Summary: O 23 de abril sae á venda o primeiro disco de Gelria, 'Cantos de poeta', que pon música aos versos de 14 poetas galegos nos que fai un percorrido pola historia da poesía galega contemporánea.

Gelria (que tira o seu nome do barco holandés no que embarcou Manuel Antonio) lanzará á venda o próximo 23 de abril o seu primeiro traballo discográfico. Baixo o título Cantos de poeta, o álbum percorrerá a historia da poesía galega contemporánea, desde o Rexurdimento até a actualidade a través dos versos de catorce poetas aos que lles poñerán música. A banda –creada en 2014 por Elena Tarrats (voz), Mario G. Cortizo (percusión) e Federico Mosquera (piano)- estréase así cun proxecto que se presenta en formato de libro-disco acompañado de fotografías e ilustracións e no que, ademais, se incluirán as letras dos diferentes temas en galego, portugués, castelán e inglés. Cantos de poeta recolle un total de catorce poemas cuxa selección busca trazar un itinerario musical das diferentes etapas da poesía galega contemporánea, ademais de achegar unha radiografía -a través da música e dos versos- do imaxinario colectivo galego. De Curros a Chus Pato Cantos de poeta é un disco ecléctico que posúe resonancias de diferentes estilos e xéneros -desde a música tradicional á contemporánea, pasando polo jazz- que propón un percorrido polas diferentes etapas da nosa historia poética. O camiño proposto por Gelria principia na época do Rexurdimento (poñéndolle música a Rosalía de Castro – Castellanos de Castilla- e Curros Enríquez –A nena na fonte-), e continúa aproximándose á lírica de vangardas (con poemas como Amenceu Bico ou onda o mar, de Álvaro Cunqueiro; Sós, de Manuel Antonio, ou Canzón para que un neno non durma, de Luís Pimentel) e á poesía de posguerra (versionando Eu quero oír o teu silencio, de Aquilino Iglesias Alvariño, ou Longa noite de pedra, de Celso Emilio). A antoloxía tamén se achega ao grupo Brais Pinto (Cantiga do amante preso, de Xosé Luis Méndez Ferrín ou O gato da tasca Mariñeira, de Bernardino Graña) e a poesía do autor de referencia das Irmandades da Fala, Ramón Cabanillas a través do seu poema Acción Gallega, prestándolle tamén a atención a poetas da Xeración dos 50 como son Luz Pozo Garza, co seu poema Far Blues; ao poeta da Terra Cha, Manuel María, a quen se lle dedica ás Letras Galegas deste 2016, co poema Zocas, e ao seu compañeiro de xeración Uxío Novoneyra, de quen se musica Cousos do lobo. O periplo remata cun Unha luz que se afasta e se nos dirixe, poema de 2013 de Chus Pato, unha das voces máis destacadas no panorama da lírica actual.


Summary: As probas de carga nos viaductos do treito ente Pedralba e Taboadela, que reducirá en 50 minutos a viaxe a Madrid, comezarán en marzo.

Entre as múltiples datas que se anunciaron para a chegada do AVE a Galiza, 2020 foi unha das que máis se escoitou estes últimos anos. Se ben todo apunta a que non vai chegar a tempo, o Administrador de Infraestruturas Ferroviarias (Adif) loita por apurar os prazos para que as galegas non tarden en contar cun tren en condicións que lles comunique coa meseta. De feito, desde o organismo español adiantan que as dúas vías do treito de 101 quilómetros entre Pedralba de la Pradería (Zamora) e Taboadela estarán "totalmente rematadas" no segundo trimestre do ano, antes do verán. Na actualidade traballan nas obras cinco equipos, cun rendemento de execución de vía a razón de "200 metros por día por equipo". En marzo "estase a programar" o inicio das probas de carga nos viadutos e xa no mes de xaneiro Adif iniciará o tendido da catenaria na vía dereita. En canto ao treito anterior, o que discorre entre Zamora e Pedralba de la Pradería, de 110 quilómetros, o administrador ferroviario sinala que está en fase de probas o sistema de seguridade ERTMS, e que o prazo da súa posta en servizo mantense para a vindeira "primavera". "En breve comezarán as probas dinámicas co tren laboratorio Séneca en diferentes chanzos de velocidade até os 300 quilómetros por hora", explica a entidade presidida por Isabel Pardo de Vera sobre este treito. No que atinxe á chegada a Ourense, Adif vai aproveitar os 17 quilómetros do corredor convencional desde Taboadela como solución complementaria á variante exterior. Porén, traballa na implantación do ancho mixto, a construción dun novo ramal para conectar a liña de alta velocidade coa convencional, a instalación da superestrutura e a construción dun cambiador de ancho en Taboadela.


Summary: A crítica e comisaria Rosario Sarmiento realizou o documental 'Arte+Muller+Galicia' tras a exposición 'Mulleres de Silencio. De Maruja Mallo a Ángela de la Cruz', celebrada no MARCO de Vigo, coma un xeito de deixar pegada -para a historia- deste proxecto, ante a ausencia de catálogo do mesmo. Conversamos con ela

A crítica e comisaria Rosario Sarmiento realizou o documental 'Arte+Muller+Galicia' tras a exposición 'Mulleres de Silencio. De Maruja Mallo a Ángela de la Cruz', celebrada no MARCO de Vigo, coma un xeito de deixar pegada -para a historia- deste proxecto, ante a ausencia de catálogo do mesmo. O filme supón, ademais, un chanzo máis nun esforzo colectivo levado a termo nas últimas décadas por visibilizar e analizar a arte feita por mulleres no país. 'Arte+Muller+Galicia' forma parte do programa 'Olladas de muller', organizado polo Consello da Cultura e polo CGAI polo 8 de marzo, e este 11 de marzo proxéctase en Compostela, na sala Numax. Falamos con Rosario Sarmiento. Como xorde a idea de facer este documental? Cales son os seus obxectivos?O documental xorde tras a mostra 'Mulleres do Silencio. De Maruja Mallo a Ángela de la Cruz' do Museo MARCO de Vigo, da que eu son comisaria, pola necesidade de recoller o traballo os testemuños das artistas participantes no proxecto, xa que non se publicou un catálogo da mesma. Tentei paliar con este documental esa ausencia de catálogo imprescindible nunha exposición. Afortunadamente, a Deputación de Pontevedra vai editar finalmente o catálogo da mostra."O que tento é construír o mapa da creación artística feminina en Galicia"Como se complementa con outros proxectos teus como a exposición 'Territorios de intimidade'? Que supón, en concreto, no traballo que tes feito en relación coa arte e as mulleres? Supón un paso máis. O primeiro traballo foi a mostra 'A Arte Inexistente' (1995) no Auditorio de Galicia, despois 'Mulleres do Silencio' no Marco (2016) e, despois do documental, 'Territorios de Intimidade' (2018) no Auditorio de Galicia. Con estes proxectos o que tento é construír o mapa da creación artística feminina en Galicia.Hai un estudo do Consello da Cultura, dirixido por María Luisa Sobrino, de hai uns poucos anos, que ten un título moi semellante e un contido tamén confluente ao do teu documental. Houbo tamén varios proxectos (como algunhas exposicións que citas) sobre arte e xénero en Galicia, cuxo obxectivo foi primeiro visibilizar o traballo feito por mulleres e despois analizar cuestións máis concretas (a relación entre o arte e o feminismo, por exemplo, en 'Alén dos xéneros', que estivo no MARCO). Dentro de todos estes traballos realizados desde os 90, en que lugar se inscribe o teu documental?Tanto o estudo do consello, 'Arte+Mulleres. Creadoras galegas' (2015) dirixido por Mª Luisa Sobrino Manzanares, onde se revisa pormenorizadamente o protagonismo das artistas en Galicia en diferentes ámbitos, entre os anos 1990-2013, que eu cito no documental, como a mostra 'Alén dos Xéneros', forman parte desa revisión do acontecido co papel cumprido polas mulleres ao longo do século XX en Galicia, que ten as súas primeiras referencias nas Bienais de Artistas Galegas (1987, 1990, 1994 e 1997) organizadas polo colectivo Alecrín que empezaron a sacar á luz o traballo exclusivo de mulleres, ás que seguiron exposicións como 'Presente Plural' (1994); 'A arte inexistente' (1995); 'Nos-outras. Pintoras, poetas e orgullo de ser muller' (1997); 'Clónicas' (2004); 'Marxes e mapas' (2008); 'Generosas y fuertes' (2009); 'Artistas. Proxectos de visibilización', 'Elas fan tech' (2013)… .O documental divídese en dúas partes: a primeira é un percorrido histórico. Como e con que criterios se escolleron as mulleres entrevistadas no documental? .Como comentaba antes, fíxose a partir do proxecto da mostra 'Mulleres do silencio', que incluía un abano moi amplo de artistas desde Maruja Mallo e Julia Minguillón como as primeras mulleres artistas profesionais formadas na escola de Belas Artes de Madrid, ata as artistas que forman parte da primeira xeración de profesionais formados na escola de Belas Artes de Pontevedra. Por certo, o testemuño de Berta Caccamo para este proxecto foi o último que gravou."O testemuño de Berta Caccamo para este proxecto foi o último que gravou"Na segunda parte do documental as dez artistas vivas da exposición contestan a cinco preguntas. As súas respostas axudan a entender a situación e pensamento destas artistas galegas en relación a arte e a muller. Unha mirada moi plural e con puntos de vista diferentes.O feito de ser mulleres marcou "o seu protagonismo nos espazos de poder e decisión". Esta é, supoño, unha das ideas nas que poden estar máis ou menos de acordo as entrevistadas. Porque todas viviron, seguramente, maneiras de seren discriminadas ou minusvaloradas dalgún xeito. Polo que se ve no documental, como foron cambiando estes xeitos de discriminación?No documental falan artistas de distintas xeracións e con diferentes opinións, vivencias e circunstancias. Non todas se sentiron discriminadas, en realidade. Para algunhas a discriminación non foi na súa formación senón na súa carreira e por circunstancias diferentes. Pero tamén hai artistas que a pesar de estar presentes en proxectos como 'A Arte inexistente', de 1995, e posteriormente en 'Mulleres do Silencio', do 2016, seguen sen ser recoñecidas nin valoradas. O feito de ser mulleres si que marcou "os seus espazos de poder é decisión"."O feito de ser mulleres si que marcou "os seus espazos de poder é decisión"Desigualdade supón, neste contexto, o do arte, entre outras cousas, unha (inoculada polo patriarcado), falta de seguridade en si mesmas ou, polo menos, algunha tendencia a restarlle relevancia ao que facían. De que feito se reflicte iso no documental?. Penso que nas respostas das artistas, algunhas de forma moi explícita.O documental céntrase no caso galego, aínda que seguramente non sería moi diferente noutros lugares. No franquismo si que, seguramente -en Galicia e en España- o traballo das mulleres como artistas viuse máis limitado. En que aspectos? Complicaba aínda máis a situación vivir en Galicia, dada a falta de espazos para formarse? Certo. Non só de espazos para formarse, senón dunha sociedade moi pechada e prexuiciosa, na que non se entendía que unha muller quixese ser artista profesional. Se tiñan posibilidades e recursos económicos, podían marchar fóra, case sempre a Madrid, e polo tanto traballar en mellores condicións. Ata o 1991 non hai Facultade de Belas Artes en Galicia. Isto vai supoñer un gran paso adiante."Ata o 1991 non hai Facultade de Belas Artes en Galicia. Isto vai supoñer un gran paso adiante"Na parte de percorrido histórico trátanse cuestións coma a escasa presenza nas vangardas anteriores á guerra (Maruja Mallo debe ser das poucas, e estivo fóra case todo o tempo) ou como mudaron as circunstancias coa volta da democracia tras o franquismo. Como mudou, efectivamente, a situación coa democracia e a autonomía? Houbo entón algún fío que se retomase de antes da guerra?. A democracia e a autonomía supuxeron o inicio dunha normalización da vida cultural. Pero foi un case comezar de novo, porque non había modelos. Só Maruja Mallo, que volve do exilio e vive en Madrid. Isto amosa a ausencia de mulleres artistas galegas na etapa republicana e nas vangardas históricas. Os oitenta e noventa do século XX foron décadas moi importantes nese aspecto. As referencias femininas eran as poucas mulleres recoñecidas que destacaron baixo o franquismo."Só está Maruja Mallo, que volve do exilio e vive en Madrid. Isto amosa a ausencia de mulleres artistas galegas na etapa republicana e nas vangardas históricas"A dinamización das artes plásticas (a creación dos principais museos, por exemplo), ou o novo escenario formativo (a Facultade de Belas Artes, principalmente) tamén axudou a mudar a situación, aínda que segue a haber desigualdade na presenza de mulleres nos museos, por exemplo. (No aspecto positivo, agora mesmo no CGAC hai dúas exposicións de dúas artistas). Cales son as dinámicas que seguen a explicar, aínda hoxe, a desigualdade? A discriminación e a desigualdade da muller en tódolos ámbitos da sociedade, como non, tamén no eido artístico. Pois as cifras da desigualdade están aí. As porcentaxes de estudantes mulleres nas facultades de Belas Artes son do 78%, nas de historia da arte do 68% e en Restauración do 76%. Nos premios Nacionais de Belas Artes só o 18% son mulleres… e poderiamos engadir máis datos..… A desigualdade existe en tódolos ámbitos sociais, e na cultura é exactamente igual. No entramado artístico -museos, coleccións, galerías, crítica, etc- as mulleres seguen sendo minoritarias e seguen sen detentar os postos de poder en igualdade de condicións ca os homes. O poder é dos homes e non o ceden se non loitamos xuntas."O poder é dos homes e non o ceden se non loitamos xuntas"Na segunda parte do documental falan mulleres que participaron na exposición 'Mulleres do silencio', como salientabas antes. Entre outras preguntas, responden a se hai diferenzas entre o arte feito por homes e por mulleres (cuestión bastante discutida) e que achegou a arte feita por mulleres en Galicia. Como podemos resumir as respostas a respecto disto, cal é opinión xeral das mulleres entrevistadas?. Pois hai diferentes respostas. Algunha delas cren que a arte feita por mulleres é máis sólida, máis rompedora e sincera porque teñen menos que perder. Outras non ven diferenzas. En canto ás achegas das mulleres á arte, tamén hai diferenzas pero, en xeral, creen que achegaron pouco porque a súa presenza na historia foi moi pequena."Polo feito de ser mulleres non teñen que ser boas artistas, pero si que hai mulleres moi interesantes como creadoras aínda case descoñecidas"Visibilizar a arte (ou a literatura, a música, o teatro, o cine, etc) feito por mulleres é algo necesario, dado que o patriarcado tende a situar as súas creacións nun segundo plano. Mais tamén se corre sempre o perigo de acabar creando etiquetas como "arte feminino" ou "arte de mulleres", que negan a heteroxeneidade da creación feita por mulleres e que pode caer, ademais, nun certo esencialismo. Como evitar isto nun documental coma o teu? Certo. Meus criterios son de respecto ao pluralismo na visión da arte feita por mulleres, tanto de tendencia artística como xeracional, ou incluso de situación económica. Isto vese nas respostas do documental. Eu creo que é necesario visibilizar porque aínda é necesario reconstruír o "escribir" unha historia que non está relatada en todos os seus capítulos e con todas as súas protagonistas. Canto máis investigas, máis de dás conta de que nos falta moito por coñecer e estudar. Eu creo que iso é o que hai que facer. Claro que sen caer nos paternalismos. Polo feito de ser mulleres non teñen que ser boas artistas, pero si que hai mulleres moi interesantes como creadoras aínda case descoñecidas. A labor dos historiadores é esa, investigar e dar a coñecer, con criterios rigurosos."As exposicións pasan pero os catálogos permanecen e son documentos para a historia. As institucións deben ser conscientes de que as exposicións deben acompañarse dun catálogo" Algo máis que queiras comentar?Unha das miñas liñas de traballo é recuperar e dar a coñocer a arte feita por mulleres. Este documental é unha experiencia nova para min, á que tiven que recurrer, como dicía antes, ante a imposibilidade de que desde o MARCO se editase un catálogo. Unha vez exhibido o documental no museo de Pontevedra, Carmela Silva, moi sensible ao tema femenino, viu a necesidade de editar o catálogo. As exposicións pasan pero os catálogos permanecen e son documentos para a historia. As institucións deben ser conscientes de que as exposicións deben acompañarse dun catálogo.


