Summary: O desecamento comezou en 1958, completándose varios anos máis tarde e provocando un moi importante dano medioambiental. Entidades coma a SGHN traballan na recuperación das antigas veigas e chairas de asulagamento, buscando recobrar a biodiversidade perdida e actividades tradicionais coma a gandaría extensiva

En 1958 comezaron as obras que levaron ao desecamento da Lagoa de Antela. Neste 2018 chega, pois, o 60 aniversario e o Concello de Xinzo de Limia vén de anunciar a organización dunha homenaxe aos traballadores que levaron a cabo as obras que acabaron con esta zona húmida. Nos traballos, que duraron varios anos, chegaron a participar un máximo de 70 traballadores, a finais dos 60, e varios dos lagoeiros chegados dende fóra da comarca ficaron a vivir na Limia. Non será a única actividade dedicada a lembrar o 60 aniversario da desaparición da lagoa. O Museo Etnográfico da Limia organizará unha mostra de imaxes extraídas do libro A memoria asolagada (Xerais, 1997), coordinado por Xosé Luis Martínez Carneiro.As importantes chuvias caídas este inverno anegaron os campos da Limia, prexudicando notablemente a produción de cereais e pataca. Este tipo de enchentes son habituaisNas últimas semanas o espazo que ocupaba a Lagoa de Antela é noticia ademais polos asulagamentos que unha vez máis se repiten no lugar. As importantes chuvias caídas este inverno anegaron os campos, prexudicando notablemente a produción de cereais e pataca. De feito, a asociación de produtores de pataca da Limia reclamou a declaración de zona de emerxencia para oito concellos da comarca. E o PSdeG-PSOE presentou unha moción na Deputación instando o ente provincial a sumarse á petición de que a zona reciba esta declaración. Este tipo de enchentes son habituais e repítense cada vez que A Limia ten unha estación chuviosa, recuperando as augas parte do terreo que sempre ocuparon.O 60 aniversario do inicio do desecamento é un bo momento para lembrar a historia destes traballos e da propia lagoa e tamén da importancia medioambiental deste humidal desaparecido, que ocupaba unas catro mil hectáreas de terreo (máis un espazo de enchente, en función das chuvias) na intersección dos actuais concellos de Sandiás, Xunqueira de Ambía, Vilar de Barrio, Sarreaus e Xinzo de Limia. A lagoa variaba a súa forma e dimensión, de forma estacional, chegando a medir sete por seis quilómetros no inverno, cunha profundidade que ía dende o medio metro ata os dous metros nalgunhas zonas.En 1956 o Instituto Nacional de Colonización impulsou o inicio do proceso. Nese ano a ditadura franquista publicou unha lei que declaraba de "alto interese nacional" as obras de desecamento e a posterior concentración parcelaria. En 1958 comezaron as obras, que moi rapidamente fixeron desaparecer a lagoa, pero que despois tardaron aínda moitos anos en acondicionar o espazo gañado ás augas, buscando o seu aproveitamento agrícola. O desecamento foi un desastre ecolóxico, desaparecendo unha parte moi importante da rica diversidade animal e vexetal do humidal, pero tamén foi un certo fracaso nos seus obxectivos de desenvolvemento agrario. Tivo efectos moi negativos sobre a a calidade dos solos, que ademais comezaron a sufrir dunha paradoxal ausencia de auga, e tivo que ser implementado un complexo sistema de rega.Serafín González subliña que "non só foi un gran desastre ecolóxico senón que tamén as consecuencias sociais, económicas e demográficas foron moi negativas"Serafín González ten analizado as consecuencias do desecamento en obras coma Aves da Limia. Dende a lagoa de Antela aos nosos días ou en Recuperación ambiental integral da Limia. Unha utopía necesaria... e posible! (descargable de balde neste enlace), explicando que se extinguiron dez especies de aves na Limia e unha a nivel ibérico: o ganso común, e subliñando que "non só foi un gran desastre ecolóxico senón que tamén as consecuencias sociais, económicas e demográficas foron moi negativas". González subliña ademais a deforestación que sufriu toda a contorna, desaparecendo numerosas veigas e vexetación de ribeira e unha rica paisaxe agraria constituída por un mosaico de terras cultivadas e pasteiros con sebes arborizadas.Como curiosidade, antes de 1958 foron varios os proxectos de desecamento da lagoa, todos fracasados. O primeiro deles data de 1827, retomado en 1848 e de novo en 1854 polos irmáns Mugártegui. Neste caso foi a forte oposición veciñal a que detivo as obras antes de comezar, a través dunha carta asinada por 300 cabezas de familia de Porqueira, Rairiz de Veiga, Sandiás, Sarreaus, Vilar de Barrio e Vilar de Santos, preocupados polo efecto negativo que para a gandaría tería a desaparición da lagoa. Houbo novos intentos en 1868, 1874 e de novo en 1937 e 1949, pero non pasaron de simples proxectos sobre o papel. Nestas dúas imaxes (clica na parte central para deslizar o visor) pódese observar como era a Lagoa de Antela no ano 1956 (fotografía do voo americano) e o aspecto que presenta na actualidade (foto de 2014) Recuperar o humidal?A SGHN e outras entidades traballan na recuperación de veigas e chairas de asulagamento que desapareceron e apoiando o regreso de varias especies de avesÉ posible recuperar a zona húmida de Antela ou parte dela? É posible recobrar parte da biodiversidade que existía na comarca, así coma impulsar a gandaría que se viu prexudicadas pola desaparición da lagoa? Dende a SGHN lévase traballando dende hai anos instalando por exemplo niños para cegoñas, e na actualidade hai xa un cento de aves desta especie na Limia. Tamén se aposta pola recuperación das veigas e chairas de asulagamento que desapareceron (e que reaparecen en cada tempada de chuvias) así como das sebes arboradas e a actividade de pastoreo. A entidade está a levar a cabo un proxecto de limpeza na Veiga de Gomareite (Vilar de Barrio), unha antiga veiga asolagada polas augas da Lagoa de Antela e que ficara convertida nun vertedoiro de lixo e entulleira. Agora en parte desa veiga estase a desenvolver un proxecto de gandaría en extensivo e inténtase a recuperación da flora e fauna preexistente.Dende 1997, cada 2 de febreiro commemórase o Día Mundial dos Humidais, no que se destacan os valores medioambientais das zonas humidas, protexidas pola Convención de Ramsar, asinada por España, pero cuxos mandatos non se están a cumprir. "Non é utopía, é necesidade", destaca a SGHN, que alerta do "colapso hidrolóxico na Limia". "Só falta que alguén con capacidade de liderado e aglutinación de vontades lance o proceso que devolva a Galicia e aos galegos, aínda que sexa en parte, os valores e funcións que se perderon cando se desecou a lagoa de Antela", afirmou Delmar Blasco (secretario xeral da Convención de Ramsar entre 1994 e 2001)."Só falta que alguén con capacidade de liderado e aglutinación de vontades lance o proceso que devolva a Galicia e aos galegos, aínda que sexa en parte, os valores e funcións que se perderon cando se desecou a lagoa de Antela", afirmou Delmar BlascoDe igual xeito, en Recuperación ambiental integral da Limia. Unha utopía necesaria... e posible!, Serafín González e Antonio Villarino escriben "Nos albores dun novo milenio podemos continuar esnaquizando os retallos naturais que aínda subsisten na Limia, e hipotecar definitivamente o seu futuro económico e ecolóxico, podemos seguir lamentándonos da perda dun agroecosistema único ou podemos, dunha vez por todas, comezar a reparar os antigos erros e construír as bases dunha explotación sostible dos recursos naturais da Limia que implica, necesariamente, a rexeneración da dinámica hidrolóxica e a recuperación do mosaico de zonas húmidas, arborizadas, cultivadas e pastoreadas. ¿A qué agardamos?".


Summary: O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, criticou que a ultradereita pretenda eliminar politicamente todas aquelas formacións que non pensan como eles e lembrou os resultados das pasadas eleccións ao Parlamento galego en que o BNG obtivo 19 deputados e deputadas e Vox 0. A Mesa do Congreso impediu a tramitación dunha emenda do BNG para convocar un referendo e decidir entre monarquía ou república.

O portavoz do Bloque Nacionalista Galego no Congreso, Néstor Rego, manifestou esta terza feira, 15 de steembro, o seu rexeitamento á proposición de lei presentada por Vox para a ilegalización do BNG e doutras forzas soberanistas vascas e catalás. O deputado galego cualificou a forza de Santiago Abascal de partido franquista, após o dirixente ultradereitista aseverar no debate que o actual Goberno é o peor "en 80 anos", comparándoo así coa etapa da ditadura. "Queren ilegalizarnos porque seguimos defendendo a liberdade do noso pobo" salientou Rego, após lembrar "o absurdo de que a ultradereita fascista pretenda ilegalizar forzas políticas democráticas (...) que loitaron pola liberdade durante a ditadura e pagaron un alto prezo por iso, con millares de represaliados, exiliados e mortos". O deputado do Bloque lembrou o galeguista Alexandre Bóveda, fusilado en 1936, e o dirixente nacionalista Moncho Reboiras, asasinado en 1975. "E no medio, 40 anos de terror, que vostedes añoran", sinalou. Referendo En relación cunha iniciativa de Unidas Podemos para que CIS pregunte sobre a monarquía, Rego sinalou que "fica curta, pois o que hai que facer é preguntar formalmente a cidadanía sobre o modelo de Estado". Por esa razón, rexistrou unha emenda instando o Goberno a convocar un referendo para decidir entre monarquía ou república. Finalmente, a Mesa do Congreso impediu a súa tramitación, alegando que non é competencia do Goberno. "Ao parecer non poderemos votar (...) e creo que todas as forzas políticas somos conscientes de que, tras o descrédito dos Borbóns corruptos, a monarquía ten os días contados" dixo o deputado.


Summary: A flota artesanal, con 718 embarcacións menos, e a de altura que faena en augas comunitarias, as máis afectadas

O mar na Galiza é unha fonte de emprego e de riqueza, un sector produtivo que non só se debe medir en base a estes parámetros, senón que forneceu ao longo da historia ao país dunha parte cosubstancial da súa identidade. De aí que a perda de peso da súa flota pesqueira nestes anos sexamoito máis que unha perda de empregos e capacidade produtiva. Nos últimos anos, o censo da flota pesqueira galega perdeu 831 embarcacións, a maior parte das mesmas (718) no sector da flota de baixura ou artesanal, a que fornece de máis postos de traballo. Mais tamén se perderon barcos na flota de altura, aquela que faena en augas comunitarias, e que pasou de ser de 144 buques en 2004 a 97 en 2011. Neste grupo, o arrastre (con 46 barcos menos) foi o máis prexudicado. Abandono da actividade O ingreso da Galiza na UE conlevou a aplicación de fortes medidas de reestructuración da flota pesqueira, non só da que faenaba en augas 'nacionais' senón tamén nas comunitarias. De feito, boa parte das achegas europeas a Galzia van destinadas a desguaces e abandono da actividade, máis que a modernización da flota. Unha situación que padece especialmente o sector da baixura.


Summary: Representantes de tres colectivos de pensionistas da Galiza valoran a suba de 0,9% anunciada polo Goberno estatal. Porén, destacan a necesidade de aumentar esa porcentaxe nas pensións mínimas, dunha lei pública de pensións ou de rematar coa fenda de xénero.

