Summary: O clima oceánico costeiro e o chan granítico, eis os viños da beira do mar da Galiza. Estas dúas características, unidas ás variedades específicas das distintas zonas, esculpen e definen os viños que imos probar neste capítulo. Frescura, froita, intensidade aromática son características que aparecen e que teñen liñas directas co clima e co chan de onde proceden os bagos da beira do mar. Completamos o percorrido pola xeografía dos viños galegos. Boa viaxe.

Rías Baixas Denominación de Orixe creada por Orde da Consellaría de Agricultura do 23 de outubro de 1996. Creación relativamente recente para a zona de maior produción de viño da Galiza. No ano 2021 recolléronse 43 millóns de kilos de uva, por parte das perto de 200 adegas da DO. O cambio climático está afectando de modo destacado a esta denominación. A suba media das temperaturas, entre 4 e 5 graos centígrados, unido a unha menor pluviosidade no verán (entre un 20 e un 30% menos) abren a posibilidade do incremento dos viñedos e tamén o cambio no perfil dos viños. A presenza tan próxima do océano Atlántico así como os chans fan que os viños manteñan características únicas no mundo Moderación na acidez e aumento no grao alcólico serán algúns dos posíbeis cambios que iremos testando nos próximos anos. Con todo, a presenza tan próxima do océano Atlántico así como os chans fan que os viños manteñan características únicas no mundo. É curioso escoitar algúns expertos en viños alemáns, por exemplo, recoñecer que é incríbel que se poida manter un grao de acidez tan alto compatíbel cun grao alcólico tamén alto, cuestións imposíbeis nos Riesling alemáns, que por outra banda son grandes referentes nos viños brancos mundiais. A conclusión é clara se somos quen de manter esa complementariedade e equilibrio tan sutil. Os Rías Baixas están chamados a ser viños brancos de culto no mundo. Os tintos son os grandes descoñecidos para o público. Salvaxes, aromáticos, intensos, vibrantes, adxectivos que non son quen de transmitir todos os seus matices. Un distribuidor inglés, nunha visita a unha adega do Salnés, definiunos moi ben: crazy wine ("viño tolo"). Despois da primeira impresión, pediu varias botellas á adega, xa que nunca probara algo similar. Variedades a) Preferentes: - Brancas: Albariño, Loureira branca ou Marqués, Treixadura e Caíño branco. - Tintas: Caíño Tinto, Espadeiro, Loureiro Tinto e Sousón. b) Autorizadas: - Brancas: Torrontés e Godello. - Tintas: Mencía, Brancellao e Pedral. As cinco subzonas O Salnés - Concellos: Cambados, Meaño, Sanxenxo, Ribadumia, Meis, Vilanova de Arousa, Portas, Caldas de Reis, Vilagarcía de Arousa, Barro, O Grove e A Illa de Arousa. Acumula máis do 60% da produción da DO. É a zona de produción máis importante da Galiza, tendo ao redor de 2.300 ha. de extensión e perto de 5.000 viticultores e viticultoras inscritas. Sen dúbida, se temos que falar dun motor económico do viño na Galiza, temos que falar do Salnés e o seu futuro en gran medida marcará o futuro do viño no noso país. Temperaturas moi moderadas no verán, grazas ao Atlántico, permiten maduracións suaves que manteñen unha boa acidez ben perfilada polo chan granítico. Aromas a froitas brancas e gran potencial de envellecemento. Brancos excelentes. Caíños tintos e espadeiros vibrantes resaltan nos seus tintos. Condado do Tea - Concellos: Salvaterra de Miño, As Neves, Arbo, Crecente, Salceda de Caselas, Ponteareas, e algunhas parroquias dos concellos da Cañiza, Tui e Mos. Existe un viño tradicional do Condado do Tea con uvas das variedades Albariño e Treixadura Co 20% da produción da DO, é a segunda subzona con máis uva vendimada. Ten máis de 1.200 viticultores e viticultoras inscritas e máis de 1.000 ha. de superficie de viñedo. Situada no val do río Miño, na súa parte norte limita coa DO Ribeiro. O seu clima é máis caloroso no verán, polo que as maduracións son boas, o que repercute nunha acidez moderada e graos alcólicos lixeiramente superiores aos do Salnés. Destacar que nesta zona existe un viño tradicional do Condado do Tea con uvas das variedades Albariño e Treixadura nun 70%, como mínimo. En Rubiós, parroquia do concello das Neves, existe unha pequena reserva dos tintos de Rías Baixas: Caíño, Espadeiro, Sousón e Pedral, entre outras. Cabe destacar que da variedade Pedral só hai 15.000 kilos de uva na Galiza e todos eles proceden desta parroquia. O Rosal - Concellos: O Rosal, Tomiño e A Guarda, así como parroquias dos concellos de Tui e Gondomar. Ao redor do 11% da produción. Ten máis de 550 viticultores e viticultoras inscritas e perto de 600 ha. de superficie. Na parte baixa do Río Miño, o microclima inflúe de maneira decisiva nos seus viños, facéndoos moi agradábeis, suaves e florais. O viño clásico do Rosal está elaborado coas variedades Albariño e Loureira nun 70% como mínimo e habitualmente leva Caíño Branco. Soutomaior - Concellos: Soutomaior. Só produce o 0,13% da DO, con perto de 50 viticultores e viticultoras inscritas e ao redor de 20 ha. cultivadas. As súas características son moi apreciadas, producindo viños agarimosos, non exentos de carácter e boa boca. Moi recomendábel a súa cata. Ribeiras do Ulla - Concellos: Vedra e algunhas parroquias de Padrón, Teo, Boqueixón, Touro, A Estrada, Silleda e Vila de Cruces. Cunha produción que rolda o 4% da DO, posúe máis de 100 viticultores e viticultoras inscritas e unha superficie que ronda as 200 ha. Quizais sexa unha das zonas onde o cambio climático teña máis influencia. Nos próximos anos veremos acentuado ese cambio, o que provocará unha importante variación no perfil dos viños, moi ameazados sempre polas xeadas e as temperaturas extremas na primavera. Sendo viños de acidez ben marcada e pouco grao alcólico, hoxe xa teñen unha maduración e equilibrio moi interesantes Ribeiras do Morrazo A IXP foi creada por Orde da Consellaría de Medio Rural de 21 de febreiro de 2017. É unha zona de produción histórica de viño. Cun clima oceánico húmido, unha pluviosidade entre 1300 e 1800 mm, temperaturas que rara vez baixan dos 9 graos centígrados e con ausencia de xeadas, estas terras están protexidas polas distintas serras que percorren a rexión, Castrove ao norte, a serra do Suído ao leste e a do Galiñeiro ao sur, ademais da dorsal da península do Morrazo. Os viños brancos son equilibrados, frescos e saborosos, moi florais e agradábeis, pero sobre todo cómpre destacar as sensacións oceánicas: a salinidade e a area das praias onde se asentan non poucas cepas, aínda prefiloxéricas, son verdadeiras obras de arte da bioloxía. Son míticos os viños elaborados con tinta femia na parroquia de Cela (Bueu) En canto aos tintos, temos que falar dunha das grandes variedades, a Tinta Femia, da que aínda existen cepas centenarias, sobre todo na parroquia de Cela, no concello de Bueu. Probar unha copa dese viño somérxete no mar e crea unha enxurrada de frescor dificilmente igualábel. Unha delicia. - Concellos: Bueu, Cangas, Marín, Poio, Pontevedra, Redondela e Vilaboa. Variedades - Brancas: Albariño, Caíño branco, Godello, Loureira, Treixadura, Branco Lexítimo e Torrontés. - Tintas: Brancellao, Tinta Femia (Caíño tinto), Pedral, Espadeiro, Loureiro tinto, Mencía e Sousón. Ten ao redor de 7 ha. de superficie vitícola, cunhas ducias de viticultores e viticultoras e 5 adegas. Produce aproximadamente 50.000 kilos de uva adscritos á IXP. O Barbanza-Iria Naceu a IXP por Orde da Consellaría de Medio Rural de 11 de decembro de 2006. Cun clima oceánico húmido, con temperaturas medias anuais por riba dos 15 graos centígrados e precipitacións entre 1800 e 2200 mm. Situada no norte da Ría de Arousa e na desembocadura do Río Ulla, que crea a ría, e protexida pola serra do Barbanza cunha gran cantidade de horas de sol ao ano, excelente para a viticultura. O Barbanza destaca pola súa singularidade a variedade de uva raposo, sinonimia do branco lexítimo, da que aínda se conservan cepas centenarias Terreos areosos e de rápida escorrentía, chans profundos e graníticos que deixan pegada na viticultura. Viños moi florais, frescos e equilibrados. Destaca pola súa singularidade o Raposo (Branco Lexítimo) do que aínda se conservan cepas centenarias, auténticas xoias vexetais, prefiloxéricas en moitos casos, xa que están en terreos areosos. De poucos viños como os de hai séculos se pode disfrutar. Este é un deles. - Concellos: Boiro, Catoira, Dodro, A Pobra do Caramiñal, Pontecesures, Rianxo, Ribeira e Valga, e algunhas parroquias do concellos de Lousame, Padrón e Porto do Son. Variedades - Brancas: Albariño, Treixadura e Raposo (Branco Lexítimo), Godello, Loureira, Agudelo e Torrontés. -Tintas: Brancellao, Caiño Tinto, Espadeiro, Loureiro tinto, Mencía, Merenzao e Sousón. Betanzos Creada por orde da Consellaría de Agricultura de 8 de novembro de 2000. Con temperaturas máximas que non sobrepasan os 25 graos, boa pluviosidade e chans de exquisitos que achegan mineralidade. Os viños de Betanzos son florais, frescos e históricos. En 1752 contaban con máis de 1.100 ha. dedicadas ao viño e foron subministradores da cidade da Coruña e exportaron os seus viños por toda Europa na Idade Media, nomeadamente a Inglaterra. Quizais un dos problemas máis importantes sexa a pouca insolación, cuestión que vai mudando co cambio climático, pero que provoca que se poidan conseguir viños doces que se obteñen pola existencia da Botrite Nobre provocada polas néboas matinais que logo levantan co sol do mediodía. Viños doces de Branco Lexítimo comparábeis aos excelentes Sauternes de Burdeos. Constituída por unha ducia de viticultores, 6 adegas e perto de 7 ha. produce ao redor dos 8.000 litros amparados pola IXP. - Concellos: Bergondo, Betanzos, Coirós, Miño e Paderne, así como algunhas parroquias dos concellos de Abegondo, Oza dos Ríos e Sada. Variedades - Brancas: Godello, Branco Lexítimo e Agudelo. - Tintas: Mencía, Brancellao e Merenzao. Están adheridas á IXP ao redor de 9 ha. de superficie, hai unha ducia de viticultores e 6 adegas que producen aproximadamente 30.000 litros de viño. Os viños da costa no comercio marítimo da Idade Media Todos os outeiros arredor de Betanzos estaban cubertos de viñas, o seu produto, o viño, era a base do seu mercado de exportación". Así comeza a profesora Elisa Ferreira a descrición da importancia que tiña este viño nos movementos económicos do século XIV. Xa no século XV, seguramente co conflito da Guerra dos Cen Anos e a perda da Gascuña por parte de Inglaterra, comeza unha relación comercial continua coas Illas Británicas. Eran moi significativos os cargamentos nos barcos que traían peregrinos a Santiago. Na volta desde o porto da Coruña, en ano santo, enviábanse por esta vía perto de 5.000 toneis, moitos deles de viño de Betanzos. O porto de Pontevedra era o máis importante para a exportación tanto do viño da contorna como doutras zonas como eran os viños "ullaos" do Morrazo, os da ría de Arousa e os da Veiga de Padrón e da Mahía. Todos eles atopaban na cidade, boa consumidora, e na exportación, destinos excelentes para a importante produción. Tamén foron de grande importancia os portos de Muros e Noia, onde ían parar tamén parte das producións comentadas. No caso de Tui, o porto exportaba viños ao norte de Portugal e incluso aos Países Baixos. Viño aquel que nunha parte tiña os seus viñedos no Baixo Miño. Toda a costa galega era unha importante zona produtora de viño ao longo da Idade Media Para non esquecer son os viños da Mariña, hoxe case extintos, mais na Idade Media ocupaban unha parte moi importante do terreo cultivábel da comarca. Polos portos de Viveiro e de Ribadeo saían centos de barricas cheas do viño de Viveiro, que en 1285 vendíase a 250 marabedís o tonel. O comercio increméntase no século XIV e mantense até o século XVI, sendo moi famoso no porto flamenco de l'Escluse o "vinz de Vivieres", con cargamentos que oscilaban entre os 50 e os 150 toneis por buque. En definitiva, toda a costa galega era unha importante zona produtora de viño ao longo da Idade Media. Os seus viños eran coñecidos e recoñecidos en boa parte do mundo occidental da época, supoñendo un importante recurso económico para gran parte da poboación. Seguramente aquel comercio iniciático foi chave na expansión da viticultura en toda a costa galega. Existen importantes lagoas nos coñecementos históricos daquela época, pero o que é indiscutíbel, e os datos obxectivos están aí, é que o viño galego tivo unha relevancia económica e social importante na Idade Media. Outros países, con moito menos, tiveron unha impresionante capacidade de promoción dos seus viños, e xa é hora de que nós aproveitemos a nosa bagaxe histórica para reivindicar, cando menos, que sabiamos facer viño, que o exportabamos e que as persoas que o bebían por todo o mundo, sempre repetían.


