Summary: Os vindeiros 27 e 28 de febreiro a cidade de Lugo acolle o festival A Candeloria. Música, xogos populares, pasarrúas e cantos de taberna para facer festa arredor da muralla en pleno mes de febreiro.

Con bandas como Boikot, Los Chikos del Maíz, Habeas Corpus, Ruxe Ruxe, Nao e Terbutalina desde a organización salientan que o seu obxectivo é cubrir ese "oco musical" pendente na ampla oferta cultural luguesa. De antemán advirten que A Candeloria non ficará fechada no Pazo de feiras e congresos senón que visa tornar a cidade amurallada nun multitudinario evento, tamén a ceo aberto. Conversamos con Manu Fernández, un dos seus organizadores. Quen está detrás do festival A Candeloria?Somos tres os que cocemos o tema [ri]. Marcos, Laura e máis eu. Mais detrás disto hai moita máis xente sen a que non sería posíbel sacalo adiante. Desde a Deputación de Lugo están a axudarnos moito e tamén centos de persoas que colan os cartaces, partillan os nosos contidos e eventos nas redes sociais; voluntarios que se ofreceron para traballar neses días e tamén os grupos. Todos eles son importantes. Comezástedes no Clavicembalo e agora pensades en encher o Pazo de Feiras e Congresos. Vaia salto, non si?O ano pasado no Clavi había 200 persoas e outras tantas estaban fóra tentando entrar. Era moita xente. A nosa fórmula continúa a ser a mesma e é moi rudimentaria. Baseámonos na venda das entradas, de camisolas e mesmo de rifas pola rúa [ri]. Non vou dicir que en Lugo non haxa oferta cultural mais o noso obxectivo foi sempre cubrir ese oco musical dentro das nosas posibilidades. Non fixemos nada imposíbel. No cartaz levades bandas coñeciñas en Galiza e outras de sona internacional. Foi difícil contactar?Hai determinadas bandas que polo seu caché ou bagaxe era máis complexo acceder a elas mais detrás do cartaz o que hai é traballo, traballo e traballo. Porén, queremos salientar que non hai bandas de máis ou menos calidade. As dez son brutais embora algunhas teren máis sonas que outras. É un pracer poder contar con todas elas. " Queremos pór unha pedra para que o festival se asente e se torne nunha tradición, nunha data a apuntar no almanaque festivaleiro" Como está a ser a acollida?Toda Galiza está a ter moito interese. O que nos parece incríbel é que bandas de nivel internacional e estatal están a amosarnos o seu interese através das redes sociais e do portal web. Levamos vendidas máis de 700 entradas e aínda quedan días. É xenial tendo en conta que este festival non se coñecía até o ano pasado. A Candeloria sairá do propio Pazo?Teremos concurso de cantos de taberna, xogos tradicionais, concertos acústicos, pasarrúas... Queremos que Lugo sexa unha festa eses días. Ogallá sexa un éxito, cando menos estamos a facer todo o posíbel porque así sexa. Queremos pór unha pedra para que o festival se asente e se torne nunha tradición, nunha data a apuntar no almanaque festivaleiro. A data vén a cubrir un espazo orfo entre @s festivaleir@s, o inverno. Son todo vantaxes?Si e non. Ten as súas vantaxes porque non hai ningún festival "competidor", por así dicilo, nen outros eventos semellantes. Mais ten as súas desvantaxes porque os festivais nútrense moito do turismo tamén e nós non contaremos con iso. Mais tentaremos facelo o mellor posíbel para que sexa un éxito. Galiza é un país de festivais?Coido que si. E, cando menos aos que eu vou, son todos festivais humildes mais moi traballados. Non lucrativos, ademais. Todo o que se fai vai focado a que a xente o pase incríbel e todo o que se gaña, como na Candeloria, vai destinado a que o festival mellore.


Summary: Un manifesto impulsado por persoeiros da cultura aglutina a protesta pola supresión do programa, que consideran "un ataque frontal á lei" e que inclúen nunha política que levou a Radio Galega a ser "cada vez menos galega": "Non foi creada para traducir axendas e contidos das cadeas estatais". Medra a inquietude en torno á Radio Galega pola fin do 'Diario Cultural' e das desconexións locais

A anunciada supresión por parte da Radio Galega do programa Diario Cultural no seu actual formato ergueu a protesta e indignación no mundo cultural e artístico de Galicia, así como o rexeitamento da oposición política. A dirección da CRTVG, segundo confirmou tras presentar a nova programación ao comité intercentros, ten decidido suprimir o emblemático espazo conducido por Ana Romaní e diluír os seus contidos en magazines e informativos, pero privándoo da súa independencia e franxa horaria propia. Un manifesto aglutina a protesta pola desaparición do 'Diario Cultural' e a desgaleguización da Radio Galega Numerosos colectivos --como a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), a Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG), o Colexio de Xornalistas ou A Mesa-- alzaron a súa voz e pediron á Radio Galega que rectifique. Agora, un manifesto lanzado por un grupo de persoeiros do ámbito da cultura aglutina esa protesta, reclama á CRTVG que "cumpra a lei" e lémbralle que "os medios de comunicación públicos son patrimonio de todas, de todos". O grupo promotor do manifesto Non imos ficar caladas, que pode ser asinado aquí, está composto por Xurxo Souto, Ledicia Costas, María Reimóndez, Manuel Bragado, Cesáreo Sánchez Iglesias, Rosalía Fernández Rial, Eli Ríos, Mercedes Queixas, Margarita Ledo Andión, María Xesús Nogueira, Fran Alonso,, Manuel Rivas,, Dores Tembrás, Xiana Lastra, Marcos Maceira e Suso de Toro. Xurxo Souto, Manuel Rivas, De Toro, Margarita Ledo, Manuel Bragado ou Ledicia Costas son algúns dos impulsores do texto No texto, os seus impulsores advirten de que "ningunha dirección é propietaria do Diario Cultural" e aseguran que, despois de 28 anos de traxectoria, o espazo é "un referente, patrimonio de todas, de todos os galegos". "A existencia de medios de comunicación públicos é un gran triunfo colectivo desta sociedade, un instrumento definitivo para o futuro da propia lingua", insiste o manifesto, que cre que a súa aparición "permitiu a difusión do talento de miles de artistas que decidiron desenvolver en galego a súa creatividade". "Ningunha dirección é propietaria do 'Diario Cultural', é patrimonio de todas, de todos os galegos" "A expresión máxima desta revolución da intelixencia é o Diario Cultural, un espazo caracterizado pola calidade na forma e nos contidos, que definiu un estilo de seu", din sobre "un contorno de comunicación que acolle, e co que se senten identificad@s, a inmensa maioría das creadoras e creadores deste país". Ademais, o manifesto lembra que a desaparición de Diario Cultural "súmase á supresión dunha boa parte da programacion cultural da radio e a televisión públicas, como aconteceu con Libro Aberto, Planeta Furancho, Onda Vital, Alalá ou Eirado". Para os impulsores do texto, é necesario lembrar que a Radio Galega "non foi creada para traducir as axendas e os contidos das cadeas estatais". "Naceu para ser o referente primeiro da literatura, da música, do teatro, do cinema, das artes plásticas, de todas as formas de cultura que produce esta sociedade. Exactamente como leva facendo, dun xeito espléndido, dende hai 28 anos, o Diario Cultural", insisten. "A Radio Galega non foi creada para traducir as axendas e os contidos das cadeas estatais" No manifesto considérase a desaparición do programa "un ataque frontal á propia lei" e lembran o punto 1 do artigo primeiro da lei de creación da Compañía da RTVG, no que se lle atribúe a súa "misión de servizo público consistente na promoción, difusión e impulso da lingua galega, así como a atención á máis ampla audiencia, ofrecendo calidade e a máxima continuidade e cobertura xeográfica, social e cultural". "A pesar deste mandato, a Radio Galega é cada vez menos galega, tamén en materia xeográfica", quéixanse, ao referirse tamén á "eliminación das desconexións locais cos contidos propios de cada cidade e das súas áreas de influencia". "Curioso paradoxo, o medio que, por definición, debería informar máis de preto, desatende o contorno máis próximo", denuncian. "A Radio Galega é cada vez menos galega, tamén en materia xeográfica" "Cómpre lembrarlle aos actuais responsables que non dirixen unha compañía privada -este medio é propiedade de todas e todos- e deben cumprir a lei. E cómpre lembrarlle tamén ao conxunto da sociedade que temos o dereito e deber de demandarllo", remantan, tras proclamar "longa vida á creatividade e ao talento". "Longa vida ao Diario Cultural!".


Summary: Tres de cada catro vodas celebradas en Galicia nos seis primeiros meses do 2014 (73,5%) foron exclusivamente civís. O cambio de hábitos dos galegos e galegas foi moi acelerado: No 2000, 8 de cada 10 matrimonios consagrábanse aínda nos templos.

A relixión e, en concreto, a Igrexa católica, están perdendo peso e importancia na nosa sociedade a un ritmo moi acelerado. Nos hábitos, no ensino, nas prácticas relacionadas co sexo seguro ou na decisión das mulleres sobre os seus corpos a opinión da Igrexa cada vez é menos relevante socialmente. Tamén o é o seu papel en certas prácticas simbólicas, coma as cerimonias de unión matrimonial. A Igrexa comeza a desaparecer mesmo destes ámbitos nos que mantiña unha certa presenza polo poder da tradición. Segundo os últimos datos publicados polo INE, esta mesma semana, tres de cada catro vodas celebradas en Galicia nos seis primeiros meses do 2014 (73,5%) foron exclusivamente civís, e non realizaron polo tanto unha segunda cerimonia relixiosa para consagrar a unión. O resto, un 26,5%, apenas 869, si que mantiveron este rito, ben a través da relixión católica (a maioría), ben por outras confesións. En Galicia o peso da relixión é aínda menor que no conxunto de España, onde representan o 27,1%. No ano 2000, oito de cada dez vodas (77,7%) aínda pasaban polas igrexas Analizando os datos dende 1996 observamos un proceso moi acelerado de desaparición das vodas relixiosas, sobre todo a partir do ano 2000. Así, en 1996, hai 18 anos, oito de cada dez vodas (79,8%) aínda pasaban polas igrexas. Daquela, a proporción de matrimonios católicos e doutras crenzas era maior en Galicia que no conxunto do Estado, onde representaban o 76,9%. Catro anos máis tarde, no 2000, as porcentaxes apenas mudaran, e as vodas exclusivamente eran só o 22,3% do total. No ano 2000 celebráronse 9.305 vodas nas igrexas galegas. Neste 2014 o número final roldará as dúas mil O cambio comeza a producirse a partir dese ano, e de forma acelerada. Un lustro máis tarde as vodas non relixiosas eran xa o 36,9% do total, e en 2010 chegaban xa ao 54,5%. A tendencia mantívose nos últimos anos, reducíndose polo tanto as vodas relixiosas, que pasaron do 45,5% do 2010, ao 33,3% do 2013 e ao 26,5% no que levamos de 2014. No ano 2000 celebráronse 9.305 vodas nas igrexas galegas. Neste 2014 o número final roldará as dúas mil. Ano Matrimonios Pola igrexa Só polo civil % de vodas civís 2014* 3.530 869 2.595 73,5 2013 8.491 2.834 5.657 66,6 2012 9.420 3.653 5.767 61,2 2011 9.164 3.816 5.348 58,4 2010 9.707 4.415 5.292 54,5 2005 10.938 6.901 4.037 36,9 2000 11.981 9.305 2.676 22,3 1996 11.551 9.212 2.339 20,2 Matrimonios en Galicia pola súa forma (1996-2014). *Os datos de 2014 refírense ao primeiro semestre. Fonte: INE