Un avance nun camiño do que queda moito por andar. As tres mulleres consultadas por Nós Diario coinciden na súa análise da subida de 0.9% das pensións, anunciada pola coalición PSOE-Podemos. Manuela Fraguela, do colectivo de pensionistas de Compostela, Susana Méndez, do colectivo de traballadoras xubiladas da Conferencia Intersindical Galega e Olga Otero, pensionista e integrante do Sindicato Labrego Galego (SLG) reclaman ligar por lei as pensións ao Índice de Prezos de Consumo (IPC), subir as mínimas para equiparalas, cando menos, ao Salario Mínimo Interprofesional (SMI) ou combater a fenda de xénero. Manuela Fraguela atende a este medio por teléfono desde o salón de peiteado onde cortan o pelo a seu neto. "É o traballo que nos toca ás persoas da miña xeración", afirma. Acolle con satisfacción a medida anunciada polo Goberno estatal, mais recalca que para as pensións mínimas e medias ten moi pouco ou pouco impacto. "E esas supoñen 80% das pensións do país", di. Susana Méndez cualifica o anuncio de "pequena pincelada" para "contentar". "O urxente é derrogar as dúas reformas das pensións do Goberno de Mariano Rajoy en 2011 e 2013, que a día de hoxe seguen afectando negativamente ás pensións", afirma. Aquelas reformas, lembra Méndez, dificultaron o acceso ás prestacións e introduciron o "factor de sustentabilidade", ligándoas á esperanza de vida. "Estamos aburridas e aburridos de escoitar declaracións de que as pensións non son viábeis", denuncia a sindicalista, "non é máis que volver facer pagar á clase traballadora, nun sistema capitalista, polos beneficios dunha minoría". Para ela o problema non reside "no gasto", senón "nos ingresos". "Cómpre derrogar tamén as reformas laborais, pular para acadar un mercado laboral máis estábel", reclama. Á cola do Estado Na Galiza viven 350.412 mulleres e 339.164 homes que perciben algún tipo de pensión. É o segundo territorio do Estado coa media de pensións máis baixas, despois de Estremadura. En decembro, a pensión media situábase nos 845,9 euros e a media de xubilacións en 961,04 euros. Cifras baixas, pero non tanto como as pensións de viuvez, de 601 euros mensuais ou a do réxime de autónomas, de 597 euros. Unha vez aplicada a medida do Goberno estatal as pensións mínimas, que recibe 30% da poboación galega, fican en 648,7 euros as das persoas xubiladas con cónxuxe; en 683,5 euros as das xubiladas en vivendas unipersoais, e en 639,5 euros as de viuvez en ou en 790,7 euros en caso de que a pensionista conte con familiares ao seu cargo. Todas as modalidades das pensións mínimas continúan afastadas do Salario Mínimo Interprofesional (SMI), fixado en 900 euros mensuais, e das recomendacións recollidas na Carta Social Europea, que fixa as pensións mínimas en 1080 euros mensuais. Fenda de xénero Ao desagregar os datos das pensións medias na Galiza debúllase a fenda de xénero entre mulleres e homes. En decembro de 2019, as mulleres recibían de media unha pensión de 671,86 euros fronte os 1.041, 63 euros dos homes. Tan só en oito municipios dos 314 do país as mulleres cobran unha pensión superior ao SMI actual. Estes son Abegondo, A Coruña, Oleiros, As Pontes, Ferrol, Compostela, Pontevedra e Vigo. Esta fenda agrávase no caso das mulleres pensionistas de áreas rurais. Olga Otero, veciña dunha parroquia de Chantada e voceira da semente da secretaría de persoas xubiladas do SLG, expón a difícil situación dela e das súas compañeiras. Ela traballou durante boa parte da súa vida nunha explotación láctea familiar, atendendo tamén aos porcos, á horta e outras tarefas do fogar. Seu home, a maiores dos labores na granxa, traballaba como albanel. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: Demandarase certificado de vacinación ou test negativo para acceder aos locais de hostalaría.

A Xunta estuda estabelecer unha limitación dos encontros sociais co obxectivo de reducir os contaxios da Covid-19, que continúan en aumento. Na cuarta feira transcenderán as decisións tomadas na reunión de hoxe entre o Executivo Galego e as expertas e expertos do Comité Clínico -que asesora a Consellaría de Sanidade para o control da pandemia- e que previsibelmente entrarán en vigor o sábado 24. Xa se adiantara que a redución das reunións era un dos temas que estaba sobre a mesa de negociacións. É dicir, estaba previsto analizar os beneficios dunha restrición nas reunións tanto en espazos interiores como exteriores. Outra das medidas a tratar era restabelecer o uso da máscara en determinadas situacións. Doutra banda o Comité Clínico afondou nunha medida avanzada xa polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo: a exixencia de presentar o certificado de vacinación ou unha proba diagnostica negativas para acceder a locais de hostalaría naqueles concellos cunha incidencia alta. "Non hai risco de colapso hospitalario pero hai un incremento nas unidades de coidados intensivos e de hospitalización que nos preocupa e imos tentar atallar dentro das posibilidades que temos", afirmou antes de precisar que "a hostalaría cando está ben pautada non é o principal foco de contaxio", mais "pediremos que as usuarias da hostalaría acrediten a súa situación epidemiolóxica e a súa situación de inmunidade e, a partir de aí, tomaremos decisións", precisou. Soben os casos activos Tamén na terza feira Galiza volveu superar a barreira dos 12.000 casos activos, unha marca que logrou salvar a mediados do pasado mes de febreiro, mais nun escenario de vacinación menos optimista que o actual. A inmunidade da poboación galega avanza. Perto de 66% das persoas obxectivo da campaña xa contan coa pauta completa e 74% recibiron polo menos unha dose. Neste contexto o avance dos contaxios non amosa, de momento, indicios de contención, cunha incidencia acumulada a 14 días que segue a superar o limiar dos 1.500 casos por cada 100.000 habitantes tanto entre o grupo de 20 a 29 anos -1.719- como de 12 a 19 - 1.608-, ambos os dous pendentes de acceder á vacinación masiva contra a Covid. Así, segundo o último balance de cifras actualizado pola Consellaría de Sanidade, Galiza sumou nas últimas 24 horas computadas polo Sergas perto dun milleiro de novos casos activos que elevan a 12.037 as persoas cunha PCR positiva. Os novos positivos diarios venceron outra vez a barreira do millar. O Servizo Galego de Saúde rexistrou 1.165 contaxios novos que manteñen a taxa de positividade na contorna de 12%, lonxe de 5% que marca a OMS para dar por controlada a pandemia. Esta porcentaxe, sumada á da trazabilidade dos casos diagnosticados, que non alcanza 50%. A proporción de casos dos que non se coñece a orixe é outro dato fundamental para o control da Covid e o traballo da central de seguimento de contacto . Hospitalizacións O número de persoas hospitalizadas polo coronavirus tamén subiu nas últimas horas. Ascendeu até os 149 pacientes ingresados, nove máis. Destes, 128 recupéranse en unidades convencionais, nove mais que a xornada anterior, mentres que nas áreas de críticos continúan sen cambios, con 21 persoas ingresadas. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria sobe nas de Ourense, Vigo, Lugo e Pontevedra, mentres que descende lixeiramente nas da Coruña, Lugo e Santiago. As persoas falecidas diagnosticadas con Covid na Galiza desde o inicio da pandemia aumentaron a 2.443.


Summary: Desigual xornada na Segunda División do fútebol estatal para as equipas galegas. O Lugo foi superior ao Zaragoza no Anxo Carro (1-0), mentres que o Dépor non estivo á altura das circunstancias na súa visita a Murcia (1-0).

O sábado, un Lugo intenso desbordou o Zaragoza e empoléirase ao play off de ascenso coa décima vitoria do curso. A equipa de Setién totaliza xa 37 pontos, a só cinco da lideranza da táboa. O Lugo estivo espléndido e percutiu magnificamente polas bandas face un Zaragoza que en ningún momento estivo cómodo sobre o Anxo Carro. En realidade, só existiu unha equipa, a de Setién, excelente no manexo da bola, como adoita, e xenerosísima no traballo físico. Non están prohibidos os soños no Anxo Carro Tocou teito o Lugo? Difícil é sabelo, esta é unha equipa que está explorando os seus limites e que, como o Eibar, líder momentáneo da clasificación, está perfeitamente capacitada para, nunha Segunda División marcada pola igualdade estrema, esgotar a capacidade de asombro da súa freguesía. Non están prohibidos os soños no Anxo Carro. Centrocampismo sen sentido A historia do Deportivo en Murcia foi moi outra. Sen a bússola de Juan Domínguez, a equipa de Fernando só existiu as veces, tres ou catro accións na primeira metade, en que Salomão estivo en ON. Cando pasou a OFF, o Deportivo desapareceu, atrapallado por un centrocampismo sen sentido. Naufragou Rabello, excesivamente inmaduro para se botar a equipa ao lombo na dirección de xogo. Cando Salomão pasou a OFF, o Deportivo desapareceu, atrapallado por un centrocampismo sen sentido Na segunda metade, xa co 1-0 en contra no taboleiro de marcas, nado do enésimo gol a balón parado que encaixa o combo coruñés, o Deportivo só existiu en dous lances de Luisinho por banda esquerda. Escasísima bagaxe para unha equipa que, con esta derrota, cede a lideranza en solitario, que agora partilla, a igualde de pontos, co Eibar.


Summary: Pedro Sánchez é o candidato máis avalado no conxunto do Estado. O apoio colleitado polo deputado vasco na provincia ourensá é interpretado como unha mostra de fortaleza dos afíns a Pachi Vázquez.

O primeiro acto das eleccións primarias que servirán para designar o vindeiro secretario xeral do PSOE, a recolleita de avais para o nomeamento de candidatos, inclina a balanza no PSdeG a favor do deputado Pedro Sánchez Castejón. O deputado madrileño obtivo en Galicia 2.521 dos 4.164 avais emitidos en Galicia mentres que o aspirante vasco a suceder a Rubalcaba quedou en 1.354. Lonxe de ambos está o referente de Izquierda Socialista, José Antonio Pérez Tapias, que tivo en territorio galego un total de 289 avais. Ademais de poder atribuírlle a Sánchez unha maior capacidade de mobilización tanto en Galicia como no conxunto das federacións socialistas, toda vez que foi o que máis avais obtivo no conxunto do Estado, os resultados territorializados que a dirección do PSOE accedeu a publicar este domingo deixan tamén unha lectura en clave netamente galega. Mentres que Pedro Sánchez foi o candidato máis avalado na Coruña, en Pontevedra e, sobre todo, en Lugo, Madina foi quen tivo máis apoios en Ourense, 445 fronte a 230. O apoio de Ourense a Madina é interpretado como unha mostra de forzaleza dos afíns a Pachi Vázquez Esta diferenza na provincia ourensá é relevante para o PSdeG toda vez que a militancia e dirixentes máis afíns ao ex secretario xeral, Pachi Vázquez, apoiaron abertamente a Madina. Así, por exemplo, a deputada no Congreso Laura Seara foi unha das encargadas de presentar os avais de Madina na sede federal do PSOE. Deste xeito, a marea de apoios para Madina en territorio ourensán e o contraste co resto do país pode ser lido como unha demostración de forza do que foi coñecido pachismo na súa provincia de orixe. Igual que en Galicia, no resto do Estado Pedro Sánchez foi tamén o candidato máis avalado. Destaca o seu resultado en Andalucía, a federación con máis peso orgánico no partido onde Sánquez quintuplicou a Madina, con 14.300 avais fronte a pouco máis de 2.600. Eduardo Madina, pola súa banda, amosouse especialmente forte noutra praza histórica do socialismo español, Extremadura. Tamén conseguiu gañar en avais en Euskadi, Catalunya, Asturias, Murcia e Cantabria.


Summary: Este sábado estréase no CGAI o filme Josman (#dMudanza), que documenta o peche deste videoclube coruñés, o segundo máis grande de España, despois de 30 anos de actividade.

Hai unhas semanas pechaba na Coruña o videoclube Josman, despois de 30 anos de actividade. Todos os meses pechan nesta e en calquera cidade pequenos comercios, pero o Josman non era un comercio máis e tampouco era un videoclube máis. Era, posiblemente, o segundo máis grande de España, tras o Vídeo Instan de Barcelona, e chegou a ter máis de 17 mil clientes. A súa historia é a historia do consumo de cinema nas últimas tres décadas (a guerra VHS-Beta, milleiros de estras, a procura de filmes singulares, a chegada do DVD, a chegada de Internet...) e é a historia mesma do cinema. Todo iso fíxoo merecedor dun filme que documentase o seu peche, Josman (#dMudanza), dirixido por Iago González e que este sábado se estreará no CGAI a partir das seis da tarde. "Todos os que nos anos noventa fagocitabamos cine na Coruña acabábamos aí, porque era o templo do cinema na cidade. Era o lugar onde podía atopar filmes raros, que a outros sitios non chegaban", destaca o director, que engade que "aínda que para moita xente pasaba desapercibido, isto pertencía á cidade e ten moita historia detrás. Aos que temos o noso corazonciño cinéfilo dóenos ver como pecha". O filme amosa as últimas horas deste negocio polo que todos os e as amantes do cinema na cidade (e mesmo de fóra) pasaron algunha vez, e faino sobre todo a través das voces de Julia Sánchez e Manolo Rioboo, os seus responsables. "Dende fóra tal vez sexa outro peches comercial nunhaemblemática rúa coruñesa, pero na historia de Julia e Manolo hai 30 anos de mimo e coidado á clientela; de adaptación á tecnoloxía e á lexislación; da falta de evolución dun sector, o cinema, que carece dela dende moito antes de que os novos medios nos foran invadindo. Na súa historia persoal collen moitas historias", destaca. Josman pecha pola dificultade de facer viable un negocio deste tipo nestes momentos en España. Xa nos anos anteriores tivera que ir superando moitos obstáculos, ás veces motivados polos cambios de formato, pero sempre fóra saíndo adiante. Para Iago González, os videoclubes "son un negocio condenado a desaparecer, sobre todo tendo en conta que o actual marco lexislativo non lles permite adaptarse aos tempos". Pero destaca que isto non tería por que ser inevitable: "Mesmo tendo en conta a piratería e internet, os videoclubes seguramente poderían subsistir se se regulasen doutro xeito as fiestras de exhibición das películas e os tempos a partir dos cales se pode sacar un filme á venda".


