Summary: Un sector complexo, heteroxéneo e fulcral para Galiza e que está a capear unha crise na que coinciden diversas causas e factores. Mariñeiros, mariscadoras e bateeiros facturaron en 2013 por volta de 46.700.000 euros menos que no exercicio anterior. Unha queda de 128.000 euros diarios.

Segundo os propios dados oficiais da Xunta de Galiza, o mar é a principal empresa de Galiza. Xeraba en 2011 un total de 17.499 empregos directos, quer na pesca extractiva (12.522, mariñeiros e mariscadoras) quer na acuicultura do mexillón (4.947 bateeir@s). Empregos directos, aos que sumar indirectos e inducidos. Laboral e economicamente, un alicerce fundamental para Galiza, e non só a costeira. O mar en Galiza son 18.000 postos de traballo directos Mais o sector do mar tamén nota a crise. Unha palabra na que se engloban diferentes e heteroxéneas causas, posto que baixo o paraugas de 'sector do mar' viven sub-sectores diferentes: do mariñeiro de baixura que anda ao chinchorro ou ao xeito ao de gran altura que traballa co palangre de fondo. Da mariscadora ao bateeiro. Mais todos eles están a pasar momentos delicados. Segundo os cálculos extraídos dos propios datos da Consellería do Mar, a facturación en primeira venda veuse abaixo en Galiza en 2013. Case 47 millóns de euros menos que no exercicio anterior. Desa cifra, uns 27 millóns de 'perdas' proceden das quedas en pesca extractiva e 19,5 millóns no mexillón, produto no que Galiza loita por se manter como referente mundial contra marés vermellas, competencia ilegal e desleixo da administración. A queda na facturación afectou a todos os grupos: mariñeiro de baixura, bateeiro, mariscadora... En todos os grupos A caída na facturación afecta a todos os grupos ou categorías de especies. Galiza facturou menos neses 12 meses en peixes, mais tamén en bivalvos (ameixa, ostra, navalla, vieira, zamburiña ou berberecho), en cefalópodos (polbo, choco, lura, xibia..), en crustáceos (percebe, centola, nécora, camarón...) A que se debe? Pois á queda de capturas e á queda de prezos, principalmente. No caso dos e das bateeiras, ás marés vermellas e ás flutuacións en mercados tradicionais. Foi 2013 un ano duro para o sector. Neste 2014 comeza un lento recuperar nalgúns sectores, mais non así noutros.


Summary: A Rede de Plataformas Compostela-Ulla-Tambre xunta asociacións contra a mina de Touro, os vertedoiros de Miramontes ou Lesta, a planta da Casalonga ou o megaparque eólico de Ordes. Reclama a modificacion da lei para ampliar o prazo para alegar a proxectos deste tipo no rural. Alerta veciñal ante o risco contaminante de tres proxectos industriais que arrodean Santiago

Alerta veciñal ante o risco contaminante de tres proxectos industriais que arrodean Santiago A plataforma contra a mina de Touro-O Pino, o colectivo contra o vertedoiro de Miramontes ou o de Lesta, a plataforma contra a planta prevista na Casalonga, afectados pola actividade mineira de Erimsa en Frades ou Mesía, a asociación en contra do megaparque eólico de Ordes ou a de defensa do río Sar. Todos eles uníronse xa na Rede de Plataformas Compostela-Ulla-Tambre, acumulando esforzos na batalla contra as agresións ao medio natural que sofre a contorna da capital galega. Colectivos contra a mina de Touro, os vertedoiros de Miramontes ou Lesta, a plata da Casalonga ou os eólicos de Ordes únense na Rede Presentada este luns en Santiago, a Rede reclama a modificación da Lei de Iniciativas Empresarias de Galicia, a coñecida como Lei de depredación, para que se amplíen así os prazos para as alegacións a proxectos no rural. Esa é unha das reclamacións dentro do seu obxectivo fundamental de defensa da contorna ambiental da comarca compostelá, nos seus máis de 50 concellos e cunha poboación de 400.000 persoas. A Rede reclama a modificación da Lei de Iniciativas Empresariais para ampliar os prazos de alegacións e únese na defensa da contorna ambiental da comarca compostelá A Rede de Plataformas Compostela-Ulla-Tambre xorde logo de que o pasado verán foran varios os colectivos que se uniron para facer fronte común para diferentes problemas medioambientias da zona. Á espera de incluír tamén asociacións da ría de Muros-Noia, Leandro del Río, voceiro, destacou na presentación que todos os grupos pertencen a "un territorio pefectamente acoutado cunhas características físicas e morofolóxicas específicas". Ese sobre o que pretenden actuar para evitar males maiores e, por exemplo, "sanear os impactos que xa teñen a mina de Touro, as redes eléctricas en Ordes e o escándalo que é o vertedoiro de Grixoa". Un dos propósitos é facilitar a coordinación das diferentes plataformas, así como das reclamacións no ámbito político. Ademais, procuran xa que a Fiscalía actúe no caso do vertedoiro de Grixoa, dos eólicos en Ordes para evitar a súa instalación ou no tema da planta de residuos prevista na Casalonga, teoricamente "paralizada" pero que agocha "esa teoríca restauración da canteira que non deixa de ser probablemente un vertedoiro encuberto". "A lexislación actual está favorecendo a implantación de industrias e actividade altamente contaminantes que moitas veces non son de capital galego ou español" "A lexislación actual está favorecendo a implantación de industrias e actividade altamente contaminantes que moitas veces non son de capital galego ou español" advirte Leandro del Río, que advirte de que moitas veces "o beneficio que se pode sacar" de determinados proxectos con importante impacto "é inferior ao que ten a gandeiría en todos os concellos afectados". Ademais, critican o desleixo da Xunta no control destas actividades e advirten dunha actividade en positivo, con documentación, proposta de alternativas e propostas de modificación lexislativa. O vindeiro martes 23 terá lugar xa unha reunión en Rois onde se irá debullando ante a cidadanía a situación medioambiental que sofre a comarca de Compostela.


Summary: A libraría compostelá inicia este mércores con Margarita Ledo Tac, Tac, Tac, un proxecto comisariado por Suso de Toro, que escolleu oito autores e autoras que unha vez ao mes escribirán a máquina un relato nun curto espazo de tempo, un texto que só existirá nese papel e que só poderá ser lido alí.

No tempo dos soportes dixitais, no tempo no que o propio concepto de copia pon en cuestión o soporte mesmo, a libraría Numax comeza esta semana un proxecto -Tac, Tac, Tac- que parte da creación nun marco analóxico, dando lugar a unha obra única. O proxecto, comisariado por Suso de Toro, convocará en Numax unha vez ao mes a un autor ou autora (escollidos por el), que nun curto espazo de tempo deberán redactar un breve conto (cunha extensión dun folio) nunha vella máquina de escribir. O texto só existirá nese papel e só poderá ser lido alí, na libraría, durante un tempo limitado O texto (ao que as súas autoras e autores poderán facer correccións a lapis ou con tipex: "as correccións son o sal que enriquece o texto primeiro", di o comisario) só existirá nese papel e só poderá ser lido alí, na libraría, durante un tempo limitado. A experiencia, que servirá como escusa para falar dos procesos creativos, comezará este mércores ás 20 horas con Margarita Ledo. A acción quere poñer en valor o que significa "volver facer unha cousa, un folio que sostén palabras escritas, que contén un texto", destaca Suso de Toro, para quen o proxecto nace da reflexión sobre a experiencia do que é ser escritor: "alguén que vive nunha esfera de linguaxe confrontada coa vida e as súas continxencias fóra, no mundo. O mundo virtual da linguaxe en paralelo ao mundo experiencial". A intención de De Toro é "darlle unha volta á constatación de Walter Benjamin sobre a perda de aura da obra de arte no tempo da súa reprodutibilidade técnica e, tamén, sobre o valor e o poder da unicidade fronte as reproducións". A intención de De Toro é "darlle unha volta á constatación de Walter Benjamin sobre a perda de aura da obra de arte no tempo da súa reprodutibilidade técnica e, tamén, sobre o valor e o poder da unicidade fronte as reproducións" "Vén ser un apelo á memoria e á experiencia de quen escribiu a man, a máquina despois, acompañado da percusión dos tipos que batían na fita de tinta e no papel. A soidade de cando non se escribía só texto sen tacto nunha pantalla senón que se fabricaba unha cousa: un papel tintado. A añoranza da mínima fisicidade do oficio, o estrañar manchar os dedos de tinta e sentir o ruído da nosa ferramenta, o lapis ou as teclas a bater", explica. "Naturalmente, tamén ten a ver co fetichismo. O noso desexo creador de cousas sagradas ou ás que lle queremos atribuír carácter máxico", di. O Instituto Rosalía de Castro e Domohomo Arquitectos colaboran na posta en escena (atrezzo) desta actividade, "que require dun recanto confortábel e inspirador tanto para o autor ou autora que deixe alí o seu conto como para quen entre na libraría e queira sentar a ler tranquilamente o texto do mes", destacan os e as responsables de Numax.


Summary: A Delegación do Goberno español informou que hai 688 as mulleres vítimas de malos tratos na Galiza usuarias do servizo de atención telefónica 24 h 'Atenpro' e 113 maltratadores condenados están vixiados permanentemente con dispositivos de control telemático.

O sistema de seguimento policial de violencia de xénero (VioGen) na Galiza conta na actualidade con 4.057 casos activos, segundo os datos achegados polo delegado do Goberno español, José Miñóns, con motivo da inauguración das III Xornadas Formativas a Corpos e Forzas de Seguridade do Estado nesta materia. Trátase dunha actividade organizada pola Delegación do Goberno con motivo da celebración do 25 de novembro, Día Mundial da Eliminación da Violencia contra a Muller. Miñóns, na súa intervención, destacou o Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero como un "instrumento efectivo e necesario" ademais de lembrar que desde a súa aprobación "transferimos á Xunta e aos concellos galegos máis de 37 millóns de euros para proxectos de prevención e tratamento de casos de violencia machista". 688 mulleres vítimas Segundo informou Miñóns, 41 concellos galegos contan co sistema VioGen. Alén diso, cifrou en 688 as mulleres vítimas de malos tratos na Galiza usuarias do servizo de atención telefónica 24 h 'Atenpro' do Ministerio de Igualdade. Ademais, precisou que "113 maltratadores condenados están vixiados permanentemente con dispositivos de control telemático". Fóra das xornadas, en declaracións aos medios de comunicación, apelou á formación como un elemento "básico" para axudar ás vítimas e evitar que "unha soa muller sufra esta persecución machista". Preguntado sobre as demandas doutro xulgado contra a violencia de xénero na Coruña, admitiu que é unha petición que se fai tamén "noutras zonas da Galiza" e asegurou que están a traballar desde o Goberno niso, recoñecendo que se necesita "a formación necesaria para os xulgados" que nestes momentos non hai.


Summary: Un estudo da Comisión Interuniversitaria de Política Lingüística, coordinado pola profesora Alba Nogueira, alerta de que o emprego do galego se ve penalizado polos indicadores internacionais de avaliación.

