna de asumir a escravitude como unha lei natural. Por outra, a democracia sométese unha posta en cuestión global, esquecendo que esta é moito máis que os partidos ou organizacións políticas. De feito, se detemos a mirada neste cuestionamento botamos en falta a moitos dos actores que deberían garantir un funcionamento democrático. Cal é o papel da prensa e os medios de comunicación, cal é o papel da cultura, da escola, da Universidade, dos intelectuais, das organizacións sindicais, dos movementos sociais e de activismo cívico... buscan unha nova episteme para a radicalidade da esquerda? Cal é o papel da prensa e os medios de comunicación, cal é o papel da cultura, da escola, da Universidade, dos intelectuais, das organizacións sindicais, dos movementos sociais e de activismo cívico... buscan unha nova episteme para a radicalidade da esquerda? Este último punto é o que da sentido ao título deste artigo porque nun momento de cambio de paradigma cognitivo as vellas categorías semellan escasas ou curtas como puntos arquimideos de transformación e as novas están nun proceso de superposición coas anteriores sen acabar de emerxer por completo. Este é o caso de nocións como "precarizados/as", "suxeitos múltiples", "multitude", "desglobalización" e un longo etcétera da normal ebulición do pensamento actual. A irrupción dos relatos ou narratividade postmoderna como elementos centrais das elaboracións da esquerda implica unha dificultade importante para abordar a noción de verdade ou obxectividade coa taxatividade coa que se despregou durante o XIX e a primeira metade do XX. Vivimos certa orfandade e, se cadra, ese é a maior potencialidade que temos para encarar o futuro. A irrupción dos relatos ou narratividade postmoderna como elementos centrais das elaboracións da esquerda implica unha dificultade importante para abordar a noción de verdade ou obxectividade coa taxatividade coa que se despregou durante o XIX e a primeira metade do XX Neste momento tan complexo e duro socialmente que vivimos considero que non debemos abandonar a elaboración das categorías analíticas que nos expliquen o aquí e agora. Para min, a nosa situación concreta como galegos e galegas obríganos a non repetir debates pasados sobre cales son as contradicións principais. Con esta afirmación quero dicir que neste momento a batalla non é só do neoliberalismo contra a esquerda, tamén o é da concentración do poder do estado fronte aos pobos, da ideoloxía patriarcal fronte aos dereitos das mulleres, dos fundamentalismos relixiosos fronte a liberdade. Todas comparten unha matriz de dominación común máis a súa translación a un espazo e un tempo é distinta. Preocúpame que non vexamos a nosa realidade coas nosas gafas e aínda me preocupa máis que a pensemos coa cabeza fora do país. E por poñer un exemplo nesta abstracción, creo que regalarlle os estaleiros galegos a PEMEX non é un problema do mercado global, é unha decisión concreta que corresponde a unha situación deste país. É xustamente esa venda por parcelas que fai o goberno galego a que nos obriga a repensar a arquitectura política de Galiza desde unha óptica propia Existen voces que critican a posta en escena dunha aposta soberanista nun momento de liquidación do país. Non obstante, é xustamente esa venda por parcelas que fai o goberno galego a que nos obriga a repensar a arquitectura política de Galiza desde unha óptica propia. As esquerdas están necesitadas de construír alternativas desde a carnalidade dos problemas cotiás. O problema epistemolóxico é a fase previa a concretar o suxeito político. Na batalla das ideas que libramos coa dereita, pensar desde a experiencia do noso pobo contribúe a configurar o suxeito ou suxeitos políticos. Para recuperar o espazo da política temos que trenzar a episteme, coa ética e a antropoloxía, desde nós.


Summary: A multinacional galega -denunciada por se beneficiar de man de obra barata, até en condicións semi-escravistas en estados como Bangla Desh- premia a súa cúpula directiva cun reparto de 900.000 accións, nun plan de incentivos que decorrerá até 2017.

O primeiro executivo da compañía con sede no polígono de Sabón, Pablo Isla, farase até con 60.000 accións. De acordo coa cotización actual, engrosará a súa xa considerábel fortuna persoal en 6,1 millóns de euros. Inditex gañou no primeiro trimestre fiscal do presente exercicio 438 millóns de euros, un 2 por cento máis que o ano pasado. En vendas o grupo facturou 3.593 millóns de euros. Os títulos de Inditex, cuxo staff directivo compóñeno arredor de 450 executivos, fecharon onte cunha suba do 3,5 por cento. Unha acción vale 101,3 euros.