Summary: En febreiro chegará ás librarías a nova aventura de Tintimán. Aproveitamos a ocasión para falar con Santiago Jaureguizar de literatura e de asuntos da actualidade cultural do país.

A mediados do próximo mes chegará ás librarías a nova aventura de Tintimán, un xornalista mozo, aventureiro e fachendoso que en dúas entregas anteriores investigou senllas conspiracións históricas nas cidades de Santiago de Compostela e na Coruña. O personaxe, creado polo escritor e xornalista Santiago Jaureguizar (Bilbao, 1965), visitará nesta ocasión Vigo para deitar luz sobre a aparente desaparición dos galeóns de Rande. Baixo o título Amor de Serea. Unha aventura para Tintimán en Vigo, Jaureguizar vólvelle dar vida a esta personaxe. Aproveitamos a ocasión para falar co escritor de Tintimán, de literatura e de asuntos da actualidade cultural do país como a situación da Real Academia Galega. "O alcalde Cabaleiro sería un alcalde recoñecible... Si, eu sempre meto cousas recoñecibles" Que vai investigar Tintimán desta volta? A novela chámase Amor de Serea. E o que acontece en Vigo é que desaparecen os galeóns de Rande, non se sabe nada dos pecios que están no fondo da Ría. Hai unha serie de persoal técnico da Xunta, xente de Patrimonio, que está investigando os pecios e, cun sónar, non os dan atopado, non saben que pasou con eles. Haberá personaxes recoñecibles como nas anteriores entregas? É dicir, coarase algún alcalde semellante a Cabaleiro, por exemplo? O alcalde Cabaleiro sería un alcalde recoñecible... Si, eu sempre meto cousas recoñecibles. Son xornalista e sempre hai algunhas referencias a cousas reais. Por exemplo, desaparecen os galeóns e daquela o director xeral de Patrimonio, que se chama Marcos Calveiro -curiosamente chámase igual ca un escritor de Vigo- decide recorrer a Tintimán para que investigue de xeito discreto o que aconteceu cos galeóns. Daquela el comeza a investigación e atopa, coma sempre, unha banda de malvados. "O que intento, coma noutros dous libros, é contar historias dunha cidade, de Vigo neste caso" Teremos daquela tamén máis detalles, máis referencias á realidade? Claro, a novela transcorre en Vigo. Xa dende o comezo, hai moitas referencias ao Vigo actual. Aparece o Sereo, a Porta do Sol, o Museo do Mar... E tamén hai referencias ao Vigo histórico. Aí xorde un protagonista que é Sanjurjo, o home que fixo o primeiro submarino, por chamalo dalgún xeito. Era un navío de guerra, un aparello que se podía mergullar só. Fíxose durante a Guerra de Cuba, Sanjuro inventou o submarino daquela. Esa é unha personaxe importantísima, tamén pola súa conexión con Xulio Verne, home que coñeceu cando o iate do francés atracou en Vigo, algo que fixo en dúas oportunidades. Acabaron por se cartear. O que intento, coma noutros dous libros, é contar historias dunha cidade, de Vigo neste caso. Dou trazos, non pretendo facer un relato histórico, pero si dou lufadas desa historia da cidade, como a loita cos franceses ou ese Vigo industrial nacente do século XIX que representa Sanjurjo Badía. "A idea era facer unha trama por cada unha das cidades. Daquela fixen Santiago e A Coruña. Agora vai Vigo, Lugo a ver se este ano" Haberá daquela aventuras de Tintimán por cada cidade, imaxino? Tamén haberá por vilas? O proxecto de Tintimán estaba pensado así dende o seu comezo, en 2010. A idea era facer unha trama por cada unha das cidades. Daquela fixen Santiago e A Coruña. Agora vai Vigo, Lugo a ver se este ano. Máis tarde virán Ourense, Ferrol e despois Pontevedra. Ten vostede todo planificado xeograficamente. Si, si está planificado. Mesmo espero poder escribir un Tintimán en Ribadeo, pero iso é un capricho do autor, porque me criei alí. Tintimán investiga sempre un misterio relacionado coa historia da cidade. A miña intención é que os rapaces coñezan mellor a historia da súa cidade a través dunha novela que pretendo que sexa entretida. No caso de Santiago, lembro a historia de Xelmírez. Na Coruña, a batalla de Elviña. No caso de Vigo, están os galeóns e tamén a reivindicación de Sanjurjo como un industrial de relevancia que quedou no esquecemento. Como será no caso de Lugo? O caso de Lugo será sobre a muralla. Atópanse os planos orixinais da Muralla e hai uns malos que queren facerse con eles. A trama sucederá durante as festas do Arde Lucus. Estou a escribir agora a historia. "Cando escribín isto, non se me ocorría pensar que podíamos ter un documento tan importante como o Códice con tales medidas de seguridade que un electricista puidese levalo" Se un le agora a historia de Tintimán na Catedral de Santiago, pensa que se puido quedar curto coa trama con todo o que pasou co Códice e con ese personaxe que é o antigo deán. Podemos dicir ese tópico absoluto de "a realidade supera a ficción"? Na historia, Tintimán entra pola noite nos Arquivos Catedralicios... Cando escribín isto, non se me ocorría pensar que podíamos ter un documento tan importante como o Códice con tales medidas de seguridade que un electricista puidese levalo. Claro, iso nunca se me ocorreu. A realidade, case sempre, supera a ficción. Ti contas nunha novela o caso do Calixtino e non cho cren. Non lle preocupa que un rapaz incauto lea Tintimán e quede coa idea do romanticismo da redacción e do xornalismo e chegue un día en que diga algo así como "Mamá, quero ser xornalista"? Eu nunca lle vou quitar a ilusión a ninguén de ser xornalista. É un oficio, unha profesión apaixonante. Vale, prefiro que aos meus fillos non se lles ocorra, pero ese romanticismo ten a súa base e resulta ser unha profesión interesantísima que cambia continuamente. Eu nunca lle diría que non a ningún rapaz... Sobre todo porque o mundo de aquí a dez anos vai dar moitas voltas. Estamos nun momento complicado, pero todo dá voltas, todo xira e todo volverá estar mellor. Son ciclos, pero sempre volven os ciclos bos. Polo menos iso espero, tamén pola parte que me toca. "Os señores que mellor constrúen novelas neste país son os escritores para rapaces. Aí están Fernández Paz, Xabier P. DoCampo, Calveiro... Pero a fama lévana os poetas que escriben sen saber como se fan novelas" Voulle facer a típica pregunta sobre a literatura infantil e xuvenil. Ten o suficiente prestixio tendo en conta o contexto galego, a súa relevancia? Hai unha visión, un prexuízo sobre a literatura infantoxuvenil? Non é un tema que me preocupa excesivamente o que pensa a xente sobre a literatura, pero está claro que a mellor literatura que se fai neste país é a que se fai para rapaces. Tanto se a xente o quere recoñecer coma se non. Os señores que mellor constrúen novelas neste país son os escritores para rapaces. Aí están Fernández Paz, Xabier P. DoCampo, Calveiro... Resúltame obvio, pero que a fama a levan os poetas que escriben sen saber como se fan novelas... Pois iso é así. Realmente hai un culto á lingua que eu entendo excesivo... Non a lingua en si, senón a unha riqueza lingüística que eu entendo que non é propio dunha novela nin precisa unha novela. O que pasa neste país, como estamos con ese medo a que se nos perda o idioma, pensamos que temos que defender as obras con gran riqueza lingüística, aínda que realmente non haxa detrás unha técnica novelística mínima. "Neste país, acontece algo que non acontece noutros país: Temos sempre no podio aos poetas. Paréceme ben, xa que non reciben compensación económica polo seu traballo, que reciban compensación de admiración" Cre que hai un exceso de militancia niso, en defender en cada liña... Hai unha pesadez que xa nos vén dende Otero Pedrayo e que continuou despois con outros autores que tiñan unha obsesión por defender que non se perdan as palabras, como se as palabras fosen cada unha unha árbore. Iso non acontece nas novas xeracións, Diego Ameixeiras, por exemplo, sabe como se fan as novelas... Pero antes del e doutros houbo uns señores que se pasaron da poesía á novelística porque se vendía máis libros, e fixéronnos crer a todos que coñecían as técnicas da novela cando non é certo. E aínda brillan coma grandes escritores, non? Neste país, acontece algo que non acontece noutros país: Temos sempre no podio aos poetas. Paréceme ben, xa que non reciben compensación económica polo seu traballo, que reciban compensación de admiración. Un pode ser un bo poeta, mais iso non quere dicir que teña dotes para facer novelas. Son campos moi distintos. No seu blog, O Cabaret Voltaire, falou en varias ocasións sobre a Academia, sobre as vacantes que houbo en anos anteriores e falaba vostede da ausencia da Literatura Infantil e Xuvenil na RAG. Agora que está por decidirse se entra Fina Casalderrey ou Chus Pato na Academia -que por certo ten outros problemas sobre orzamentos e escándalos agora mesmo-, que lle parecen estas candidatas? [Lembramos que esta entrevista con Jaureguizar realizouse antes de que o venres a RAG decidise que Casalderrey sería a nova académica de número] Evidentemente, con todos os respectos a Chus Pato, eu vou apostar sempre pola Literatura infantil e xuvenil. Paréceme que hai poesía abonda representada na RAG, pero segue sen haber literatura infantil. A miña aposta clara é por Fina. Agora ben, a Real Academia Galega ten que facer unha gran operación de recuperación da súa imaxe, despois de todo o que acabamos de ver agora. Penso que o primeiro que ten que facer a RAG é explicar as súas contas, as súas actividades e que nos expliquen en que van gastar os milleiros de euros que lles vamos dar todos os galegos este ano. É dicir, nestes momentos quen entre na Academia ten unha importancia relativa, hai que aclarar outras cousas. A RAG ten a súa imaxe polo chan e ten que abrir as portas, as ventás e explicar as contas, quen traballa alí e por que motivos. Sobre todo porque estanlle a facer un dano tremendo á institución. Cando falas coa xente da rúa sobre a RAG; non che preguntan sobre cando sae o seu novo dicionario. Non, falan do que falan. É primordial que expliquen as contas, en que andan a gastar o diñeiro. "A RAG ten a súa imaxe polo chan e ten que abrir as portas, as ventás e explicar as contas, quen traballa alí e por que motivos" Podería ser un traballo para Tintimán ese? [Risos] Non, Tintimán só investiga cousas serias e a Academia, neste momento, ten a imaxe polo chan. Primeiro teñen que solucionar este problema. O que non poden dicir é que, como saíu o asunto todo nos periódicos, a culpa é dos periódicos. Mira, que a culpa foi e é de quen a fai. Dirán que malos os periódicos. Non, diso nada. Que malos serán os señores que fixeron cousas que non deberían facer. Xa sei que a RAG non ten que render contas, pero non sei por que. Non sei o motivo. Por que non ten que render contas se anda con diñeiro público? Iso nun país normal non pasaría. Pero Galicia é un país como é. Iso non pasaría nos países nórdicos. Ou en Alemaña. Non sei se por alá hai institucións que reciben cartos públicos e non diga en que os gasta. De feito, aquí tamén temos o Consello da Cultura Galega que si explica no Parlamento en que gasta os cartos. Volvamos a Tintimán. Que acollida ten entre os rapaces este personaxe? Como cre que reciben a Tintimán? Non é que crea, é que sei como reciben estes personaxes. E, a verdade, recíbeno moi ben, está sendo lido por moitos rapaces. A novela de Tintimán en Santiago xa vai pola terceira edición e o da Coruña, pola segunda. A reacción dos rapaces é moi positiva, xa que están descubrindo que poden ler en galego cousas divertidas. Eu intento que sexa un labor bo para a lingua. Non identificar o galego con cousas que non comprende e que non lles intereses. A reacción é moi boa porque os rapaces identifícanse coa personaxe, coas aventuras. Tintimán é un rapaz... A, verdade, sempre tiven unha discusión grande sobre o machismo do personaxe, se é machista... Pero vaia, estes libros dánme moitos temas para tratar cos rapaces, para falar con eles. Temas como o machismo, que é un tema que sae moitas veces. Mais tamén sae o tema da prensa, da historia, das súas cidades... "A reacción dos rapaces é moi positiva, xa que están descubrindo que poden ler en galego cousas divertidas" O machismo dálle problemas? Si. A ver, deume problemas porque digamos que houbo persoas que me identificaron coa personaxe. Eu o que fago é unha caricatura da personaxe. E esa personaxe é un rapaz de 16 anos evidentemente machista e está feito así a mantenta. Eu entendo que o ridiculizo nas novelas, pero hai xente que o entende en sentido literal. Pero claro, o sentido do humor é algo moi particular e cada quen o entende como o entende. Eu escribín as novelas con esa intención. Vaia. De feito nesta de Vigo si que recargo máis a caricatura do personaxe. Porque houbo xente que cre que eu defendo as súas posturas e non se me ocorre. Eu, cando creo o personaxe, non estou pendente de cuestións sociais ou políticas, eu estou pendente de se resulta cribe, coherente.