A Comisión Interuniversitaria de Política Lingüística analizou o uso da lingua galega na investigación e na ciencia, a través dunha investigación dirixida pola profesora Alba Nogueira (USC), coa colaboración de Frank Fischer e Lucía Meixús Tourís e de varios especialistas en dereito lingüístico de universidades vascas e catalás. De feito, o informe péchase cunha comparación da negativa situación da lingua galega cos avances que nas últimas tres décadas se produciron nos sistemas universitario e investigador vasco e catalán. A primeira conclusión do estudo é que a presenza do galego é escasa en todos os planos da actividade investigadora e académica, en boa medida porque os indicadores internacionais de avaliación favorecen a publicación en inglés A primeira conclusión do estudo é que a presenza do galego é escasa en todos os planos da actividade investigadora e académica, en boa medida porque os indicadores internacionais de avaliación favorecen a publicación en inglés, prexudicando o uso de todas as demais linguas, incluída o castelán, e moito máis as linguas minorizadas coma o galego. No informe, Alba Nogueira sostén a este respecto que "se se bota unha ollada ás revistas incluídas nos índices de citación, tanto de ciencias experimentais como de ciencias sociais, poderase comprobar que apenas é posible atopar nesas listaxes revistas noutras linguas que non sexa o inglés". O informe engade que "a investigación local norteamericana circula como se fose universal, pero o proceso inverso é penalizado en termos de avaliación da actividade investigadora". E que, dado que "o peso do inglés é abafante e tende a medrar debido a que as decisións de política científica en relación coas avaliacións (acreditacións, sexenios) só de forma moi residual se apartan do SCI ou o Journal Citation Reports (JCR) como parámetros de indexación", a dificultade de someter a avaliación traballos científicos realizados en galego, catalán ou éuscaro "revélase dobremente complexo". Destacan que as cifras do uso do galego nas aulas son "pobres e reveladoras dun desleixo que contrasta coas experiencias catalá e vasca" O informe da Comisión Interuniversitaria de Política Lingüística, titulado Investigación e lingua. Propostas para a mellora da presenza do galego na actividade científica, inclúe tamén os resultados dunha enquisa realizada ao profesorado que emprega o galego na docencia, co fin de identificar as dificultades que atopan no labor investigador na lingua propia. Os autores do informe sinalan que "cómpre dar pasos para avanzarmos no uso do galego na docencia" para que os profesionais que saian das universidades galegas "poidan ser quen de usar terminoloxía especializada nos seus respectivos ámbitos do saber". E destacan neste senso que as cifras do uso do galego nas aulas son "pobres e reveladoras dun desleixo que contrasta coas experiencias catalá e vasca". De feito, os datos correspondentes ás teses de doutoramento presentadas en Galicia son moi reveladores: entre o 60 e o 70 por cento utilizan o castelán, seguido do inglés, lingua empregada no 20 por cento das teses, unha cifra que vai en aumento. O galego sería a terceira lingua, desencendendo en 2012 por debaixo do 10 por cento, e superando por pouco o portugués, que rolda o 5 por cento. Neste senso, os autores do informe propoñen que a administración apoie a realización de teses en galego mediante unha política de bolsas de doutoramento, "como se fai en Euskadi". Nas enquisas que forman parte desta investigación, apenas o 44% dos profesores das universidades galegas afirman que usan a lingua galega para publicar textos científicos. O 8% publica en exclusiva en galego e outro 36% empregan o galego e o castelán. A lingua maioritaria é o inglés cun 41% de docentes que só utilizan esta lingua. O dominio do inglés é moito máis claro nas áreas técnicas (67%) e nas ciencias experimentais (71%). Galego e castelán só acadan proporcións importantes nas Ciencias Sociais e nas Humanidades. Ademais, só o 45% dos docentes que din publicar en galego, afirman facelo en publicacións científicas. De feito, sete de cada dez docentes que non publican nunca en galego explican que a razón é que "non existen publicación en galego na miña disciplina". Propostas Tamén se propón apoiar a tradución ou publicación de monografías científicas en galego, apostando por que a Xunta apoie economicamente "un grupo seleccionado de publicacións que usen o galego Entre as propostas que realiza o informe para reverter a situación destacan a introdución de incentivos retributivos polo uso da lingua, que se pode converter nun "estímulo eficaz" para acompañar os plans de normalización nas universidades, sobre todo nun momento de recortes salariais. Tamén se propón que o uso do galego nas aulas sexa unha das variables do financiamento por obxectivos das universidades. E tamén se fai un chamamento a sistematizar os recursos terminolóxicos e a financiar traducións de materiais docentes, software e outros recursos e actividades. Tamén se propón apoiar a tradución ou publicación de monografías científicas en galego, apostando por que a Xunta apoie economicamente "un grupo seleccionado de publicacións que usen o galego, en solitario ou xunto a outras linguas". O informe destaca que "as publicacións periódicas son a canle de difusión do coñecemento científico, pero a existencia dunha forte concentración da industria editorial en mans anglosaxonas non debe impedir a existencia de iniciativas noutras linguas". O documento chama igualmente a "adoptar accións conxuntas das universidades das comunidades autónomas con lingua propia ante a ANECA e a CNEAI co fin de que na formación do persoal avaliador, na fixación de criterios e na propia avaliación se introduzan criterios de corrección que non disuadan ou penalicen a presentación de traballos de investigación realizados nestas linguas ou que traten problemáticas ligadas a contornos máis locais". O documento lembra que "a divulgación do coñecemento científico na sociedade, especialmente dirixido a escolares, é tamén un xeito de asociar o galego a rexistros de prestixio" O informe tamén recomenda "incrementar o apoio ás actividades de divulgación científica realizadas polas universidades e outros entes e organismos" e que os medios de comunicación públicos se impliquen na divulgación científica en galego. O documento lembra que "a divulgación do coñecemento científico na sociedade, especialmente dirixido a escolares, é tamén un xeito de asociar o galego a rexistros de prestixio". O documento incide así mesmo en que as actividades de transferencia do coñecemento que realizan os grupos de investigación á sociedade tamén poden servir como difusoras da lingua galega. Lembra a este respecto que tanto as entidades académicas como a propia Xunta de Galicia "deben facer cumprir as súas normas de uso do galego na contratación e na prestación de servizos". Descarga aquí o informe Investigación e lingua. Propostas para a mellora da presenza do galego na actividade científica (.pdf)


Summary: Na ponencia que tivo lugar esta sexta feira o grupo do BNG abandonou a sesión acusando o PP de querer facer un "pucheirazo" electoral. Pola súa banda, AGE non asistiu á xuntanza.

PP e PSdeG-PSOE ficaron sós esta sexta feira na ponencia que tramitará a reforma da lei electoral e coa que o grupo maioritario na Cámara pretende recortar o número de escanos no Pazo do Hórreo. Para alén da ausencia do grupo parlamentar de AGE, que rexeitou "tomar parte dunha fraude á cidadanía", @s deputad@s do BNG abandonaron a sesión acusando o PP de querer facer un "pucheirazo electoral" pasando de 75 a 61 cadeiras. O portavoz nacionalista, Francisco Jorquera, asegurou en declaracións aos medios de comunicación que o PP quer "empregar a súa maioría" para "impór unha reforma á medida dos seus intereses". E é que tanto BNG como AGE aseguran estar cert@s de que as intencións d@s populares é conseguir "un Parlamento menos representativo e menos plural empregando como "coartada" o argumento do aforro, subliñou Francisco Jorquera. O BNG abandonou a ponencia porque, din, o PP está a preparar "un pucheirazo electoral" Pola súa banda, a vicevoceira de Alternativa, Yolanda Díaz, sinalou que o PP prepara un "golpe de Estado figurado" para garantirse "unha maioría" que, dixo, "non ten nas rúas". Cumpre lembrar que os resultados eleitorais deitados polos comicios europeos situan os apoios do PP en Galiza nos mínimos históricos e que a redución de até 14 escanos permitiría a configuración de amplas maiorías con menos votos. Así as cousas desde o Partido Popular afirmaron que a súa proposta é "exquisitamente neutral" e non atende a intereses partidistas, sinalou o seu portavoz no Pazo do Hórreo, Pedro Puy. Aliás, asegurou que o número de deputad@s a recortar "non é inamobíbel" ao tempo que acusou ás forzas da oposición de non achegar "algunha alternativa". AGE non asistiu á xuntanza argüíndo que non participa "nunha fraude á cidadanía" O PP oponse a aforrar prohibindo o envío de propaganda e papeletas ás casas Mais o certo é que si. Desde as bancadas do BNG @s nacionalistas propuxeron acometer o aforro através da supresión do mailing. "Prohibir o reparto de papeletas polas candidaturas e envío de papeletas e propaganda electoral por correo", suporía dixo Jorquera, un "aforro moi superior á redución de escanos e melloraría a calidade da democracia dificultando calquera tentativa de coartar aos cidadáns á hora de emitir o seu voto", acrecentou. O PSdeG mantense entrementres exista, din, "unha mínima oportunidade de diálogo" Mais desde o Partido Popular rexeitan manter o número de cadeiras embora amosarse dispost@s a negociar cantas, pois entenden que "é o mellor momento para facer un esforzo de redución dadas as circunstacias que acompañan o conxunto da sociedade e das administracións". A única formación que se mantivo na ponencia foi o PSdeG que declinou abandonar a sala afirmando que non sairán dos "órgaos parlamentares" entrementres exista "unha mínima oportunidade, non de acordo, senón de diálogo". José Luís Méndez Romeu descartou que PSdeG e PP poidan acadar un pacto a respeito do "groso da reforma" mais amosouse disposto a negociar a "incompatibilidade máxima" que a norma rexerá para @s parlamentares. Como tamén se regulará a obriga de declarar publicamente o patrimonio d@s deputad@s.


Summary: Desde electrodomésticos a baterías de coche, pasando por refugallos de todo tipo, foron sacados polos voluntarios que participaron nesta actividade de Adega.

A oitava edición da limpeza simultánea 'Móllate polos ríos' logrou mobilizar a máis de 600 persoas en 45 concellos de Galiza nesta iniciativa impulsada por Adega. Máis de 13 toneladas de lixo foron retiradas de ríos e regatos do país no marco dunha acción destinada a coidar os ríos, mais tamén, como afirma a asociación, a "concienciar a sociedade da necesidade de que estean ben conservados". "Recolléronse refugallos de todo tipo, e coma sempre abundaron os plásticos (botellas, garrafas, bolsas, sacos...). Apareceron tamén rodas de automóbiles, cristais, colchóns, altofalantes, baterías de coche, pilas e os electrodomésticos tampouco faltaron. Apareceu tamén algunha uralita, roupa, calzado... ". Unha acción notábel e que desde Adega lembran que "o voluntariado ambiental non é man de obra barata que poida suplir o traballo da administración. O voluntariado denuncia que a situación dos nosos ríos debe mudar, e para iso facemos actividades como esta". Nesta edición participaron un total de 54 entidades (asociacións, comunidades de montes, colectivos ecoloxistas, delegacións de Adega, centros de ensino…) e tamén 5 concellos que organizan directamente esta actividade.


Summary: A AELG propuña en 2010 á cidadanía agasallar cun libro en galego e cunha flor as amizades e as persoas queridas para festexar o Día de Rosalía, alén doutras accións que iría acollendo con grande aceptación a sociedade. Este ano o seu acto ten lugar na imprenta Juan Compañel, na rúa Real de Vigo, baixo o lema "Teus doces cantares", cunha ofrenda floral seguida da lectura pública dun manifesto que vertebra as múltiplas iniciativas, con especial transcendencia no ensino, que loitan por resistir ás limitacións dun 2021 marcado pola pandemia.

