Summary: Os e as universitarias deberán aprobar entre o 90% e o 100% dos créditos para renovaren unha bolsa, segundo contempla o novo réxime de axudas ao estudo que o Ministerio de Educación enviou a Bruxelas. Estas medidas "multiplican por dous" o empeoramento das condicións dunha persoa con poucos recursos de acceder a estudos de Grao

O estudantado que conte cunha bolsa deberán superar entre o 90% --bolsas xerais-- e o 100% dos créditos --bolsas salario-- se queren renovar dita axuda. É a achega feita polo Ministerio de Educación no Plan Nacional de Reformas que o Goberno español enviou a Bruxelas e que o departamento que dirixe José Antonio Wert pretende aplicar no vindeiro curso 2012-2013. En Galiza, os Comités --organización maioritaria no estudantado galego-- aseguran que esta nova disposición non @s colle por sorpresa. "Non é máis ca unha continuación de todas as políticas que están a desenvolver no Ensino", explica Daniel Candal, responsábel nacional, lembrando que a tesourada de 3.000 millóns nos Orzamentos apunta á calidade do sistema público e carga nos ombreiros das e dos estudantes o peso económico da súa formación. A consecuencia dos recortes anunciados por Wert supón a maior suba de taxas da historia, mentres o titular do Goberno español, Mariano Rajoy, di que "non hai cartos para os servizos públicos" e pide unha 'esmola' de "uns poucos euros" entre a cidadanía. Cara a unha Universidade só para ric@sA tradución deses "poucos euros" será que os e as alumnas de novo ingreso deberán aportar até 540 euros máis por matrícula e ano, xa que pasan de facerse cargo do 15% ao 25% do prezo do crédito. Facendo as contas sobre unha matrícula que custe de media mil euros, suporá un incremento do 66% na cantidade a pagar. "Se a suba das taxas deixaba xa fóra do Sistema Universitario ás alumnas e alumnos con menor poder adquisitivo, con esta nova medida o empeoramento multiplícase por dous", valora Candal, quen considera que o documento levado a Bruxelas "é un paso máis para aniquilar a Universidade pública". E é que até o de agora o que se pedía era ter unha cualificación media dun 5 e superar o 80% dos créditos para manter a axuda. Isto era así na maioría das carreiras, agás nas Enxeñeirías, onde a porcentaxe se rebaixaba ao 60%. A tenor deste texto, o Ministerio de Educación pretende que para acceder á condición de bolseira --dunha bolsa xeral, que consiste no pagamento íntegro da matrícula-- no primeiro curso dunha titulación, a persoa deberá obter unha nota de 5,5 puntos nas probas de acceso, con exclusión da parte específica. E para renovar a axuda no segundo ano e nos seguintes do Grao cumprirá superar unha porcentaxe dos créditos matriculados no curso anterior que vai desde o 65% para Arquitectura e Enxeñeirías e o 90% para o resto das titulacións da área de Artes e Humanidades, e Ciencias Xurídicas e Sociais. Para obter unha bolsa salario ou compensatoria --o pago íntegro da matrícula e de axuda mensual para que as alumnas e alumnos non deixen de estudar para se pór a traballar-- haberá que dispor dunha nota media de 6 puntos, e para a renovación haberá que superar a todalidade dos créditos matriculados, con excepción das Enxeñeirías e Arquitectura, onde a porcentaxe baixa até o 85%. No documento de Wert contémplase, finalmente, que non se financiarán con cartos públicos os créditos que se matriculan por segunda ou terceira vez, isto é, as materias suspensas. A xuízo do voceiro dos Comités, Daniel Candal, o propio documento está mal pensado desde a súa orixe: "enténdese como normal ter o 100% dos créditos aprobados, cando iso non é o normal. É, máis ben, unha excepción". A organización estudantil aproveita a nova bofetada do Goberno español ao Ensino público para lembrar a xornada de folga nos niveis medio e universitario que está convocada en todo o país para o 10 de maio.


Summary: Os feitos foron denunciados perante patrimonio por un colectivo da comarca, Patrimonio dos Ancares. Os danos afectan catro necrópoles existentes entre os concellos de Navia de Suarna e A Fonsagrada.

Mámoas destruídas totalmente pola acción de maquinaria pesada e outras seriamente afectadas ao se plantar eucaliptos riba delas ou mesmo chantarlles un poste de cemento no túmulo. Os traballos forestais que estes días se desenvolveron nos Ancares deixaron un importante regueiro de danos ao patrimonio, segundo o que o 'Colectivo Patrimonio dos Ancares' vén de denunciar na administración. Nove mámoas catalogadas, situadas nun espazo de menos de 10 Km entre o Alto do Restelo e Louxas (concellos de Navia de Suarna e Fonsagrada), sufriron estragos como consecuencia de traballos relacionados co eucalipto e o piñeiro. Os danos afectaron a catro necrópoles existentes nesa zona, onde se conservan 34 enterramentos do período Neolítico, como lembra Patrimonio dos Ancares. Na necrópole de Pico do Guencio chantouse un poste de cemento enriba dunha enorme mámoa, ademais de furarlle a parte alta do túmulo. Na necrópole de Peredelo unha tala de piñeiros e transporte con maquinaria pesada danou outras tres mámoas, segundo refire o citado colectivo. Ademais, dúas mámoas sufriron importantes danos na necrópole de Campa do Gaiteiro, resultando unha delas "practicamente arrasada" pola maquinaria pesada. Por último, e na necrópole de Campa das Penas de Monterrío, estas tarefas danaron o dolmen de Ferreirúas, "única na comarca dos Ancares que conserva practicamente completa a cámara funeraria", e deixaron dúas mámoas "destruídas totalmente" ao remover terra e pedras do túmulo e plantar eucaliptos.


Summary: A retrospectiva de Caxigueiro que acollía o Museo de Lugo o pasado ano baixo o título 'A métrica do ilusionismo' deixa pegada nun catálogo que se presenta hoxe ás 12 horas na propia institución. A publicación dá conta da exploración de novos formatos sen perder de vista a perspectiva social que caracteriza o artista.

"Despois dunha mostra quedan emocións e con sorte un catálogo", declaraba Daniel Río Rubal (Mondoñedo, 1955) ao anunciar, a través das redes sociais, a presentación hoxe ás 12 horas de A métrica do ilusionismo. Será no propio Museo de Lugo, que acolleu a exposición homónima deste artista plástico máis coñecido como Caxigueiro entre o 19 de decembro de 2019 e o 25 de febreiro de 2020, e poderase seguir en directo desde a páxina do Facebook da entidade. A mostra reunía unha selección de traballos desde 2005 até a actualidade nunha retrospectiva que condensaba o pensamento e o proceso creativo do autor máis alá do período, nos últimos tres lustros. Nela, alén da faceta máis coñecida de Caxigueiro como escultor, comparecía tamén o uso doutros rexistros igualmente importantes, como a fotografía, a instalación e a poesía. A poesía irriga a creación É esta última dimensión algo que, segundo revela en conversa con Nós Diario, sempre estivo aí: "Non está separada da miña obra, forma parte dela". Irrigando a súa creación de maneira máis ou menos visíbel, o catálogo non só inclúe aqueles poemas que aparecían explicitamente nas instalacións, senón que se interna (nunha separata a modo de poemario) nos versos que conforman o substrato da súa obra, facendo, se cabe, máis patente esa vertente lírica que tingue o traballo. "Eu sempre escribín e sempre fixen fotografías", asegura Caxigueiro, mais non foi até os últimos anos que incorporou estas dúas facetas no seu discurso expositivo "Eu sempre escribín e sempre fixen fotografías", asegura Caxigueiro, mais non foi até os últimos anos que incorporou estas dúas facetas no seu discurso expositivo, como antes fixera coa instalación. E é que aínda que "un se manexa mellor en certos rexistros", co tempo "vaste familiarizando" co uso doutras expresións, sempre "cun modo persoal en cada unha delas". A fotografía como solución No caso da fotografía, a incorporación remóntase a comezos da década dos 90, porén non acada unha presenza notábel até os últimos anos. Caxigueiro confesa que foi aparecendo tamén por condicionantes do "lento proceso de traballo" na escultura que o levaron a usar "materiais que non teñen que ver cos habituais" para "resolver algúns problemas técnicos ou para comunicar mellor". Entre esas limitacións que motivan a exploración noutros territorios creativos, Caxigueiro refire, por exemplo, a dificultade de usar grandes formatos na arxila -desde unha visión contemporánea-, un problema de escala que solventaba acudindo a outros soportes, consonte á maior liberdade actual da arte contemporánea para "rachar cos prexuízos de usar diferentes rexistros", di Caxigueiro. Independentemente do medio, a mostra deixa albiscar unha ollada singular. O artista percibe na escolma desta retrospectiva a súa evolución sobre todo no que atinxe ás "solucións formais", mais acha que se manteñen inmutábeis "as características conceptuais". O seu interese é transmitir "aspectos sociais", mais sempre desde un punto de vista plástico que foxe do "panfleto polo panfleto" Neste senso, non dubida en sinalar o seu interese por transmitir "aspectos sociais", mais sempre desde un punto de vista plástico que foxe do "panfleto polo panfleto". Isto conxúgase, aliás, cos seus intereses persoais e íntimos, que se atopan convocados especialmente nesa ampliación de rexistros que lle permitiría "falar de cousas máis cotiás". Índole social A métrica do ilusionismo ten como precedente a mostra Narracións, escolma das pezas máis emblemáticas da produción de Caxigueiro entre 1989 e 2004. Se na anterior xa incorporaba a instalación, nesta "os distintos campos artísticos intégranse para dar forma a un discurso de índole social, atento ao desenvolvemento individual e colectivo do ser humano, crítico coas agresións ás liberdades e ao medio natural, que parte de referentes locais e que ofrece lecturas globais", sintetiza no catálogo Maite Ferreiro, vicepresidenta e deputada delegada de Cultura, Patrimonio e Normalización Lingüística da Deputación de Lugo. O deseño da publicación, obra de Diego Núñez, representa "moi ben" para Caxigueiro o seu modo de ver, recoñece satisfeito. As imaxes da exposición asínaas Ovidio Aldegunde.


Summary: 'Cousa de raíces' -que representa 60 organizacións, colectivos e entidades- chama a apoiar esta iniciativa lexislativa popular a tdas aquelas persoas que aposten no "bosque autóctono" e nun "mundo rural multifuncional e sustentábel".