Summary: A cita cultural que comezará en Pontevedra o 30 de novembro conta cun orzamento -250.000 euros- notablemente inferior ao de eventos semellantes coma o Mercat de Música Viva de Vic ou a Feria de Industrias Culturales de Andalucía: 1 e 3 millóns, respectivamente

Neste tempo de crises, en plural, encadeadas e superpostas, que afectan ás industrias da cultura e da comunicación coma a poucos outros ámbitos, non estamos afeitos a dar boas novas. E o Culturgal é unha desas boas novas. A súa continuidade e boa saúde a pesar de todo. Pontevedra acollerá do 30 de novembro até o 2 de nadal unha nova edición desta cita cultural que presenta o máis activo da creación galega actual. E faino mantendo a calidade dos anos anteriores cun lixeiro descenso do seu orzamento total. Serán 250.000 euros, algo menos que os 290.000 do pasado ano e dos 260.000 de 2010, unha diminución que se explica pola caida na achega que realiza a Xunta, que pasa de 230.000 euros a 170.000 Serán 250.000 euros, algo menos que os 290.000 do pasado ano e dos 260.000 de 2010, unha diminución que se explica pola caida na achega que realiza a Xunta, que pasa de 230.000 euros a 170.000 -150 mil euros a través de AGADIC e 20 mil a través da SXPL-. Este recorte compénsase en parte polo meirande esforzo que realizan tanto o Concello de Pontevedra (36.000 euros, un 20% máis ca en 2011) coma o Ministerio de Cultura (23.000 euros, o dobre que en 2011). Lonxe en calquera caso das cifras de 2008: 400.000. E mesmo así o Culturgal segue gozando de boa saúde, ofrecendo un abano de espazos, presentacións e actuacións que non ten nada que envexar ás doutras feiras culturais que se celebran no Estado. Culturgal segue gozando de boa saúde, ofrecendo un abano de espazos, presentacións e actuacións que non ten nada que envexar ás doutras feiras culturais que se celebran no Estado Así, por exemplo, podemos falar do Mercat de Música Viva de Vic, que acada este ano a cifra de 923.100 euros. Ou s Fira Tàrrega Teatre al Carrer, tamén en Catalunya, con 1,2 millóns de euros. Ou a Fira Mediterrània de Manresa cun orzamento de 1,5 millóns de euros. Ou mesmo a Feria de Industrias Culturales de Andalucía, que é máis dificil de comparar, dado o seu carácter bianual, e que contaba con case tres millóns de euros de presuposto até a súa suspensión.


Summary: Unha representación da Executiva do sindicato foi recibida polos máximos responsábeis da Consellaría nun encontro que a CIG-Ensino centrou na mellora das condicións de traballo do profesorado e do ensino público galego.

A Confederación Intersindical Galega (CIG) mantivo unha reunión co conselleiro de educación Román Rodríguez na cal insistiu especialmente na recuperación de dereitos laborais perdidos, na situación da pandemia e a saúde laboral, no contexto de incerteza da profesión docente, nos procesos selectivos que terán que convocarse neste 2022 en aplicación da Lei 20/2021 e na xestión do profesorado interino. A atención á diversidade, a situación da escola rural ou a negociación dun plan de igualdade para o persoal docente tamén estiveron presentes nos temas trasladados polo sindicato maioritario. A recuperación dos dereitos e a mellora das condicións de traballo A redución da carga lectiva directa do profesorado a 18 horas na educación secundaria e a 21 horas na educación infantil e primaria foi unha cuestión central nos temas tratados, coa demanda da CIG-Ensino de aplicala xa no curso 2022-23, non só como o dereito a recuperar as condicións de traballo que tiñamos senón como un recoñecemento por parte da administración de dar resposta á sobrecarga de traballo lectivo que hoxe afronta o profesorado galego. Ao mesmo tempo, desde a CIG lembráronlle ao conselleiro que o principal problema para unha correcta atención educativa e o desempeño do traballo docente está agora mesmo nas elevadas ratios, que se ben é certo que a pandemia "puxo no centro do debate, xa era unha demanda da CIG e do conxunto do profesorado desde hai anos". A redución das ratios é hoxe un clamor non só do profesorado senón de toda a comunidade educativa. No mesmo sentido preocupa a desatención do escola rural polo que se solicita a revisión dos fechamentos de unitarias e agrupamentos de aulas con pouco alumnado, garantindo que a escola rural teña, tanto en dotación de profesorado como en mantemento da rede educativa, un trato claramente favorábel que busque reducir a constante perda de poboación neste ámbito pola vía dunha ampla cobertura de servizos públicos. A situación do galego no sistema operativo O sindicato demandou que a Xunta cambie no seu bloqueo á lingua galega e recoñeza as graves consecuencias da aplicación do decreto de plurilingüismo nas crianzas e mocidade do sistema educativo, instando á administración educativa á derrogación do decreto e a negociar co conxunto da comunidade educativa unha nova política lingüística partindo da proposta das Bases. Para alén diso, desde a CIG-Ensino reclaman que a Consellaría debe impulsar a oferta do Portugués como opción de segunda lingua en todos os centros de secundaria e formar profesorado do corpo de mestres para poder impartila como materia de libre configuración en 6º de primaria.


Summary: O Supremo avalou a anulación de varios artigos da ordenanza, aprobada por unanimidade, en 2012, referidos ao uso da lingua en elementos como os sinais viarios e de oficinas ou ao galego como lingua vehicular no funcionamento cotián do consistorio. "Esta ordenanza busca poñer os dous idiomas oficiais en igualdade de condicións, na que non están", defende a alcaldesa

A ordenanza sobre o uso do galego foi un dos acordos políticos máis amplos dos últimos anos no Concello de Lugo. Saíu adiante no ano 2012 por unanimidade de toda a corporación, daquela formada por PSdeG, PP e BNG, e estivo en vigor sen sobresalto ningún ata o ano 2016. Foi daquela cando o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, atendendo parcialmente un recurso dunha asociación denominada Galicia Bilingüe, decidiu anular parte desta normativa. Diante desta decisión o goberno lucense recorreu ante o Supremo, que vén de avalar a anulación. Por iso o gabinete que dirixe Lara Méndez estuda se levar o conflito ante o Tribunal Constitucional.O Supremo avalou a anulación de varios artigos da ordenanza, aprobada por unanimidade, en 2012, referidos ao uso da lingua en elementos como os sinais viarios e de oficinas ou ao galego como lingua vehicular no funcionamento cotián do consistorioOs artigos da ordenanza anulados polo Tribunal Superior de Galicia van dende os que se referían á evidencia de que "o galego, como lingua propia de Galicia, é idioma oficial" do Concello -preceptos recollidos no Estatuto, na Lei de Normalización Lingüística e na lei de uso do galego polas entidades locais-, aos rótulos indicativos de oficinas e despachos municipais, á "demanda" de uso do galego por parte das empresas que contraten co Concello ou ao uso do idioma propio de Galicia como lingua vehicular no funcionamento cotián do consistorio. Tamén no que atinxe á formación do persoal municipal ou sinais viarios.O Supremo, no seu aval a esta anulación, razoa que os "termos imperativos" dos artigos anulados "supoñen unha preterición da lingua castelá", isto é, que obvia a que o castelán tamén é oficial. E non explicitalo é "contrario a dereito" e non está "xustificado" por "unha política de fomento da lingua galega". A sentenza, asegura para contradicir o defendido polo Concello, "non vulnera a igualdade e normalización lingüística", senón que protexe a "cooficialidade" do castelán, proclaman. Lara Méndez: "Esta ordenanza busca poñer os dous idiomas oficiais en igualdade de condicións, na que non están"Pero o Concello non concorda. Como tampouco o fixera cando, tras a primeira anulación, todos os grupos da corporación asinaron unha declaración institucional na defensa da ordenanza. A alcaldesa xa trasladou ao resto de grupos que so servizos xurídicos do Concello "estudan" a pertinencia de "defendela" tamén ante o Constitucional porque "non estamos de acordo coa sentenza do Supremo". "Esta ordenanza -resalta a socialista- aprobada por unanimidade en 2012 busca poñer dous idiomas oficiais que temos en Galicia en igualdade de condicións, igualdade na que non están". Ben ao contrario, advirte, "mesmo se produce un retroceso" no uso do galego, "como reflicten os datos".A xuízo de Méndez son "reveladores" do "devalo" do idioma galego datos como o descenso de falantes de galego entre a poboación menor de 30 anos, moi especialmente na infancia, reflexo "da perda de transmisión interxeracional do galego". "A principios dos anos 90 o galego era a lingua inicial para o 62% das persoas maiores de 15 anos" e "vinte anos despois, só para o 43%, resalta. Por todo isto, "as Administracións debemos realizar unha protección e impulso especial" da lingua, afirma a rexedora.Queremos Galego convoca unha concentración en defensa da ordenanza para o 6 de marzo ás 12 da mañá ante a casa do ConcelloDe xeito paralelo á vía xudicial e á toma de posición política do Concello, a plataforma Queremos Galego anuncia tamén mobilizacións para defender, o vindeiro 6 de marzo ás 12 da mañá fronte á casa consistorial de Lugo, a integridade do texto da ordenanza. "A sentenza ataca elementos da política de normalización da lingua galega completamente asumidos e apoiados maioritariamente polo pobo galego", sinala o voceiro da plataforma, Marcos Maceira. Proba disto, agrega, é que a norma saíra adiante por unanimidade. O Goberno local confirmou o seu apoio a esta mobilización.


Summary: Desde o 5 de outubro as augas do río flúen cunha cor abrancazada. A Administración galega traballa para reducir a turbidez e volver permitir o consumo, mentres ecolectivos ecoloxistas sinalan as lamas do fondo da presa.

O Concello de Pontedeume mantén as restricións que impiden á veciñanza beber a auga da billa. O municipio abastécese do río Eume, que o pasado 5 de outubro fluía xa turbio, cunha cor abrancazada. Hoxe, a conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, achegouse até o punto onde persoal técnico da Xunta colocou o domingo unha barreira de contención no perímetro da toma de auga para rebaixar a turbidez. A conselleira cualificou a situación de "inaceptábel" e avanzou que se está a estudar se houbo vulneración das normas de explotación e xestión da presa, da que é titular Endesa, para, no seu caso, adoptar as medidas oportunas. No mes de setembro o Colectivo Terra de Pontedeume e mais Adega alertaron de que o baixo nivel do encoro fixo abrollar os lodos do fondo. As entidades ecoloxistas lembraron que durante anos se depositaron sedimentos procedentes da actividade mineira das Pontes. Integrantes do Colectivo Terra tomou tomaron mostras para solicitar a súa análise. Paralelamente, Endesa asegurou que as analíticas practicadas no pasado non amosaron parámetros nocivos para o medio. A maiores, as análises de Augas da Galiza non deron conta de alteracións nos niveis de acidez ou de oxíxeno nas augas e que tampouco se rexistrou un nivel inusual de mortaldade na fauna ou na flora. Vázquez resaltou que os parámetros evolucionan favorabelmente e que a Xunta traballa para que a veciñanza poida consumir a auga.