Summary: A mobilización, de carácter unitario, pechouse coa lectura dun manifesto e a intervención de varios cidadáns palestinos. Este martes está convocada unha nova manifestación, en Compostela

"O pobo galego, co pobo palestino". Máis de dúas mil persoas manifestáronse na tardiña deste luns en Vigo, nunha mobilización de carácter unitario que se pechou coa lectura dun manifesto e a intervención de varios cidadáns palestinos. Este luns tamén se celebrou en Ourense unha concentración en solidariedade co pobo palestino e este martes está convocada unha nova manifestación, en Compostela. "A situación en Gaza hoxe traspasa a loucura, traspasa o imaxinable, é un exterminio real", destacou Fayed Khalaf, da Fronte Popular para a Liberación de Palestina (FPLP), lembrando os máis de 500 mortes provocadas polos ataques israelís na última semana, máis de 100 nenos e nenas. Khalaf reclamou unha negociación "que non estea baseada nos postulados norteamericanos ou europeos, queremos unha negociación baseada no dereito internacional". O representante da FPLP despediuse citando a George Habash, fundador da Fronte Popular para a Liberación de Palestina: "poden destruír as nosas casas, poden destruír as nosas árbores, poden destruír os hospitais, poden destruír as escolas, pero hai unha cousa que non poden destruír: o noso espírito de loita. Seguiremos na loita até que o pobo palestino consiga a independencia, nun Estado democrático, laico e progresista, do río Xordán ao Mediterráneo". No comunicado final da manifestación denunciouse que o Estado de Israel "tortura, somete a terrorismo e mata o pobo de Palestina por resistir a colonización" e que "a ONU vén de sinalar que tres de cada catro mortos na invasión a Gaza son civís, na súa maioría mulleres e nenos". Dende Galiza con Palestina demándase "que os responsables desta nova agresión sexan levados ante os tribunais internacionais e xulgados polo delito de xenocidio" e que "a UE e o Estado español esixan a Israel o cese inmediato desta agresión e que se cumpran os incontables acordos de Nacións Unidas, e que implican o abandono do territorio ocupado polo Estado de Israel". Este martes 22 de xullo está convocada unha nova concentración e manifestación en Compostela, ás 19.30 horas na Praza do Toural, na que se volverá dar lectura ao comunicado que xa pechou a concentración celebrada o pasado luns. No texto, destácase que "desde Galiza non podemos permanecer impasíbeis diante deste novo crime. Non se trata só dun problema ético. Trátase tamén dun delito à luz de todos os conceitos do dereito internacional. A situación da nosa nación aproxímanos necesariamente máis á dor da Palestina e a necesidade de os pobos poderen exercer a súa autodeterminación, posuíren un territorio que non sexa constantemente violado e se desenvolveren economicamente en función dos seus proprios intereses colectivos e non en base a intereses alleos de carácter imperialista". O comunicado pechábase facemos un chamado "á solidariedade activa e a apoiar a campaña internacional de boicote, desinvestimentos e sancións contra Israel". Podes ver a galería completa de imaxes nesta ligazón


Summary: A película galega de animación lanza unha campaña para esixir a súa proxección nas salas comerciais. A distribuidora prometéralle unha estrea en 80 salas e finalmente non chegou máis que a 25, en moitos casos cun único pas diario e con horarios pouco favorables.

Son moitas as virtudes de O Apóstolo: trátase da primeira película de animación stop-motion estereoscópica realizada en Europa, é un proxecto galego no que dende 2008 traballaron con mimo ducias de profesionais, contou con Philip Glass para a creación da Banda Sonora e obtivo recoñecementos en festivais coma Moscú, Málaga, Sitges, Bogotá ou Buenos Aires. Por suposto, cada ano prodúcense moitos bos filmes que fican fóra das salas comerciais ou que apenas teñen distribución, pero o caso do Apóstolo é significativo porque esta película obtivera un compromiso da súa distribuidora para ser estreada o pasado 31 de outubro, véspera de Defuntos, en 80 salas de todo o Estado. Finalmente non foron 80 senón 25. En moitas das cidades nas que estaba prevista a súa proxección (Sevilla, Bilbao, Donostia, Murcia, León…) a película non chegou a estrearse, e noutras coma Madrid quedou relegada a salas afastadas do centro ou a horarios incómodos para a meirande parte dos espectadores. A produtora do filme denuncia que dende entón este trato se vén repetindo en cines de toda España: dende grandes superficies que incumpren o prometido e alegan que nas súas moitas salas non teñen espazo para O Apóstolo ou outros cines que a proxectan en días alternos. Neste momento O Apóstolo pode verse en 17 salas en todo o Estado, aínda que non todos os días da semana e non sempre nas mellores horas. En Galicia está na Coruña, Ferrol, Carballo, Compostela, Vigo e Monforte. Os responsables do Apóstolo veñen de iniciar unha campaña de recollida de sinaturas na rede para esixirlle a Yelmo Cines, Cinesa, Kinepolis ou Cinebox que lle dean un espazo. Mentres o filme busca fóra de España a súa rendibilidade e vén de participar no American Film Market para negociar a súa distribución nos Estados Unidos.


Que dura e que triste foi case sempre a vida das pioneiras do ciclismo. Quizá ningunha tanto coma a de Mien van Bree, precursora das fabulosas rodadoras holandesas que dominan desde hai anos o calendario internacional. Despois de anos de loita, Van Bree gañou en 1937 o Mundial; só un par de anos despois estaba de volta na casa, coidando da nai enferma e afogando a frustración en alcol. A xornalista Mariska Tjoelker escribiu hai uns anos unha biografía de Mien van Bree sobre unha vida chea de rabia que só se apagaba enriba da sela. Nacera preto da Haia en 1915, e un campión do mundo veciño (cousas de vivir na terra das bicis) descubriu o seu potencial véndoa pedalear detrás dos autobuses por puro pracer. Ademais dunha forza descomunal, a rapaza tiña un compromiso enorme co deporte, e fora con 16 anos a fundadora dun dos primeiros clubs ciclistas femininos da volta. Empezar a competir en serio supúxolle a primeira decepción: nos Países Baixos as carreiras entre mulleres estaban prohibidas, así que non lle quedou máis remedio que trasladarse a Bélxica, onde si había un circuíto máis ou menos estable de ciclismo feminino. Durante varias temporadas mediuse coa entón dominadora do pelotón, a belga Elvire de Bruyn, que se retiraría a mediados da década e reaparecería anos despois correndo en probas para homes baixo o nome de Willy Debruyne. Despois de anos de loita, Van Bree gañou en 1937 o Mundial; só un par de anos despois estaba de volta na casa, coidando da nai enferma e afogando a frustración en alcol O final dos trinta foi a súa época. En 1937 coroouse campioa de Europa e en 1938 gañou o Mundial. Repetiría títulos unha temporada máis. Ata que, no 1940, o seu mundo se derrubou. Co comezo da Segunda Guerra Mundial, as competicións pararon. Ademais, Van Bree viuse obrigada a regresar a Holanda para coidar á nai, xa moi vella. Nada que non saiban tantas e tantas mulleres. En Bélxica quedoulle, ademais, o amor da súa vida, a tamén ciclista Maria Gaudens. Mien van Bree desaparece por completo dos rexistros ciclistas desde entón. Privada da vida que quería ter, atopou unha nova amiga tan acougante como perigosa: a xenebra. Durante corenta anos traballou de enfermeira nun psiquiátrico (e, polo visto, tamén pasou polo mesmo sanatorio como interna, debido á depresión e á bebida). Viviu soa e recluída nunha casiña, criando canarios e vendo o Tour de Francia pola televisión, durmindo coa bici que pilotara nos anos trinta ao lado da cama e cos xerseis de campioa do Mundo ben dobrados no armario. En 1983 atoparon o seu corpo frío dentro da vivenda: afogara no seu propio vómito.


Summary: Veciños da Coruña volven intensificar as protestas ante o inminente desaloxo dunha familia en Elviña, cuxa casa podería ser derrubada na vindeira semana. As manifestacións colapsaron varias veces o tráfico e irromperon no pleno municipal sen que o Concello dea unha solución.

