Summary: "Movéronnos os marcos/ e arrasamos a fronteira". Dicíao Xabier Xil Xardón ao ler un dos seus textos no recital de poesía galega celebrado no Porto na segunda edición do 'Arrincando marcos'. Non pretendía adiantar as conclusións do evento, mais as súas palabras si poderían, quizais, agoirar o futuro dun intercambio cultural que debería producirse dun xeito tan corrente e fluído que os lindes administrativos chegasen a diluírse. Mesmo ata a desaparición.

"Movéronnos os marcos/ e arrasamos a fronteira". Dicíao Xabier Xil Xardón ao ler un dos seus textos no recital de poesía galega celebrado no Porto na segunda edición do 'Arrincando marcos'. Non pretendía adiantar as conclusións deste evento, organizado pola editora Positivas. Mais as súas palabras si poderían, quizais, agoirar o futuro dun intercambio cultural entre galegos e portugueses que, polo menos por motivos históricos lingüísticos, debería producirse dun xeito tan corrente e fluído que os lindes administrativos chegasen a diluírse. Mesmo ata a desaparición. De xeito que Porto fose unha praza tan normal para un creador galego coma calquera cidade galega. Alén dos puntuais -malia que crecentes, e parte deles xa consolidados- encontros ás dúas beiras do Miño.Falouse diso no 'Arrincando marcos', ao tempo que se cumpría un programa de actos que comezara cunha simbólica ofrenda na estatua de Rosalía de Castro, na Praça da Galiza, no Porto. Tras colocar flores nas mans da figura fundacional da nosa poesía, o director de Positivas, Franciso Macías, afirmou, facendo súa unha reflexión expresada momentos antes por Antón Casais, que "as cousas nacen da forza do desexo". A pesar da escaseza de recursos ou dos atrancos para conseguir que o miúdo acade unha repercusión que poida mudalo en grande. E foi, precisamente, a confianza no potencial transformador do pequeno o que alicerzou o 'Arrincando marcos'. Que foi só un modesto chanzo dun movemento de ida e volta entre poetas de Portugal e Galiza que terá continuidade."Eu comecei sacando libros en portugués. Publicaba libros de portugueses que distribuía en Galiza e Portugal" -lembrou Francisco Macías-"Faltan accións e sobran queixas, lamentos", sostén o limiar da antoloxía poética editada por Positivas con motivo do 'Arrincando Marcos 2019'. Certo que non é, nin moito menos, a primeira vez que a cultura galega e portuguesa partillan un evento. Desta volta foi por medio de Edicións Positivas -que levou ata Porto a sete dos autores/as do seu catálogo- e da Poetria, libraría especializada en poesía e teatro da portuense rúa das Oliveiras. O discurso sobre a necesidade de fomentar o intercambio tornouse mesmo oficial -e diso foi mostra a aprobación da Lei Paz-Andrade-. Mais o ritmo e intensidade do mesmo non acadou o nivel desexable. "Parece que todo o mundo está de acordo" -indicou Macías - "pero falta dar un paso adiante, concretar"."O mundo cultural galego" -engadiu- "ten que poñer un pé en Portugal por necesidade e por supervivencia", dixo. Afirmación que sen dúbida compartirían os e as responsables das múltiples iniciativas, a maioría privadas -ou máis ben comunitarias, e moitas delas ligadas ao reintegracionismo- de achegamento entre artistas dos dous lados da fronteira."Eu comecei sacando libros en portugués. Publicaba libros de portugueses que distribuía en Galiza e Portugal" -lembrou Francisco Macías-. Positivas organizara xa antes do 'Arrincando Marcos' no Porto actos poéticos en Cerveira (Viana do Castelo) ou Braga -o primeiro 'Arrincando Marcos', no 2017, tivo lugar nesta cidade na libraría Centésima Página-. "O que quero agora é recuperar aquela dirección dos inicios de Positivas. O ano que vén teño previsto, por exemplo, publicar cinco libros de poesía de autores en portugués, cada un dun país dos PALOP (Países Africanos de Língua Oficial Portuguesa), en coedición cunha editora de Vilanova de Cerveira", comentou."Temos que romper" -opinou Macías- "o 'encasillamento' de editoras: por que temos que escoller entre galego e portugués? Teriamos que dar ese paso de xeito natural""Temos que romper" -opinou Macías- "o 'encasillamento' de editoras: por que temos que escoller entre galego e portugués? Teriamos que dar ese paso de xeito natural". Preguntado pola cuestión da normativa do galego, que se deduce facilmente a partir do anterior, afirmou ademais que non tería "ningún problema" se algún autor galego quixese publicar en padrón portugués -ou ao revés, de darse o caso-. Nese sentido, producíronse algúns tímidos pasos no mundo editorial galego -no que eran excepcións empresas coma Laiovento, que non exclúe a normativa reintegracionista- como a colaboración entre Através e Xerais para tirar do prelo a obra 'Bolxeviques/Bolcheviques', coordinada por Teresa Moure. Mais a situación atópase moi lonxe da normalidade.Esta foi unha das dimensións que abrangueu o debate entre os participantes do 'Arrincando Marcos' -Paula Carballeira, Quico Valeiras, Raúl Gómez Pato, Roi Vidal, Rosalía Fernández Rial e Xabier Xil Xardón, xa que Eduardo Estévez non puido finalmente acudir- que precedeu ao recital que ofreceron na rúa das Oliveiras. Ás veces mesmo parece -apuntaba Macías- que antes da democracia había máis intercambio entre cultura galega e portuguesa. "Xuntábanse 20.000 persoas nunha manifestación en Lugo e cantábase o 'Rosalinda' de Fausto. Iso agora sería imposible" -exemplifica-. Aínda que si se poderían buscar mostras actuais de eventos culturais de grande impacto de público coma o consolidado 'Cantos na Maré', cuxo eixo é precisamente o encontro entre a música galega e a do resto da lusofonía. "O modelo a imitar podería ser Narf" -indicaba Macías- que "se movía polo mundo". Quixo destacar tamén o papel de Roberto Vidal Bolaño no pulo do intercambio entre o teatro galego e o portugués.Macías salientaba tamén a importancia da presenza do ensino da lingua portuguesa na Secundaria nos institutos galegos, dada a súa contribución a "prestixiar" o galego. Paula Carballeira achegaba, pola súa banda, unha significativa anécdota. Dixéronlle, en Portugal, que era a "española" que mellor entendían de todas as que por aló tiñan pasado. "Queda moito por facer" -afirmou- mais cómpre transmitir tamén en Portugal que o galego "non é unha lingua rara, que é unha lingua irmá", e xa sen entrar no tema das orixes históricas do portugués. Mais acontece que se cadra Galiza precisa de Portugal neste aspecto moito máis do que Portugal de Galiza. "É unha parte do corpo que a nós nos falta, e que a eles non, porque eles son un corpo enteiro", explicaba Raúl Gómez Pato, recorrendo á figura literaria. "Para min é unha cuestión que vai máis alá do lingüístico, de percepción moi similar da realidade, que mostra que hai unha fronteira artificial", engadía.Na conversa xurdiu, en reiteradas ocasións, o exemplo da "raia" galego-portuguesa, mostra, precisamente, desa artificialidade, en termos culturais e lingüísticos, da fronteira política que dividiu a histórica GallaeciaNa conversa xurdiu, en reiteradas ocasións, o exemplo da "raia" galego-portuguesa, mostra, precisamente, desa artificialidade, en termos culturais e lingüísticos, da fronteira política que dividiu a histórica Gallaecia. "A literatura oral está chea de contaxios dun lado e do outro, a nivel de textos e de prácticas. É un concepto de sempre funcionou a nivel das clases populares. Tamén a xiria, na raia, está chea de lusismos", indicaba Xabier Xil. Suso Díaz falaba, pola súa banda, desde a súa propia experiencia coma arraiano. "A fronteira sempre foi permeable. Nunca existiu, en realidade. Pero chegou un momento no que se converteu nun medio de vida, a través do contrabando, por exemplo", contou.Gómez Pato distinguiu, pola súa banda, tres posibles etapas históricas diferenciadas. Unha coa ditadura franquista, cunha fronteira física traspasada polo tránsito de mercadorías ou cultural, e dúas durante a democracia. Unha "máis dura", co fraguismo, debido ao interese político de "marcar" a fronteira para conter o posible avance do nacionalismo galego -que tivera Portugal como moi importante referente de afirmación- e outra despois. Suso Díaz retrucou -de xeito contrario, pero non contraditorio, coa interpretación de Gómez Pato- que a fronteira sempre fora "irreal, permeable", a nivel popular, cousa que "nin Franco nin Salazar" puideran impedir. O cal non exclúe que, como dicía Pato, se cadra puideron tomarse decisións políticas -tamén a respecto da normativa- para afastar Galiza de Portugal. "Nos anos 80 e 90, cando se asentaba a democracia, houbo moito interese por parte das autoridades en que a fronteira fose real. Agora, na terceira fase, vese que resulta economicamente interesante derrubar a fronteira" -reflexionou Pato-.Respecto á cuestión do potencial interese de Portugal en Galiza, saíron no debate diversos argumentos. No ámbito teatral, por exemplo, existe unha certa tradición de intercambio -desde o Portugaliza da sala Nasa ao interese mostrado, en diferentes etapas, polo CDG no teatro portugués- mais, opinou Paula Carballeira, mostran máis interese os portugueses en chamar profesionais galegos -exemplo diso é o traballo de Carlos Santiago no país luso, de Trigo Limpo á actualidade- que ao contrario. Portugal -dicía Gómez Pato- é unha saída "natural" para o noso mercado cultural. Mais, falando de posibles atrancos ao respecto, Xabier Xil indicou que ás veces nos ofuscamos coa "cuestión da grafía" cando pode ser tan ou máis relevante "a oralidade, porque ao final como chegas é coa palabra". "Hai lingüistas europeos" -matizaba Rosalía Fernández Rial-, non posicionados nin con Galiza nin con Portugal, que "estudan o galego e o portugués como a mesma lingua. Polo que, como dicía Raúl, hai aí construcións interesadas, artificiosas". Construtos políticos -engadiu Pato- que influíron no "subconsciente colectivo".Xabier Xil indicou que ás veces nos ofuscamos coa "cuestión da grafía" cando pode ser tan ou máis relevante "a oralidade, porque ao final como chegas é coa palabra" Quico Valeiras amosouse, pola súa banda, partidario de non ollar tanto á política formal pois -en confluencia co que antes comentara Paco Macías arredor do Bierzo- cun pé nas prácticas comunitarias, os marcos que se cadra convén arrincar son os mentais. Porque a cuestión é que "na literatura e en toda a arte estamos sempre mirando a Madrid, e poderiamos mirar para abaixo e para o Atlántico". Afirmou, tamén, entender o tema da cuestión do sentimento arraiano, mais lembrou que "para os de máis arriba si que existe esa fronteira" entre Galiza e Portugal. Como antes afirmara Paula Carballeira que, ao contrario de Raúl Gómez Pato, dixera que non se sentía tan "na casa" en Porto, xa a certa distancia da fronteira. Si houbo acordo en que o feito de ser Galiza "nación sen Estado" é un obstáculo para afondar na interrelación cultural. Malia que "os portugueses son máis conscientes ca nós do potencial da Eurorrexión" -comentou Carballeira-. Suso Díaz engadiu que existe tamén unha "barreira infranqueable" entre España e Portugal dada por motivos históricos que segue a causar certo afastamento nos portugueses. Houbo converxencia, porén, no debate, finalmente, na necesidade de focalizar esforzos alí onde "se pode intervir", desde o pequeno, que pode virar grande. Sen negar que a intervención das institucións pode ter un efecto "multiplicador", onde é posible.Seguiu, despois, o recital, ao que Paco Macías deu comezo sacho en man, tal como explicou, por traer un símbolo da posibilidade "arrincar os marcos" 25 anos despois do primeiro acto que el mesmo organizara, con Positivas, en Portugal. Comezou, máis tarde, Paula Carballeira, que leu un poema de resistencia -posto na boca das ratas- e uns poucos máis -extraídos do seu libro 'Hai quen escolle os camiños máis longos'- de revisión dos mitos patriarcais dos contos. Recitou a seguir Quico, quen agasallou o público con algúns poemas inéditos nos que foron algúns dos intres máis álxidos do recital, con versos de forza inmensa dedicados á figura da nai e relacionados tamén co mito. Foi despois a quenda de Raúl Gómez Pato, que leu algúns versos da última parte do seu libro 'Círculo', unha das máis recentes novidades de Positivas. Roi Vidal iniciou, pola súa banda, a súa intervención cuns versos de Raúl, para despois recitar un poema publicado na extinta Revista das Letras, outro incluído no seu poemario 'Teatro' e un máis recollido noutra das novidades de Positivas, 'As máscaras brancas'.Rosalía Fernández Rial -un auténtico volcán escénico- empezou recitando ao seu amigo Paco Souto, poeta percebeiro ao que non hai moito levou o marRosalía Fernández Rial -un auténtico volcán escénico- empezou recitando ao seu amigo Paco Souto, poeta percebeiro ao que non hai moito levou o mar. Realizou, a seguir, un pequeno percorrido por parte da súa propia poética -versos de 'Catálogo', 'En clave de sol', 'Átonos' ou 'Vinte en escena'. Seguiu Suso Díaz, que lembrou outro poeta finado -Bento da Cruz- e presentou algúns dos poemas doutro libro de Positivas que se deu a coñecer neste recital, o seu 'A utopía que diluíu o vento': versos sobre o Couto Mixto que ben poderían servir de metáfora do cerne do 'Arricando Marcos', coma "aquí, onde a fronteira é/ porta sen pechadura,/ -cadea onde se ata o vento-/ só aquí/ volvemos crer nos ideais/ que rexen a fuxida,/ o encontro". De igual xeito que, sen pretendelo, funcionaron despois algúns versos -inéditos- de Xabier Xil, coma os que encabezan esta crónica. Tras ler, repartíndoos entre todos, os poemas de Eduardo Estévez recollidos en 'Arrincando marcos 2019', o acto rematou coa lectura, tamén colectiva, do '¿Que é Galicia' de Lois Pereiro. Quedou pendente un cadáver exquisito -ou chamamento exquisito,mais cunha exquisitez á galega e non á portuguesa- para apelar a un maior intercambio cultural entre Galiza e Portugal. Para pasar das palabras aos feitos.