Dende que no 2001 os presidentes do Goberno de España e da Xunta de Galiza na altura, José María Aznar e Manuel Fraga respectivamente colocasen a primeira pedra do AVE galego, as promesas de finalización da monumental obra non fixeron máis que sucederse e incumprirse a alta velocidade. Porén, o "cristo dos tempos modernos" fixo parada en Galiza fai xa moito tempo, e dende entón son moitos os galegos e galegas que sofren as consecuencias. Este é o caso dos veciños e veciñas da parroquia de Isorna, no concello coruñés de Rianxo. Por alí pasa o eixo atlántico de alta velocidade que enlaza A Coruña con Vigo e que deberá enlazar con Madrid dende Santiago de Compostela cando o total das obras finalicen. Esta liña, de "tren rápido" non de AVE, foi inaugurada ás presas o 30 de marzo do ano 2015, oito anos máis tarde do que estaba previsto cando comezaron as obras. Ademais disto, foi inaugurada sen estar finalizada e sen que funcionara o sistema de seguridade ERTMS que desgraciadamente tan famoso se fixo logo do accidente de Angrois por non estar activado. O comezo das obras supuxo para moitos veciños e veciñas a expropiación definitiva ou temporal das súas fincas para a realización das obras do viaduto construído sobre o río Ulla que enlaza os concellos de Catoira e Rianxo. Nese momento a empresa concesionaria das obras comprometeuse a devolverlles os terreos no seu estado orixinal cando finalizaran os traballos. Nada máis lonxe da realidade. En agosto do ano 2015, xa inaugurada a liña de "tren rápido", os veciños comezaron a recibir por correo a comunicación do remate das obras e replanteo das fincas. Cando se achegaron até a zona atopáronse coa desagradable sorpresa de que os terreos non estaban ben delimitados, carecen de accesos e atópanse en moi mal estado, xa que as augas non están canalizadas, o que fai á súa vez que os marcos que puxeron no seu día para delimitar as fincas corran ladeira abaixo cara o río cando a barro e a terra que acaban no fondo do cauce do Ulla, a pesar de que esta tamén era unha das indicacións recollidas na resolución de 17 de marzo de 2003, da Secretaría Xeral de Medio Ambiente, pola que se formula declaración de impacto ambiental sobre o "Estudo informativo do proxecto de acceso ferroviario a Galiza. Eixo Ourense-Santiago". Debido á erosión do chan logo de non cumprir co prometido, e á inexistencia de canalizacións, a pouca terra que quedaba nas parcelas afectadas pola ocupación temporal desaparece coas choivas e acaba no río. Canda a terra viaxan os marcos que puxeron para delimitar as fincas, uns cilindros de formigón de escasa profundidade dos que quedan poucos na súa posición orixinal. Ademais disto, cómpre sinalar a denuncia de moitos veciños que apuntan que non se fixo coa terra retirada algo semellante ao que se indicaba na resolución antes citada, senón que pola contra, moito do material retirado era directamente volcado no mar. O cristo dos tempos modernos fixo parada en Isorna, trouxo progreso, levouse as terras, os marcos, os camiños, levou a memoria de moitos veciños que atónitos teñen que convivir cunha vías soportadas por uns piares monstruosos polas que pasa un tren que no que nunca viaxarán.


Summary: Entregaremos, como todos os anos, os PREMIOS PORTAPAZ, nesta ocasión, a STOP DESHAUCIOS, unha decisión unánime da Xunta Directiva do Seminario Galego de Educación para a Paz, pola súa firmeza nonviolenta, de denuncia social, pero sobre todo de apoio e solidariedade, para coas familias afectadas. A entrada será libre e todas e todos estades convidad@s.

Como cada ano, cando se achega o 30 de Xaneiro, Día Escolar pola Paz, data na que lembramos o aniversario do asasinato do Mahatma Gandhi (1948-2013), os colexios e institutos de Galicia, o seu profesorado máis activo e comprometido coa Educación para a Paz, anda axitado na procura de recursos para organizar as actividades, de aula e de centro, que tradicionalmente preparan arredor desta efeméride ecopacifista recoñecida. Desde o 10 de Decembro de 1985, data na que se constituíu oficialmente o Seminario Galego de Educación para a Paz, non paramos nin un só ano na promoción e difusión desta celebración A nós, ó Seminario Galego de Educación para a Paz, énchenos de satisfacción e de ledicia todo este rebulir na busca de poemas, cancións, pequenas pezas teatrais, manifestos, unidades didácticas, recursos que, con tanta ilusión, poñemos a disposición dos centros escolares na nosa web: www.sgep.org e que sabemos son moi utilizados para esta conmemoración, e tamén durante o resto do curso académico, de maneira transversal, en materias concretas, ou na titoría. Desde o 10 de Decembro de 1985, data na que se constituíu oficialmente o Seminario Galego de Educación para a Paz, non paramos nin un só ano na promoción e difusión desta celebración nas aulas e na vida, ás veces con poucos apoios institucionais, ou ningún, e sempre arredor de ideais e valores universais, como son, o fomento da cultura da paz e a nonviolencia, a igualdade entre homes e mulleres, a convivencia democrática, a resolución pacífica dos conflitos, o diálogo e a mediación, a xustiza e a solidariedade, a cooperación, as virtudes cívicas, a cidadanía e os dereitos humanos. As violencias, sobre todo as de carácter estrutural, están caendo con especial virulencia sobre os sectores máis febles e desfavorecidos da sociedade, pero tamén, cada vez máis, sobre as clases medias Hoxe vivimos momentos especialmente preocupantes, non só porque a crise económica está afectando, cada vez con máis intensidade, á maioría da poboación, senón porque as violencias, así, en plural, pero sobre todo, as de carácter estrutural, aquelas que están directamente relacionadas coa inxustiza (as inxustizas de hoxe son as guerras de mañá), están caendo con especial virulencia sobre os sectores máis febles e desfavorecidos da sociedade, pero tamén, cada vez máis, sobre as clases medias. Son moitos os nenos e as nenas, os adolescentes, que viven con especial angustia a realidade diaria das súas familias, a perda do emprego dos seus pais e nais, o desafiuzamento das súas vivendas, os recortes na educación e na sanidade, mesmo na cesta da compra de cada día, ou os aforros de tantos anos polas participacións chamadas preferentes e que en Galicia afectan a nada menos que a 70.000 familias. Estas circunstancias están presentes nas nosas escolas e institutos, para quen queira velas... Son moitos os nenos e as nenas, os adolescentes, que viven con especial angustia a realidade diaria das súas familias, a perda do emprego dos seus pais e nais, o desafiuzamento das súas vivendas, os recortes na educación e na sanidade Por todo isto, o 30 de Xaneiro, o Día Escolar pola Paz, non pode pasar de esguello por esta realidade. Hoxe, máis que nunca, temos que apelar ós valores cívicos e democráticos, á cooperación, á solidariedade, ó apoio, á axuda mutua, para coas principais vítimas dunha situación que non provocaron e reclamar, con tanta xente, xustiza, distributiva e penal, para coas persoas que nos levaron a esta situación e que, lamentablemente, diante dos nosos ollos, viven con total e absoluta impunidade. Mentres a maioría da poboación sofre e ve ameazadas as súas condicións de vida e de traballo, a propia dignidade humana, base da Declaración Universal dos Dereitos Humanos, os casos de corrupción política ou económica van en aumento e observamos -con indignación- como a mentira, o cinismo, o engano masivo, os contravalores sociais que tratamos de desaprender nas aulas, avanzan e se estenden. Neste contexto, de crecentes dificultades económicas para tantas persoas, a mesma democracia, como tal, vese tamén moi resentida, como os dereitos constitucionais, os valores de cidadanía e os propios dereitos humanos. Por iso sorprende -aínda moito máis- que a nova Lei de Educación, a LOMCE, promovida polo ministro Wert, sen diálogo algún coa comunidade educativa, non só pretenda retroceder moitos anos no modelo educativo, coas reválidas e a relixión avaliable, senón que mesmo teña prevista a derrogación da materia de Educación para a Cidadanía e os Dereitos Humanos, unha materia que resulta, hoxe por hoxe, moito máis necesaria, e porque tiña asumidos plenamente os obxectivos, contidos e metodoloxías da Educación para a Paz. Sorprende que a nova Lei de Educación teña prevista a derrogación da materia de Educación para a Cidadanía e os Dereitos Humanos Por todo o anterior, o lema escollido para a celebración deste Día Escolar pola Paz, sobre o que suxerimos reflexionar e actuar nos centros escolares, non podía ser outro: Educación, Cidadanía, Dereitos Humanos... como non? Entregaremos, como todos os anos, os PREMIOS PORTAPAZ, nesta ocasión, a STOP DESHAUCIOS, pola súa firmeza nonviolenta, de denuncia social Os actos centrais, nesta ocasión, serán en Ourense, na Praza de San Martiño, con alumnado de 6º de Primaria do Colexio de Practicas, que están reciclando e decorando paraugas vellos para transformalos en Paraugas para a Paz, símbolo de acollida, de protección, a que todas e todos necesitamos. Será ás 12:00 do mediodía, con música, manifesto pola paz, pedidos dos cativos, e a colaboración do concello. Pola tarde, ás 19:00 horas, no Museo Pedagóxico de Galicia (MUPEGA), en Santiago de Compostela, entregaremos, como todos os anos, os PREMIOS PORTAPAZ, nesta ocasión, a STOP DESHAUCIOS, unha decisión unánime da Xunta Directiva do Seminario Galego de Educación para a Paz, pola súa firmeza nonviolenta, de denuncia social, pero sobre todo de apoio e solidariedade, para coas familias afectadas. A entrada será libre e todas e todos estades convidad@s.


Summary: Esquerra Republicana de Catalunya, o Bloque Nacionalista Galego, a Candidatura d'Unitat Popular, EH Bildu e Junts reclaman que Defensa e Asuntos Exteriores explique o motivo polo que asume "o risco de alimentar a tensión no conflito" en Ucraína.

O pasado sábado, saíu do Arsenal Militar de Ferrol a fragata Blas de Lezo en dirección ao mar Negro, no medio das tensións entre Rusia e a Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN), encabezada polos Estados Unidos. A partida do buque, que se integrará nunha das agrupacións da OTAN adicadas a garantir a reacción inmediata en caso de que o conflito escale, espertou as críticas das formacións soberanistas no Congreso. Simultaneamente, Esquerra Republicana de Catalunya, o Bloque Nacionalista Galego (BNG), a Candidatura d'Unitat Popular, EH Bildu e Junts, rexistraron unha solicitude para dean explicacións a ministra de Defensa, Margarita Robles, e mailo de Asuntos Exteriores, Unión Europea e Cooperación, José Manuel Albares. As forzas políticas efectuaron o trámite para que sexan as comisións de Defensa e Asuntos Exteriores, as que acollan as intervencións para que os membros do gabinete xustifiquen as razóns que levan o Executivo estatal, conformado polo PSOE e Unidas Podemos, a participar de maneira directa na crise. Na solicitude dirixida á titular de Defensa, incídese en que ten que brindar explicacións por unha decisión que ten "o risco de alimentar así a tensión no conflito". Ademais, no escrito no que se reclama a comparecencia de Albares, exixen que detalle "a posición e implicación do Estado", así como "as accións que ten programadas" diante da escalada nas tensións. O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, criticou hai uns días a participación de efectivos militares do Estado na zona, cuestionando que non se aposte polo diálogo e as solucións diplomáticas.


Summary: O PP acabou coa universalización sanitaria. O #21O non está en xogo se lle cobramos ou non aos europeos que usan o nosos servizos sanitarios. Decidiremos se profundamos na liña da desigualdade e solucións caritativas que nos ofrecen Feijoo e Rajoy ou se construímos unha sociedade libre, democrática, que prima ás persoas e busca reducir as enormes desigualdades sociais existentes.