Summary: A conselleira Rosa Quintana asinou esta mañá un convenio de colaboración co presidente da FEGAMP, José Manuel Rey, para coordinaren actuacións en materia de prevención e defensa contra os incendios forestais a través dos grumires (grupos municipais de intervención rápida).

O convenio entre Medio Rural e a Federación Galega de Municipios e Provincias responde a unha actividade que se vén desenvolvendo desde o 2002, e formalízase agora "con carácter retroactivo", segundo a conselleira: por este acordo con 46 concellos, investiranse 750.000 euros en accións conxuntas de prevención, defensa e extinción de incendios. Os grumires responden a unha cesión de competencias estatais en materia de protección civil, un servizo creado para poboacións pequenas onde é insustentábel manter servizos de emerxencias. Nos últimos anos, víronse afectados polas políticas autonómicas e municipais con redución de operativos e introdución de voluntariado. Sorprendida pola cantidade de medios que convocara a sinatura do convenio, a conselleira declarou que o incendio que se orixinou a pasada sexta no Barco de Valdeorras está controlado desde a "primeira hora da tarde de onte": "foi un esforzo sobrehumano", afirmou, "a situación era complexa pola forza do vento e había que traballar rápido e organizadamente. Nunca houbo tantos medios traballando". Cifrou a superficie afectada entre 1.500 e 1.600 hectáreas, á espera da confirmación dos técnicos. Indicou que está controlado desde onte ás dúas da tarde, e que non aumentou o perímetro. Maioritariamente é zona rasa, pero tamén salientou que afectou ás poboacións, polo que hai mesmo viñas queimadas. A conselleira gábase de que haxa 96 persoas detidas "Tivo que haber unha coordinación moi exquisita para que se puidese dar por controlado tan rápido como se deu", indicou. Enxalzou o traballo de todo o persoal que participou na extinción do incendio, "incluso lembro unha técnica á que eu lle dicía que marchara para a casa e non quixo marchar até que non tivo a situación controlada". Interrogada a respecto da intencionalidade do lume, como indicou o alcalde do Barco aos medios, respondeu "é unha zona na que ano tras ano hai incendios, e agora cómpre que actúen as forzas de seguridade do Estado e pescuden a causa do incendio". Enxalzou tamén que haxa máis de 96 persoas detidas en relación co lume forestal, centralizando de novo a atención na busca de supostos delincuentes.


Summary: O ex presidente español acusa Maduro de "depredar completamente" Venezuela.

O ex presidente español, Felipe González, saiu na defensa de Banesco e Juan Carlos Escotet a raíz da intervención desta entidade financeira e atacou duramente a Nicolás Maduro, a quen considera responsábel do "ataque político" (en palabras de Escotet) contra o grupo que en 2013 adquiriu Novacaixagalicia para transformala en Abanca. Nunhas declaracións realizadas nunha entrevista en El País, González carga contra o presidente venezuelano: "Agora parece que os culpábeis son os de Banesco. Sempre hai una permanente persecución na procura dun culpábel. Depredou totalmente o país. O maior culpábel do que acontece é el". O ex dirixente socialista fai votos para que Maduro caia e afirma que "o réxime estase a fracturar por dentro. Hai moita xente que non quer seguir con esta farsa". O goberno de Venezuela interveu a finais da pasada semana Banesco, Banco Universal S.A, durante 90 días debido, afirman, a unha serie de operacións fraudulentas onde se sospeita que están involucrados directivos desta entidade financeira. No comunicado oficial do goberno infórmase de que esta decisión se enmarca na operación 'Mans de Papel' e que non vai influír nos servizos ordinarios do banco, polo que se fai un chamamento ás persoas que teñan contas e aforros na mesma. No comunicado tamén se indica que esta operación é necesaria para sanear "os ilícitos" da entidade e reconducilos "á normalidade das actividades financeiras". O Fiscal Xeral Tarek William Saab deu a entender que tales operacións fraudulentas facían parte do "ataque sistemático á moeda nacional", realizado por "mafias económicas".


Summary: Reaccións á exclusión de 'Nós Diario' das subvencións aos medios.

Por segundo ano consecutivo a Xunta excluíu Nós Diario da liña de axudas dirixidas a xornais impresos. Tal e como publicou a pasada quinta feira esta cabeceira, a secretaria xeral de Medios -en funcións o 3 de maio e cesada o día 5-, Mar Sánchez Sierra, acordou "denegar a axuda económica á empresa Sermos Galiza SA para a publicación Nós Diario, por non tratarse dun xornal impreso e distribuído diariamente". A Administración galega xustificou a súa resolución nun único argumento, o mesmo que exhibiu da última vez. Mantén que Nós non é un 'diario' ao se publicar de terza feira a sábado, malia que a Oficina de Xustificación da Difusión (OXD), órgano de referencia nas bases reguladoras, define "diario" como a "publicación diaria impresa en papel que se edita, co mesmo título, formato e características peculiares e universalmente recoñecidas, catro ou máis días por semana". A Xunta da Galiza exclúe outro ano máis 'Nós Diario' das axudas á prensa escrita A exclusión de Nós Diario en 2021 da repartición de subvencións motivou a presentación dun recurso contencioso administrativo diante do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG), actualmente en fase de tramitación. Impulsou, ademais, a denuncia da Mesa pola Normalización Lingüística ante o Consello de Europa polo incumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minorizadas, unha transgresión dun tratado internacional que a entidade volverá levar a Europa. Unha obriga coa lingua No seu artigo 11, lembra o presidente Marcos Maceira en declaracións a este xornal, a carta europea recolle o compromiso das partes "a fomentar, facilitar a creación e mantemento de polo menos un órgano de prensa nas linguas rexionais ou minoritarias". "É moi claro: hai un medio escrito en galego, Nós Diario, e a Xunta nin fomenta, nin facilitou no seu momento nin contribúe ao seu mantemento". Desta forma, di, incumpre un tratado que o Estado español ten a obriga de executar. Correspóndelle á Xunta, que antes do 1 de agosto de 2023 deberá xustificar ante o Consello de Europa "que fai para que existan medios en galego se o único impreso integramente nesta lingua tamén é o único que non recibe axudas por estar escrito en galego". Colexio de Xornalistas O decano do Colexio de Xornalistas da Galiza, Paco González Sarria, sinala a Nós Diario que a decisión da Secretaría Xeral de Medios pon de manifesto a necesidade de porfiar nunha proposta de vello que "para a profesión era fundamental nese novo mandato", o derradeiro de Núñez Feixoo á fronte da Xunta. "Cando tomou posesión enviámoslle unha carta instándoo á elaboración dunha lei de publicidade institucional que fortalecese o sistema de comunicación coa calidade e o pluralismo como obxectivos", xa que o actual, malia mellorar "métodos precedentes, segue a ser claramente deficiente". Feixoo marcha sen cumprir ningunha das peticións do Colexio, que xa en 2006 fixo unha proposta, dirixida á Xunta, "para obxectivar a concesión de axudas aos medios": axudas automáticas para medios en galego; axudas directas e indirectas -subscricións a centros dependentes da Xunta, publicidade institucional, deducións fiscais-, axudas para o financiamento de proxectos... González Sarria urxe un debate entre profesión, expertos e sociedade para fixar uns criterios obxectivos e un baremo que eviten "agravios e discrecionalidade en función dos intereses do momento ou das necesidades económicas de determinados medios". "Debe primar a obxectividade sobre a discrecionalidade" Nós Diario quixo coñecer a opinión dos grupos políticos con representación no Parlamento sobre a exclusión desta cabeceira das axudas da Xunta á prensa escrita. Pese ás chamadas realizadas nos últimos días ao gabinete de comunicación do PP, os populares non deron resposta. Pola súa parte, o deputado do BNG Iago Tabarés sinalou a este xornal que é "paradoxal" que "estas achegas que teñen que estar para fomentar a lingua e a cultura propias da Galiza exclúan os medios que utilizan a lingua galega" e a promoción da cultura galega". "A obxectividade debe estar por diante da discrecionalidade", recalca. Para José Manuel Laxe, secretario de organización do PSdeG, a Galiza "precisa dunha regulación da publicidade institucional", pois actualmente "carecemos dun marco normativo" e iso fai que "o nivel de discrecionalidade sexa moi amplo e permita situacións anómalas coma as que coñecimos estes días".


Summary: A secretaría de medidas penais do Departamento de Xustiza valida a decisión das Xuntas de Tratamento das prisións de Lledoners, Puig de les Basses e Wad-ras.

O Departamento de Xustiza, a través da Secretaría de Medidas Criminais, ratificou o terceiro grao de prisión para os presos políticos cataláns, que foron outorgados polas Xuntas de Tratamento das prisións de Lledoners, Puig de les Basses e Wad-ras hai dez días . Esta medida será informada esta tarde e o terceiro grao entrará en vigor de inmediato. Desta forma, os internos só terán que pasar a noite no cárcere os días laborábeis. O servizo de clasificación valorou que Oriol Junqueras, Carme Forcadell, Dolors Bassa, Raül Romeva, Jordi Cuixart, Jordi Sànchez, Josep Rull, Jordi Turull e Quim Forn participaron en actividades de razoamento, xuízo crítico e resolución de conflitos. Tamén destaca a ausencia de incumprimentos legais e procedementos disciplinarios. Ademais, o servizo considera que os presos tcontan co ámbito social e familiar para accedera o terceiro grao e lembra que o artigo 72.4 da Lei orgánica xeral penitenciaria impide que calquera persoa preparada para recibir este grao sexa mantida no segundo grao. . O Supremo, último recurso A xustiza trasladou a sentenza á Fiscalía, que agora pode recorrer aos tribunais de vixilancia penitenciaria pertinentes. En todo caso, un posíbel recurso do fiscal non suspenderá o terceiro grao, xa que isto só pode ser paralizado por un xulgado.


Summary: Os datos facilitados polo Instituto Galego de Estatística (IGE) indican que febreiro reduce a creación de empresas na Galiza na comparativa interanual e as que se crean son, na súa maioría, pequenos comercios. Malia a destrución do traballo autónomo feminino hai novas incorporacións e outras resisten renovándose.