D.L.Durante a crise sanitaria polo coronavirus e malia ás restricións, a importancia da produción de alimentos é tan clave coma sempre. Así o evidenciaban representantes dos sectores agrario e gandeiro galegos no inicio das medidas de confinamento, os mesmos sindicatos agrarios que agora poñen tamén o foco no xeito en que profesionais do sector primario, ademais de seguir producindo, colaboran en tarefas de desinfección coa súa maquinaria en aldeas e vilas."Cando se trata de saúde non caben escusas; garantindo o subministro alimentario ou desinfectando rúas", destacan dende Unións AgrariasRecompilando testemuños como os que recolleu Faro de Vigo na Limia ou no Salnés, Unións Agrarias resalta o exercicio de "colaboración e responsabilidade" que se está a producir tamén no rural galego nestas semanas. "Cando se trata da saúde e do benestar non caben escusas", xa sexa "garantindo o subministro alimentario" ou tamén "desinfectando as rúas das nosas vilas".Así, por exemplo, Unións resalta como "os traballadores do campo" están a "poñer os seus medios á disposición da loita contra o coronavirus". Exemplifícano con traballos concretos en Xinzo, en Sanxenxo ou en Beade. Nesta última vila ourensá, "os viticultores cambian estes días vides por asfalto para sumárense ás tarefas de desinfección", eloxian.


Summary: O relevo de Feixoo á fronte da Xunta da Galiza estase complicando. Mentres o núcleo mais fiel ao aínda mandatario galego defende a elección do seu sucesor na Presidencia sen consultar as bases da formación, outra parte do partido aposta por elixir o vindeiro candidato do PP á Presidencia da Xunta nun congreso. Uns e outros dan por feito que haberá batalla interna para escoller o recambio de Feixoo e decidir o novo liderado do partido.

Os plans non lle están saíndo a Feixoo conforme ao previsto. O seu círculo de confianza esperaba ao comezo deste proceso unha sucesión pactada, sen conflito interno, cun novo presidente da Xunta da Galiza e un máximo responsábel do partido escollido pola xunta directiva galega da formación, sen necesidade de recorrer a un congreso. Porén, a toma de posición interna dos principais dirixentes e o malestar das bases coa solución Rueda -o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, parte como favorito de Feixoo para relevalo- adiantan un escenario diferente ao trazado polo equipo de Feixoo, con Mar Sánchez, secretaria xeral de Medios da Xunta, á cabeza. As principais referencias da formación advirten que o recambio non vai ser doado. A este respecto, o presidente do Parlamento da Galiza e persoa "de vellas lealdades baltaristas", Miguel Santalices, sinalou o domingo que é "difícil" substituír Feixoo malia considerar que hai "máis posibilidades de que saia ben que mal" a elección. Sexa de forma explícita ou implícita todos asumen no PP galego que o proceso de recambio está sendo complicado e recoñecen abertamente as tensións internas dentro da formación. O presidente da Deputación de Ourense, José Manuel Baltar, o único dirixente do PP na Galiza canda Núñez Feixoo con poder territorial, foi o primeiro en impugnar publicamente o modelo de sucesión deseñado desde o círculo do presidente galego. Así, nunha entrevista concedida a Onda Cero na segunda feira, defendeu unha bicefalia transitoria entre o presidente da Xunta e o do partido, reclamou que este fóra elixido polos afiliados nun congreso e lembrou que corresponde ao presidente do PP liderar a candidatura da organización nas vindeiras eleccións galegas de 2024. O barón ourensán afirmou que o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, figura "con moitísima vantaxe" para relevar a Feixoo. Porén, negouse a apoiar ao actual número dous de Feixoo como cabeza de lista do PP nas eleccións ao Parlamento de 2024. Nesta liña, recordou que a candidatura do PP debe ser encabezada pola persoa que "presida o PP da Galiza", unha cuestión que "tamén haberá que falar no seu momento", dixo, fixando ese momento após o conclave estatal dos populares desta fin de semana. A proposta deslizada por Baltar de instalar o PP da Galiza na interinidade até a realización do congreso conta con importantes apoios orgánicos fóra de Ourense. A mesma, dispón do beneplácito do groso dos sectores críticos do PP de Pontevedra, a parte maioritaria dos populares coruñeses, e grupos de afiliados lucenses próximos a José Manuel Balseiro. As fontes do PP consultadas por Nós Diario non dan ningún escenario por fechado, porén agardan que Feixoo sexa capaz de contentar todas as sensibilidades para evitar un choque aberto entre as diferentes familias do partido.


Summary: A forza política que dá suporte ao goberno rexeitou por cuarta vez constituír unha comisión de investigación sobre o accidente ferroviario da curva da Grandeira. O PSOE tampouco quer que se investigue a traxedia e acubillouse baixo a abstención. A iniciativa do BNG só obtivo o respaldo de AGE.

Máis unha vez, e van catro, o Partido Popular rexeitou esta cuarta feira en sesión parlamentar investigar o accidente ferroviario acontecido en Angrois o 24 de xullo de 2013. O que é o maior sinistro da historia de Galiza non será investigado polo Parlamento após o voto negativo emitido pola forza maioritaria da Cámara. Tan só BNG e AGE –coa abstención do PSdeG-PSOE-- defenderon esclarecer "responsabilidades políticas" que puidesen existir nas causas do accidente e que nos últimos autos emitidos polo xuíz instrutor do caso, Luís Aláez, xa se comezan a albiscar. Porén, desde as bancadas do PP acusaron a organización asinante da proposta, o BNG, de facer "unha burda manipulación política" coas súas demandas que son, tamén, as da Asociación de vítimas do accidente do Alvia. "Quen non quere que se investigue é que ten algo que tapar", espetou o portavoz parlamentar do BNG en resposta ás acusacións do deputado popular, Gómez Alonso. E é que o voceiro do grupo maioritario acusou a organización frontista de querer facer "de xuíz e parte" nun asunto que está en mans da xustiza. O PP vota en contra e fala de "absurdas" especulacións "Estase a investigar en todos os ámbitos, non imos entrar en especulacións absurdas", sinalou Gómez Alonso en nome do Partido Popular, afirmacións que foron retrucadas polo grupo nacionalista. "Non busquen escusas de mal pagador", indicou Francisco Jorquera ao tempo que pediu ás bancadas populares "non confundir o ámbito de investigación penal" co "político" por non seren estes excluíntes, senón, "complementarios". Destarte, fixo referencia ás comisións de investigación creadas con anterioridade, por exemplo, en relación á catástrofe do Prestige. Para a organización frentista, fica claro que as decisións adoptadas desde o Ministerio de Fomento así como polos consellos de administración de Renfe e Adif teñen a ver co acontecido na curva da Grandeira. Unha conclusión á que tamén se sumou o deputado de AGE na súa intervención. Antón Sánchez apoiou a proposta presentada polo Bloque e denunciou que as "81 mortes" ocasionadas pola "falta de seguridade" no tramo que une Ourense-Compostela non resultase en "ningunha demisión". Un accidente que "podería terse evitado" Segundo Sánchez, os informes periciais achegados polo persoal técnico que toma parte no proceso de instrucción xudicial evidencian que o sinistro "se tería evitado de adoptarse as medidas correspondentes e non se tiver suprimido o sistema [de seguridade] ERTMS". Un mecanismo que frea de maneira automática o tren perante o risco de accidente e que foi suprimido após introducírense mudanzas no proxecto inicial da liña de alta velocidade deseñada desde Madrid. "O cambio no proxecto causou o accidente", sentenciou o deputado de AGE. Mais para o Partido Popular a modificación do ERTMS polo ASFA "non" fai menos seguro o sistema ferroviario. Cuestión da que difire mesmo o xuíz instrutor do caso, Luis Aláez, quen ve "imprudencia puníbel" nas decisións adoptadas por Adif, a empresa estatal propietaria da infraestrutura ferroviaria. Sexa como for, o Parlamento galego non investigará o acontecido ao se impor a vontade maioritaria do PP. As familias e vítimas deberán continuar a agardar que o proceso xudicial en curso deite luz sobre as posíbeis responsabilidades políticas do que é o maior accidente ferroviario da historia de Galiza.


Summary: Nun mitin ao que acudiu toda a cúpula dirixente do PPdeG o presidente da Xunta multiplicou os eloxios cara á súa propia xestión entre continuas chamadas ao "voto útil" ao PP para que este rumbo non varíe. O PSdeG pregúntase "que celebra" Feijóo e o BNG ve un "decenio negro"