Con este goberno podemos esquecer o artigo 1 da Lei Xeral de Sanidade, 14/1986, que di que "son titulares do dereito á protección da saúde e á atención sanitaria todos os españois e estranxeiros que teñan establecida a súa residencia no territorio español". O PP acabou coa universalización sanitaria, e con moitas outras políticas, co RD Lei 16/2012, de 20 de abril. O financiamento sanitario faise polos impostos (directos e indirectos) desde 1999, pero con esta nova norma introdúcese de novo a condición de asegurado (e beneficiario) para poder acceder á asistencia sanitaria, deixando fóra do sistema a quen gañe máis de cen mil euros, aos inmigrantes sen papeis e posiblemente irán aparecendo outros afectad@s ao aplicar a norma. O financiamento sanitario faise polos impostos (directos e indirectos) desde 1999, pero con esta nova norma introdúcese de novo a condición de asegurado (e beneficiario) para poder acceder á asistencia sanitaria Os criterios para considerar asegurada a unha persoa no RD Lei 16/2012 deixaban fóra do sistema a miles e miles de persoas. Tan escandaloso foi que o Ministerio corrixiu posteriormente os criterios no RD 1192/2012, de 3 de agosto, para deixar fóra claramente aos inmigrantes sen papeis e aos que a suma das bases liquidables do IRPF da máis de cen mil euros, permitindo de facto o acceso ao resto de residentes. Finalmente en Galiza os inmigrantes sen papeis van ser atendidos, probablemente con múltiples problemas e trabas burocráticas, mediante o chamado programa galego de protección social da saúde pública da Consellaría de Sanidade. Esta é unha decisión, sen dúbida, moi influída polo escenario preelectoral e pola maioritaria crítica, ás veces declarada insubmisión, de profesionais e de organizacións científicas. Feijoo xa destacou tamén na desactivación de tarxetas sanitarias en outubro pasado. Negou unha e outra vez a súa responsabilidade, mentindo reiteradamente tamén nisto. Botoulle a culpa ao INSS pero ao final non resistiu a presión política e cidadá Rajoy é belixerante cos dereitos das persoas pero Feijoo adiantouse na obrigatoriedade de ter 183 días de residencia para poder recibir asistencia sanitaria. Utilizou un procedemento tan pouco democrático como a lei de orzamentos de 2012 para cambiar o artigo 4.1. da lei 8/2008 galega de saúde, que di "que o dereito á protección da saúde e á atención sanitaria con cargo a fondos públicos no ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia e de cobertura universal garánteselles a todas as persoas que residan nos concellos desta comunidade autónoma". Lembremos que Feijoo xa destacou tamén na desactivación de tarxetas sanitarias en outubro pasado. Negou unha e outra vez a súa responsabilidade, mentindo reiteradamente tamén nisto. Botoulle a culpa ao INSS pero ao final non resistiu a presión política e cidadá, cos medios de comunicación presentando a cotío múltiples persoas sen tarxeta, e viuse obrigado a activalas de novo cun código galego de asistencia sanitaria. Estas son as formas deste señor, sen debate, sen posibilidade de emendas, co discurso populista contra os inmigrantes, só reactivo ante a presión da rúa cando hai risco electoral. A escusa destes cambios lexislativos foi o turismo sanitario. Seica viña xentío de todo o mundo a curar aquí os cancros ou a operarse de algo. A escusa destes cambios lexislativos foi o turismo sanitario. A Ministra Mato tentou convencernos das bondades de recortarnos dereitos e de que os que nos opoñemos a esta lei somos uns inconscientes que non sabemos que o país non está para festas solidarias. Seica viña xentío de todo o mundo a curar aquí os cancros ou a operarse de algo. Como se non soubésemos ben os lugareños que non é tan doado conseguir a intervención de cataratas ou a prótese de cadeira ou dunha valvulopatía, por poñer algún exemplo de listas de espera indecentes. Xa non digamos un transplante como tamén se dixo polos PPopulares. Minten de novo! Pero quen se pode opoñer a que se lle cobre ás mutuas a asistencia causada polos accidentes de tráfico ou polos accidentes laborais ou que se lle facture ao National Health Service pola atención aos ingleses ou como non, aos usureiros alemás polas atencións que lles damos aquí? Ninguén! Iso está claro, pero para identificar aos morosos non era necesario toda esta cara montaxe administrativa nin deixar sen dereito á asistencia sanitaria a grupos de persoas. No fondo do que estamos a falar é do modelo de sociedade. Que sucederá cando este grupo de cidadás excluídos do sistema sanitario público, financiado tamén cos seus impostos, reclamen que se lles desgrave o seu gasto sanitario privado? A realidade é moi outra. No fondo do que estamos a falar é do modelo de sociedade. Que sucederá cando este grupo de cidadás excluídos do sistema sanitario público, financiado tamén cos seus impostos, reclamen que se lles desgrave o seu gasto sanitario privado? E se se lles permite a desgravación fiscal aos que gañan máis de cen mil euros, que van pensar aqueles que xa agora teñen contratada unha mutualidade privada, aínda que non gañen esa cifra da exclusión, e xa piden agora tamén a desgravación. Rajoy iniciou o camiño dunha sanidade pública de beneficencia. Falta saber cando chegaremos. O mesmo fixeron en educación, por exemplo, co pago dos libros de texto e o uso de axudas, menores cada ano, para mercalos a quen ten unha renda escasa, ou tamén nos servizos de dependencia, privatizando os poucos servizos públicos existentes e ofrecendo uns raquíticos cheques asistenciais. Os modelos están claros: A caridade (posible) fronte á redistribución da riqueza. Servizos privados para ricos e de beneficencia para pobres no lugar de acceso igual aos mesmos servizos para todos Os modelos están claros: A caridade (posible) fronte á redistribución da riqueza. Servizos privados para ricos e de beneficencia para pobres no lugar de acceso igual aos mesmos servizos para todos, gratuítos no momento de uso e financiados progresivamente en función da renda. O #21O non está en xogo se lle cobramos ou non aos europeos que usan o nosos servizos sanitarios. Decidiremos se profundamos na liña da desigualdade e solucións caritativas que nos ofrecen Feijoo e Rajoy ou se construímos unha sociedade libre, democrática, que prima ás persoas e busca reducir as enormes desigualdades sociais existentes. Non se debaten solucións técnicas para a crise senón cal vai ser a estratexia política de deseño da sociedade do futuro.


Summary: As conexións ferroviarias son unha das máis grandes eivas para a articulación territorial da Galiza. O seu desenvolvemento é unha expresión do rol que cumpre o país no Estado e dun deseño que prima outros territorios. A exclusión da Galiza da rede de tren de proximidade é un dos exemplos máis evidentes.

Coincidindo coa celebración do Día Mundial sen Coches, a Plataforma pola Defensa do Tren da Coruña concentrouse esta quinta feira na cidade herculina para reivindicar o ferrocarril como a mellor alternativa. "E temos que defendelo porque levan anos desmantelando o tren convencional e desaproveitando a rede que temos", sinalaron desde o colectivo na protesta. A historia do deficiente transporte público galego Precisamente, o proceso de desenvolvemento das infraestruturas ferroviarias nos últimos 30 anos na Galiza foi resultado da presión social e política. A este respecto, Francisco Rodríguez, que desde o Parlamento da Galiza impulsou en 1995 unha resolución unánime para dotar o país de ferrocarril á altura dos tempos e que no Congreso dos Deputados reivindicou conectar Galiza coas redes de alta velocidade, sinala a Nós Diario que "o Goberno de Aznar forzado, xa con Cascos como ministro de Fomento, como consecuencia da presión que chegaba da Galiza, procedeu a mudar os deseños anunciados por Arias Salgado, onde Galiza ficaba fóra da alta velocidade". Protesta da Plataforma pola Defensa do Tren da Coruña Rodríguez considera que "as actuacións ferroviarias acometidas nestas tres últimas décadas non teñen contribuído á articulación territorial do país". É certo, engade, "que as obras executadas non estaban previstas e nese sentido asumiron as nosas propostas. Porén, realizáronse conforme aos seus criterios e orientacións" e destaca as actuacións do eixo atlántico e da alta velocidade entre Ourense e Compostela. "A primeira das obras fíxose con miseria, modificando módulo a módulo, máis non chegou a alta velocidade, por iso se denomina tren de altas prestacións", sinala Rodríguez, que significa que "o tramo entre Santiago e Ourense xa o impulsa o Goberno do Estado pensando na conexión do AVE da Galiza con Madrid". Rego centrará as súas demandas de cara aos orzamentos xerais na implantación dun servizo de tren de proximidade As pautas do desenvolvemento da alta velocidade ferroviaria no Estado son unha anomalía en todo o espazo europeo, xa que ningún dos países ten como obxectivo unir as súas cidades máis importantes coa capital estatal. O deseño dos trazados dos camiños de ferro españois responden a razóns ideolóxicas dirixidos a coser o edificio estatal, prescindíndose na súa definición de dar prioridade a demanda potencial do tráfico nas liñas a modernizar e da necesidade do tráfico de mercadorías como función a realizar polo sistema ferroviario. "O criterio de expansión da alta velocidade ferroviaria seguiu o que foi normal desde a primeira parte do século XVIII", a radialización das redes de comunicación en España", escribiu o economista catalán Germà Bel. A expresión máis evidente do programa político ao que responde a planificación ferroviaria do Estado na Galiza é a exclusión do país da rede estatal de proximidades. Neste sentido, trátase dun dos poucos territorios do Estado que carecen deste servizo, significándose a ampla malla de proximidades actualmente en funcionamento. Contan con proximidades ferroviarias Asturias, Cantabria, Euskadi -arredor de Bilbo e Donosti-, Catalunya, Madrid, o País Valencià, Murcia e Andalucía, con tres redes na área de Sevilla, Málaga e Cádiz. As razóns dos Executivos español e galego para oporse ao servizo ferroviario de proximidade no país responden a criterios orzamentarios e a non consideración da mesma como unha prioridade. Áreas urbanas como Vigo (300.000 habitantes), Pontevedra-Vigo (700.000) ou Ferrol-A Coruña (650.000) superan en poboación zonas onde veñen funcionando desde hai anos as proximidades, nalgúns casos en cidades de 270.000 residentes e noutros en áreas urbanas de 400.000. O caso de Ferrol-A Coruña A liña Ferrol-A Coruña é un caso paradigmático deste deseño discriminatorio para o país. Nese sentido, a propia Xunta recoñece que a liña ferroviaria entre A Coruña e Ferrol non sufriu modificacións nos últimos 107 anos e que a súa incorporación ao eixo atlántico ferroviario suporía un investimento de cando menos 800 millóns para un traxecto de 25 minutos, capaz de competir en tempo e prestacións coa autoestrada AP-9, que hoxe en día é a única alternativa para cubrir en pouco máis de media hora os perto de 40 quilómetros que separan ambas as cidades. FEVE O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, denunciou onte o desmantelamento do servizo ferroviario na liña de ancho métrico, a antiga FEVE, exemplificándoo no mal estado en que se atopa a zona de acceso da estación de Xuvia (Narón) e o recorte no persoal de atención para o control de acceso e venda de billetes. O BNG reivindica un tren de proximidade "do século XXI" Rego exixiu a ampliación, con carácter permanente, dos servizos e converter a liña de ancho métrico Ferrol–Ribadeo "nun verdadeiro servizo de proximidade competitivo e adaptado ás necesidades das persoas usuarias". A liña con Portugal, materia pendente Jesús Gamallo, director xeral de Exteriores da Xunta, estivo onte na reunión preparatoria do cumio bilateral Estado español-Portugal que Viana do Castelo acollerá en outubro. Entre as propostas da Xunta para debater no cumio figura o impulso do tren de alta velocidade Vigo-Porto e a obra da saída sur ferroviaria de Vigo


Summary: É a nona edição do festival que se irá realizar de 6 a 15 de novembro. Tudo está disposto para reunir, mais uma vez, o melhor da cinematografia atual, apostando na interligação do cinema com literatura, a música e as artes plásticas.

Jovens cineastas emergentes junto com autores fundamentais na historia do cinema; a descoberta de novos talentos ao tempo que a homenagem a personalidades marcantes na história do cinema. Isto é, basicamente, o LEFFEST de 2015 que terá lugar do 6 ao 15 de novembro em vários espaços de Lisboa e Cascais com uma programação de cinema, música, literatura e artes visuais. O filme de abertura, segundo revelou esta quinta-feira a organização, será Mia Madre, contando com a presença de Nanni Moretti, que em 2007 apresentou em Lisboa O Caimão. Também se junta aos convidados do festival o violinista israelita Ivry Gitlis, 93 anos, embaixador da Boa Vontade da UNESCO, a quem o compositor italiano Bruno Maderna dedicou Piece for Ivry. Entre os filmes portugueses selecionados para a competição estão Montanha, de João Salaviza e Jogo de damas, de Patrícia Sequeira O festival oferecerá leituras de escritores como Don Delillo, John Berger, Juan Goytisolo, Luis Miguel Cintra ou Bernardo Carvalho. Dois são os focos de interesse no âmbito das homenagens: o ator Luís Miguel Cintra, que anunciou recentemente que deixará de representar em teatro, e Wim Wenders, que, com imagens captadas em Portugal, inaugurará uma exposição de fotografia, Entre os filmes portugueses selecionados para a competição estão Montanha, de João Salaviza e Jogo de damas, de Patrícia Sequeira. Knight of cups, de Terrence Malick, encerrará o festival.