A debilidade da economía galega e o seu estancamento nos primeiros meses deste 2020 conta cun dato máis que deu a coñecer onte o Instituto Galego de Estatística (IGE): no mes de febreiro, constituíronse na Galiza 388 sociedades mercantís, 62 máis que en xaneiro, mais 15 menos que no mesmo mes do ano pasado. Estas cifras sinalan a mesma tendencia que seguiu 2019, o terceiro exercicio consecutivo de diminución de compañías constituídas desde que en 2016 se acadaron as 4.533. As comarcas da Coruña e Pontevedra rexistraron o maior número de constitucións, 46,13% das sociedades mercantís no primeiro caso e 34,54% no segundo. Pola súa banda, 9,79% das novas empresas fixou a súa sede nas de Lugo e outro 9,54% nas de Ourense. Case todas as empresas constituídas no segundo mes do ano no país adoptaron a forma de sociedades de responsabilidade limitada. Así mesmo, 74,64% das persoas socias son homes. En canto ao tamaño, son, por regra xeral, moi pequenas. Segundo o IGE 76,03% das sociedades constituídas foron creadas por unha única fundadora. O capital medio subscrito ascendeu a 58.779 euros por sociedade. Por outra banda, en febreiro de 2020 disolvéronse na Galiza 180 sociedades mercantís, 34 menos que o mes anterior e 19 menos que no mesmo mes do ano pasado. Ademais, 29 empresas reduciron o seu capital social e rexistráronse tres procesos de fusión e dúas de escisión. A creación de empresas no mes de febreiro estivo liderada polo comercio (20,62%), seguidas polas de hostalaría (19,07%), a construción (18,04%) e en último lugar as de industria e enerxía (8,76%). Muller, emprendedora e no pequeno comercio O pequeno comercio segue a ser considerado unha saída laboral malia que a situación actual non sexa a mellor. Hai un perfil que destaca e resiste neste ramo na Galiza: muller de mediana idade e responsábel do seu negocio. Un exemplo témolo en Magdalena, propietaria dunha mercería en Compostela que relata a Nós Diario que hai un ano decidiu facerse autónoma "por primeira vez" e rexentar o seu propio negocio. "Levo 27 anos traballando atrás dun mostrador, sempre por conta allea, eramos seis traballadoras e rematamos dúas... non daba para máis", explica. Acceder a ter "empresa propia" non é moi complicado pola redución de trámites administrativos. Magdalena relata que o problema é acceder ás poucas axudas que hai que si teñen unha tramitación máis complexa. "Eu non pasei de solicitar a de acceso por ser autónoma, muller e maior de 50 anos", confesa. Outro atranco está na conciliación familiar. "Non podería estar aquí se non fose porque o meu fillo xa é maior, hai dez anos para min sería impensábel dar o paso". Sobrevivir no pequeno comercio Galiza lidera a perda de autónomas a nivel estatal na última década. Segundo datos da Asociación de Traballadoras e Traballadores Autónomos (ATA), 2019 rexistrou un descenso de 9,4%, é dicir, 8.972 mulleres autónomas menos que hai 10 anos. A perda no colectivo masculino nese mesmo período foi de 7.485 autónomos menos. Continuar co paso dos anos é, daquela, case unha heroicidade. Cristina pertence á terceira xeración que leva un pequeno comercio na zona histórica de Compostela que pasou por varios contratempos nos seus 107 anos de existencia para rematar como bazar. Agora está a piques de pechar por uns meses para adaptar o estabelecemento e seguir con novos folgos. "É importante actualizarse e este local precisaba unha restauración", asegura a Nós Diario, "seguiremos, mais actualizándonos para ofertar produtos de máis calidade". No seu caso, como no de Magdalena, as vendas baixaron en relación a outros anos. Coinciden en apuntar que o pequeno comercio ten dificultades para loitar contra a venda de produtos por internet e contra a presenza das grandes superficies.


Summary: Dous novos falecementos elevan a 718 as vítimas da Covid-19 en territorio galego.

Galiza rexistra un total de 191 novos contaxios. Así se desprende dos datos facilitados pola Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellería de Sanidade, segundo os cales o número de casos activos de coronavirus na Galiza é de 4.304, dos cales 1.148 son da área da Coruña, 689 da de Lugo, 541 da de Ourense, 667 da de Pontevedra, 457 da área de Vigo, 625 da de Santiago, e 177 da de Ferrol. Do total de doentes positivos, 32 están en UCI, 211 en unidades de hospitalización e 4.061 no domicilio. Polo de agora, na Galiza hai un total de 16.995 persoas curadas, rexistrándose 718 falecementos. A última persoa falecida en centros hospitalarios foi unha muller de 87 anos que faleceu no Complexo Hospitalario de Ourense e presentaba patoloxías previas, que se une a un usuario da residencia Orpea de Culleredo. Por outra banda, o número de PCR realizadas é de 431.081.


Summary: A TVG emite hoxe ás 15.15 horas o documental 'Vencerse é cousa de se tratar', que ten como fío condutor a creación do mural de Xela Arias que loce en Sarria, na rúa que leva o nome da autora, a carón da capela de San Lázaro.

As homenaxes a Xela Arias non se limitan ao papel, e a Televisión da Galiza (TVG) emitirá hoxe ás 15.15 horas o documental 'Vencerse é cousa de se tratar', producido en colaboración coa Vicepresidencia da Deputación de Lugo e que ten como fío condutor a creación do mural de Xela Arias que loce en Sarria, na rúa que leva o nome da autora, a carón da capela de San Lázaro. O traballo documental, de Valeria Pereiras, constrúese a partir da gravación deste traballo artístico de Mon Devane e coa participación de estudantes dos institutos Xograr Afonso Gómez e Gregorio Fernández de Sarria, convidadas a reflexionar sobre a figura de Xela Arias e dar opinión sobre a súa escrita. "Xela Arias pertence a esa xeración de poetas dos 80 que conectan de modo especial coa mocidade, coas súas inquedanzas, ansias de liberdade e espíritu rebelde", apunta o produtor executivo do audiovisual, Manuel Fernández, que destaca "a intención de destacar o carácter performático da poesía de Xela Arias". O documental recolle, ademais, a lectura a cámara de poemas da autora sarriá por parte de persoas destacadas da literatura e tamén da música galega. No que respecta á biografía, o audiovisual divulga os aspectos máis descoñecidos e curiosos da vida da escritora "a través de rótulos sobreimpresos, con frases breves que resumen de modo dinámico a súa traxectoria", explica o produtor. "A participación da mocidade e os recursos da arte urbana, tanto no que ten que ver co fío condutor como na rotulación do audiovisual, contribúen a facer do documental unha produción afastada doutras máis canónicas que se están a facer durante este ano, por iso apostamos por colaborar coa produción", explicou Maite Ferreiro.


Summary: A Sociedade para o desenvolvemento de proxectos estratéxicos da Galiza ten en catro dos seus nove postos do consello de administración directivos de Abanca e Reganosa.

Directivos de Abanca e Reganosa ocupan catro dos nove postos do consello de administración da Sociedade para o desenvolvemento de proxectos estratéxicos da Galiza, constituída esta segunda feira, 3 de maio, na Cidade da Cultura, en Santiago. Desta maneira, Abanca participa a alto nivel, ostentando a vicepresidencia e dous postos máis na dirección desta sociedade que ten por obxecto seleccionar e impulsar proxectos europeos Next Generation presentados por empresas que logo precisarán recorrer a un banco para solicitar financiamento. Abanca recoñeceu nos seus resultados do ano 2020 que o núcleo da súa carteira compóñeno as partidas correspondentes a financiamento a empresas (38% do total) e mais a familias (45%). Segundo indicou o vicepresidente segundo da Xunta e conselleiro de Economía, Francisco Conde, a finalidade da sociedade é "buscar futuros investidores mais en ningún caso ser unha sociedade de investimento". "Nace para identificar e madurar proxectos, levalos ao seu punto de investimento, que será sempre desde a iniciativa privada e esta sociedade en ningún caso vai investir nos proxectos", engadiu. O consello de administración da sociedade fica desde esta segunda feira presidido polo propio Francisco Conde, e ten na Vicepresidencia o conselleiro delegado de Abanca, Francisco Botas; mentres que Emilio Briquetas, director xeral de Raganosa, será conselleiro da sociedade, ao igual que o titular de facenda do Executivo galego, Valeriano Martínez, e mais o de Medio Rural, José González. O secretario do consello de administración e director xeral de goberno corporativo de Abanca, José Eduardo Álvarez-Naveiro; o ex presidente da Xunta e catedrático de Economía Aplicada da Universidade da Coruña, Fernando González-Laxe; e o tamén catedrático de Economía Aplicada na Universidade de Vigo Santiago Lago Penas sentan no consello de administración. O secretario será o responsábel de asesoría xurídica de Abanca, Eduardo Cortizo García. A sociedade, nada por decisión do Goberno galego, ten un capital de 5 millóns de euros e dela forman parte a Xunta da Galiza (con participación de 40%), Abanca (38%), Reganosa (12%) e Sogama (10%). O primeiro reto, segundo explicou Conde no acto de constitución, é "madurar o polo de transformación da Galiza para impulsalo e aspirar a que teña o recoñecemento do Goberno de España para poder xerar oportunidades na transición ecolóxica e dixital". Mais, a continuación, a sociedade "traballará na identificación de máis proxectos". 354 candidaturas Polo de agora, a Xunta traballa cunha candidatura conformada por 354 proxectos, 107 deles de iniciativa privada e que aínda non foron detallados no Parlamento galego. A Coordinadora Galega por un Reparto Xusto dos Fondos Europeos puxo no albo da crítica a participación de Abanca, nada da privatización das caixas de aforros galegas, e a das empresas Reganosa -que sinalan como responsábel dunha alta emisión de gases invernadoiro- e mais de Sogama nunha sociedade que impulsará proxectos candidatos a uns fondos europeos Next Generation que buscan a transición enerxética e a economía verde.


Summary: O mapa de Vopelius é outra cartografía europea do século XVI onde aparece recollida a singularidade da Galiza.

Para que os monarcas españois puidesen levar a cabo proxectos comerciais transoceánicos dende os albores do século XVI, mellorar a cartografía viuse como unha necesidade fundamental. Por iso, con independencia daqueles portolanos elaborados no baixo medievo –nalgún dos cales ondea unha bandeira provista dunha cuncha para representar Compostela e se cadra tamén Galiza–, logo da descuberta do Novo Mundo as xeografías deben ser máis exactas e detalladas no papel. Sobre os territorios, cidades e lindes dos reinos e vicerreinados que agroman polo continente americano despréganse mapas útiles para as exploracións, o comercio e as políticas coloniais. Velaí por exemplo o que Guijelmus Blaeuw confecciona sobre Nova España e Nova Galicia, en terras mexicanas. As deste último reino, e como anécdota, foran conquistadas por Nuno Beltrán de Guzmán, feito que el denomina como "Conquista del Espíritu Santo de la Mayor España", sendo Tepic a capital que rebautiza como "villa del Espíritu Santo de la Mayor España". Por Real Cédula do 25 de xaneiro de 1531, e en virtude do ordenado por Isabel de Portugal, muller de Carlos V, os territorios pasan ipso facto a se chamaren "Reino de Nueva Galicia", e esixe que se poboe "onde mellor parecese unha cidade que se chame Compostela, á que lle concede, como capital do reino, as liberdades, os foros e privilexios que tiña". Curiosa é a esixencia de Isabel, mais que razóns sentimentais, políticas ou cando menos simbólicas se agochan na súa decisión? Caspar Vopelius Porén, existen mapas que están provistos máis ben dunha función alegórica que propiamente cartográfica. E un bo exemplo disto é aquel que no ecuador do século XVI realiza un prestixioso cartógrafo e astrónomo nado en Medebach (Renania do Norte-Westfalia). O seu nome, Caspar Vopelius (1511-1561), vai ligado ao mundo das matemáticas e a ciencia, pois é quen de afondar en diversos eidos do saber como a astronomía, a cosmografía e a técnica. Fabrica, logo así, instrumentos útiles para a navegación e a observación do ceo (globos celestes, esferas armilares, astrolabios...). No que atinxe ao seu labor docente, imparte aulas no Montaner Gymnasium (Köln) e está considerado o sucesor do humanista Heinrich Glarean. No exercicio cartográfico, elabora diversos mapas, aínda que analizaremos aquel de Europa que lanza por 1555. Del non se conserva ningún exemplar da edición príncipe; mais coñecemos a existencia dun da segunda prensada conservado na Bibliothèque Nationale de France. Baixo o título Europae primae et potissimae tertiae terrae partis recens descriptio, Bernard van den Putte, prestixioso gravador flamengo que desenvolve a súa actividade profesional sobre todo en Antuerpen e Mechelen, imprime esta obra en 1566 (xa falecera Vopelius). Consta dez pregos de 38 por 50 centímetros, agás dúas láminas a maiores de dimensións máis reducidas. Os territorios do continente gráfanse na totalidade e no primeiro dos folios, entre as columnas de Hércules e unha grilanda de froitas e vexetais, loce o escudo de Carlos V. A autoría certifícase na cartela superior dos primeiros folios, nos que conxuntamente se le: "Potentissi ac invictiss, principibus et domi/nis D. Carolo Quinto et Ferdinando sacri roma/ni imp. Monarchis semper augustis etc. dicavit / Caspar Vopelis". Incluso a cartela do título tamén o testemuña. Nunha das follas vese a parte da costa atlántica francesa e o "Oceanus Cantabric", así como o territorio galego e a zona setentrional portuguesa. Aínda que na Galiza aparece unha bandeira cun escudo que non se corresponde co galego (quizais sexa o de León), si se constata a existencia do emblema propio –de fermosa fasquía– chantado entre a costa de Viveiro e Ribadeo. A xeografía galega na cartografía de Vopelius Aínda que algúns topónimos fican desprazados, identificamos o río Miño e os lugares da Coruña, Muxía, Noia, Compostela, Padrón, Pontevedra, Redondela, Baiona, Ourense, Lugo, O Bierzo (fóra de lugar) etc. Ao pé de Finisterrae aclara o autor que se trata de "Neraum et Celtiann", non lonxe de "Solis arae". Identifica, asemade, o cabo Prior, a zona Ártabra, as Illas Cíes (Bayonae insulae) e as lendarias Cassiterides. Nas proximidades do litoral lusitano navega unha embarcación coas veas izadas e cabo dela permanece o monarca portugués sentado no seu trono, co cetro na man dereita e o escudo real á súa sinistra. No que atinxe ao brasón galego este só se representa cun cáliz con tapa acostado de catro cruces patadas colocadas en pau, dúas a cada flanco. A execución da peza é fantástica, mais os escudos relativos a Castela e Aragón vense con menor impacto visual. A representación na súa totalidade é fermosa, pois está ateigada de monstros mariños e seres fantásticos, deuses clásicos, rosas dos ventos, escudos de armas, navíos, referencias históricas a textos grecolatinos, monarcas sentados nos seus respectivos tronos ou ben tocados por unha man celestial que, de non facelos case deuses, si aparecen como grandes heroes. E Galiza..., no medio de todo isto.