O Día de Rosalía conmemora este 2021, por décima vez baixo este nome, o aniversario do nacemento da autora auroral das nosas letras. Trátase dunha efeméride que conseguiu en moi pouco tempo expandirse ao ancho e longo do país, un auténtico milagre que respira dos azos populares, coa institucionalización completa aínda de costas, condición que se presenta como seguinte chanzo. Foi a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega a que marcou un antes e un despois un acto de homenaxe que, no 125 aniversario do pasamento da autora, supuxo "andar de novo o camiño dos que trasladaron o corpo de Rosalía", explica o presidente da entidade Cesáreo Sánchez, collendo o "testemuño" do que tivo lugar o 25 de maio de 1891, desde o pé da rosaliana Casa da Matanza até a igrexa do convento de San Domingos de Bonaval (Compostela). Miles de persoas e centos de asociacións apoiaron a iniciativa que procuraba redignificar a figura de Rosalía. O 24 de febreiro converteríase despois nunha data para reivindicala grazas ao "empeño do ensino, das ensinantes conscientes, que o levaron aos centros escolares", agradece Sánchez, así como ás asociacións culturais e veciñais que o tomaron como propio. Neste senso, a AELG abriu unha porta e a sociedade entrou, cunha recepción moi favorábel, que leva a pensar que o recoñecemento conectaba con "algo que estaba aí dentro do pensar e do sentir de moita xente". Así, o manifesto que cada ano lanza a AELG actúa como vínculo entre todos os actos e actividades do país, seguindo as propostas da entidade ou artellando outras novas. Na escola O éxito desa aproximación de Rosalía á xente tivo especial calado entre as xeracións máis novas, o que ten un pouso "fermoso e esperanzador", en palabras de Sánchez. Desde a primeira liña, conta a profesora de primaria, ademais de vogal da AELG, Beatriz Maceda, que este ano está a ser particularmente difícil polas limitacións dos protocolos sanitarios. Ao traballar con aulas burbulla, non puideron "tecer esa rede entre toda a escola, facendo algo en común". Porén, na liña das actividades propostas para "cantar a Rosalía" están musicando sos seus versos con "ritmos máis actuais", gravando individualmente as estudantes. Anxos García, do IES Fragas do Eume (Pontedeume), lembra que o ano pasado viviron unha festa fantástica, lendo fragmentos das súas obras, que rematou cunha cunca de caldo. A cativada di, no fondo do teléfono, que non se acorda, até que ela lles indica que ía disfrazada de Rosalía. Este ano coincide en que está a ser moi complexo. Con todo, están intentando adaptarse ao dixital. Nesta liña, Manuel Fálquez, director do CEIP de Pazos de Reis (Tui), recorda desde plantacións de árbores até concertos. Este curso tiveron que traballar por aulas. Malia todo, intentarán hoxe realizar no patio un recital, co alumnado separado en grupos burbulla. "A figura de Rosalía é un referente no noso centro por ter a autora unha relación directa con Padrón", di Matilde Pena, do IES Macías o Namorado. O alumnado séntea moi próxima e desde o Equipo de Dinamización da Lingua Galega traballan para trasladar "unha Rosalía actualizada e con proxección de futuro". O 24 de Febreiro é así unha data destacada, se ben a poeta ten presenza ao longo de todo o curso con distintas actividades e de maneira transversal, a través de "lecturas, vídeos, entrevistas, tik-tok, instagram...". Todo isto fica "recollido e artellado a través do noso blog Nós, rosaliando", explica Pena. Coma ela, todas as docentes salientan os froitos do traballo desenvolvido e a boa acollida da autora. Maceda, por exemplo, asegura que hai tres poemas que toda a rapazada coñece, procurando ampliar agora o espectro: "Airiños da miña terra", "Campanas de Bastabales" e "Negra sombra". Sánchez cre que isto ten a ver coa actualidade dunha obra que "non precisa ser xustificada no tempo que foi escrita", pois segue vixente, mesmo con visións do feminismo anticolonial e de clase. Maceda opina que os últimos tempos contribuíron a modernizar a imaxe de Rosalía e que os efectos da dinamización se notan. Por iso, agarda que o Parlamento oficialice unha data que é unha realidade en moitos centros. Institucionalización Xa son 66 concellos, sengundo conta Sánchez, os que non só recoñecen o día, senón que o inclúen na súa programación cultural. A eles engádense tres das catro deputacións, á agarda de que se sume a de Ourense, a única que fica hoxe fóra. Desde a AELG coidan que "é hora de que o Parlamento tamén se pronuncie", pois Educación aínda non inclúe o Día de Rosalía no calendario escolar. E para unha normalización completa "é importante que chegue a todas as capas da sociedade", tamén a das administracións, salienta Sánchez. Onte, na Alameda de Compostela, fronte á escultura de Rosalía, a portavoz do BNG, Ana Pontón, participou cunha representación de responsábeis do seu partido nunha ofrenda floral á autora, na véspera do seu nacemento. No acto chamou a "recoñecer unha Rosalía de Castro que foi pioneira, na defensa da nosa lingua, dos dereitos nacionais da Galiza e da liberdade das mulleres". Esa Rosalía "feminista, inconformista, rebelde que rompeu moldes", que segue a ser un "referente imprescindíbel", quer na obra quer na biografía, especialmente para as xeracións máis novas. Para o BNG, afirmou, non abonda con que o 24 de febreiro se fagan boas palabras, cómpre "pasar da retórica á acción". Por iso adiantou que levarán ao Parlamento unha iniciativa para oficializar a data, pór en marcha un instituto Rosalía de Castro de defensa e promoción da lingua galega, cunha ollada clara cara á internacionalización, e facer unha aposta clara pola difusión e a investigación arredor da autora. Internacionalización Anxo Angueira, reelixido a finais do pasado ano presidente da Fundación Rosalía de Castro, declaraba en entrevista con Nós Diario a internacionalización da figura de Rosalía como liña fundamental na folla de ruta para os próximos anos. O sociolingüista bengalí Anik Nandi, nado na India, reside actualmente en Compostela e estivo a desenvolver nos últimos anos a investigación "As políticas lingüísticas de resistencia familiar". A tese, que non rematou na Galiza mais que ten como obxecto de estudo o galego, parte dun interese pola situación da nosa lingua que non se entende sen a figura de Rosalía. "Síntome moi identificado con esa dor, esa morriña que ten ela", confesa Nandi, cuxo poema favorito é "Adiós ríos, adiós fontes". Este é un dos que traduciu para a súa lingua, sentíndose identificado pola pegada da experiencia migratoria que coloca a obra de Rosalía nunha dimensión "universal". "Quen vai ser máis emigrante que Rosalía, que nunca tivo casa propia?", pregúntase. El é precisamente un dos convidados do faladoiro que promove a Fundación Galiza Sempre, Unha ollada internacional sobre a figura de Rosalía, que terá lugar hoxe ás 20 horas a través do Facebook. Moito por facer Estes dez anos de traballo ilusionado, deixan para Sánchez a percepción de que "Rosalía é capaz de soster todo o peso da nación en construción". Un labor "fértil e esperanzador" de recuperación que, "aínda así, creo que acaba de comezar", comenta, "fálase moito dela, pero coñécese aínda pouco a súa obra". O presidente da AELG opina que a nosa autora máis internacional será recoñecida na medida "en que o sexamos as e os galegos nos nosos dereitos nacionais". Nese senso, destaca que se hai algo que permanece inalterábel desde aquela homenaxe que marcou un punto de inflexión é que "non entrabamos libremente, senón autorizados, a un lugar tan simbólico como o Panteón dos Galegos Ilustres" que a día de hoxe, reivindica, segue sen ser "accesíbel" á cidadanía. Chama por iso a rescatar dese secuestro, que pode deitar un manto de sombra ou de silencio, quer a Rosalía quer a outras grandes figuras, facendo de "onde están os símbolos de todo un pobo", un lugar público.


Summary: Miguel Franqueiro colabora dende hai anos coa Real Filharmonía de Galicia e tamén con outras bandas internacionais. Tras pasar esta proba o director da banda de Sober "terá que facer programas coa Scala con frecuencia"

O director da Banda de Música de Sober, 'fichado' en Milán. Miguel Franqueiro, natural de Boqueixón, acudiu á considerada como unha das óperas mías importantes do mundo, o Teatro alla Scala de Milán, para realizar unha audición de tuba baixo o modelo de "proba a telón", isto é, sen contacto visual co xurado. Competían con "máis de corenta" aspirantes e, de entre todos eles, resultou gañador do posto para reforzar a súa orquestra.Tras pasar esta proba o director da banda de Sober "terá que facer programas coa Scala con frecuencia"Franqueiro interpretou obras de autores como Blazevich, Wagner, Léo Delibes e Verdi para lograr un posto que, sen abandonar a dirección da banda de Sober, lle outorga unha nova proxección internacional tras un duro procedemento de selección. Non en van, tras unha primeira selección chegaron á final só tres persoas, que tiveron que tocar a tuba e tamén o cimbasso, un instrumento tradicional de Italia."Esixía unha gran preparación e moita concentración", resume Franqueiro. De agora en diante, confirma o Concello de Sober, o director da banda "terá que facer programas coa Scala con frecuencia", xa que a súa orquestra "ofrece funcións diarias para as que necesitan músicos de reforzo". Este novo labor súmase outros que xa viña exercendo, como o de tuba de reforzo na Real Filharmonía de Galicia.Miguel Franqueiro colabora dende hai anos coa Real Filharmonía de Galicia e tamén con outras bandas internacionaisA proxección exterior deste músico galego vénse ampliando dende hai anos. Así, xa colaborou tamén coa Orquestra Sinfónica de Galicia, con sede na Coruña, pero tamén coa Orquestra de RTVE, a Orquestra do Liceo de Barcelona ou a Filharmónica do Teatro Regio de Turín.A súa incorporación á orquestra da Scala chega "nun ano moi importante para a formación" de Sober, destaca o concello. A emblemática banda de Sober atópase inmersa na celebración do seu 150º aniversario.


Summary: A iniciativa está promovida por Libera, que pide unha modificación lexislativa coma a que recentemente se aprobou en Zaragoza, Funegirola ou Barcelona. Na meirande parte das cidades de Europa é unha práctica habitual.

A Asociación Animalista Libera iniciou hai uns días unha petición online na que insta o Concello da Coruña, en concreto a Mª Begoña Freire Vázquez, Concelleira de Tráfico, a modificar a normativa que na actualidade prohíbe o acceso dos animais domésticos ao transporte público na cidade. Na iniciativa, que dende un comezo buscaba recoller cinco mil apoios e que xa roza as catro mil, pídese unha flexibilización desta normativa, para permitir o acceso fixando unhas determinadas condicións, como xa comezaron a facer algunhas cidades do Estado, como Barcelona, Zaragoza ou Fuengirola, e como é habitual na meirande parte de Europa. A iniciativa está promovida por Libera, que pide unha modificación lexislativa coma a que recentemente se aprobou en Zaragoza, Funegirola ou Barcelona. Na meirande parte das cidades de Europa é unha práctica habitual Na actualidade, segundo a ordenanza de protección e tenza de animais da Coruña, estes só poden subir no autobús "nun transportín ou modelo análogo", o que dificulta moito a viaxe para os cans medianos ou grandes. A petición lembra que moitos cidadáns empregan as redes do autobús público para trasladar cans e gatos ás clínicas veterinarias, ou tamén para achegarse a unha área canina, que na Coruña só existe no Parque de Santa Margarida. Libera salienta que "flexibilizar esta situación supón mellorar a convivencia e realizar unha importante tarefa de sensibilización a favor da protección e respecto cara aos animais, fomentando tamén a fin da exclusión dunha porcentaxe de potenciais usuarios". Dende o 1 de xaneiro en Zaragoza as preto de 150.000 persoas que conviven con algún animal doméstico poden viaxar con eles no transporte público da cidade. Iso si, esta medida está suxeita a condicións, pois os animais deben viaxar na parte traseira de autobuses e tranvías e deben ir atados e levar bozo. Na meirande parte das cidades de Europa o acceso permítese dende hai moito tempo, e en moitos lugares se ningunha obriga de levar atados os animais. Dependendo das cidades, os animais teñen que pagar unha parte do billete ou non.