Summary: Permitiu que un banco non pagara unha débeda de 47 millóns de euros.

No medio da crise enerxética que está a padecer Alemaña, influída pola situación en Ucraína e por unha seca que dificulta o acceso ao carbón que precisan as súas centrais térmicas, saltou á palestra pública unha investigación de corrupción que salpica o chanceler, Olaf Scholz, do Partido Socialdemócrata (SPD), que lidera unha coalición xunto aos liberais e aos verdes. O coñecido como escándalo "cum-ex" foi destapado onte pola prensa alemá ao transcender que unha comisión de investigación ao respecto do Parlamento de Hamburgo reclamou a comparecencia de Scholz o 19 de agosto para pedir unha explicación. O motivo desta convocatoria -a segunda do chanceler diante deste comité- son 218.000 euros atopados nunha caixa de seguridade do Banco Warburg da cidade, e que pertencen ao ex deputado do SPD no Bundestag, Johannes Kahrs. Segundo o medio público alemán Deutsche Welle, "a historia parece un emocionante thriller de fraude financeira" que leva varios anos sendo investigado. As transaccións "cum ex" foron consideradas ilegais polo Tribunal Federal Supremo en 2021, e consisten en trasladar accións rapidamente a través de moitas mans para evitar o pago de impostos, chegando a obter beneficios pola devolución dunhas taxas que nunca foron aboadas. Polo xeral, as empresas pagan aos seus accionistas dividendos unha vez ao ano, e logo teñen que pagar 25% de taxas por eles. Este sistema, polo que están baixo investigación as entidades bancarias, naceu para evitar ter que asumir este pago. Mediación co banco En 2016, cando as autoridades xa estaban tras a pista desta fraude fiscal, Kahrs organizou unha xuntanza con Scholz -daquela alcalde de Hamburgo- a Christian Olearius e Max Warburg, dous dos accionistas máis importantes do Banco Warburg, cos que se chegou a reunir até en tres ocasións. Pouco despois, o Goberno de Hamburgo permitiu que caducase unha reclamación fiscal para recuperar 47 millóns de euros que debía o banco á localidade por impostos non pagados grazas a estas transaccións. Tamén estivo a punto de caducar outra reclamación de 43 millóns, mais o Ministerio Federal de Finanzas interveu pouco antes de expirar o prazo. Presentan un acordo de Goberno en Alemaña. Scholz será chanceler Na cidade hanseática, os medios locais subliñan que a Fiscalía chegou a revisar os correos electrónicos de Scholz durante a súa etapa na Alcaldía e especula cun posíbel pago do banco a Kahrs pola súa mediación para evitar ter que efectuar o pago, polo que está imputado por tráfico de influencias. Até o de agora, a pesar de que nega ter efectuado transaccións ilegais, o Warburg viuse obrigado a devolver até 155 millóns de euros ás Administracións alemás. Pola súa parte, Scholz reiterou que non lembra os detalles das súas conversas cos accionistas do banco e que non sabía nada dos cartos que Kahrs gardaba nunha caixa de seguridade da entidade. Esta quinta feira, un xornalista inquiriu Scholz se os banqueiros podían manter os cartos roubados após coñecelo. "Non serías capaz de fundamentar esa afirmación se tiveses que facelo", respondeu o chanceler visibelmente enfadado, antes de advertirlle que teña "en conta iso cando diga algo así", recolle o Frankfurter Allgemeine Zeitung.


Summary: A Asociación Galega de Fútbol Gaélico lanza unha campaña de 'crowdfunding' para conseguir fondos que lle permita ao combinado do país viaxar aos Emiratos para participar no mundial da disciplina, o primeiro deporte no que competirá unha selección galega oficial.

A selección galega competirá nos primeiros Campionatos do Mundo de Fútbol Gaélico que se disputarán entre o 5 e o 8 de marzo do vindeiro ano en Abu Dhabi, capital dos Emiratos Árabes Unidos. Será o primeiro combinado galego -masculino e feminino- que xogue de maneira oficial un torneo, neste caso xunto a países como Arxentina ou Suráfrica, entre outros moitos. A selección de fútbol gaélico será o primeiro combinado galego que xogue de maneira oficial un torneo Pero para lograr o obxectivo e estar presente no Mundial, a Asociación Galega de Fútbol Gaélico (AGFG) precisa conseguir os cartos que lles permitan viaxar aos Emiratos nunha viaxe que non é nada barata. Andan á procura de patrocinios e chamarán á porta das administracións. E tamén acaban de abrir unha campaña de crowdfunding na que calquera pode achegar o seu gran nun obxectivo ilusionante e histórico. O seu obxectivo son 5.500 euros. As achegas van desde os dez euros ata os 250 e cada unha delas será respondida cun agasallo por parte da AGFG, desde cursos de fútbol gaélico, camisetas e material oficial da selección ou billetes para o primeiro partido do combinado en Galicia neste ano 2015. "Se cres que un proxecto así paga a pena, non deixes que a falta de fondos deixe na casa a túa selección", di a Asociación no vídeo no que anima a colaborar co combinado galego. A Asociación Galega vén de abrir unha campaña de 'crowdfunding' para conseguir os cartos necesarios para poder viaxar ao Mundial "Non queremos que un xogador válido deportivamente non poida competir por causa económicas", contaba a Praza Pública Wenceslao García, un dos impulsores do deporte no país, delegado da confederación europea e comisionado para a selección galega. O obxectivo agora é conseguir o financiamento para que as 26 persoas que formarán a expedición oficial galega das dúas seleccións poidan desprazarse a Abu Dhabi. O Mundial contará coa participación de equipos e seleccións dos cinco continentes, no masculino divididos en dous grupos, un deles onde figurarán os equipos campións das distintas confederacións mundiais e un segundo con seleccións nacionais. O equipo galego masculino queda encadrado neste último coas seleccións de Arxentina, Sudáfrica e o Golfo Pérsico, e ao que se engadirían, no caso de confirmarse a súa presenza, as seleccións de Italia, Francia e a India. No caso da feminina, haberá un só grupo englobando os equipos campións e seleccións. A participación de Galicia no Mundial chega tan só catro anos despois da fundación do primeiro club no país A presenza de Galicia neste Mundial é histórica, non só para o fútbol gaélico, senón para o deporte galego en xeral, ao ser o primeiro combinado nacional recoñecido oficialmente. Todo comezou hai xa catro anos, cando un grupo de rapaces da Coruña puxo en marcha o primeiro equipo de fútbol gaélico do país. Os Fillos de Breogán comezaron unha aventura nun deporte irlandés, de 130 anos de historia pero do que pouco máis se sabía que semellaba unha mestura entre fútbol e rugbi. Impulsaron un club e soñaban con conseguir máis conxuntos cos que xogar. Na actualidade, esta disciplina conta cunha liga galega con 15 equipos (oito masculinos e sete femininos) afiliados na Asociación Galega e coa súa propia selección oficial recoñecida pola federación irlandesa que rexe este deporte a nivel global.


Summary: A propia Unión Europea advirte que é un dos problemas a facer fronte, a exclusión financeira. É dicir, a dificultade de persoas (e/ou territorios) no acceso a servizos e produtos financeiros no mercado xeral. Unha situación que xa afecta a milleiros de galegas e galegos nun mundo onde sen conta bancaria, non existes. Mesmo Wall Street Journal exemplificou o risco da exclusión financeira cunha reportaxe sobre o concello de Larouco. Eis un extracto da reportaxe publicada en Sermos Galiza 252.

O proceso de reestruturación bancaria tivo varias consecuencias, entre elas, e non menor, o fechamento de entidades financeiras. Sabémolo ben na Galiza, un país cunha poboación dispersa e onde, entre 2008 e 2016, botaron o fecho 936 oficinas bancarias. É dicir, o 37% das existentes. Temos agora 1.603 sucursais, as mesmas que había a finais da década dos 70. Se en 2008 a nosa ratio era de 9,2 oficinas por cada mil habitantes, agora é de 6. Unha tesoirada que se realizou, nomeadamente, a costa do rural e, nas cidades máis poboadas, daqueles barrios máis golpeados pola crise. É importante ter estes dados en mente para entender un problema que ao longo destes anos vai a máis e que mesmo xa motivou que a Comisión Europea se tivera que pronunciar: a exclusión financeira. Falamos de exclusión financeira para nos referir a aquela xente que fica á marxe ou ten dificultades para acceder ao uso de servizos e produtos financeiros. O economista Joaquín Maudos, nun dos estudos máis completos sobre exclusión financeira, cifraba en 2015 en 41 concellos e máis de 61 mil persoas as que se atopaban nesta situación na Galiza. En apenas un lustro aumentaron en 57% os municipios galegos nesta situación e o número de galegas e galegos atinxidos pola mesma incrementou nun 200%. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 252, á venda na loxa e nos quiosques e puntos de venda habituais]


Summary: O grupo parlamentario do Bloque rexistrou varias iniciativas para obter unha explicación sobre este adiamento con "graves consecuencias para as e os pacientes".

O BNG denunciou hoxe a situación que están a padecer algunhas e algúns pacientes da Unidade de Traumatoloxía Pedriátrica de Ourense, que ven como decorre o "aprazamento sen causa xustificada" das revisións que tiñan previstas nestas últimas semanas. A formación nacionalista denuncia que mentres as e os doentes teñen "graves consecuencias" por este atraso nas súas citas cos especialistas, ao Sergas "non lle consta" que haxa problemas no servizo. Por este motivo, o grupo parlamentario presentou na Cámara galega diversas iniciativas nas que pide coñecer que está a suceder na área de traumatoloxía da sanidade ourensá. En concreto, preguntan polos motivos polos que a unidade "está a aprazar sen explicación da causa que o puidese xustificar, a cita para comprobar a evolución do estado da columna vertebral". Por exemplo, mentres non se resolva a situación están afectados "adolescentes con escolioses significativas e ás que se lles prescribiu o uso do corpiño ortopédico". Ante a posíbel resposta vinculada á Covid-19 e ás súas repercusións na carga de traballo do persoal, non lle vale a explicación porque, di, "estas demoras producíanse con anterioridade á pandemia". Esta é outra das loitas sanitarias no distrito ourensá pois hai nada tamén houbo protestas pola intención da Xunta e do Sergas de expedientar ao xefe do Xinecoloxía do Hospital de Verín, Javier Castrillo, que foi defendido por toda a veciñanza malia que sen éxito.


Summary: A Xunta Electoral Provincial da Coruña estimou a reclamación de Vox e declarouno grupo político significativo, a razón dos votos que obtivo nas pasadas eleccións xerais de abril. A súa decisión abre a porta á participación de Vox no debate electoral da CRTVG.

A Xunta Electoral Provincial da Coruña estimou a reclamación de Vox sobre o plan de cobertura da campaña electoral da CRTVG. Nun comunicado, a formación lembrou que esta queixa foi formalizada o pasado 29 de outubro, ao considerar que o Plan non respectaba o pluralismo político e social, a igualdade, proporcionalidade e neutralidade informativa na programación dun medio público. Unha vez presentada a reclamación, a Xunta Electoral da Coruña acordou recoñecer a Vox como grupo político significativo, baseándose nos resultados obtidos pola formación nas anteriores eleccións xerais do 28 de abril de 2019. Entón o partido obtivo 81.126 votos, 5,25% do total dos emitidos na Galiza, o que supera o 5% que esixe a Instrución da Xunta Electoral Central 1/2015 para recoñecer a un grupo político con esta categoría. O outro grupo recoñecido como grupo político significativo é o BNG, que nas eleccións locais acadou 12,47% dos votos. A partir desta categoría o BNG foi incluído pola CRTVG no debate electoral de novembro proposto polo ente público. A decisión da Xunta Electoral da Coruña abre a porta así á participación de Vox no debate.