Summary: A estrela de Feijóo apágase. Tocado pola súa relación co narco Dorado, só o 19% das persoas inquiridas por Metroscopia elíxeno como eventual sucesor de Rajoy.

A vicepresidenta do Goberno español, Soraya Sáenz de Santamaría, aparece como a opción favorita do eleitorado para relevar a Rajoy caso de o presidente acabar por demitir, de acordo co inquérito de Metroscopia que publica hoxe El País. Soraya tería o apoio do 34 por cento das e dos eleitores, e o rexeitamento dun 57 por cento. A segunda posición sería para Esperanza Aguirre, co 23% a favor e o 73% en contra. En terceiro lugar aparecería o ministro de Xustiza, Ruíz Gallardón, co 21% de respaldos e un 73% de rechazos. O outrora emerxente Feijóo concita só o apoio do 19% das persoas entrevistas no inquérito Hai que descer até o cuarto posto do ránking para batermos co outrora emerxente Núñez Feijóo. Só concitaría o apoio do 19 por cento das persoas entrevistadas no inquérito. Rexeítano o 64 por cento. Feijóo só se impón a un Aznar en horas baixísimas (só tería o apoio do 16% e un rexeitamento masivo, o 80%) e dunha María Dolores Cospedal que sae chamuscadísima da crise política que vive o seu partido, con apenas un 14% de respaldos e un volume de rechazo idéntico ao que colleita Aznar. De por parte, a enquisa revela que o bipartidismo aprofunda a súa crise. PP e PSOE apenas suman neste momento, entre os dous, o 45,8% dos apoios do eleitorado (nas eleccións de Novembro de 2011 o PP obtivo por si só o 44,8%). Continúan en clara liña ascendente IU (16,2 %) e UPyD (11,8%).


O Dia do Orgulho Gay foi instituído polo movimento gay e, com o tempo e por extensom, polo movimento lésbico e transexual como dia de luita em comemoraçom dos distúrbios de Stonewall (Nova Iorque) em 1969, que enfrentaram membros da comunidade gay com a polícia. Foi umha revolta contra a repressom implacável e brutal à que eram submetidos os indivíduos que deixavam manifesta a sua tendência sexual "nom correta", pola sua conduta ou a sua estética. Com o tempo o dia do Orgulho foi-se convertendo numha data em que se combinava o aspeto reivindicativo com o festivo. Mas de um tempo a esta parte o aspeto festivo parece ganhar peso sobre o reivindicativo Com o tempo o dia do Orgulho foi-se convertendo numha data em que se combinava o aspeto reivindicativo com o festivo. Mas de um tempo a esta parte o aspeto festivo parece ganhar peso sobre o reivindicativo. Isto, nom porque o movimento em si renuncie a visibilizar as suas reivindicaçons, mas porque determinados setores nom precisamente amigos da causa gay optárom por apropiar-se da data para despossui-la de conteúdo sócio-político e fomentar que dela fiquem apenas os clichés mais folclóricos. Neste sentido, nom me penso repetir acerca de outros textos críticos que já aparecérom referindo-se ao circo que a Cámara Municipal corunhesa montou nos Cantons da Corunha (já agora, um ponto de referência para a comunidade gay da nossa cidade) mas sim gostava de sublinhar que a nossa organizaçom se soma de maneira inequívoca a essas críticas, já que evidentemente resulta cínico e insultante que umha Cámara Municipal governada polo PP, umha força política que pujo como umha das prioridades da sua agenda a derrogaçom da lei que possibilita o matrimónio entre pessoas do mesmo sexo e que apoia (por ativa ou por passiva, segundo convir) os posicionamentos da cúpula da igreja católica a favor da "família cristá" e contra outras formas de convivência, pretenda fazer negócio a costa da cultura do ócio da comunidade gay com a vereadora de Cultura (pessoa notavelmente reaccionária) a exercer de suma sacerdotisa. A política de "um dia de feira e o resto a passar fame" nom pode servir-lhe nem ao governo local corunhês nem ao Partido Popular para eludir o facto de continuar sendo assinalados como inimigos da liberdade sexual e afetiva das pessoas Evidentemente o dia do Orgulho (nom porque eu o diga, mas por pura lógica e pura ética) tem de ser umha outra cousa e, de facto, é umha outra cousa. Se as origens estám nos distúrbios de Stonewall, é alí onde está a essência e nom em questons correlativas legítimas, mas que nem podem desviar um evento como o dia do Orgulho da sua natureza reivindicativa. Rejeitamos portanto qualquer intuito por parte da direita espanhola reacionária de vender-nos falsas "modernidades" e "libertaçons"; a política de "um dia de feira e o resto a passar fame" nom pode servir-lhe nem ao governo local corunhês nem ao Partido Popular para eludir o facto de continuar sendo assinalados como inimigos da liberdade sexual e afetiva das pessoas. Nom se pode permitir que a base de botar mao do talonário (quanto custárom as atuaçons do Dia do Orgulho?) consigam fazer esquecer que o Partido Popular quer desmantelar umha por umha todas as conquistas que a comunidade gay atingiu em matéria de igualdade ante a lei. Na Corunha, por seu turno, sobram-nos referentes aos que nos remitir no dia do Orgulho, sem necessidade de recorrer a elementos folclórico-subculturais alheios à nossa história Na Corunha, por seu turno, sobram-nos referentes aos que nos remitir no dia do Orgulho, sem necessidade de recorrer a elementos folclórico-subculturais alheios à nossa história. Nom o digo porque Mario Vaquerizo, artista-estrela do Dia do Orgulho "oficial" corunhês nom tenha direito a trabalhar de bufom do sistema se esse é o seu desejo, mas porque na Corunha há referentes históricos de rebeldia real perante as imposiçons da moral imperante e perante a repressom do estado contra a comunidade gay e lésbica. Como exemplo, sem naturalmente esquecer esse fito histórico de Stonewall, recordarei dous fatos: o protagonizado por Marcela e Elisa no ano 1901: duas mulheres (ainda que umha fazendo-se passar por homem, claro) que casárom a pesar de que nem estado nem igreja naquela altura permitiam tal cousa. E, no ano 1980, o protagonizado por dúzias de pessoas que marchárom sem pagar da cafetaria Manhattan, sediada (ainda) na Praça de Ponte Vedra, em protesto pola atitude hostil do pessoal de tal estabelecimento contra as pessoas homosexuais. A esses factos nom houvo seguramente mençom qualquer na festa dos Cantons e esses som os que de verdade devem ser os nossos referentes, nom indivíduos da farándula que utilizam a tendência sexual como bandeira de conveniência mas que nom som, que saibamos, conhecidos pola sua atitude reivindicativa durante a sua trajetória artística.


Summary: Prevese o peche estacional durante catro meses ao ano dos establecementos de Vilalba e Verín, durante tres meses ao ano do de Tui, e do de Monforte durante 40 días. Os traballadores do Hostal denuncian que o acordo non respecta o seu convenio laboral e alertan de que a empresa estatal prepara a súa privatización.

Paradores e sindicatos chegaron a un acordo sobre o Expediente de Regulación de Emprego (ERE) presentado pola empresa, que implica que haberá 350 despedidos pero que limita os peches de establecementos previstos ao de Puerto Lumbreras (Murcia) e reduce os peches parciais anunciados. Nun primeiro momento a empresa propuxera o despedimento de 450 empregados indefinidos (85 deles en Galicia), nunhas medidas que tamén incluían o peche definitivo dos paradores de Ferrol e Verín e o parcial, de 5 meses ao ano, dos de Tui, Vilalba, Monforte e Santo Estevo. Isto obrigaba a 119 traballadores destes centros a pasar os seus contratos de indefinidos a fixos descontinuos. Prevese o peche estacional durante catro meses ao ano dos establecementos de Vilalba e Verín, durante tres meses ao ano do de Tui, e do de Monforte durante 40 días. Ferrol, Verín e Santo Estevo salvan dos peches No acordo ao que chegaron CC.OO. e UGT coa empresa prevese o peche estacional durante catro meses ao ano dos establecementos de Vilalba e Verín, durante tres meses ao ano do de Tui, e do de Monforte durante 40 días. Ferrol, Verín e Santo Estevo sálvanse dos peches. Porén, mantéñense unha parte moi importante dos despedimentos e, por exemplo, no caso do Hostal dos Reis Católicos de Santiago o número de traballadores que perderán o seu emprego segue sendo de 19, os mesmos que figuraban no plan inicial. O Comité de empresa do establecemento compostelán, o único de todo o Estado xunto co de León que conta cun convenio propio, denuncia en primeiro lugar que este acordo non tivo en conta este feito e que non respectou a capacidade de representación e negociación do devandito Comité. Ademais alerta de que este proceso vai facilitando o camiño para unha inminente privatización dos Paradores en toda España e lembra que mantén en marcha unha denuncia colectiva diante do Dirección Xeral de Inspección Laboral pola "usurpación" da súa representación. O Comité de empresa do Hostal alerta de que este proceso vai facilitando o camiño para unha inminente privatización dos Paradores en toda España A dirección de Paradores aceptou incrementar as indemnizaciones, que serán de 25 días por año traballado cun máximo de 20 mensualidades. A cambio, acórdase a redución da xornada laboral de 400 traballadores nun 25%, así como a reducción e eliminación dalgúns complementos salariais e retribucións variables, a supresión de dous días de asuntos propios.


Summary: En contraposición ás demandas dun Código Penal con penas máis duras, o feminismo antipunitivista trata de artellar un sistema de xustiza máis humano. Natalia Torres, avogada e docente de dereito penal na Universidade de Vigo, debullará as súas teses nunha charla mañá no CS Cova dos Ratos de Vigo.