Todo está mellor que hai dez anos. É a conclusión que cabe tirar do prolongado discurso co que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, celebrou este 1 de marzo o décimo aniversario da súa primeira vitoria electoral por maioría absoluta. Nun mitin ao que acudiu toda a cúpula dirixente do PPdeG, pero non Pablo Casado -que viaxa esta fin de semana á Coruña, Ferrol e Santiago-, o líder dos populares galegos multiplicou os eloxios cara á súa propia xestión entre continuas chamadas ao "voto útil" -ao PP- para que este rumbo non varíe.Nun mitin ao que acudiu toda a cúpula dirixente do PPdeG o presidente da Xunta multiplicou os eloxios cara á súa propia xestión entre continuas chamadas ao "voto útil" ao PP para que este rumbo non varíeNo claustro do compostelán hotel San Francisco, onde estaban membros do Goberno actual e tamén ex-conselleiros -entre eles Javier Guerra, agora próximo a Ciudadanos- soaron algúns dos grandes éxitos da playlist popular da última década. En sentido literal, co seu grupo fetiche Los limones, e tamén en sentido figurado. O xefe do Goberno galego presentou os seus Executivos como sinónimo de "estabilidade", de "responsabilidade", de "gastar menos en si mesmo", de "facer máis con menos", de que Galicia teña "máis servizos públicos" e "máis eficaces".Segundo o diagnóstico presidencial grazas ao seu labor "Galicia é máis social e máis inclusiva ca nunca", a sanidade pública marcha mellor que hai unha década e Galicia "está mellor comunicada, máis ordenada territorialmente" e mesmo se "respecta máis a si mesma". Todo isto co autogoberno intacto grazas á boa xestión económica do PP, dixo en referencia á non intervención polo estado das contas autonómicas nuns anos nos que, non obstante, a Xunta non recibiu unha soa competencia nova. "Galicia foi a única comunidade que mantivo plenamente o seu autogoberno constitucional" porque "uns preferiron axitar bandeiras e nós, pagar as facturas", sintetiza."Uns preferiron axitar bandeiras e nós, pagar facturas", proclamou o líder do PPdeG, que implicitamente sinala entre as "decisións complexas" destes anos a súa disxuntiva sobre marchar ou non a MadridMentres o novo líder estatal do PP axita a recentralización e a guerra lingüística, Feijóo quixo facer ver no seu aniversario político que Galicia fica fóra diso. "Aquí non perdemos nin un segundo nas pretensións de quen quere que elixamos entre Galicia e España" porque "somos de menos nacionalismo e populismo e máis traballar". Galicia está moito mellor que en 2009 grazas ao PP e para que mellore aínda máis cómpre que o pobo galego siga votando ao PP. "Voto útil" era o lema e o mantra do eventoCon notas emotivas como as lembranzas para o seu pai, falecido en 2016, e tamén para o seu fillo, nado en 2017, no plano estritamente político o presidente da Xunta sinala que nestes anos tivo que enfrontarse a "decisións difíciles". Entre elas destaca "algunha decisión complexa do último ano", no que semellou unha referencia implícita á disxuntiva sobre ficar en Galicia ou marchar a Madrid para optar a ser o substituto de Mariano Rajoy. Pero, en calquera caso, todo "pagou a pena". E agora, di, disponse a "seguir garantindo" que "o voto útil para Galicia é o voto ao PP".O PSdeG pregúntase "que celebra" Feijóo e o BNG ve un "decenio negro"O décimo aniversario da vitoria electoral do PP en 2009 tamén atopou eco en dúas das tres formacións da oposición parlamentaria. Pola banda do PSdeG o seu secretario xeral, Gonzalo Caballero, cre que cabe preguntarse "que celebra" Feijóo, porque en realidade o país "está en peores condicións" que hai unha década e a celebración do PP é, realmente, o retrato dun "fracaso".A caída de poboación e o envelelcemento, o "incremento da débeda ou o empeoramento do mercado laboral" son, para os socialistas, mostras dun "fracaso" ao que cómpre "dar a volta". Estes e outros aspectos desta década sintetízanos nun vídeo co que chaman a "dar a volta" aos anos de Goberno de Feijóo.Pontón lembra que as "primeiras medidas" que o PP tomou en 2009 foron "atacar o galego" e "cuestionar o dereito das mulleres a decidir sobre a súa maternidade"Pola banda do BNG a súa portavoz nacional, Ana Pontón, resume a década con Feijóo no poder como un "decenio negro". "Feijóo deixa unha Galiza con máis paro, con máis desigualdade, coa sanidade pública tocada a base de recortes e privatizacións, con milleiros de mozas e mozos na emigración", di a líder nacionalista-A xuízo de Pontón cómpre lembrar que "as primeiras medidas que os populares tomaron en 2009 tras retornar ao poder "foron atacar o galego" coa derrogación do decreto da lingua no ensino e a reforma da función pública e, ao tempo, "cuestionar o dereito das mulleres a decidir sobre a súa maternidade desviando fondos á Red Madre antiabortista" coa aprobación dunha lei a tal efecto.


Summary: Das 52 secretarías ou direccións xerais, 8 cambiaron de responsable a respecto do executivo previo ás eleccións, e só 11 altos cargos seguen no mesmo posto que en 2009. "Se algún conselleiro quere cambiar algún director xeral, está no seu dereito", xustifica Feijóo, que non dá por pechados os cambios.

Este martes cúmprense catro meses desde a toma de posesión, o 14 de novembro, do actual Goberno galego logo das eleccións autonómicas do 25 de setembro. Un executivo do PP que o presidente Feijóo presentou como exemplo de "estabilidade" fronte ás alternativas que ofrecerían os outros partidos cos que competiu nos comicios ou mesmo fronte aos gobernos doutras comunidades autónomas ou cidades. Pero catro meses despois ese "goberno estable" segue a mudar a súa estrutura e composición a respecto do que había antes das autonómicas, de xeito que das súas 52 secretarías ou direccións xerais, 8 teñen novos responsables, e só 11 altos cargos seguen no mesmo posto que en 2009. "Se algún conselleiro quere cambiar algún director xeral, está no seu dereito", xustifica Feijóo, que non dá por pechados os cambios O pasado xoves o Consello da Xunta, a reunión semanal do presidente Feijóo cos seus conselleiros, tomou un total de cinco decisións, das que dúas foron os decretos de cesamento e nomeamento necesarios para, en plena reestruturación das liñas de autobús de Galicia, remudar a Dirección Xeral de Transportes, posto polo que xa pasaron catro responsables desde a chega de Feijóo á Xunta en 2009, cambios que se produciron todos nos últimos tres anos e medio. "Parece que nesa dirección xeral houbo máis cambios que noutras", admitiu o presidente cando foi preguntado por ese feito, para engadir a continuación que "ata hai pouco había algún comentario sobre que eran moi poucos" os cambios no seu goberno. "Se algún conselleiro quere cambiar algún director xeral, está no seu dereito", xustifica Feijóo, remudas que non deu aínda por pechadas cando se lle preguntou por esa posibilidade. Efectivamente, o Goberno galego como tal está conformado polo seu presidente e os conselleiros, que seguen a ser exactamente os mesmos dez que antes das autonómicas, logo de que varios deles fosen cambiados un ano antes. Pero o seu segundo nivel, o das secretarías e direccións xerais, non é tan estable. Nestes catro meses mudaron os responsables de oito desas 52 áreas de xestión: na antedita Dirección Xeral de Transportes Ignacio Maestro substitúe a Helena de Lucas, José Ramón Lete foi reemplazado á fronte da Secretaría Xeral para o Deporte por Marta Míguez, Justo de Benito deixou a Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental na que entrou María Cruz Ferreira, Coro Piñeiro foi cambiada á fronte da Dirección Xeral de Maiores e Discapacidade por Fabiola García, Juan Carlos Maneiro saíu da Dirección Xeral de Pesca, Acuicultura e Innovación Tecnolóxica e entrou nela Mercedes Rodríguez Moreda, na Secretaría Xeral de Sanidade Josefina Monteagudo foi substituída por Alberto Fuentes, da Dirección Xeral de Recursos Económicos do Sergas saíu Lourdes Vilachán e entrou María Jesús Piñeiro e as dúas anteriores direccións xerais de Política Financeira e Proxectos Europeos foron unidas nunha baixo a dirección do responsable da primeira, David Cabañó, logo de que a segunda levase un ano vacante. Ademais destes oito cambios de persoas, dúas das tres direccións xerais con que conta Medio Ambiente foron rebaixadas desde o seu anterior rango de secretarías xerais. Das 52 secretarías ou direccións xerais, 8 cambiaron de responsable a respecto do executivo previo ás eleccións, e só 11 altos cargos seguen no mesmo posto que en 2009 Os cambios no segundo nivel do goberno galego son máis acentuados cando se compara cos altos cargos do primeiro executivo de Feijóo en 2009. Dos dez conselleiros actuais, só tres estaban naquel primeiro goberno nomeado hai agora preto de oito anos: Alfonso Rueda, Rosa Quintana e Beatriz Mato, aínda que esta última facíase cargo de Traballo e Benestar, área completamente distinta á de Medio Ambiente que xestiona agora. No segundo nivel, o dos secretarios e directores xerais, só 11 dos 52 altos cargos actuais comezaron en 2009: o director do gabinete de Feijóo, Álvaro Pérez; a secretaria de Vicepresidencia, Beatriz Cuiña; o director de Xustiza, Juan José Martín; o director de Relacións Exteriores, Jesús Gamallo; o director de Función Pública, José María Barreiro; a directora de Ordenación do Territorio, Encarnación Rivas; o director de Enerxía e Minas, Bernardo Tahoces; o secretario de Universidades, José Alberto Díez; o director de Centros e Recursos Humanos de Educación, José Manuel Pinal; o director de Ordenación Forestal, Tomás Fernández-Couto; e a directora de Desenvolvemento Pesqueiro, Susana Rodríguez. Porén, en varios casos as súas competencias ou rango variou neste tempo.


Summary: Un informe da Comisión Europea sobre a estratexia 'Farm to fork' para promover os circuítos curtos de comercialización eleva a preocupación das explotacións de carne de vacún galegas polo modelo que pretende apoiar Bruxelas, a quen acusan de non ser coherente coas políticas impulsadas nos últimos anos.

A Comisión Europea vén de presentar un informe sobre o impacto que tería nas explotacións de vacún de carne a estratexia 'Farm to Fork' (da granxa á mesa), coa que pretende fomentar o consumo de proximidade e reducir os intermediarios na comercialización destes produtos. O informe, agardado polo sector, publícase "sen anuncio previo e en pleno agosto", como denuncian as produtoras de carne de vacún, e anticipa unha "redución drástica" do uso de insumos en agricultura e gandería, fai prever unha redución "sen precedentes" tanto da capacidade de produción da UE, como dos ingresos de agricultores e gandeiros europeos. De feito, do documento elaborado polo Joint Research Center europeo despréndese que a redución das emisións agrícolas en Europa podería chegar ao 28,4% grazas á aplicación do conxunto de estratexias previstas pola Comisión Europea. Este feito, que sería consecuencia da perda de produción agrícola, tería como grave contrapartida os aumentos de emisións nos terceiros países para compensar esta baixada de produtividade europea. Impacto negativo As conclusións deste informe non fan máis que confirmar as malas predicións da maioría dos estudos xa realizados sobre este asunto. Así, xunto a unha caída da produción de entre 5 e 15%, a análise de Bruxellas advirte dun incremento medio dos custos de produción de ao redor de 10%, con impacto directo nas rendas de agricultores e gandeiros. A carne de vacún, apunta, aumentaría dun 14% a un 24% de prezo pola redución da cabana, mentres que as importacións non compensarían a caída de oferta da Unión Europea, estimada en 16%. Os produtores de vacún de carne confían en que o documento sexa empregado como unha base sólida para reflexionar e debater coa Administración sobre se a dirección tomada é a correcta, xa que consideran que a "soberanía alimentaria está en perigo". Promoción de calidade Como comenta a Nós Diario o responsábel de Servizos Gandeiros da Federación Rural Galega (Fruga), Elías Somoza, o sector "precisa doutras cuestións, como a promoción da carne de calidade, que non se está a facer". "Se queren apoiar os circuítos curtos de comercialización, nós encantados, pero as últimas normativas que se fixeron foron contrarias a iso", apunta Somoza. Segundo denuncia, "nos últimos tempos houbo un gran proceso de reindustrialización e moita concentración do que é a distribución nas grandes áreas, lonxe de fomentar o que é a venda directa". "Os canais curtos de comercialización parécennos ben, non estamos en contra diso. Pero o que vemos detrás deste tema é a idea de seguirlle dando leña ao sector para favorecer outros métodos de produción que non teñen nada que ver coa carne animal", sinala o responsábel da Fruga. Na súa opinión, selos de indicación xeográfica como o de Tenreira Galega deben "moverse, actualizarse e seguir a promover o consumo desa carne, porque van ter un problema de competencia cos moitos selos de garantía que se están a dar por todo o Estado español", advirte. Nesa liña, para favorecer a carne de calidade, Somoza ve fundamental o aproveitamento do terreo para as producións. "A carne galega precisaba unha política de abaratamento de custos que se podería facer con outra ordenación territorial". Políticas coherentes Isabel Vilalba, secretaria xeral do Sindicato Labrego Galego (SLG) considera "moi pouco coherente" que Bruxelas aposte nunha estratexia por un modelo máis sostíbel e, ao mesmo tempo, siga a negociar acordos con Australia, Chile ou Nova Zelandia fomentando o modelo que máis emisións xera. "Se quere ser críbel, debería deixar de lado esa estratexia de fomentar os intercambios quilométricos, tanto de exportacións como de importacións", suxire Vilalba. Para a responsábel do SLG, o modelo galego, maioritariamente en base a pastos, dá mostras de que se pode producir carne con altos estándares e, ao mesmo tempo, coidar do medio ambiente e procurar alimentos saudábeis. De feito, cita o "paradoxo" de que na Galiza hai produción cárnica en ecolóxico que se vende como convencional porque non se valora no mercado, e que "con cambios mínimos", moita da extensiva podería certificar en ecolóxico. "Teñen que deixar de pór dificultades a estes modelos e non autorizar máis macrofactorías, ás que apoian con cartos públicos. Hai que ir cara a produción máis local e sostíbel, pero hai que ser coherente", conclúe.


Summary: Un erro da canle pública española permite o acceso en aberto a un documento en linguaxe XML que repasa a biografía do Rei e leva por título Abdicación del Rey Juan Carlos.