Summary: Excarcerado hai tres anos ao ser diagnosticado de cancro, foi a única persoa sentenciada a cadea perpetua polos feitos acontecidos no Reino Unido en 1988

O ex axente de intelixencia libio Abdel Baset Al-Megrahi, único condenado polo atentado contra un avión en Lockerbie en 1988, morreu este domingo na súa casa de Trípoli vítima de cancro, segundo informaron fontes familiares e segundo publica a prensa internacional. Ao serlle diagnosticada a enfermidade saíu en liberdade, no ano 2009, da prisión de Greenock, en Inverclyde, onde cumpría a cadea perpetua á que fora condenado en 2001. Al-Megrahi, quen traballou para Muammar Al Gadafi, foi o único condenado tras achalo culpábel do atentado con bomba que fixo estalar un avión da aeroliña Pan Am sobre Lockerbie, Dumfries e Galloway --no Reino Unido-- na véspera do nadal de 1988, causando a morte de 270 persoas. Até a súa morte, negou ter implicación neste feitos e tampouco nos abusos de dereitos humanos que se lle reprochaban do goberno de Gadafi.


Summary: Porque, como di Xurxo Souto, en materia de creatividade a Galiza é o centro, non a periferia, a música galega e en galego volve ás nosas ondas.

A música galega contemporánea é unha selva diversa absolutamente enfeitizante. Magma sonoro que abrangue todas as formas e estilos. E que conta ademais coa textura, coa propia cor da lingua, como grande elemento de proxección internacional. En materia de creatividade somos centro, non periferia. Unha nación quen de dialogar en clave de talento con calquera outro pobo do planeta. Esta exuberancia sonora -terrible paradoxo- mantense silenciada dentro do propio país. Unha rapaza de Viveiro pode coñecer polo miúdo o que agora mesmo está acontecer en Londres ou en Berlín, mais terá verdadeiras dificultades se quere aproximarse a realidade musical de Verín. E viceversa, un rapaz das ribeiras do Támega poderá sintonizar ás presas coas últimas novidades de París ou Nova York, mais, de certo, terá que converter nunha cuestión persoal a procura dos sons que agora mesmo está a producir Viveiro, no norte do seu país. Calquera medio de comunicación que tente achegarse á realidade da Galiza contemporánea non pode estar xordo a tanta vida. Diante de agoiros apocalípticos, nas últimas décadas, cada vez que se lle prestou un chisco de apoio á música galega, este país estoupou en melodía. Temos fame da selva diversa. Se queredes que os vosos sons soen na vosa radio facédenos chegar uns temas ao enderezo electrónico radio@sermosgaliza.info. Reclamamos pois máis alimento. Contra o silencio, eis volve bourar con máis potencia RADIO SERMOS. [Cuadriño de Leandro Lamas e texto de Xurxo Souto]


O Goberno galego aproba unha declaración institucional secundado a postura de PP, Ciudadanos e Vox que acusa a Sánchez de "menoscabar o autogoberno" galego cun "rosario de cesións que están afectando seriamente á convivencia e á estabilidade"DOCUMENTO | Declaración institucional da XuntaA Xunta vén de sumarse este xoves de xeito institucional ao ataque desatado pola dereita contra o PSOE pola súa aceptación da figura dun "relator" nas reunións entre partidos políticos en Catalunya para intentar achegar posturas nese conflito. Co presidente Feijóo de viaxe oficial por Estados Unidos, a reunión semanal deste xoves do Goberno galego, presidida polo vicepresidente Alfonso Rueda, aprobou unha declaración institucional que acusa ao Goberno central de Pedro Sánchez dun "rosario de cesións que están afectando seriamente á convivencia e á estabilidade". Faino a tres días da manifestación coa que PP, Ciudadanos e Vox pretenden mobilizar á cidadanía contra o Goberno de Sánchez con argumentos que agora fai seus a Xunta."O Goberno galego nin pode nin debe ser un mero observador de acontecementos que poidan poñer en risco conquistas democráticas que son de todos", di a declaración, que nega a existencia en Catalunya dun conflito político.Este mércores o presidente Feijóo emitiu un chío desde Miami na súa conta de Twitter, en castelán, no que dicía que o presidente do Goberno central se debe a todos os españois por igual, engadindo que "basta xa de pagar as súas débedas aos independentistas coa humillación ao resto dos españois". Un día despois, este xoves, a declaración institucional da Xunta foi lida polo vicepresidente Rueda na rolda de prensa posterior á reunión semanal do Goberno galego. Nela xustifícase o pronunciamento por considerar que a actuación do Goberno central sobre o conflito catalán supón un "menoscabo ao noso autogoberno". "O Goberno galego nin pode nin debe ser un mero observador de acontecementos que poidan poñer en risco conquistas democráticas que son de todos", di a declaración, que nega a existencia en Catalunya dun conflito político.A declaración institucional transforma o termo "relator" empregado polo PSOE en "mediador" e atribúeo ao Goberno centralA declaración institucional transforma o termo "relator" empregado polo PSOE en "mediador" e atribúeo ao Goberno central: "O anuncio de que o Goberno central asume como propia a idea dun mediador nas conversas entre algunhas forzas políticas de Cataluña, destinadas a buscar solucións a un mal chamado 'conflito político', é un paso mais nunha cadea de concesións. Do consentimento diante de posicións incompatibles coa Constitución, estase pasando á complicidade con elas", di o texto.A Xunta tamén se queixa de "cesións" de "tipo orzamentario", en referencia ás contas públicas estatais previstas para Galicia en 2019, que considera aldraxantes en comparación co destinado a Catalunya. E remata salientando que "nunha democracia o Estado pertence a todos, tamén a Galicia e aos galegos".Poucas horas despois da declaración, o PP galego anunciou que asistirá á manifestación do domingo contra Sánchez en Madrid e presentou a presenza nela de Alfonso Rueda como "número 2 da Xunta", co seu cargo institucional e non como cargo popular.