"O Ofimático será o próximo Gamonal". Con esta pintada de fondo manifestáronse este xoves a última hora da tarde 200 veciños da Coruña en apoio ás familias da zona de Elviña ameazados polo desaloxo e o inminente derrubamento das súas casas. Son os domicilios de varias persoas cuxos terreos deben ser destinados aos equipamentos públicos para os futuros habitantes do parque Ofimático, unha urbanización que se acaba de comezar a construír na entrada da Coruña. Neste mes de novembro, a administración local conta con desafiuzar a Isabel, o seu fillo Álvaro e os dous fillos deste. Con fachos e candeas e sobre as oito da tarde, os manifestantes cortaron o tráfico na principal vía de saída da cidade e colapsaron o tráfico durante algúns minutos. Dous días antes, no pleno municipal, varios cidadáns foron expulsados por berrar contra o goberno local e o pasado luns, outra protesta colapsou a entrada do tráfico ao campus universitario. As convocatorias son cada vez máis concorridas e a indignación, tamén maior ante o silencio do Concello. As protestas intensifícanse ante as ameazas de desaloxos con cortes de tráfico e irrupcións nos plenos municipais É o colectivo Stop Desafiuzamentos, que xa amosara a súa capacidade convocatoria no caso da anciá Aurelia Rey ou de Elisabeth Salnés, quen lidera unhas mobilizacións que están a concienciar a veciñanza sobre unhas ameazas de desafiuzamento exemplificadas agora no caso de Álvaro e a súa nai Isabel, de 72 anos, que foron advertidos da inmimente derruba da súa casa a través de dúas funcionarias escoltadas pola policía hai unha semana. Unhas notificacións que cualifican de "intensísima presión" por parte da administración local para unha expropiación "forzosa". Unha expropiación, explican os afectados, que os obrigou cambiar a súa propiedade por outra con cargas e que non inclúe vivenda. Unha expulsión obrigada para unha urbanización de máis de 1.000 vivendas promovida pola Xunta e que leva vinte anos con atrancos, cambios e numerosas denuncias xudiciais. Nin esta familia afectada inminentemente nin o resto dos veciños con ameaza de desaloxo viron aínda un peso da indemnización da Xunta. Uns 200.000 no caso Álvaro e Isabel pola casa e a horta onde viven. Os cartos foron retidos polo Concello para cubrir os gastos de urbanización do Ofimático e o terreo que lles outorgaron en compensación preto da nova urbanización de nada lles serve porque din que nin teñen capacidade económica para construír nada nin promotor que llelo compre. E eles non queren nin os cartos da compensación nin ser desafiuzados, senón a desafección, xa que, tal e como lembran e segundo as pevisións, a vivenda de Álvaro e Isabel debe ser derrubada para construír unha ponte "que quedaría truncada a oito metros de altura, suspendida no aire" porque "aínda non está previsto onde rematará". Agora, e tras os avisos do Concello, esperan que o desaloxo se produza na vindeira semana, situación ante a que Stop Desafiuzamentos prepara xa máis mobilizacións. Eles son unha das cinco familias afectadas de Elviña pola ameaza de despexo, pero hai máis tamén noutras áreas que cobre o Ofimático. Stop Desafiuzamentos advirte que a loita é contra os desaloxos pero tamén "contra a especulación e os caciques locais" A loita, como advirte Stop Desafiuzamentos, é contra os desaloxos, pero tamén "contra a especulación" e "contra os caciques locais que están a tentar desesperadamente deixar apañados os favores comprometidos cas súas amizades de negocios, esnaquizando para iso a vida das familia, sen que lles dea o máis mínimo reparo substiuír estas persoas por unha grande lameira salpicada de bloques, cemento e coches". "Negreira, escoita, Elviña está en loita", advirten os manifestantes. "Ese é o concepto de 'progreso' dos partidos que apoiaron esta fanfarronada urbanística , o dos 'beneficios' que se agochan tras as concesións e xestión de obras megalómanas que serven aos corruptos para tecer as súas redes clientelares", denuncia Stop Desafiuzamentos, que denuncia que, malia que os veciños solicitaron unha xuntanza co alcalde Carlos Negreira en setembro, este "prefire seguir agochado e non mirar á cara da xente á que vai estragar a vida". Ademais, lembran tamén que os afectados presentaron alegacións ao plan do Ofimático en maio, mentres o Concello advirte da inminente derruba das casas "antes de que se pronuncie o xulgado". Segundo o colectivo contra os desaloxos, o devandito plan é modificable e lembran que se está revisando na actualidade "en beneficio de Adif". "A desafección das casas de San Vicente de Elviña é totalmente factíbel e lóxica; daquela, que é o que está a ocultar o Concello?". "Isto non acaba aquí", aseguran varios dos afectados, que anuncian que continuarán coas mobilizacións "Non nos dan ningunha alternativa e non queren dialogar con nós", queixábanse dúas veciñas afectadas polo Ofimático tras ser expulsadas do pleno municipal. "Quedamos sen casa e endebedados para o resto da nosa vida, con débedas de ata 200.000 euros e o Concello só nos amosa represión e non dá a cara", dicía outra. Mentres, as accións de protesta continuarán. "Isto non acaba aquí", advertía o xoves un dos afectados polos desaloxos. Álvaro, que ten a ameaza máis inminente, ve o seu problema agravado xa que nos terreos que se van expropiar ubícase tamén o taller no que el traballa xunto aos seus dous fillos. "Estamos en alerta vermella porque en calquera momento poden vir desaloxar", insiste Stop Desafiuzamentos.


Summary: A campaña de micromecenazgo, feita a través da plataforma británica Dig Ventures, financiar unha nova intervención arqueolóxica no castro da Cabeciña (Mougás, Oia).

A Asociación Costa dos Castros – unión de catro Comunidades de Montes do Concello de Oia – vén de anzar a súa segunda campaña de micromecenado para poñer en valor o patrimonio arqueolóxico e natural da súa contorna. A campaña realízase a través da plataforma británica DigVentures, especializada en crowdfunding arqueolóxico. Desde que se activara, hai case dúas semanas, xa se recadaron 1.246 euros, un 13% do obxectivo. En 2015, a campaña de Costa dos Castros, o primeiro micromecenado arqueolóxico de Galicia, conseguiu o cento por cento do obxectivo, máis de 10.000 euros Nesta segunda campaña,agarda conseguir outros10.000. Esta iniciativa das Comunidades de Montes de Mougás, Pedornes, Viladesuso e Santa María de Oia vai ter como destino principal axudar a Asociación Costa dos Castros (ACdC) a financiar unha nova intervención arqueolóxica no castro da Cabeciña (Mougás, Oia). Previas intervencións neste castro revelaron un xacemento densamente poboado e con varias fases de ocupación ao longo da Idade do Ferro. A Asociación Costa dos Castros xorde cando as catro Comunidades de Montes desta costa ao sur de Galicia – Mougás, Pedornes, Viladesuso e Santa María de Oia – unen os seus esforzos por buscar novas maneiras de dinamizar os seus montes a través da arqueoloxía e a promoción do lecer na natureza.


Summary: O secretario xeral da Organización das Nacións Unidas, o portugués Antonio Guterres, evitou un pronunciamento expreso ao conflito catalán pero amosou o sentir da institución á que representa para a lectura entre liñas: "A creación de condicións para o diálogo é importante".

A ONU apoia, aínda que nun segundo plano, a apertura dun proceso de negociación entre o Goberno do Estado español e Catalunya. Así o deixou ver na sexta feira o secretario xeral do organismo, António Guterres, que compareceu con Pedro Sánchez após unha reunión. Desta forma tan simple amosou ese respaldo ao diálogo en Catalunya fronte á oposición do bloque político de dereitas. Se ben Guterres non quixo facer alusións directas ao proceso, pero despois de ser preguntado ao respecto reflexionou: "Non é propio comentar cuestións de política interna para un secretario xeral. Pero, en termos xerais, hai un principio global". "Todos os problemas teñen que solucionarse coa política. O diálogo é un instrumento fundamental", continuou. Aliás, para falar do procés, dos indultos e do futuro de Catalunya hai que fornecer "condicións" para esa conversa na que se acheguen puntos de vista. "A creación de condicións para que o diálogo poida frutificar é sempre algo moi importante nas nosas sociedades", insistiu o representante da ONU. Na mesma comparecencia, Sánchez descartou de forma rotunda -polo menos, por agora- un referendo de autodeterminación, sexa vinculante ou non, ou calquera tipo de consulta cidadá que sexa "divisiva".


Summary: A décima novela de Manuel Portas, un relato de amor e desamor

Cadencias é un libro sobre as cousas que latexan baixo a superficie das realidades aparentes. Un relato no que as mentiras, esas que nos contamos a nós mesmas, adquiren especial relevancia. Son os seus ritmos, sutís, para ollares adestrados, os que se moven por baixo da densidade. Así, cun estilo impresionista, Manuel Portas debuxa, emulando a paixón do protagonista, a súa visión do particular triángulo amoroso que une as vidas de tres personaxes: ela, el e Elisa. O autor admite que sería difícil determinar un motivo único como xerminal da obra, mais a reflexión sobre o amor e as relacións humanas, coas amorosas no foco da curiosidade, está na cerna desta breve e condensada narración. Ao tempo, hai un xogo constante "entre a aparencia e o que realmente é", nun "ménage à trois que non é típico", con esas personaxes que saen da normalidade. Mais é precisamente a realidade unha das principais fontes de inspiración do relato, un punto de partida dun texto que bebe da observación do mundo, o que traduce nunha naturalidade e sinceridade que resultan por veces abafadoras. Estas pinceladas impresionistas perfiladas nas palabras coas que o autor retrata o cotián son precisamente tradución dunha concepción da literatura que "non debe dicir, senón insinuar", segundo comprende Portas. Así, a través dun xesto, dunha chiscadela, descubrimos lenemente o carácter auténtico das persoas, as súas sombras e contradicións, aquilo que ocultan, mesmo de si propias. Conflitos incómodos As diferenzas de idade entre os dous protagonistas -nun xogo que bebe da poética cunqueiriana de Poemas do si e do non-, así como a polémica profesión de Elisa -escort de luxo- constrúen os ingredientes singulares do trío amoroso. A novela trasládanos á Barcelona natal do autor de ascendencia arousá, unha cidade na que o protagonista masculino vive unha existencia marcada polo fracaso, incapaz de manter relacións duradeiras. Os tempos entremestúranse en capas reflexivas nunha sorte de foto fixa, entre a fráxil relación que mantén con ela, unha rapaza moito máis nova, natural da mesma aldea ca el, que chega para estudar arquitectura, e as reminiscencias prendidas na realidade da presenza de Elisa, a anterior moza e verdadeiro amor dese home sen nome. Esta condena ao máis absoluto anonimato de dúas das personaxes xurdiu de entrada como "unha cabriola lingüística e literaria cos protagonistas", que nun comezo eran só dous, revela Portas. Mais a necesidade de outorgar unha profundidade maior á historia levouno a desenvolver esoutra personaxe, Elisa, que supón unha porta aberta á escuridade na novela. A focalización predominante atópase no protagonista masculino, mais abandonado en certos momentos, especialmente cara ao final, para introducir a lectora na psique das dúas mulleres. Para Portas, o home "é o máis contraditorio de todos". Sen chegar a ser narcisista, séntese como "unha folla que move o vento, case cun determinismo pesimista" e certa carga na concepción vital que podemos emparentar con Baudelaire. Mais son elas, se cadra, moito máis interesantes. A de Cadencias é unha historia que foxe do politicamente correcto, porque a literatura, para Portas, "ten que ser crúa, como a propia realidade". E é xusto nese desacougo dalgunhas escenas onde podemos atopar a verdade, unha propia, cadaquén a súa.