Esta quinta feira presentábase no Parlamento de Galiza a documentación pola que se activa o proceso para recoller sinaturas de apoio para poder debater na Cámara a iniciativa lexislativa popular (ILP) para a protección e mellora dos hábitats de bosque autóctono, a racionalización da xestión do monte e a loita contra os incendios forestais. A terceira ILP forestal promovida en Galiza en 30 anos. A iniciativa impulsada por Cousa de Raíces propón un cambio de modelo forestal e de política anti-incendios, que evite que sucedan desfeitas como as que se viviron estes días en Galiza ao tempo que senta as bases para un "mundo rural vivo". Fins Eirexas (Adega) fixo un chamamento á cidadanía galega a apoiar esta ILP. "O que queremos é trazar unha liña vermella, os que están ao lado do bosque autóctono, de parte dun mundo rural multifuncional e sustentábel teñen que apoiar esta ILP; o contrario significa poñerse de lado do eucalipto, de ENCE, dos lumes". Ordenar o territorio, unha nova xestión das masas boscosas, apostar no monte multifuncional ou crear franxas de seguridade son algunhas das propostas concretas recollidas nesta ILP.


Ademais de admitir os populares "erros" nas sucesivas redaccións propostas para a nova norma, o Goberno galego escenifica a participación do seu comité de expertos económicos na elaboración dun texto que leva dous meses a tramitación no ParlamentoA Lei de Reactivación Económica que o PP está a tramitar no Parlamento de Galicia desde hai dous meses e que reforma diversas normas previas seguirá abrindo a man en cuestións ambientais, agora tamén nos prazos de caducidade das avaliacións de impacto de determinados plans e proxectos con efectos sobre o territorio. Será a través dunha "corrección de erros" formulada polos populares ás súas propias emendas realizadas a un texto proposto por eles mesmos. Ao tempo, e malia que a iniciativa é do PP e leva dous meses en tramitación no Parlamento, o Goberno galego escenifica agora a suposta colaboración no mesmo do seu comité de expertos económicos.Foi o 7 de decembro cando o PP -e non a Xunta, como adoita ser habitual- presentou no Parlamento a súa proposición de Lei de simplificación administrativa e de apoio á reactivación económica, na que se reforman diversas normas previas para dar "seguridade xurídica" ás empresas. Coa nova norma a Xunta deixará en mans de entidades de colaboración parte da tramitación ambiental de proxecto empresariais, poderá autorizar parques eólicos non previstos na súa propia planificación para o sector, contratará empresas para axudar a outras empresas a obter os seus permisos ou substituirá autorizacións administrativas por declaracións responsables previas.Mes e medio despois de presentar ese texto no Parlamento, cun total de 64 artigos, o PP formulou 46 emendas contra si mesmo coas que engadiu outros 13 artigos completamente novos. Entre outras cuestións reduciu os requisitos para xustificar subvencións da Xunta e estableceu mecanismos para que o Goberno galego poida trasladar o seu funcionariado de consellerías. Pero non quedaron aí os cambios e posteriormente os populares aínda presentaron unha "corrección de erros" das súas propias emendas contra si mesmos. Un documento co que retiran unha emenda e mudan outra para engadir ao texto orixinal tres novas particularidades aos procedementos de avaliación ambiental estratéxica. A nova "corrección de erros" amplía ata seis ou oito anos a vixencia das declaracións ambientais coas que a Xunta autoriza plans con impacto no territorioO texto anterior facía referencia a unha suposta mudanza dos prazos de vixencia e caducidade das declaracións ambientais que autorizan e condicionan determinadas proxectos, pero esa mudanza non se concretaba. É agora na "corrección de erros" na que se establece que a vixencia das declaracións ambientais estratéxicas ordinarias rematará aos catro anos da súa publicación no Diario Oficial de Galicia se mentres non se aproba o plan para o que foron emitidas, e establece a posibilidade dunha prórroga doutros dous anos se así o decide a propia Xunta, co que a caducidade desas declaracións esténdese ata os seis anos desde a súa formulación. Pola súa banda, para os procedementos de avaliación ambiental estratéxica simplificada -cando os efectos das actuacións sobre o territorio se entende que son menores-, a vixencia das declaracións cesará se non se aproba o plan para o que se emitiron nun prazo de seis anos, pero establecendo tamén unha posible prórroga doutros dous anos, co que a caducidade elévase ata os oito anos. A corrección de erros tamén reduce outros prazos previos de tramitación desas declaracións.O comité de expertos económicos fai agora achegas á Xunta a unha norma que tramita o PP e que o propio Feijóo gabou desde o atril de presidente do Goberno galegoPor outra banda, con estas emendas e correccións de erros xa presentadas a unha lei que leva dous meses a tramitación no Parlamento, o mércores o presidente Feijóo presidiu unha reunión co comité de expertos económicos que asesora o seu Goberno que lle fixeron "unha serie de achegas concretas á futura lei". Son achegas formuladas á Xunta e non ao PP, que é quen está a tramitar a norma no Parlamento, e prodúcense despois de que o propio Feijóo anunciase a presentación da norma por parte do seu partido desde o atril de presidente do Goberno galego, gabando desde alí o traballo dunha formación política e non da Xunta.Dous meses despois de iniciar esa tramitación o PP, agora a Xunta di que o comité de expertos sinalou este mércores "a necesidade de afondar en liñas de traballo adicionais" ás avanzadas no texto e que "fixeron unha serie de achegas concretas á futura lei, na liña de mellorar a coordinación entre organismos administrativos; axilizar a tramitación de convenios; potenciar as oficinas virtuais; ou axilizar convenios financiables con fondos europeos". A denominada Lei de simplificación administrativa e de apoio á reactivación non está a ter unha tramitación simple.


Summary: Unha condena por cantar o retrouso dunha canción converteuno no primeiro exiliado da democracia. Aquel episodio popularizou a figura de Suso Vaamonde, mais acabou por ocultar un inxente labor musical e un compromiso cívico que agora recupera Fernando Fernández Rego nunha biografía editada por Galaxia.

Foi un músico fóra de toda norma, que percorreu camiños moi afastados dos que habitualmente seguen os da súa profesión. O compromiso que Suso Vaamonde mantivo sempre coa terra, co pobo e coa lingua, marcaron unha traxectoria absolutamente singular que lle concedeu un lugar de honra dentro da música popular galega, mais que tamén o condenou a unha especie de limbo: reivindicalo segue a ser comprometido para case todo o mundo. Suso Vaamonde. A canción libre e comprometida dun pobo, a biografía que acaba de publicar Fernando Fernández Rego en Galaxia, pretende acabar con todos eses tabús, ao tempo que dá a coñecer unha figura que quedou parcialmente escurecida polo episodio da súa condena "por inxurias á patria" e o posterior exilio en Europa e América que derivou dela. "Autores como Bernardino Graña ou o propio Manuel María recoñecían que os discos de Vaamonde xogaran un papel importantísimo na difusión da súa obra", explica Fernández Rego "En certo sentido, aquel episodio non permitiu valorar as achegas de Suso Vaamonde en toda a súa amplitude", explica Fernández Rego a Nós Diario. "E creo que é absolutamente inxusto: o traballo que fixo a prol da música popular foi realmente importante, especialmente en canto á popularización da poesía: había moitos poemas musicados de autores clásicos como Rosalía, pero el foi o primeiro en apostar nos poetas contemporáneos. Autores como Bernardino Graña ou o propio Manuel María recoñecían que os discos de Vaamonde xogaran un papel importantísimo na difusión da súa obra". A carreira de Suso Vaamonde comezou ligada a Voces Ceibes, mais o certo é que nunca acabou de integrarse no grupo. "Era unha época convulsa na que as polémicas e discusións ideolóxicas alcanzaban unha temperatura realmente alta. E en Voces Ceibes confluíron músicos cunhas personalidades moi marcadas que, naquel ambiente, inevitabelmente chocaban", di Fernández Rego. Daqueles tempos, a biografía de Vaamonde relata as controversias entre os membros de Voces Ceibes e dalgúns outros cantautores con figuras do mainstream daquel momento, como Juan Pardo ou Andrés do Barro, que foron considerados "oportunistas" polo seu emprego do galego. "En realidade", aclara Fernández Rego, "o que sucedía é que os cantautores facían un uso moi político da canción en galego e temían que o uso da lingua por parte de figuras cunha ampla proxección comercial desactivase a súa mensaxe de protesta. Co tempo, moitos deles recoñeceron que, en realidade, todos estaban no mesmo barco, pero a fin da ditadura, dalgunha maneira, propiciaba aquel clima de enfrontamento". Vaamonde sempre estivo ao servizo de todas as causas populares: alí onde había un conflito laboral ou político, acudía a cantar sen preocuparse de se ía cobrar ou non. Vaamonde sempre estivo ao servizo de todas as causas populares: alí onde había un conflito laboral ou político, acudía a cantar sen preocuparse de se ía cobrar ou non. "O único que preguntaba era se había suficientes cartos para gasolina; sempre estaba listo para cantar en solidariedade con calquera causa popular. Claro, co tempo aquela actitude pasoulle factura: sempre se queixaba, aínda que con moita ironía, de que, cando non había diñeiro para organizar un concerto, o chamaban a el, e que cando había fondos para pagarlles aos artistas, chamaban a Azucar Moreno. O triste é que esa é unha actitude que aínda se mantén en moitos aspectos da vida cultural galega", declara o autor da biografía. E malia ese incansábel compromiso, a reivindicación de Vaamonde segue sen facerse dunha maneira clara: "Por unha banda, algunhas das súas boutades quedaron por riba da súa figura; por outra, o feito de non ligarse nunca a unhas siglas políticas concretas axudou moito a ese ostracismo ao que estivo condenado durante moito tempo", resume. Dignificar a música popular Durante a conversa, Fernández Rego non deixa de chamar a atención sobre algunhas das cousas que se lle deben a Suso Vaamonde, que non son coñecidas polo gran público e que quedan reflectidas no libro. A súa dedicación á canción infantil, por exemplo, convencido de que o futuro pasaba por levarlles o galego ás novas xeracións. Ou o labor de recollida de cancións tradicionais. "Sempre ía co seu caderno polas tabernas, facendo amizade coa xente e cantando con eles. Así foi como recuperou, por exemplo, o Pousa, na zona da Estrada, o agora a popularísima Apaga o candil. Non hai que esquecer a súa achega á formación do gran grupo tabernario e popular galego, A Roda". Un traballo realizado desde o seu propio selo discográfico, Trebón, nuns traballos discográficos que, en moitas ocasións, non están ao alcance do público. "Creo que ese é un tema moi preocupante", apunta Fernández Rego, "e creo que as institucións deberían tomalo máis en serie, xa que non existen selos discográficos na Galiza que poidan afrontar proxectos deste tipo. Faltan reedicións razoadas e anotadas dun material fundamental para a historia da música galega, non só de Suso Vaamonde, senón tamén doutras figuras fundamentais -malia que moi diferentes- como Andrés do Barro, Pucho Boedo ou Ana Kiro. A cultura popular galega sempre se tratou cun paternalismo que acabou por denostala, por encadrala no capítulo da música de verbena. E precisamos dignificala, porque forma parte da memoria colectiva e porque, en moitos casos, acadaron niveis de calidade perfectamente homologábeis cos da música doutros países que tratan mellor ca nós a súa herdanza musical. Un músico que non facía concesións O nome de Suso Vaamonde, segue a ser respectado como o dun auténtico mito da música popular. "É un esteo da música deste país, e desde uns parámetros propios", subliña Fernández Rego, "non se pode asimilar a ningunha das correntes estabelecidas a partir dos anos 70 e 80 do século pasado. Eu identifícoo, sobre todo, con Woody Guthrie, un cantautor que busca a cerna da música do seu país, que se compromete politicamente coas causas progresistas e que non fai concesións. Malia todos os obstáculos que atopou, non se desviou en ningún momento do que lle ditaban as súas conviccións".