Summary: O que en este caso queren facer é quitar os restos do franquismo do Valle de los Caídos pero me parece que tamén había que quitar eses restos da sociedade, do parlamento, do senado, dos partidos políticos, das institucións....entón si que poderiamos falar de democracia e dos problemas da xente do común. Sen trucos. Sen distraccións e con toda a atención que a xente se merece.

Tiña en mente estes días escribir unhas liñas onde desmiuzase e fixese unha diagnose da situación que está provocando o real decreto aprobado polo PSOE para levar a cabo o desafiuzamento do "Generalísimo de todas las Españas". E digo tiña en mente, pois ao final e visto que xa se ten feito e dito de máis sobre este tema, ultimamente párome a intentar dar unha segunda, e inclusive, unha terceira lectura do que se está a enfocar. Ou do que pretenden que enfoquemos. Cando estudei psicoloxía tiven unha mestre na materia de atención e emoción que nos explicou no seu momento de maneira moi, pero que moi clara o que era a atención selectiva, a focalización de dita atención e de como dita focalización se podía manexar ao noso gusto só con ser un pouco áxiles a hora de saber cara onde dirixir e conducir a atención da persoa que pretendiamos focalizar. Non me estenderei de máis na explicación, só dicir que nos puxo un exemplo de un mago, público e un mazo de naipes. Estes días acórdome moito de aquel símil. Pois tal é, salvando as distancias, que o público somos nos a cidadanía española. O mazo de naipes é o real decreto, e o mago en este caso por raro que pareza é o PP. E por que @s populares e non @s socialist@s que son @s artífices do tan controvertido real decreto? Pois sinxelamente por que quen está a focalizar a nosa atención en algo distinto ao que teriamos que ter nos tódolos sentidos e toda a atención posta son os/as dirixentes do PP, e o PSOE en este caso fai de esmerad@ axudante (con o sen intención non o sei, a verdade). Estase creando tal rebumbio e estáselle dando tal importancia a un tema que realmente se tiña que haber feito xa fai tempo inda que só fose por xustiza as familias das persoas falecidas a consecuencia da Guerra Civil e en homenaxe as vítimas da contenda, que está servíndolle ao PP e ao sr. Casado para desviar a atención dos problemas que a día de hoxe seguimos a ter o resto da cidadanía. Esta cortina de fume creada polo PSOE, aproveitada polo PP, só serve para distraernos do que realmente tiñan que haber feito @s segund@s e que seguen sen facer @s primeir@s. Seguimos a ter as pensións máis baixas de Europa, a débeda pública incrementouse no segundo trimestre de este 2018, a reforma laboral sigue en espera e o traballo é na súa maioría precario, déronse por perdidos os 60.000 millóns do rescate da banca, servizos como sanidade, educación ou investigación reciben menos orzamentario que servizos como defensa, seguen a rescatar empresas amigas, seguen as portas xiratorias, os prezos da vivenda seguen a subir, o IPC segue a subir, as exportacións están en máximos históricos o cal indica que o déficit comercial sigue en negativo, ...e se non tivésemos bastante do que preocuparnos, pois resulta que caladamente nos últimos meses subiu o imposto da luz, subiu o prezo do diésel, subiu a cota de autónomos, subiu o imposto de sucesións,... E entre PP e PSOE intentan que nos, a xente de a pe, nos centremos en outros temas. Non so o do desafiuzamento do pequeno de Ferrol, senón que tamén saltan a palestra temáticas como a migración, o independentismo, os manteiros, a "valla", etc. Temas e problemas, problemas por non ter solución as veces e outras por non querer darlla, que xa tiñamos antes, que non son cousa nova e que conviviamos con eles e se lle intentaba dar solución ao igual que agora. Solucións ineficaces certo é. Máis non son agora nin máis vixentes e graves que o eran antes e que xa estaban aí por desgraza. Entón de todo este monotema que nos levan informando dende fai xa varios días pouco ou nada hai que dicir xa que non estea dito. Pero a cidadanía, nos, temos que ser conscientes de que hai que facer unha segunda lectura de todo o que está a acontecer. Seguimos a ter os mesmos problemas, senón máis, que tiñamos antes. E temos que seguir a demandar solucións, pois para iso están aí @s nos@s dirixentes: para dar solución ao pobo, para velar polos seus dereitos e poñer as administracións ao servizo da xente. E está ben que certas cousas se teñan que facer por que non era sen tempo facelas, pero non podemos esquecernos do que realmente viñamos demandando e que por non lle dar inda solvencia, pretendan desviar a nosa atención focalizándoa en outros temas. Temas que non hai que restarlle importancia, pois si a teñen, pero é bo recordar tamén que en España hai xente que segue a demandar pan, teito e traballo. Unha vida digna. Os partidos políticos non deben esquecelo. E non deben pararse en feitos que xa se tiñan que haber consumado se a democracia houbese sido efectiva no seu comenzo. Pois o que en este caso queren facer é quitar os restos do franquismo do Valle de los Caídos pero me parece que tamén había que quitar eses restos da sociedade, do parlamento, do senado, dos partidos políticos, das institucións....entón si que poderiamos falar de democracia e dos problemas da xente do común. Sen trucos. Sen distraccións e con toda a atención que a xente se merece. Eu doulle esa segunda lectura e non creo que me trabuque... Publicidade


Summary: ENTREVISTA | Laura Mandarina Muñoz, que leva dez anos traballando como pallasa de hospital, impartirá un dos obradoiros formativos do Festiclown 2017, que se celebrará en Vilagarcía de Arousa do 9 ao 15 de agosto.

Vilagarcía de Arousa acollerá por terceiro ano o Festiclown, que ata o 2014 tiña tamén a Lugo como unha das súas sedes. A edición 2017 do Festival Internacional de Clown, organizado por Culturactiva Sociedade Cooperativa Galega, celebrarase entre o 9 e o 15 de agosto e nos vindeiros días anunciará a súa programación completa. Xa se coñecen as actividades formativas que se ofrecerán, no marco do chamado Formaclown. Un total de tres talleres e cursos: "O clown, do ridículo ao cómico", con Antón Valén; "Maxia cómica", a cargo do Mago Teto; e "Curando co riso", impartido pola arxentina Laura Mandarina Muñoz, con quen falamos. Alén diso, o festival levará a Vilagarcía un bo número de actuacións de clown e teatro de rúa, enchendo de cor a vila arousá durante toda a segunda semana de agosto. Este ano, como novidade, todas as funcións serán gratuítas. Haberá tamén unha gala solidaria que será destinada ao Fondoclown Solidario, para financiar un Proxecto Social que este ano irá relacionado co futuro Festiclown Palestina 2017 e para o traballo que recentemente realizou Pallasos en Rebeldía coas persoas refuxiadas nas diferentes fronteiras europeas: Idomeni, Calais ou Atenas. Laura Muñoz, fundadora de Mundo Mandarina, amosará o seu traballo como pallasa de hospital, ao que leva máis dunha década dedicada, explicando como leva a cabo o seu traballo con nenos e nenas hospitalizadas a través da Fundación Theodora. "Unha pallasa de hospital debe ter a vista, o oído e o olfacto moi ben desenvolvidos para percibir o que necesita cada neno ou nena. É un traballo delicado e sutil", destaca, explicando que no taller trataranse temas coma a empatía, a escoita, a improvisación e o xogo, ensinando como empregalos dependendo da idade e características dos nenos e nenas e as súas familias e do entorno hospitalario. "Co noso labor tentamos sobre todo que os nenos non deixen de ser nenos, trátase de xogar con eles, de alegrarlles o día, de cambiar o clima da habitación" En que consiste o traballo dunha pallasa de hospital? Temos dous programas dentro da Fundación Theodora: o Programa Planta, que consiste en visitar neno por neno nas súas habitacións e o Programa Aquí, que é un programa de acompañamento específico en quirófanos cirúrxicos nos que apoiamos os nenos e as súas familias en todo o proceso de espera mentres soben aos quirófanos. Trátase de aliviar a estadía hospitalaria, porque ás veces son moitas horas, días ou meses, e o hospital adoita xerar un ambiente un pouco duro para o neno. Alí eles non mandan, están nun lugar estraño, onde os pinchan, onde lles fan probas... "Nos hospitais atopas nenos de idades moi diferentes, con problemáticas tamén moi distintas, rapaces que se cadra non necesitan tanto que os fagas rir como que lles cantes unha canción e os calmes, e outros precisan máis ben falar contigo" O efecto, polo tanto, non se limita aos nenos e nenas? Os pais tamén o pasan mal, ás veces están mal durmidos, angustiados, agardando... Co noso labor tentamos sobre todo que os nenos non deixen de ser nenos, trátase de xogar con eles, de alegrarlles o día, de cambiar o clima da habitación. Nos quirófanos o efecto é moi claro nos pais, que están loxicamente preocupados, e que se tranquilizan se ven que o seu fillo ou filla xoga ou ri. En que se diferencia o traballo dunha pallasa nun centro hospitalario dunha actuación de clown calquera, noutro espazo? Que hai que ter en conta? Eu fago espectáculos fóra tamén. Alí, por moito que improvises ti tes un guión, cun comezo e un final e máis ou menos sabes o que vas facer. E, ademais, os nenos e as familias achéganse a verte a ti. Nos hospitais é ao revés: somos nós os que entramos nas habitacións e a outra gran diferenza é que non imos con ningún guión determinado. Sempre digo que un pallaso de hospital debe ter o olfacto e a vista moi afinadas para poder captar que é o que ese neno e esa familia necesitan. Nos hospitais atopas nenos de idades moi diferentes, con problemáticas tamén moi distintas, rapaces que se cadra non necesitan tanto que os fagas rir como que lles cantes unha canción e os calmes, e outros precisan máis ben falar contigo. Hai nenos que están máis ou menos ben, pero outros están moi asustados e ti tes que detectalo, para poder acompañar esa circunstancia traumática que está atravesando unha familia. No curso dámoslle moita importancia ao protocolo de hixiene sanitaria. Tamén traballamos moito a empatía, porque os nenos non sempre están ben, así que tes que ter recursos e ferramentas para lidar con este tipo de problemas. "Hoxe en día si que se lle está dando moita importancia á humanización no hospital e á importancia que ten o estado anímico para favorecer a curación" É suficientemente recoñecida a vosa actividade e os efectos positivos que xera? A situación foi cambiando nos últimos anos. Hai 20 anos había moi poucas ONGs traballando con isto e en realidade estaba moi pouco aceptado polo propio persoal sanitario. Pero hoxe en día si que se lle está dando moita importancia á humanización no hospital e á importancia que ten o estado anímico para favorecer a curación. Isto axuda a que teñan o sistema inmunolóxico máis forte, a que esteas máis predisposto a sobrelevar a enfermidade de maneira máis positiva... Ultimamente isto tense cada vez máis en conta aínda que se pode avanzar moito máis e sería xenial que a administración o puidese oficializar para convertelo nunha actividade permanente.