Summary: As enquisas prevén unha clara vitoria do candidato liberal sobre a ultradereitista Marine Le Pen. A vitoria nas presidenciais pode non servirlle de moito de non lograr gañar tamén as eleccións lexislativas de xuño. A comisión electoral prohibe a publicación de mails filtrados da súa campaña

Los franceses decidieron en la primera ronda de las elecciones presidenciales Os franceses decidiron na primeira ronda das eleccións presidenciais deixar fóra os partidos que dominaron a política do país na Quinta República. Este domingo, deben elixir entre un home sen partido e unha muller que lidera a extrema dereita. Hai algo que une a Emmanuel Macron e Marine Le Pen. O que se converta en presidente deberá pelexar outra vez en xuño nas eleccións lexislativas para contar cunha maioría que lle permita gobernar. A incerteza acompañará Francia durante moito tempo. O gañador deberá pelexar outra vez en xuño por contar cunha maioría que lle permita gobernar As enquisas, que acertaron na primeira volta, prevén unha vitoria clara de Macron cunha diferenza ao seu favor ao redor dos 20 puntos. A última sondaxe de Ipsos concede a Macron un 63% e ao seu rival un 37%. Aínda así, un resultado de Le Pen próximo ao 40% sería a cota máis alta alcanzada pola extrema dereita en Francia. En 2002, o seu pai só chegou ao 17,7% no seu duelo directo con Jacques Chirac. O desenlace da campaña viuse afectado pola filtración de miles de documentos atribuídos á campaña de Macron coa intención de favorecer á candidatura de Le Pen. Moi poucos franceses chegaron a coñecer o seu contido. A comisión electoral advertiu o sábado aos medios de comunicación e usuarios de internet que establecerá accións penais contra os que publiquen os documentos resultantes do ataque informático. Millleiros de documentos internos de En Marche! foron publicados en Internet unha hora antes de que finalizase a campaña electoral Millleiros de documentos internos de En Marche!, o movemento político fundado por Macron, foron publicados en Internet unha hora antes de que o venres ás doce da noite finalizase a campaña electoral e os partidos tivesen prohibido facer declaracións públicas de ningún tipo. O momento elixido pretendía conseguir unha rápida distribución e que a campaña de Macron non tivese xa a oportunidade de responder as alegacións concretas que fosen xurdindo da lectura dos documentos. "A comisión destaca que a diseminación ou publicación desa información obtida de forma fraudulenta e con toda probabilidade mesturada con información falsa pode ser considerada un delito penal polo que os seus autores serán feitos responsables", dixo o comunicado da autoridade electoral. A comisión diríxese de forma especial aos medios de comunicación e "tamén a todos os cidadáns" para que non difundan o contido da filtración e preserven "a integridade do voto". Dirixido a "alterar o proceso electoral" O diario Le Monde informou de que examinara algúns deses documentos, pero que non ía revelar o seu contido, porque o hackeo "está claramente dirixido a alterar o proceso electoral". Por iso, do mesmo xeito que outros medios franceses, non publicará o seu contido ata que remate a segunda volta e se coñezan os resultados o domingo ás oito da tarde. Case nove gigas de datos con documentos supostamente relacionados coa campaña de Macron apareceron en Pastebin, que permite compartir documentos de forma anónima, subidos por un usuario que elixiu o alcume EMLEAKS. O material estendeuse rapidamente a través do foro 4chan, utilizado con frecuencia no último ano por grupos ultradereitistas norteamericanos e partidarios da campaña de Donald Trump. En Twitter, usuarios de extrema dereita nos EUA foron os primeiros en difundir o cancelo #MacronLeaks. O primeiro que o fixo enlazando o material foi Jack Posobiec , da web ultra The Rebel. Wikileaks difundiu a ligazón e deulle credibilidade á documentación filtrada A conta de Wikileaks tamén difundiu a ligazón despois sen entrar a valorar o contido, aínda que si dándolle credibilidade polas súas dimensións: "Unha filtración interesante. Non é economicamente viable fabricar todo isto". Tras examinar algúns dos documentos, descartou que houbese falsificacións, como alegou desde o primeiro momento a campaña de Macron. "Aínda non descubrimos falsificacións en #MacronLeaks e non cremos que a campaña de Macron sexa máis rápida que nós". En Marche denunciara no seu comunicado que os arquivos pirateados -correos electrónicos, documentos contables ou contratos- "foron obtidos hai varias semanas grazas ao hackeo de enderezos de correo persoais e profesionais de responsables do movemento". En Marche viu no roubo "un intento de desestabilizar" as eleccións semellante ao que se produciu nos EUA Para En Marche, o roubo foi "un intento de desestabilizar" as eleccións, similar ao que se produciu "nos Estados Unidos na última campaña", que os servizos de intelixencia estadounidenses atribúen a Rusia. Na noite do venres, o vicepresidente da Fronte Nacional, Florian Philippot, non desaproveitou a oportunidade para preguntarse se os documentos filtrados "revelarán algo que o xornalismo de investigación mantivo oculto". Durante a campaña, o equipo de Macron denunciou sufrir varios intentos de ataque informático nos últimos meses, cuxo orixe situou en Rusia. O presidente ruso, Vladímir Putin, reuniuse con Lle Pen en Moscova en marzo nunha evidente mostra de apoio. Putin dixo que non tiña ningunha intención de interferir nas eleccións francesas. Un político sen partido Se o liberal Macron se convertese no próximo presidente, e o máis novo que nunca houbo, será alguén case sen pasado político. Nunca se presentou até o de agora a unhas eleccións. Hai tres anos, foi nomeado polo presidente François Hollande ministro de Economía, cargo no que só estivo dous anos. Hai un ano, nin tan sequera aparecía nas enquisas de cara ás eleccións presidenciais. Macron nunca se presentara antes a unhas eleccións e hai un ano nin tan sequera aparecía nas enquisas de cara aos comicios presidenciais Macron prometeu o cambio, reformas políticas e económicas profundas e un futuro brillante. Non o conseguirá se non conta cunha maioría na Asemblea Nacional, para a que se celebran eleccións en xuño. O seu movemento comprometeuse a presentar candidatos nas 577 circunscricións electorais, pero só se coñecen os nomes dunha presa deles. Se non o consegue, e vese obrigado a unha cohabitación cun primeiro ministro doutro partido, existe o perigo de que o sistema político francés quede paralizado, o que converte ás eleccións lexislativas, que tamén se celebran en dúas roldas, case en tan importantes como as presidenciais.


Summary: Besteiro arroupa o líder do PSOE e lémbralles aos baróns críticos que o partido goberna en varias autonomías grazas a Podemos. Mantén que os socialistas son a segunda forza en Galicia e advirte das diferentes sensibilidades que conviven na "coalición de partidos".

Besteiro apoia a Pedro Sánchez. O secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, situouse do lado do líder do PSOE ante as duras críticas que está a recibir de destacados baróns territoriais, que amosan o seu rexeitamento a calquera pacto con Podemos mentres defende unha consulta en Cataluya. E fíxoo antes co cónclave deste domingo previo ao comité federal do luns, no que as dúas marxes do socialismo estatal intentarán marcas as pautas para futuros pactos. "Sería unha completa incoherencia agora votar a Rajoy ou ao PP", advirte Besteiro Así, en senllas entrevistas no Faro de Vigo e en Radio Galicia-Cadena SER, o líder do PSdeG deixou claro que Sánchez debe facer "o que está facendo", é dicir, "actuar de forma responsable". Así o dixo no xornal vigués, no que asegura que "sería unha completa incoherencia agora votar a Rajoy ou ao PP" porque "se vería que o PSOE nunca podería ser alternativa de goberno". Besteiro foi máis aló e lanzou unha mensaxe directa aos baróns que rexeitan de pleno un acordo coa formación que lidera Pablo Iglesias, recordando o PSOE goberna Extremadura, Aragón, Valencia e Castilla-La Mancha "grazas a Podemos". Respecto a Susana Díaz, presidenta da Junta de Andalucía, lembroulle tamén que foi investida grazas a Ciudadanos e, respecto das palabras que advertiron de "aventurismos políticos", o dirixente galego foi claro: "Non os temo". Besteiro lémbralles a varios baróns que Podemos goberna en Extremadura, Aragón, Valencia e Castilla-La Mancha "grazas a Podemos" Aínda así, advertiu que o referendo que pretende Podemos en Catalunya "non se pode aprobar sen cambiar a Constitución", polo que esta reforma "necesita o consenso co PP". En Radio Galicia, Besteiro insistiu en que Pedro Sánchez debe manterse á expectativa de que Rajoy intent formar goberno para, de non ser así, dar un paso e tratar de presentar unha alternativa. Así, engadiu de novo que "está a actuar de xeito responsable". Insiste en que o PSdeG é segunda forza Con todo, e malia a súa defensa do intento dun acordo de esquerdas, Besteiro quixo tamén marcar distancias con En Marea e con outros espazos de confluencia ao idnicar que Podemos "é refén das mareas e doutros movementos localizados en determinadas autonomías". "Non é que Pablo Iglesias lle poña condicionantes ao PSOE, senón que as mareas llos poñen a el", insistiu no Faro de Vigo para preguntarse se os electores da agora segunda forza en Galicia "teñen como máxima prioridade" a autodeterminación. O líder do PSdeG insiste en que a súa formación é a segunda de Galicia ante unha coalición de partidos debe "adquirir madurez" Na Cadena SER, insistiu en que o PSdeG é a segunda forza en Galicia "porque a Marea é unha coalición de partidos" e considera que esta só terá expectativas de goberno cando "adquira madurez para que todos opinen o mesmo sobre diferentes cuestións" e decidir que é o que quere para Galicia. "Hai nacionalistas a tempo completo, nacionalistas a tempo parcial, nacionalistas do 25 de xullo, comunistas e poscomunistas", dixo quen insistiu en que "a liña vermella sobre a unidade territorial para o PSOE é unha obviedade". Ademais, Besteiro afirma que ten a esperanza de poder ser o candidato socialista ás autonómicas. "Levo tempo traballando niso", dixo tras afirmar que nin pensa en ter que dar un paso atrás de manterse a súa imputación no caso Garañón porque confía "en que esa cuestión quede axiña disipada". Por último, advirte que non lle gustou que seis deputados do PSdeG se aabstivesen na votación de Modesto Pose como senador por designación autonómica, aínda que cre que o debate interno é unha riqueza. Por outra banda, a plataforma En Positivo, por un Novo Proxecto Socialista Galego reclámalle aos baróns socialistas "respecto" para o secretario xeral, Pedro Sánchez, e, a este, a apertura dunha consulta entre os militantes para decidir a política de pactos. Novo Proxecto Socialista Galego pide aos baróns "respecto" para Sánchez e unha consulta entre a militancia para decidir a política de pactos "Queremos manifestar o noso profundo desacordo co cruzamento de declaracións irresponsables e fóra de contexto e dos órganos do partido co ánimo de convulsionar a vida interna do PSOE por parte de varios altos cargos autonómicos e ex altos cargos socialistas ou en institucións gobernadas no seu día polo PSOE", din nun comunicado, no que recordan que Sánchez foi elixido para representar o PSOE nas xerais e obtivo unha representación o faculta "a abrir un proceso de negociacións para impulsar un goberno alternativo ao actual, presidido por un socialista", no caso de que o PP non acade apoios.


Summary: O descenso do 0,25% é menor que o rexistrado no Estado (0,91%), onde o número de desempregados baixa dos cinco millóns.

O número de parados rexistrados nas oficinas dos servizos públicos de emprego en abril baixou en 728 persoas en Galicia con respecto ao mes anterior, o que supón un descenso do 0,25% e que sitúan a cifra total de desempregados en 290.459. A baixada é menor que no conxunto do Estado, onde o paro diminuíu en 46.050 cidadás, un 0,91% respecto de marzo, rexistrando así o seu segundo mellor dato nun mes de abril desde 2007. O descenso do paro é do 0,25% en Galicia e do 0,9% en España Con este descenso, o segundo seguido tras o de marzo, o paro volve baixar dos cinco millóns de persoas, ao situarse en 4.989.193 desempregados, segundo o Ministerio de Emprego e Seguridade Social. Abril é un mes no que adoita descender o paro, aínda que na serie histórica, desde 1996, hai dúas subidas neste mes, as de 2008 e 2009, próximas cada unha delas ás 40.000 persoas. En abril de 2012, o paro baixou en 6.632 persoas, mentres que abril de 2011 marcou até agora o mellor dato neste mes, cun descenso de 64.309 parados. No entanto, desde abril de 2012, o desemprego subiu en 244.958 persoas, un 5,16%. A secretaria de Estado de Emprego, Engracia Hidalgo, resaltou que desde maio de 2012 a taxa interanual do paro rexistrado reduciuse en 7,5 puntos. De feito, en maio do ano pasado, o aumento interanual do desemprego superou os 524.000 desempregados. "Estamos a piques de completar un ano con datos mensuais de paro rexistrado mellores que os do mesmo mes do ano anterior e o Goberno seguirá traballando para conseguir o seu obxectivo de frear a destrución de emprego", asegurou Hidalgo, que engadiu que proba diso son as medidas que se adoptaron para o emprego xuvenil, as políticas activas e o envellecemento activo. Galicia conta con 12.815 persoas máis anotadas no paro que hai un ano O paro rexistrado reduciuse en 15 das 17 comunidades autónomas, entre as que destaca Andalucía (-18.430), Cataluña (-7.055) e Illes Balears (-6.535). No entanto, ascende en Canarias (4.152) e a Comunidade Valenciá (1.672). Galicia sitúase, deste xeito, como a décima comunidade na que máis baixou o paro en termos relativos. Con todo, na comparación interanual, a comunidade mostra un incremento do paro do 4,62%, o que supón que hai 12.815 persoas máis anotadas nas listas do desemprego que en abril de 2012. O desemprego entre os menores de 25 anos, pola súa banda, experimentou un descenso do 0,91% no cuarto mes do ano, até situarse nun total de 20.593 persoas, das que 11.223 son homes e 9.370 son mulleres. En canto á afiliación á Seguridade Social, a media en España é de 16.232.352 persoas, mentres que en Galicia o número de afiliados sitúase en 908.879, o que supón un descenso do -3,67% con respecto ao mesmo mes do ano pasado, 34.654 persoas menos.