A Audiencia de Pontevedra avala unha sentenza previa que deu a razón ao pai para garantir o "interese superior dos fillos" porque "os beneficios das vacinas son innegables"A Audiencia de Pontevedra vén de autorizar a un pai a vacinar os seus dous fillos en contra da negativa da nai a facelo. O tribunal considera que esa é a decisión que garante o "interese superior do fillo" ante as posturas encontradas dos proxenitores e o argumento da nai de que a vacinación en España é voluntaria.Nun auto do pasado 22 de xullo avanzado este martes por Faro de Vigo e ao que tivo acceso este diario a Audiencia de Pontevedra ratificou unha sentenza previa dun xulgado de primeira instancia de Vigo que en novembro do pasado ano, co aval da Fiscalía, xa dera a razón ao pai fronte á nai, separados desde hai anos. Agora o tribunal ratifica en segunda instancia a decisión de autorizar ao pai a vacinar os fillos porque "os beneficios das vacinas son innegables". O tribunal admite que en España non existe obriga de vacinar senón "unha simple recomendación", pero ante as discrepancias dos proxenitores opta por defender o "interese superior do fillo"O caso remóntase ao ano pasado, cando ante a negativa da nai a vacinar os seus fillos, que agora teñen 11 e 7 anos, o pai, asistido polo avogado vigués Guillermo Presa, recorreu á xustiza ordinaria para obter autorización para facelo el. En novembro un xulgado de primeira instancia deulle a razón, pero a nai recorreu alegando que previamente os dous proxenitores "adoptaron de mutuo acordo a decisión de non vacinar os seus fillos e que a vacinación en España é voluntaria".A Audiencia de Pontevedra ratifica agora aquela sentenza e resta importancia ao feito de que inicialmente o pai estivese ou non de acordo con non vacinalos, algo que o proxenitor negou. O tribunal admite que en España non existe obriga de vacinar senón "unha simple recomendación, polo que a decisión final sobre se vacinar ou non os fillos corresponde aos seus pais", pero ante as discrepancias actuais dos proxenitores o tribunal céntrase en analizar o "interese superior do fillo".O tribunal matiza que "non pode quedar ao arbitrio dun dos proxenitores" a decisión de cando vacinar e remite ao calendario de vacinación infantil do Sergas"Non se discute o dereito dos proxenitores a defender as crenzas que estimen oportunas ou o sistema de educación e vida dos seus fillos que consideren máis adecuado, pero sempre que non resulte prexudicial para os mesmos", di a Audiencia, que lembra as recomendacións da Organización Mundial da Saúde (OMS) en favor da vacinación e salienta que "a maioría dos estudos científicos sobre a materia levan a concluír que os beneficios das vacinas son innegables tanto a nivel individual como poboacional" por riba dos seus posibles efectos secundarios.Xa a sentenza de primeira instancia establecera que "as reticencias" manifestadas pola nai -que non se consideraba 'antivacinas' pero que tiña "prexuízos sobre a seguridade das vacinas"- "non están avaladas por datos científicos nin obxectivos". "Debemos concluír que o acordo adoptado [polo xulgado de primeira instancia] toma en consideración o superior interese dos menores, o que nos leva a desestimar o recurso de apelación interposto e a confirmar dita resolución", conclúe a Audiencia.O auto engade que "evidentemente non pode quedar ao arbitrio dun dos proxenitores decidir se desexa vacinar os fillos e en que momento" e incide en que a facultade de decisión outorgada ao pai e agora ratificada "está condicionada a que a mesma se realice conforme ao programa e calendario galego de vacinación infantil" establecido polo Sergas.


Summary: O líder do PP acusa Pedro Sánchez de "covarde".

O líder do PP, Pablo Casado, dixo esta segunda feira que o silencio do presidente español, Pedro Sánchez, ante os "ataques" ao rei amosaba "unha complicidade absoluta e unha profunda covardía". Subliñou que Sánchez leva tres días "desaparecido" en lugar de "dar a cara" e defender o monarca español. "Sánchez non defendeu o rei de España durante 3 días, é dicir, a todos os españois que votaron hai 40 anos para que a forma de estado fose a monarquía parlamentar e, hai 6 anos, que Felipe VI a encarnase. É un recordatorio para o señor Garzón e o señor Iglesias, aos que os españois non votaron para estar no Goberno", dixo Casado. Nunha entrevista con Onda Cero, Casado pediu a Sánchez que defenda publicamente o rei e a "unidade nacional", ao tempo que asegurou que os que queiran unha república no Estado español deberían levar ao Parlamento unha reforma da Constitución para a que, afirma, son conscientes de que non teñen o apoio parlamentar suficiente e están a tentar "facer atallos" "claramente ilegais e covardes", como "este espectáculo contra o rei". Casado criticou duramente a Sánchez por estar "desaparecido" e non dicir "nada" ante estes "ataques" contra o liderado do Estado. "Amosa absoluta complicidade con estes ataques, xa que non os nega, pero tamén unha fonda covardía porque tenta que o seu propio electorado non censure o que está a facer, que é poñerse de acordo cos que queren destruír a unidade nacional", subliñou.


Summary: O secretario xeral do PSOE asegura que non investirán Rajoy como presidente e reclama para o seu partido a presidencia do Congreso.

Pedro Sánchez compareceu esta cuarta feira (23 de decembro) perante os medios de comunicación após o encontro que mantivo na Moncloa co presidente español en funcións, Marino Rajoy. O secretario xeral do PSOE asegurou que o seu partido non apoiará "a continuidade do Partido Popular" á fronte do executivo embora, dixo, como partido maioritario ten a posibilidade de procurar apoios para formar goberno. De o conseguir, Sánchez di que o PSOE asumirá o papel de "líder da oposición". Porén, a composición da Cámara baixa após as eleccións do 20 de decembro déixanlle @s populares pouca marxe de manobra. Neste escenario, @s socialistas tamén tentarán facerse co executivo español para, defendeu Sánchez, dar "abertura" a unha "nova etapa política" cun "goberno de cambio", "progresista" e asentado no "diálogo". "Non imos aceptar a hipótese de novas eleccións" apuntou facendo referencia a aquelas forzas políticas, no concreto Podemos, que teñen amosado nas últimas horas a súa disposición a unha nova convocatoria electoral. Fronte a iso, Pedro Sánchez ofreceu "tender pontes" e avanzou, explorarán posibilidades de goberno. Aliás, reclamou para a súa formación a presidencia do Congreso e asegurou que traballarán para que a composición da Mesa reflicta a "pluralidade" da Cámara, nunha chiscadela a Podemos e Ciudadanos. Asemade ofreceu unha "reforma constitucional" para resolver "o conflito" con Catalunya mais baseada na "soberanía nacional" de "todos os españois".


Summary: A número 1 por Pontevedra de Candidatura Galega pide redobrar esforzos na última semana de campaña perante "unha nova oportunidade para que Galiza estea no Congreso".

A cabeza de lista de Nós-Candidatura Galega por Pontevedra, Carme Adán, asegura que a formación vai estar "moi por riba de todo o que din as enquisas". Adán destacou que "nós non lle temos medo a ningunha enquisa" e apelou a redobrar esforzos na última semana de campaña. "Temos que poñernos as pilas e falar coa xente para trasladarlle o que nos xogamos o 20D. Temos que mirar ao fronte porque queremos unha nova oportunidade para que Galiza estea no Congreso", afirmou durante un mitin en Bueu. "O nacionalismo levou historicamente os problemasde Galiza ao Congreso", salientou Adán Adán salientou a traxectoria do nacionalismo galego e do BNG -como forza integrada na candidatura- durante as últimas dúas décadas no hemiciclo en Madrid. "Foi o que levou historicamente os problemas do mar de Bueu e de Galiza ao Congreso, non as forzas estatais que están a outras cousas", salientou a número 1 de Nós, que animou a "mirar os programas electorais doutras forzas políticas" onde dixo que non aparece Galiza nin "compromisos reais co noso país". Reivindicou que o BNG leva "moitos anos facendo nova política alí onde goberna", e puxo como exemplo o concello de Bueu. "Vichedes a forzas estatais defender coa mesma vehemencia a nosa pesca que a oliva en territorios distintos do Estado?", preguntou Adán. No acto participaron tamén a eurodeputada do BNG, Ana Miranda, o alcalde de Bueu, Félix Juncal, e os candidatos de Nós Valentín Bóveda e Xosé Collazo. "Non precisamos de mendigar, en parte polo orgullo de sermos galegos, e tamén por todo o que temos", sinalou o neto de Alexandre Bóveda, que agradeceu o traballo feito polos nacionalistas para "a recuperación da xustiza".


Summary: Un intento frustrado de "mudanza", un xuízo contra un investigador e diferentes e contraditorias sentenzas sobre a titularidade do mobiliario e a posibilidade de indemnizar os Franco, cruce de acusacións entre Administracións... Os últimos 365 días, desde que o Pazo de Meirás volveu ao dominio público, foron frenéticos para un movemento memorialista que lembra que o futuro do edificio aínda non se decidiu.