—Como definiría vostede o antipunitivismo? Podería ser entendido como o rexeitamento ao castigo como institución de control social e as súas formas contemporáneas máis perfeccionadas: o sistema penal no seu conxunto e o cárcere como principal castigo institucional actual. —No outro extremo, como de asimilado está o punitivismo nos movementos sociais ou nos programas dos partidos políticos actuais?Di Angela Y. Davis que a prisión é considerada tan "natural" que é extremadamente difícil imaxinar vivir sen ela. Os movementos antipunitivistas loitan arreo en contra desta idea fortemente arraigada nos imaxinarios colectivos, moitas veces presente tamén no eido político ou nos movementos sociais. Non é unha empresa sinxela porque a dominación propia do patriarcado está feita para que as súas institucións aparezan como un trazo máis cotián. —O noso actual sistema xudicial e penitenciario é punitivista ou, pola contra, está encamiñado cara a reinserción das persoas presas?O punitivismo é dominante nas políticas criminais e nas lexislacións penais da nosa contorna, como se pode comprobar nas múltiples reformas lexislativas nos códigos penais estatal e dos países veciños nas últimas décadas. Este fenómeno poderíase denominar "neopunitivismo" e o seu desenvolvemento deriva, en boa medida, de tratados e convenios internacionais e, desde o meu punto de vista, ten unha data de nacemento o 11-S cando caeron as torres en Nova Iorque. Ademais, o sistema xudicial penal e penitenciario aplica castigos, males e por tanto dor. Así que, na miña opinión, da imposición de dores, da deshumanización propia dos cárceres, non pode seguirse a reinserción, é unha contradición. O punitivismo é dominante nas políticas criminais e nas lexislacións penais —Percibe falta de sensibilidade ou consciencia do que supón unha condena na prisión?Parte da tecnoloxía das prisións actuais está na invisibilización da violencia que se irroga nelas. Por iso é importante sinalar que a pena de prisión non só restrinxe a liberdade. Estas institucións están dominadas por dinámicas nas que se despreza a vida digna, a saúde e outros dereitos tan importantes como o de asociación, a liberdade relixiosa e sexual, a intimidade persoal e familiar, o dereito a difundir e expresar libremente pensamentos e ideas, a educación, ou o dereito a un traballo digno e unha remuneración suficiente. —Que visión aporta o feminismo ás correntes antipunitivistas?A visión que aporta o antipuntivismo feminista fronte ao punitivismo é radical: trátase de cambiar a cultura da dominación, discriminación e humillación propia do castigo e da sociedade patriarcal por outra máis humana, baseada no respecto da vida digna, da liberdade e o amor propio das outras persoas. A proposta de Paz Francés e Diana Restrepo, por exemplo, lévaas a afirmar que os discursos feministas e abolicionistas do castigo que defenden conflúen nunha mesma idea central: a improrrogábel necesidade dun cambio civilizatorio, o que relaciona antipunitivismo e feminismo de forma case inevitábel. Din estas autoras que é imposíbel pensar a existencia da prisión, así como as demais respostas penais, por fóra do patriarcado. Trátase de cambiar a cultura da dominación, discriminación e humillación propia do castigo e da sociedade patriarcal —Hai un debate presente mesmo nos feminismos: fronte unha xustiza que pode ignorar as testemuñas das mulleres ou a minimizar a violencia que sofren, demándase nas rúas un aumento das penas. Como aborda o antipunitivismo feminista este conflito?Quero deixar claro que son consciente de que a violencia en contra das mulleres é real e moito máis ampla do que se documenta, e que as mulleres temos que buscar protexernos de ela e facerlle fronte, o cal pode incluír usar as ferramentas do dereito penal en ocasións, pois desafortunadamente nos máis dos casos é o único que o estado e a sociedade ofrecen. Non obstante, non está probado que co recurso ao dereito penal se alcancen cotas de éxito na protección das mulleres. Iso si, as políticas punitivistas lexitiman a cultura de dominación que beneficia o patriarcado a través da suposta protección que brinda. —Avanzouse nos últimos anos na introdución da perspectiva de xénero no sistema xudicial?Hai intentos e propostas concretas que no camiño á abolición do castigo, loitan pola inclusión de outras perspectivas, por exemplo de xénero, no sistema penal. Avánzase aos poucos desde miradas diferenciadas. Pero este camiño está por facer. Estamos todas chamadas a buscar e construír alternativas, seguramente desde en plural —Que opcións poderían artellarse en troques das penas de prisión?Os proxectos antipunitivistas procuran sentar as bases para avanzar cara a lugares máis xustos, máis humanos. Xa que logo, estamos todas chamadas a buscar e construír alternativas, seguramente en plural, dende outros lugares que non sexan os da dominación, discriminación e humillación do castigo e teñan no horizonte decrecer a represión. O feminismo antipunitivista propón a adopción de mecanismos de xustiza local, a aposta por novos paradigmas de xustiza que non pasen por xulgar as persoas, ou a redución ao mínimo da duración das penas e o uso da prisión. En todo caso, cabe sinalar que esta pregunta e as súas respostas non deben bloquear a discusión en relación coa abolición da cultura do castigo, que é o cimento para estes cambios.


Summary: O colectivo solicitouno xa na Coruña, Oleiros, Cambre, Culleredo, Betanzos, Sada e Bergondo con motivo do 85º aniversario da súa proclamación.

A Comisión para a Recuperación da Memoria Histórica da Coruña (CRMH) solicita aos concellos da comarca que o 14 de abril, con motivo do 85º aniversario da proclamación da II República, penduren dos mastros das casas consistoriais a bandeira tricolor. Gondomar e Narón anunciaron que o farán. Os concellos de Gondomar e Narón anunciaron que se sumarán á iniciativa da CRMH Entre os consistorios contactados polo colectivo atópanse os de Oleiros, Cambre, Culleredo, Betanzos, Sada, Bergondo e da Coruña. Ao seu rexedor, Xulio Ferreiro, lembran a "tradición republicana" da cidade así como a presenza do "republicanismo" como movemento político non só en organizacións senón tamén en "casinos e outras entidades". 600 persoas fusiladas Aliás, sinalan o número de persoas represaliadas polo fascismo após o levantamento militar de 1936. "máis de 600 persoas asasinadas na comarca, entre elas as principais autoridades: Francisco Pérez Carballo, Gobernador Civil; Rogelio Caridad Pita, Gobernador Militar; Enrique Salcedo Molinuevo, xeneral xefe da VIII División Orgánica; Ánxel Casal, vicepresidente da Deputación e alcalde de Santiago; Manuel Quesada e Gonzalo Tejero, comandante e capitán das Forzas de Asalto. No concello da Coruña foron asasinados: Alfredo Suárez Ferrín, alcalde; Joaquín Martín Martínez, secretario do concello; Manuel Prado Allegue, xefe da Intervención Municipal; Francisco Prego Campos, xefe de Negociado do concello; dirixentes de partidos como Ramón Maseda Reinante, presidente da Agrupación Socialista da Coruña; Pedro Galán Calvete, presidente das Mocidades Galeguistas. Dirixente sindicais como José Villaverde e José Boedo López, da CNT; Eugenio Carré Naya, secretario da Federación de Traballadores do Ensino-UXT. Entre as vítimas había unha gran pluralidade: anarquistas, socialistas, comunistas, galeguistas, republicanos", sinalan na proposta achegada polo presidente da CRMH da Coruña, Fernando Souto. As casas consistoriais teñen pendurado outras bandeiras dos seus mastros como a LGTBi ou a do Sáhara Neste senso, lembran que o consistorio xa pendurou noutras ocasións bandeiras coas que quixo visibilizar a adhesión municipal a diversas loitas como a bandeira do orgullo LGTBi. "A colocación desta bandeira da República durante un día debe interpretarse como unha merecida homenaxe ás persoas que defenderon a República, que simbolizaba democracia e liberdade, e tamén de xusta homenaxe e lembranza a aquelas que sufriron a represión da ditadura franquista", explican. Conflito xudicialEn abril de 2012 o Concello de Donostia pendurou do mastro da casa consistorial a bandeira tricolor. Tal decisión foi denunciada pola Delegación do Goberno español ao considerar que vulneraba a lei de símbolos española. Un anos despois o xulgado contencioso-administrativo nº1 de Donostia resolvía a favor do goberno municipal asegurando que ao non substituír este símbolo ningún outro non podía ser considerado contrario a dereito pois fixerase ao abeiro da conmemoración dun feito histórico. Visibilidade Cada vez son máis as loitas que se visibilizan nas fachadas dos concellos galegos, a última foi amosar o rexeitamento á política europea coas persoas refuxiadas arriando as bandeiras da UE ou deixándoas á metade como mostra de reprobación pola vulneración do dereito de asilo e acollida.


Summary: O máis lonxevo é Senén Pousa (PP), alcalde de Beade coñecido polas súas declaracións en favor do franquismo, que accedeu ao cargo en 1974. Os outros cinco chegaron á Alcaldía en 1979, nas primeiras eleccións municipais democráticas.

Nestas eleccións municipais hai un gran número de candidatos e candidatas que se presentan aos comicios por vez primeira, algúns rexedores e rexedoras que estrearán cargo e outros e outras que repetirán mandato por segunda ou terceira vez. Pero hai un grupo -reducido. de alcaldes que suman 40 anos ou máis no cargo e que o domingo 26 de maio buscarán repetir no posto. En concreto son seis, despois de que dous dos oito que gobernan dende (cando menos) 1979 non encabecen ningunha lista nesta ocasión.O alcalde de Beade, Senén Pousa, chegou ao cargo en 1974, aínda con Franco vivo, e aspira a manterse no postoO aspirante máis lonxevo pasa a ser Senén Pousa (PP), alcalde de Beade de 1974 e coñecido polas súas declaracións en favor da ditadura: segue recoñecéndose como "franquista" e afirmando que "fixo cousas boas e malas, como todo o mundo". Accedeu ao cargo aínda en vida de Franco e en 1979 gañou as primeira eleccións democráticas, repetindo nas nove convocatorias seguintes e buscando a súa undécima vitoria. Foi alcalde primeiro con Coalición Democrática, despois con Alianza Popular, posteriormente con Centristas de Galicia e dende 1991 co Partido Popular.A Manuel Gallego Vila, alcalde de Taboadela, correspondíalle ata agora esa condición de alcalde con máis anos no cargo, ao que accedera en 1972. Porén, o rexedor do PP non figura nas listas nesta ocasión, despois de 47 anos como alcalde e 52 como concelleiro. Os rexedores de Paradela, Quintela de Leirado, Xunqueira de Ambía, A Peroxa e Brión gañaron tamén as 10 eleccións celebradas dende 1979Outros cinco rexedores mantéñense no poder dende as primeiras eleccións municipais de 1979 e optan á súa reelección, co que sumarían 11 mandatos e 44 anos no cargo, se completan o cuatrienio. Trátase dos alcaldes de Paradela (José Manuel Mato Díaz), Quintela de Leirado (José Antonio Pérez Cortés), Xunqueira de Ambía (José Luis Gavilanes Losada) e A Peroxa (Manuel Seoane Rodríguez), todos do PP. E tamén do socialista Xosé Luís García García, alcalde de Brión.A única baixa neste grupo é o do actual alcalde de Salvaterra de Miño, Arturo Grandal Vaqueiro, un home que foi rexedor primeiro na lista de UCD (1979), despois como independente (1983), posteriormente co PSdeG (1987,1991), para continuar co PP a partir de 1995, sempre con maioría absoluta, aínda que de forma moi axustada no ano 2015. Nesta ocasión non figura na candidatura do Partido Popular, que será encabezada por Marta Valcárcel.Outros 6 candidatos poderían chegar aos 40 anos de goberno en 2023Outros seis rexedores optan á súa décima vitoria e chegar aos 40 anos de GobernoAdemais destes seis alcaldes que suman catro décadas ou máis á fronte dos seus concellos, hai outros seis rexedores que permanecen no cargo dende 1983 e que nesta ocasión volven encabezar as súas candidaturas, polo que -de repetir vitoria- poderían chegar aos 40 anos de goberno ao remate deste novo mandato. Trátase dos alcaldes de Vilamarín (Amador Vázquez Vázquez, PP), Mondariz-Balneario (José Antonio Lorenzo Rodríguez, PP), Dumbría (José Manuel Pequeño Castro, PSdeG), Carballedo (Julio Manuel Yebra-Pimentel Blanco, PP), Beariz (Manuel Prado López, PP) e Abadín (José María López Rancaño, PP).Tamén no Goberno municipal dende 1983, nesta ocasión non repetirán os rexedores de Vilar de Barrio (Julio Pérez Carballo, PP), O Páramo (Gumersindo Rodríguez Liz, PP) e Campo Lameiro (Julio Sayáns Bugallo, PP).