Summary: A localidade volve convertirse en espazo cultural festivo, de lecer e participación en torno ao respecto a diferentes expresións e identidades de xénero.

"Orgulloso de ser quen es, aquí tamén". O lema da Festa do Orgullo LGTBI de lLalín mantense na súa cuarta edición, que decorre esta sexta feira e o sábado na capital do Deza. Unha cita na que haberá un completo programa de actividades, desde accións educativas ás de caracter cultural ou aquelas máis festeiras. A decana da Facultade e Ciencias da Educación da USC, Carmen Fernández, é a pregoeira desta cuarta edición, collendo así o relevo do xornalista da TVG Alfonso Hermida. Este evento foi medrando ano tras ano, partindo da reivindicación e defensa da tolerancia e a diversidade desde o rural, e na actualidade a súa repercusión xa sobrepasa as fronteiras de Galiza, chegando a Portugal e o Estado español. O IV Seminario de Educación Afectivo Sexual e Diversidade é unha das citas desta Festa do Orgullo e nel participaron escolares dos centros de ensino secundario de Lalín e tamén doutros concellos. Ao longo desta Festa haberá coloquios e palestras, nos que se analizarán e debatirán temáticas diversas relacionadas co motivo deste encontro. Mais tamén hai unha aposta polo espectáculo, coa actuación de Pablo Méndez Perfomance, que recunca en Lalín após o éxito da súa intervención o ano pasado. Broken Peach e Enfant Bello DJ poñerán o ramo na noite da sexta feira. O sábado a Charanga Mekánica animará as rúas para dar paso ap pregón. A sesión vermú estará animada con Las Antonias e pola tarde tarde será a quenda de Aparato, dúo compostelán formado por María Caramés e Chus Silva, que ofrecerá música electrónica, synth-pop, melodic-bass, house, trip-hop e indie. Pola noite máis música e diversión con Enfant Bello; a formación Cachas and Cousins, de Santiago de Compostela; Roser Divas Disco, que ofrecerá un espectáculo musical con humor, baile e glamour; Strazz, cun formato de banda a rachar e un espectáculo de luces, baile e fantasía, e More Amore Djs, que son "puro show e diversión", segúndo a organización. "Lalín volverá ser capital da igualdade e da liberdade", como manifestou a concelleira Celia Alonso na presentación desta Festa.