A canle pública da televisión española traballa nun especial informativo para pendurar da súa páxina web que leva por título Abdicación del Rey Juan Carlos. Un erro permite o acceso en aberto a un documento en linguaxe XML que narra a folla de ruta para un despregue audiovisual en que se repasará a biografía do monarca. Unha galería multimedia repasará os videos e as noticias máis populares protagonizadas polo Borbón. Está prevista até unha inserción publicitaria.


Summary: O Centro de Traducións inclúe a lingua galega na lista de idiomas que contarán cunha versión da rede social nos vindeiros meses. Tamén anima a todas as persoas interesadas en colaborar na tradución a que se inscriban.

O Centro de Traducións inclúe a lingua galega na lista de idiomas que contarán cunha versión da rede social nos vindeiros meses. Tamén anima a todas as persoas interesadas en colaborar na tradución a que se inscriban na páxina. O galego é unha das 16 linguas que se incorporan, xunto co irlandés, tamil, galés, serbio, búlgaro, kurdo, vietnamita, croata, romanés, letón, canarês, bielorruso, bengali, albanés e eslovaco. As traducións apróbanse autmaticamente usando un algoritmo que ten en conta os votos da comunidade. Na actualidade Twitter está dispoñible en 33 linguas, despois de que en xuño se incorporasen seis máis, entre elas o catalán e o euskera. Criticase que dende a Xunta se lance a idea de que o twitter en galego vai chegar pola acción da administración cando finalmente foi a intensa actividade da comunidade tuiteira galega a que acadou o obxectivo. Dende o colectivo de persoas que iniciaron a campaña Twitter en galego sinalan a súa sorpresa por que esta boa nova chegase tan pronto e salientan que é un traballo "que se fixo entre todos, foi un movemento de indignación". De igual xeito criticaron que dende a Xunta se lance a idea de que o twitter en galego vai chegar pola acción da administración cando finalmente foi a intensa actividade da comunidade tuiteira galega a que acadou o obxectivo. Afirman que o importante agora é concienciar á xente para que se faga tradutora e se consiga completar a versión en galego no prazo máis breve posible, se cadra nunhas semanas, coma no caso do catalán ou do vasco. Abonda con entrar na páxina do Centro de Traducións e ali ou ben traducir palabras ao galego ou ben votar as propostas de tradución feitas por outros usuarios. As opcións máis votadas serán as finalmente escollidas. Un logro colectivo Cando a empresa comezou a falar da posibilidade de abrir o seu servizo a outras linguas, un grupo de internautas puxeron en marcha a iniciativa Twitter en Galego, co obxectivo de "activar a comunidade twitteira galega para reclamar a posibilidade de tradución ao galego facendo ver o peso que ten esta lingua no seu sistema e que hai un certo interese en dispoñer desta funcionalidade, ademáis de demostrar a dispoñibilidade dos usuarios para enfrontarse a unha tradución conxunta do sistema". Nestes meses, conseguiuse que #twitterengalego fose TT a nivel estatal, e forxouse unha certa sensación de comunidade, ademais de quedar claro que existían mans e cerebros dispostos a traballar nas traducións: o proxecto creado en GalegoLab reuniu moi rapidamente as 130 horas de traballo voluntario que se calcula que serían necesarias. A conta da iniciativa conta con case quince mil seguidores e seguidoras, e os seus impulsores salientan que "Twitter en galego son todas aquelas persoas que reivindican unha rede social en galego, traballan día a día, aportando ideas e melloras e axudan a difusión da súa mensaxe na mesma lingua. Porque cada "tuit" que sexa en galego, contribúe un chisco máis, a crear unha normalización do galego nas redes sociais"


Summary: O Instituto de Estudos Chairegos achega unha peza de José Gómez de Bernado ao Concello. A descuberta da escultura terá lugar este sábado pola mañá.

Por terras vilalbesas pouco importa que Manuel María nacera en Outeiro de Rei, pois aló a maioría da cidadanía e do tecido cultural ten claro que o autor teceu un forte vínculo coa capital da Terra Chá durante a súa vida. Por iso, o Instituto de Estudos Chairegos homenaxea a súa figura cada setembro e este ano a lembranza será especial. A institución vén de doar ao Concello de Vilalba unha escultura do escritor, obra do canteiro José Gómez de Bernardo, que será descuberta este sábado ás 12 horas diante da Casa da Cultura. Alí fica sentado desde estes días a peza que recrea o intelectual, na que hoxe se traballará nos "últimos retoques" pero sen amosar todos os segredos. Malia que o proxecto naceu como unha idea autónoma da institución, dalgunha forma vén a reforzar a vella reivindicación de que a infraestrutura debe ser rebautizada como Casa da Cultura Manuel María. A este respecto, a presidenta do Instituto, Marisa Barreiro, avanza que non van cesar no seu empeño, que vai camiño dos vinte anos. Porén, o sábado é día de festa, de celebrar a relación tan estreita que Manuel María tivo con Vilalba e coas e cos veciños cunha idea que xurdiu nunha reunión da institución en 2017. "A súa figura é un referente para nós e para Vilalba pois, aínda que naceu en Outeiro de Rei, tivo moitas vivencias en Vilalba e estivo moi entregado á Terra Chá", destaca Barreiro, que tamén fai alusión ao feito de que o autor tomou posesión "do seu asento como académico en Vilalba". Ese foi un dos motivos que deu en encargar a peza ao escultor José Gómez de Bernardo. Tamén pesou o feito de que Manuel María cedera "a súa publicación en vida ao instituto para que a editara". Ese manuscrito tivo unha historia especial pois ficou anos esquecido entre as pertenzas de "Álvaro Cunqueiro" a quen María lle solicitara unha opinión. Á morte do primeiro, a familia atopou a escolma de "elexías" e trasladoullas ao seu dono, que á súa vez decidiría achegalo á organización cultural. Barreiro fala dun camiño paralelo da entidade e do escritor nos seus valores a prol "da lingua, do patrimonio e da cultura". Hoxe o creador de Terra Chá é un símbolo da zona e pasará a selo máis grazas á obra "de corpo enteiro e tamaño natural" moldeada polas mans de José Gómez de Bernardo, que apostou nunha figura de granito formada con esforzo, -especialmente na faciana-, que recibirá o público sentada... Convidando a gozar da cultura.


Summary: Desde o 15 até o 17 de xullo o equipo pontevedrés participará no Campionato de España Xuvenil Feminino de Waterpolo. É a primeira vez na historia do waterpolo galego un equipo do país participará nesta competición.

O Club Waterpolo Pontevedra participará desde o 15 até o 17 de xullo no Campionato de España Xuvenil Feminino de Waterpolo. A piscina cuberta de Sant Sebastià (Barcelona) será o escenario deste campionato organizado polo Club Natació Atlètic-Barceloneta. Álex Andión, waterpolista: "No waterpolo somos unha familia, non como no fútbol" Por primeira vez na historia do waterpolo galego un equipo do país participará nesta competición, dando un paso máis para potenciar o waterpolo feminino galego. O equipo pontevedrés clasificouse tras lograr o título do Campionato Galego Xuvenil Feminino disputado na piscina da Escola Naval Militar de Marín o pasado mes de marzo. O Campionato de España Xuvenil Feminino disputarano 12 equipos do territorio estatal: CN Atlètic-Barceloneta, CN Sabadell, CN Mataró, CN Boadilla, CN Brians, CN Dos Hermanas, Real Canoe NC, CN Leioa LT, CN Elx, CN Pontevedra, CN Marbella e CW Málaga. Como dato curioso, só estiveron representadas até agora Catalunya, Madrid, Andalucía, Euskal Herria, País Valencià e agora a Galiza. Os participantes estarán repartidos en 4 grupos de 3, xogando unha liguiña previa entre a sexta e o sábado pola mañá, da que sairán os cruces. O CW Pontevedra estará encadrado no grupo B, fronte a dous equipos fortes: Real Canoe (Madrid) e CN Mataró (Catalunya), xogando o 15 de xullo ás 12:50 fronte ás madrileñas e ás 19:20 diante as catalás. Campioa do mundo de waterpolo pecha conta de twitter polos insultos por ter a 'estelada' Debutantes no equipo Once xogadoras formarán o equipo do Pontevedra. O club participa co obxectivo de seguir acumulando experiencia competitiva, sobre todo para o seu próximo debut en Primeira División Estatal a tempada vindeira. Entre as xogadoras hai varias debutantes nun campionato estatal de categorías, mentres que outras acumulan unha longa experiencia en campionatos desde alevíns.


Summary: Entidades de todo o país asinan un manifesto conxunto que denuncia "a política de persecución policial e mediática"

15 centros sociais de toda Galicia difundiron este venres un manifesto conxunto de apoio e solidariedade ao CSOA Escárnio e Maldizer, desaloxado esta semana en Compostela. O texto está asinado por Ateneo Libertário A Engranaxe (Lugo), Centro Social A Comuna (A Coruña), Centro Social A Galleira (Ourense), Centro Social A Gentalha do Pichel (Compostela), Centro Social A Revolta (Vigo), Centro Social Fuscalho (A Guarda), Centro Social Gomes Gaioso (A Coruña), Centro Social Madia Leva (Lugo), Centro Social O Fresco (Ponteareas), Centro Social Xebra (Burela), Centro Social Autoxestionado do Sar (Compostela), Centro Social Ocupado A Insumisa (Coruña), Coletivo Terra (Pontedeume), Fundaçom Artábria (Ferrol) e Local Social Faisca (Vigo). No comunicado, as 15 entidades amosan a súa "solidariedade incondicional" co CSOA Escárnio e Maldizer, "centro social ocupado co que traballamos en diversas iniciativas conxuntas, mostrándose sempre como un colectivo comprometido coa construción de alternativas ao embrutecemento e mercantilización cultural dominantes" e o seu "apoio" a un colectivo "que foi vítima das forzas represivas por recuperar un espazo privado abandonado polos proprietarios e que foi reconvertido nun ben público". "A defensa de tan elemental dereito custou non só un desaloxo violento do edificio, mais tamén feridas a varias persoas e a detención e acusación arbitraria dun veciño", engaden. O texto condena "a política de persecución policial e mediática contra iniciativas non controladas pola institucionalidade burguesa". "A burda criminalización e desprestixio inducidos polos principais medios de comunicación privados e mesmo públicos contra o CSOA Escárnio e Maldizer confirman a necesidade permanente de auto-organización popular", din. As entidades salientan finalmente o seu "compromiso no fortalecemento e na creación de espazos que permitan avanzar na galeguización e desmercantilización da nosa cultura" e fan un chamamento "ao movemento popular galego" á "unidade" e á "autodefensa", construíndo "novas ferramentas ao servizo dos intereses do noso pobo".


Summary: O Pazo de Meirás non é propiedade da familia Franco e esta terá que devolvelo sen ser indemnizada polos gastos nos que afirma ter incorrido para o mantemento do inmóbel. Así o dita a xuíza Marta Canales, que declara ademais a nulidade da "doazón" efectuada en 1938 ao ditador