Summary: O actor vasco Karra Elejalde fálanos da súa experiencia na película A Esmorga ao remate da sesión de dobraxe, realizada en Compostela. Dóbrase ao español xa que tamén el rodou o papel do Bocas en galego. O filme estréase a sexta feira 21 de novembro.

Con máis de 50 películas na súa traxectoria, Elejalde considera que a rodaxe de A Esmorga foi das máis duras; ora, non oculta a súa satisfacción polo resultado. Agora está, canda toda a equipa, comprometido na súa promoción. -A rodaxe dunha longametraxe en galego é un acontecemento singular, que un actor de fóra asuma representar o papel en galego case un milagre. Non só galego, senón con sotaque de Ourense!! Foi idea do director Ignacio Vilar. Cando me chamaron resultoume estraño, mais el empeñouse e decidín intentalo. Tiven dous coachings que quero reivindicar. Foi unha ousadía, a dicir verdade. -E se aquí o poñen como exemplo contra os atrancos no uso da lingua? Non son exemplo de nada, senón un cúmulo de desastres! Ás veces toca meter sotaque arxentino ou italiano e desta volta foi co galego. Os actores temos que ser solventes. Eu boteime para adiante e os compañeiros dixéronme que o facía bastante ben. Vírono lingüistas e non fixeron grandes críticas. O que acontece é que unha parte da túa capacidade está dedicada a foneticar ben e ao mellor é preciso abandonar outras facetas. -De Oito apelidos vascos, grande éxito de billeteira, a unha película na que se ten que implicar na promoción e ten como obxectivo encher as salas para continuar en cartel. Como afronta estas dúas situacións como actor? "A Esmorga é das películas máis duras que me tocaron rodar". Oito apelidos estreouse cando eu rodaba xa A Esmorga. Explicáranme que é un texto do escritor Blanco Amor e que era de obrigada lectura, un máximo expoñente da cultura galega. O tema pareceume marabilloso. Os tres personaxes son unha larpeirada para un intérprete. Trátase dun drama, mais tamén hai momentos nos que son felices nesa esmorga. Son vasco e somos moi parecidos, polo clima, a comida... Interesábame rodar en Galiza. Sentinme como na casa. Estou moi contento co resultado, a verdade. Sufrimos moito, con moita chuvia, moito frío, destemplados... Durante a rodaxe padecemos oito cicloxénese seguidas e tivemos que botar man de neopreno, de camisetas térmicas... A Esmorga é das películas máis duras que me tocaron rodar. Tamén é certo que se non fixera frío, non podería saír bafo das nosas bocas, non hai técnica que o faga. Dos partos difíciles saen os nenos listos. Sempre que se sofre soe merecer a pena e neste caso creo que así é. -E como foi o seu achegamento á novela de Blanco Amor? Pois lina en español e parecíame dificilísima para pasar a película. Hai un monólogo de Cibrán no que o xuíz fai preguntas con puntos suspensivos que pensei que sería imposíbel levalo a guión. O resultado é unha estupenda adaptación. Tivemos tamén un compañeiro para axudarnos na representación dos estados de ánimo e a equipa estivo moitos días dándolle voltas ao texto entre todos para deixalo niquelado. Estivemos quince días traballando arredor da película e iso foi unha axuda inmensa de maneira que cando chegamos xa sabiamos o que tiñamos que facer. En toda a miña carreira nunca fixen unha cousa así, unha preparación tan intensa. -Traballa con dous dos mellores actores galegos, Miguel de Lira e Morris, como foi o encaixe? Dous excelentes actores, compañeiros e amigos. A día de hoxe aos tres lévanos o mesmo representante. Os amigos fanse nas guerras e de aquí saímos amigos. O traballo desta película foi apaixonante tamén por iso. -Comeza agora unha promoción única na historia do cine en Galiza. Ignacio Vilar caracterízase por buscar o encontro directo co público. Que lle parece ese esforzo cando o filme está xa rematado? Ignacio fai que as súas películas se vexan. Coida os seus proxectos non só na rodaxe e a montaxe, senón cando xa van ás pantallas. Cre no que fai e iso nótase. Fixo un traballo de artillaría para encher Galiza de cartaces e agora nos toca estar en foros, a través de mil maneiras. Vai ser marabilloso e temos que implicarnos para conseguir que a xente vaia ao cine e vexa a película. -A exportación é sempre complexa, como cre que se pode ver esta película fóra de Galiza? O acervo cultural é distinto. En Ourense todo o mundo leu a novela. Eu, que me movo no mundo da cultura, descoñecía Blanco Amor. Está o exemplo de Pa Negre mais non é o mesmo. A campaña vai ser moi grande en Galiza e conto tamén con que vaia ben fóra. As expectativas son boas. A que está caendo no cine fai que as cousas sexan moi difíciles, mais se non pensara que vai ir ben non tería vindo a facela. Deixamos toda a carne no asador e agora dependemos de que o público responda. -Da súa traxectoria moita xente descoñece que vostede foi letrista de bandas do rock radical vasco como Hertzainak Foron dos mellores momentos da miña vida, a verdade. Sempre escribín poesía e daquela escribía moitas letras para bandas de rock, entre elas, Hertzainak que vén sendo policía, por aquilo de The Police. Isto vén sendo como se se lle pregunta a Antón Reixa pola movida... pasaron xa tantos anos... mais foi moi bonito.


Summary: A Mesa afirma que os únicos textos escritos en galego na exposición eran: "Non tocar".

A Mesa pola normalización lingüística vén de amosar a súa sorpresa polo feito de que a Secretaría Xeral de Política Lingüística colaborase cunha exposición, en español, sobre as vodas, bautizos e comunións da familia real, mostra composta en parte por portadas de medios como Hola ou ABC e na que os únicos rextos en galego eran os que poñían "Non tocar". A Mesa afirma que Valentín García, presidente da secretaría xeral, participou na clausura da exposición 'Crónica da monarquía española no século XX'. O presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Carlos Callón, pregúntase "como é que o responsábel de fechar servizos de normalización municipais e de asfixiar economicamente os equipos de normalización dos centros de ensino dedica o seu tempo e o diñeiro de todas e todos nestas actividades que non teñen absolutamente nada a ver cos fins de Política Lingüística". Hola e ABC "A mesma Xunta que, entre outros servizos públicos necesarios, está a aniquilar as políticas de apoio ao noso idioma propio, non ten ningún rubor en usar o diñeiro do galego en promover exposicións coas portadas do ¡Hola! e do ABC sobre as vodas, bautizos e comuñóns da familia real española", apunta o portavoz da Mesa. Callón, que centra as súas críticas no apoio institucional indebido para esta actividade, pregúntase "cal é o valor normalizador de dita exposición". Así, "aínda que nela a presenza do galego se reduce aos avisos de 'Non tocar', centrou a axenda do secretario xeral de Política Lingüística". FOTO de Xornalcerto: Exposición 'Crónica da monarquía española no século XX" na Pobra.


Summary: A organización fai público o cartaz da XIV edición do festival de Chantada.

O Castañazo Rock ten algo diferente a outros festivais do país, para comezar por decorrer a finais de outubro cando a tempada vai tocando a fin. Porén, nen o frío de Chantada nesas datas nen a resaca festivaleira do verán son un problema para se manter como unha data referencial no almanaque. En boa medida porque o cartaz non acostuma defraudar. Tampouco este ano. De facto, a organización vén de dar a coñecer o nome das bandas que actuarán o 29 de outubro no recinto feiral. Ás galegas Nao, Familia Caamagno, Poetarras e Ezetaerre --con quen conversamos recentemente-- súmanse os valenciás La Raíz, os madrileños Def con Dos co seu líder César Strawberry á cabeza e os vascos Esne Beltza, este ano. Así as cousas o festival manterá as súas citas tradicionais coa música de taberna e o correspondente concurso de cantos polas tascas locais e outras actividades que completan o programa.


Summary: Vanessa Somoza é artista plástica e deseñadora gráfica. Naceu hai 42 en Lugo, cidade na que actualmente reside. Traballou varios anos en centros de convivencia da cidade, "con xente de distintas idades e estratos sociais, o que me fixo coñecer en profundidade as diferentes problemáticas da cidadanía", afirma. Involucrouse desde nova en movementos como o Non á Guerra, o Nunca Máis e o 15M. No ano 2015 formou parte da candidatura ao concello de Lugo de ACE-Esquerda Unida e en 2016 foi candidata ao Congreso pola coalición de EU-Podemos-A Nova-Equo.

Que se xoga o pobo galego nas vindeiras eleccións do 28A? O pobo galego xógase o presente e o futuro. Estamos ante unhas eleccións que engloban un proceso constituínte a propósito do país que queremos: ou seguir na decadencia á que nos levou o bipartidismo (sen emprego, servizos públicos nin dereitos); ou elixir o camiño cara a unha sociedade máis xusta e equitativa. Nun ambiente tan polarizado temos que posicionarnos e expresar o noso sentir. Que lectura fai da lexislatura anterior a respecto de Galiza? Creo firmemente que estivo ben representada polos meus compañeiros e compañeiras, que mesmo foron premiados no Congreso polo seu traballo. Os meus compañeiros e compañeiras puxeron a Galiza en primeira liña Puxeron a Galiza en primeira liña e defenderon radicalmente as vítimas do accidente do Alvia en Angrois, os traballadores e traballadoras de Alcoa, Isowat, Poligal, os pescadores de Long Hope… posicionándose claramente do lado das necesidades das galegas e galegos. Cales serían para vostede as tres principais problemáticas que afectan a Galiza? Os principais problemas de Galiza son os mesmos que os da miña provincia: a precariedade laboral (temos uns dos salarios máis baixos do Estado), a falta de emprego que fai que en Galiza un 22,6% da poboación estea en risco de pobreza (en Lugo un 18%), a falta dun parque de vivenda pública que cubra as deficiencias habitacionais, a precariedade das pensións (tamén das máis baixas do estado), o envellecemento da poboación e a falta de servizos públicos e prestacións sociais, ademais do abandono do rural e do tecido industrial. Os problemas de Galiza agraváronse porque se gobernou en favor dos poderosos en lugar de para o pobo A pesar dos anos e dos diferentes gobernos, os problemas non se solucionaron, senón que se agravaron porque se gobernou en favor dos poderosos en lugar de para o pobo. Que deputada ou deputado sería referente para o seu labor no Congreso? Sen ningunha dúbida Yolanda Díaz. Creo que ninguén pode discutir o encomiábel traballo realizado dentro e fóra das institucións en prol da clase traballadora. Cal será a primeira iniciativa que defenderá no Congreso? Con respecto á miña provincia, asegurar a permanencia de Alcoa con todos os seus postos de traballo e garantir que se cumpran os acordos do Ministerio de Fomento e de Adif con respecto ás conexión de Lugo por tren, modernizando e vertebrando a provincia co resto da península e con Europa dun xeito ecolóxico. Como ve as opcións de En Común-Unidas Podemos na cita electoral? Con moita ilusión, avalada polo traballo dos meus compañeiros e compañeiras que acadaron grandes logros como a histórica suba do SMI. Creo que temos todas as posibilidades porque somos a única opción que ten a vontade política e a posibilidade de gobernar para a clase traballadora, ao non lle deber nada aos bancos ou ás grandes corporacións.