Summary: Máis de 30 manifestacións e concentracións ocuparon as rúas na noite deste venres, lembrando que "máis da metade das agresións e violacións ocorren pola noite, de madrugada, cando voltamos para a casa".

En Vigo, na Coruña, en Compostela, Ferrol ou Pontevedra, en Lugo e en Ourense, pero tamén en Miño, Cuntis, Cangas, Ames, Vilalba, Carnota, Poio, A Gudiña ou Sober. Máis de 30 cidades e vilas de toda Galicia (e ducias máis no resto do Estado) ilumináronse de violeta na noite deste venres para reclamar medidas decididas e reais contra a violencia machista.Unha emerxencia feminista que lembrou que no que vai de ano "contabilizáronse 74 feminicidios en España: 39 deles, practicamente a metade, só este verán", e que o mes de xullo foi o peor en 13 anos. O triplo asasinato de Valga foi o máis recente en Galicia, hai tan só uns días. Ademais, salientouse que "no que vai de 2019 rexistráronse 42 agresións sexuais múltiples, das cales só no mes de xullo foron nove"."Máis da metade das agresións e violacións ocorren pola noite, de madrugada, cando voltamos para a casa"As mobilizacións convocáronse pola noite porque "máis da metade das agresións e violacións ocorren pola noite, de madrugada, cando voltamos para a casa". "Estas rúas, compañeiras, aínda non son nosas", engadía o manifesto. Porque diso se trataba, de esixir que as rúas das cidades e vilas tamén son das mulleres, tamén pola noite. "Este verán non foi un verán máis, e non podemos finxir que o foi. Con estes datos só nos queda rabia, impotencia, e, a verdade, medo… Dixéronnos que xa está todo conseguido, e aínda tentan convencernos de que non temos ningún motivo para estar aquí. Pero neste mundo ser muller é máis perigoso ca ser home, convivimos coa dúbida de quen será a seguinte", sinalábase no manifesto.Centos de persoas manifestáronse nas cidades, varias ducias nas vilas. Todas levando luces (lanternas, os móbiles...) e candeas violeta, iluminando "esta maldita escuridade", como tamén se dicía no manifesto que foi lido nas mobilizacións."Remataron os minutos de silencio. Aquí estamos e estaremos, denunciaremos cada caso de acoso, pederastia, explotación sexual e trata, violacións e agresións""Remataron os minutos de silencio. Aquí estamos e estaremos, denunciaremos cada caso de acoso, pederastia, explotación sexual e trata, violacións e agresións", berrouse, esixindo accións decididas e non só "xestos". "Estamos desamparadas, non podemos confiar nunha xustiza que segue sendo patriarcal, nunhas institucións que miran cara outro lado, nunha parte da sociedade espectadora e cómplice. A violencia non é illada, é sistémica", díxose, e esixíronse "medidas que muden as estruturas, cambios integrais do sistema". "Erradicar a violencia é unha cuestión de estado, é unha prioridade, é unha Emerxencia Feminista", concluía o texto.


Summary: A proba piloto de administración masiva terá lugar na Cidade da Cultura e están citadas 1.000 persoas da área sanitaria de Santiago.

Galiza inicia na tarde desta quinta feira a vacinación de persoas entre 50 e 55 anos cunha proba piloto de administración masiva que terá lugar na Cidade da Cultura e á que están citadas 1.000 persoas da área sanitaria de Santiago. O proceso seguirá o sábado con outras 20.000 persoas de todas as áreas. Así o anunciou o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, durante unha rolda de prensa para dar conta dos asuntos tratados no comité clínico. En concreto, o inicio da campaña entre os galegos de 50 a 55 anos, para dar saída ás vacinas de AstraZeneca, principiará na tarde da quinta feira, cando a Cidade da Cultura acollerá un dispositivo piloto de vacinación masiva para testar tanto o sistema de citas como o proceso. Para iso, están citadas 1.000 persoas da área. Cos resultados deste piloto e os axustes necesarios, o sábado continuará a vacinación deste colectivo con 20.000 persoas citadas en todas as áreas sanitarias. As doses administraranse nos hospitais comarcais naquelas áreas con menos poboación e en dispositivos especiais masivos no resto. Por áreas Esas 20.000 persoas de todas as áreas que serán citadas para vacinarse o sábado distribúense do seguinte modo: - 2.300 da área sanitaria de Lugo: 1.700 da de Lugo, 300 da Mariña e 300 de Monforte - 2.200 da área sanitaria de Ourense: 1.750 da de Ourense, 250 do barco e 200 de Verín - 2.400 da área de Santiago: 2.000 da de Santiago e 400 da do barbanza. - 1.300 da área sanitaria de Ferrol - 4.400 da área sanitaria de Vigo - 2.200 da área sanitaria de Pontevedra: 1.700 da de Pontevedra e 500 do Salnés.


Summary: O combate final será co Mallorca, un histórico que, así é o fútbol, viviu o pasado exercicio o seu inferno particular na Segunda B e disponse agora a asaltar o ascenso. A clasificación da liga regular foi a que foi —os baleares quintos, os galegos sextos—, mais as apostas ven favorito a un Dépor que parece definitivamente de volta.

Esta quinta feira o combate final vivirá o seu primeiro episodio. Será en Riazor a partir das 21 horas. O clube coruñés porá entradas a prezos populares, a partir de 10 euros, co obxectivo de ateigar as bancadas. A freguesía foi decisiva na vitoria contra o Málaga. A freguesía e os fados: nos 180 minutos de xogo os paus branquiazuis repeleron até tres bolas de gol do emerxente Ontiveros, un xogador de calidade superlativa que apunta, el si, claramente á Primeira División. A volta desta eliminatoria final do play off de ascenso terá lugar o domingo, en plena celebración do San Xoán, en Son Moix, tamén por volta das 21 horas. É o Deportivo o favorito? Con todas as cautelas do mundo, e tomando como referencia as semifinais deste play off, a resposta é si. Ten o equipo coruñés máis potencia de fogo (Cartabia, Borja Valle, Carlos Fernández), nervo defensivo (Bergantiños, Domingos Duarte) e un gardamallas de garantía (Dani Giménez). Alén diso, desde o banco o estratega Martí está a acertar en asuntos cruciais como a rotación dos futbolistas (modélica a dosificación dos recursos fronte ao Málaga) ou a motivación psicolóxica (o que permitiu os deportivistas superar con éxito a saída en tromba do Málaga durante os primeiros 20 minutos do partido na Rosaleda). En todo caso, unha eliminatoria a 180 minutos sempre contén certas doses de aventura imprevisíbel. O azar —como mostrou o choque co Málaga, esa teimosía de Ontiveros en catar a madeira da portería de Dani Giménez—goberna moitas veces o fútbol. Até agora militou a prol do Deportivo.


Summary: O descenso na participación das electoras e electores na xornada deste domingo centro boa parte das primeiras declaracións públicas realizadas desde os partidos.

Ao pouco de fechar os colexios electorais, Miguel Tellado, secretario xeral do PP na Galiza, agradecía as votantes a participación nos comicios estatais deste domingo, "grazas por vencer o cansazo electoral, o tedio de repetir eleccións, mesmo a meteoroloxía adversa dunha xornada complicada". Lembrou Tellado que "ninguén" pediu estas eleccións, que teñen lugar, dixo, "polo capricho e irresponsabilidade" do líder do PSOE, Pedro Sánchez. Rubén Cela, responsábel de campaña do BNG, puña de manifesto a "evidente" baixada da participación que ás 18 horas sufría un descenso de máis de 5 puntos a respecto dos comicios de abril, case 2 puntos a respecto da media estatal. "Nunca é unha boa nova a baixada da participación", sinalou o nacionalista. Cela atribuíu o descenso "ao cansazo e malestar" das votantes "coas forzas políticas de ámbito estatal", as que acusou de seren "incapaces de xestionar os resultados das anteriores eleccións e a conformación dun goberno e trasladáronlle ese problema á sociedade". Desde En Común-Unidas Podemos salientouse que a participación, malia descender a respecto do mes de abril, "mantense dentro do nivel que se viña mantendo na serie histórica". Este feito é, para Podemos, IU e as súas confluencias, "signo de madureza e de que a cidadanía segue mobilizada".


Summary: Muller negra vítima do racismo dos EUA da década de 1950.

Henrietta Lacks, a muller negra falecida de cancro cervical en 1951 e cuxas células permitiron unha mudanza radical nas investigacións médicas, foi condecorada postumamente pola OMS. Legado crucial, mais turbio: as mostras biolóxicas foron tomadas sen o seu consentimento. O director xeral da OMS, Tedros Adhanom Ghebreyesus, salientouno na entrega do premio ao fillo dela, Lawrence Lacks, de 87 anos. "Aproveitáronse de Henrietta Lacks. É unha das moitas mulleres de color cuxos corpos foron explotados pola ciencia", sinalou, salientando que a discriminación racial na atención sanitaria é un problema que perdura hoxe en día en moitas partes do mundo. Segundo datos da OMS, o cancro do colo do útero afecta as mulleres negras nunha proporción moito maior que ás brancas. Unha consecuencia directa da desigualdade no acceso á prevención e tratamento de enfermidades, nun século XXI onde cor de pel e falta de recursos aínda van da man. Estudos internacionais rexistran que 19 dos 20 países do mundo con maior afectación de cancro cervical están en África. Células "inmortais" Henrietta Lacks acudiu ao hospital Johns Hopkins de Baltimore para ser atendida desta doenza. Alí, os investigadores tomaron mostras do seu corpo, estabelecendo as chamadas células HeLa (iniciais de Henrietta Lacks): a primeira liña celular "inmortal" da historia. Henrietta Lacks. Isto é, células que conservadas en condicións adecuadas poden ser divididas un número ilimitado de veces nun cultivo de laboratorio. Esta liña celular foi chave para desenvolver a vacina da polio ou medicamentos para a sida. Con este recoñecemento póstumo, desenvolvido na cuarta feira (madrugada galega de onte) na sede da OMS en Xenebra, quíxose paliar o "erro histórico" cometido con Lacks. O organismo da ONU salientou que a comunidade científica global ocultou durante anos a etnicidade e a historia real desta muller. "A OMS recoñece a importancia de asumir inxustizas científicas do pasado e avanzar na equidade racial na saúde e na ciencia", manifestou Tedros. E engadiu: "Tamén é unha oportunidade para distinguir as mulleres ─particularmente as mulleres de color─ que fixeron incríbeis, mais con frecuencia invisíbeis, contribucións á ciencia médica". Legado inmortal O vindeiro 31 de outubro fanse 70 anos da morte de Henrietta Lacks, falecida con só 31 anos. "Miña nai foi unha pioneira en vida, colaborando coa súa comunidade, axudando outras persoas a ter unha vida mellor e preocupándose pola xente. En morte, continúa a axudar o mundo. O seu legado vive en nós e dámoslle as grazas pronunciando o seu nome: Henrietta Lacks", declarou o seu fillo.


Summary: A praza de Mazarelos acolleu esta terza feira 4 de decembro unha concentración contra o fascismo que reuniu a perto de 200 persoas. A convocatoria vén por parte de estudantado autoorganizado da USC.