Summary: Acaba de o anunciar o presidente da Comisión, Jean Claude Juncker.

Final da historia do horario de verán e do inverno. Así o resolveu a Comisión Europea, segundo informou esta sexta feira Jean Claude Juncker. O órgao executivo da UE toma esta decisión após abrir unha consulta telemática —da que apenas se informou no estado español— no espazo da UE, cunha participación estimada de 5 millóns de persoas. Aínda que os resultados non foron revelados oficialmente, a imprensa alemá informa de que a grande maioría —por volta de 80 por cento— posicionouse a prol da supresión da mudanza horaria. O asunto é francamente unha preocupación xermana: dous de cada tres participantes na consulta pertencen á República Federal Alemá. Juncker afirmou esta sexta feira: "A xente quer que se faga, así que o faremos". Non existen aínda datos contrastados sobre a participación cidadá por países. A decisión da Comisión Europea ten de ser agora referendada polo Parlamento europeu e polo Consello de Europa. Unha vez que se acorde a supresión do cambio de hora, a CE terá de determinar se se adopta o horario de verán ou o do inverno. Saúde Os efectos nocivos sobre a saúde dos cambios horaios foi unhadas preocupacións valoradas pola Comisión europea á hora de adoptar esta decisión. NOTICIA EN AMPLIACIÓN.


Summary: Con motivo do pasamento este sábado de Saleta Goi, viúva do escritor Manuel María, recuperamos a entrevista que concedera a 'Sermos Galiza' o 9 de xullo de 2015 e que reproducimos íntegra a continuación. A conversa enmárcase na elección de Manuel María como homenaxeado no Día das Letras Galegas de 2016.

A presidenta da Fundación Manuel María, Saleta Goi (A Pastoriza, 1932), recíbenos na súa casa, ateigada de imaxes do poeta de Outeiro de Rei, do que fala en presente, "eu nunca digo que son a súa viúva, eu son a súa muller". No medio da conversa ten que atender varias chamadas que a felicitan por ser elixido Manuel María o autor ao que a Real Academia Galega lle dedica o Día das Letras Galegas de 2016. Espontánea e natural, revélase satisfeita pola reacción social que espertou a elección da Academia. —Como recibiu a noticia da elección?Normal, pois Manuel María é un creador con moita obra. Estou moi agradecida polo recoñecemento. —Que lectura fai do consenso que houbo na votación?Con respecto aos outros candidatos (cada un ten un matiz e non teñen que ver as obras duns coas doutros), véxoo moi positivo porque sei que a Manuel non lle gustaría saír polos pelos. —Que suporía para Manuel María ser homenaxeado co Día das Letras?Non sei contestar a esta pregunta [fica pensativa]… Sei que coincidir co ano das Irmandades encantaríalle. Non gosto nada de dicir o que outro faría sen poder falar. —Como vai vivir Saleta este ano?Como todos os anos! Eu xa teño o Manuel todos os días comigo. Velo? Está aí e alí, e tamén alí [sinala diferentes fotografías]. Téñoo en todos os sitios. Estou contenta, pero tomo a decisión con naturalidade. —Como debería ser o ano de Manuel María?Non o sei. Non teño moito que dicir sobre como debería ser o ano, pois depende das solicitudes para editar libros, dos actos que marque a Academia… Ademais, está a parte social: é a sociedade quen marca o que hai que facer. A xente ten liberdade para facer o que queira. Non é Saleta quen ten que dicir como debería ser o ano. A obra de Manuel María escóitase en todo o país —Que queda por facer para este 2016 dedicado a Manuel María?A proposta ten que partir das editoriais, da súa liberdade. A Fundación Manuel María non o decide. Cando cheguen propostas estudaranse no Padroado e consultaranse na Executiva da fundación. —O recoñecemento a Manuel María por parte da Academia está a ser moi popular. Como valora o eco que está a ser a súa designación?Estou moi contenta coa resposta social. A reacción social resúltame moi satisfactoria, como o é tamén que contara cunha maioría moi ampla na Academia. Manuel María faleceu hai 11 anos, pero nunca se retirou do ensino. Percorreu centros e institutos de norte a sur e de leste a oeste do país e a un neno ou nena que escoitara recitar o Manuel non se lle esquece. Quizais, a día de hoxe, ese neno ou nena sexa un profesor ou profesora. Aí está a cuestión popular. Ademais, a súa obra é comprensíbel, pois sempre se preocupaba moito por que se lle entendera. Facía un esforzo máximo para, dentro do que pode facer un creador, fose o máis comprensíbel posíbel. A popularidade tamén vén, en boa medida, pola grande introdución social de Soños na gaiola. Xunto a Memorias dun neno labrego foi o libro galego máis lido en anos. —Que papel pensa que desenvolverá o asociacionismo?Penso que se vai implicar. Precisamente, este sábado a Fundación celebra un convivio que xa tivo lugar o ano pasado e que queremos que siga a ter continuidade. A Fundación quere facer o que Manuel María fixo en vida: defender a cultura do país. A defensa da lingua como sostén do país era unha preocupación tremenda do Manuel. Isto tamén o facían as Irmandades da Fala. Por certo, gostei moito de que coincidise no tempo o Día das Letras para Manuel María co centenario da creación das Irmandades. Máis de 20.000 persoas defenden en Compostela na voz de Manuel María "un idioma que é a vida" —Falando da Fundación. Como está funcionando?Moi ben. Este funcionamento débese a xente tan activa que forma parte dela e que tanto traballou nela nos últimos anos. Tivo unha gran cantidade de visitas. Basta con acceder a www.manuelmaria.com. Pasaron 11 anos desde que faleceu o Manuel pero segue estando dentro dos centros de ensino. Penso que os centros de ensino van acoller moi ben este ano, pero isto depende non só das obras do autor, senón tamén do equipo de docentes do centro. O que estamos facendo na fundación era o que el quería e o que está probado na súa obra e na súa didáctica. —Manuel María conta cun perfil moi rico e variado. Poderá amosarse todo nun ano?Desde o existencialismo, ao paisaxismo (de aí a deriva da etnografía), pasando polo ecoloxismo, a morte, a relixión… Tamén está o ensaio, o teatro e os numerosos artigos xornalísticos que escribiu, tanto en El Ideal Gallego nunha primeira época como en A Nosa Terra e en El Correo Gallego. É moita obra e sacala toda é imposíbel. A de tomos que darían os artigos xornalísticos! Aínda así, hai obra moi interesante para levar aos centros de ensino. Como dicía antes, non somos nós quen decidimos que se vai amosar, son os peticionarios. Desde a Fundación estamos a sacar de dous a tres libros cada ano. —Manuel María é un dos poetas máis cantados da literatura galega. Como foi a súa relación coa Nova Canción Galega?Foi moi cantado… A primeira vinculación veu pola editorial catalá Edigsa, cuxo distribuidor en Madrid era Manolo Conde, moi amigo noso. Pedíronlle a Manuel un disco de poemas, que foi Acuso a clase media, un disco moi combativo. Edisa precisaba unha casa galega para entrar en Galiza e quixo gravar co selo Xistral, que nós tiñamos rexistrado. Foi decisiva a influencia de Raimon, a quen presentou o Manuel co poema que lle dedicara nun recital que tivo lugar en Santiago. A canción galega era para Manuel María unha necesidade de país. O Manuel tiña unha análise sobre que era o que precisaba o país e entregou a súa vida ao país. A súa obra responde ao que era Manuel. —O feito de que Manuel María sexa o homenaxeado no Día das Letras, resituará a súa obra dentro da historia da literatura?A súa obra ten que explicarse non por un ano que se lle dediquen o Día das Letras, senón que ten que asumirse até que se libere o país. A súa obra ten unha razón de ser. Existe porque hai un país detrás, que é Galiza.


Summary: O sábado 19 de decembro 'Nós Diario' vén acompañado dunha publicación especial coa que celebra o primeiro ano de existencia: o anuario 2020, que recolle unha selección das informacións máis destacadas e que inclúe artigos de destacadas figuras galegas en materia política, laboral, económica, social, cultural, memorialística e deportiva. Reserva o teu exemplar, de balde con 'Nós Diario', para non ficar sen o máis relevante de 2020, o ano que supuxo un punto de inflexión.