Summary: A disparidade responde a dous xeitos de presentar os mesmos datos: o Ministerio indica o total de casos acumulados e a Xunta distingue entre activos, falecementos e altas. As 95 persoas que figuran como falecidas nos datos do Sergas e non nos do Ministerio, que si as computa no total de casos acumulados, correspóndense cos falecementos nas residencias

Dende hai días agroman nas redes sociais, e tamén en círculos xornalísticos e políticos, comentarios e preguntas a respecto da diferenza das cifras sobre o impacto do coronavirus en Galicia en función de se a fonte consultada é o Servizo Galego de Saúde ou o Ministerio de Sanidade. En realidade, esa disparidade responde ao xeito de presentar os mesmos datos en dous aspectos: o número de casos acumulados e, dende a pasada semana, tamén os falecementos por covid-19 en residencias de persoas maiores e dependentes.A disparidade responde a dous xeitos de presentar os mesmos datos: o Ministerio indica o total de casos acumulados e a Xunta distingue entre activos, falecementos e altasA primeira das diferenzas remóntase xa aos primeiros días da pandemia. Dende o inicio, o Goberno central informa cada día do "total de casos confirmados", mentres que a Xunta o fai a respecto de positivos activos. Ambas administracións detallan tamén as persoas falecidas pola covid-19 e as que foron dadas de alta. Mentres que o Sergas inclúe a cada persoa só nunha desas tres columnas -positivo activo, alta ou falecemento-, o Ministerio engade cando corresponde cada caso ao epígrafe de falecemento ou alta, pero sen restalo do "total de casos confirmados", un acumulado que nunca descende.Deste xeito, o número total que cada día ofrece o Ministerio sobre Galicia -con datos fornecidos pola Xunta- é o resultado de sumar os positivos activos, altas e falecementos dos que informa a Consellería de Sanidade. Agás algunhas disparidades menores nos primeiros días da crise sanitaria, esta cifra cadra dende hai semanas. Así, por exemplo, este 16 de abril o Goberno central sinala que en Galicia se rexistran 7.873 casos "confirmados" e o Sergas indica 6.085 positivos, 1.383 altas e 405 falecementos. A suma destas cantidades dá como resultado os mesmos 7.873 casos. [O descenso da hospitalización por coronavirus en Galicia acada o seu maior ritmo e a metade de novos casos son en residencias]As 95 persoas que figuran como falecidas nos datos do Sergas e non nos do Ministerio, que si as computa no total de casos acumulados, correspóndense cos falecementos nas residenciasA segunda diferenza prodúcese dende a pasada semana e ten que ver co número de falecementos, menor na estatística do Ministerio no referido a Galicia que nos datos do Sergas. Dende o día 8 de abril, Sanidade suma á súa estatística o número de persoas falecidas polo coronavirus en residencias de maiores e dependentes, o cal non facía ata ese momento malia ofrecer a Xunta varias versións contrapostas ao respecto. Faino tras aprobar o Goberno central un novo protocolo co que obriga as autonomías a fornecer ao Ministerio esa información dos centros residenciais.Malia tratarse dunha obriga chegada dende o Estado, eses datos das residencias non están aínda incorporados á estatística de falecementos pola covid-19 que ofrece o Ministerio. A razón, explicaron o ministro Salvador Illa e o doutor Fernando Simón, coordinador de Emerxencias Sanitarias, é que os datos fornecidos polas autonomías aínda non están completos nin son homoxéneos e, ata que non sexan totais e harmonizados, non os sumarán.Esa é a razón pola que, ata este 16 de abril, o Sergas contabiliza 405 falecementos por coronavirus en Galicia e o Ministerio, 95 casos menos que si inclúe na columna de "total de casos confirmados". Esas 95 persoas faleceron en residencias.


Summary: O BNG reafirmouse como unha forza soberanista este 28 de xuño de 2017, no 81 aniversario do Estatuto de 1936. A organización liderada por Ana Pontón apresentou esta cuarta feira o documento Un paso adiante, unha declaración programática coa que quer explicitar a súa vontade de superar o marco autonómico. Como? A meio dun grande debate social e dun "acordo de país" a se materializar no Parlamento.

Un paso adiante non é un manifesto que se propoña ficar apenas no terreno da pura retórica. A intención do BNG -após a súa apresentación aos distintos axentes sociais e a todas as forzas politicas- é que o documento abra un debate no Parlamento galego. A formación nacionalista proporá, anunciou Ana Pontón, a criación no Pazo do Horreo dunha ponencia "para dar un paso adiante e reclamar un novo status para Galiza que nos recoñeza como nación e que nos dote de novos instrumentos cos que poder dar solucións ás demandas e aspiracións dos galegos e galegas do século XXI". O BNG concibe esta oferta de diálogo ás demais forzas políticas como unha "proposta xenerosa" visando "voltar a colocar Galiza no mapa político" e, ao mesmo tempo, impulsar o que a formación liderada por Ana Pontón ten chamado a "axenda galega", a listaxe dos asuntos (investimentos do Estado na Galiza, transferencia da AP9, criación dunha banca pública, concerto económico) que teñen sido o núcleo da actividade das e dos nacionalistas nos últimos meses. Un Paso Adiante tería como obxectivo final a consecución dun "grande acordo de país" que deixe atrás o corsé autonomista. O documento ten forma de decálogo e, xa no seu pórtico, no primeiro ponto, proclama a condición de Galiza como nación e o seu direito á autodeterminación. A seguir, ponto dous, reclama a capacidade plena de decisión sobre a economía nacional e a posta en marcha dunha banca pública. Un Paso Adiante pide aínda -terceiro ponto- o concerto económico e -cuarto ponto- competencias exclusivas para a planificación dos servizos públicos, ben como a xestión plena da seguranza social e a implementación dunha estratexia contra a violencia machista. Máis: a articulación dun novo modelo administrativo e territorial coa supresión da provincia como división xeográfica e circunscrición eleitoral e a aposta na comarcalización (quinto ponto), desenvolvimento dunha política lingüística que teña como obxectivo a recuperación de falantes (sexto), a asunción de todas as competencias en materia de transporte (sétimo) e o estabelecimento dun poder xudicial propio para Galiza como última instancia (oitavo). O decálogo de propostas complétase coa asinatura dun acordo nacional polo monte e o saneamento integral das rías (noveno) e a asunción de competencias en materia de asuntos exteriores (dez), para o goberno galego desenvolver relacións internacionais en función dos intereses do país. Pontón advoga por "unha acción política con visión de país" que sexa quen de "integrar a maioría social nun proxecto compartido de nación" Perante o debate territorial en curso no Estado, con Catalunya na vangarda da reivindicación dos direitos nacionais, só caben dúas posicións, enfatizou Ana Pontón, acompañada de dirixentes e de militantes do BNG, durante o acto de apresentación deste manifesto. "Ser meros espectadores ou protagonistas, pasividade ou activismo". Nesa encrucillada "o BNG aposta polo activismo". O asunto é non voltar a repetir os erros do pasado, a ausencia da Galiza do debate aberto no Estado durante a chamada transición de 1978, un proceso en que o país "non existiu politicamente e pagamos cara esa exclusión", dixo Pontón. "Temos a obriga de aproveitar esta oportunidade para conseguir un cambio de verdade e non podemos perder de novo este tren". Nesa tesitura, entende a líder do BNG que o nacionalismo é máis necesario do que nunca para "mudar a fondo o actual marco político e institucional", un modelo autonómico "que non lle permitiu a Galiza desenvolver todo o seu potencial". E como se consegue iso? A xuízo de Pontón, a chave pasa por "unha acción política con visión de país" que sexa quen de "integrar a maioría social nun proxecto compartido de nación que aspira a ser libre e a garantir o progreso e o benestar social".


Summary: Un grupo de estudantes das diferentes universidades galegas promoveu unha enquisa online na que se recolleron "8.012 respostas" entre a fin de semana e a pasada segunda feira.

Universitarias e universitarios galegos queren que se escoite a súa voz a respecto da xestión que se está a facer no ensino superior durante este crise sanitaria derivada da expansión do coronavirus. Para iso, un grupo de estudantes de diferentes centros galegos promoveu unha enquisa online na que se recolleron "8.012 respostas" entre a finde de semana e a pasada segunda feira. Estudantes das universidades de Compostela, Vigo e A Coruña participaron desta enquisa, segundo trasladan as promotoras, que reclaman unha "folla de ruta" que lles permita saber que materias van ter que estudar co obxectivo de poder organizarse "nunha situación que é nova para todos". "Somos conscientes de que probabelmente non haxa unha solución excelente, nin boa; e moito menos que poidamos saber cal é a máis óptima. Pero para a tranquilidade de todos, precisamos pedir unha folla de ruta", salientan. 77% do estudantado que respondeu á enquisa di que agora ten "máis volume de traballo" que cando o curso funcionaba con normalidade. Así, 40,7% di que bota "entre catro e seis horas" diarias "traballando" e 34,8% refire "máis de seis horas". Os problemas non parecen vir da aula virtual, coa que 60,5% asegura non ter problemas. Porén, 66,7% destes estudantes resposta que si á pregunta "tes problemas co profesorado?". E os motivos principais para estes conflictos, segundo a enquisa, son a "falla de comunicación e información", o "exceso de traballo", que o profesorado "non se readapta e flexibiliza a materia á actual situación de confinamento, emerxencia e alerta social", a "falla dun método claro de avaliación", que os mestres "non están a impartir clase, pasotismo", os "horarios", "problemas de conexión" e a "falla de material dispoñíbel para realizar as tarefas tendo en conta a situación de confinamento". O feito de que o segundo cuadrimestre estea avanzando fai que máis da metade conteste que o "teletraballo" non é "a mellor maneira de dar clase". Así, a maioría tamén está dacordo na "suspensión definitivas das clases": 28,2% quere que ademais se aprace o calendario e 48,5% opta porque non se toque. Unha ampla maioría (92,7%) pide que se busque outro método de avaliación na actual situación. Aquí, tamén moitos aceptarían ser avaliados mediante "traballos online". "A avaliación online vese posíbel, polo menos nalgúns casos e tal e como se plantean agora as materias, en case 90% dos casos", apuntan as organizadoras da enquisa. A idea que non semella triunfar é a de que o calendario se extendese máis aló de maio, onde só 37,2% do alumnado que respondeu a esta enquisa contesta afirmativamente. Con estes datos pretenden chegar "ao Ministerio de Universidades, ás reitorías, ás comisións de Educación… A quen sexa que teña que tomar esta decisión e a quen sabemos que lle corresponde unha enorme responsabilidade, peso e dificultade". "Coas nosas respostas queremos aportar a nosa axuda para obter a mellor solución para todos nós, para o ben educativo e, así mesmo, para a sociedade no seu conxunto", engaden. Debido á "boa aceptación" da consulta, din, estabeleceuse un modelo a nivel estatal que continúa aberto "coa fin de procurar unha solución común, igualitaria e xusta ante unha situación excepcional que nos afecta a todos, e que, entre todos, debemos procurar unha solución".


Summary: As enemistades dentro do grupo municipal socialista non eran ningún segredo nos ámbitos máis locais, pero agora saen á luz debido ao cruce de acusacións derivado da marcha de Eva Martínez Acón do Goberno local da Coruña.

No medio do conflito xurdido na Coruña pola destitución da edil Eva Martínez Acón, a dirección do PSdeG insistiu esta sexta feira en que o primeiro pago da rexedora, Inés Rey, ao partido desde que está no cargo coincidiu no tempo co cese da súa compañeira. Rey aludiu á falta de compromiso co traballo de Martínez Acón para afastala do seu goberno, mais a afectada explicou que esta decisión viña dada porque pedira que se aboasen as cotas pendentes co PSOE. Hoxe, o vicesecretario xeral do partido, Pablo Arangüena, informou nun escrito de que si se deben pagos e o primeiro da alcaldesa foi de "300 euros" esta mesma semana. O número dous do PsdeG, próximo ao núcleo socialista ao que pertence Martínez Acón, sostén que a cantidade abonada "non cobre as achegas que lle corresponden após 16 meses de dedicación ao seu cargo". No mesmo documento que mandou á agrupación local, Arangüena subliña "a data de hoxe, seguen existindo achegas pendentes por parte de concelleiras e concelleiras da Coruña, incluíndo casos nos que aínda non se realizou ningún ingreso". "Todos os cargos públicos teñen a obrigación de cumprir coas súas achegas económicas desde o seu nomeamento e no tempo en que desenvolven as súas funcións", lembrou o representante do PSdeG. Aliás do puramente económico, este cruce de acusacións pon de relevo o enfrontamento que existe entre distintas vertentes da formación política, mesmo no seo do Executivo local. Era de sobra coñecido que hai diferenzas entre as e os agrupados con secretario xeral Gonzalo Caballero e aquelas persoas que apoian á dirección do PSOE na Coruña. As leas veñen desde antes das eleccións municipais, cando houbo certas tensións para conformar a lista que concorrería pola cidade.