Summary: Apela ao compromiso de todos os sectores a prol dunha ferramenta para o beneficio da economía da Galiza

A Rede Galega de Empresas (RGE) apoia nun comunicado a posta en marcha dunha Banca Pública Galega, lembrando que hai anos que esta entidade defende a creación deste instrumento. Para a RGE, a necesidade da banca pública parte de poder contar "cun instrumento de crédito que permita financiar o desenvolvemento das actividades das nosas empresas, en especial as que operaren nos diversos sectores produtivos do país". Nesta liña, defenden que a banca pública galega permitirá "o normal desenvolvemento das mesmas e da economía da Galiza a longo prazo". A RGE lembra que este tipo de instrumentos financeiros "existen en moitos países do mundo, onde cómpre destacar a importancia que ten por exemplo, na Alemaña. O Banco público KFW, que é o principal instrumento da política de fomento económico do país en programas de desenvolvemento interno, en créditos brandos as empresas, en créditos preferentes ás exportacións. 31 países de Europa teñen Banca Pública. Francia, Suíza, Holanda… Fóra de Europa, India, Estados Unidos, Brasil, China, Rusia… Se nestes países citados, que por certo, non son os mais inestábeis economicamente, e en outros moitos se conta cunha Banca Pública, porque en Galiza non podemos demandar e ter unha Banca Pública?" Por todo isto, a Rede Galega de Empresas avoga por "un compromiso de todas as asociacións empresariais do país, das Pemes, dos autónomos, dos sectores produtivos, das empresas en xeral, un apoio e pronunciamento a favor dunha Banca Pública". A RGE resume a petición en cinco puntos: 1.- Lograr contar cun instrumento financeiro que abasteza de crédito e investimento os sectores produtivos do pais. Para que as empresas, alén de superar a crise que sofren, podan ter un desenvolvemento económico normal e contribúan para o desenvolvemento social e económico do país. 2.- Ter un Banco Público Galego como as caixas de aforros en Alemaña, suxeitas á lexislación de cada "Lander", que como norma xeral estipula que as caixas deben "servir ao interese público da súa rexión incentivando o aforro, así como, "satisfacer a demanda pública de crédito e as necesidades financeiras dos traballadores, as PEMES e os respectivos entes públicos das súas rexións". Un banco galego que dependa das institucións públicas galegas e que actúe na economía galega, que sexa comercial e teña capacidade para conceder créditos brandos ás empresas e familias, e financiar investimentos de empresari@s e profesións liberais. 3.- Reclamar a preservación do sistema financeiro galego, única vía para a superación da crise e o desenvolvemento dos potenciais da economía galega e do conxunto da súa sociedade. Un sistema financeiro que oriente a súa actividade cara aos nosos sectores económicos, cara ás nosas empresas. 4.- Solicitar que o estado se faga co control da Novagalicia Banco, cousa que pode facer por decreto – lei, sinala a a RGE, "tendo en conta que na actualidade o FROB xa é o accionista maioritario ao ter o 90,6 do capital, fronte ao 6,84 da Novacaixagalicia e o 2,59 de investidores privados. O capital total cífrase en 2.682 millóns de euros, na actualidade. Con este control por parte do estado, este debería ceder a representación do capital público á Xunta de Galiza. Así teriamos un accionariado, contando co capital privado, onde o estado, Xunta e caixa contarían con 50% do mesmo ou onde a Xunta se fixese coa participación do 32% , o estado quedaría coa 21% e a caixa co 7%, así lograriamos ter un Banco Público con control galego". 5.- Demandar "que no caso de perder Novagalicia Banco, o goberno galego, as institucións galegas, creen unha banca pública, xa que ten capacidade legal e capacidade financeira para afrontar o proxecto. Máis hoxe, urximos como primeiro paso a constitución dun instituto de crédito galego, na Liña do instituto Vasco ou Catalán".


Summary: Destacad@s representantes dos eidos político, cultural, social e sindical da Galiza cóntannos o recordo que lles queda de Pousa Antelo, o último loitador do Partido Galeguista

Fundación Castelao: "Coa súa presidencia compilouse a obra completa de Castelao". Desde 1989, en que substituíra a Ramón Martínez López, Avelino Pousa Antelo era o acaído presidente da Fundación Castelao. Figura representativa mais tamén operativa, loitou e traballou por desenvolver algunhas das principais iniciativas que a entidade promoveu nos últimos anos para conmemorar e recompilar a obra do autor de Sempre en Galiza. Avelino reclamaba o lugar que Castelao merecía na nosa historia e iso facía que tanto se puxese á fronte de visitas institucionais para demandar atención sobre Castelao como de actos públicos para a difundir. Lembra a Fundación Castelao que foi durante a súa presidencia cando se compilou a obra completa do autor de Sempre Galiza, publicada integramente. Con el conmemorárase o 50 aniversario do seu pasamento coa grande exposición que mostrou a súa obra pictórica e gráfica. Mediante un convenio coa consellaría de Cultura e Deporte do bipartito comezou un soño longamente acariñado por Avelino Pousa, a catalogación completa da obra de Castelao "nun catálogo que hoxe obra en poder da consellería de Cultura á espera dun acordo co herdeiro dos dereitos de autor de Castelao para a súa difusión universal a través da rede", sinalan na Fundación. Saleta Goi, Fundación Manuel María A presidenta da Fundación Manuel María, Saleta Goi coñeceu e tratou a Avelino Pousa Antelo, de quen destaca a súa condición de "home íntegro e honrado, cunha ética que mantivo durante toda a vida, ao longo da súa intensa biografía". Por el manifesta sentir "admiración e respecto". Uxío Novoneyra, Fundación Uxío Novoneyra: "Non era un referente ideolóxico, era un símbolo". "Vouche contar o que sei de Pousa Antelo". Así introduciu Uxío Novoneyra fillo o seu paseo polos recordos do que seu pai lle contaba do ilustre galeguista. Cando fuxiu da represión após o levantamento fascista foi para Lugo, onde cadrou con meu pai e con Manuel María, que facían o servizo militar". O Poeta do Courel deixou constancia das conversas que sobre política e pensamento mantiveron os tres na Praza do Campo e na Rúa Nova da cidade murada. "Meu pai sempre me dicía que era o máis pequeno dos galeguistas que quedaran da Guerra Civil, máis pequeno mesmo que Díaz Pardo". Debaixo da boina que levaba sempre, a última testemuña viva da campaña a prol do Estatuto "tiña unha memoria prodixiosa" que fixo del "un símbolo de resistencia do Partido Galeguista". Novoneyra lembra o acto en homenaxe a seu pai que Queremos Galego realizou na Estrada en 2010, cadrando co ano das Letras para o escritor courelán: "Pousa Antelo cantou a Letanía de Galiza, mais emocionouse tanto que tivo que parar polo medio". Emocionado tamén el, lembrou aquel proxecto fanado da Fundación contra a impunidade das vítimas do franquismo, da cal o galeguista era presidente e Novoneyra vicepresidente "durante dúas semanas, até que rebentaron todo". Con 96 anos que tiña daquela, daba xenio velo "sentado naquela mesa, loitando para que a Fundación saíse adiante". Para o recordo quedarán todas as leccións deste mestre, a quen o fillo de Novoneyra eleva á categoría de "símbolo, dentro do nacionalismo e dentro da memoria histórica". Martiño Noriega: "Foise unha persoa senlleira, non só deste concello senón deste país". Desde o ano 2007, Avelino Pousa Antelo era fillo adoptivo do Concello de Teo, onde residía. "Non foi un recoñecemento noso a el, senón á inversa", apuntou nesta segunda feira Martiño Noriega, rexedor teense, cadrando co pasamento do galeguista. Nado en Barcala, A Baña, en 1914, gozou até os últimos días dunha memoria envexábel que o mantivo fiel aos mesmos ideais aos que entregou os anos mozos. "Era un home que nos '30 facía propaganda polo Estatuto subido nun camión do lixo do Concello de Compostela", lembra Noriega. Pousa Antelo dicía que fora por Castelao por quen se fixera "galeguista de por vida", a quen ouvira nun acto de Promoción Gallega celebrado no Teatro Principal de Santiago. "Foi unha persoa senlleira non só deste concello, senón que representa o exilio interior", prosegue Martiño Noriega, quen apunta que Pousa Antelo "foi un home moi activo sempre, pese á súa idade", colaborando "até hai moi pouco" co tecido educativo, social e cultural do municipio. En 2010, o concello escolleu como agasallo de Nadal para @s veciñ@s un compilatorio dos artigos publicados polo galeguista na prensa, ilustrado por Óscar Villán, tamén teense de adopción. A presentación de Cousas de animais e algo máis, como se titulaba aquel libro, foi o último acto público en que participou Lucho do Peto --como lle chamaban, por un peto das ánimas que había na súa casa--, no Concello de Teo. "Queriamos divulgar e reivindicar o seu legado", ao tempo que se remarcou a actividade desenvolvida como articulista dun home "moi comprometido co agrarismo". Aqueles textos, recorda Noriega, "recollían parte do espírito de Avelino nos anos da ditadura". Escritos en galego, como non podía ser doutro xeito, "supoñen un pequeno patrimonio que nos queda del, pois publicar na nosa lingua naqueles anos non era cousa doada". Xosé Luís Santos Cabana, A Oliveira de Teo: "Foi pioneiro na recuperación da memoria".Comprometido co tecido asociativo do país, a Asociación A Oliveira de Teo, concello onde residía, tiña en Avelino Pousa Antelo un constante e activo colaborador. No entanto, o presidente da entidade, Xosé Luís Santos Cabana, sitúao como pioneiro da recuperación da memoria histórica, iniciador dun labor que eles continuarían en Teo. "Falece o día seguinte ao día en que foi asasinado Ánxel Casal" sinala e lembra que foi vontade de Pousa Antelo colocar o monolito que lembra o lugar onde o alcalde de Santiago foi asasinado. "Foi el propio quen localizou o lugar e non só iso, aínda hai dous anos teimou en modificar a lenda que estaba alá escrita cando se identificou que alí fora tamén fusilado Pepiño Areosa" destaca Xosé Luís Santos Cabanas desa presenza en cantos actos se desenvolvían para recuperar a nosa memoria histórica. "Neste agosto en que se conmemora o máis duro da represión, estaba sempre activo. Era memoria viva da nosa historia e da condena á represión. Lamentamos a perda da memoria viva, esa voz contra o silencio, valente e sen medo", engade. BNG: "É un día de loito para Galiza".O Bloque Nacionalista Galego vén de expresar o seu fondo pesar polo falecemento de Avelino Pousa Antelo do que di "foi un traballador incansábel a favor do pobo galego, da lingua e do medio rural" do noso país. @s nacionalistas cualifican de "día de loito para Galiza" o pasamento de Pousa Antelo e fixeron énfase na figura que representa o galeguista, quen dedicou a súa vida á defensa do autogoberno galego, da nosa cultura e desenvolvemento rural. CIG-Ensino: "Desexamos que a súa memoria permaneza en nós e que manteñamos vivo o seu compromiso".A morte de Avelino Pousa Antelo causou tamén un fondo pesar no sindicato CIG. Nun comunicado enviado aos medios, a federación que encabeza Anxo Louzao cadra con Neira Vilas ao sinalar que finou "outro dos bos e xenerosos", e claman por mantermos viva a súa memoria e "o compromiso dos que, como el, loitaron polo noso país". A honra que fixo da Galiza co seu "compromiso firme", contribuíndo á defensa da nación e a engrandecer tanto no eido social como no cultural e no económico, é a faciana que destacan desde a central nacionalista de Pousa Antelo, o mestre rural que lla soubo xogar ao franquismo mantendo viva a nosa lingua nas escolas polas que pasou. Xosé Neira Vilas: "Perdemos a un dos bos e xenerosos". O autor de obras como Castelao en Cuba lembra a Pousa Antelo como "un galeguista exemplar", e repasa a súa incansábel traxectoria: "xa desde os anos da República, foi moi activo na campaña do Estatuto de Autonomía do 36, xunto con Isaac Díaz Pardo. Loitou moito polas cooperativas agrícolas, presidiu a Fundación Castelao até agora mesmo". Recorda como contaba que os seus comezos no galeguismo estiveron marcados por un discurso de Castelao. Escoitouno falar, e a partir de aí non parou. Era un galeguista de lei, moi loitador, incansable até os seus últimos días". Lémbrao como un home sempre presente, que asistía e se comprometía en todos os actos: "aínda cadramos nunha homenaxe a Ramón de Valenzuela, na Bandeira, estivo no funeral de Isaac Díaz Pardo, o 5 de xaneiro no Museo do Pobo Galego... E o ano pasado no Festival de Pardiñas, con Mini e Mero. Era un home de presenza, sempre, sempre, sempre estaba. Ía a todos os actos, mesmo cando xa lle quedaban poucas forzas". Lembra tamén colaborar na Fundación Castelao e a publicación de textos sobre todo (como os traballos de Castelao en Cuba inéditos). "En resumo, perdemos un home de ben, un dos bos e xenerosos, e vai deixar un oco moi grande". Cesáreo Sánchez, AELG: "Deunos da súa propia man o pensamento de Castelao e Bóveda".Pola súa banda, a Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega outorgáralle no 2004 a súa condición de "Bo e Xeneroso" co premio con que destacan unha figura de especial relevancia. O presidente da entidade, Cesáreo Sánchez Iglesias, destaca a súa condición de "figura referencial" para os autores e autoras da literatura galega. "Trátase dunha figura fundadora da nación en canto está sempre a ser construída polos seus fillos e fillas". "Deunos na súa propia man o pensamento de Castelao e de Bóveda. Coa súa persoa e a súa biografía foi un vivo exemplo do que é un patriota galego. A súa obra escrita, o seu activismo, o seu consello humano próximo, compartir con el a propia biografía humana e colectiva foi para moitos de nós un verdadeiro privilexio", sinala o presidente da AELG. Susana Méndez, Queremos Galego, "Defendía a lingua mesmo caxato en man".Na memoria dos milleiros de persoas que asistiron á manifestación de Queremos Galego de outubro de 2009 quedará para sempre a imaxe a berrar contra a política lingüística do PP de Avelino Pousa Antelo. Susana Méndez, coordinadora da xestora de Queremos Galego valora que o finado "ten demostrado o seu compromiso coa defensa da lingua, mesmo con paixón e, cando foi preciso, co caxato en man como aconteceu na manifestación do 2009. Presidente de Honra da Mesa pola Normalización Lingüística, participaba de maneira activa nos actos en que era convocado sempre que podía, desde unha rolda de prensa até unha mobilización. "Mantiña un espírito mozo e iso víase con especial relevancia na súa defensa da nosa lingua como identidade do país. Defendíaa con uñas e dentes" comenta Susana Méndez. Casares Long, reitor da USC: "Ficou vencellado ao galeguismo até a súa morte".O pesar polo pasamento de Pousa Antelo manifestouno tamén a Universidade de Santiago de Compostela en nome do seu reitor, Juan Casares Long. O galeguista recibira a insignia de ouro da institución académica no ano 2000, para alén de ser escollido como padriño de varias promocións de estudantes, según informa a USC nun comunicado enviado á prensa. Nel, Casares Long quixo destacar especialmente "o labor realizado por Pousa Antelo en prol da formación dos traballadores do agro galego, así como a súa participación en numerosos proxectos cooperativos, que axudaron á dinamización e desenvolvemento deste sector, sen esquecer a súa achega ao mundo da cultura e o galeguismo, ao que pertenceu vencellado ata o seu pasamento". Compromiso x Galicia: "Sempre conservou a forza dun mozo novo. É por iso inmorrente". Pola súa banda, Compromiso x Galicia lembra as palabras de Castelao, "a alma, ese ser de seu de todos os pobos, é inmorrente", para reivindicar a Avelino Pousa Antelo, "Lucho", como alma da idiosincrasia galega. Lémbrano como fundador das Mocidades Galeguistas, como secretario xeral e presidente do Partido Galeguista, que refundou no 78, "tras o golpe que os féridos e duros lle deron ao quitarlle a súa praza de mestre". "Docente, cooperativista, escritor, político, xornalista... ", resumen a súa traxectoria, salientando o seu carácter incansábel e o seu compromiso. "Sempre conservou a forza dun mozo novo. É por iso inmorrente". Concello de Rianxo: "fina outro dos bos e xenerosos". Tamén o concello de Rianxo expresa o fondo pesar polo pasamento do presidente da Fundación Castelao, grande amigo de Rianxo. "A súa presenza cotiá nas celebracións institucionais en homenaxe ao nacemento de Castelao na nosa vila, o 30 de xaneiro, reflectían ese profundo compromiso con Galiza", salientan, e afirman que con Avelino "fina outro dos bos e xenerosos, exemplo para todos e todas de amor por este país". Representantes da corporación acudirán mañá ao concello de Teo, para amosarlle o seu afecto á familia e renderlle homenaxe. Iolanda Díaz: "os principios éticos sinalan por onde transita a defensa do noso". Pola súa parte, Esquerda Unida expresou tamén o seu pesar, e cualifica a traxectoria do galeguista como "demostración de ética en defensa da nosa lingua, da nosa cultura". "Nos seus 98 anos de vida está a historia viva da nosa terra, desde os tempos da II República e a defensa do Estatuto de Autonomía de Galicia do 36 até o seu infatigábel labor ético de non permitir que a folla da amnésica transición pasase pola memoria da nosa terra, levándose por diante todo o que nos dá fundamento como pobo". "Hoxe, cando os gobernadores públicos de Galicia levan á nosa terra ao baleiro e ao menosprezo dos seus trazos lingüísticos e culturais", di Iolanda Díaz, coordinadora e candidata á Xunta, "os principios éticos de Avelino Pousa Antelo sinalan moi ben para as presentes e futuras xeracións por onde transita a defensa do noso en tanto que pobo". Asistencia do PSdG. Do PSdG, pola súa parte, asistirán o secretario xeral, Pachi Vázquez, e os portavoces do grupo parlamentario (Abel Losada) e de lingua (Francisco Cerviño), á capela ardente mañá, martes 21, pola mañá. Alberto Núñez Feijóo: "dedicou a súa vida á defensa de Galiza". Asemade, a última hora desta mañá, Alberto Núñez Feijóo, presidente da Xunta, expresou tamén o seu pesar pola perda dun "dos derradeiros representantes dunha xeración de homes que dedicou a súa vida á defensa de Galicia dentro e fóra da nosa terra". Valorou o seu labor á fronte da Fundación Castelao, a participación na Fundación Pedrón de ouro, na Fundación Fernández Flórez, ou na Fundación Alexandre Bóveda, e tamén a súa achega á docencia e a súa traxectoria na agricultura, desde a dirección de Escolas Agrarias como a da Granxa Barreiros de Ortoá (Sarria).