Esta sexta feira cúmprese xustamente un ano desde que o Pazo de Meirás retornou de forma oficial a mans do Estado. Aquel 10 de decembro a xuíza Marta Canales, titular do Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña, que decretou a devolución do recinto ao dominio público, entregou as chaves á avogada do Estado Consuelo Castro Rei, nun acto cargado de simbolismo que explicitaba a primeira derrota do franquismo nos tribunais. O Tribunal Supremo terá a última palabra Porén, malia a xovialidade da xornada aínda quedaba moito camiño por percorrer, xa que a familia Franco presentou un recurso de apelación perante a Audiencia Provincial, que foi rexeitado o 12 de febreiro de 2021. Mais esta nova resolución xudicial, se ben ratificou o Estado como lexítimo propietario do recinto, tamén abriu a porta a que os herdeiros do ditador fosen indemnizados ao entender que posuíran o inmóbel "de forma pública, pacífica, ininterrompida e de boa fe" e, polo tanto, tiñan dereito a cobrar polos "gastos útiles e necesarios" da xestión do pazo entre 1938 e 1975. Se ben a lei estabelece que os "necesarios" cómpre abonalos incluso aos posuidores de "mala fe", os "útiles" só corresponderían no caso de se demostrar a citada "mala fe". O Concello de Sada foi a primeira Administración implicada en recorrer este punto no Tribunal Supremo, e poucos días despois, por mor da presión dos colectivos memorialistas, sumáronse ao recurso o Concello e a Deputación da Coruña, a Xunta da Galiza e o Goberno estatal. Tamén os Franco protestaron a través desta vía, mais co obxectivo de recuperar a titularidade do pazo. Mentres o Supremo non se pronuncie a respecto destas dúas cuestións, o futuro de Meirás fica no ar. A "boa" ou "mala" fe será determinante no litixio polo pazo "A cuestión da boa fe é esencial para determinar a propiedade do edificio, que é o núcleo do preito. Os Franco din que en ningún caso pode pasar ao Estado, mais nós entendemos que si porque foi o posuidor durante a ditadura, e xestionaba Meirás igual que o Pazo do Pardo [en Madrid] ou calquera outro edificio de titularidade estatal. Con independencia da escritura, que foi fraudulenta, cando se atribúe a propiedade a Franco entendemos que evidentemente pertence ao Estado, e así debe seguir sendo", sinala a Nós Diario o avogado do Concello de Sada, Miguel Torres. A Audiencia xustificara a "boa fe" dos herdeiros do ditador argüíndo a "falta de probas" de que a familia do ditador tivese sido consciente de que o contrato de compravenda asinado en 1941 era "fraudulento", algo que este tribunal si recoñeceu. Mais Torres salienta que a parte demandada tampouco acreditou en ningún momento ter actuado de "boa fe". Xuízo contra Carlos Babío O mesmo día en que a Audiencia Provincial emitiu esta sentenza, Carlos Babío, investigador e coautor do libro Meirás: un pazo, un caudillo, un espolio, declaraba ante a Xustiza pola vía penal acusado polos Franco por un presunto delito de "inxurias e calumnias continuadas" tras a súa intervención nun programa de televisión no que relataba, precisamente, o que reflicte a súa obra froito de varios anos de investigación. A finais de maio volveu sentar no banco dos acusados polos mesmos feitos, mais desta volta a través da vía civil pola suposta "vulneración do dereito á honra e á intimidade persoal e familiar e da propia imaxe", unha acusación da que foi absolto apenas dúas semanas despois ao desestimar a demanda interposta polos avogados da familia do ditador. "As persoas e institucións que loitamos contra a impunidade do franquismo acabamos nun xulgado por denunciar que foi unha ditadura na que se roubou e abusou da xente. É unha anomalía democrática, o mundo ao revés", sostén Babío, en conversa con este xornal. Noutra orde, o pasado novembro a Xustiza sobreseu provisionalmente a causa aberta contra os '19 de Meirás' pola toma simbólica do pazo en 2017. Os bens móbeis, en disputa O pasado 20 de abril, a Audiencia Provincial revogou o auto asinado por Marta Canales, no que se ordenaba depositar a favor do Estado todos os bens móbeis e accesorios do Pazo de Meirás. Nove días despois, o Xulgado de Primeira Instancia atendeu a petición dos Franco, após coñecer a decisión da Audiencia, de dispor dun prazo [dun mes] para realizar a "mudanza" e levar todo o mobiliario, incluídas as estatuas do Mestre Mateo e a biblioteca de Emilia Pardo Bazán, que, ao estaren protexidos baixo a denominación de Ben de Interese Cultural (BIC), non se poden retirar sen o consentimento do Goberno galego. O avogado da familia, Luis Felipe Utrera-Molina, solicitouno ante a Xunta, que non chegou a autorizar o traslado. A familia Franco intentou retirar o mobiliario cun camión de mudanzas O Parlamento galego acordou o 5 de maio, por unanimidade, instar o Executivo de Alberto Núñez Feixoo a modificar o decreto que regula o BIC do Pazo de Meirás para incluír os bens móbeis, algo que aínda non se concretou. "A declaración de BIC é fundamental, e por iso o Concello sempre instou a Xunta a facelo, porque é a Administración competente. Parécenos esencial para a significación do conxunto histórico-artístico do pazo", di Miguel Torres. O Goberno sadense encargou recentemente ao historiador Manuel Pérez Lorenzo, coautor do libro sobre Meirás, a elaboración dun inventario dos perto de 800 bens móbeis do pazo. "A intención deste informe é delimitar que bens estaban no recinto antes de 1938 e cales foron engadidos durante a ditadura. Os primeiros estarían afectados pola operación que permitiu que o pazo chegase a mans do ditador, e polo mesmo procedemento agora deberían retornar ao dominio público de forma conxunta co inmóbel. E os segundos foron incorporados a un edificio que ten a consideración de 'público', ao tratarse dunha das residencias do xefe do Estado. Moitos proceden do patrimonio nacional, e outros foron simplemente espoliados ao pobo. Deben ficar no pazo todos os bens que encaixen nunha destas categorías", explica a Nós Diario. O Estado só reclamou a propiedade de 133 bens. "Non falamos dos pantalóns ou o neceser do neto de Franco, senón de elementos cun enorme valor histórico e cultural", sinala Carlos Babío. Entre o mobiliario, que segundo Manuel Pérez está "moi mal conservado", atópase a mesa na que Emilia Pardo Bazán escribiu parte da súa obra. Mais o significado destes móbeis vai máis aló da figura da escritora: "Trátase dun edificio que focalizaba o poder político cada verán. Alí celebráronse Consellos de Ministros e asináronse decretos-lei como o que en 1975 permitiu executar os últimos cinco presos da ditadura. É, probabelmente, o maior símbolo da impunidade franquista xunto co Val dos Caídos", sostén o historiador. Os Franco intentaron trasladar o mobiliario o 6 de maio cun camión de mudanzas ao que as autoridades estatais competentes impediron o paso. Cinco días despois, a Xustiza coruñesa suspendeu o prazo que se concedera aos herdeiros do ditador para retiralos. E o 20 de maio prohibiu todas as actuacións en Meirás até a celebración do litixio polo mobiliario, que decorrerá os días 13 e 14 de xaneiro de 2022. O papel das institucións O 26 de xuño a daquela vicepresidenta primeira do Goberno estatal, Carmen Calvo, encabezou un acto institucional en Meirás sen a presenza do movemento memorialista, que se concentrou ás portas do recinto exixindo "máis feitos e menos fotos". "As Administracións, nomeadamente a Xunta e o Estado, están cando nos estamos, e desaparecen cando deixamos de mobilizarnos. O Goberno galego é quen realmente ten competencias para protexer os móbeis, mais só se move na medida en que o facemos nós. Este foi un ano agridoce pola actitude das institucións, que botan as culpas as unhas ás outras e, mentres, a casa sen varrer", lamenta Babío. As vítimas do fascismo puideron visitar o pazo a comezos de xullo, días antes de que os xardíns —o interior do edificio aínda non é accesíbel— volvesen abrir para o público xeral. Entre o resarcimento das vítimas e Pardo Bazán A Xunta celebrou en setembro a cerimonia de entrega das Medallas Pardo Bazán en Meirás, unha decisión moi criticada tanto polo movemento feminista como polo memorialista. "É moi evidente que o recinto está intimamente ligado á escritora, que foi quen deseñou, construíu e habitou as torres e merece un espazo. Mais o pazo non retornou a mans públicas por terlle pertencido, senón porque o posuíu Franco a través de coaccións e represión, e por iso debe servir para explicar como funciona unha ditadura e que consecuencias ten, porque conta cun valor pedagóxico enorme", expón Pérez Lorenzo. Babío, así mesmo, lembra que o franquismo "non só quería matar, que tamén, senón borrar os seus inimigos da historia". Por iso, di, cómpre resignificar Meirás para contribuír a que os seus nomes "non desaparezan".


Summary: Máis dunha vintena de festas en centros escolares e espazos públicos da Galiza darán vida a unha das actividades máis importantes no ámbito do ensino arredor da lingua.

Concertos, obradoiros, regueifas e máis actividades arredor da lingua centrará unha nova edición do Correlingua 2022 nos centros educativos da Galiza. As primeiras festas terán lugar no mes de maio e gozarán de continuidade no outono con máis propostas inspiradas na idioma e na promoción do galego no contorno escolar. As carreiras pola lingua terán que esperar. "Aínda que xa estamos quitando as máscaras e recuperando a normalidade, non foi posíbel este ano recuperar as carreiras e seguimos na liña dos anos anteriores, coas festas e as actividades nos centros", detallou onte o presidente da Asociación Cultural Correlingua, Suso Bermello, na presentación desta nova edición na sede da Deputación de Lugo. Vinte anos coa lingua de fóra Camiño de recuperar o seu formato habitual, en xuntanzas presenciais ao aire libre, o Correlingua deste ano volverá emitir en directo, a través de You Tube, algunhas festas e actividades para facilitar a participación do alumnado desde as aulas.O calendario de propostas estenderase durante case todo o curso, desde os primeiros días de maio até os últimos de outubro, en dúas quendas que se van desenvolver baixo o lema 'Fálame!'. Música e improvisación O obxectivo, dinamizar o uso da lingua nos centros educativos a través da música e a improvisación. As festas inaugurais do Correlingua 2022 percorreran o eixo atlántico de norte a sur, con paradas en varios colexios e oito espectáculos en espazos públicos, o Pazo da Cultura de Pontevedra (4), a Alameda de Compostela (11), o Teatro Principal da Estrada (12), o auditorio do Pazo da Cultura de Carballo (18), o Auditorio municipal de Vigo (19), a praza do Seixo Tomiño (20), o Auditorio Municipal de Cangas (27) e o Pazo da Cultura de Narón (31). Chegado o outono, o Correlingua viaxará polas escolas de Ourense e Lugo, onde se despedirá o día 26 no Auditorio Gustavo Freire, precisou Ana Vigo, da Asociación Socio-Pedagóxica Galega. O cartel das festas estará encabezado polo grupo gañador do concurso Cantalingua, Mekánik Rolling Band, ao que se sumarán os dous finalistas Paco Nogueiras e Pauliña. Ausencia da Xunta Suso Bermello destacou o interese e a alta participación das escolas nunha actividade que para a vicepresidenta da Deputación de Lugo, Maite Ferreiro "demostra a vitalidade arredor da lingua no mundo do ensino. Desde a Deputación cremos que estamos na obriga de colaborar con estas propostas, especialmente cando vemos que a institución que debería facelo, a Xunta da Galiza, se desentende por completo" censurou. Pola súa parte, Marcos Maceira, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, sinalou que o Correlingua pon de manifesto o enorme "activismo no ensino galego arredor da lingua" ademais da "gran motivación coa lingua e coa súa promoción" que se aprecia nas aulas. Neste sentido, insistiu en que esta actividade "non pode ser ignorada todos os anos pola institución que xustamente ten as competencias educativas, como fai a Xunta da Galiza ao non apoiar ao Correlingua", concluíu.


Summary: O formato non é usual. O maratón-retrospectiva da compañía Voadora en Vigo é unha fórmula singular que ofrece a oportunidade de achegarse á traxectoria artística da compañía con máis nomeacións aos Premios María Casares. Se perdiches algún espectáculo de Voadora, este é o momento.

Será o vindeiro 1 de marzo como programación especial do 14º Festival Alternativo das Artes Escénicas de Vigo. En varios espazos da cidade e durante toda a xornada poderanse ver accións, espectáculos, concertos, unha mesa redonda e prometen tamén sorpresas en escena ou mesmo no autobús nun singular maratón teatral protagonizado por Voadora, unha das compañías máis premiadas e recoñecidas do panorama teatral do momento que é, entre outras cousas, a que ten posibilidade de acadar premios en máis categorías dos María Casares polo seu último espectáculo. O alumnado da ESAD participará tamén cun workshop e o día 20 de marzo presentarase no Auditorio do Concello A Tempestade, a nova montaxe da compañía. A compañía, con sede en Santiago, naceu 2007 e está integrada por Hugo Torres, José Díaz e Marta Pazos, directora ademais de actriz. O programa do Marathon é o seguinte: 16h Casa Arines. Nun filme sempre pop. Mesa redonda integrada por Inma López Silva, Manuel Xestoso e Camilo Franco. 17h Auditorio do Concello de Vigo "Quen goste de poesía que grite: "miseria". Coa colaboración da ESAD de Galicia 17:30h Autobús con saída da Praza do Rei. 1º Fotograma de super8. 18:00h Auditorio Afundación. Waltz. Espectáculo estreado no 2013. Premio da Crítica de Galicia 2013. 3 Premios IndiFest (Mellor espectáculo, mellor actriz protagonista e premio do público). Premio María Casares mellor vestiario. 19:15h Autobús con saída da rúa Marqués de Valladares 2ª Fotograma de super8. 19:30h Hall do Auditorio do Concello de Vigo. Merendola, Petiscos ofrecidos polo ALT15 para continuar a xornada con ánimo. 20:00h Auditorio do Concello de Vigo. Tokio3. Espectáculo estreado en 2012. Premio da Crítica de Galicia 2013. 5 Premios María Casares, Finalista Premio MAX Mejor espectáculo revelación, 3º Premio Nacional para Directoras de Escena. 21:30h Hall do Auditorio do Concello Party. Fin de Festa no hall do Auditorio Municipal Concello de Vigo con convidado especial


Summary: Debaten Valentín García e Pilar García Negro.