A concentración deu paso a unha marcha até a praza de Cervantes na que se leu un manifesto. "Nos últimos tempos, especialmente tras o proceso independentista catalán, faise cada vez máis palpábel o aumento da extrema dereita. A última mostra foron os case 400.000 votos obtidos por Vox nas eleccións andaluzas. Hoxe, Día Nacional de Andalucía, queremos transmitir a nosa solidaridade internacionalista con este pobo, coa súa clase operaria e o seu estudantado", así comezaba o texto no que chamaban a organizarse dende as aulas e nas rúas. Dende a plataforma sinalan directamente a profesorado da USC por asinar un texto contra o proceso catalán que pedía a intervención militar en Catalunya no 1 de outubro. En concreto, reférense a Roberto Blanco Valdés, Celestino García Arias e Miguel Caínzos López. Antes de rematar, pediron á xente alí presente que non fiquen caladas e colaboren activamente co antifascismo. "Somos un grupo de estudantes dispostas a organizarnos fronte o auxe da extrema dereita. Isto foi so o principio, esperamos facermos máis cousas e que cada vez máis xente se una nunha fronte común contra o fascismo. Nestes tempos que vivimos témolo claro, a loita antifascista está nas rúas. Berramos ben alto que non pasarán", contan dende o grupo a Sermos Galiza.


Summary: A psicóloga clínica Rosa Cerqueiro prosegue o ciclo de análises de 'Nós Diario'.

Alcanzar a equidade en saúde significa que as persoas poidan desenvolver o seu máximo potencial de saúde independentemente dos determinantes sociais aos que se ven sometidas. A OMS salienta a urxencia de promover as accións necesarias destinadas á eliminación das "desigualdades evitables" como poden ser condicións laborais e de vida non saudables, exposición á pobreza ou a falta de acceso á atención sanitaria e outros servizos básicos. As políticas públicas, sanitarias e sociais, non conseguiron ata o momento reducir de forma relevante as desigualdades en saúde. No eido da saúde mental, o atraso na planificación sanitaria é ostensible, sostido por unha visión bioloxicista sobre a enfermidade mental, e a medicalización como resposta case exclusiva. Porén, existe forte evidencia sobre a influencia dos determinantes sociais nos problemas de saúde mental. Un informe do Ministerio de Sanidade sobre saúde mental utilizando a base de datos clínicos de atención primaria, resaltan dous trazos comúns na maioría dos diagnósticos psiquiátricos. O primeiro deles é a fenda de xénero na maior parte dos problemas de saúde mental. A porcentaxe nas mulleres duplícase nos problemas de ansiedade, de adaptación, fobias ou psicoses afectivas. Triplícase nos trastornos depresivos e son sete veces maiores nos trastornos alimentarios. Na infancia, un maior número de nenos reciben diagnósticos de saúde mental (sobre todo comportamentais), pero este patrón invértese coa idade ata chegar a ser o dobre de mulleres que de homes. Podería reflectir a expresión sintomática dos roles de xénero desde idades moi novas. En calquera caso, toda aproximación ao estudo de xénero ten que incorporar a interseccionalidade (xénero, pobreza, racialización...). O consumo de psicofármacos dispárase a medida que diminúe a renda, sobre todo no caso das mulleres O segundo trazo común é o gradiente social; os problemas de saúde mental aumentan conforme diminúe o nivel de renda, moi acusado na psicose (12 veces máis en rendas baixas), nos trastornos de personalidade (11 veces máis), e nos trastornos de ansiedade ou depresivos (entre 2 e 3 veces). Na infancia e adolescencia tamén aparece este gradiente social (case o dobre nos problemas de aprendizaxe e de comportamento). O gradiente social tamén está presente na prescrición de psicofármacos, de tal xeito que o consumo dispárase a medida que diminúe a renda, sobre todo no caso das mulleres. Precariedade laboral A crise económica iniciada en 2008 tivo efectos aínda non superados sobre a saúde mental, moi estreitamente relacionados coas condicións do mercado laboral (o desemprego, a precarización ou a caída das rendas laborais) tal e como apunta no informe de 2020 da Sociedade Española de Saúde Pública e Administración Sanitaria. Podemos observar o efecto das desigualdades socioeconómicas nas persoas con discapacidade psicosocial. Segundo datos da enquisa de poboación activa de 2020, a taxa de emprego en Galicia para persoas sen discapacidade está preto do 67% fronte ao 24% para as persoas cunha discapacidade recoñecida. A desvantaxe agrávase no caso das persoas con discapacidade psicosocial, xa que soamente traballan un 14,8% delas fronte o 35,1% no caso da discapacidade sensorial, o 29,6% da discapacidade física ou do 21,2% da discapacidade intelectual. E cando traballan, as condicións de precariedade son maiores, con salarios un 15% menores con respecto á media dos salarios das persoas con discapacidade en xeral, que xa son máis baixos con respecto aos das persoas sen discapacidade recoñecida. As condicións de vida adversas incrementan o risco de mala saúde mental A relación entre condición socioeconómica e saúde mental é bidireccional. As condicións de vida adversas incrementan o risco de mala saúde mental. Á súa vez, a presenza dun trastorno mental implica un maior risco de exclusión social, sobre todo a idades mais novas: pola quebra inicial da traxectoria formativa ou laboral, e as dificultades para recuperala; polos obstáculos para a emancipación e a vida independente; pola ruptura de vínculos sociais máis aló das familias; polos procesos de discriminación e marxinación que entran en xogo. Por iso é moi preocupante o aumento no número de persoas con discapacidade psicosocial recoñecida, moi especialmente na infancia e xuventude. Entre os anos 2017 e 2021, dáse un aumento do 137% nos menores de 15 anos, e do 95% entre os 16 e os 29 anos. O efecto é previo á pandemia e pode ter relación coas necesidades económicas, laborais ou educativas que se intentan cubrir (moi parcialmente) a través do sistema de protección social que facilita o certificado de discapacidade. Son medidas paliativas cando se actúa ao final da cadea, pero sen efectos relevantes na prevención das desigualdades en saúde. E para empeorar a situación, a Atención Primaria, depauperada tras anos de desleixo interesado, ten máis difícil soster unha atención de cobertura universal, accesible e equitativa.


Summary: Chicharrón será unha das bandas galegas da edición 2015 do Festival do Norte, que a vindeira fin de semana se celebrará na Illa de Arousa. Falamos con Alberto M. Vecino.

Un disco de amor a un amigo. Algunha vez os integrantes de Chicharrón definiron dun xeito tan sinxelo todas as cousas que agacha o seu álbum de debut, un disco homónimo que naceu como homenaxe a Alberto Gende, o deseñador carballés finado en 2013, con só 40 anos de idade. Alberto Martínez Vecino (ex Franc3s), Rubén Domínguez (ex Telephones Rouges) e Diego Gende deron forma a un feixe de cancións que navegan entre a dor e a superación desa dor, profundas, rotundas e ao mesmo tempo moi sutís e fráxiles, un dos mellores traballos da música do país no pasado ano. Chicharrón será unha das bandas galegas da edición 2015 do Festival do Norte, que a vindeira fin de semana se celebrará na Illa de Arousa, acompañando a Trajano, Alex Casanova ou Cazador. Falamos con Alberto Martínez Vecino sobre o álbum, o futuro da banda e a súa propia relación con este festival. Utilizouse xa algunhas veces a figura de "Franc3s en acústico" para definir a música de Chicharrón. A finais do 2013 a ruidista formación carballesa anunciaba a súa disolución, comezando pouco despois Alberto M. Vecino este novo proxecto coas cancións que comezara a escribir para Alberto Gende (e co nome, ademais que o propio Gende pensara para unha banda que daquela era máis conceptual que real). Aínda que nunha primeira escoita os estilos de Chicharrón e Franc3s están moi afastados, dá a impresión de que cando ás cancións de Franc3s lle comezas a quitar capas de son e de ruído, o que queda, o núcleo, está moi preto da actual proposta de Alberto M. Vecino. "Podo entender en parte que algunha xente pense que Chicharron é un Franc3s desenchufado porque as cancións en Franc3s eran miñas ao igual que no primeiro disco de Chicharrón" -di- "Pero por outra banda paréceme unha mirada demasiado simple e unha infravaloración do tremendo traballo do resto; os arranxos de guitarra de Diego e os teclados, batería e produción de Ruben teñen unha importancia vital no disco e non teñen nada que ver con Franc3s". "É completamente necesario escoitalo como obra completa" -destaca- "O disco ten un principio, un desenrolo e un final" Trátase dun disco conceptual que adquire un significado propio como conxunto, máis aló da suma das súas cancións e que en certa maneira esixe unha escoita completa e na orde na que foi pensado e publicado. Unha proposta que nada a contracorrente na era do single, das cancións soltas e do random, na que seica o álbum perdeu o seu sentido. "É completamente necesario escoitalo como obra completa" -destaca- "O disco ten un principio, un desenrolo e un final. Son consciente de que a día de hoxe escoitar un disco deste xeito require un esforzo por parte do oínte, pero realmente ese é o tipo de oíntes que nós queriamos ter e do que nos importaba ter a valoración e a crítica. De feito, no directo, antes de ter cancións novas seguíamos estritamente a orde do disco". Preside todo o álbum o recordo a Alberto Gende. "Axudáronche estas cancións a asumir a súa perda, a mantelo, dalgún xeito, vivo?", pregúntolle. "A música explica cousas que non se poden contar doutra forma, así que sería unha parvada tratar de explicala. Foi un disco que simplemente necesitaba facer", responde. "É un disco alegre ou triste?" "Iso é algo que ten que decidir cada quen que o escoite. Ata o de agora oín todo tipo de opinións e iso paréceme estupendo". "A música explica cousas que non se poden contar doutra forma, así que sería unha parvada tratar de explicala. Foi un disco que simplemente necesitaba facer" A disolución de Franc3s sorprendeu sobre todo polo momento no que se produciu. Non é fácil asomar a cabeza neste mundo, e xusto cando despois de anos de traballo o grupo comezaba a facelo, soando en toda España e contando con colaboracións de auténtico luxo, anunciou a súa separación. Xa cunha certa perspectiva para valorar o proceso Alberto destaca que "o que menos me interesa da música é o negocio da música e iso era onde nos estabamos metendo, así que sobre iso non teño ningún tipo de nostalxia. Prefiro catro millóns de veces tocar no Liceo Mutante ou na Casa Tomada que no Low Cost de Benidorm". "O que si sinto foi rematar do xeito no que o fixemos, tanto por nós como por Limbo Starr, que apostou por nós e sempre nos tratou moi ben", engade. "O que menos me interesa da música é o negocio da música e iso era onde nos estabamos metendo. Prefiro catro millóns de veces tocar no Liceo Mutante ou na Casa Tomada que no Low Cost de Benidorm" "Volverá o ruído aos novos temas de Chicharrón? Ou continuaredes con estas estruturas máis espidas, máis acústicas?". "Volverá ao Festival do Norte e ao Sereas e Piratas" -responde- "Apetecíanos probar as cancións neste formato e sempre facemos o que nos apetece. Con respecto ao que faremos mais adiante, non temos nin idea". Alberto adianta tamén que quedou aparcado, de momento, o anunciado proxecto de publicar un EP de catro cancións en galego, unha proposta que mesmo se podería chegar a converter en álbum longo: "Chegamos a gravar cancións, pero tiñamos tantas e custábanos tanto elixir que decidimos agardar un pouco máis e facer outro disco". "Para min este é sen dúbida o mellor momento da historia da música en Galicia" -di Alberto- "E estamos moi orgullosos de formar parte activamente del" Unicornibot, Elvis Negro, Puma Pumku, Linda Guilala, A Veces Ciclón, Trajano, Disco las Palmeras, Músculo, Carrero Bianco, Novedades Carminha..., por non falar de Triángulo de Amor Bizarro. "Bos tempos para a música galega?" "Para min este é sen dúbida o mellor momento da historia da música en Galicia" -di Alberto- "E estamos moi orgullosos de formar parte activamente del". Con todo, sempre houbo bos grupos, e dá a impresión de que o que en moitos momentos faltou foi unha estrutura (salas, festivais, selos discográficos e promotoras, medios de comunicación...) que rodease as bandas e lles dese estabilidade. Festivais coma o propio Festival do Norte, o Sereas e Piratas, o Osa do Mar ou o WosInc; selos coma DiscoPorno, Discos da Máquina, Matapadre ou Work on Sunday; e espazos coma o Liceo Mutante ou a Casa Tomada semellan avances na boa dirección. "Non só creo que van na boa dirección, senón que creo que é a dirección a seguir. Os colectivos que existen actualmente en Galicia son a mellor das estruturas, porque todo o que fan, fano por amor e non co afán de gañar cartos", destaca Alberto M. Vecino. "Nun momento da madrugada Alberto chegou a dicirme que algún día Chicharrón tocaríamos no FDN, e ao final será certo" O Festival do Norte vai xa por 15 edicións, que deixaron un innegable pouso nos afeccionados á música en Galicia, e tamén entre os integrantes de Chicharrón. "Como é a túa relación co festival, como artista e como espectador? Que momentos e concertos lembras especialmente?", pregúntolle a Alberto: "Aínda que vin concertos incribles coma por exemplo algún de Los Planetas, de Hidrogenesse ou o dos Vaselines, quedo co recordo do último ano no que tocamos Franc3s e o ben que o pasei con Alberto Gende" -di- "Foron tres días marabillosos de risas (venme agora á cabeza cando saímos do festival para ver un Barça-Madrid, ou cando acabamos a bebida e asaltamos o camerino doutro grupo mentres tocaba), pero tamén de confesións e revelacións de plans... Nun momento da madrugada Alberto chegou a dicirme que algún día Chicharrón tocaríamos no FDN, e ao final será certo".