Summary: Ao trasladala á froitaría do supermercado a traballadora solicitou mudar de sección pola escoliose que lle impide cargar pesos. Un detective contratado por Mercadona seguiu á empregada durante a baixa e a empresa esgrimiu a información obtida como motivo do despedimento, que a xuíza non acepta

En decembro de 2011 Lucía Piedrafita comezou a traballar na sección de perfumaría dun supermercado Mercadona. Case seis anos despois, en abril de 2017, a empresa trasladou esta traballadora coruñesa ao departamento de froitaría do establecemento, onde os traballos diarios de reposición de mercadoría implican o trasladar "a diario" elementos de entre 5 e 12 quilos de peso. "Aos poucos días" de comezar no novo posto Lucía "comunicou" á encargada do supermercado que a escoliose que padece "dende a infancia" lle impedía cargar eses pesos sen dor e por iso solicitou "un cambio a outra sección". Aquela conversa foi o inicio dun procedemento de incapacidade temporal, pero tamén dun tirapuxa coa empresa que derivou no despedimento de Lucía mentres estaba de baixa baseándose nos seguimentos dun detective privado contratado para a ocasión. O despedimento vén de ser anulado polo xulgado do social número 3 da Coruña ao considerar que se baseou nunha "discriminación por discapacidade". Ao trasladala da perfumaría á froitaría a traballadora solicitou mudar de sección por mor da escoliose que lle impide cargar pesos elevados Segundo consta na sentenza, datada no pasado 14 de setembro e a cuxo contido tivo acceso Praza.gal, a encargada do supermercado condicionara a posibilidade de cambiar de sección a Lucía á opinión da "medica da empresa", que considerou que non existía "ningún impedimento" para que a traballadora cargase pesos porque pasara "como apta sen limitacións" o recoñecemento médico do ano previo, 2016. Foi así como a encargada concluíu, segundo os feitos probados da sentenza, que Lucía tería "que habituarse a manexar as caixas de froita". Tras a decisión, os efectos do peso levárona en poucos días a un proceso de incapacidade temporal e baixa médica na que un doutor do Servizo Galego de Saúde acreditou que padecía "lumbago, escoliose e lumbaxia por esforzo físico no traballo". Alén do control do Sergas, a propia responsable médica da empresa seguiu de cerca o proceso. "Falou coa traballadora en oito ocasións" ata finais de xuño "sobre o seu estado de saúde", a respecto de "que vida leva" ou "que actividade fai", alén de examinar os informes médicos que a propia Lucía achegou. Aínda que a doutora encargada da rehabilitación da traballadora "lle dixo que non podería" seguir a manexar os devanditos pesos "polo estado da súa columna", dende o 1 de xullo de 2017 Mercadona retiroulle o complemento de incapacidade por "superar a duración emedia estándar establecida para a súa patoloxía". Mobilización da CIG ante un supermercado Mercadona na Coruña / CC BY-SA-NC CIG Seguimento cun detective privado antes de despedila O detective contratado por Mercadona seguiu á traballadora mentres realizaba compras e a empresa esgrimiu esta actividade como motivo para o despedimento, que a xuíza non acepta Pero os controis non se limitaron a xuntanzas e manexo de informes médicos. "A empresa contratou un detective privado para que efectuase un seguimento" á traballadora entre o 15 e o 19 de setembro de 2017 e neses días considerou que xuntara probas dabondo para despedila pola vía disciplinaria. O detective controlouna mentres "conduciu un vehículo na localidade na que vive" e realizou "compras de roupa", ademais de ir a un supermercado. Mercadona esgrimiu que esas actividades ordinarias acreditaban que Lucía si podía traballar no posto da froitaría, pero tras examinar as probas de todo o proceso a xuíza subliña que "en ningún momento" quedou "acreditado" que "mercase artigos de considerable peso" e conclúe que esas accións "non son incompatibles" coa "patoloxía" ósea da traballadora. A empresa, pola súa banda, argumentou durante o proceso que o despedimento "non é nulo" porque non foi "unha represalia" pola implicación sindical da traballadora nin tampouco "unha discriminación por razón de discapacidade" ao non "cumprirse os requisitos" para que o sexa polo feito de que Lucía estivese en situación de incapacidade temporal. Mercadona alegou ademais que tramitou convenientemente a comunicación do despedimento -a través dun burofax- e que botala do seu posto de traballo estaba "xustificado" porque "realizou actividades que dificultaban a súa recuperación", afirmaron en virtude da información obtida cos seguimentos do detective. Juan Roig, presidente de Mercadona, nunha imaxe de arquivo / © Mercadona A CIG advirte que Mercadona "pretendía que este fose un despedimento exemplarizante" e lamenta que "nesta empresa calquera discrepancia teña que resolverse na vía xudicial" Para a CIG, que acompañou e representou a traballadora en todo o proceso, a sentenza deixa claro que Mercadona "pretendía que este fose un despedimento exemplarizante" porque "nesta empresa non se pode estar enferma e moito menos cunha discapacidade", considera o responsable da área de comercio da federación de Servizos do sindicato na Coruña. "Mercadona, en vez de adaptarlle o posto ou mudala de sección, como obriga a lei, optou por rescindirlle o contrato" no canto de volver situala nun posto como o que desempeñara previamente durante anos sen "ter problemas de saúde derivados do traballo". "Nesta empresa, se te pos enfermo pasas a estar nunha lista negra", resumen dende a central sindical. A empresa, que defendeu o despedimento como "xustificado", é condenada a readmitir a traballadora, pagarlle os salarios pendentes e indemnizala Este é o pano de fondo co que a sentenza -contra a que cabe recurso- conclúe que Mercadona incorreu neste despedimento nunha "discriminación por discapacidade" e condena a compañía á "readmisión inmediata" da traballadora, a pagarlle os salarios que deixou de percibir neste tempo agás os do período de incapacidade e mais a indemnizala con 6.251 euros. A CIG, "satisfeita" coa sentenza, lamenta non bostante que "calquera discrepancia laboral nesta empresa teña que se resolta pola vía xudicial" porque "en Mercadona, as relacións laborais non existen". Mostra disto, destaca o sindicato, é que "aínda coa sentenza na man, Mercadona dixo non recoñecer o informe médico e que ía facer o seu propio ditame". A CIG valorou publicamente esta sentenza mentres, case ao mesmo tempo, o presidente de Mercadona, Juan Roig, interviña no Congreso Nacional de la Empresa Familiar, celebrado en Valencia, para debullar as claves do éxito da súa compañía. Entre os treitos máis destacados do seu discurso por diversos medios figuran as súas alusións ao "lío político autonómico", as súas aseveracións a respecto de que algúns empresarios non teñen "boa imaxe" porque "non saímos e deixamos que os demais o fagan" ou as súas chanzas a respecto da linguaxe inclusiva, falando de "empresas y empresos" e subliñando que se refería a "empresarios y empresarias" porque "hay que decirlo así, si no hoy día a uno lo meten en la cárcel"


Summary: Xesús Pintos, daquela cosecretario comarcal da CIG en Ferrol, foi detido en outubro daquel ano no marco dun protesto de traballadores e traballadoras do naval. Denunciou agresións e insultos durante a súa estancia na comisaría: "Estaba esposado a unha cadeira na comisaría. Un policía batíame mentres o resto miraban". O sindicato nacionalista impulsa unha campaña pola súa absolución.

Xesús A. Pintos era en outubro de 2012 co secretario comarcal da CIG. O día 5 dese mes foi detido nunha movilización na que máis de 300 traballadores do Naval protestaron no acto de incio de campaña do PP en Ferrol pola responsabilidade deste partido na situación do sector. Durante a súa estancia na comisaría denunciou ser obxecto de agresións e insultos. "Estaba esposado a unha cadeira na comisaría. Un policía batíame mentres o resto miraban". Pintos vai ser xulgado o 12, 13 e 14 de novembro, acusado de "atentado". "Resulta intolerábel que sendo el o agredido se enfronte agora a unha acusación de atentando, pola que a Fiscalía lle pide dous anos de prisión e a acusación particular (exercida por un axente de policía) tres anos. Pero pola contra, a Fiscalía non tivo en conta a denuncia presentada por Pintos para que se investigaran as agresións que sufriu na comisaría", afirmou Manuel Grandal, actual responsábel da CIG na comarca, esta quinta feira na presentación da campaña 'Xustiza para Pintos', impulsada polo sindicato nacionalista para pedir a absolución do seu compañeiro. O caso de Pintos non é illado, indica a CIG, senón que no resto do país están abertos varios procesos xudiciais e administrativos contra traballadores e traballadores, motivo polo que CIG ten en marcha unha campaña contra a criminalización da mobilización social e na defensa dos dereitos e liberdades baixo o lema "Non hai represión que pare a loita obreira". O proceso aberto contra López Pintos foi cualificado polo secretario xeral da CIG, Paulo Carril, de "pantomima, fraude e montaxe". Estamos, dixo, ante "un ataque descarado contra o sindicalismo, a mobilización social e a folga como ferramentas fundamentais da clase obreira para a defensa dos nosos dereitos e a mellora das condicións de vida". A CIG fai un chamado ás demais centrais sindicais e organizacións sociais para que se sumen aos actos e iniciativas que se convoquen no marco desta campaña.


Summary: 300 mil ruaingás xa foron expulsadas á forza de Myanmar e 176 das súas 471 aldeas foron destruídas. A antiga Birmania continúa baixo o control, de facto, do exército que impulsa esta nova vaga de violencia que a ONU cualificou de "limpeza étnica de manual". Eis un extracto da información publicada no número 264 do semanario Sermos Galiza.

Myanmar, a antiga Birmania, apenas forma parte da axenda internacional. Malia ser o país máis poboado do sueste asiático e un importante activo xeoestratéxico, pola súa localización e riqueza en materias primas, fica fóra dos focos. A crise humanitaria provocada polo éxodo forzoso de 400 mil ruaingás, que foi cualificada polo Alto Comisionado de para os Dereitos Humanos da ONU, Zeid Ra'ad Al Hussein, como unha "limpeza étnica de manual", colocou o país, que leva décadas baixo o poder do todopoderoso exército birmano, no centro da actualidade internacional. O relato dominante fala dun conflito inter-relixioso entre a maioría budista Bamar e a minoría ruaingás, de culto musulmán. Pola súa banda, o goberno de Myanmar, que goza do patrocinio dos EUA e que está liderado in pectore pola premio Nobel da Paz, Aung San Suu Kyi, xustifica a vaga de violencia por causa dos presuntos ataques realizados polo Exército de Salvación Arakan Ruaingás (ARSA) contra nove instalacións policiais. No entanto, o conflito real non se axusta a esa narrativa que obvia factores fundamentais como son a loita de clases no seo dun dos países máis pobres de Asia ou os intereses xeoestratéxicos que alentan a conivencia de grandes potencias, como os EUA ou a China, co réxime de Myanmar. [Podes ler a peza íntegra no Sermos Galiza 264, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: Este sábado o presidente dos EUA falou perante 9.000 persoas nun mitin en Florida. Nel perpetrou un alegato contra o que cualificou como "meios deshonestos". E nel inventou un atentado, un falso ataque que nunca existiu, en Suecia.

Pode o presidente dos EUA referirse nun discurso público a un atentado imaxinario? Pois si, acaba de ocorrer e mostra que as equipas de comunicación de Trump, ao que en teoría deben pór ao día da actualidade, están tan verdes como o propio presidente. Trump discursaba o sábado perante un ateigadísimo auditorio e largaba o seu consabido discurso sobre a necesidade de vetar a entrada de inmigrantes provenientes de países de maioría musulmá (non todos, están exentos aqueles que viven en países onde as súas empresas fan negocio, como Xordania ou Arabia Saudita). Na súa intervención foi cando deslizou unha alusión á comisión dun atentado en Suecia como proba palpábel do que pode acontecer se os gobernos non endurecen as súas políticas. Só un pequeno problema. O atentado non aconteceu. Non existiu. Ante o escándalo evidente (o ex ministro sueco Carl Bildt perguntouse en twitter que fumara Trump), o presidente dos EUA reaxiu atribuíndo a falsa historia a unha reportaxe que vira en Fox News, a televisión cabeceira da direita norteamericana. No mitin en Florida, Trump non só defendeu a súa política anti-migración, vetada polo poder xudicial do seu país, senón que tamén atacou os meios de comunicación que lle son críticos, aos que cualificou de "media deshonestos" e os que acusou de inventaren noticias para o prexudicar neste comezo do seu mandato.


Summary: Prestarán declaración na Audiencia Nacional esta terza ou cuarta feira, segundo fontes da defensa. As catro persoas detidas están incomunicadas.