Teño que recoñecer que aínda que esperábel, a resposta de ENCE á denuncia da existencia dunha trama político-familiar entre o complexo ENCE-ELNOSA e a Xunta de Galicia non deixa de sorprender. En efecto, ENCE –que recoñece abertamente a existencia das relacións familiares entre representantes destas dúas empresas e a actual Subdirectora Xeral de Coordinación Ambiental da Xunta de Galicia que vimos de destapar- atribúe a decisión da APDR de denunciar esta trama a unha suposta perda de apoio social da asociación que presido. APDR denuncia a situación no momento no que ten probas da existencia destas relacións e da participación de Mª José Echevarría Moreno na tramitación de distintos asuntos relacionados con ENCE e ELNOSA Desde o meu estupor –e deixando de lado que sexa certa ou non esa baixada de apoio social que só observa ENCE- pregúntome que ten que ver unha cousa con outra; APDR denuncia a situación no momento no que ten probas da existencia destas relacións e da participación de Mª José Echevarría Moreno na tramitación de distintos asuntos relacionados con ENCE e ELNOSA, entre outros algúns relacionados coa tramitación das respectivas Autorizacións Ambientais Integradas (AAI) e das súas renovacións, ben cando ocupaba o posto de Subdirectora Xeral de Calidade Ambiental, ben desde o seu actual posto. E demostrámolo con documentos asinados por ela. Non deixa de ser significativo, e debemos telo en conta, que quen a nomeou en 2002, o entón Conselleiro de Medio Ambiente Carlos del Álamo, sexa membro do Consello de Administración da empresa dende o ano seguinte á concesión da AAI. Todo indica que para ENCE é normal que a Sra. Echevarría tramite desde a Xunta solicitudes cursadas polo seu marido como subdirector ou director de ENCE ou pola súa irmán Pero para ENCE esta situación –que admite se ven producindo desde hai 19 anos- non supón ningún problema nin ningunha irregularidade. Todo indica que para ENCE é normal que a Sra. Echevarría tramite desde a Xunta solicitudes cursadas polo seu marido como subdirector ou director de ENCE ou pola súa irmán como representante de ELNOSA. E mesmo atrévese a acusarnos de machismo por denunciar esta situación, unha acusación certamente desafortunada. Esquece, iso si, que a Subdirección que ocupa a Sra. Echevarría ten –entre outras- as funcións de tramitación de expedientes sancionadores por infraccións ambientais ou a inspección ambiental, aspectos todos eles moi relacionados coa actividade das dúas empresas que nos ocupan. Para nós, non é casual que se teñan concedido e renovado as AAI a ENCE e ELNOSA de forma irregular e mesmo ilegal Para nós, non é casual que se teñan concedido e renovado as AAI a ENCE e ELNOSA de forma irregular e mesmo ilegal, como non o é tampouco que a pesar das múltiples denuncias por vertidos ilegais ou por incumprimento da lexislación ambiental, non se teña aberto nunca ningún expediente sancionador contra as citadas empresas. Por poñer un exemplo, a Xunta de Galicia sabe que ENCE está a utilizar as balsas de emerxencia para diluír a contaminación dos seus vertidos, unha práctica ilegal que debe implicar a apertura dun expediente sancionador; para cando a apertura deste expediente? Cando imos ver a sanción aos responsábeis? Moito nos tememos que nunca, e mesmo que este goberno, con evidentes intereses familiares no complexo ENCE-ELNOSA, será quen de tramitar a prórroga da súa actividade industrial contaminante e ilegal no seu actual emprazamento. Esiximos o cese inmediato da Sra. Echevarría e que se depuren as responsabilidades pertinentes O constante desprezo pola legalidade da Xunta xa non sorprende a ninguén. Non dubidamos da capacidade técnica da Sra. Echevarría Moreno e da súa longa traxectoria na administración en postos de alto nivel. Entendemos, polo tanto, que ela mesma estará de acordo con nós en que está a vulnerar a legalidade ao intervir no trámite de expedientes nos que son parte interesada ENCE-ELNOSA. Pensamos que non lle temos que recordar algo tan básico como a Lei de réxime xurídico das Administracións Públicas que no seu artigo 28 determina a abstención de participar nos procedementos nos que se dean determinados supostos, supostos que concorren de cheo no caso da Sra. Echevarría. Lembrarlle tamén que a propia lei determina que a non abstención nas circunstancias que contempla a norma dará lugar ás responsabilidades pertinentes. A actuación reiterada por parte da Sra. Echevarría nos expedientes nos que ENCE-ELNOSA é parte interesada contradí o tan cacarexado "respecto pola legalidade dos procedementos" por parte da Xunta de Galicia, polo que esiximos o cese inmediato da Sra. Echevarría e que se depuren as responsabilidades pertinentes.


Summary: Cinco millóns de persoas falecen ao ano pola resistencia aos fármacos.