Summary: No Día da Patria Galega, o blog gastronómico Bolboretas no Bandullo achéganos a historia e a receita dunha sobremesa con identidade, a torta de Santiago, a que consideran unha "icona larpeira tamén para este día 25".

O 25 de xullo celebramos o Día da Patria Galega desde que así o decidiran as Irmandades da Fala en 1919, unha data especial e de peso histórico que Castelao definiu como "a festa maor de Galicia, a festa de todol-os galegos". É por tanto unha xornada a aproveitar para nos reivindicar como nación, para demostrar a unidade necesaria, mais tamén para facer exhibición da nosa identidade galega. E claro, en todos e cada un dos festexos do país o bandullo adoita ser beneficiario. Non ha de ser menos por tanto, no día grande da Galiza. "Temos unha sobremesa saborosa e elegante que se converteu xa hai tempo nun dos símbolos da nosa repostaría e que consideramos icona larpeira tamén para este día 25, a Torta de Santiago (tamén chamada Torta Real)" Temos unha sobremesa saborosa e elegante que se converteu xa hai tempo nun dos símbolos da nosa repostaría e que consideramos icona larpeira tamén para este día 25, a Torta de Santiago (tamén chamada Torta Real), que recolle o nome da capital galega, derivado ao seu tempo, como xa sabemos, do Apóstolo hoxe honrado. Antes de vos animar a preparar esta dozura, convén procurarmos nas súas orixes. A pesar da carencia de datos, a maioría das fontes concordan en que a primeira mención a esta torta se encadra na segunda metade do século XVI, coa chegada a Compostela do bispo, inquisidor e reitor da Universidade de Salamanca, Pedro de Portocarrero. Entre os cuestionarios e procura de información arredor dos modos de vivir do estudantado, aparece citada unha torta real que podería ter xa moito que ver coa actual, aínda que na altura o termo torta non estaba tan ligado ao doce, podéndose referir a unha especialidade a base de galiña ou algunha outra ave. Vénse marcando tamén 1838 como a data da primeira receita da Torta de Santiago, achada no Cuaderno de Confitería de Luis Bartolomé de Leybar, entre os manuscritos da Biblioteca Xeral da Universidade de Santiago de Compostela. Os ingredientes que se citaban eran: améndoas amargas e doces, ovos, azucre e fariñas. A diferenza coa actual estaría na ausencia das améndoas amargas e das fariñas. Ademais, provoca dúbidas o feito de que se nomee constantemente como biscoito e non como torta e de que textos con indicacións case idénticas xa fosen datados anteriormente en diferentes puntos da Península como Arte de Repostería de Juan de la Mata (1747) ou o Tratado del Arte de Repostería y Licorista de José Solá (1832). Así pois, talvez xa existisen doces similares noutros territorios, mais o Camiño de Santiago e a chegada constante de peregrinos foi decisiva para lle dar o pulo preciso á versión compostelá do amendoado. O paso dos anos provocaría variantes no doce, mais canto á estética resulta imprescindíbel a mención á pastelaría "Casa Mora", que comezou a ornamentar en 1924 a torta coa forma da cruz de Santiago pasando a se converter nunha marca de identidade. "En Compostela, esta torta é unha sobremesa tradicional en múltiplas casas do noso territorio, onde o labor magnífico das nosas admirábeis reposteiras deu lugar a unha larpeirada da que desfrutarmos tod@s, xeración tras xeración, e coa que pórmos fin a xantares e ceas. Tamén nas celebracións deste día da Patria". Os manuais gastronómicos do século XX xa recollían a Torta de Santiago e algunha das súas variantes, destacándomos a Cocina Práctica de Manuel Puga "Picadillo" e especialmente un dos nosos escritores máis salientábeis, Álvaro Cunqueiro. O mindoniense salientaba o éxito das tortas de améndoa en grande parte do territorio galego (Mondoñedo, Viveiro, Allariz, Fonsagrada, Vilalba…) ao tempo que se estrañaba da carencia no momento de amendoeiras: "Sorprende, hoxe que case non hai amendoeiras en Galicia, o grande gasto que Galicia fixo tradicionalmente en améndoas. Todas as tortas galegas, a compostelana, a de Mondoñedo levan améndoa". Se atendemos á presenza de árbores froiteiras na Galiza, corresponderíanse máis lambetadas de noces ou abelás que de améndoas; pola contra, como afirma Cunqueiro, sempre houbo un grande interese na nosa cultura gastronómica por este froito seco, desde as tortas até delicias ou colinetas. Deste modo, as tortas de améndoas chegan até hoxe con todo o éxito, presentándose talvez a Torta de Santiago ou Real como produto estrela da nosa repostaría grazas a esa dimensión ofrecida pola chegada diaria de miles de peregrinos á cidade compostelá. Ademais de en Compostela, esta torta é unha sobremesa tradicional enmúltiplas casas do noso territorio, onde o labor magnífico das nosas admirábeis reposteiras deu lugar a unha larpeirada da que desfrutarmos tod@s, xeración tras xeración, e coa que pórmos fin a xantares e ceas. Tamén nas celebracións deste día da Patria. Porque as honras á nación tamén merecen un bo manxar. Receita da Torta de Santiago Ingredientes: 300 gr de améndoa moída 300 gr de azucre 5 ovos 1 copa de brandy (ou o voso licor favorito) 50 gr de azucre glass Elaboración: Comezamos batendo os ovos co azucre até que branqueen os ovos. De seguir, engadimos a copa de brandy e mesturamos de novo. Agregamos toda a améndoa moída e integramos ben todos os ingredientes. Botamos a mestura nun molde baixo, previamente untado con manteiga, e enfornamos a 180º (o forno debe estar prequente), co ventilador, durante 25 minutos. Deixamos que arrefríe totalmente, recortamos unha imaxe da cruz de Santiago e colocámola sobre a torta, máis ou menos no centro, e empoamos co azucre glas. E xa estaría lista para comer. Como vedes, pouca complicación para unha boa recompensa.


Summary: Nunha visita ao CIMUS da USC, Ana Pontón e Néstor Rego prometen traballar no Congreso para "duplicar o investimento en I+D+i"

Incrementar os recursos destinados a I+D+i, traer de volta ao talento investigador que emigrou "por falta de orzamento e oportunidades" e combater a discriminación das mulleres no ámbito da ciencia son os compromisos que o BNG defende co obxectivo de converter Galicia nun "referente en investigación"."Fallou a pata do financiamento con recortes tanto desde os gobernos do Estado como da Xunta provocando unha emigración de talento"A portavoz nacional da formación, Ana Pontón, e o candidato ao Congreso pola provincia da Coruña, Néstor Rego, visitaron este martes o Centro de Investigación en Medicina Molecular e Enfermidades Crónicas (CIMUS), un centro de referencia da USC en Santiago de Compostela. A visita serviu para que o Bloque debullase as súas propostas en ciencia e investigación."Hai un enorme talento investigador, Galiza é unha potencia tamén neste ámbito pero precisa apoio e recursos. Fallou a pata do financiamento con recortes tanto desde os gobernos do Estado como da Xunta provocando unha emigración de talento que necesitamos recuperar", subliñou Pontón, que foi moi crítica cos Gobernod de Mariano Rajoy e Pedro Sánchez. "En 2016, o Estado deixou sen investir o 60% do orzamento en investigación, en 2017 os datos aínda son peores e 7 de cada 10 euros quedaron sen gastar, en 2018 deixouse de investir o 53%, e polo que nos explican as cifras en 2019 vanse mover en porcentaxes similares sen executar", dixo.O Bloque promete traballar no Congreso para "duplicar o investimento en I+D+i"O Bloque promete traballar no Congreso para "duplicar o investimento en I+D+i". Tamén comprometeu o seu apoio para "desenvolver a carreira investigadora", para evitar "que os nosos investigadores e investigadoras tiren a toalla porque a día de hoxe estamos perdendo talento que hai que traer de volta". Finalmente, Pontón fixo un chamamento a rematar coa "discriminación das científicas e investigadoras, cos teitos de cristal que soportan tamén neste ámbito, e derrubar as barreiras que limitan o seu desenvolvemento profesional".


Summary: Un corredor verde identificará o concello de Tomiño, un dos maiores produtores de plantas da península. A iniciativa está promovida polo Concello, a Fundación Xavier Pousa e a Asociación de Cultivos Baixo Miño e busca que o sector produtivo sexa á vez atractivo turístico e marca de identidade.

"Cultivando Paisaxes" é o proxecto promovido polo Concello de Tomiño, a Fundación Xavier Pousa, e ACUBAM, a Asociación de Cultivos do Baixo Miño, que ten como obxectivo crear un corredor verde que sexa o sinal de identidade dun concello que ten como sector prioritario a produción de plantas ornamentais en viveiros espallados por todo o seu territorio. As plantas e árbores que máis se cultivan en Tomiño serán as que se utilizarán para recuperar espazos agora degradados en especial nas estradas do concello, que sexan á vez escaparate do sector nunha iniciativa que implica tanto á administración como as empresas privadas. O proxecto iniciase cunha primeira fase na estrada da ponte internacional que une Goián con Vilanova da Cerveira coa plantación de 85 árbores, 55 liquidámbar, 14 cornus e 16 arces negundo. Na outra beira do río veranse medrar cincocentos arbustos a dúas cores. Cultivar a paisaxe A segunda fase creará dous espazos verdes en Forcadela e en Sobrada, dous puntos da PO-552. Foi a Fundación Xavier Pousa quen ideou o proxecto e o presentou tanto ao Concello como á ACUBAM, que doará as árbores e as plantas. Da Fundación veñen os deseños e proxectos técnicos e o Concello aportará man de obra e materiais. "O Concello vai investir 15.000 euros, pero se lle sumáramos o prezo das árbores, o proxecto paisaxístico, a retirada de asfalto, drenaxes, traslado de terra e persoal para a plantación, o proxecto ascendería a máis de 120.000 euros", sinalou a alcaldesa Sandra González no acto de presentación do corredor verde. Os obxectivos que persigue o proxecto son varios e van desde a promoción económica á creación de identidade propia ou ao aumento do potencial turístico da zona. Expoñer a capacidade produtiva do sector do viveirismo, valorar a produción agraria, mellorar a percepción do territorio preservando e recuperando o patrimonio paisaxístico, atraer turismo e favorecer o tránsito por estrada unha vez construída a autovía son os fins que as tres entidades se marcan na iniciativa "Cultivando Paisaxes".