Summary: Trasladan ás candidaturas ás eleccións do 12X a preocupación polo impacto ambiental, social e económico destes proxectos.

A Rede galega por un rural vivo,integrada por asociacións e colectivos de case unha vintena de municipios, trasladou aos partidos e agrupacións políticas que concorren ás eleccións do 12 de xullo a súa preocupación polo que cualifican como "destrución" e "esmorecemento" que está a sufrir o rural da Galiza. A Rede denuncia que na Galiza estase a vivir "a febre dos eólicos", cunha "aparición descontrolada de parques eólicos abusivos". Cualifican así, explican, aqueles que "poñen en perigo a saúde dos habitantes do rural, que os fan máis pobres debido á perda de valor dos terreos, e o prexuízo xerado ás explotacións agrarias e forestais, ademais da destrución da paisaxe e patrimonio". Denuncian tamém que é contraditorio que desde as administracións se gaben de promover o asentamento no rural "mentres por outro lado, sen escoitar a quen vive nel, facilitan a implantación de grandes proxectos industriais que explotan os recursos, que contaminan, que estragan a paisaxe e que empobrecen o rural". A Rede propón a adecuación do marco lexislativo da Galiza en materia de enerxía para adaptalo ás demandas actuais de toda a sociedade, afirmando que a lexislación actual está obsoleta e non garante os dereitos do rural, "favorecendo os intereses especulativos das empresas".


Summary: Onte, máis de dous millóns de usuarios, ao accederen ao seu perfil en Facebook descubriron que estaban mortos, incluído o mesmísimo Mark Zuckerberg.

Hai máis de 5000 anos, nun relato alegórico, Xilgamés partiu na procura da inmortalidade. Foi Utnapishtin, sobrevivente ao diluvio enviado polos deuses, quen lle revelou o segredo. Para chegar a el Xilgamés houbo de pasar moitas peripecias e fatigas mais finalmente coñece que é ao fondo do mar a onde debe ir. E procurar a planta máxica da eterna xuventude. Xilgamés atópaa mais pouco dura a súa alegría: unha serpe, atraída polo aroma, consegue quitarlla. Derrotado, consciente da inutilidade da viaxe, regresa a Uruk. Tamén Ulises navegou até o Hades por indicación de Circe. Dante circulou por Ceo, Purgatorio e Inferno. Percebal procura o Graal para que Arturo poida vencer a morte. Mordred, Fausto e Dorian Gray pactan a eterna mocidade. O tempo, a morte, presentes desde as nosas orixes, constante preocupación por os vencer. Constante preocupación por vencer o tempo, algo alleos a que a todos a morte nos espera en Ispahan. Hoxe ese proceso de procura da inmortalidade desenvolvese nas redes sociais, no Facebook, especialmente. E seguindo os pasos clásicos das grandes epopeas, mostrando as peripecias e as fatigas da vida de cada un de nós.Rostros marcados pola serpe da dor, polo doenza amarga, aparecen na nosa liña do tempo. Rostros doridos que suscitan solidariedade. Perfís de beleza desfigurada. Siduri, a taberneira que vive xunto ao mar, dille a Xilgamés que nunca logrará a inmortalidade e aconséllao para que goce da alegría da vida, única perspectiva da humanidade. Onte, mentres uns celebraban o día do solteiro e outros o San Martiño, máis de dous millóns de usuarios do Facebook descubriron que estaban mortos. Os membros da rede social e os seus amigos tiveron un choque brutal. O seu perfil informaba do seu óbito e ao lado dunha pequena flor aparecía a mensaxe "En memoria de" antes do seu nome, que é a forma de informar de contas conmemorativas de usuarios falecidos cuxos parentes fixeron demanda. O erro ocorreu basicamente para usuarios de Facebook en Inglés e afectou mesmo o fundador da rede social cunha mensaxe "Esperamos que quen amou a Mark atope conforto vendo o que outros comparten" Son tempos de mudanzas. Xa nin o Facebook nos garante a inmortalidade. Adeus a aqueles likes que consolan a derrota inevitábel, motor da longa viaxe para percorrer a estepa.


Summary: A distribuidora acorda substituír esta fórmula por contratos a 3 meses. Aliás, incrementa o prezo en 2 céntimos.

"En liña co resto do sector da distribución". Así comeza o comunicado emitido esta cuarta feira pola cadea de supermercados Día que cedeu ao bloqueo do seu centro loxístico en Compostela e mantivo unha xuntanza con representantes das explotacións gandeiras. No acordo alcanzado a distribuidora asume incrementar en dous céntimos o prezo que paga aos seus provedores de leite co obxectivo de que este reverta de "maneira obrigada" nos produtores. Asemade, porá fin ás poxas electrónicas que serán substituídas por contratos "estábeis" dunha duración non menor a 3 meses. Aliás, asume o "compromiso" de "traballar de maneira conxunto cos seus provedores na identificación da procedencia e orixe do leite", segundo recolle o comunicado publicado polo portal de información Campo Galego. Reunidos en asemblea, os gandeiros que mantiñan bloqueado o centro loxístico de Día en Mercagaliza decidiron rubricar a proposta. Máis unha vitoria para eles que xa arrincaran compromisos a Carrefour, Eroski, Lidl e Gadisa.


Summary: Íntegro e o Concello de Carballo lanzan unha nova campaña sobre a importancia de respectar as prazas para persoas de mobilidade reducida.

Unha vez presentado o concepto, Carballo comeza a facer realidade o Urbanismo Táctico. Con actuacións de mellora da seguridade vial como as realidadas na contorna do CEIP Bergantiños ou do IES Parga Pondall. Unhas accións que coiciden coa Semana Mundial das Nacións Unidas para a Seguridade Viaria, que se celebra do 17 ao 23 de maio, e que este ano ten como lema "Rúas para a vida". Unha das liñas da campaña deste ano é a limitación á 30km/h nas rúas urbanas dun só carril, unha medida na que Carballo é pioneira, avanzando aínda máis e poñendo as zonas escolares a 20km/h. Despois da reorganización dos accesos ao IES Isidro Parga Pondal que se levou a cabo días atrás, onte comezaba a transformación urbana arredor do CEIP Bergantiños mediante a utilización de elementos de mobiliario e pintura. "Con este sistema, se a actuación realizada funciona pode facerse permanente, mentres que se é preciso realizar cambios permite axustar o proxecto dun xeito sinxelo e económico", explican dende o Concello. No IES fíxose unha reordenación dos aparcamentos e delimitouse unha senda peonil dende a ponte ata o instituto, pola marxe dereita da rúa. Pola súa parte, na contorna do CEIP Bergantiños, xa dende principios de curso, a rúa Ramón Cabanillas está pechada ao tráfico durante as horas de entrada e saída, e agora aproveitaranse novos espazos para uso peonil tanto na zona de acceso ao colexio coma na do parque infantil. Acción de rúa coa Asociación Íntegro Carballo colabora ademais con Íntegro para reactivar a acción de rúa para visibilizar a importancia de que os/as condutores/as respecten as prazas reservadas para persoas con mobilidade reducida. "Queremos simbolizar como se sente un cidadá cando lle ocupan unha praza de aparcamento e non pode aparcar. Pois a nós moitas veces pásanos o mesmo", explicaron os representantes da asociación que se achegaron ata Carballo. Durante boa parte da mañá ocupáronse varias prazas de aparcamento da avenida do Ambulatorio con cadeiras de rodas e distintas axudas técnicas, xunto con carteis nos que podían lerse algunhas das "escusas" utilizadas con máis frecuencia polas persoas que ocupan as prazas para persoas con mobilidade reducida: "Son só 5 minutiños", "Será só un momentiño", "Volvo nun santiamén", "Non teño tarxeta... pero non pasa nada, non?", "Non sabía que aquí non podía aparcar"…


Summary: BNG e AGE preguntarán no Parlamento ao presidente da Xunta sobre a situación que se está a viver na capital de Galiza e polas actuacións que prevé adoptar o líder d@s populares.