As catro persoas detidas esta fin de semana pola Garda Civil na Galiza no marco da 'Operación Lusista' e acusadas de pertenza ou colaboración con Resistencia Galega son trasladadas a Madrid, segundo confirmaron a Sermos Galiza fontes da defensa. As previsións dos letrados defensores é que esta terza feira, ou máis tardar cuarta, pasen a disposición xudicial na Audiencia Nacional. Os avogados non puideron falar cos detidos, sometidos a incomunicación, nin teñen coñecemento oficial dos cargos que se lles imputan. De non levantarse a incomunicación cando declaren ante o xuíz as persoas detidas estarían asistidas por un avogado de oficio. Antom G.M 'Toninho', Asunción L.C. Miguel G.N e Joam M.S son os catro independentistas detidos este sábado e domingo. A Garda Cilvil acusa os dous primeiros de ser "máximos responsábeis de Resistencia Galega" mentres que a Miguel G.N e Joam N.S considéraos "colaboradores". Nas últimas horas diferentes organizacións e colectivos amosaron a súa solidariedade para coas persoas detidas e denunciaron o que consideran unha "criminalización do movemento independentista". Entre elas, Causa Galiza, FPG, Ceivar, Briga, Agor Galiza, Galiza Nova, Xeira, Erguer, Mocidade pola Independencia, o sindicato CUT, Sortu (Euskal Herria), Yesca (Castela), Arran (Catalunya). O movemento anti-represivo convocou para esta segunda feira concentración de repulsa ás detención. Compostela: 20:30 Praza de Cervantes Ferrol. 20:30 Praza Amada García Vigo 20:30 Farola de Urzaiz A Coruña 20:30 Obelisco Pontevedra 20:30 Peregrina Burela 20:30 Praza do Concello Ourense 20:30 Praza do Ferro Lugo 20:30 Praza Maior


Summary: O concello de Vigo centra toda a súa imaxe de promoción estes días no Nadal. Un dos atractivos que emprega é o 'Cies Market', unha feira con postos de gastronomía, artesanía e obxectos decorativos. Varias irregularidades denunciadas polo persoal contratado para esta actividade puxeron en alerta a CIG que presentou varias denuncias após comprobar falta de hixiene, precariedade e inseguridade laboral.

"A maior fraude do Nadal en Vigo". Deste xeito denomina a feira de Nadal 'Cíes Market' de Vigo Transi Fernández de CIG-Servizos. A actividade, un dos puntos fortes da promoción da cidade nestas datas, ten un escuro trasfondo que a central sindical deu a coñecer nunha rolda de prensa na que participaron algunhas traballadoras da feira. As diferentes denuncias que formularon comezan desde o mesmo proceso de licitación da feira. "O alcalde asegurara que este tipo de feiras de Nadal crearía emprego e medraría a economía na cidade e non é certo", afirma Fernández. Para confirmar esta idea presenta información pública "que se pode consultar na propia páxina web municipal". O proceso de licitación foi para unha asociación madrileña, a Agrupación de Empresarios na Organización de Eventos, Ferias e Mercados da Comunidade de Madrid (AMFE). "Estaba concedido en maio", asegura Sefi Romero de CIG-Banca, "publicouse na plataforma de contratación do Estado o 14 de novembro con prazo até o día 21 de novembro e un xornal da cidade publicou que estaban coa instalación o 20 de novembro, un escándalo". O prezo de licitación foi de 1 euro malia que logo AMFE alugara os postos por cifras que podían chegar a 8.000 euros. "Unha parte dos espazos que non alugaban xestionounos directamente a través da Empresa de Emprego Temporal (ETT) Synergie". Precariedade laboral "As propias traballadoras denuncian unha situación que para nós é escravismo puro e duro", asegura Transi Fernández. Segundo o sindicato as condicións laborais dos contratos que se fan "non se cumpren, os horarios son falsos e logo as categorías nas que traballan son outras diferentes das que lles dixeron", engade. A chamada que realizou a ETT antes de comezar a funcionar era de 100 postos de traballo polo que acudiron persoas de Vigo e de toda a comarca. "Xente de Ponteareas, de Pazos de Borbén, do Morrazo que tiñan que vir até Vigo e que moitas veces non traballaban", explica Sefi Romero. Suspensións de última hora por mal tempo e sen ningún tipo de compensación e xornadas de 12 horas ininterrompidas son outras "singularidades" da feira denunciadas por CIG. Falta de hixiene A falta de hixiene é unha constante na feira desde o inicio, segundo denuncia CIG. "O persoal non ten o carné de manipulación de alimentos e non hai hixiene nos postos", relata Transi Fernández, "non empregan luvas, non teñen roupa axeitada e a que teñen están obrigadas a deixarlla logo do uso do día á compañeira da seguinte quenda", engade. A sindicalista explica que a empresa alugou as instalacións do antigo BBVA para empregar como almacén. "O primeiro día non tiñan nin auga nin luz e tiveron que limpar coa luz de móbiles", asegura Fernández. Desde CIG pensan que a oposición municipal debería de ocuparse deste tema pola súa gravidade O local continúa a funcionar como almacén e as propias sindicalistas puideron comprobar que no seu interior a feira garda bebidas e alimentos sen ningún tipo de refrixeración. "Comprobamos que había pizzas e salchichas sen ningún tipo de protección", conta Fernández, "se a cidadanía vai mercar a esta feira que saiba que paga un prezo moi por riba do normal en alimentos nesas condicións". Por outro lado desde CIG pensan que a oposición municipal debería de ocuparse deste tema pola súa gravidade. "Como sindicato non podemos ocultar esta situación". O sindicato denunciou esta quinta feira o "incumprimento" da normativa de seguridade alimentaria na feira 'Cíes Market' diante a Sanidade e o Concello de Vigo con varios escritos presentados nos seus rexistros. Ademais remitiu outro á Inspección de Traballo para poñer no seu coñecemento as condicións laborais do seu persoal.


Summary: O PSdeG desenvolverá unha consulta á militancia antes de se celebrar o Congreso nacional de xullo. No entanto, a escolla da secretaría xeral terá lugar nun Congreso por delegad@s e estará suxeita á condicionalidade fixada desde Ferraz. Até o momento, só Xosé Ramón Gómez Besteiro é oficialmente candidato. O ex ministro de Xustiza, Francisco Caamaño, liga a súa candidatura "á correlación de forzas" que detecte no partido.

O pulso entre Galiza e Madrid saldouse en táboas. Nin o PSdeG celebrará eleccións primarias vinculantes nin Ferraz puido evitar que a militancia da federación galega participe de maneira directa na escolla da súa secretaría xeral. O acordo acadado entre Pachi Vázquez e Alfredo Pérez Rubalcaba permite ao PSdeG a realización dunhas "primarias consultivas" en que @s socialistas elixirán @ nov@s secretari@ xeral do partido. Gómez Besteiro enceta esta cuarta feira a súa rolda de contactos coas agrupacións locais na procura de apoios Porén, estas terán un carácter consultivo e estarán suxeitas a ratificación polo Congreso nacional que se celebrará o vindeiro 6 de xullo. Aliás, Madrid impuxo unha serie de condicións que manteñen a celebración da consulta no marco estatutario do PSOE. E é que a boleta coa que a militancia do PSdeG emita o seu voto deberá incluír o nome d@s compromisar@s que actuarán a modo de delegad@s no máximo órgano de decisión do PSdeG. Até o momento, só o lucense Xosé Ramón Gómez Besteiro presentou formal e oficialmente a súa candidatura. Neste senso, esta cuarta feira encetará a súa rolda de contactos coas agrupacións locais para recadar apoios cara ás eleccións primarias. Así as cousas, a falta de se aprobar o regulamento 'ad-hoc' que rexerá o proceso electoral, fica tempo dabondo para outros nomes saíren a acompañar o de Besteiro na carreira até a secretaría xeral. Francisco Caamaño non descarta presentarse ás primarias Co ex ministro de Fomento José Blanco fóra de xogo pola súa imputación no caso Campión -será xulgado após petición de suplicatorio-, fica en pé a opción de Francisco Caamaño como rival de Besteiro. En declaracións á imprensa, o que tamén fora membro dos gobernos Zapatero liga a súa candidatura á "correlación de forzas" que vaia detectando durante estas semanas no seo do partido. Isto é, se ve que ten opcións de gañar, concorrerá. Do contrario, deixará vía libre a Besteiro.


Summary: 'Rachar co presente, construír o futuro' é o lema da cita, que decorrerá este sábado 7 de febreiro en Compostela.

Isca! realiza a súa V Asemblea Nacional esta fin de semana en Compostela, nunha xornada que decorrerá o sábado no Colexio Maior San Clemente (Campus Sur) sob o lema 'Rachar co presente, construír o futuro'. Na cita procederase, tal e como sinala a organización xuvenil, a actualizar "as nosas análises políticas sobre a situación da mocidade e do movemento independentista e revolucionario galego".O acto de clausura terá lugar ás sete do serán e será aberto para todas as persoas que se queiran achegar até alí. Entre as diferentes cuestións e temas a debate estará a acción de Isca! nas diferentes organizacións do nacionalismo, "desde un punto de vista autocrítico e realista [...] para expandir, no seo do movemento popular galego, un espazo político de clase, comunista e independentista. Con humildade mais con firmeza no discurso e na praxe".


Summary: A Real Academia Galega pecha o ano Fraguas cun simposio dedicado ao etnógrafo que protagonizou o último Día das Letras Galegas. Entre o 26 e o 28 de novembro, máis de vinte especialistas afondarán na vida e na obra de Antonio Fraguas (Cotobade, 1905-Compostela, 1999). Contribúen á organización o Consello da Cultura Galega, o Museo do Pobo Galego e a fundación a nome do autor.

Un concerto a cargo de Óscar Ibáñez e unha mesa redonda titulada Antonio Fraguas na cultura galega -dirixida polo presidente da RAG Víctor Freixanes e con María Xosé Fernández, Antonio Reigosa e Francisco Díaz-Fierros- abrirán na sede académica da rúa Tabernas, na Coruña, os encontros, que despois se desprazarán a Compostela, en concreto ao Museo do Pobo Galego. Do emblemático centro foi director e presidente ge é, talvez, a obra que sintetiza as preocupacións e labores de Fraguas. A segunda das xornadas o 27 de novembro dedicarase á xeografía e a arqueoloxía, con dous debates. O primeiro coordínao Clodio González e nel participarán Francisco Durán, Valerià Paül e Camiño Noia. Tratará da xeografía e o seu ensino. Despois o académico Henrique Monteagudo moderará a mesa sobre arqueoloxía, da que farán parte Francisco Calo, Felipe Arias e María Pilar Prieto. O 28 de novembro será a quenda da etnografía e o folclore. A debruzar a primeira destas disciplinas "antes e despois de Fraguas" contribuirán Manuel Mandianes, Clodio González e António Medeiros, coordinados por María Concepción Losada. A segunda mesa redonda, Etnografía e antropoloxía no contexto galego do século XXI. Situación e perspectivas de futuro, contará con Cristina Sánchez, Xosé Carlos Sierra e Xerardo Pereiro, con moderación de Luzia Oca.


Summary: A eléctrica lograría salvar o informe desfavorábel da Xunta ao parque de Caaveiro ao beneficiarse da política do PP de facilitar a implantación de proxectos vencellados a un contrato de compravenda de enerxía a longo prazo (PPA).