Os patóxenos resistentes aos medicamentos causan arredor de cinco millóns de mortes ao ano, láiase a Organización Mundial da Saúde (OMS), que efectuou onte un chamamento a "todos os países para que reduzan a cantidade de refugallos antimicrobianos que verten ao medio ambiente", un dos asuntos abordados na quinta Asemblea da Organización das Nacións Unidas sobre o Medio Ambiente, clausurada onte en Nairobi (Kenya). No caso de que non consigamos "frear o aumento e a propagación da resistencia a estes medicamentos", a OMS alerta de que "nos achegaremos rapidamente a un punto de inflexión no que os antimicrobianos precisos para tratar as infeccións no ser humano, animais e vexetais deixarán de ser eficaces", "non actuar tería consecuencias desastrosas", resolven. Para tratar esta cuestión, en novembro de 2020 creouse o Grupo de liderado mundial sobre a resistencia aos antimicrobianos (medicamentos como antibióticos, antimicóticos ou antiparasitarios), no que participa a OMS xunta xefes de Estado, outros cargos públicos e dirixentes do sector privado e organizacións civís. Esta agrupación, presidida por Mia Amor Mottley, primeira ministra de Barbados, e Sheikh Hasina, primeira ministra de Bangladesh, impulsou un acordo para que os Estados "promulguen e apliquen regulamentos e normas para supervisar e controlar mellor a distribución de antimicrobianos e organismos resistentes aos medicamentos e a súa vertedura". O primeiro paso, reclaman, é diminuír a cantidade de contaminación por antimicrobianos que acaba no medio ambiente, e para iso propón que as actuacións comecen no sector da fabricación de medicamentos, aplicando modificacións legais "para controlar e dar seguimento a esa contaminación". Paralelamente, poñen o foco na necesidade de "reducir ou eliminar o seu uso cando non se faga baixo a supervisión dun profesional da saúde cualificado", unha medida enmarcada no sector sanitario. Con respecto aos sistemas alimentarios, destaca a importancia de "aplicar normas para tratar e xestionar as verteduras das explotacións de animais dedicados á alimentación, as explotacións acuícolas e os campos de cultivo". Asemade as consecuencias directas para as persoas, a OMS sostén que a resistencia aos antimicrobianos será a primeira causa de morte no mundo até 2050, a entidade sanitaria indica que "o impacto nos sistemas de saúde locais e mundiais, nas economías, na seguridade alimentaria e nos sistemas alimentarios será devastador". Cambio climático Este problema increméntase polo vencello co quecemento global, Amor Mottley ratificou que "os vínculos entre a resistencia aos antimicrobianos, a sanidade ambiental e a crise climática son cada vez máis evidentes". Na Galiza, as estatísticas de 2020 ofrecidas polo Grupo multidisciplinar para a abordaxe das resistencias antimicrobianas, creado polas farmacéuticas privadas, sitúa o seu uso en 2,03 doses diarias de antibióticos por cada 1.000 habitantes a nivel hospitalario, un consumo que os expertos cualifican de elevado. Nese sentido, o Servizo Galego de Saúde centra a orixe da resistencia aos antimicrobianos no seu "uso pouco apropiado". As augas residuais espallan organismos resistentes A OMS explica que os medicamentos antimicrobianos inoculados a humanos, animais e plantas entran no medio ambiente e nas correntes de auga por medio das augas residuais, refugallos ou filtracións, espallando organismos resistentes aos fármacos. Isto provoca a propagación de superbacterias que resisten estes fármacos e que acaban por prexudicar outros organismos no medio ambiente.


Summary: Durán i Lleida continuará como portavoz da coligazón no Congreso español. Nas súas últimas intervencións públicas insistía na 'necesidade' de recuperar o centro en Catalunya.

Durán i Lleida deixa o posto de número 2 de CiU, que levaba 13 anos ocupando. Tras as eleccións europeas, o cabeza visíbel de Unió anunciaba que abría un proceso de reflexión, proceso que semella que lle leva a abandonar o posto na ponte de mando da coligación nacionalista a apenas 4 meses do referendo soberanista. Porén, Durán i Lleida manterase no posto de portavoz de CiU no Congreso español, unha decisión que non convece a parte de CDC, o partido que con UDC, conforma a coligazón. O actual conselleiro de Interior da Generalitat, Ramón Espadaler, é o nome que máis sona para substituír a Durán i Lleida na secretaría xeral de CiU. Nas súas últimas intervencións públicas, e tal e como lembran en Vilaweb, Durán pronunciou se favor de "recuperar" o espazo de centro en Catalunya. O até de agora secretario xeral de CiU ten sido sinalado polos medios de comunicación madrileños como un dos alicerces sobre os que asentar unha 'terceira vía', equidistante do 'inmobilismo' do goberno español e do proceso soberanista. Mais o propio Durán dixo nesta segunda feira que a súa marcha estaba pactada con Artur Mas e non ten nada a ver co proceso soberanista.


Summary: O conselleiro maior do organismo apresentou esta cuarta feira o informe de fiscalización de gastos e ingresos das organizacións parlamentares nas pasadas eleccións galegas.