Alberto Núñez Feijóo terá que responder ás preguntas da oposición na sesión plenaria desta cuarta feira. Neste senso, BNG e AGE inquirirán ao líder do executivo galego sobre a situación que se está a viver no concello de Santiago de Compostela após as novas imputacións e detencións producidas no seo da equipa municipal. O líder d@s populares e presidente da Xunta de Galiza rexeitou pronunciarse a respecto dos acontecementos limitándose a asegurar que a situación da corporación municipal compostelá "non é normal". Porén, non exixiu a demisión do alcalde, Ángel Currás --dobremente imputado, como demandaban os grupos da oposición, nin da concelleira de Educación, Rebeca Domínguez, tamén encausada por supostos delitos de corrupción e prevaricación. No entanto, Feijóo non poderá evitar facer fronte ás preguntas d@s voceir@s da oposición --como si fixo coa solicitude de comparecencia que fora demandada polo grupo socialista para que o líder do executivo galego respondese perante os numerosos casos de corrupción que asolagan o seu partido. A maioría parlamentar do Partido Popular evitou que o seu presidente tivese que dar resposta a unha comparecencia monográfica sobre financiamento en B e contribucións irregulares do PPdeG á contabilidade de Génova. No entanto, si deberá asumir a súa responsabilidade a respecto dos últimos acontecementos decorridos en Compostela. O BNG demandará formalmente a convocatoria de eleccións anticipadasDe acordo co disposto no artigo 61 da Lei de Bases de Réxime local o grupo nacionalista anunciou que exixirá ao presidente da Xunta --en tanto que líder do executivo-- que demande do Goberno español a disolución da corporación municipal e, polo tanto, a convocatoria anticipada de eleccións. Segundo o voceiro do Bloque en Compostela, Rubén Cela a situación que está a viver a cidade é "insostíbel" polo que exixen ao preidente do PPdeG que adopte as medidas necesarias para reverter esta situación. Neste senso, o voceiro parlamentar do Bloque, Francisco Jorquera solicitará de maneira formal a Feijóo o adianto electoral pois, "é posíbel que o Consello da Xunta pode instar ao Consello de Ministros a iniciar esa tramitación e a dar traslado ao Senado, mentres se crea unha xestora que no prazo de tres meses lle volva dar a voz aos veciños e ás veciñas de Santiago", explicou o voceiro municipal Rubén Cela nun acto desenvolvido a pasada segunda feira na capital galega.


Summary: A Xunta realizará unha declaración de emerxencia polo derrubamento.

O derrubamento o pasado 20 de marzo da estrada LU-651 que conectaba as localidades de Quiroga e Seoane do Courel, e que puido acabar en traxedia -no momento do accidente ninguén circulaba polo viario-, está a provocar a indignación de veciñanza da comarca quiroguesa ao transcender que un informe técnico de 2006 xa advertira á Xunta e ao Estado do risco de afundimento desta estrada. O derrubamento do viario LU-651 deixou a veciñanza do concello de Folgoso do Courel practicamente incomunicada. Debido ao afundimento, a alcaldesa de Folgoso, Dolores Castro, solicitou á cidadanía, a través das redes sociais, que "eviten utilizar este viario e transcorran por estradas secundarias", como a de Vidallón, por onde xa se desviou o tráfico cando se realizaron obras nesta vía. De todos os modos, este risco de afundimento xa fora advertido nun informe xeotécnico de 2006 realizado pola empresa Prointec. Este documento informaba de que a estrada transitaba "sobre o baleiro", algo que podía provocar un derrubamento, como o que ao final acabou por se producir. Para alén diso, hai 16 anos xa eran visíbeis fendas e desprazamentos decimétricos. De todo isto fíxose eco a agrupación SOS Courel, que denunciou que "todas as advertencias sobre o risco de afundimento foron ignoradas de maneira sistemática pola Xunta". Declaración de emerxencia A conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, visitou onte a zona e anunciou a realización dunha "declaración de emerxencia para restabelecer a circulación entre Folgoso do Courel e Quiroga". Vázquez sinalou que "nestes momentos barállanse tres alternativas como posíbeis solucións prioritarias; a execución dun viaduto para salvar o treito da vía desprendido, a execución dunha vía de novo trazado ou a construción dun túnel máis afastado". Tamén explicou que as causas dos danos sufridos na vía de titularidade da Xunta "apuntan ao colapso dunha das galerías subterráneas da canteira de lousa que se atopa nas proximidades". A este respecto afirmou que desde a Xunta "se realizarán as indagacións oportunas e se exixirán as responsabilidades que correspondan". O Courel, de novo, sen internet O afundimento da LU-651 provocou tamén o corte da conexión por fibra óptica a internet en todo o termo municipal de Folgoso do Courel, entre Seoane e Quiroga. Ademais, o corte da rede tamén deixou fóra de servizo os caixeiros automáticos e o centro de saúde da localidade, dificultando así a atención sanitaria. A solución das eivas na conexión a internet no Courel é unha demanda que vén de lonxe. En 2018, o concello ficou sen conexión á rede nin conexión telefónica durante dúas semanas e aínda o pasado mes de novembro a multinacional Movistar anunciaba a supresión do servizo de telefonía fixa sen ofrecer alternativas á veciñanza. Outro problema que se revela após a afundimento da estrada ten a ver co transporte escolar, pois, debido ao derrubamento da estrada, ten que tomar un roteiro alternativo que aumenta o tempo de viaxe.


Summary: O socialista Méndez Romeu e o nacionalista Suárez Canal lamenta que a busca de "titulares" condicione a política do presidente cara aos entes locais e Alfonso Rueda chámaos a sumarse á "responsabilidade histórica" que, di, xa amosan Oza dos Ríos e Cesuras.

Tras o anuncio, o soporte para termar del. Dúas semanas despois de que o presidente da Xunta tentase capitalizar o debate de política xeral dando por feita a fusión dos concellos de Oza dos Ríos e Cesuras -a cal foi reducida a "intencións" polos alcaldes de ambos municipios tras apenas vinte e catro horas- o conselleiro da Presidencia, Alfonso Rueda, acudiu este martes ao Parlamento para darlle ao anuncio presidencial certo soporte político. Sobre o papel, a comparecencia do número dous do Goberno tiña o obxectivo de "informar sobre as actuacións da Xunta de Galicia para impulsar a cooperación municipal" se ben, case na súa totalidade, estivo destinada a glosar a "valentía política" de quen se decide a impulsar as unións municipais" e a "responsabilidade histórica" dos alcaldes das dúas localidades coruñesas. Fronte a Rueda, os voceiros de PSdeG e BNG coincidiron na súa reclamación: "seriedade". Como adoita acontecer nos debates nesta materia o conselleiro tivo diante de si a dous dos parlamentarios máis experimentados na Cámara, o socialista José Luis Méndez Romeu e o nacionalista Alfredo Suárez Canal. Sen a necesidade de apoiaren as súas intervencións en notas escritas, os tamén ex conselleiros do Goberno bipartito lamentaron que, malia aos actuais problemas de Galicia, tanto no ámbito municipal como noutras materias, o presidente tente, en verbas do nacionalista, gobernar á procura dos "titulares" de prensa. "Parece que é o único que lle preocupa", di. Nesta liña, Suárez Canal encadra a incerta operación de Oza e Cesuras na necesidade que, ao seu xuízo, tivo Feijóo de "compensar" os "pratos da balanza" da súa xestión". "Puxo no prato das luces" só "palabras" como "solvencia, responsabilidade e austeridade" e "no das sombras os problemas da xente", caso do "paro e as listas de espera". "A descompensación era tan potente que o presidente tivo que sacar un coello da chistera para tentar desviar a atención. "Nin sequera as corporacións" dos dous concellos "eran coñecedoras" do anuncio. Polo tanto, sinala o nacionalista, a Xunta inaugura "unha nova vertente, a da frivolidade" que pasa por riba trazos esenciais dun posible reordenamento da planta municipal, como "o financiamento" ou "a supresión das deputacións", así como "o boicoteo por parte da Xunta aos recursos para que os concellos poidan mellorar os servizos". Primeiro Feijóo e despois Rueda, conclúe Suárez Canal, tenta "tomar por necios" a deputados e cidadáns tentando que "falen do dedo" das fusións e non "da lúa" dos "problemas" como o paro, a sanidade ou o naval. "Manda chover na Habana", ironiza. Suárez Canal coida que Rueda "toma por necios" os cidadáns e Méndez Romeu sinala que a fusión non veu avalada por "un só" documento Non foi menos crítica a intervención de Méndez Romeu, quen lamenta, "vinte anos despois" de que Manuel Fraga iniciase o malogrado proceso de comarcalización de Galicia, ter que debater sobre "outra ocorrencia" dos populares en materia de ordenación territorial e, ademais, telo que facer "por sorpresa, sen que medie documentación" ou estudos previos. "Non se inicia tentando fusionar concellos periurbanos, onde poidan existir coincidencias", senón "concellos pequenos, rurais, que teñen a mesma viabilidade xuntos que por separado", dada a súa "poboación recesiva" e a súa falta de base produtiva. "Saben cantos documentos e informes foron achegados ás corporacións?", pregunta retoricamente Méndez Romeu. "Ningún", contéstase, nun contexto no que "aos veciños non lles preocupan as grandes verbas" do presidente, senón "como vai quedar a prestación de servizos no seu concello". Mentres isto acontece, censura, a Xunta limítase a realizar o propio anuncio e a poñer en marcha "premios para os concellos -os galardóns Coopera, cos que o Goberno galego distinguirá os mellores proxectos de colaboración entre municipios-". "Isto non é un concurso escolar", advertiu ao seu sucesor na Consellería de Presidencia". Ante o aluvión de críticas, Rueda optou por botar man dunha técnica dialéctica recorrente tamén nas intervencións do presidente, a das preguntas á oposición. "Están a favor de que haxa fusión voluntaria de concellos en Galicia ou non?", cuestionou. "Son especialistas en ir contra o que pensa a maioría", lamenta o conselleiro, en cuxa opinión socialistas e nacionalistas ignoran que xa hai "un consenso moi elevado" sobre as fusións municipais, limitándose a dicir "que é unha cortina de fume". "Estamos no inicio dun camiño ilusionante, que abriron valentemente dous concellos" para "superar o minifundismo municipal", conclúe.


Summary: A artista Mercedes Peón está detrás do proxecto social e cultural Somos Pandeireteiras, que quere reflexionar sobre o papel das artistas que tocan este instrumento e sobre a súa importancia na transmisión do patrimonio inmaterial da Galiza.

A artista Mercedes Peón, acompañada das pandeireteiras da AC Rosalía de Castro (Padrón); Raigañas de Cerqueda (Malpica) e Xirifeiras (Fene), impulsa o proxecto social e cultural Somos Pandeireteiras que foi presentado en sociedade esta segunda feira. A iniciativa é, dalgunha forma, unha homenaxe ás persoas que tocan a pandeireta na Galiza, posto que se quere enfocar a actividade "sobre as músicas e tocadoras como eixo de transmisión cultural". Como estrea do proxecto, Carballo acollerá o próximo 19 de decembro unha xornada pública que sexa o punto de encontro aberto entre tocadoras, compositoras e músicas para que todas poidan analizar as formas de vivir a música tradicional desde a "sororidade e a colectividade". A xornada, de inscrición gratuíta a través da páxina web www.somospandeireteiras.gal, contará cunha serie de conversas e mesas de traballo para reflexionar arredor da situación das tocadoras e comezar a construír, entre todas as asistentes, unha rede que vincule e articule as relacións das artistas da Coruña. Impulsar este patrimonio inmaterial da Galiza O grupo promotor, con Peón á fronte, traballa en común desde o verán de 2021 "coa firme convicción de crear o seu propio relato como tocadoras". A iniciativa é unha homenaxe ás persoas que tocan a pandeireta na Galiza Máis aló da gran cita do mes próximo, quere ser unha ferramenta para honrar esas músicas e tamén darlle un novo impulso a ese tipo de patrimonio inmaterial do país. Para esas metas, a agrupación dispón do apoio da Deputación da Coruña, "que considera a iniciativa un proxecto singular de especial interese"; e coa colaboración do Concello de Carballo, onde se presentou esta segunda feira a iniciativa e onde decorrerá a cita.