O ano 2020 comezaba para Nós Diario da mellor maneira: convertendo o soño nunha realidade. Aquel proxecto que en novembro de 2017 se anunciaba de maneira pública mediante un comunicado do Consello de Administración de Sermos Galiza S.A. ía virar en tanxíbel. Na noite do 1 de xaneiro millares de exemplares de Nós Diario saían da rotativa para seren repartidos ao largo do territorio galego. Mais a tarefa non concluía e o esforzo seguiríase renovando día a día grazas á confianza das máis de 3.000 persoas que, coa súa subscrición, fixeron realidade o único diario en papel e dixital en lingua galega e coa ollada centrada na Galiza. Nós Diario sairá o sábado 19 de decembro acompañado dun Sermos Galiza especial: un anuario 2020, con máis de 100 páxinas a cor Para celebrar o primeiro ano de vida, Nós Diario sairá o sábado 19 de decembro acompañado dun Sermos Galiza especial: un anuario 2020, con máis de 100 páxinas a cor que recollerá unha selección dos contidos xornalísticos máis significativos do ano. Unha escolma das distintas seccións coas que cada día se artella o diario. Ademais de recoller as informacións máis destacadas, pola súa relevancia ou por seren representativas do ano que vence, a publicación incorporará artigos de análise de diversas temáticas realizados en exclusiva para este especial. O anuario contará coas sinaturas do presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza S.A. e conselleiro delegado, Xoán Costa, e mais da directora de Nós Diario, María Obelleiro. Inclúe a escolma dos textos sobre os acontecementos máis salientábeis de 2020 a cargo de xornalistas da redacción, así como análises do escritor e activista David Rodríguez, autor de O canastro sen tornarratos, que ofrece a súa visión a respecto do panorama político nacional; da catedrática de Filosofía no IES Politécnico de Vigo e escritora Carme Adán, autora de Feminicidio, que escribe sobre a pegada da Covid-19 no pensamento e da profesora da Universidade da Coruña, escritora, experta en Sociolingüística María Pilar García Negro, que pon o foco na situación que vive o idioma galego. Reserva o teu exemplar para non ficar sen el Tamén escriben nesta publicación especial o economista Joam Romero, que expón a súa visión a respecto do que deixou tras de si 2020 en relación á economía; a responsábel do Gabinete de Economía da CIG, como sindicato maioritario da Galiza, Natividade López Gromaz, que explicará 2020 desde a perspectiva do traballo e o director do Instituto Galego de Análise Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional (Igadi), Daniel González Palau, que ofrece un repaso á xeopolítica a raíz dos acontecementos decorridos no ano. Ademais, o profesor e filósofo Xoán Carlos Garrido analiza 2020 en relación á memoria histórica, cos sucesos máis relevantes do ano; o escritor, investigador e crítico literario Mario Regueira repasa os fitos da literatura galega nos últimos meses e o crítico de cinema Andrés Castro fai o propio co audiovisual galego. A ollada deportiva chega da man do xornalista especializado na materia Omar Bello. A escolma Abre a selección dos artigos que foron publicados en Nós Diario en 2020 unha reportaxe asinada pola xornalista Susana Rois sobre unha das materias que máis marcaría o ano: a ciencia. A información, do 11 de xaneiro de 2020, máis de dous meses antes de se declarar a emerxencia sanitaria pola pandemia da Covid-19, puña sobre a mesa a reivindicación das investigadoras e investigadores galegos predoutorais e posdoutorais, do persoal investigador contratado e do persoal de apoio á investigación, organizados nun colectivo plural e transversal, para alentar as universidades e a Xunta da Galiza a dedicar un maior investimento en materia científica e de I+D+i e para pór fin á precariedade e á emigración. Poucas semanas despois, a ciencia converteríase nun dos maiores protagonistas do ano. A xestión sanitaria por parte da Consellaría do ramo é outro dos aspectos que trata este anuario, con acontecementos como a destitución da xefa de servizo do hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo por cuestionar as instrucións de hixiene e utilización de recursos pouco días despois de declararse o estado de alarma debido ao coronavirus Sars CoV-2. Asinada polo subdirector de Nós Diario, Xesús Manuel Piñeiro, esta unha das informacións máis lidas do ano no diario dixital, ao igual que a conversa entre a directora de Nós Diario, María Obelleiro, e Hugo Babarro, enfermeiro da Unidade de Coidados Intensivos do Hospital Clínico Universitario de Ourense (CHUO). Unha entrevista que tamén inclúe o anuario e na que o especialista explica como é o día a día na primeira liña de combate á Covid-19, con escaseza de medios e coa incerteza dos primeiros días despois tras saltar a pandemia á Galiza. Ademais, en relación á xestión da emerxencia sanitaria por parte do Goberno galego recóllese unha información na que Xacobe Ferreiro recompila os seis principais erros de Alberto Núñez Feixoo á fronte do Executivo galego nas primeiras semanas da emerxencia sanitaria. A crise nas residencias de maiores foi outra das temáticas máis e mellor traballadas pola redacción de Nós Diario. De aí que ocupen un espazo destacado nesta publicación especial. A este respecto, o anuario rescata a reportaxe de Alberte Mera sobre os fondos públicos que a Xunta da Galiza inxecta nos centros xeriátricos de titularidade privada. Tamén en relación ás residencias, recupérase unha reportaxe de investigación asinada polos xornalistas Carlos Barros e M. Vilas, sobre o centro de maiores do Barco de Valdeorras, unha das primeiras intervidas polo Goberno galego durante a primeira vaga da crise sanitaria. Ambos os xornalistas debullan unha trama acusada de utilizar este tipo de infraestruturas sociais con fins lucrativos. Outra das pezas ten a ver coas medidas para a recuperación da actividade social e económica no mes de maio, cando aínda non se coñecía se volverían abrir os centros de ensino no curso 2019-2020. A xornalista Alba Barbadillo explora na información a problemática das familias de combinar a volta ao traballo presencial e as necesidades de coidados baixo a perspectiva de xénero, unha das constantes que rexe o labor xornalístico da redacción de Nós Diario todos os días do ano e non só en datas sinaladas polo calendario. Inclúese tamén unha reportaxe con información en exclusiva, asinada pola xornalista Raquel C. Pérez, sobre os labores de rastrexo. O 19 de agosto de 2018 saía á luz por vez primeira no panorama mediático galego o nome da empresa encargada desa tarefa: Konecta, con vinculacións co presidente da Xunta da Galiza. Tamén unha reportaxe de investigación, do xornalista Pablo Barro, sobre a vinculación da familia Mouriño cos acordos fracasados aos que chegara o Goberno de Feixoo coa mexicana Pemex; unha información de Antón Escuredo sobre o impacto do fechamento da hostalaría no sector primario; unha reportaxe do xornalista Fernando Arrizado sobre casos de racismo após o falecemento do cidadán negro estadounidense George Floyd durante o seu arresto pola Policía; unha información de Cilia Torna sobre os fusilados e exiliados da Xeración das Irmandades da Fala, con motivo do centenario da saída do primeiro número da revista Nós; unha reportaxe de Irene Pin sobre o Ano Ricardo Carvalho Calero e outra do xornalista Héctor Pena sobre a relación do xenio futbolístico Pelé coa Galiza. Así até completar unha escolma de trinta textos cos que Nós Diario pon o broche de ouro a 2020. Un ano de 'Nós Diario' Nós Diario fai o seu primeiro ano de vida o 2 de xaneiro de 2021 tanto na súa versión web, actualizada os 365 días do ano, como na versión en papel, que ve a luz de terzas feiras a sábados. O medio celebra este aniversario coa publicación do anuario, que se entregará o 19 de decembro co diario. Todo por tan só 3 euros. Recomendamos reservalo nos quioscos. As persoas subscritoras recibirano no seu domicilio ou ben para a súa lectura na nube. Este especial coincide no tempo co inicio dunha campaña de subscricións, posto que o esforzo acumulado ao longo de 2020 non pode ficar aí e é vontade de Sermos Galiza S.A. continuar con Nós Diario en 2021 e anos sucesivos. É necesario, así, seguir contando coa colaboración de todas e todos vós, que sodes a única garantía dun xornalismo independente, pois á hora de realizar as informacións só nos debemos ás subscritoras e subscritores e ás lectoras e lectores. De vós provén a autonomía económica que nos permite unha independencia editorial, sen trabas por parte dos Gobernos nin de grandes corporacións empresariais.


Summary: A Asociación Internacional de Estudos Galegos vén de facer pública a súa decisión de non recoller o Premio da Cultura Galega 2012 na modalidade de promoción cultural no acto que se celebrará mañá xoves na Cidade da Cultura. A entidade tomou a decisión en apoio ás traballadores e traballadoras das artes escénicas e musicais.

Por "compromiso coa cultura galega e coas persoas que no día a día traballan por ela". Este é o argumento da AILG para explicar a súa decisión de non recoller o premio anual concedido pola Consellaria de Cultura e que se entregarán mañá xoves no Gaiás, edificio que esta semana foi "ocupado" pola Plataforma de Artes Escénicas en protesta pola paralización da política cultural e a grave situación pola que atravesan. A Xunta Directiva da AIEG, presidida por Débora Campos, emitiu un comunicado no que informa da decisión de non asistir ao acto de entrega do Premio de Promoción Cultural na edición deste ano do Premios da Cultura Galega. Con 200 socios e socias nos cinco continentes, na AIEG desenvolveuse desde o momento da concesión un debate entre membros destacados da conveniencia ou non de recoller o galardón, que o ano pasado fora rexeitado polo escritor Agustín Fernández Paz. Finalmente, en apoio ás manifestacións que están a protagonizar a xente da cultura e en protesta pola política cultural da Xunta, a entidade presidida por Débora Campos decidiu non aceptar o galardón da Xunta. Segundo a nota enviada, "os recentes acontecementos que están a ter lugar estes días na Cidade da Cultura presentan unha nova conxuntura" diante da queu a directiva da AIEG "tomou a decisiónd e non acudir ao acto de entrega dos premios" Mostra, de igual maneira, o seu apoio firme "ao colectivo de persoas que se manifestan por un traballo digno para elas, polo futuro da cultura galega e por un futuro digno para todos e todas".


Summary: Considera que non ten "sustento técnico-xurídico" e que atenta contra a liberdade de expresión"

O BNG rexistrou un escrito ante a Mesa do Parlamento para que o órgano de dirección reconsidere o seu acordo do pasado 13 de abril polo que determina que a destrución dunha imaxe fotográfica de Filipe VI "é unha conduta digna de reproche e impropia" dun membro da Cámara- Decisión adoptada após o deputado nacionalista, Luís Bará, rachar unha foto do Rei durante unha intervención de denuncia da involución democrática. No escrito de reconsideración, o BNG considera impugnábel dito acordo por entender que se adoptou "sen ningunha garantía nin respecto das propias previsións regulamentarias", sendo unha decisión "totalmente arbitraria que afecta ademais ao dereito fundamental á liberdade de expresión recollido no Convenio Europeo de Dereitos Humanos". Igualmente, considera a organización nacionalista que a Mesa non é competente para adoptar decisións que afectan a cuestións disciplinarias. Nesta materia, o regulamento da Cámara ten un apartado concreto, di o BNG, "onde non se recollen facultades específicas da Mesa para emitir xuízos sobre o decoro ou a dignidade parlamentaria" que, de apreciarse, "terían que someterse aos procedementos previstos". De feito, afonda o escrito do BNG, o propio informe dos letrados do Parlamento "sitúa á Comisión do Estatuto como a competente para actuar". Por tanto, conclúe, a decisión do órgano de goberno da Cámara "afástase das conclusións e dos argumentos dos servizos xurídicos". A formación nacionalista tamén alega quen non cabe aplicación algunha do réxime de disciplina parlamentaria e que se produce unha vulneración do dereito á liberdade de expresión segundo a xurisprudencia do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos.


Summary: Tras defender unha tese sobre clientelismo político, Daniela Ferrández (Almoradí, 1988) cambiou a súa liña de investigación para conxugar historia e activismo trans. 'A defunción dos sexos' (Xerais) é o resultado desa muda, un libro no que saca á luz "as disidentes sexuais que nos precederon para axudar a destapar as xenealoxías do colectivo do que fago parte".