Sentenza "histórica". Eis a palabra de orde que desde esta cuarta feira, 2 de setembro, resoa partindo de Sada a numerosos concellos da Galiza e do Estado, onde a familia Franco continúa a gozar de bens incautados ao pobo durante a guerra e a ditadura. A poucos días de que se fagan 45 anos do falecemento de Francisco Franco , chega unha resolución xudicial tan tardía como esperada, que non só dá a razón ao pobo fronte a familia do ditador no xuízo pola devolución do Pazo de Meirás, senón que é "unha sentenza contra o propio Franquismo, a cal nace ademais da Galiza e da sociedade galega", sinala a Nós Diario Manuel Pérez Lorenzo. Este historiador sadense actuou no proceso xudicial xunto ao investigador Carlos Babío como perito da Avogacía do Estado, ao seren ambos autores do libro Meiras. Un pazo, un caudillo, un espolio (Fundación Galiza Sempre, 2017). Precisamente, esta obra foi considerada como proba principal no proceso. A maxistrada Marta Canales declara na resolución a nulidade "da doazón" efectuada en 1938 do "predio denominado Torres ou Pazo de Meirás ao autoproclamado xefe do Estado, Francisco Franco Bahamonde, por carecer do requisito esencial de forma"; e aclara que o mesmo ano en que se efectúa "a doazón", constitúese unha Xunta pro pazo "do Caudillo" para comprar e regalar o inmóbel ao ditador. "O seu nome era Francisco Franco Bahamonde, pero non se lle regala a el por si mesmo, senón ao xefe do Estado", di a resolución. A xuíza tampouco acepta a argumentación da familia Franco sobre a compra que realiza o ditador coa intermediación de Pedro Barrié de la Maza, que cualifica de "ficción" levada a cabo "só co obxecto de pór o ben ao seu nome". O inmóbel "entregouse á Xunta pro pazo do Caudillo na primavera de 1938 [...] e a Xunta pro pazo fixo entrega formal ao caudillo o 5 de decembro de 1938. O 24 de maio de 1941 non se entrega a Franco o pazo e Franco nada paga [...] e nada compra", subliña a sentenza. Sen indemnizar a familia Desta maneira o Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña estima integramente a demanda interposta polo Estado e declara este propietario do pazo, condenando ademais a familia do ditador a devolver o inmóbel sen ser indemnizada polos gastos nos que afirma ter incorrido para o mantemento da propiedade. A "mala fe" de Franco A maxistrada oponse a indeminizar a familia ao entender que a propiedade foi incorporada ao patrimonio dos Franco "de mala fe", cuestión que se materializa, di a resolución, "cando, tras aceptar o caudillo a doazón do Pazo de Meirás, na súa calidade de xefe de Estado, outorga unha escritura pública o 24 de maio de 1941 coa única finalidade de inscribir este ben ao seu nome no Rexistro da Propiedade, sen mediar prezo algún". Lembra ademais a xuíza que o Estado asumiu todos os gastos da residencia estival que foi xestionada e administrada como morada oficial do xefe do Estado.Ao entender que as torres de Meirás corresponden ao Estado, a xuíza declara tamén nula a parte da escritura pola que os herdeiros do ditador se fixeron co inmóbel e a doazón dos predios que se recolle nunha escritura de 1982. Tanto a Xunta da Galiza, como o Concello e a Deputación da Coruña e o consistorio de Sada defenderon no xuízo a postura da Avogacía do Estado, fronte á familia do ditador. Unha longa loita A familia Franco considerou a demanda presentada polo Estado como atraso desleal polos anos que pasaron, mais a xuíza tamén derruba isto na sentenza, ao recoñecer que "a posibilidade de articular a demanda nace dun importante estudo histórico e dun consenso social, logrado tras moitos anos, que responde a unha madurez do noso sistema democrático". E é que para chegar a esta resolución a loita foi longa. A sentenza nace formalmente da demanda interposta polo Estado, mais previamente hai un percurso de investigación e reivindicación colectiva que leva tamén nomes propios. Entre eles, o dos investigadores Carlos Babío e Manuel P. Lorenzo. "É imposíbel que unha democracia poida convivir con 9 hectáreas de impunidade [as que ten o Pazo] mais aínda queda moito por facer, tendo en conta que detrás desta resolución hai un modelo histórico que debemos exportar a outros casos", di Babío en conversa con Nós Diario. Ese "modelo" que o investigador apunta baséase en e"contar con movemento e protesta social, o traballo decidido dunha sociedade e unha compilación documental e reconstrución dos procesos elaborada durante máis de 20 anos". Mais tamén nese "modelo" foi fundamental, resalta Babío, o impulso das institucións, coa Deputación da Coruña á cabeza, cuxa vicepresidenta naquel momento, Goretti Sanmartín (BNG), logrou canalizar a reivindicación a través de moitas entidades e dar empurre a este proceso, que finalmente alcanzou unanimidade social e política. "Até o PP non tivo outra que adherirse a esta posición", relata Babío. O pulso institucional Así foi. En 2017 Goretti Sanmartín impulsou desde a Deputación da Coruña a Xunta pro devolución do pazo, un nome que xa de por si era toda unha declaración de xustiza conta a Xunta pro pazo creada en 1937 para entregar o inmóbel a Franco. A motivación para pór en marcha ese proceso xurdiu cando a Fundación Nacional Francisco Franco emprendeu as visitas guiadas do complexo, obrigadas ao ser declarado Ben de Interese Cultural, e facíaas exaltando a figura do ditador. Como resposta e para conseguir a devolución do inmóbel ao ben público constituíuse esa Xunta con organismos moi diversos como a Universidade da Coruña, a Iniciativa Galega da Memoria e a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica. A solicitude de apoio aos concellos superou as expectativas e en pouco tempo sumou adherencias por todo o Estado. Sanmartín, hoxe concelleira do Bloque en Compostela, lembra esta loita para Nós Diario destacando tres liñas chaves fundamentais para chegar á sentenza xudicial. A primeira é a mobilización social dos colectivos da memoria histórica, a segunda é o traballo de investigación, no que salienta o "imprescindíbel" libro de Babío e Lorenzo; e unha terceira que é a aposta recollida polas institucións. Aliás, Sanmartín destaca como chave o informe xurídico presentado desde a deputación hai xa dous anos, autoría de Xabier Ferreira. "Con todo o material de documentación que se recolleu encargamos o informe xurídico, no cal Ferreira sinalou a vía onde claramente se podía gañar xudicialmente: apuntar a que se trataba dunha venda simulada. Sabiamos do risco, porque se perdíamos fecharíasenos unha porta para sempre, mais sabíamos do ben fundamentado que estaba o informe de Ferreira". A nacionalista recorda como "houbo que vencer a resistencia do Estado. Comezamos mandando cartas a Patrimonio Nacional, pero dicían que non era da súa competencia, considerando que se trataba de algo político, por iso ao final foi á Avogacía do Estado e logramos que se implicara". Precisamente, sobre o campo institucional, o presidente da Xunta en funcións, Alberto Núñez Feixoo, dixo esta cuarta feira que o pazo "é xa patrimonio de todos. Así o decidiu hoxe a xustiza, avalando os criterios e argumentos que a Xunta trasladou ao Estado. Chegamos até aquí co máximo consenso". Feixoo fixo así referencia ao acordo unánime no Parlamento polo que se instou a Xunta á creación dunha comisión de expertos para elaborar un documento que permitise fundamentar a incorporación do inmóbel ao público . O BNG e o PSdeG coincidiron en trasladar a súa satisfacción pola sentenza e apelaron a seguir traballando para "restituír" a memoria e avanzar en "recuperar a dignidade das vítimas". "Esta sentenza é histórica e abre as portas a recuperar dignidade", dixo a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón; mentres que o secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, quixo enfatizar o "innegábel compromiso" do Goberno socialista coa memoria histórica". A portavoz do Goberno español, María Jesús Montero, celebrou a setenza. "Parécenos de xustiza, é un patrimonio que pertence ao pobo español e tiña que volver ao pobo español". O vicepresidente Pablo Iglesias sinalou que a resolución é unha "magnífica noticia" que "restitúe a dignidade do país". Para a Deputación da Coruña, en voz do seu presidente, Valentín González, a sentenza é "un gran paso" que "ratifica o que pensa toda a sociedade", en referencia a que o inmóbel debe ser públic o e non dos Franco. O alcalde de Sada, Benito Portela, cualificou a xornada de "día histórico" para este municipio e para toda a Galiza". Unha vitoria chamada a ser o inicio doutras A sentenza non se pode entender sen a presión social. O 30 de agosto de 2017 un grupo de activistas vinculados ao nacionalismo e á memoria histórica accedeu ao pazo, aproveitando que este estaba aberto para recibir visitas do público. Unha vez no interior, despregaron faixas reivindicando a devolución do inmóbel ao pobo. "Aquela acción pacífica tivo a súa importancia na medida en que alcanzou relevancia mediática mesmo fóra do Estado, visualizando que o pobo galego segue espoliado polos herdeiros do ditador", sinala a Nós Diario Anxo Louzao, voceiro dese grupo de persoas que logo se denominou 19 de Meirás, ao seren denunciados pola familia Franco por esa acción. Sobre elas e eles pesa unha petición de pena de até 13 anos de cadea por activista e medio millón de multa. Precisamente a internacionalización do conflito foi moi necesaria para "xerar presión sobre o Estado español", recoñece o investigador Manuel P. Lorenzo, salientando as xornadas pola memoria histórica desenvolvidas en Bruxelas, no Parlamento europeo, onde Meirás foi protagonista, co impulso da representante do BNG na eurocámara, Ana Miranda. A familia recorre con medo a un "precedente" Os Franco xa anunciaron que recorrerán a sentenza. E é que todas as voces consultadas por este medio concordan en que a sentenza é un "precedente" para outros bens que a familia ten no seu poder como herdeira do ditador, por exemplo: a Casa Cornide na Coruña ou o caso das estatuas arrancadas da Catedral de Santiago e obsequiadas ao ditador. De feito, desde a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) sinalan ledicia pola sentenza e apuntan a que a Casa Cornide tamén debe ser recuperada para a cidadanía.


Evidentemente, non é para tirar foguetes porque, a fin de contas, nada mudou. Pero o pasado Día do Libro, o hastag #EnGalegoLeo que botamos a andar entre a CRTVG, GÁLIX e a AELG, foi, durante uns minutiños da mañá, Trending Topic, é dicir, un dos asuntos dos que máis se falaba no twitter. A cousa ten mérito se pensades que ese mesmo día xogaban o Real Madrid e o Bayern de Munich e que, dende primeira hora, case que todos os temas que destacaban na rede social do paxariño, tiñan que ver co partido de fútbol (e aínda menos mal, porque polo xeral os temas que son TT teñen que ver con Belén Esteban ou algún reality da tele). E ten mérito, tamén, porque o twitter mide as conversas no conxunto do estado español, e aquí eramos só os galegos -e algún que outro lector ou lectora cómplice de por aí- a chiar coma tolos contra o resto da xeografía española. Mais aínda así conseguiuse. Pedíramoslle a todo o mundo que concentrase os seus esforzos entre as doce e as dúas da tarde para así ter máis posibilidades. E a xente respondeu. Eu fixen o meu chamamento no meu facebook e máis de cen persoas divulgaron a chamada, o que demostra que, cando se quere, aínda que sexa no mundo virtual (non che somos tan amigos de nos xuntar no mundo físico) e a causa é boa (sacar peito coa literatura galega), as cousas saen ben. O sistema literario, editorial, libreiro, bibliotecario está igual (de mal) que antes e semella que así seguirá estando Insisto: deunos unha alegría, rimos moito, pasámolo ben, sacamos peito....pero en realidade nada mudou. Conseguimos un día de visibilidade, si. Demostramos que somos moitos e moitas os que temos interese pola literatura galega, si. Pero o certo é que por moitos TT que consigamos, o sistema literario, editorial, libreiro, bibliotecario, en definitiva, o mundo todo que rodea a industria do libro, incluídas as posibilidades (nulas) dos escritores e escritoras de vivir do noso traballo, está igual (de mal) que antes e semella que así seguirá estando. Os produtos culturais en galego siguen tendo moitísimos problemas para ser aceptados pola meirande parte da xente do país Rachar con esa tendencia é o gran reto que nos espera e o que temos que asumir se queremos seguir vivos, xa non só como profesionais do libro senón tamén como galegas e galegos. Polo que sexa (en fin, sabemos ben polo que é, levamos séculos sabéndoo) os produtos culturais en galego siguen tendo moitísimos problemas para ser aceptados pola meirande parte da xente do país. Díxeno moitas veces e sei que sempre é politicamente incorrecto dicilo (a última, nunha entrevista aquí mesmo publicada por Alberto Ramos): non temos un país detrás que nos sustente. No Sant Jordi, nese día no que fomos Trending Topic, os libreiros cataláns venderon millón e medio de volumes, moitísimos deles (moitísimos euros) en catalán No Sant Jordi, nese día no que fomos Trending Topic, os libreiros cataláns venderon millón e medio de volumes, moitísimos deles (moitísimos euros) en catalán. Unha cifra, dende logo, a anos luz do que nós podemos maxinar. E cando falamos do libro falamos do cinema. Eles, cando estrean unha superprodución americana, a industria do cine cóidase moito de lles ofrecer tamén unhas cantas copias en catalán. E as salas énchense tamén. Aquí, xa non se ofrecen. E non porque a Xunta de Galicia non apoie a dobraxe, que tamén, das películas novas para o cine. É triste pero hai que dicilo así aínda que nos doa: aínda que se puxesen en varias salas de cada cidade as películas tamén dobradas ao galego, a meirande parte da xente ía seguir entrando a ver ao Spiderman na versión en castelán. Así que está xenial iso de ser Trending Topic. Pero mentres non teñamos un país detrás que nos sustente, que consuma cultura en galego, en realidade, non temos nada.


Summary: Procuremos un branco que cante como un negro, conxuráronse os executivos da industria da música. O branco foi Elvis Presley. O negro ao que debía emular, Chuck Berry, un dos pais do rock and roll. Volta agora. Si, con 90 anos.