Partido Popular e En Marea apresentaron en castelán as alegacións ao informe do Consello de Contas que fiscalizaba a contabilidade eleitoral das diferentes organizacións políticas nas pasadas eleccións galegas do 25 de setembro. Pola contra, PSdeG e BNG realizaron o trámite en galego. Esta cuarta feira, 31 de maio, tivo lugar a comparecencia do conselleiro maior do Consello de Contas para apresentar o mencionado informe. O feito de que dúas organizacións, das catro con representación na Cámara galega, non pasou desapercibida. A deputada do BNG Noa Presas lamentou, durante a súa quenda de réplica, que "dúas organizacións" empregasen o castelán para un trámite perante o Consello de Contas. "Non nos parece normal", indicou, ao tempo que incidía nun "contexto" no que a sociedade galega loita por defender o uso con normalidade do galego en todos os ámbitos. Se ben Presas non pronunciou o nome "das dúas organizacións", a documentación dispoñíbel na propia web do Parlamento na que se informa da comisión permite comprobar que son PP e En Marea. A intervención da parlamentar nacionalista non tivo comentario ou réplica algunha por parte de ningunha das outras formacións.


Summary: As dúas organizacións con maior implantación nos campus da Universidade de Santiago suman 37 electos e electas no órgano de representación da institución

Maioría case absoluta. O escrutinio das eleccións ao claustro da Universidade de Santiago sitúa a Liga Estudantil Galega e os Comités como as organizacións que aglutinan a confianza maioritaria do estudantado da institución académica. Dos 75 postos elixibles no máximo órgano de representación da USC 20 corresponden segundo os datos provisionais á Liga Estudantil -15 en Compostela e 5 en Lugo-, que foi tamén a forza máis votada no conxunto da universidade. Á Liga séguena os Comités con 17 asentos no claustro, 16 deles nos campus composteláns e un no lugués. As demais organizacións e asociacións do alumnado da universidade quedaron a unha notable distancia. Así, o Sindicato de Estudantes logrou 4 representantes obtidos noutros tantos centros da USC e AGIR obtivo un asento no claustro. Tamén o Movemento Estudantil Universitario, Estudantes polo Cambio e REDE terán cadanseu representante. O cómputo do escrutinio complétase con 18 membros do claustro elixidos a través de candidaturas conformadas nun só centro -6 de Económicas, 5 de Medicina, 3 de Dereito, 2 de Farmacia, 1 de Física e 1 de Políticas- e outros seis de estudantes que concorreron aos comicios sen estaren adscritos a organización ou candidatura ningunha. A Liga Estudantil Galega foi a forza máis votada no conxunto da Universidade Como adoita acontecer a participación nas eleccións non foi especialmente elevada. Os mesmos datos do escrutinio detallan que exerceron o seu dereito ao sufraxio un total de 1.974 alumnos e alumnas. En termos absolutos a maior participación chegou de Medicina e Odontoloxía -un dos centros máis numerosos da universidade- con máis de 400 votos, seguida de Economía e Empresa, con máis de 180, Ciencias Políticas e Dereito, ambas con máis de 150. Tamén quedaron por riba do cento de votos en Filoloxía, Ciencias da Comunicación e Xeografía e Historia; pola banda baixa atópanse Relacións Laborais, con 28 votos, Filosofía, con 25 e Matemáticas, con 14. Satisfacción co resultado, contrariedade co sistema de voto Á hora de avaliar o veredito das urnas as dúas organizacións maioritarias coinciden en amosaren a súa ledicia polo apoio obtido e as súas críticas ao sistema de votación implantado pola USC. Dende a Liga Estudantil Galega Diotino Nóvoa sinala para Praza Pública que na formación a sensación é "satisfactoria", máis aínda tendo en conta que "era a primeira vez que concorriamos" a uns comicios ao claustro -veñen de cumprir un ano de vida-. "Os resultados son unha mensaxe, porque fortalecen a aquelas organizacións que nos opoñemos fontalmente ás políticas de recorte na universidade", indica Nóvoa, xa que, ademais da Liga, di, os propios Comités, "ademais de Agir e o Sindicato", "sempre amosamos a nosa postura contraria ao desmantelamento da universidade pública". Liga e Comités coinciden en ver nos resultados unha mensaxe contra os recortes na universidade Tamén o responsable nacional dos Comités, Daniel Candal, ve "moi positivos" os resultados para a súa organización e, na mesma liña, coida que ficou "moi claro que o estudantado está en contra dos recortes". "Independentemente de que estivese en xogo a representación do estudantado tamén era unha oportunidade para dicir non ás políticas da Xunta e do Goberno central", nomeadamente "ás medidas do último decreto lei". "Tamén é un non ás políticas da USC" que, subliña, "tiña grandes problemas" para levar adiante a acción de goberno académico e "agora vai ter que considerar máis os pasos a seguir", porque "a súa minoría é maior". Candal e Nóvoa achegan estas valoracións dende unha postura moi crítica co sistema de votación electrónica implantado na universidade compostelá. "Houbo grandes problemas que non é que impedisen o dereito ao voto, pero que si o dificultaron", di o responsable nacional dos Comités, quen lembra que "o servizo estivo paralizado varias horas" e mesmo o sistema chegou a "caer". "Houbo moitos problemas e a USC non os recoñece, só se ampara en que non houbo queixas oficiais, cando nós si que as presentamos". Isto sucede, salienta, despois de que a institución gastase "entre 3.000 e 5.000 euros neste servizo informático". "Foi un fracaso total e absoluto", engade Diotino Nóvoa dende a Liga, que lamenta a "baixísima participación" provocada, en boa medida, di, porque "a moitos lles foi imposible votar". "Durante o martes á mañá estivo caído varias horas e a aplicación non incentivou para nada a participación" por ter "moitos erros".