Summary: Cantos máis anos van pasando (mesmo cambiamos de século) que sigan existindo desigualdades, guerras que se ceban nos máis febles, pobreza a esgalla e moita, moita miseria para millóns de seres humanos de segurísimo futuro escuro..., ese tipo de cousas só nos poden facer concluir que non hai avance, senón pasos cara atrás

Hai 45 anos da chegada do home á lúa. Neil Armstrong puxo alí a súa bota ao tempo que pronunciaba unha das frases máis famosas e, probablemente fermosas, de todo o século XX. Aquilo de que a pesar de ser un pequeno paso para o home, en realidade era un gran paso para a humanidade. Fose cousa súa ou da xente de publicidade da NASA, o certo é que a sentenza, pola súa carga simbólica, é perfecta: quen chega non é un señor concreto; quen o fai é toda a humanidade representada por ese señor concreto. Este é un logro colectivo e non só da NASA. Independente de que fose un gol pola escuadra aos soviéticos, quixeron que se vise como un fito de todos, unha conquista da especie. E esa foi unha idea feliz. Este é un logro colectivo e non só da NASA. Independente de que fose un gol pola escuadra aos soviéticos, quixeron que se vise como un fito de todos, unha conquista da especie Eu, que teño 47 anos, medrei enchoupado do optimismo tecnolóxico daquela época que chamaban a da "carreira espacial". Como tantos do meu tempo, entre os soños infantís estaba o de ser, cando grande, ademais de futbolista, astronauta. Logo, pelis coma A guerra das galaxias ou series coma Galáctica, ou aquela de Carl Sagan, que nunca me perdía e que botaban na segunda canle na 2 e que se chamaba Cosmos, contribuíron a alicerzar unha paixón polas estrelas e as cousas do firmamento que aínda hoxe me dura e que fai que quede a vivir en todo canto documental de naves, exploracións ou bingbangs boten na tele. Teño, incluso, entre os orgullos da miña biblioteca, anos enteiros da revista Life en español que me permiten reconstruir con bastante fiabilidade a emoción coa que se se viviron aqueles anos nos que parecía que todo era posible e nos que fantasiar con colonizar outros planetas, explorar zonas inimaxinables do universo, contactar con razas extraterrestres coas que iniciar Unha Nova Era era algo para o que faltaba moi pouco. Eu, que teño 47 anos, medrei enchoupado do optimismo tecnolóxico daquela época que chamaban a da "carreira espacial" Case que medio século despois, vemos que a sentenza cumpriuse, pero do revés, e que o paso de Neil Armstrong foi en realidade, ben grande, pero que o da humanidade foi moi pequeno. Porque non avanzamos moito. Aqueles días nos que a inmensidade dos logros tecnolóxicos facían presaxiar un mundo novo e mello, fican agora momificados cun verniz inxenuo porque, como o tempo se encargou de demotrar, a humanidade, esa que seica camiñaba, chimpiño a chimpiño co astronauta estadounidense, non avanzou. Se cadra, retrodeceu. Porque cantos máis anos van pasando (incluso cambiamos de século) que sigan existindo desigualdades, guerras que se ceban nos máis febles, pobreza a esgalla e moita, moita miseria para millóns de seres humanos de segurísimo futuro escuro..., ese tipo de cousas só nos poden facer concluir que non hai avance, senón pasos cara atrás, retroceso cruel, unhas doses de dor eterna que semella que non imos ser quen de eliminar nunca. A humanidade non deu grandes pasos de xigante dende daquela. E xa pasaron 45 anos. Case que medio século perdido Podo imaxinar a emoción brutal de Armstrong xusto no instante en que se abría a porta da nave e asomaba a Lúa en toda a súa beleza. Podo imaxinar a forza do seu corazón a lle rebentar dentro do peito. Debeu de ser moi parecida á emoción e forza no peito que sentían os millóns de seres humanos que seguiron o acontecemento pola televisión, marabillados da nosa grandeza. Pero non, a nada que o pensemos, a humanidade non deu grandes pasos de xigante dende daquela. E xa pasaron 45 anos. Case que medio século perdido.


Summary: Empate a cero do conxunto galego, que mandou tres balóns ao pau, e segue sen coñecer a vitoria no que vai de competición. Os celestes melloran sensacións pero seguen acusando a falta de gol.

Un punto que sabe a pouco. O Celta de Vigo visitaba Ipurúa en busca da primeira vitoria da temporada. O conxunto galego dominou desde o principio a un Osasuna que buscou o xogo directo. Estiveron sólidos en defensa os celestes, despois das dúbidas amosadas o último partido na estrea europea, e levaron perigo en ataque, pero volveron acusar a falta de gol. Un empate a cero que significa o único punto dos vigueses na Liga. O Celta saíu a primeira parte marcando o ritmo do encontro, recuperando as sensacións da pasada campaña. A madeira e o árbitro auxiliar impediron que marcharan o descanso con vantaxe no marcador. Un lanzamento de falta de Daniel Wass, que se estrelou no traveseiro, un remate de Gustavo Cabral ao pau e un gol de John Guidetti, anulado por fóra de xogo, foron as mellores oportunidades dun equipo celeste que mereceu máis. "Se houbese un ganador teríamos sido nós, mais tampouco me atrevo a tachar o marcador de inxusto", dixo Berizzo. A segunda metade seguiu o mesmo guión. O conxunto vigués xerou perigo co seu fútbol vertical pero marrou as numerosas chegadas. No minuto 59 chegou unha das xogadas polémicas, cando Iago Aspas foi derrubado na área rival. Os xogadores celestes pediron penalti, pero o árbitro Trujillo Suárez interpretou que non había infracción. O propio Aspas tivo a outra gran ocasión do encontro, pero o traveseiro rexeitou de novo o libre directo. "Tivemos ocasións para ganar, anda que puideron facernos dano nalgunha contra. Se houbese un ganador teríamos sido nós, mais tampouco me atrevo a tachar o marcador de inxusto", asegurou o adestrador, Eduardo Berizzo, en rolda de prensa posterior. Ficha técnica Osasuna – 0: Mario, David García, Oier, Oriol Riera (Sergio, min.86), Rivière (Jaime, min.53), Unai, Fran Mérida (Torres, min.61), De las Cuevas, Clerc, Imanol e Buñuel. Celta – 0: Sergio, Hugo Mallo, Cabral, Roncaglia, Jonny, Wass (Radoja, min.86), Pablo Hernández, Señé (Sisto, min.76), Iago Aspas, Bongonda e Guidetti (Rossi, min.62). Goles: sen goles. Árbitro: Trujillo Suárez, do comité tinerfeño. Amonestou Oier, David García, Fran Mérida e Torres polo Osasunaa; Guidetti polo Celta. Estadio: El Sadar.


Summary: O etnógrafo Xosé María Lema recupera para 'Nós Diario' un capítulo da historia da Galiza vinculada coa reportaxe publicada no 'Sermos Galiza' do 1 de maio de 2021 baixo o título "Todas as guerras do noroeste".

Na reportaxe publicada no Sermos Galiza, o profesor Emilio Grandío afirmaba que "Galiza puido ser Normandía (...) Galiza foi lugar de posíbel invasión, a primeira alemá, e a segunda, sen dúbida ningunha, británica, dos aliados". Está claro que o Goberno de Franco temía unha destas invasións, e non só cando os aliados empezaron a recuperarse tras a vitoria de Stalingrado e co desembarque no norte de África a finais de 1942, co que pasaron á ofensiva. Xa antes, polo menos desde 1940, o Goberno franquista cheiraba que a costa galega podía ser invadida, e a Costa da Morte, pola súa situación xeográfica, era a avanzada ideal. Segundo recolle o cronista local de Baio (Zas) Francisco Romero Lema (1903-1972) nas súas notas tituladas "Baio no século XX" -que publicamos en boa parte en 19891 e 20152-, no verán de 1940, "desde mediados de xullo até mediados de agosto, estivo destacada en Baio unha Compañía de Soldados de Infantaría da Coruña mandada polo capitán Evaristo Marchesi e polos alféreces Leal, Dapena e Segundo". Case tres anos despois, en maio de 1943, instalouse no lugar da Cacharosa da parroquia baiesa un campamento militar de Artillaría e de Infantaría, con barracóns prefabricados a unha e a outra beira do río do Porto, ao pé da ponte Lodoso, paso obrigado da estrada a Santiago. Segundo as notas de F. Romero Lema, o campamento estivo ao mando do tenente coronel Miguel Ossett. Polos testemuños orais que puidemos recoller en 1988-1989, había dous mundos ben separados entre os soldados e os oficiais, pois estes durmían comodamente nas mellores casas particulares baiesas e divertíanse nas escasas tabernas con partidas de cartas e animadas festas. Lembraban tamén os nosos informantes que todos os días saían dous ou tres destacamentos para vixiaren a costa pola zona de Traba e Camariñas, e outros máis pequenos ían cara ao norte ao litoral de Ponteceso e Malpica. Para a zona de Cee e Fisterra viñan destacamentos de Santiago. O estratéxica que era a nosa costa máis occidental foi escenario de combates aéreos e marítimos da Segunda Gran Guerra O estratéxica que era a nosa costa máis occidental está máis que demostrada con probas palpábeis, sobre todo porque máis dunha vez foi escenario de combates aéreos e marítimos da Segunda Gran Guerra. Un deles foi o do avión inglés Avro Lancaster, que o 20 de agosto de 1942 despegara de St.-Eval (Cornualla) coa misión de afundir o mercante alemán Wesserland, que saíra de Corcubión cargado de volframio para Alemaña. Á altura das illas Sisargas foi interceptado por dous cazas xermanos e librou con eles un combate aéreo que foi presenciado por moitos veciños de Malpica, polo que nos informa o escritor malpicán Xurxo Alfeirán nun interesante artigo3. O aeroplano británico e un dos alemáns remataron esnafrados no chan galego. Anos despois, en 1944, un caza americano viuse obrigado a tomar terra na extensa praia de Traba; o fotógrafo José Vidal fíxolle unha histórica foto4. Desmantelamento apurado no verán de 1944 Para a súa diversión particular, os soldados do campamento da Cacharosa prepararon un campo de fútbol, unha rudimentaria cancha de tenis e, para o baño no verán, un trampolín de madeira nunha zona profunda do río, localmente denominada "a praia de Su a Agra". No chamado Campo do Campamento, que tiña pintadas con cal as liñas divisorias e as áreas -algo pouco habitual nos rudimentarios campos que daquela había nas vilas- enfrontábanse os soldados de Artillaría contra os de Infantaría. O fotógrafo José Vidal de Laxe deixou testemuño gráfico dun deses partidos, xogado o 24 de maio de 1944, e tamén da celebración do 18 de xullo de 1943, na que se retrataron os oficiais do campamento, o alcalde de Zas, o párroco de Baio -que tamén tiña rango militar, por ser o capelán castrense-, o xefe local da Falanxe etc. Como é sabido, o 6 de xuño de 1944 aconteceu o masivo desembarque aliado nas praias da Baixa Normandía; en agosto o Exército aliado toma París; o soviético avanza imparábel polo leste e o campamento baiés foi o termómetro perfecto do cambio radical de tendencia do Goberno español, supostamente neutral na contenda europea. A partir do verán de 1944 xa se empezaron a licenciar soldados, cando antes se retiveran varias quintas a pesar do escaso sitio que había nos barracóns. En outubro desmantelouse o campamento definitivamente, a toda présa, cunha misa de campaña e unha festa de despedida. Quedaron durante anos as instalacións deportivas e dous grosos obeliscos de pedra en forma de bala que sinalaban a porta de entrada da zona de Artillaría; serían destruídos contra os anos sesenta. Sempre resultou estraño que ningún historiador galego se interesase por este campamento militar de Baio, testemuño claro do medo que tivera o Goberno franquista de que a Costa da Morte se convertese na avanzada do que puido ser -no canto da Normandía- o inminente desembarque aliado no continente. Galiza puido ser Normandía; afortunadamente non o foi. É de supor que tal asentamento castrense estea axeitadamente recollido nos arquivos militares. Notas1.- Lema Suárez, X.M! (1989): Historia do C.D. Baio e da Liga da Costa; Concello de Zas (pp.25-29).2.- Rei Lema, X. Mª e X. Mª Lema (2015): 50 anos da historia do fúbol da Costa; Baio (pp. 33-35).3.- Alfeirán, X.: "Apuntes históricos: Un combate aéreo nas Illas Sisargas", en La Voz de Galicia 20-08-2017 (edición de Carballo).4.- Fernández Carrera, X.X. (2018): José Vidal, unha vida dedicada á fotografía; Deputación da Coruña (p.287).