—Esta obra detense no pasado da disidencia sexual na Galiza. Existiu sempre? O ser humano é unha especie diversa en materia de sexualidade. O que mudou ao longo da historia e das culturas é o xeito no que esa diversidade foi socialmente construída. A norma sexual binaria tal e como a coñecemos, e segundo Tomas Laqueur, existe dende hai polo menos 300 anos. Nese período, no que a diversidade é totalmente apagada, é cando a chamamos disidencia sexual, unha disidencia que podemos tentar rastrear en determinados espazos e contextos pois, malia que silenciada, deixou pegada nas fontes. —As etiquetas gai, lesbiana, bisexual ou trans que hoxe se usan serven para nomear a diversidade sexual ao longo da historia?Poden servir e por iso hai moitas autoras que as empregan. Con todo, eu optei por empregar o concepto de disidencia sexual porque me parece máis amplo. Un disidente é "quen se afasta dunha doutrina", neste caso, da norma sexual dominante nos períodos investigados. Nese senso, penso que as persoas que hoxe nos identificamos como LGBT+ estamos ligadas a aquelas que no pasado cuestionaron esa norma e abriron un camiño polo que hoxe transitamos. Por iso, para recoñecelas non é preciso poñer as nosas memorias a competir para ver quen era trans, lésbica ou bisexual, posto que todas as disidentes sexuais fan parte das nosas xenealoxías. O activismo chama a "seguir mellorando" a futura lei trans —Quen foron as disidentes sexuais precursoras na Galiza?Ao longo da nosa historia as disidentes sexuais aparecen reflectidas de xeitos moi diversos. Houbo persoas que tentaron vivir a súa vida no sexo oposto asignado ao nacer. Houbo outras que non foron quen de conseguilo, que procuraban o seu benestar en ocasiones puntuais, sempre coidadosas de non ser descubertas. Houbo estudos que utilizaron de obxecto a persoas intersexuais, houbo homes que amaron a homes e mulleres que amaron a mulleres. É difícil adscribir as disidentes sexuais a un lugar concreto, pois case todas partillan o tránsito ao mudar de aldea, de vila, de cidade. Van para fóra da Galiza, ven xente de fóra. Porén, todas deixaron pegada. O facto de ocupar ou aparecer no espazo público cuestionaba a norma sexual imperante que dicía que non existían. A historia non é lineal e o pasado non foi necesariamente nin mellor nin peor. Os retrocesos ou as mudanzas poden estar á volta da esquina —E deu pé a mostras de tolerancia e represión.A historia da disidencia sexual foi un camiño de idas e voltas. Houbo contextos e espazos onde a diversidade non foi perseguida nin denunciada. Na Galiza podemos procurar isto nunha festa de Entroido de 1908, na actuación dun transformista do ano 1923 ou nun xardineiro da Coruña de 1943 multado por non denunciar homosexuais. O grado de represión tamén cambiou. As consecuencias de que dous homes mantivesen unha relación non eran as mesmas en 1929 que en 1949 ou en 1969. Dependendo da data podían variar entre unha noite no calabozo, unha multa ou un ano de cadea. Isto o que nos ensina é que a historia non é lineal, e que o pasado non foi necesariamente nin mellor nin peor. Por iso, malia que hoxe vivimos nun momento de gran liberdade os retrocesos ou as mudanzas, para ben ou para mal, poden estar á volta da esquina. Daniel Amarelo: "Hai unha gran cantidade de discursos retrógrados que nos asoballan" —A memoria é chave na loita polos dereitos colectivos.As reaccións contra os nosos dereitos e a violencia están á espreita. As conquistas non se manteñen por si mesmas. Somos as persoas que habitamos o presente as que temos a capacidade de revertelas ou amplialas. Actualmente o colectivo LGBT+ non acadou a igualdade, pois a discriminación persiste en moitos ámbitos das nosas vidas e cébase especialmente co colectivo trans do que son parte. Garantir o conquistado pasa por seguir avanzando sen deixar a ninguén atrás. — En que momento a disidencia sexual na Galiza gaña conciencia de seu e se reivindica como colectivo?Se falamos do momento exacto, a primeira publicación por parte dun colectivo galego do seu ideario e reivindicacións ten lugar en agosto de 1977 na revista El Pope, cando a Fronte de Liberación Homosexual Galega (FLHG) tenta presentarse en sociedade. Con todo, que isto acontecese nesta altura non era casual. Por unha banda, desde os sucesos de Stonewall de 1969 estes movementos estaban a organizarse en distintas partes de Europa e América Latina. Nese senso é no contexto da Transición cando toman forza moitos destes grupos no Estado español, cunha loita estreitamente ligada á mudanza política. A Fronte de Liberación Homosexual Galega escolleu o galego o galego como linguaxe de comunicación e centrando as súas reivindicacións no país A Galiza, que xeralmente non é nomeada nunha óptica estatal, participou deste proceso dende os primeiros momentos coa FLHG enmarcándose na Coordinadora de Frentes de Liberación Homosexual del Estado Español, organizando algunhas das xuntanzas, empregando o galego como linguaxe de comunicación e centrando as súas reivindicacións no país. Daph, persoa non binaria: "Facíame dano que se utilizase o meu 'deadname', non me identificaba con el" — Cal foi a contribución do movemento feminista e dos colectivos locais?A articulación de colectivos que loitaban expresamente pola liberación homosexual deu as súas voltas. En primeiro lugar xorde o FLHG, coa Lei de Perigosidade Social aínda vixente (un texto que criminalizou o ser homosexual até xaneiro de 1979). Foron un pequeno grupo a nivel de país que realizou un traballo principalmente comunicativo, dando visibilidade a cuestións agochadas nas décadas anteriores. Foi, con todo, entre 1980 e 1981 cando comezan xurdir colectivos en cidades específicas como Vigo, Compostela e A Coruña. Agrúpanse na Coordinadora de Colectivos Gais de Galiza (CCGG) e convocan as primeiras mobilizacións, entre as que destaca a manifestación do Orgullo en Vigo, en 1981, un fito na nosa historia. A historia dos movementos de disidencia sexual na Galiza non pode ser comprendida sen o movemento feminista Entre 1981 e 1982 desaparecen e non volvemos atopar colectivos específicos até finais da década. É nese tempo cando os feminismos actúan de punta de lanza da visibilidade da disidencia sexual, principalmente das lesbianas. Hai que dicir que o movemento feminista xa tiña inspirado a creación dalgúns destes colectivos como a Coordinadora, e tiña participado activamente en mobilizacións como a manifestación de 1981, pero foi ao longo da década dos 80 cando acolleu debates moi interesantes sobre a sexualidade a nivel galego e cando, en organizacións como a Asociación Galega da Muller, xurdiron as comisións de lesbianas que abriron o camiño ás que viñeron por tras. Por tanto, podemos dicir que a historia dos movementos de disidencia sexual na Galiza non pode ser comprendida sen o movemento feminista. — Por que Laura Bugalho merece o seu propio capítulo?1977 foi o ano no que o FLHG reivindica os dereitos para as persoas "que mudaron de sexo", e tamén o primeiro momento no que un grupo de mulleres trans na Galiza expresa as súas reivindicacións en prensa. Con todo, e como aconteceu noutros lugares como Catalunya, cando os colectivos de liberación homosexual comezan a gañar protagonismo, as reivindicacións trans desaparecen dos seus manifestos, das súas publicacións e das faixas das manifestacións para evitar a má prensa que xeraba. De feito, a crónica da primeira manifestación do Orgullo na Galiza comeza coa frase 'Sin travestismos ni carmines, ni gritos cara a la galería'. Laura Bugalho é das imprescindíbeis. É un referente a nivel internacional, unha das nais do chamado Transfeminismo e un moi bo exemplo daquelas boas e xenerosas que loitan todo os días Laura Bugalho é moi importante porque desde finais dos 90 volve poñer o trans na axenda e fai unha tarefa inmensa de visibilidade e de creación de redes de apoio para todas aquelas que se atopaban desligadas e abandonadas tanto polo Estado como polos movementos sociais. Moitas das facilidades que atopamos no país as trans que viñemos por tras debémosllas a ela e á súa loita, que en non poucas ocasións puxo ás demais por diante incluso dela mesma, como amosa o proceso xudicial ao que foi sometida polo seu traballo coas migrantes. Nese senso, Laura é un referente a nivel internacional, unha das nais do chamado Transfeminismo e un moi bo exemplo daquelas boas e xenerosas que loitan todo os días, das imprescindíbeis. Adrián Gallero: "O obxectivo é construír colectivamente a memoria LGTBI máis aló das fontes oficiais" Ernesto Foliers Para a capa do libro A defunción dos sexos. Disidentes sexuais na Galiza Contemporánea, Daniela Ferrández escolleu unha fotografía de Ernesto Foliers, un transformista cuxos espectáculos consistían na imitación de mulleres famosas. Foliers trastocou para moitos as fronteiras entre os sexos "Éunha persoa que, se ben non era galega, deixou moita pegada no país, pois medrou profesionalmente nel, escolléndoo como un dos lugares predilectos nos que realizar os seus espectáculos". Segundo explica a historiadora, é unha persoa que representa, ademais, "un punto e aparte no feito de que houbese homes vestidos de muller nos escenarios pois as súas representacións tiñan por obxectivo que o espectador non soubese se o que tiña diante era realmente un home ou unha muller". Iso, di, xerou moitos debates, "trastocou para moitos as fronteiras entre os sexos, chegando incluso a ser acusado de ser en realidade unha muller que vivía de home após cando subía aos escenarios".


Summary: Desde os asentamentos de As Rañas e A Pasaxe, na Coruña, unha vintena de mulleres loitan contra a exclusión social através dun grupo de traballo de recollida, almacenamento e transformación de aceite usado.

Levan perto de dous anos traballando e o proxecto vai para longo. Son Mulleres Colleiteiras, un proxecto impulsado por Arquitectos sen fronteiras que visa combater a exclusión social através do autoemprego. O proxecto baséase na recollida, tratamento e reutilización de aceite usado. Un residuo acumulado en todos os fogares arredor do que desenvolver unha iniciativa transformadora desde o ámbito local. Rocío Botana é traballadora social e integrante de Arquitectos sen fronteiras desde hai anos. Aliás, fai parte de Mulleres Colleiteiras desde que xurdiu a idea a finais de 2012. En conversa con Sermos Galiza explica que o proxecto xurdiu após detectaren que "a solución aos problemas" que atinxen as comunidades que moran nos asentamentos da Coruña "non se resolve sen traballo e sen ingresos". Esta ONG traballa coa comunidade cigana dos asentamentos de As Rañas e A Pasaxe desde hai tempo. Entre as múltiples carencias e dificultades que atoparon estaba a "dificultade das mulleres para accederen a un traballo". De aí que se decidisen a pór en andamento "un proxecto de autoemprego", explica. "A solución aos problemas dos asentamentos non se resolve sen traballo e sen ingresos" "A idea xurdiu de maneira moi natural", sinala, e partiu dunha experiencia previa das propias mulleres adicadas na súa maior parte á venda ambulante ou á recollida de chatarra. Á fin de construíren un proxecto laboral propio decidiron en marzo de 2013 --logo de diversas conversas-- comezar a recoller aceite usado no barrio de Monte Alto. A iniciativa comezou como unha experiencia piloto mais axiña comezaron a expandilo a outras zonas da cidade. Implicación social mais non institucional "A veciñanza de Monte Alto", através da asociación veciñal, "axudounos moito" e grazas a esa colaboración puideron "medrar". "Ao comezo era moi complexo", apunta Rocío Botana, "porque era unha idea moi cobizosa" e embora non teren "problemas de acollida nos asentamentos, pois xa existía un traballo previo coa comunidade" recoñece que "custou un pouco comezar a o crer". Alicerzado na "confianza" o proxecto iniciouse coa habilitación de pequenos contedores (240 litros) de recollida en diversos puntos da Coruña. "Noutras cidades máis pequenas están a se colocar nas rúas", porén na cidade herculina "non" polo que "detectamos unha necesidade non cuberta" e decidiron focar o esforzo nela. Após perto de dous anos desde que comezaron teñen puntos de recollida na Agra do Orzán, nos Rosales e en Monte Alto, para alén de Culleredo e Cambre. Aliás, non só recollen residuos particulares senón tamén en bares e restaurantes. Mulleres Colleiteiras ten puntos de recollida na Agra do Orzán, nos Rosales e en Monte Alto, para alén de Culleredo e Cambre Así as cousas, polo de agora non contan cun "espazo propio" para desenvolver o proceso de transformación polo que se encargan da "recollida, almacenamento e venda directa" a unha empresa privada que se encarga da produción de biocombustíbel. Mulleres Colleiteiras é, neste senso, un proxecto que trascende o eido social e conta cunha "compoñente ecolóxica", salienta Botana. Porén, embora contaren cun apoio do tecido asociativo da cidade desde o goberno local "non se interesaron", sinala. "No ámbito asociativo recibiron o proxecto cos brazos abertos e iso fixo que o proxecto medrase". No entanto, acrecenta, "loxicamente sería imprescindíbel que o propio concello apoiase a iniciativa mais cando lles fomos propondo cousas non amosaron interese". Caso contrario foi o recibimento obtido no Concello de Oleiros onde a equipa municipal está "volcarse" con estas mulleres para lles axudar a "captar clientes" e habilitar "puntos de recollida". "Loxicamente sería imprescindíbel que o propio concello apoiase a iniciativa mais cando lles fomos propondo cousas non amosaron interese" Combater a exclusión con proxectos integrais Para as perto de 25 mulleres que integran o proxecto esta iniciativa "é unha oportunidade e unha esperanza", afirma Rocío Botana. "Están a investir esforzo e traballo" nun proxecto co que se "senten valoradas e úteis". Un feito que para Botana é "o máis importante" pois "fai moita falta traballar neste ámbito" a prol da inclusión social daquelas persoas que, á marxe da actual situación socioeconómica, veñen sendo excluídas. "O que se fai non chega a nada", enfatizan desde Arquitectos sen fronteiras debido á "profundidade" e "complexidade" da realidade que atinxe, entre outras, ás mulleres dos asentamentos ciganos. Aliás, acrecenta, "debería traballarse de maneira integral" contra a exclusión á fin de resolver un problema "estrutural". Neste senso, Rocío Botana afirma que é necesario "mudar a estratexia e a focaxe" do traballo que vén desenvolvendo por parte, fundamentalmente, de organismos e institucións. "O que se fai non chega é preciso mudar a estratexia e a focaxe" Entrementres, Mulleres Colleiteiras continúa avanzando na consolidación deste proxecto de autoemprego. O reto máis inmediato é converter a iniciativa nunha "cooperativa" para o que é preciso conseguir fondos cos que "financiar os custes do proceso como a notaría ou o capital social" exixido legalmente. Para tal fin botaron man do fotógrafo Gabriel Tizón. Unha persoa próxima a Arquitectos sen fronteiras que xa coloborou nalgunha outra iniciativa desenvolvida nos asentamentos. Por exemplo, impartindo un obradoiro de fotografía entre as crianzas. Tizón propuxo a Mulleres Colleiteiras editaren un almanaque e unha exposición fotográfica co que recompilar apoios económicos e niso andan.