Summary: A economista Natividad López Gromaz prosegue co ciclo de análises de Nós Diario.

O IPC (Índice de Prezos ao Consumo) é un indicador económico que se utiliza para medir a variación dos prezos dunha cesta de bens e servizos que se considera que son os máis consumidos por unha familia, nun lugar concreto e durante un período axustado de tempo, como poden ser determinados comestibles, bebidas, calzado, téxtil, carburantes transporte... Os bens e servizos que conforman o cesto ao que se fai o seguimento de prezo non son estables. Foron mudando ao longo dos anos segundo variaba a estrutura das familias, a capacidade adquisitiva ou os hábitos de consumo, entre outros. Neste momento fáiselle seguimento a 955 artigos, divididos en 12 grupos que á súa vez se dividen en subgrupos. Cada grupo ten unha ponderación distinta no cálculo do Índice, que tamén muda. O primeiro IPC publicouse en 1961 tomando como ano base 1958 –aínda que desde o ano 1936 xa existían os Índices de Custo da Vida–. Desde aquela ata a actualidade os cambios foron notables. Naquel primeiro momento só existían 5 grupos de artigos. O grupo de alimentación ponderaba un 55,3%, é dicir, máis do 55% dos artigos que se tiñan en conta para o cálculo do índice eran do grupo de alimentación, xa que era ao que dedicaban as familias a meirande parte dos seus gastos. Ata o ano 1976 non mudaron os grupos, pero si a ponderación que cada grupo de artigos tiña no índice, e a alimentación foi perdendo peso. Desde o ano 1976, os cambios foron máis rápidos e profundos a medida que foi mudando o poder adquisitivo e os hábitos das familias. Foi medrando o número de grupos, ata os 12 da actualidade; aumentando o número de artigos máis consumidos, ata os 955 actuais, e variando a ponderación que cada grupo ten no cálculo do índice. Sirva de exemplo o grupo de alimentación que, de ponderar un 55% no ano 1961, hoxe apenas acada un peso do 22% no cálculo do índice. Se ben este índice pode ser representativo do gasto dunha familia "tipo", dunha familia "media", non representa unha parte moi elevada das familias que por idade, nivel de ingresos ou mesmo lugar de residencia, na súa estrutura de gasto non se semella á do IPC e, en momentos como o actual, con incrementos moi elevados do prezo dalgúns produtos, estas deficiencias fanse evidentes. Cantos menos ingresos percibe unha persoa, maior proporción dos mesmos destina a alimentación e a outros bens de primeira necesidade como a vivenda ou os combustibles, moi lonxe, polo tanto, das ponderacións que o IPC estima. A idade das persoas é outra factor diferenciador da estrutura de gasto. En Galiza, conflúen os dous factores: una poboación moi envellecida e unha porcentaxe de poboación moi elevada con baixos ingresos. Segundo os datos que facilita a Axencia Tributaria, preto do 40% das persoas con ingresos por salarios durante o ano 2020 en Galiza non acadaron o Salario Mínimo Interprofesional cos seus ingresos brutos anuais. Concretamente, tiveron uns ingresos inferiores a 10.131 euros brutos anuais. Por outra parte, a pensión media dos 768.000 pensionistas existentes en Galiza en setembro deste ano foi de 955,32 euros mensuais. Quere isto dicir que un número moi importante dos e das pensionistas contaron con ingresos inferiores a esta cantidade. Sexan pensionistas, sexan persoas traballadoras de baixos ingresos, os efectos do incremento dos prezos que se está producindo neste momento sobre a súa capacidade adquisitiva ten unha repercusión moito maior do que marca o IPC xeral. Aínda que, en xeral, a inflación aumentou en agosto a respecto do agosto de 2021 un 11% en Galiza –10,5% no estado español–, nos grupos de produtos aos que destinan maior porcentaxe de gasto as familias de menores ingresos, como alimentación, electricidade ou gas, o incremento dos prezos foi moi superior, polo que a repercusión na súa capacidade de compra é moito maior que a que amosa o índice xeral. A isto temos que engadir a cada vez maior fenda entre os incremento do IPC e a suba dos salarios, polo que o efecto se multiplica.