Summary: Após rematar o Plan Aluga, o goberno galego non habilitou un programa de vivenda para mulleres en situación de violencia machista.

"Os recursos cos que contan estas mulleres son moi poucos", conta Rosa Fontaíña desde a Rede contra os malos tratos de Vigo. En conversa con Sermos Galiza explica que logo de rematar --en 2011-- o Plan Aluga (2009) "non hai axudas" para aquelas mulleres que se atopan en situación de violencia machista. "Cando saen dos centros de urxencia", onde só poden permanecer durante 3 meses, explica, "dinlles que se busquen a vida". E a situación é moi complexa en practicamente todos os casos. Sen traballo remunerado (nómina), nen recursos, e con crianzas ao seu cargo, Fontaíña afirma que "o primeiro que precisan é unha vivenda". Porén, a Xunta de Galiza non disponibiliza un programa habitacional específico para as mulleres maltratadas. E "nos orzamentos que está a deseñar o goberno", sinala, "pola información que temos non se van incrementar os cartos destinados á violencia de xénero". "Nos orzamentos que está a deseñar o goberno, pola información que temos non se van incrementar os cartos destinados á violencia de xénero" O único plan de vivenda que na actualidade mantén o Partido Popular na Xunta de Galiza é o destinado ás persoas despexadas. Mais nestes casos as mulleres atinxidas pola violencia machista partillan listaxe de agarda con milleiros de persoas en todo o país. Aliás, só poden acceder a el se foron expulsas das súas vivendas. Un feito que non acontece sempre. "A secretaria xeral de igualdade díxome que van ver de pór en andamento de novo o Plan Aluga, mais nós coidamos que esas partidas non se deberan interromper". Entre mentres, desde a Rede contra os malos tratos "tentamos axudarlles no que podemos" mais "non temos recursos". "Unha barreira máis" Rosa Fontaíña asegura que unha das medidas que urxen é "elaborar un perfil de mulleres" para procurar vivendas partilladas. Así as cousas, para iso son precisos recursos económicos, humanos e materiais cos que a Rede non conta. "Hai mulleres que viven, mesmo con crianzas, do Banco de alimentos" Esta realidade, salienta, "supón unha barreira máis" para as mulleres maltratadas pois "non teñen a onde ir" e "sofren un retroceso na súa rehabilitación". "Non sabemos o que vai pasar", sentencia. Rosa Fontaíña alerta da "dramática" situación que atravesan moitas das mulleres que acoden á Rede contra os malos tratos de Vigo. "Hai mulleres que están vivindo do Banco de alimentos", apunta. Nos últimos anos, acrecenta, "empobrecéronse moito as mulleres e cada día empobrecense máis". No número 120 do semanario Sermos Galiza debruzarémonos sobre o Plan Realoxa aprobado por Alberto Núñez Feijóo en 2012. As mulleres en situación de violencia machista fican excluídas dun tratamento específico neste programa, como lle confirmaron á Rede contra os Malos Tratos de Vigo desde o Instituto Galego de Vivenda e Solo. Aliás, das 500 vivendas habilitadas hai dous anos só 37 foron adxudicadas até o de agora. Contámoscho todo no semanario en papel. Esta quinta feira nos quiosques.


Summary: Tan só unha cara nova entre as persoas que acompañarán a Alberto Núñez Feijóo durante esta lexislatura. Fracisco Conde, xurou esta segunda feira como conselleiro de economía dun executivo galego cargado de "caras coñecidas", como asegurou o propio presidente da Xunta.

"De novo o goberno máis reducido de todas as nacionalidades históricas", afirmaba Núñez Feijóo na toma de posesión das persoas que serán conselleir@s até 2016. Como xa se adiantaba ao longo da pasada semana, o executivo galego estará composto por oito persoas e poucas sorpresas. De entre todas elas, tan só a chegada de Fracisco Conde á consellaría de Economía racha co esquema do anterior goberno. Porén, Alberto Núñez Feijóo crea --de novo-- unha vice-presidencia --após catro anos sen esta figura-- e sitúa á fronte dela á súa man dereita, Alfonso Rueda. Seis d@s oito conselleir@s foron nas listaxes electorais do PP o 21-O O que arestora segue a ser secretario xeral do Partido Popular, desenvolverá tamén as funcións de conexión entre o executivo galego e o Parlamento para alén de exercer a presidencia, cando o líder do goberno galego estea ausente. Malia que pode considerarse un premio ao que até o momento foi un dos homes fortes de Núñez Feijóo, o presidente da Xunta apurou no seu discurso a rachar con esta idea e asegurou que a súa decisión non procuraba ser un agasallo "á lealdade", senón que Alfonso Rueda, dixo, "é a persoa máis axeitada" para ocupar un cargo desta responsabilidade. Porén, as primeiras palabras da súa intervención dedicounas á única persoa que fica fóra do novo executivo, Javier Guerra, a quen lle amosou o seu "recoñecemento" polo traballo desenvolvido na que dixo, foi a "etapa máis dura da historia". No entanto, Alberto Núñez Feijóo asegurou que "eran precisas mudanzas" e neste sentido salientou a chegada á equipa de goberno de Francisco Conde. Segundo o líder do executivo, Conde respondía aos "requisitos" que exixe o cargo de conselleiro e salientou o seu "coñecemento teórico, político e económico". Aliás, afirmou que o seu obxectivo é traballar "pola Galiza global", un dos obxectivos cobizados polo presidente para esta lexislatura. Núñez Feijóo loou a figura de Javier Guerra, o único conselleiro que non repite nesta lexislatura As demais consellarías estarán ocupadas polas mesmas persoas que no anterior exercicio. Jesús Vázquez recunca á fronte de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. Malia a existencia dunha opinión pública desfavorábel após as sentenzas promulgadas polo TSXG, Alberto Núñez Feijóo confiou de novo no ourensán para renovar a súa responsabilidade. Xunto a el, Elena Muñoz Fonteriz contiuará como conselleira de Facenda e Agustín Hernández como conselleiro de medio ambiente, territorio e infrastruturas á fin de pular por unha "Galiza máis vertebrada" que respecte, asegurou o presidente galego, "as cores azul e verde deste país". Asemade, o novo executivo contará catro anos máis con, Rocío Mosquera, que recunca na consellaría de Facenda após incorporarse na pasada lexislatura tras a saída de Pilar Farjas cara a Madrid. Pola súa banda, Beatriz Mato levará a consellaría de Traballo e Benestar e Rosa Quintana, Medio Rural e do Mar. Alfonso Rueda pasa a ocupar a vice-presidencia da Xunta pois, "é a persoa máis axeitada", asegurou o presidente Alberto Núñez Feijóo, baseou a súa decisión de manter nos seus postos a maior parte d@s conselleir@s pola "experiencia" con que contan todas as persoas que tomaron parte do anterior executivo; a necesidade de dar continuidade "á axenda trazada" durante a pasada lexislatura e ao apoio que @s galeg@s lle deron a 6 das oito persoas que compoñen o goberno, ao concorreren aos comicios nas listaxes electorais. Desta maneira, Núñez Feijóo quixo salientar o aval que para o seu novo goberno supuxeron os resultados electorais obtidos o pasado 21-O. Así as cousas, o presidente da Xunta de Galiza avanzou que a estrutura administrativa do goberno galego continuaría a mudar en aras dun maior aforro, como xa apuntara no seu discurso de investidura.


Summary: Un beneficiario cobra 1.700 euros anuais menos en Galiza que na media do Estado español.

A pensión media do sistema, que abrangue diferentes clases de pensión (xubilación, viuvedade, orfandade, incapacidade permanente,..) situouse en xaneiro en 756,2 euros, unha cifra que é un 15,6% inferior á do conxunto do Estado español (896 euros). Son dados do Ministerio de Emprego, que cifra en 753.154 as persoas que en Galiza percebían pensións no comezo deste 2016. A prestación de xubilación (467.517 perceptores en Galiza) fixouse en xaneiro en 857 euros de media, mentres que no Estado español estaba nos 1033 euros. Só a de Estremadura é inferior á galega. As de viuvidade (186.922 persoas no noso país) teñen unha cuantía media de 537 euros, 100 euros menos que a media española. Hai, tamén, 68.745 pensións de incapacidade permanente, por un valor medio de 821 euros; 23.966 de orfandade, e 6.004 a prol de familiares (474 euros).