A Lei de normalización lingüística suma para o mes 37 anos sen ningunha mudanza, malia os varios intentos de reforma en sede parlamentar. Debería actualizarse? María Pilar García Negro: A lei é de 1983 e continúa inmodificada. Ten eivas conxénitas e outras adquiridas. As primeiras dependen dun réxime constitucional estatutario que supón un corsé limitante e restritivo para a necesaria normalización da lingua e temos que facer constar unha falta absoluta de aplicación durante décadas. Unha lingua normal pertence a todas as clases sociais, serve a todas as funcións. Por tanto, o obxectivo da normalización da lingua galega é facela visíbel e ouvíbel social e publicamente. Esta misión importantísima da chamada autonomía galega non se cumpriu en absoluto ao longo destas décadas. Aprobouse por unanimidade, en 2004, un Plano xeral de normalización da lingua galega, un belo documento, en papel, nada máis, que non se puxo en práctica nunca. En resumo, xuntouse a fame coa necesidade, pois temos unha sociedade infelizmente afeita por subordinación e imposición da lingua oficial do Estado a percibir a súa propia lingua como doméstica, rebaixada e supeditábel ao español. Temos tamén unha actuación dos poderes públicos absolutamente lamentábel e atrévome a dicir que mesmo ilegal, porque estes poderes públicos e esta autonomía galega nacen grazas a un elemento distintivo tan forte e tan contundente como é a posesión dunha lingua propia. Nós Diario pon sobre a mesa se é necesario actualizar a Lei de normalización Valentín García: Coincido coa profesora García Negro nalgúns aspectos, aínda que a análise que eu fago é distinta. A de normalización, como todas as leis, debe modificarse, adaptarse aos tempos, pero a miña primeira diferenza con vostede está en que eu considero esta lei moi avanzada para o tempo en que lle tocou nacer. Un exemplo: asenta que a única forma oficial da toponimia na Galiza é a galega. Isto noutras comunidades non é así. Ademais, non podemos negar que puxo os alicerces para que o galego accedese a ámbitos en que o seu uso non era normal. Á marxe de todo isto, hai unha parte en que coincidimos e aínda que considero que a lei ten percorrido, seguramente podería actualizarse, tendo en conta que as circunstancias sociais, socioecononómicas, culturais e mesmo lingüísticas de 1983 non son as mesmas que temos hoxe. As persoas que a redactaron, como Camilo Nogueira ou Ramón Piñeiro, non podían supor cal ía ser a realidade comunicativa hoxe, coas novas tecnoloxías, coas redes sociais, cos medios de comunicación... O galego, como calquera outra lingua no mundo, tivo que avanzar e terá que seguir avanzando. García Negro: As evidencias falan por si mesmas. É unha lei que permite por activa ou por pasiva que haxa concellos dentro do territorio que durante anos -e esa foi unha batalla que nos custou caro- manteñen o nome deturpado; unha lei a cuxo abeiro se pode ditar un decreto de plurilingüismo que é o herdeiro daquel bilingüismo do franquismo que se usa como ideoloxema para impedir ou entorpecer a necesaria normalización do galego, a súa presenza normal e pública, a aclimatación en novos ámbitos; unha lei que, sendo lonxeva como é, permite que nesta última década se diten decretos que garanten a exclusión, por tanto a represión directa do galego, en ámbitos como na función pública ou prohibindo, expresamente co pretexto dun ensino mal chamado plurilingüe, a utilización do galego como vehicular en determinadas materias ou que utiliza directamente a conveniencia do alumnado de aprender inglés para sepultar aínda máis o galego. Case 40 anos despois, a evidencia flagrante imponse cando temos perante nós o que temos, unha mingua enorme no uso doméstico, familiar e primario do galego, e unha mingua, ou como moito estancamento, no uso escrito e visíbel fóra dos catro lugares rituais que non teñen menor efecto multiplicador. Non lle imos atribuír a unha lei capacidades máxicas, mais quen debe aplicala e con todos estes requirimentos non o fixo nunca e na última década houbo agresións directas. Podo citar a título de exemplo a denuncia recente do PP para eliminar a presenza do galego na orde relativa ás escolas infantís municipais da Coruña. García: En relación á toponimia, houbo conflitos nalgúns concellos puntualmente, mais non podemos por iso xeneralizar e dicir que a lei non é o suficientemente clara. Outra cousa é que concellos, unilateralmente, en aras, creo eu, de non fomentar o conflito social non decidisen actuar con máis contundencia, pero a lei é tallante nese sentido. A respecto de que ten 40 anos, xa daquela moitas voces auguraban que era unha lei nefasta para a lingua. Eu creo que non lle foi tan mal nestes últimos corenta anos. Evidentemente, é unha lingua que segue tendo carencias e necesidades, mais tamén pasou moitas probas e tamén nos está dicindo que, aínda que non está nunha situación igual que o español, atópase con fortaleza nas redes sociais, nas tecnoloxías, nos medios... Corenta anos na vida dunha lingua non é un período tan longo. Sobre a última década e o ensino, temos problemas de uso, que non de coñecemento, por iso sempre digo que o decreto non é tan nocivo como se di cando as estatísticas do ano 2018 recollen que 86% da poboación galega con maior ou menor medida sabe escribir galego. É un dato histórico. Ademais, o galego segue a ser maioritario, pois 51,8% fala só galego ou máis galego que castelán. Son cifras que non ten ningunha lingua cooficial dunha autonomía do Estado. Non hai ánimo de diminuír a proxección social da lingua e non se deixou de traballar con ela, creo que nese sentido Galiza pode estar orgullosa de como tratou a súa lingua. Evidentemente hai moitas cousas que facer e outras que se puideron facer mellor e nas que teremos que traballar no futuro. García Negro: Á lingua galega na ultima década non lle foi mal, foille peor. Eu a Valentín pódolle supoñer a mesma vontade positiva a respecto do galego que teño eu. El ten responsabilidades gobernamentais que non temos o resto de cidadáns. Eu afirmo que o comportamento lingüístico do presidente da Xunta e de altos cargos é de perxuros. Dígoo rotundamente. A poboación no seu conxunto debe ter espellos onde poder ollar coa dignidade precisa esa súa fala que non se corresponde en absolutamente cunha maioría social galegofalante. Defendo que é fundamental o papel exemplar e exemplarizante dos poderedes públicos galegos e o cumprimento das leis ás que se deben. Con racións homeopáticas de galego non se soluciona. García: Cre que no prestixio social do galego non se avanzou nos últimos corenta anos? Non me diga que non avanzou o emprego do galego nas Administracións públicas. Gustaríame saber cantas vistas orais nos xulgados, hai corenta anos, se realizaban en galego, cando hoxe nos xulgados de primeira instancia é algo moi habitual, sobre todo nas zonas vilegas e máis rurais. García Negro: Se non chega a 5%... García: Iso son as sentenzas. A vista oral, a expresión oral, é habitual que se faga en galego e castelán. Isto antes non se daba. O mesmo cando se vai ao médico; é máis habitual oír galego. O prestixio do galego nas Administracións e na comunicación medrou, outra cousa é que medrase o suficiente. García Negro: Non hai un só indicador de uso público no idioma (xurídico, comercial, eclesiástico, mediático, administrativo, científico, publicidade, audiovisual...) onde poidamos falar dun fifty-fifty, dun teórico beatífico bilingüismo. Non existe. E todo isto empeora porque, a diferenza de hai corenta anos, a globalización ten o afán de nos converter en ovellas Dolly sen a existencia de pobos recoñecidos como tal. En moitos ámbitos o galego funciona como lingua máis distante e estranxeira que o inglés, porque entenden que o inglés e o español son necesidades, son inevitábeis. Se esta necesidade non se crea de maneira gradual para o galego, a distancia, a indiferenza e a hostilidade colonizada van medrar. En chave histórica e usando unha frase sintética do doutor Freixeiro, son 700 anos de normalidade absoluta e 500 de conflito, porque hai conflito lingüístico. Un dos elementos do binomio, no noso caso, o galego, está nunha situación absolutamente inferiorizada, sepultada e sometida á exclusión directa. Os poderes públicos deberían prestarse a solucionalo. García: Reverter unha situación así non é fácil e menos nunha sociedade complexa. Máis que de conflito, prefiro falar de linguas en contacto, cunha lingua a e unha b. García Negro: Hai amores que matan. Prefire falar de cohabitación, mais aquí a lingua oficial da monarquía castelá unha vez constituído o Estado español como tal foi imposta con vías de execución eficacísima e absolutamente represiva sen a menor posibilidade de escolla. Esa herdanza historica é a que hai que reverter a prol do galego. García: Unha lingua é moito máis forte que todo iso porque responde ao ADN dun pobo. Resiste moitísimo máis do que poida parecer. Cando me din que na Coruña se fala moito menos galego eu pregunto cando se falou moito galego na Coruña. García Negro: Falouse moito galego como en calquera outra cidade ou vila. Acontece que era un galego popular, coloquial, doméstico, confinado, por usar unha palabra que xa usou Carvalho Calero. García: Tamén é certo que hai 150 anos, Pondal escribía o de "Miniñas da Cruña... falade, miniñas, falade galego" e iso é porque as meniñas da Coruña, daquela xa non falaban moito galego, ou polo menos algunhas meniñas da Coruña. E quen di A Coruña di calquera outra cidade. García Negro: Mais a Xunta actual pode reverter a situación de hai 150 anos ou terá que atender a situación actual do galego? García: A Xunta actual non ten unha variña máxica que poñer toda a xente que fala castelán a falar galego. Estes procesos son complicados, lentos. García Negro: Razón de máis para que non só a lexislación, senón a práctica política dos poderes públicos galegos, coa Xunta en primeiro lugar, camiñen na dirección adecuada e positiva: o uso mínimo das leis existentes, aínda que sexan insuficientes, para facer progresar o galego, e iso nin existiu nin existe. Temos que concluír. García: Non quixera facelo sen verter unha reflexión sobre unha grande oportunidade que ten o galego e da que xa advertira Carvalho Calero, de quen é biógrafa Pilar. Refírome á aproximación á lusofonía e a utilidade que ten. Nese sentido, aprobamos a Lei Paz Andrade. García Negro: A respecto da lusofonía, tan de moda agora, a Lei Paz Andrade é unha entelequia. O seu texto non ten a menor consecuencia práctica, como se non existise. Carvalho indicou que hai que gañar ou recuperar para o uso normal do galego sectores sociais que hoxe teñen como lingua normal o castelán. Con el, eu conclúo apelando á práctica da nosa lingua. Esta é a tarefa á que debemos convocar, con toda pedagoxía, amor, respecto e afán que a causa da lingua merece. García: A actuación dos poderes públicos é moi importante e seguirá a selo, pero eu creo que debemos socializar esa necesidade de considerar a lingua como elemento fundamental da nosa razón de ser como pobo e da nosa propia idiosincrasia. É importante saber que a Galiza que somos e que a autonomía que temos é, en bo grao, polo noso idioma. A chave está en saber transmitir que é útil, que abre portas e que nos pon en contacto con 250 millóns de falantes no mundo.


Summary: O profesor da Universidade da Coruña e escritor Xosé Ramón Freixeiro Mato aproxímanos ao esforzo que o ferrolán dedicou a tentar solucionar un dos problemas que pesou sobre a lingua na época contemporánea, como foi a ausencia dun código unificador ou norma culta, máis unha consecuencia da súa falta de normalización social, e que converteu Carvalho nunha figura central no proceso de estandarización do idioma no século XX.