Summary: A sentenza tamén condena a empresa a abonar unha indemnización por vulnerar o dereito á liberdade de expresión do operario.

O xulgado do Social 3 da Coruña vén de ditar unha sentenza polo que declara nulo o despedimento de José Ramos, traballador de Ferroatlántica, membro da CIG e ex membro do comité, e condena Ferroatlántica SA á súa readmisión inmediata nas mesmas condicións que tiña. Ademais, obriga a empresa a pagarlle os salarios que deixou de percibir neste tempo e a abonarlle unha indemnización polo dano moral derivado da vulneración do seu dereito fundamental á liberdade de expresión sindical. CIG lembra que Ferroatlántica despediu José Ramos, "que leva traballando na fábrica de Cee 28 anos", logo do publicar este un comentario nunha rede social, fóra do ámbito da empresa, e nun clima de gran tensión sindical, con posturas enfrontadas dentro do comité, e xusto catro días antes da celebración do referendo polo cal saíu aprobado o convenio colectivo. No seu momento, a CIG denunciou que esta decisión non viña motivada polo prexuízo para a empresa ou o contido do propio comentario (que o traballador eliminou poucos días despois), senón que era unha represión de Ferroatlántica contra a central sindical pola loita contra a venda das centrais, non referendar o acordo marco estatal e non asinar o novo convenio colectivo para as fábricas de Cee e Dumbría e as centrais hidroeléctricas.


Tento anotar nos post-it mentais tódalas cousas que hai que facer. Hai quen fai ó revés despois de cumprir cos asuntos pendentes: sendo notario do cotiá, vai tachando de vermello o paso dos días, as tarefas, os traballos, os graos de area da conta atrás. O concepto de "o que hai que facer" é relativo e sempre pode rematar nun absoluto: o forzoso. Ou, nese limbo estraño que ordenan as verbas e a sintaxe, pode converterse no que ten que ser, no desexable, no xusto. Ogallá houbera un xeito de programar todo iso, de transformarse nunha superheroína e poder amañar xusticeiramente todo o que, ó meu criterio, pensase que non está ben. E ollar para o rematado con moita satisfacción, ás mans nas cadeiras e a capa ondeando ó vento. Pero de momento terei que asumir que, nesas pequenas notiñas de cores haberá parte deses deberes que si fan que todo o pequeno, o relativo, funcione. Eu pensaba que os chamados deberes para a casa, eran algo que se pensaba coma un reforzo, un complemento. Que, quizais, podería fomentar a autonomía, certa estratexia de traballo e responsabilidade, pero resulta que non, que o que poden fomentar é a competitividade entre os alumnos Non é que eses garabatos apresurados, con datas de vencemento de recibos e bombonas case baleiras conduzan a vida, xa dixen, por onde nós queremos. Máis ben son diques para conter a desmemoria. Tamén unha podería rebelarse contra esa orde doméstica e decidir pasar de todo e sobrevivir sen planificación. Como os pais franceses, que están fartos de facer deberes. Non é que decidan non ser pais. Deciden non seguir pasando tardes axudando a facer -ou facendo- traballos escolares dos cativos. Eu pensaba que os chamados deberes para a casa, eran algo que se pensaba coma un reforzo, un complemento. Que, quizais, podería fomentar a autonomía, certa estratexia de traballo e responsabilidade, pero resulta que non, que o que poden fomentar é a competitividade entre os alumnos, a discriminación entre os que poden ou non recibir axuda. Xa choveu moito desde que eu facía exercicios de inglés e problemas de mate. Na casa non me daban as respostas cando eu preguntaba polo significado das palabras, dábanme un dicionario. Tamén me rifaron algunha vez por recoñecer non estar atenta ás explicacións e non saber completar aqueles exercicios tan estraños, unha vez que baixara daquel planeta no que pasara a hora da materia correspondente. E non había coartada na casa. Pode que haxa que reorientar o sentido deses deberes que enchen as mochilas dos nenos: para que e para quen Pode que haxa que reorientar o sentido deses deberes que enchen as mochilas dos nenos: para que e para quen. Pode que sexa necesario pensar se a aprendizaxe ten que viaxar no mesmo campo semántico que a competitividade. E deixar un oco para aprender sobre a frustración, a independencia, as lecturas e o xogo coma tal. A nenez, nada máis.