Summary: No ano 1572, Ambrosio de Morales, por orde do Rei Filipe II, fixo unha viaxe a Galiza para inventariar reliquias de santos, sepulcros reais e libros manuscritos das catedrais e mosteiros.

O resultado desa investigación consérvase na Biblioteca Nacional de España nunha copia manuscrita. Tamén na mesma BNE se garda a edición de 1765, impresa pois case 200 anos despois de ser escrita e publicada en Madrid por Antonio Marín, con notas, coa vida do autor e co seu retrato. Sen dúbida sería útil comparar o estado de todo o patrimonio descrito por Morales no século XVI co estado actual de moitos daqueles predios, non só por algúns estaren hoxe en ruína senón tamén polas transformacións realizadas, especialmente no período Barroco. Moi interesante é a descrición do altar maior da catedral de Santiago. A viaxe comeza por Lourenzá e finaliza no Cebreiro, en cuxa igrexa está "el misterio del Santísimo Sacramento" mais non fai ningunha alusión ao cáliz. Ambrosio de Morales naceu en Córdoba en 1513. En 1572 realiza unha viaxe, ou como el di, "iba yo de romería a Santiago" e o rei encárgalle que lle traia "razón y certificación por vista de ojos" de reliquias, enterramentos reais e libros antigos. Para iso leva consigo unha "Cédula Real de Comisión" que o autoriza a examinar arcas e relicarios. Pídeselle que poña especial empeño en encontrar a cabeza de San Lourenzo, que se entendía estaba nun mosteiro da Galiza sen que se teña noticia de onde. Encóntraa no mosteiro de Santa Clara e descríbea con moito pormenor, indicando tamén que procede de Italia e pasou polo mosteiro de San Lourenzo antes de chegar a Santa Clara. Resulta moi curioso o método de autenticación de reliquias que Morales utiliza. Mais non imos falar diso. A peste e o grande río Morales entra en Galiza procedente de Asturias. Non visita Lourenzá nin Mondoñedo. Razón: "la gran peste que allí había". Durante a segunda metade do século XVI, as vagas de peste foron frecuentes na Galiza. Baiona, Caldas de Reis, A Coruña, Betanzos, asolado pola peste e logo por un incendio cara a 1563, Vigo, onde se di que en 1569 morreron máis de 5000 persoas e, como moitos marcharon para o monte, non houbo quen os enterrase. En Mondoñedo, entre o verán de 1571 e o outono de 1572, coincidindo pois coa viaxe de Morales, os episodios de peste foron altos.Deixando atrás os episodios de peste, Morales continúa cara a Meira onde non encontra nin reliquias, nin libros nin enterramentos mais fica sorprendido polo nacemento do Miño, porque nace "harto diferente que los otros ríos grandes suelen nacer, porque nace en un valle harto pequeño en tierra llana" e o que máis chama a atención, a fonte: "es muy grande, de un tiro de piedra de largo y la mitad de ancho, y de todo el suelo, que es llano, y lleno de guijas, salen grandes borbollones ácia arriba, y a tiro de ballesta ya es un gran río". Ningunha mención ao pedregal de Irimia. Lugo O seguinte destino de Morales é Lugo, onde desde o punto de vista da súa viaxe non encontra nada interesante, nin libros, nin reliquias nin enterramentos reais. Equivócase ao dicir que "la ciudad es quadrada" pois non é así o trazado da muralla e aproveita para censurar que os bispos galegos se "intitulen Obispo y señor de la Iglesia y ciudad ..." a diferenza dos bispos casteláns que prescinden de "Señor de la Iglesia", xa que tal cousa ofende ao escoitalo. Non achando cousas que encaixen no seu inventario, Morales describe a cidade, especialmente os baños que están na ribeira do Miño, que xa cheiran a xofre a cen pasos. A hidria de Cambre A pesar de que o rei lle encarga que lle traia "razón y certificación por vista de ojos" Morales fai unha boa parte do seu inventario segundo, e seguindo, o que lle contan, e non o que el pode comprobar. Tal é o caso da hidria que se conserva en Cambre, priorato bieito suxeito ao mosteiro de San Martiño Pinario de Compostela. Aquí só é inventariábel unha hidria "de las de Caná de Galilea", semellante á que se conserva na catedral de Oviedo. As hidrias son, segundo a tradición bíblica, as tinallas utilizadas para converter a auga en viño nas vodas de Caná. A de Cambre sería unha das seis que se utilizaron ("Alí había seis grandes tinallas para auga, das que usan os xudeus nas súas cerimonias relixiosas ...) e parece case seguro que este enorme recipiente calcáreo foi traído polos Templarios desde Xerusalén. O lago que mide dous tiros de arcabuz Monfero e Sobrado son os derradeiros destinos de Morales antes de chegar a Santiago. De Monfero di que é un mosteiro "no muy grande". A viaxe de Morales coincide co desaparecimento das vellas, e pequenas, instalacións e a substitución polas que chegaron a nós, segundo se deduce das palabras dun monxe que, en 1668, isto é, 96 anos após a viaxe, afirma que: "todos los edificios se han hecho de nuevo de ochenta años a esta parte. De Sobrado, igual que sucedía con Meira, chama máis a atención o nacemento do Tambre do que o propio mosteiro. A diferenza, en Meira a fonte mídese a un tiro de pedra; en Sobrado, o lago, a tiros de arcabuz. "El río Tamare, que es de los grandes de Galicia, nace a un quarto de legua deste Monesterio. Su nacimiento es de un gran lago que tiene dos tiros de arcabuz en largo, y uno en ancho, y está lleno de buen pescado, y de allí sale el río". Santiago En Santiago o viaxeiro Morales fai unha crónica máis polo miúdo. Xa nos advirte que "aqui se dirá todo por entero" Máis de 12 páxinas de reliquias, historias, monumentos e comentarios. Isto fica para a próxima.


Summary: A fronte nacionalista valora mesmo a opción de modificar o formato tradicional que veu desenvolvendo o 25 de Xullo

O Bloque Nacionalista Galego partilla a proposta que nestas semanas agromou no tecido político, cultural e social do soberanismo instando a realizar unha mobilización unitaria do Día da Patria que sume a todo o nacionalismo, "organizado e non organizado", en torno á defensa de Galiza como nación. O Consello nacional do BNG aprobou na súa última xuntanza, segundo informa fronte nun comunicado, "favorecer e sumarse" a unha celebración unitaria que cualifica de "desexábel". Neste sentido, o BNG di que mesmo está aberto á "posibilidade de modificar o tradicional formato do BNG nesa cita anual emblemática, que conclúe coa intervención política do máximo responsable da formación nacionalista na Praza da Quintana". En todo caso, o BNG si que celebrará a súa propia campaña por todo o país con actos festivos arredor da idea da "unidade" de Galiza e celebrará tamén o habitual certame do Festigal, dúas xornadas de conferencias, debates, intercambio de ideas e música na Alameda compostelá.


Summary: O Servizo Público de Emprego publica as cifras de desemprego do mes de novembro. En Galiza, a taxa de paro increméntase máis do 3% e sobe máis do dobre da media estatal.

As cifras de desemprego tiradas do mes de novembro apuntan un incremento do 9,12% a respecto da taxa mensual de 2011. Segundo os datos feitos públicos polo Servizo Público de Emprego, en Galiza o número de persoas desempregadas aumenta máis do dobre que no Estado español. Por provincias, son A Coruña e Pontevedra as que maior paro rexistran, situándose por enriba d@s 100.000 desempregad@s, entrementres en Ourense e Lugo --malia seguir en aumento-- sitúase en perto das 30.000 persoas. O Estado español sitúase xa próximo aos cinco millóns de persoas desempregadas (4,907.817) e continúa encabezando a listaxe de Estados da UE con maior taxa de desemprego (26%) seguido das economías rescatadas de Grecia (21%) e Portugal (16%). Canto aos sectores, en Galiza segue a ser o sector servizos o que maior índice de desemprego reflicte.


Summary: Despois do parón con motivo dos feriados de abril, o semanario en papel Sermos Galiza volve aos quiosques cun número no que son protagonistas as eleccións xerais do 28 de abril. Xa á venda na loxa e a partir da quinta feira nos puntos físicos habituais.

O semanario en papel Sermos Galiza suma xa 343 números e faino cun número que abre unha información sobre as eleccións xerais do 28 de abril, comicios aos que dedicamos un total de cinco páxinas. Así, ademais do Tema de Primeira, recollemos unha análise sobre as perspectivas electorais e unha escolma das respostas aos cuestionarios formulados por Sermos Galiza aos candidatos e candidatas das distintas forzas que se presentan ás eleccións. As opinións da semana asínanas Marilar Aleixandre e Guillerme Vázquez e publicamos cadriños de Nacho Hortas e Tokio. En A ollo nu, Xoán Costa reflexiona sobre o refraneiro e os meses do ano. Por outra banda, publicamos unha reportaxe sobre Erich Andres, o fotógrafo nazi que visitou Galiza, e damos a coñecer imaxes apenas difundidas até a data. Ademais, entrevistamos o historiador Justo Beramendi cando se fan 173 anos dos acontecementos que deron pé aos Mártires de Carral. Unha reportaxe sobre o Primeiro de Maio, coas correspondentes mobilizacións e reclamacións, e outra feita polo xornalista portugués Bruno Amaral de Carvalho sobre o 25 de abril abren Economía e Internacional, respectivamente. Fóra de Serie achéganos un novo episodio da sección A Galiza ignorada, onde desta vez analizados o exilio galego do século XIV, as súas causas e as súas consecuencias, e entrevistamos a poeta Olga Novo, que vén de publicar Feliz Idade. A crítica de literaria, asinada por Mario Regueira, debulla Longas sombras na pedra, e a de cinema, de Andrés Castro, pon o foco en Spider-man, un novo universo. Ademais, Manuel Xestoso dá conta da nova produción do Centro Dramático Galego, Neorretranca e posmorriña. Mercedes Espiño ensínanos a facer robaliza con acelgas e piñóns e o colectivo XEA lévanos a coñecer a Trapa do Aloia. Ademais, a psiquiatra Iria Veiga escribe sobre a influencia da Lúa nas nosas vidas e a filóloga Iolanda Gomis infórmanos sobre o colapso industrial galego 4.0. O selfie é para Cristy Lojo, campioa de parakarate. Fechamos a sección co calendario de maio, cortesía da AS-PG. [O número 343 do semanario en papel Sermos Galiza xa está á venda na loxa e a partir da quinta feira, nos quiosques]


Summary: Carme da Silva, concelleira do Ciclo da auga de Pontevedra, sinala que medidas como o "feche de Ence" logrou a estabilidade no caudal.