"Todos somos notas a rodapé das palabras de Chuck Berry". Sentenza de Leonard Cohen, tipo con acreditado talento para dicer sempre o correcto e facelo con enxeño e beleza. "É o Shapeskeare do rock and roll". Palabra de Bob Dylan moito antes de gañar o Nobel. Ben sabía Dylan o que dicía, Berry foi pioneiro en todo, tamén en introducir a poesía -mamouna, xunto coa música, na casa- nas letras do rock. Chuck é o título co que Berry volta ao mercado e faino co primeiro cd con composicións novas desde o xa remoto Rock It (1979). Faino con 90 anos, idade provecta mais non incompatíbel coa continuidade sobre os palcos, eis temos o exemplo de Aznavour, recentemente en Barcelona aos seus 92. A voz e a guitarra de Berry facturaron clásicos inmorredoiros como Johnny B Good, Maybellene, Roll Over Beethoven, Memphis, Tennessee e Promise Land e a súa influencia sobre todos os icones da música popular é inconmensurábel (desde Elvis até Springsteen pasando polo Lennon dos Beatles ou os Stones). Nunca acadou o status que en verdade merecía por un pequeno detalle: a cor da súa pel nun país marcado a lume polo racismo. Mais o seu prestixio profisional, despois dunha longuísima carreira, é incuestionábel. Rolling Stone, a revista biblia do rock, colócao como quinto músico no escalafón de todos os tempos, só superado por The Beatles, Dylan, Elvís e os Stones. Está feito un mozo Chuck. Haberá que pór o ouvido ao seu último traballo.


Summary: Un estudo da USC responsabiliza o comportamento social do éxito dunha ou outra variante de Covid-19, apuntando que os datos cos que contan minimizan o impacto das características propias de cada unha en detrimento do efecto das persoas supercontaxiadoras.

"Como prender lumes a un monte seco usando substancias acelerantes como a gasolina", así describen Antonio Salas e Federico Martinón, profesores da Universidade de Santiago de Compostela, o efecto das persoas supercontaxiadoras, que consideran imprescindíbel para que as variantes da Covid-19 teñan éxito ou non. Nun estudo publicado na revista científica Trends in Genetics, os docentes amosan como, independentemente da variante analizada, os eventos de supercontaxio "son a forza motriz" da evolución da SARS-CoV-2. "Un só evento de supercontaxio pode causar un dano rexional terríbel ao facer medrar os contaxios de maneira exponencial", explican, o que dá comezo "en moi pouco tempo a gromos repentinos que son difíciles de controlar ao perderse a posibilidade de trazar as transmisións". O biólogo e xenetista Alberto Gómez Carballa, o programador Xabier Bello Paderne, e o matemático Jacobo Pardo Seco, completan o equipo -xunta Salas e Martinón- que analizou 1,4 millóns de secuencias do virus de acceso público, partilladas por miles de laboratorios de xenética e microbioloxía do planeta. Responsabilidade social Estes datos permitíronlles achegar evidencias de que "variantes de risco tan populares como alpha e delta dificilmente poderían ter o éxito que tiveron se non foran catapultadas polo efecto catalizador dos eventos de supercontaxio", sinala Salas, que sostén que isto "traslada a carga da responsabilidade da pandemia ao comportamento social, e non tanto ás variantes do virus". Asemade, incide, esta hipótese está sustentada tamén na observación de que todas as vagas importantes apareceron despois de relaxar as restricións, ao tempo que os contaxios volvían frearse unha vez recuperadas estas medidas. Identificar a priori as persoas supercontaxiadoras "é difícil", apunta Martinón, que suxire "medidas xerais" ao non poder "intervir selectivamente", e descarta as crianzas en base á información dispoñíbel. Os autores tamén poñen en dúbida "as interpretacións prematuras" sobre as novas variantes, que "crean unha alarma social innecesaria baseada nunha boa dose de incerteza, en datos insuficientes e especulacións científicas aínda inmaturas". Ademais, advirten que a pesar da expansión por mor do comportamento social rexistrada até o de agora, de xurdir variantes que escapen do efecto das vacinas, é posíbel que o "peso da pandemia no futuro recaia máis no patóxeno".


Summary: Os dados publicados polo Ministerio de Interior apuntan un descenso no número de persoas desempregadas que en Galiza se sitúa en 6.700 persoas menos que no mes de marzo.

As cifras do paro rexistrado reflicten un descenso no número de persoas dadas de alta como demandantes de emprego. No mes de abril, un 2,48% (6.700 persoas) menos que no mes anterior. Porén, o paro atinxe aínda segundo os dados oficiais a 263.444 persoas no noso país e del@s, só 141.386 percibe algunha prestación. Asemade as filiacións á Seguridade Social aumentaron en 5.808 persoas principalmente no sector servizos. Os contratos temporais e os empregos de tempada marcan o mes de abril. Porén, o número de persoas ocupadas en Galiza continúa por baixo do millón de persoas con 915.301 altas na Seguridade Social.


Summary: A un ano vista de facerse o 25 aniversario da súa primeira emisión, máis de 20 artistas galegas, entre as que se inclúe o creador da serie, Xosé Cermeño, homenaxean 'Pratos Combinados' cun volume tributo tirado do prelo de xeito independente. Eis un estrato da peza publicada no número 370 do semanario en papel Sermos Galiza.

Pratos Combinados é desas cousas que endexamais volverá. Forma parte dun pasado irrecuperábel, como o edificio Castromil, ou o segundo inmediatamente anterior ao investido para ler estas liñas. Mais a memoria de Miro Pereira, Antón Santos, Balbina, a señora Carme, Paspallás, Mónica, Tuto, Pedro Barreiro e os seus fillos, o padre Nicanor, o director do Banco Moderno Universal e tantos outros está por sempre implantada de xeito indelébel no neocórtex cerebral de toda unha xeración de galegas. Semana tras semana, aos altos xerifaltes das canles españolas saíalles a burra capada coa Champions League, Aquí No Hay Quién Viva, Los Serrano e tantos outros produtos de éxito producidos por TVE, Antena 3 ou Telecinco, que perdían a guerra das audiencias nesta nación ante unha comedia de modesto orzamento sobre un señor con bigote que tiña un bar. Desde Madrid eran incapaces de comprender a fenomenoloxía artellada arredor dunha produción audiovisual que deixou un monumental catálogo de retrousos que a día de hoxe seguen a repetirse a diario nas rúas e fogares galegos, unha terra na que as nais por enriba dos trinta e tantos ameazan as crianzas máis bulebules con merendar "un bocata de xamón de fotocopias", o gracioso do grupo pide o café especificando que o quere "sen mondas de pataca", e o máis bocapodre, cando se cagha, faino "no mundo". Xeración 'Pratos Combinados' A pouco máis dun ano de facerse o 25 aniversario da primeira emisión dunha serie que debutou nas pantallas da Televisión de Galicia (TVG) o 1 de decembro de 1995, sae do prelo un fanzine tributo promovido por David Calviño (@kalvinger) e Rubén Rial (@ cankente), dous membros desa mocidade que creceu diante das pantallas da Galega e á que moitas alcuman como "Xeración Xabarín", quizais facendo de menos a un produto con similar transcendencia na cultura pop como foi Pratos Combinados. Nas páxinas da publicación, que se pode adquirir na rede a través de cankente.bigcartel. com a un prezo de cinco euros, 23 artistas coordinadas polos propios Rial e Calviño liberan a súa creatividade para plasmar a súa peculiar visión sobre as aventuras de Miro e compañía. Un meta‑guión dun novo episodio elaborado polo creador da serie, Xosé Cermeño; Antón Santos transmutado en Mena Suvari en American Beauty da man de Sandra Lodi; un espazo de manualidades para elaborar o xenuíno e patentado bocadillo de xamón de fotocopias do Bar Suízo ou o acedo paralelismo trazado por Euler entre Miro Pereira e Homer Simpson son só unha escolma das historias que inclúe o fanzine nas súas 54 páxinas. DAVID CALVIÑO AFIRMA QUE 'PRATOS COMBINADOS' É "UN FITO XERACIONAL PARA AS GALEGAS E OS GALEGOS DOS ANOS 80 E 90" O obxectivo, ademais da homenaxe á serie, "tamén era reunir nun mesmo volume varios autores de aquí, da Galiza", comenta Rial para Sermos Galiza. Para logralo puxéronse en contacto con numerosas artistas da ilustración, das que a maioría responderon afirmativamente á súa proposta, máis centrada en elaborar "unha demostración de amor" sobre a temática do fanzine que en tratar de outorgar "profesionalidade" á publicación". Fábrica de 'memes' antes do tempo dos 'memes' As orixes do volume parten da "nostalxia" dos seus responsábeis pola serie, como explica Calviño: "A palabra fanzine leva no seu propio nome o do fenómeno fan, o que implica tratar temas que nos gustan, e Pratos Combinados é un referente da nosa infancia sobre o que sabiamos que se podía facer algo bo e de calidade". [Podes ler a reportaxe íntegra no número 370 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O Centro Ramón Piñeiro acolle o vindeiro mércores 6 de marzo unha xornada de homenaxe e análise da obra da escritora, finada na Coruña no ano 2004. Estíbaliz Espinosa, Inma Otero, Inma López Silva e Miriam Ferradáns participarán nunha mesa redonda

O 6 de marzo de 2004 finaba na Coruña Luísa Villalta, filóloga, escritora e tamén violinista. A vindeira semana será polo tanto o 15º cabodano da súa morte e coincidindo con esa data a Secretaría Xeral de Igualdade, a Secretaría Xeral de Política Lingüística e o Centro Ramón Piñeiro preparan unha xornada de homenaxe e análise da súa obra, que ademais precederá á folga xeral de mulleres do 8M."Se hai un trazo característico que transversaliza de xeito integral toda a múltiple e vizosa escrita da autora este é o da súa inequívoca pegada feminista""Se hai un trazo característico que transversaliza de xeito integral toda a múltiple e vizosa escrita da autora este é, a non dubidalo, o da súa inequívoca pegada feminista, pois só dende a asunción da loita a prol da igualdade de xénero e o apoderamento da muller é posible entender moitas das xeniais páxinas desta extraordinaria creadora", destácase na convocatoria do evento.Así, o mércores 6 de marzo o auditorio do pazo de San Roque (sede do Centro Ramón Piñeiro, en Compostela) acollerá a partir das 16.30 horas os actos, que terán como contido central unha mesa redonda titulada "Luísa Villalta, creadora integral". Nela participarán Estíbaliz Espinosa ("Luísa Villalta, poeta"), Inma Otero Varela ("Luísa Villalta, narradora e ensaísta"); Inma López Silva ("Luísa Villalta, dramaturga") e Miriam Ferradáns ("A pegada de Luísa Villalta nas novas xeracións literarias"), moderadas por Armando Requeixo, que coordina a xornada.Estíbaliz Espinosa, Inma Otero, Inma López Silva e Miriam Ferradáns participarán nunha mesa redonda que analizará a obra de Luísa VillaltaAdemais, haberá unha recitación e lectura de textos de Luísa Villalta a cargo das mesmas integrantes da mesa redonda e das bolseiras do Centro Ramón Piñeiro: Belén Bouzas, Ana Bravo, Raúl Costas, Marina Garzón, Laura Gil, Ánxela Lema, Belén Poutón, Sonia Rico, Lara Rozados e Sara Villar.A xornada abrirase e pecharase cunha peza musical a cargo do Grupo Vocal EntrElas e a violinista Paloma Diago Busto baixo a coordinación de Xosé Saavedra. E coas intervencións do secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García Gómez; a secretaria xeral de Igualdade, Susana López Abella; a nai e a irmá da escritora homenaxeada, María Gómez Castro e Susana Villalta Gómez; e mais o coordinador científico do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, Manuel González González.


Summary: A decisión foi adoptada en asemblea despois de que a empresa anunciase 13 novos despedimentos. O protesto enmárcase contra a perda de dereitos laborais e de calidade asistencial.