Alcoa xa ten a súa primeira terna de candidatas para fornecer de enerxía o complexo industrial de San Cibrao (Cervo). Após os acordos de compravenda a longo prazo (coñecidos como PPA) asinados con Greenalia e Capital Energy, a multinacional norteamericana anunciou onte a sinatura dun acordo con Endesa para a subministración de enerxía 100% renovábel por dez anos. Segundo explicou a eléctrica propiedade da italiana Enel nun comunicado, o subministro comezará en 2024, ano no que Alcoa prevé reiniciar a súa produción e arrancar as cubas de electrólise despois de dous anos paradas. Para dar resposta a este compromiso, que segundo os cálculos da eléctrica precisa dunha potencia en carga base de 154 megawatts (MW), Endesa sinala que será a súa filial, Enel Green Power, a encargada de fornecer esa enerxía a través de 900 MW de nova capacidade renovábel que xa está a tramitar na Galiza. Neste senso, a eléctrica afirma que "a Xunta da Galiza foi informada do preacordo entre ambas as compañías e ocuparase da coordinación para o avance do proxecto a plena satisfacción de todas as partes implicadas". Vía prioritaria A manobra pode ser especialmente satisfactoria para Endesa, xa que pola vía do PPA, en virtude do compromiso da Xunta de priorizar a tramitación de parques eólicos que destinen 50% da súa produción á industria a través destes acordos, a eléctrica verá acurtados os prazos para desenvolver os devanditos proxectos, mais tamén poderá aproveitar a oportunidade que brinda o Executivo galego para implantarse en zonas nas que, por outra vía, non podería facelo. Esa mesma condición é a que pretenden aproveitar tamén Greenalia e Capital Energy para levantar parques en áreas non autorizadas para este tipo de proxectos e que, nalgúns casos, mesmo teñen informe desfavorábeis da propia Xunta. É o caso do parque eólico Borrasca (84MW) que Greenalia promove nos concellos de Alfoz, Barreiros, Cervo, Xove, Foz, Lourenzá e Mondoñedo, e do de Fonte de Barreiros (96 MW) que Capital Energy impulsa en Barreiros e Ribadeo. Os proxectos de Endesa No caso de Endesa, a eléctrica promove un parque eólico nos concellos de Fene, Neda, Cabanas, A Capela, San Sadurniño e As Pontes que xerou un forte rexeitamento social e un aluvión de alegacións (perto dun millar) pola súa proximidade ás vivendas, mais tamén polas afeccións á fauna, á flora e ao patrimonio e por contar cun informe desfavorábel da Xunta ao estar proxectado fóra das áreas de desenvolvemento eólico. O de parque eólico de Caaveiro (78 MW) é un dos seis que proxecta Endesa. Tamén están Badulaque (90 MW e que afecta os concellos de Valdoviño, Cedeira, Cerdido, Moeche, As Somozas e As Pontes); Barqueiro (150 MW nos de Ortigueira, Mañón, O Vicedo, Cerdido, Moeche, As Somozas e As Pontes); Moeche (53 MW en San Sadurniño, Moeche, As Somozas e As Pontes); Santuario (180 MW nas Pontes, Xermade, Vilalba e Guitiriz) e Tesouro, de 60 megawatts, nas Pontes e A Capela. Acordo con Abanca Na mesma liña que o subscrito con Alcoa, Endesa fechou o pasado mes de setembro un acordo de compravenda de enerxía 100% renovábel de orixe galega para cubrir 70% da demanda de electricidade das oficinas e sedes de Abanca en España e Portugal por un período de dez anos. Daquela, Endesa xa indicaba que o contrato ─en vigor desde o pasado 1 de xaneiro─ suporía a construción dun novo parque eólico no país, sen especificar a súa localización. Do que si deron conta ambas as entidades é que esa enerxía procede "integramente" de parques eólicos situados na Galiza, inicialmente dos xa existentes no norte do país, aínda que a eléctrica aclaraba que, a partir de xaneiro de 2023, a enerxía será xerada por novas instalacións renovábeis de Endesa (tamén sen especificar cales) que están en proceso de tramitación.


Summary: A formación presentou diversas iniciativas contra a reforma da Lei do Aborto impulsada por Alberto Ruíz Gallardón. Carme Adán manifestou que "a lei do aborto non debe ser modificada, en todo caso, mellorar algunha das súas carencias"

As deputadas do BNG Carme Adán, Ana Pontón, Tereixa Paz e Montse Prado presentaron este luns unha serie de iniciativas contra a reforma da Lei do Aborto impulsada polo Ministro de Xustiza, Alberto Ruíz Gallardón. A este respecto a portavoz de Política de Igualdade do BNG, Carme Adán, manifestou que "a lei do aborto non debe ser modificada, en todo caso, mellorar algunha das súas carencias" e advertiu de que "a Conferencia Episcopal e o PP non poden decidir sobre as liberdades sexuais e reprodutivas das mulleres", denunciando que a lei de saúde sexual e reprodutiva e de interrupción voluntaria do Embarazo, aprobada en 2010, "foi freada" en Galicia pola Consellería de Sanidade, "que non garantiu que nos hospitais públicos as mulleres puideran facer uso desta prestación". Carme Adán afirmou que o Goberno de Madrid e "de maneira cómplice o de Galiza" lexislan seguindo os ditados da Conferencia Episcopal Carme Adán afirmou que o Goberno de Madrid e "de maneira cómplice o de Galiza" lexislan seguindo os ditados da Conferencia Episcopal, como aconteceu na Lei educativa e agora pretenden facer o mesmo modificando a Lei do Aborto. A consellería de Sanidade e a Secretaría de Igualdade do Goberno de Feijóo, explicou Adán, estableceron unha rede "nada obxectiva" de apoio ás mulleres xestantes integrada por 16 organizacións das que 11 son "de corte ultrarelixioso". Neste escenario, as declaracións do Ruíz Gallardón están a producir "grandes inquedanzas" sobre o futuro dos dereitos a reproducir das mulleres, concluíu Adán. Batería de propostas Un retroceso agora na Lei do Aborto provocará que as mulleres con menos recursos se sometan a intervencións pouco seguras e non regradas: "volveremos outra vez a clandestinidade" O BNG rexistrou diversas iniciativas co obxecto de acadar "un compromiso real" do Presidente da Xunta co dereito reprodutivo das mulleres. A este respecto as deputadas nacionalistas pediron a eliminación dos folletos "da Red Madre" que neste momento se reparten na Sanidade pública e denunciaron "a guía de apoio á maternidade" publicada na páxina oficial da Secretaría Xeral de Igualdade por apoloxía á mencionada Red, integrada fundamentalmente por asociacións "ultraconservadoras" e financiadas con fondos públicos. Carme Adán asegurou que un retroceso agora na Lei do Aborto provocará que as mulleres con menos recursos se sometan a intervencións pouco seguras e non regradas "volveremos outra vez a clandestinidade", dixo, "e polo contrario as mulleres con recursos volverán abortar no estranxeiro". "Unha volta atrás nos dereitos das mulleres" "Estamos vivindo unha volta atrás nos dereitos das mulleres", manifestaron as catro deputadas do BNG, en referencia non só á reforma do aborto, "un novo recorte nas liberdades e dereitos das mulleres", senón a outros aspectos "Estamos vivindo unha volta atrás nos dereitos das mulleres", manifestaron as catro deputadas do BNG, en referencia non só á reforma do aborto, "un novo recorte nas liberdades e dereitos das mulleres", senón a outros aspectos. Os datos relativos ao paro feminino e a emigración das mozas son "aterradores", dixo Adán, que demandou que a Consellería de Sanidade ofreza "información obxectiva" a respecto do embarazo, lactancia e da interrupción voluntaria do embarazo, pois "non se debe recortar en escolas infantís, conciliación, comedores escolares, a maternidade debe ser garantida con outras políticas de igualdade", concluíu.


Summary: A decoración da portada da igrexa de Santa María de Tomiño acusa as influencias do Románico bracarense, sobre todo no motivo da terceira arquivolta, denominado por Vasconcellos, no seu traballo sobre o Románico Portugués, "lanças". Este motivo podémolo ver nas portadas occidental e norte da Catedral de Braga, e noutras igrexas na súa área de influencia. Isto dota Santa María de Tomiño dunha gran singularidade, xa que nela conflúen dúas das tendencias estilísticas máis importantes do momento: Tui e Braga.

A igrexa de Santa María de Tomiño pertenceu a un antigo cenobio feminino. Situábase nun val fértil bañado polo Miño, onde se erguían diferentes mosteiros que formaban parte da nómina da Diocese de Tui, cuxa actividade se estendeu até o século XV. A súa historia non é moi coñecida. Todos os datos que temos proceden da documentación existente no arquivo da Catedral de Tui que, fundamentalmente, fai referencia ás súas propiedades. Grazas a estes documentos tamén podemos percibir a modestia do mesmo. Polo que parece, durante o seu último século de existencia non superou o número de catro relixiosas, e mesmo a súa abadesa, Dona Mariana de Soutomaior, no ano 1450, figura como abadesa tamén do de Santa Baia de Donas, no Val Miñor, segundo indica Ernesto Iglesias Almeida (1992) na súa investigación sobre o mosteiro. A data de fundación non está clara, aínda que todo parece indicar que por volta da primeira metade do século XII estaría en funcionamento. O primeiro dato documentado é do ano 1149, e fai referencia á súa abadesa Urraca de Troncoso, que ingresou no mosteiro logo de enviuvar. Moi relevante para historia do mesmo é a doazón realizada por D. Fernando II, xa no ano 1170, de Tomiño á Igrexa de Tui e ao seu bispo, ou outros datos, non menos interesantes, como os 60 soldos recibidos no ano 1199 no testamento de Urraca Fernández. Estas e outras noticias axúdannos a entender a historia e o devir do mosteiro. Este mosteiro era o prototipo dos modestos cenobios beneditinos de tipo rural, con poucas propiedades, na súa maioría dedicadas ao cultivo, amais dos muíños e casais Como é ben sabido, daquela as ordes relixiosas xogaron un papel moi importante na difusión da arte Románica e Gótica por Europa. No caso da Diocese de Tui, hai que lembrar que até ben entrado o século XV se estendía máis aló do Miño até o río Limia. Neste amplo territorio, o número de mosteiros suxeitos ás diferentes ordes, na súa maioría beneditinos e cistercienses, debeu ser cuantioso tal como se desprende da documentación conservada. Segundo apunta Margarita Vázquez Corbal, actualmente apenas se conservan restos de 32 cenobios (entre os que se contan igrexas, e outros elementos escultóricos e construtivos) espallados por toda esta área. Alén diso, pola súa especial situación territorial fronteiriza podemos, mesmo, chegar a falar dunha escola con características propias. Esta particularidade fai que encontremos exemplos como o da Igrexa de Santa María de Tomiño, na que destaca a fusión das tendencias irradiadas desde dous dos principais focos: a diocese tudense e a bracarense. Esta última é probábel que irradiase doutras construcións de igrexas hoxe portuguesas, mais daquela sitas no territorio da tudense. O mosteiro de Santa María de Tomiño pertencía á orde beneditina, que foi a que mellor asimilou aquén e alén Miño, os presupostos artísticos da Catedral de Tui nos seus edificios. Respecto disto, Margarita Vázquez fala dun estilo "beneditino tudense", e cobra cada vez máis forza a idea da existencia de talleres itinerantes, que traballaron nas diferentes construcións, erguidas ao longo do territorio da diocese. Só desta maneira se poden entender as grandes similitudes que existen entre elas. Este mosteiro era o prototipo dos modestos cenobios beneditinos de tipo rural, con poucas propiedades, na súa maioría dedicadas ao cultivo, amais dos muíños e casais. Actualmente só queda en pé a igrexa de uso parroquial. Ten planta dunha soa nave e ábsida rectangular con cuberta de madeira sobre trabes, ao igual que a igrexa de Santa Eulalia de Donas (Gondomar), coa que garda grandes similitudes tamén desde o punto de vista decorativo. No seu exterior destaca a portada occidental, que presenta un tímpano liso resgardado por catro arquivoltas de rica decoración floral e xeométrica, tanto na rosca como na cara interna, rematadas cun gardapó liso. Precisamente esa decoración e estrutura son as que relacionan este templo directamente coa Sé de Braga, e outras igrexas da súa influencia. Na Igrexa de Santa María de Tomiño destaca a fusión das tendencias irradiadas desde dous dos principais focos: a diocese tudense e a bracarense Na menor das arquivoltas pódese ver unha decoración de bólas e medias canas; na seguinte unha decoración vexetal ondulante; na terceira, un motivo xeométrico continuo (descrito por Vasconcellos (1918) como "lanças") cun remate de soga, e, na última, que está coroada por liñas de tacos, unhas rosetas inscritas en círculos. Os motivos das últimas dúas arquivoltas son os que acusan, particularmente, a influencia dos talleres bracarenses. Estas decoracións de tipo xeométrico adáptanse aos diferentes elementos arquitectónicos: arcos, cimacios ou capiteis, e teñen a súa orixe no mundo castrexo, por iso alcanzaron unha ampla difusión no norte de Portugal e no sur da Galiza. Estes arcos, que asentan sobre cimacios de decoración entrelazada, están sostidos por columnas de fuste liso e capiteis de tipo vexetal, moi estilizados e con diferentes motivos de follas. A portada e a fachada sufriron modificacións en diferentes momentos. Segundo Margarita Vázquez, non debe descartarse a posibilidade de que as xambas rematasen en cabezas de animais, como sucede noutros exemplos da zona, como Sobrada (Tomiño), Tebra (Tomiño), Pexegueiro (Tui) ou San Fins de Fiestras (Valença). A torre que podemos ver hoxe é froito dunha reforma do século XIX. Mais, ante todo, o que cómpre destacar é que o interese desta igrexa non só se centra na súa portada, senón no seu rico traballo escultórico, tanto o dos canzorros do exterior como o dos capiteis interiores, debedores dos talleres tudenses. Mentres as escenas relixiosas se situaban, normalmente, en zonas privilexiadas, os exteriores das igrexas e os lugares máis secundarios eran enfeitados con imaxes relacionadas co pecado e a luxuria, co obxectivo de lanzar unha mensaxe moralizante e pór de relevo que os comportamentos non decorosos debían quedar fóra do templo. Na fachada norte, sosteñen a cuberta dezanove canzorros de temática variada. Destacan os figurados, entre os que encontramos unha cabeza de carneiro, que adoita relacionarse coa rivalidade; unha cabeza de simio, que simboliza o mal, xa que utiliza a mesma arma que o demo: a imitación; unha cabeza de cabra, que representa a luxuria; un can que leva as patas á boca, un boi ou unha aguia coa cabeza volta. Complétase o conxunto con algúns motivos de decoración vexetal, e outros de planos superpostos. Neste mesmo lado, consérvase unha porta murada con arco de medio punto e decoración de bólas, situada nun dos muros da actual sancristía, que podería ser o que resta dunha antiga capela desaparecida que existía nas inmediacións da igrexa, dedicada a San Xoán Bautista. Ernesto Iglesias Almeida apunta a posibilidade de que fose para uso dos poucos veciños que podía haber nas inmediacións, e a igrexa do mosteiro estivese só destinada para uso das relixiosas. Esta estrutura adheriuse ao muro norte quedando á vista soamente tres dos seus canzorros: un con cabeza de cabra, outro de planos inclinados e un terceiro, moi curioso, no que se representa un home que está a soportar sobre os seus ombros un fuste de viño. Neste caso, non hai unha interpretación clara. Segundo Tobío Cendón representaría a necesidade da moderación no beber, mentres que Margarita Vázquez o relaciona coa popular actividade vinícola propia da zona. Na cara sur da ábsida quedan á vista 9 canzorros, con decoracións moi similares ás comentadas anteriormente. Neste mesmo lado, no muro da nave, outros vinte e dous canzorros forman parte do conxunto. Neles, alén do xa mencionado, atopamos outras iconografías como dúas aves peteirando nunha folla, un becerro, un que representa un réptil, neste caso relacionado coa tentación e, por último, un home bebendo dun barril, en clara alusión ao vicio e aos excesos. A porta deste lateral presenta un lintel realizado cunha lauda, que posibelmente teña que ver co sepulcro de pedra que se encontra no adro da igrexa, e que hoxe se utiliza como tarro para as plantas. Unha decoración variada No interior encontramos un espazo diáfano con cuberta de madeira e trabes sostidas por canzorros na nave; no presbiterio, unha bóveda de canón de cachotaría, de dous tramos, e, aos pés da igrexa, un coro alto de madeira. A decoración, como xa comentei, cómpre relacionala cos traballos escultóricos da Catedral de Tui. Os exemplos máis interesantes son os capiteis do presbiterio. No arco triunfal, no lado esquerdo, temos un de tipo vexetal, e no dereito un historiado, o máis coñecido da igrexa. Nel figuran tres personaxes de pé, vestidos con hábito e a cabeza toucada. As dúas personaxes dos extremos abrazan a do centro, que leva a man ao peito. Unha iconografía parecida podémola encontrar na xa mencionada igrexa de Donas. Na súa cara interna, o capitel mostra dúas figuras afrontadas, que parecen representar un híbrido de felino e simio, moi similar aos que hai na catedral de Tui. Neste caso, pénsase que o seu significado ten que ver coas bondades da vida en comunidade, e cos perigos e as tentacións que perseguen ás monxas, e como esta vida pode afastalas. A partir da súa decoración pódense estabelecer, polo menos, dúas etapas construtivas Os outros dous capiteis presentes no presbiterio tamén son de grande interese. O da esquerda mostra unha decoración entrelazada, como se se tratase de serpes con cabezas monstruosas, e o da dereita revela motivos de tipo vexetal, parecidos aos do arco de triunfo, pero neste caso cunha cabeciña que se asoma entre as follas. Un modelo tomado directamente do taller tudense, e que está presente noutros mosteiros beneditinos da diocese. A partir da súa decoración pódense estabelecer, polo menos, dúas etapas construtivas. Unha primeira que se iniciaría, como era común, pola ábsida e que iría avanzando cara aos pés, marcada pola presenza dun mestre formado ao abeiro da Catedral de Tui. E unha segunda, ben diferente, representada por un mestre relacionado coas maneiras da catedral de Braga. Do primeiro toman a labra dos capiteis e canzorros, e da segunda a decoración das súas portadas románicas. Por todo isto, a igrexa de Santa María de Tomiño é un exemplar curioso no que conflúen as dúas orientacións estilísticas, que nos revela as estreitas relacións que sempre houbo entre a zona do Baixo Miño e o Norte de Portugal.