A concelleira do Ciclo da auga de Pontevedra, Carme da Silva, detallou que ao longo da última semana o río Lérez tivo un comportamento "bastante estábel", en contraste coa quincena anterior, na que o caudal baixara de maneira "moi preocupante" e obrigara a activar as medidas de aforro por parte do Concello da cidade e outros da súa contorna. "O feche de Ence e dos turbinados das centrais que hai no río parece que lograron manter, de momento, a estabilidade no caudal", sinalou a concelleira. O Supremo resolverá o 4 de outubro sobre o recurso contra a anulación da prórroga de Ence en Pontevedra Na reunión onte do grupo de información e seguimento do plan excepcional ante a seca, constituído por todos os municipios que se abastecen do río Lérez, Da Silva trasladou unha proposta que ten como base as diferentes presas existentes ao longo do río Lérez: Pontebora, San Xusto, Anllo, Almofrei 1 e Almofrei 2. A idea do Concello consiste en que, de empeorar a situación do caudal do río, debería facerse un traballo de coordinación e laminación da auga destas presas para ir combinando estas reservas coas do Pontillón de Castro. Alén diso, a concelleira sinalou que os servizos técnicos municipais están a estudar todos os grandes consumidores de auga do municipio para "informalos e recomendarlles actuacións que reduzan o consumo". A Xunta pide "responsabilidade" A conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, fixo un chamamento para que toda a poboación e as institucións actúen con "responsabilidade para salvar o verán" diante da "seca prolongada" no país, con especial alarma en Pontevedra pola prealerta na conca do Lérez. O posíbel transvasamento dos ríos Verdugo e Oitavén chega ao Parlamento da man do BNG Sobre se as medidas actualmente en vigor, como evitar baldeos, regas de xardíns e outros usos de lecer, insistiu en que "se cadra" podería "salvarse o verán" coas reservas de auga que de encoros e ríos.


Summary: O Goberno galego presenta a súa planificación de normas para este ano a finais de marzo, cun trimestre xa superado, e despois de que o pasado ano deixase sen aprobar a metade das leis e decretos que prometera HEMEROTECA | A Xunta deixa sen aprobar a metade das leis e decretos que prometera para 2017

"O obxectivo do Goberno é gobernar con previsión". Así presentou este xoves o presidente Feijóo a planificación de leis e decretos que o seu executivo prevé aprobar ao longo deste ano 2018. Fíxoo cando xa case pasou un trimestre do exercicio e anunciando 12 novas leis, cinco das cales xa prometera na súa planificación para 2017 sen ser quen de cumprila. O Goberno galego presenta a súa planificación de normas para este ano a finais de marzo, cun trimestre xa superado, e despois de que o pasado ano deixase sen aprobar a metade das leis e decretos que prometera O ano pasado a Xunta divulgou o seu Plan Anual Normativo, unha obriga establecida pola lexislación estatal, a finais de maio. Nel comprometía a aprobación en 2017 de 11 leis, pero na actualidade están aínda sen remitir ao Parlamento para o seu debate e validación cinco delas: as leis de patrimonio de Galicia, emprego, administración dixital, patrimonio natural e ordenación farmacéutica. Este xoves o propio Feijóo admitiu que as dúas primeiras están "atrasadas". Ademais de volver comprometer para este 2018 esas cinco leis non aprobadas en 2017, Feijóo enumerou este xoves as outras leis que a Xunta prevé remitir este ano ao Parlamento para o seu debate e aprobación: Orzamentos de 2019, xogos e apostas, calidade das augas durante as secas, rehabilitación urbana, uso lúdico de augas termais e impulso demográfico, ademais dun decreto lexislativo para obter un texto refundido da lei de cooperativas. Entre os decretos novamente prometidos agora está o que regulará a Risga, que chegará con máis de tres anos de atraso O incumprimento do Goberno galego das súas propias previsións normativas foi criticado a finais do pasado ano polo PSdeG cun exhaustivo informe que, ademais das leis, indicaba que en 2017 tamén quedaran sen aprobar 35 dos 69 decretos comprometidos pola Xunta. Agora, ademais das leis que compromete para este ano, o Goberno galego anuncia 70 novos decretos e 25 regulamentos. Entre esas normas de rango inferior ás leis, a Xunta volve prometer, entre outros, o decreto que debe desenvolver o regulamento da Renda de Inclusión Social de Galicia (Risga), cuxa tramitación vén de iniciar con tres anos e medio de atraso tras a aprobación a finais de 2013 da Lei de Inclusión Social de Galicia.


Summary: O presidente da Xunta acusa a AGE de "mentir" ao denunciar casos de malnutrición infantil a causa da pobreza e gábase do aumento de orzamentos da Renda de Inserción Social, a axuda de emerxencia que aumenta ou diminúe en función da demanda.

O pasado outono o curso escolar comezaba convulso. As familias enfrontábanse á súa particular costa de setembro, desta volta con menor cobertura das axudas parciais para libros de texto e, sobre todo, cos prezos dos comedores disparados en máis dun 40% por decisión da Xunta. Neste contexto a presidenta das Anpas dos centros públicos, Helena Gómez Vecino, lamentaba en conversa con Praza Pública que a Xunta "non se decate de que hai nenos e nenas que a única comida en condicións que fan é no colexio". Máis cedo que tarde podíase estar a falar de "fame" entre o alumnado e "disto a responsable subsidiaria é a Consellería", dado que se trata "de centros públicos", explicaba. Este mércores o presidente da Xunta negou en termos absolutos esta situación, mesmo desdeñando a entidades sociais de referencia. Como cada dúas semanas Alberto Núñez Feijóo tiña que responder ás preguntas a oposición e a vicevoceira de AGE, Yolanda Díaz, instouno a abordar a cuestión da malnutrición infantil. Para isto, Díaz apoiouse en datos de entidades como Cáritas, que acredita a existencia de 650.000 persoas en situación de exclusión social en territorio galego, 120.000 delas en pobreza severa. "Temos por riba do 20%" da infancia "en situación de pobreza", alerta, nun contexto no que o propio IGE acredita que case 13.000 nenos e nenas do país viven en fogares nos que ningún dos seus membros ten traballo remunerado. "Diante desta situación", lamenta, a Xunta limitouse a contestarlle por escrito a Alternativa que "non dispón de habilitación legal nin de medios especializados que permitan iniciar unha campaña de detección de menores en risco de desnutrición". Díaz: "Non sei se é un insulto, pero as cifras non as nega" "Non sei se coñece que hai nenos que nin sequera poden facer unha comida diaria, que deixan de facer actividades extraescolares, que non poden mercar as lentes, que pasan fame e frío", cuestionou Díaz, diagnóstico que ao presidente lle parece unha "lectura apocalíptica" da situación, ademais dun "insulto ao Servizo Galego de Saúde". "Non sei se é un insulto, pero non nega as cifras, retrucou a parlamentaria de AGE, que advirte que as fontes dos seus datos son organizacións que "non son revolucionarias", como asociacións de profesionais da pediatría ou a propia Cáritas. A Xunta presume do aumento da Risga "A Igrexa ten os seus informes e o INE, laico, ten os seus datos", di Feijóo, que acusa a AGE de "mentir" Foi neste punto no que Feijóo introduciu unha rechamante novidade no seu discurso. Xunto coas habituais referencias á Junta de Andalucía o presidente "agradeceu" que AGE "traia informes da Igrexa ao Parlamento", en referencia a Cáritas. Pero "a Igrexa ten os seus informes e o INE, laico, ten os seus datos", que "son moi claros" e din que agora hai 2,2 puntos menos de pobreza en Galicia que en 2008, enfatiza. "Reitero os datos de obreza, non os que vostede inventa", acusa o líder da dereita, para quen o mellor xeito de acreditar a súa xestión neste ámbito é que o Goberno galego "incrementou un 74%" o orzamento da Risga, a axuda para persoas en risco de exclusión social que incrementa ou diminúe en función da demanda e que ten carácter extraorzamentario. "Supervisamos todos os nutrientes, todos os menús" escolares, continuou Feijóo para tentar probar que Yolanda Díaz, que pide infrutuosamente un "informe a respecto da malnutrición" infantil, "está mentindo". "Temos fogares con problemas, sen dúbida, temos un problema de desemprego en Galicia". "Pero descricións apocalípticas, ningunha", asegura. Neste contexto de desdén ao eclesiástico o titular da Xunta conclúe a súa réplica cun reproche: "parece a Santa Inquisición", espetou.


Summary: Rafael Pillado Lista é un das grandes referencias do movemento obreiro galego durante a ditadura. Nado nunha familia comunista, dirixente do Partido Comunista de Galicia e CCOO e preso político nos cárceres franquistas, lembra no Día da Clase Obreira Galega os sucesos de 10 de marzo de 1972 en Ferrol.

A que reivindicacións responderon as folgas de marzo de 1972 en Ferrol? As reivindicacións eran económicas, sociais e culturais. Isto é, xornada, salario e condicións de traballo, pero, sobre todo, aprenderamos unha cousa xa desde había anos e era esa relación entre as reivindicacións económicas e sociais e as reivindicacións políticas. Así, na negociación do convenio, formulábase o dereito á folga, á liberdade sindical e á necesidade de liberdades políticas, que eran elementos de referencia para todos os traballadores. O 10 de marzo non era só a negociación dun convenio. Inscríbese na batalla contra a ditadura e pola democracia, na batalla polos nosos dereitos políticos. Iso estaba moi presente e esas reivindicacións levaban moi en primeiro plano as de natureza política. Que lembranzas garda con máis forza daquelas xornadas de mobilización de marzo de 1972? Á volta de 1971, comeza a negociación dun novo convenio e alí xa se reclama un convenio de factoría para que a negociación se faga máis perto dos traballadores e para que se lles puidese informar do que pasaba na negociación. A partir da negativa a negociar en Ferrol, comezan dúas semanas de protestas, con concentracións diante da Dirección da empresa. Naquela altura, reclamabamos a desaparición das quendas de 12 horas e igualar o salario dos traballadores que facían 8 horas con aqueles que facían 12, como condición previa a entrar a negociar o convenio. Chegamos ao 8 de marzo e alí xa se formula que o día 12 se organizaría unha concentración de todo o cadro de persoal, pero o 9 de marzo, cando chegamos á factoría, soubemos que varios compañeiros do xurado de empresa foran despedidos e, de inmediato, paramos. Na zona dos arsenais, fixemos un percorrido longo para rematar en Dirección. Alí, tentamos negociar o retorno dos despedidos, mais indicóusenos que de ningunha maneira, e ás 17 horas a policía desaloxounos a golpes e botounos fóra da empresa, polo que esa noite reunimos a coordinadora comarcal de Comisións Obreiras (CCOO) e acordamos que no caso de estar fechada a empresa, nos concentraríamos diante do local do sindicato vertical. Que acontece entón o 10 de marzo? Unha vez comprobado que a empresa estaba fechada, indicámoslles aos traballadores concentrados diante do sindicato vertical a nosa intención de marchar até Caranza, onde se unirían os traballadores de Bazán, e alí tentaríamos de agrupar os miles de obreiros da construción que estaban traballando nas obras de construción do barrio. Xa non nos deixaron chegar. Cando pasamos da estrada de Castela e entramos na estrada das Pías, a policía baixou do cuartel, tentando cortar o grupo pola metade para disolvernos, e a xente respondeu con pedras recollidas dun vertedoiro da construción que quedaba alí perto. Neste contexto, un mando, eu creo que con disparos ao aire, tratou de amedrentar a xente, mais cando comezou a disparar este mando, outros que levaban pistola dispararon e xa despois, dous mortos, Amador [Rey] e Daniel [Niebla], e non só os 40 ou 50 feridos por disparos de balas dos que se fala. O número superou o cento, mais a xente sabía que se a ferida non era grave non podía curarse nun centro sanitario, porque se ías a un centro sanitario quedabas apuntado. Como foi a resposta da cidadanía á represión do réxime? Unha vez que se coñece a resposta policial, paralízanse a cidade e as empresas da comarca e dáse unha vaga de solidariedade en toda a Galiza. Os preámbulos de 1972 Rafael Pillado sitúa os antecedentes do conflito de 1972 nun longo proceso que arranca en 1948, cando o Partido Comunista (PC) decide pór fin á loita guerrilleira e pasa a facer "entrismo" [unha forma de intentar gañar simpatizantes] nas estruturas do sindicato vertical. Neste contexto, cunha estrutura do PC e CCOO moi fortes, na comarca de Ferrol desenvólvese a negociación do convenio de 1966. O sindicalista lémbrao da seguinte maneira:"Alí tocoume participar na negociación dun convenio en Madrid coa representación das outras factorías do grupo, isto é, de Cartaxena e San Fernando en Cádiz, e aprendín que había que reclamar un convenio de factoría pola correlación de forzas desfavorábel que existía nestes dous centros de traballo do grupo". Esta experiencia acabou por marcar a negociación do seguinte convenio, que concluíu en 1972 co asasinato de Amador Rey (nado en Trasancos, Narón, en 1933) e Daniel Niebla (nado en Ferrol en 1933) por mor dos disparos da policía