Este luns día 17 comezará unha nova folga indefinida no hospital vigués Povisa. Un protesto convocado para rexeitar "a constante perda de dereitos laborais por parte do cadro de persoal e a rebaixa da calidade asistencial no centro médico que está a afectar xa a pacientes e usuari@s". A decisión foi adoptada en asemblea despois de que a empresa anunciase 13 novos despedimentos ao rematar sen acordo a negociación da modificación substancial das condicións de traballo. A folga está convocada e apoiada por CIG, CGT, UGT e SGPS. "Non podemos seguir tolerando a perda das nosas condicións laborais (xornada, promoción interna...), os incumprimentos das sentenzas por parte da empresa, as conxelacións salariais dende o ano 2010 ou as reducións de xornada obrigatorias", indican. Coaccións e ameazas As centrais sindicais aseguran que o cadro de persoal leva anos desenvolvendo o seu labor "baixo a coacción e a ameaza de despedimentos que finalmente se foron cumprindo, como foi o caso de Consuelo Martínez, das 15 persoas que traballaban no arquivo ou das 27 limpadoras; e agora poñen enriba da mesa 13 novos despidos como represalia por non ter aceptado a modificación das condicións laborais". Ao mesmo tempo, denuncian que a dirección de Povisa logrou reducirlle a xornada laboral a 550 traballadore@s (do total de 1350 empregad@s) de servizos como quirófano, UCI, radioterapia, consultas, hospitalización ou administración. "Esta decisión provoca que haxa menos persoal en determinadas horas do día, como son de 8.00 a 10.00, de 14.00 a 16.00 e de 21.00 a 23.00 horas".


O DdoOLeR 2013 (VII Dia do Orgulho Lusista e Reintegrata e XIII Dia Internacional da Toalha) celebrarase o 25 de maio e xa ten cartaz protagonizado por Teresa Moure e tamén o seu propio Harlem Shake: "Com as reintegracionistas!". Moure foi escollida este ano como madrinha despois da repercusión acadada polo artigo publicado hai unhas semanas no que facia unha pechada defensa do reitegracionismo e anunciaba a súa decisión persoal de empregar esta norma. O Dia do Orgulho Lusista e Reintegrata comezou a celebrarse en 2007 como forma de reivindicación lúdica da unidade da lingua. Celébrase o 25 de maio, ao igual que o Dia do Orgullo Friki e do Dia da Toalha, evento do que parte e que comezou a celebrarse en 2001 como homenaxe a Douglas Adams e a súa Guía do autoestopista galáctico.


Summary: O Goberno español deberá negociar a aprobación das contas no Congreso.

As dúas formacións que integran actualmente o Goberno español -PSOE e Unidas Podemos- alcanzaron na madrugada desta terza feira un acordo sobre o proxecto de lei dos Orzamentos Xerais do Estado (OXE) de cara ao vindeiro ano, horas antes da reunión do Consello de Ministras e Ministros. Os Orzamentos volven ao Congreso após unha emenda de Compromís Segundo informou a Secretaría de Estado de Comunicación, o presidente do Goberno español, Pedro Sánchez, e a vicepresidenta segunda e ministra de Traballo, Yolanda Díaz, formalizarán o acordo nunha xuntanza. A continuación, o proxecto orzamentario será levado ao encontro do Executivo estatal para a súa aprobación. Cederá Unidas Podemos ao aumento do gasto militar? Este pacto chega tras unhas negociacións de última hora entre os dous socios do Goberno de coalición, despois de que na noite da segunda feira Yolanda Díaz advertise que seguían existindo diferenzas profundas entre PSOE e Unidas Podemos para pechar o acordo, sobre todo en tema de vivenda. Aprobación no Congreso Unha vez o Consello de Ministras e Ministros aprobe a proposta de orzamentos estatais deberá negociar coas formacións que apoiaron a investidura de Pedro Sánchez para poder superar o trámite da ratificación dos OXE no Congreso. Partidos como ERC, PNV, Más País, EH Bildu e o BNG antóllanse fundamentais para sacar adiante as contas. O Goberno estatal saca adiante as contas coa abstención do BNG Neste sentido, o deputado do BNG na Cámara baixa, Néstor Rego, trasladou nos últimos días que a formación nacionalista non apoiará os orzamentos estatais se estes inclúen un aumento do gasto militar até 2% do PIB, o que suporía unha redución de "recursos en política social, investimentos ou xeración de emprego". Rego lembrou que no acordo entre o BNG e o PSOE para apoiar a investidura de Pedro Sánchez, incluíanse varios compromisos coa Galiza que "non se están a facer" e que "non serán posíbeis" se o Goberno español incrementa o gasto militar, tal e como demanda a OTAN. O Goberno español recoñece que cumpre só a metade dos compromisos coa Galiza Entre os compromisos que a formación nacionalista conseguiu dos socialistas, enuméranse a transferencia da AP-9, a implantación de tres xulgados de violencia de xénero en Santiago de Compostela, Ourense e A Coruña e a mellora das infraestruturas ferroviarias do país.


Summary: Editou Cien años de soledad e Rayuela e xa só con iso tería acadado un lugar destacado no mundo da edición mundial. Nacido en Corcubión en 1922 morreu en Barcelona este 18 de decembro

O tradutor e editor Francisco Porrúa pasará á historia literaria, fundamentalmente, por ter publicado dous dos libros narrativos fundamentais do século XX, Cien años de soledad de García Márquez e Rayuela de Julio Cortázar mais do seu papel na promoción da literatura nace tamén Edicións Minotauro un selo de referencia na literatura latinoamerica e no que se converteu no primeiro editor en español de autores como Tolkien. Malia ese recoñecemento vinculado a grandes nomes do coñecido como boom latinoamericano, Porrúa tiña claro o que, para el, era o oficio do editor, como sinalou nunha entrevista de Camilo Franco publicada pola Xunta no libro Julio Cortázar/ Aurora Bernárdez, Un (re)encontro con Galicia no ano 2006. "O meu traballo como editor non era tanto nese sentido de buscar escritores como de editar obras que a min me parecía que tiñan que estar publicadas, que os lectores deberan ter a posibilidade de lelas", dicía entón Porrúa. A Cortazar o editor galego publicáralle boa parte da súa obra, nunha conexión singular que el mesmo recoñecía na entrevista. Cos máis vendidos sen ser comercial Editor de grande suceso, naquel entón manifestábase como protagonista da publicación dos dous libros máis vendidos en español, Cien años de soledad e a tradución de El señor de los anillos. "Nunca fun un editor comercial. Nunca tiven ese tipo de perspectiva por mais que, tendo en conta os resultados, a xente poida pensar que si", anotaba. Nacido en Corcubión a familia de Francisco Porrúa trasladouse á Patagonia Arxentina cando apenas tiña ano e medio. En 1955 con pouco máis de trinta anos , funda Ediciones Minotaurio co obxectivo, entre outros, de publicar literatura de ciencia ficción. Tres anos despois, entrou a traballar como asesor de Sudamericana, selo desde o que animou a carreira literaria de Cortázar e no que publicou, entre outros, a súa recoñecida Rayuela e tamén unha das obras con máis influencia na literatura latinoamericana, Cien años de soledad de García Márquez. Autores como Manuel Puig ou Alejandra Pizarnik viron libros publicados da man de Porrúa. Ediciones Minotauro foi vendida en 2001 a Editorial Planeta e dous anos despois recibiu o recoñecemento ao Mérito Editorial na Feira Internacional do Libro de Guadalajara.


Summary: Hai un ano, realizábase en Carballo a primeira edición do Carballo Interplay, o primeiro festival de webseries do Estado. Esta semana, do 16 ao 18 de abril, o certame chega aos dous anos coa criatura medrada. Tanto, que a talla estatal ficou xa curta e virou en internacional.

"Este festival é xa un referente por ser o primeiro e porque ten unha organización marabillosa", afirmaba, no acto de apertura, Teresa Segura, produtora da exitosa webserie Malviviendo e madriña do festival dende o seu nacemento. Precisamente a principal responsábel da organización, a directora, Sonia Méndez, destacaba a aposta que o festival, organizado polo Concello de Carballo, supón tanto pola cultura como pola formación en tempos complexos para a creatividade. Tempos nos que a cultura non só deixa de ser apoiada polas institucións senón que, ademais, é gravada coa suba do IVE cultural, tal e como se lembrou no acto. A aposta pola materia gris O Interplay contou, na súa inauguración, con outros referentes no mundo dos contidos dixitais, como David Sainz, de Malviviendo e tamén padriño do festival; os Venga Monjas, dúo catalán que fai de internet o escenario privilexiado do seu posthumor, e experimentados profesionais do audiovisual galego que, nos últimos meses, impartiron docencia no Formacip, un completo ciclo formativo composto por un total de trece obradoiros, que se desenvolveron dende o pasado mes de novembro até marzo deste ano. Tralo acto de inauguración, o auditorio do Fórum de Carballo acolleu a presentación dos traballos realizados polo alumnado, un deles seleccionado xa para un festival internacional. "Hai dúas maneiras de facer política. Unha que aposta polo gris do cemento. Outra que aposta pola materia gris". "Hai dúas maneiras de facer política. Unha que aposta polo gris do cemento. Outra que aposta pola materia gris". As verbas son de Xosé Regueira, concelleiro de Promoción Económica e Turismo de Carballo, a área que impulsa o Carballo Interplay baixo a filosofía de que a cultura é tamén motor económico e ferramenta de promoción. Tanto que, entre as 43 webseries que entraron este ano na selección oficial, hai creacións chegadas de Colombia Perú, Arxentina, Brasil, México, Portugal, Francia ou Reino Unido. Porque Carballo, como destacou metaforicamente o alcalde da vila, Evencio Ferreiro, limita ao norte con Inglaterra por medio: "Nós limitamos co mundo e estamos encantados que o mundo limite con nós no Carballo Interplay". Do posthumor á reflexión Estas tres xornadas, até o sábado 18, serán intensas. O festival fará exhibición dos webseries internacionais, estatais e con versión orixinal en galego que se presentaron a concurso, mais tamén dedicará un importante apartado á reflexión ao redor do sector. Belén Santa-Olalla adentrarase nas claves do éxito no mundo transmedia coa súa Master Class sobre Claves e trucos para conectar coa audiencia. Joan Carles Martorell, produtor multimedia e realizador audiovisual, abordará a profesionalización e produción de contidos no Youtube, e CREA, a asociación de directores e realizadores de Galiza, organizará un coloquio aberto con todos aqueles creadores e creadoras que queiran asistir. Belén Regueira, será a encargada de conducir outro formato que xa se probou con éxito o pasado ano no Carballo Interplay, o "Código Fonte Audiovisual", a medio camiño entre o monólogo, a proxección de vídeos e a conferencia. Partindo de que as mulleres, e tamén os homes, non nacen como tal senón que aprenden a selo, a xornalista abondará en como as imaxes contribúen a ese proceso nunha sesión titulada con non pouco humor "Mulleres, homes e o audiovisual que os pariu"Mais no festival haberá lugar, e non pouco, para a diversión. O certame abrirase nesta ocasión a un novo formato, o Interfight, "o I Encontro de labazadas audiovisuais" entre os creadores de todo un exemplo de éxito no mundo das webseries, "Malviviendo", e o dúo cómico de Venga Monjas. Será unha loita na que as armas dialécticas serán as creacións audiovisuais duns e doutr@s, as súas experiencias, as súas concepcións da rede, e os seus mellores e peores vídeos. O humor será protagonista tamén no coloquio aberto "Como facer rir en internet", cos Venga Monjas, Malviviendo e Burnin´ Percebes.


Summary: Feijóo tenta manterse na carreira. Nunha visita a Barcelona, lanzou críticas cosméticas a Rajoy en pleno acoso de Esperanza Aguirre ao presidente do Goberno español.