Summary: O Fisterra xa ten rivais e data de inicio na 3ª División. O calendario da 3ª División en www.futboldacosta.com.

Despois de coñecer a semana pasada o formato competicional, os equipos da 3ª División xa teñen o seu calendario. A primeira fase comeza o vindeiro 18 de outubro cun Polvorín-Fisterra, e un derbi entre Paiosaco e Bergantiños. Na 4ª xornada o Paisaco terá que pasar por Ara Solis, mentres que o primeiro Bergantiños-Fisterra queda para a xornada 9.


Summary: Esta compostelá vén de incorporarse este luns á dirección dun CDG en tempo de vacas fracas logo dun percorrido profesional que a levou á dirección artística de Teatro La Abadía para logo fundar tamén en Madrid a súa propia compañía, Los Lunes. A chegada de Noia ten xerado unhas expectativas moi altas por mor do seu currículum, pero inversamente proporcionais ao orzamento que terá que xestionar.

– Xa coñeces a casa, dirixiches en 2013 'Días sen gloria', de Vidal Bolaño. Co teu perfil agárdase unha potenciación da dramaturxia contemporánea e unha renovación xeracional. Cales son os teus obxectivos principais?– Un dos obxectivos é apoiar todo o que poida a dramaturxia galega contemporánea, pero non exclusivamente dos máis novos, e para iso entrarei en contacto con eles para saber que necesidades teñen e como podemos articulalo para empezar a traballar xuntos. Por outra banda, gustaríame reforzar o vínculo do CDG coa profesión, e despois traballar bastante os públicos. Iso é un traballo bastante desagradecido e a longo prazo. Non debemos deixar de pensar como podemos facer para conseguir máis complicidades e apoios por parte dos espectadores. Isto é unha declaración de boas intencións, porque sabes que me incorporei o luns. E, finalmente, unha das principais funcións do CDG é apoiar o teatro galego, e creo que é o momento de potenciar a súa proxección cara a fóra. É algo que se vén desenvolvendo desde hai un tempo, e imos darlle continuidade. – Ti gañaches o concurso público en base a un proxecto que supoño que será o que vas levar adiante, non?– Ademais do que xa comentei, o reforzamento das relacións coas demais institucións culturais galegas, e tamén dentro do posible tratar de conectar cos demais centros dramáticos da península buscando a proxección e o intercambio dos autores galegos. Do proxecto que presentei eu, xa sabes que o CDG é unha unidade de producción, e polo tanto a primeira actividade é de producción, que se traducirá en producións e coproducións. Por outra banda, para reforzar esa actividade, fará actividade formativa, tanto vinculada ás producións da casa como formación continua, e para iso entronca de novo co diálogo coa profesión, coa Asociación de Actores, con Escena Galega, coas compañías, é dicir, tratar de poñer en común os nosos intereses, para cubrir eivas formativas. "A nosa idea é facer unha primeira estrea a finais do verán, primeiros de outubro" – Chegas cun currículum impresionante nun momento delicado, quizais o momento máis feble do CDG da súa historia, producindo un só espectáculo ao ano, cando antes eran tres, e cun orzamento mínimo. O teu proxecto supoño que se terá que adaptar a esta realidade...– Claro, por iso che dicía que isto é unha declaración de boas intencións. Eu creo que si estamos nun momento delicado para o CDG e en xeral para o teatro e para a cultura, tanto en Galiza como fóra. Aínda que eu si son optimista neste sentido, trátase de facer de certas carencias virtude. Temos que traballar co que temos e sacar o meirande proveito posible, que pode ser moito. Temos que concentrarnos niso e facelo o mellor posible, buscar sempre un principio de calidade, iso é moi importante. – Por concretar un pouco, neste 2016 ides facer unha produción, non?– Non quero entrar no detalle, porque me incorporei hai tres días e a presentación do plan específico será un pouco máis adiante. Só dicirche que a nosa idea é facer unha primeira estrea a finais do verán, primeiros de outubro. Neste primeiro periodo, vou intentar ser prágmática para entrar en actividade pronto. E cando o tempo non sexa tan acuciante xa poderemos empezar a darlle corpo a outro tipo de proxectos. Agora trátase de ser pragmático e eficaz, para que o Centro non estea parado o menos tempo posible. – O sector teatral galego renovouse a fondo e semella que o CDG xa non é o centro de todo. Desde o sector dise que o teu principal reto será conseguir que o CDG volva a ser parte do tecido teatral do país. Tan mal está a cousa?– (risas) Eu creo que non. As institucións teñen unha evolución segundo a xente que estea nelas. Cada un ten o seu criteiro. Tampouco sería bo que todo xire en torno ao CDG. O que é moi bo é que haxa dúas correntes, iso sabémolo todos. Os teatros institucionais teñen certas cortapisas, certas limitacións que non ten a iniciativa privada. Eu creo que é bo e san que haxa un tecido teatral privado, e hai que alimentalo e canto máis rico sexa, máis rico será o CDG. E canto mellor lle vaia ao CDG mellor lle irá ao sector privado. Entón, trátase de convivir en paralelo e retroalimentarse, canto máis mellor. Si é certo, eu creo que fai falta non só retomar o diálogo coa profesión, para que tamén haxa conciencia de que o CDG ten que ser a casa da profesión galega, pola que teñen que pasar nalgún momento, e da que teñen que apropiarse en certo xeito. E aí vai estar o quid do funcionamento do CDG. É certo que en comparación cos primeiros tempos, o CDG está nunha posicion un pouco máis feble, pero iso débese máis ben non tanto a un discurso artístico, senón á situación orzamental. Trátase de reforzar a institución, pero o quid da cuestión está en buscar apoios, tanto dos profesionais do sector como do público. Escoitar as opinións e as necesidades para poder cubrilas dentro das nosas posibilidades todo o que se poida. "Eu creo que é bo e san que haxa un tecido teatral privado, e hai que alimentalo e canto máis rico sexa, máis rico será o CDG" – Estiveches moito tempo fóra, pero gustaríame saber o que opinas da situación do sector do teatro en Galiza. – Ten moi boa saúde, hai moitísimo talento. Falando en termos artísticos, non económicos -porque o teatro nunca foi unha actividade lucrativa- paréceme que a situación do sector é moi boa. Hai compañías novas moi boas en canto a calidade, que non teñen nada que envexar a outras de fóra. O que temos que conseguir é ampliar o escaparate, que se vexan máis. E esta corrente de novidade debería notarse na actividade do CDG. A min paréceme que o panorama é moi bo, moi rico e moi fructífero, con diálogo entre xeracións, que é moi interesante. – Que feblezas salientarías?– Non sei se falaría de feblezas. En Galiza e en todas partes, temos que seguir sempre pensando no seguinte reto, non deixarnos paralizar polas circunstancias de cada momento. Todo é mellorable. Creo que hai propostas novas, hai compañías que entran con moita forza, moi prometedoras e interesantes, e outras veteranas que cumpriron promesas. Compañías cun percorrido, cunha experiencia, con moita calidade e cuns nomes. Podería falarche dos potenciais perigos que poderían correr se non houbese diálogo, se non permanecesemos alerta en todo momento. Precisamente estaba a ler agora un artigo de Camilo Franco que falaba da inestabilidade permanente, e di que o discurso do capitalismo subliña a inestabilidade como unha condición inescusable para a arte. Eu estou dacordo, aínda que o concepto non é inestabilidade, pero non hai que deixar nunca de ter un reto máis grande por diante. Ese é o perigo máis grande da arte en xeral e do teatro en concreto, acomodarte. Non creo que sexa o caso, non creo que estea sucedendo. - Antes falabas da internacionalización, da proxección cara a fóra…- Trátase de que o traballo de determinadas persoas, que é magnífico, se lle poida ampliar a visibilidade. E iso é tamén labor do CDG, tratar de ampliar o escaparate e a visibilidade de determinados artistas galegos e de determinados traballos que se fan aquí. "Hai compañías novas moi boas en canto a calidade, que non teñen nada que envexar a outras de fóra. O que temos que conseguir é ampliar o escaparate, que se vexan máis" - Este ano celébrase o 150 aniversario do nacemento de Valle-Inclán e o ano que vén libéranse os seus dereitos. Guede falou coa familia de Valle para intentar representalo en galego por primeira vez na historia, pero volveron a negarse. Cal é a túa idea para celebrar esta efeméride?- Ese é un pequeno escollo, si (risas). Valle é un autor magnífico e que non se pode representar en galego. Non teño aínda solución, porque é unha situación peliaguda que xa se deu no pasado. E tiña un certo sentido, porque un CDG que non monte a Valle-Inclán, pois é unha verdadeira mágoa. É unha perda considerable, pero gustaríame consultar a opinión dos profesionais e das compañías. Tal vez o máis intelixente sexa deixalo para o ano que vén, aínda que non sexa no aniversario. - E á marxe dunha posible montaxe, tes idea de facer algo a maiores con Valle?- A situación agora é poñernos mans á obra canto antes, poder empezar a ver resultados canto antes, por iso hai que ser eficaces e pragmáticos. Pero por iso mesmo, aínda non che podo concretar. Necesitamos un pouquiño de tempo.


Summary: 18 entidades veciñais, sociais e de montes de Mazaricos chegaron a un acordo coa empresa Eurus-Desarrollo Renovables, promotora do parque eólico A Ruña, polo que a empresa asumirá gastos destas entidades por valor de 2,2 millóns de euros nun período de 30 anos. Colectivos sociais rexeitan os aeroxeradores no Monte Neme na comarca bergantiñá.