Summary: Luis Montes, presidente da asociación Derecho a Morir Dignamente, ofrecerá este mércores en Cangas un coloquio sobre os dereitos e garantías dos enfermos terminais.

O caso de Andrea volveu poñer sobre a mesa o debate sobre a morte digna en España. O seu caso, a pesar de que tanto os pais coma o Comité de Ética pedían a retirada do soporte vital, acabou nos tribunais e tivo que ser un xuíz o que determinase -despois de varios días- a resolución. E todo isto a pesar de que a A Lei Básica da Autonomía do Paciente establece que os usuarios poden "decidir libremente, despois de recibir a información adecuada, entre as opcións clínicas dispoñibles" e que tamén teñen "dereito a negarse ao tratamento". E a pesar de que Galicia, coma outras comunidades autónomas, conta cunha lei propia que regula os dereitos e garantías da dignidade das persoas enfermas terminais. Porén, o caso de Andrea demostrou as lagoas aínda existentes neste campo en España, motivadas principalmente pola pervivencia do artigo 143.4. do Código Penal, que castiga a eutanasia e o suicidio asistido. Demostrou tamén unha posición cada vez máis maioritaria na sociedade que entende que non se debe prolongar innecesariamente a vida se isto leva aparellado un grande sufrimento. A asociación Derecho a Morir Dignamente (DMD) leva anos traballando para conseguir que se despenalicen a eutanasia e o suicidio asistido e promovendo "o dereito de toda persoa a dispoñer con liberdade do seu corpo e da súa vida, e a elixir libre e legalmente o momento e os medios para finalizala". A entidade pronunciouse sobre o caso de Andrea, destacando que "lamentablemente, o conflito entre unha familia que desexa exercer os seus dereitos e un equipo asistencial que ignora o que establece a lei e impón as súas crenzas persoais aos valores e á vontade do paciente é unha ultraxe habitual" e criticando o "inmobilismo dos grupos de poder fundamentalistas da sacralidade da vida, afeitos a impoñer os seus valores". O seu presidente, Luis Montes, intervirá este mércores en Cangas, nun coloquio sobre os dereitos e garantías dos enfermos terminais organizado pola Plataforma en Defensa da Sanidade Pública. O acto comezará ás 20 horas no Salón de Plenos do Concello, coas intervencións de Emilia Irimia Fernández (presidenta de DMD Galicia), Carmen Nores (portavoz da Plataforma en Cangas) e o propio Luis Montes, con quen falamos. "Este caso provocou un sufrimento colateral que se podía ter evitado, se o equipo asistencial -trala deliberación mantida coa familia ao longo do verán- tivese retirado as medidas de soporte vital" Que valoración final fas do caso de Andrea? Este caso provocou un sufrimento colateral que se podía ter evitado, se o equipo asistencial -trala deliberación mantida coa familia ao longo do verán- tivese retirado as medidas de soporte vital. Esta foi a resolución final do xuíz e non podería ter sido outra, pois a posición da familia -rexeitar un tratamento que consideraban inútil e desproporcionado- axustábase ao dereito. Ao final o equipo asistencial, presionado por toda España, viuse obrigado a cumprir o ditame do Comité de Ética do hospital. Quero destacar a valentía e o cariño demostrado polos pais de Andrea. Por fin Andrea pode ter un descanso, que ben o merece. A valoración final é positiva. Como se podería ter evitado ese sufrimento? Como se pode evitar noutros casos? A solución pasaría por cumprir o ordenamento xurídico, que non se teña que chegar a unha xudicialización dun tema médico. Os familiares deben poder retirar o consentimento a medidas que non fan máis que ampliar o sufrimento. "O que cambiaría de verdade as prácticas é un código penal non punitivo coa morte a petición" Temos unha Lei de Autonomía do paciente que lle recoñece unha serie de dereitos, temos tamén en Galicia unha recente Lei de garantías da dignidade dos enfermos terminais... Ata que non se modifique o Código Penal seguiremos asistindo a este tipo de situacións? Os parlamentos autonómicos teñen unha competencia limitada neste campo e dependen dun marco xurídico máis amplo. A lei galega non pode legalizar a eutanasia nin o suicidio asistido porque o código penal as prohibe no seu artigo 143.4. O que cambiaría de verdade as prácticas é un código penal non punitivo coa morte a petición. Poderíase regular a limitación ao esforzo terapéutico, estarían claras as pautas de sedación paliativa terminal nos pacientes que o solicitaran, e dentro dun protocolo de morte a petición os pacientes de intenso sufrimento poderían pedir terminar a súa vida. A derrogación dese artigo aclararía moito máis o estado normativo desta cuestión. Cres que na vindeira lexislatura, cunha composición distinta das cámaras, se poderá mudar este artigo? Na próxima lexislatura parece que rematará o bipartidismo, parece que non haberá estas maiorías absolutas e eses rodillos. E parece, ademais, que a cidadanía quere participar e exercer a democracia. Eu son positivo sempre, e creo que vai estar sobre a mesa unha lei de dispoñibilidade da propia vida. Vai haber debate e posiblemente antes de que remate a lexislatura teremos esa lei. É unha demanda da cidadanía e os partidos van ter que aceptar ese plantexamento que temos a maioría. "Hai que retirar dos comités de ética asistencial toda tendencia confesional que limite os avances de dereitos da cidadanía" Que valoración fas da acción dos comités de ética? As súas decisións deberían ter máis peso? As decisións dos comités de ética non son vinculantes, pero a min cústame crer que un equipo asistencial ignore un ditame dun comité de ética e faga o que fixo o do Hospital de Santiago. Para opoñerse a un ditame do comité de ética hai que dar razóns de por que te opós. E neste caso non deron esas razóns. Os comités de ética van ter moita importancia no futuro, non só en temas relacionados coa morte digna, senón tamén en asuntos ligados ás células nai e a terapia rexenerativa. Hai que darlles máis peso ás entidades cidadás e menos a organizacións confesionais. Hai que retirar dos comités de ética asistencial toda tendencia confesional que limite os avances de dereitos da cidadanía. "Os debates sempre son abertos polos cidadáns, coa súa coraxe, o seu protagonismo e as súas demandas. En España o debate sobre a dispoñibilidade da propia vida abriuno Ramón Sampedro" Nos últimos anos a sociedade española avanzou no debate sobre a morte digna? Avanzouse, sen dúbida. Os debates sempre son abertos polos cidadáns, coa súa coraxe, o seu protagonismo e as súas demandas. En España o debate sobre a dispoñibilidade da propia vida abriuno Ramón Sampedro e despois continuárono Jorge León, Inmaculada Echevarría, Carlos Santos, Madeleine Z... Co seu testemuño esixiron o cumprimento dos nosos dereitos constitucionais, pois temos dereito á vida pero contra as agresións de terceiros. A vida convértese nun mal indesexable se non se corresponde coas nosas peticións. Vivir nunhas condicións de intenso sufrimento non se pode permitir. E a cidadanía é moi clara neste punto: máis no 80% quere que os médicos poidamos atender estas peticións cando se dan nun contexto de gran sufrimento. Ninguén pode obrigar a vivir a ninguén.