Feijóo non tira a toalla e mantense no cuadrilátero. Como Rajoy, pensa que o tempo xoga ao seu favor. Fía todas as súas aspiracións ao poderoso cinto mediático que o protexe en Galiza e á evidencia de que, embora estea tocado polo escándalo das súas fotos co narcotraficante Dorado, o aparato de Génova tampouco ten un fondo de armario tan amplo como para desbotar por inteiro a opción do presidente da Xunta. Os fieis a Feijóo confían en que a vertixe con que os acontecimentos se van producindo -marcados agora polos constantes apelos a un pacto de Estado PP-PSOE- vaia sepultando as inoportunas imaxes da súa amizade co capo da mafia. En todo caso, Feijóo foxe cara adiante. Está a viver sen dúbida as súas piores semanas como presidente. Non é só Dorado. É tamén Pescanova, a quebra da multinacional viguesa presidida por un executivo ao que Feijóo -como Fraga no seu tempo- ten posto polas nubes en demasiadas ocasións, o paradigma do empresario galego de suceso de acordo coa cosmovisión feijoniana. E é ainda Barreras. Ten mala venda que vaias a México a contratar dous floteis e que voltes sen eles e coa empresa matriz vendida por apenas 6 millóns de euros a unha empresa estatal estranxeira. Rajoy xoga con varias barallas e continúa a ter un claro aliado na secretaría xeral do PSOE. Rajoy e Rubalcaba necesítanse mutuamente O estilo do presidente da Xunta, afirman sempre no seu entorno, non é o de Rajoy. Nunha situación similar, Rajoy hibernaría. Feijóo, non. Feijóo vai ao contra-ataque. Continúa a ter a Moncloa entre cella e cella. E continúa a ter a Esperanza Aguirra no visor. Se a ex presidenta de Madrid entra en escena -atacando Rajoy por incumprir o programa co que o PP concorreu ás eleccións-, el non é menos e reclama tamén a súa dose de protagonismo. As súas críticas, claro, son moito máis tépedas. Repróchalle ao presidente do Goberno español que o Executivo non ten "relato", é todo un clásico reducir os problemas políticos a problemas de comunicación. Censúrao tamén por non reunir con máis frecuencia os presidentes das comunidades autónomas. Outro dardo epidérmico. Feijóo non vai entrar en confronto directo con Rajoy porque aínda acredita que o político de Pontevedra pode pintar moito na decisión sobre quen eventualmente o fose relevar. Mais Rajoy xoga con varias barallas. E continúa a ter un claro aliado na secretaría xeral do PSOE. Rubalcaba está estes días a reafirmar a súa aposta nun pacto de Estado, unha operación destinada a reforzar o seu propio perfil político. Rajoy e Rubalcaba necesítanse mutuamente. Non se entenden o un sen o outro. A Rajoy acósao Esperanza Aguirre, Rubalcaba xa non ten só sobre el a sombra de Carme Chacón: agora agarda tamén quenda Eduardo Madina. Rubalcaba, como Rajoy, é un supervivente nato. Hai un terceiro actor en escena. Nada irrelevante. O Borbón. A súa recente apelación ao pactismo de Estado -o monarca reclamou a PP e PSOE un pacto polo emprego- non deixa de ser un apelo claro a salvar o réxime político xurdido do pacto entre reformistas e franquistas. Para non botarmos en falta a ninguén, o ex presidente Felipe González tamén entrou en danza. Coas cousas de comer non se xoga, dixo en relación a unha eventual posta en cuestión da Monarquía. González vai agora do ganchete do presidente estremeño, Monago, o político do PP que chegou ao poder grazas a Izquierda Unida. Monago tamén defende un pacto de Estado e a curiosa tese de que hoxe non hai políticas nen de esquerda nen de direita, na máis pura tradición do ministro franquista González de la Mora, o autor de El Crepúsculo de las Ideologías. Feijóo, portanto, xoga as súas bazas nunha partida a moitas bandas. Tantas que até está polo medio o ministro Gallardón, tido por progre durante anos grazas á imprensa afín ao PSOE e que agora tenciona reivindicarse como direitista perante a súa freguesía máis integrista, ultramontana e sectaria. Están todos os actores sobre o palco? Non aínda. Fica un nos camerinos, agardando tal vez un golpe de efecto, o candidato perfeito para interpretar o papel de cirurxán de ferro. O home dos Azores. O home de Georgetown. O home que Fraga non quería na presidencia do PP.


Summary: O conselleiro de Sanidade alertou da diminución de "até 40%" da entrada de material sanitario na plataforma loxística do Sergas no concello de Negreira.

O vicepresidente primeiro da Xunta, Alfonso Rueda, exixiu ao Goberno español que negocie cos transportistas en folga por quinta xornada consecutiva, e suxeriu "mobilizar o Exército" e o resto de forzas e corpos de seguridade do Estado para asegurar o mantemento dos principais corredores de transporte de produtos e mercadorías. Quinto día de paro do transporte: corte total na A-6 ao seu paso polo Corgo e caravana de camións en Vigo Rueda fixo estas declaracións despois de participar na reunión do comité galego ante a crise de Ucraína. O presidente en funcións do Goberno galego, mentres Feixoo prosegue coa súa xira como candidato á presidencia estatal do Partido Popular, afirmou que a situación é "moi grave", polo que instou o Executivo estatal para habilitar un "plan de continxencia". O delegado do Goberno español na Galiza, José Miñóns, que tamén participou nesta reunión, puxo de manifesto que a Administración xa mobilizou todas as forzas de seguridade dispoñíbeis para garantir que as empresas poidan seguir a realizar o transporte. Asemade, detallou que tanto a Policía española como a Garda Civil informaron da apertura "de todas as liñas", despois de que a xornada desta sexta feira comezase co corte total da A-6, ao seu paso por Corgo por parte dun piquete de transportistas. Falta de subministros sanitarios A folga de transportistas está a afectar tamén ao ámbito sanitario, segundo trasladou nesta sexta feira o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, quen mostrou a súa "preocupación". Comesaña alertou dunha diminución de "até 40%" da chegada de material sanitario á plataforma loxística que o Servizo Galego de Saúde (Sergas) ten instalada no concello de Negreira. Segundo o conselleiro, a falta de subministros sanitarios provocou que algunha intervención estivese "a piques de suspenderse". Co obxectivo de subsanar este déficit de material, o integrante do Goberno galego sinalou que a partir de agora os cargamentos sanitarios do Sergas contarán con "rótulos específicos" para intentar evitar que os piquetes das folgas de transporte poidan afectar a estes subministros. Neste sentido, as conselleiras de Mar, Mobilidade e Medio Rural mantiveron un encontro cunha delegación de representantes do sector do transporte na Galiza, coa proposta enriba da mesa de que o Goberno español habilite "corredores seguros" para garantir o subministro de servizos e mercadorías esenciais.


Summary: Diego Calvo (PP) defendeu o traspaso por ser Galiza "sempre leal" a España, Ana Pontón (BNG) enmárcao como un primeiro paso cara a unha "AP-9 galega e sen peaxes" e Gonzalo Caballero (PSdeG) lembrou que era unha "reivindicación histórica".

Só Vox dixo non á admisión a trámite polo Congreso da proposición de lei do Parlamento galego para a transferencia de competencias da AP-9 a Galiza. A extrema dereita de Abascal interpretaba así o papel que a dereita de Ciudadanos interpretou en 2018, cando se opuxo a esa mesma reivindicación na Cámara española. Desta volta, iso si, Cs dixo que ía apoiar a toma en consideración da proposición pero xa advertiu que ía estar "vixiante" durante a tramitación. Diego Calvo (PP), Ana Pontón (BNG) e Gonzalo Caballero (PSdeG) foron os encargados, como delegación do Parlamento galego, de defender no Congreso español esa proposta. Empregaron argumentos diferentes mais tamén coincidiron en subliñar a necesidade da trasferencia para Galiza. Caballero foi o primeiro en intervir. Lembrou que o que defendía esta cuarta feira no Congreso era unha "reivindicación histórica de Galiza", cargou contra os Gobernos do PP por, dixo, ser responsábeis de adiar este debate e por prorrogar a concesión da AP-9 e manifestou que o traspaso favorece a "España plural". O secretario xeral dos socialistas galegos mesmo asegurou que ao PSdeG non lle interesa o debate das transferencias "por ser unha formulación nacionalista" senón porque considera que o traspaso da AP-9 é "importante" para a Galiza e a xestión da infraestrutura. Así mesmo, remarcou que será co Goberno que dirixe Pedro Sánchez co que se tramitará esta lei e acometerase, dixo, unha rebaixa "histórica" das peaxes. "Galega e libre de peaxes" A portavoz do BNG defendeu a trasferencia como un primeiro paso de cara a unha AP-9 "galega de libre de peaxes". Explicou aos congresistas que cdada día 22.000 persoas de media empregan esta infraestrutura clave para a comunicación da Galiza, e "cada día 22.000 persoas son vítimas dunha estafa legalizada que aporta beneficios multimillonarios á concesionaria, pero que lastra a economía de persoas e empresas galegas". "A historia da AP-9 é a crónica dunha discriminación a Galiza, a historia dun saqueo que nos custou millóns de euros en peaxes. Acabar con esta discriminación e con esta estafa é o que está detrás de transferencia desta autoestrada", dixo Pontón. A nacionalista lembrou que durante estes anos procedeuse ao rescate de radiais madrileñas ou o traspaso de autoestradas a Catalunya e Euskal Herria, mais que iso non se cumpriu con Galiza. Sinalou a AP-9 como exemplo de 2 "atropelos": a da "discriminación histórica" a Galiza e a de "gobernar de costas á cidadanía e para as multinacionais". Na súa quenda, Néstor Rego, deputado do BNG, enfatizou que "en Galiza existe un amplo consenso social sobre a necesidade de que AP-9 sexa rescatada para a xestión pública, libre de peaxes e xestionada desde o noso país. Este é un obxectivo que o BNG impulsou desde hai anos, tanto a nivel social como institucional ". "Lealdade" Diego Calvo, do PP galego, argumentou que Galiza "sempre foi leal a España" e que por iso nada había a temer da transferencia. "A Xunta pode xestionar a AP9 de maneira máis eficiente que o Estado, e non está de acordo en que se incremente a peaxe, sobre todo cando noutras comunidades redúcese ou desaparece". Gómez Reino, de Galicia en Común-Unidas Podemos, falou dunha "xornada histórica" que chega despois de anos de "cocesións" á empresa e de "bloqueos" políticos. Reino si alou que a demnada tiña na Galiza un "apoio social amplo" e sinalou que o que hoxe principia debe de ter o seu colofón en que esta autoestrada sexa "pública". Os representantes dos diferentes grupos parlamentares foron intervindo para expresar o posicionamento dos mesmos ao respecto. Todos apoiaron admitir a trámite a proposta que chegaba, aprobada por unanimidade, do Parlamento galego. Todos agás Vox, que dixo que votaba en contra por oporse ao "aumento de poder das taifas" e para criticar que en Galiza "un neno non pode aprender na escola en español". A iniciativa estabelece a transferencia á Galiza da titularidade e as competencias sobre o réxime de concesión, e as funcións e servizos exercidos até agora pola Administración Xeral do Estado. Pola súa banda, o Goberno estatal, segundo o texto aprobado polo Parlamento galego, "conservará ao seu cargo, respecto da sociedade concesionaria da autoestrada, as obrigas con repercusións económicas e financeiras derivadas da aplicación da concesión en vigor que fosen motivadas por modificacións adoptadas no período en que tivo a competencia".


Summary: Que papel tivo María Casares na relación con Camus e Galiza? Que hai de Camus na obra de Casares ou Camilo Gonsar? Como se xestou a tradución da obra do autor de O estranxeiro ao galego? Miraba para París a Nova Narrativa Galega? Estas e outras cuestións trátanse no número 205 da revista Grial na que se of5rece un monográfico arredor da relación entre o intelectual francés e Galiza.

Albert Camus está singularmente traducido ao galego. En 1987 vía a luz Os xustos en versión e Xosé Manuel Beiras, á esa inicial achega sumaríanse O estranxeiro por Valentín Arias, A caída por María Dolores Cabrera ou o Calígula e o Malentendido por Inma López Silva, entre outros textos. A presenza da obra de Camus na nosa lingua pode explicarse, en certa medida, pola relación que o intelectual francés tivo con Galiza e que responde, en especial, a dous eixos centrais, por unha parte a relación biográfica e creativa que estableceu coa actriz galega María Casares, grande nome do teatro francés no seu longo exilio e filla de Santiago Casares Quiroga, e, pola outra, á forte influencia que tivo na literatura galega en nomes como Carlos Casares, Camilo Gonsar ou todo o que se deu en chamar Nova Narrativa Galega, tan vencellada ao grupo Galaxia que agora revisa a figura do autor. María Lopo, Manuel Forcadela, Andrés Torres Queiruga, Damián Villalaín e Carlos Fernández son autores dos distintos traballos recollidos no monográfico do novo Grial coordinado por Dolores Vilavedra arredor do intelectual francés, algúns deles xa participantes na xornada do Consello da Cultura que no pasado mes de decembro visitou a figura de Camus. Naquel encontro, participantes como o escritor Bieito Iglesias acusou a rixidez do franquismo dos anos cincuenta á pouca influencia que o escritor e filósofo francés tivo na cultura galega. Galaxia disponibiliza na rede o artigo de María Lopo, "A Galicia de Camus", no que a autora parte da idea de que "A relación persoal que María Casares e Albert Camus mantiveron ao longo de quince anos non modificou tan só as súas vidas privadas, senón tamén, por suposto, os universos creativos de dúas importantes personalidades culturais da Francia do século XX".