Un dos problemas que tivo o galego na época contemporánea foi a ausencia dun código unificador ou norma culta, máis unha consecuencia da súa falta de normalización social. Diso era ben consciente Carvalho Calero, que dedicou moito esforzo a tentar solucionar tal carencia, a se converter así nunha figura central no proceso de estandarización do idioma no século XX. Ao tempo que evoluíu o seu pensamento lingüístico, foron evoluíndo tamén as súas propostas codificadoras, mais sempre tendo en conta que para el codificación e rexeneración do galego van unidas e equivalen á restauración da fala popular deturpada, que debe conducir á reintegración no sistema propio. Isto é, xulga necesaria a rectificación da castelanización do idioma, que terá de se realizar gradualmente e acomodándose ás circunstancias, de modo que, segundo escribía aínda en 1985, os "máximos, os médios e os mínimos usos reintegracionistas" deberían convivir "durante o tempo que fosse preciso". Así pois, as diferentes etapas por que pasou a escrita de Carvalho e as súas propostas normativas obedecen a ese proceso gradual de rexeneración e reintegración en que firmemente acreditaba. Para Carvalho codificación e rexeneración do galego equivalen á restauración da fala popular deturpada Aínda que a súa intervención máis directa no proceso codificador se vai producir a partir da década de 60 da anterior centuria, xa desde os anos de mocidade se pode enxergar a súa implicación nel. Ingresou no Seminario de Estudos Galegos (SEG) en 1926, con apenas 16 anos, e dous máis tarde sería nomeado secretario de Actas e secretario xeral, de modo que cando o SEG publica en 1933 Algunhas normas pra a unificazón do idioma galego cabe supor que algún papel puido ter Carvalho nelas. Aínda que, segundo a súa versión, non faría parte da comisión que as elaborou, é posíbel que colaborase con ela, pois nun xornal compostelán da altura lese que esa comisión estaba formada "por los señores Bouza Brey, Carballo Calero, Filgueira Valverde y González García-Paz". Aliás, a visión sobre as relacións históricas entre galego e portugués que se ofrece na presentación delas é bastante coincidente coa que mantería Carvalho até meados da década de 70. Para unha xusta ponderación desta achega, cómpre lembrarmos que a RAG non conseguira aínda elaborar unha gramática nin unhas normas mínimas para a escrita do galego e que, a pesar de Couceiro Freixomil publicar en 1929 o opúsculo Ortografía Gallega. Bases para su unificación, as do SEG son as primeiras normas aprobadas por unha entidade, alén do máis galeguista e de prestixio. Tamén vira posíbel que o noso autor interviñese na elaboración da Engádega ás normas pra a unificazón do idioma galego, folletiño pouco relevante que o SEG publica en abril de 1936. Carvalho aceptou a encomenda da gramática tendo ben claro que ese era un traballo político que asumía por compromiso e responsabi-lidade Ben sabemos das penurias pasadas por Carvalho após a Guerra Civil: primeiro privación de liberdade e logo condena a exilio interior. En 1950 créase a Editorial Galaxia, que tamén se preocupa pola estandarización do idioma e, así, promove unhas normas internas de modernización da ortografía, á parte das iniciativas que vai tomar dentro dunha RAG que pasa pouco a pouco a controlar; convértese dese modo nun axente codificador fundamental no período que abranxe os anos 50 e 60. Mais nesas normas internas, talvez nunca escritas, posibelmente Carvalho non tivese moito que ver, a pesar de se unir ao proxecto desde o inicio, sen facer parte dos órganos directivos, e de publicar na revista Grial desde o primeiro número. De todos os modos, el segue máis ou menos eses criterios normativos propios da época e debedores daquelas normas do SEG cuxa principal achega foi a supresión de apóstrofos e trazos desnecesarios. Por outro lado, a RAG empeñárase durante a presidencia de Sebastián Martínez-Risco, iniciada a finais de 1960, na elaboración dunha gramática da entidade, mais Piñeiro fixo fracasar o proxecto por xulgar que a Academia non estaba preparada para ese labor. Pensara en J. L. Pensado como autor desa gramática académica, mais este declinou o convite; e, após a negativa doutros filólogos, dirixe a súa atención cara a Carvalho, mais para que elabore unha gramática da súa exclusiva autoría dentro do proxecto editorial de Galaxia, non para facer a gramática da RAG. Carvalho adquirira o compromiso persoal de traballar polo galego e, con plena consciencia do esforzo que iso supuña, aceptou a encomenda, tendo tamén ben claro, como explicita na súa correspondencia con Fernández del Riego, que ese era un traballo político que asumía por compromiso e responsabilidade. Unha vez publicada a gramática en 1966, coa correspondente proposta codificadora que unha obra deste tipo implica, logo virán novas angueiras motivadas polas sucesivas reedicións ampliadas, que irá afrontando coa "disciplina que constitúi o meu principal defeito", como di nunha carta de 1968. Eis, pois, o espírito con que traballou en prol da lingua galega e ao servizo da nación. Na década de 70 Carvalho vai acentuar o seu labor no campo da codificación e rexeneración do galego Na década de 70 Carvalho vai acentuar o seu labor no campo da codificación e rexeneración do galego, pois ao traballo de revisión e mellora da súa gramática vai acrecentar unha plena implicación na elaboración das primeiras normas da RAG: ortográficas, aprobadas en 1970, e morfolóxicas, en 1971. Mais pouco antes de se aprobaren estas últimas presentárase en público o método Gallego 1 do ILG e desde ese momento xa non van ser a RAG nin as súas normas as que marquen o ritmo da estandarización do galego. Ese papel vaino desempeñar o instituto universitario recentemente creado e os seus manuais, que seguen uns criterios normativos propios, á marxe dos da Academia. Piñeiro acabará por ceder e aceptalos, e con el Galaxia e unha parte da RAG. Mais non Carvalho, que se irá distanciando cada vez máis deles para avanzar na aproximación ao estándar portugués seguindo as previsións fixadas nas normas da RAG que el mesmo principalmente redixira e tamén de acordo co proceso de reelaboración da súa gramática, que terá varias edicións nesta década. Na sétima, de 1979, o autor xa introduce o sistema de acentuación á portuguesa e a separación dos pronomes enclíticos do verbo mediante trazo, o que logo se coñecerá como normativa de mínimos ou de concordia. Esta edición marca a súa ruptura definitiva co oficialismo lingüístico. Carvalho non postulaba a imposición dunha norma, mais a liberdade para que as e os utentes da lingua puidesen escoller No mesmo ano 1979 Carvalho foi chamado para presidir a Comisión Lingüística da Consellaría de Educación e Cultura da Xunta Preautonómica, que necesitaba unhas normas para uso interno e institucional. O propio Carvalho conta pormenorizadamente ese proceso, con achega documental, no nº 2 de Agália. O texto finalmente aprobado pola comisión e publicado pola Xunta en maio de 1980 con título de Normas ortográficas do idioma galego non se afastaría moito do que hoxe chamariamos unha solución binormativista para a lingua galega, pois permitía a convivencia da vía reintegracionista coa autonomista. De certo, Carvalho non postulaba a imposición dunha norma, mais a liberdade para que as e os utentes da lingua puidesen escoller. De todas as formas, seis meses despois a Xunta publica unha segunda versión desas normas moito próxima das Bases que o ILG promovera en 1977, preludio da definitiva imposición en 1982 da norma isolacionista. Entra, pois, Carvalho na década de 80 dando fin á presidencia da Comisión Lingüística que elaborou esas normas de tan curta duración; e tamén nese ano se xubila como catedrático da USC. Na realidade, presidira esa comisión por ser o único catedrático de Lingua e Literatura Galegas da única universidade do país e, por tanto, por ser a máxima autoridade científica na materia. Ao cesar naquela condición, tamén perderá influencia no mundo oficial, e máis aínda por defender postulados contrarios aos do poder dominante, embora conserve toda a súa auctoritas como erudito, investigador e creador, nomeadamente no ámbito nacionalista e no movemento reintegracionista, para o cal se converte en símbolo e principal referente. Con certeza, a década derradeira da súa vida é a da adscrición definitiva de Carvalho ao reintegracionismo lingüístico galego-portugués, tanto do punto de vista teórico canto na práctica da súa escrita.


Summary: A chegada de Zoido ao Ministerio do Interior implicou un cambio de estratexia na loita contra o chamado terrorismo jihadista. Ante a menor sospeita, os corpos policiais deben intervir. O ficheiro de posíbeis jihadistas, con máis de 4.761 delacións anónimas até o mes de agosto, é unha das ferramentas empregadas nunha psicose que confunde relixión con terrorismo. O elo máis desfavorecido son as propias musulmás e musulmáns, que se ven na obriga de mudar os hábitos. Eis un extracto da reportaxe publicada ao respeito no Sermos en papel.

"A túa loita contra a radicalización e o extremismo violento é tarefa de todos. A túa axuda é esencial, porque xuntos somos máis fortes". Este é o lema baixo o que se presenta a páxina web Stop Radicalismos, que se complementa cun correo electrónico, cun teléfono 900 gratuíto e coa aplicación para teléfonos móbiles Alertcops. Até o mes de agosto de 2017 e desde decembro de 2015, o Ministerio do Interior recibiu 4.761 denuncias anónimas, que só deron lugar a 52 investigacións policiais e a tres detencións. Descoñécese a situación procesual desas tres persoas detidas. A chegada de José Ignacio Zoido a Interior desembocou nun endurecemento das actuacións para a loita contra o denominado terrorismo jihadista. Para Esculca, o Observatorio para a defensa dos direitos e liberdades, o ficheiro de persoas sospeitosas representa unha gran preocupación. "Estamos seguras de que as detencións que se practicaran en Vimianzo e Arteixo [acusados de seren jihadistas] tiveron lugar a raíz de denuncias anónimas e xa vemos en que concluíu: ambos os dous eran inocentes", afirma Elvira Souto, membro do observatorio. "Ninguén sabe deste ficheiro, ao que acoden persoas que delatan outras. Máis de 4 mil delacións son unha barbaridade, pois significa que existe moita xente con ficha no Ministerio do Interior que é inocente", engade a representante de Esculca, quen pon o foco no feito de que tan só fosen procesadas tres persoas. "Paréceme unha contradición que por unha banda se anime a xente a delatar e que pola outra, tivesen unha información a todas luces sospeitosa en relación ao home que organizou os atentados de Barcelona e de Cambrils e que non lle fornecesen eses dados a outro corpo policial", lamenta. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 277, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: A Consellería de Educación demandou aos docentes de baixa que avaliasen os escolares no segundo trimestre, ao tempo que advertía que non serían substituídos.

Desde este pasado martes, os centros de ensino volven ás clases tras as vacacións para dar comezo ao terceiro trimestre nunha anómala situación polo coronavirus. Coas aulas baleiras e impartíndose --con grandes diferenzas entre alumnado e centro-- a través da rede, a Consellería de Educación segue a recibir críticas pola incerteza que denuncian docentes e familias, pero tamén por decisións que voces de ambos ámbitos consideran "surrealistas". A Consellería demandou ao profesorado de baixa que avaliase o alumnado no segundo trimestre, ao tempo que confirmaba que non habería substituciónsAsí acontece no caso das baixas. Tal e como denunciaron CIG-Ensino e varios docentes, e puido confirmar Praza.gal, a Consellería de Educación advertiu ao profesorado de baixa que debía avaliar o alumnado no segundo trimestre ao tempo que confirmaba que non se cubriría ninunha desas ausencias. Xa que logo, debían poñer as notas da segunda avaliación malia gozaren dunha incapacidade temporal. Foi o pasado 1 de abril cando a Consellería trasladou á Xunta Autonómica de Directores nunha xuntanza que o profesorado de baixa debía avaliar a distancia, "sempre que a súa situación o permita", e que no caso de que isto non fose posible, sería outro membro do departamento quen se ocupase. Tal e como se recolleu na acta desta reunión, que se fixo chegar aos equipos directivos dos centros, o departamento que dirixe Carmen Pomar aclaraba tamén que non se nomearían substitutos. A Xunta non subsituirá o profesorado de baixa e ordena que sexa o departamento deste docente quen se ocupe dos seus laboresVarios días despois, e noutras instrucións remitidas á xunta de directores, a Consellería de Educación insistía en que as baixas médicas se tramitarían igual e que non se nomearían substitutos, sendo o departamento ao que estivese asignado ese docente que causa baixa quen se ocupe das súas tarefas. "Non se está substituíndo ninguén, nin tan sequera a xente á que lle toca xubilarse", explica Suso Bermello, secretario nacional da CIG-Ensino, sindicato que cre que a medida "non ten xustificación, mídese por un afán de redución de gasto e implica unha maior sobrecarga de traballo para o profesorado en activo".Desde varios centros, docentes consultado critican que se fixese traballar persoal cunha incapacidade temporal e pregúntanse, en todo caso, quen se encargará das tarefas do compañeiro ou da compañeira non substituído se o seu departamento é unipersoal, como ocorre noutros centros. A alternativa, supoñen, é que sexa o equipo directivo ou "departamentos afíns" os que acaben por asumir os seus labores. Este diario púxose en contacto en varias ocasións coa Consellería de Educación para coñecer a súa versión dos feitos, sen obter aínda resposta ningunha. Ademais, e segundo puido saber Praza.gal, o departamento está negando a reincorporación ao profesorado que estando cunha excedencia, con redución de xornada ou cun permiso está a solicitar netes días a súa volta a xornada completa.