Un total de 18 entidades veciñais, sociais e de montes de Mazaricos chegaron a un acordo coa empresa Eurus-Desarrollo Renovables, promotora do parque eólico A Ruña, polo que a empresa asumirá gastos de funcionamento e posta en marcha de actividades das entidades en cuestión. En total, recibirán 72.000 euros anuais durante 30 anos, sumando un investimento total de 2,2 millóns de euros por parte da empresa, vinculado á instalación dunha ducia de aeroxeradores en Arcos, Beba, Coiro e Colúns. Segundo sinalan desde o Concello de Mazaricos, o acordo é pioneiro na Galiza, e supón "o primeiro recoñecemento das comunidades veciñais como actores de pleno dereito no proceso de produción da enerxía eólica". O alcalde de Mazaricos, Juan Blanco (BNG), en declaracións a Nós Diario, destacou "o carácter social deste acordo", que supón "a primeira vez que na nosa contorna inmediata se ten en conta dunha maneira tan directa os intereses da veciñanza". Con esta negociación, insistiu Blanco, asúmese que "na xestión dos recursos eólicos galegos a propia poboación de cada lugar ten que ser directamente beneficiada da explotación", nun momento "no que estamos vendo que hai unha importante problemática cos prezos da electricidade e da produción enerxética". O mandatario salienta que o acordo promove "a simbiose" entre empresas, veciñanza e Concello, marcando un "precedente que deberían seguir outras Administracións". O convenio "é unha mostra doutra maneira de xestionar a enerxía eólica que respecta e ten en conta os intereses da veciñanza", engadiu o rexedor da localidade. Blanco agradeceu a implicación das partes na procura do acordo e lembrou que tamén o Concello de Mazaricos como institución terá acceso a unha nova fonte de financiamento grazas á taxa de 4% que marca o Imposto sobre Construcións, Instalacións e Obras (ICIO) municipal. O proxecto de Eurus achegará 1,2 millóns de euros neste concepto nun primeiro momento e outros 180.000 anuais por actividades económicas e imposto de bens inmobles. "É destacábel o que supón este importe para un Concello co volume de orzamento de Mazaricos, e como nos permitirá seguir medrando en investimento público e gañando en autonomía financeira", sinalou o rexedor do BNG, que asegurou que "se este acordo por megawatt, sumado ao canon eólico da Xunta, se tivera asinado no seu momento para cada un dos parques eólicos actualmente existentes en Mazaricos, seriamos un Concello cunha autonomía financeira moi importante, o que nos permitiría ser autosuficientes en moitos aspectos respecto a outras Administracións". O rexedor, Juan Blanco, satisfeito O rexedor de Mazaricos, Juan Blanco, considera que o acordo asinado entre 18 entidades veciñais do municipio e a empresa Eurus-Desarollo Renovables marcará un fito na historia do sector eólico na Galiza ao pór en valor a responsabilidade social das empresas e a consideración dos intereses veciñais. Para o alcalde, o acordo é un exemplo de que "en Mazaricos estamos dispostos a chegar acordos e poñer en valor o potencial produtivo do noso monte, sempre que se respecten os intereses da veciñanza". Para Blanco, as condicións deste parque en comparación coas de outros "son coma o día e a noite". Rexeitamento do proxecto eólico no Monte Neme Diversas plataformas e entidades bergantiñás denunciaron, a través dun comunicado, a intención da Xunta da Galiza de construír "unha estación macroeólica". Ademais, critican que o Executivo galego non restaure "os labores mineiros abandonados do Monte Neme nin drene as augas ácidas das balsas de lodos, froito da minería irresponsábel e do desleixo da Administración", mais que, pola contra, "permita a instalación de macroeólicos no cume deste monte sacro". A empresa que prevé desenvolver o proxecto é Enel Green Power España SLU. Segundo denuncian os colectivos, tratan de construír "catro macroeólicos de 200 metros de altura". Alén diso, "prevese a instalación dunha liña de evacuación que pode ter un impacto moi grave e que tería unha lonxitude e 15km con 64 apoios", acrecentan. "As instalacións afectan directamente canles como a Fonte Seca, orixe do rego Bandeira, onde se atoparon restos cerámicos e a coñecida 'arracada' de Cances, unha xoia de ouro galaica da Idade de Ferro", inciden.


Por umha série de circunstâncias, tenho mantido contato com duas persoas que conhecem de perto as investigações das operações Pokemon e Pikachu, instruídas pola juíza Pilar de Lara, e com algumhas outras que tenhem trato com ela. Reconheço que me parece umha personagem interessante, ainda que não cometerei a ousadia de falar dela, a quem não conheço persoalmente, e si do seu trabalho, esse si de evidente interesse público. O que já sabemos da Operação Pokemon é mais que suficiente para entender o pânico que cundiu entre o establishment da Corunha quando o passado mês de dezembro a juíza de Lara ordenou entrar no Concelho à procura da documentação Pois bem, o que já sabemos da Operação Pokemon – e o que iremos sabendo à medida que os médios tenham tempo de peneirar os 26 tomos do sumário – é mais que suficiente para entender algumhas cousas. Para entender, por exemplo, o pânico que cundiu entre o establishment da Corunha quando o passado mês de dezembro a juíza de Lara ordenou entrar no Concelho à procura da documentação que comprovasse a comissão dos delitos que já tinha registrados através das numerosas gravações realizadas por ordem sua. Para entender, tamém, por que os principais partidos políticos da cidade e o médio de comunicação de referência na capital corunhesa iniciarom umha campanha para que o sumário da Operação Pikachu fosse transferido a um juiz da Corunha, dando por descontado que teriam maior capacidade de influirem sobre o seu desenvolvimento. E para entender, tamém e por fim, o próprio levantamento parcial do segredo sumarial, umha jogada mestra da juíza de Lara para paralisar qualquera tentativa de afastá-la do caso, pondo a opinião pública ao seu favor. Por certo, dizem os que conhecem bem as interioridades do processo que os delitos presuntamente cometidos nos concelhos de Lugo, Ourense e Compostela não chegam nem perto do ocorrido na Corunha, o qual provavelmente ajude a explicar tanto interesse em que não se conheça – ou, ao menos, em que não se poda provar, porque conhecido já é, se bem que em pequenos círculos. Se algo tem demonstrado Pilar de Lara é que não lhe treme o pulso Se algo tem demonstrado Pilar de Lara é que não lhe treme o pulso. Poderá se discutir – e eu, que não sou jurista, não entro no mérito do assunto – se a sua instrução poderia ter sido mais cuidadosa nalguns momentos, como por exemplo às vésperas das passadas eleições galegas, mas seria mesquinho não reconhecer-lhe a independência com que tem levado o caso, sem lhe importar nem a adscrição política dos imputados nem o nivel do cargo político que ocupem. E isso, apesar de que mui especialmente desde o surgimento da Operação Pikachu as pressões tenhem se incrementado não só sobre ela, senão tamém sobre as persoas que tenhem trabalhado às suas ordens, como por exemplo guardas-civis (a base do seu equipo de policia judicial está composta por membros desse corpo) acossados dentro do próprio quartel onde estão adscritos. Apesar de ser umha juíza de quem a esquerda receia polas suas idéias e de quem a direita não quere nem ouvir falar polas conseqüências das suas investigações, Pilar de Lara tem seguido adiante e acaba de mostrar que está disposta a ir até ao fim e a não perder o control nem da Operação Pokemon (que, lembremos, já provocou a caída de dous alcaldes em Ourense e Compostela e vem de deixar numha situação mui complicada o de Lugo e o relevo de Compostela) nem da Operação Pikachu, a causa separada que trata de esclarecer a trama de corrupção presumivelmente tecida por Vendex em torno ao concelho da Corunha. Hai indícios mui sólidos para, desde o mais escrupuloso respeito à presunção de inocência no âmbito judicial, pedir explicações políticas aos cargos imputados, umha lista na que não podem faltar Liñares, Orozco, Currás ou Flores, entre outros A respeito da Pokemon, já estão as cartas enriba da mesa. Hai indícios mui sólidos para, desde o mais escrupuloso respeito à presunção de inocência no âmbito judicial, pedir explicações políticas aos cargos imputados, umha lista na que não podem faltar Liñares, Orozco, Currás ou Flores, entre outros. Mas a respeito da Pikachu, falta ainda quase todo por sair à luz pública: a rede de corrupção e trato de favor nos museus corunheses, o boicot municipal às empresas concorrentes de Vendex, o control empresarial de quase duas décadas sobre a Concelharia de Cultura (com a honrosa exceção do mandato de María Xosé Bravo, assunto do qual haverá que falar chegado o momento), o intercâmbio de colocações de amigos e familiares ora na Administração municipal ora nas empresas do grupo presuntamente corruptor... E essa, ORA, é outra palavra clave: a concessão da ORA, do serviço de guindastre e da gestão dos estacionamentos na cidade da Corunha. Porque quero conhecer todo o que se cozeu durante anos no meu concelho e que se chegue até às últimas conseqüências, por isso apoio publicamente que seja a juíza Pilar de Lara quem continue com a instrução Porque quero conhecer todo o que se cozeu durante anos no meu concelho e que se chegue até às últimas conseqüências, por isso apoio publicamente que seja a juíza Pilar de Lara quem continue com a instrução, pois polo que tem feito até agora nem penso que mereça ser retirada da instrução da Operação Pikachu nem confiaria mais num juiz nomeado baixo a pressão do PP e do PSOE corunheses, que neste assunto jogam em equipo. E mentres segue a instrução da Pikachu, falemos da Pokemon, do país que nos põe diante dos olhos e da necessidade de remover não só persoas senão tamém hábitos fundamente enraizados, se queremos caminhar cara a um outro futuro onde as instituições e os recursos públicos estejam ao serviço de toda a cidadania e não dumhas poucas empresas com capacidade para comprar vontades e usurpar o que é de todos nós.


Summary: O Fiscal Superior de Galiza pide axilizar a loita contra a corrupción para evitar unha excesiva distancia temporal entre a comisión dos delitos e o seu tratamento nos xulgados. Así mesmo, critica as ansias de protagonismo mediático dalgúns profesionais e considera que as irregularidades políticas e sistémicas "danan a democracia".

Carlos Varela (O Carballiño, 1956) leva desde 2004 á fronte da Fiscalía Superior de Galiza, un posto que aspira a conservar nos próximos meses, cando se abra un proceso de elección adiado tras a dimisión do Fiscal Xeral do Estado, Eduardo Torres-Dulce, ao parecer por diferenzas co Goberno central. Figura recoñecida en todo o país; como ocorre cada vez máis no mundo da xudicatura, os problemas de corrupción téñenlle outorgado maior repercusión ás súas opinións e ao seu labor, onde ten sona de traballar con absoluta independencia. Non pode ser doutro xeito. -Malia que no caso dalgúns xuíces xa vén de lonxe, a popularidade ou alta exposición mediática dos fiscais é algo máis recente, pero xa é constatábel, case sempre sendo reducidos a heroes ou viláns. É unha anomalía este feito? A que cre que se debe? - Penso que se debe á aparición do populismo nos asuntos penais. Dáse cando os medios de comunicación visualizan que a noticia sobre o delito vende, dá lucro e acapara portadas. Algúns profesionais da xustiza (xuíces, fiscais, avogados) simpáticos ao populismo acaban por ser reféns das súas propias vaidades persoais, no afán de destacarse como homes ou mulleres de lei, e comezan a levar a cabo actuacións rechamantes, moitas veces absurdas, e pouco consecuentes cun exercicio profesional rigoroso e discreto. Trátase dun desafío de responsabilidade para todos os profesionais da xustiza, dos cales se espera unha actitude de discreción e autocontención, incompatible cos excesos da exposición pública ou do protagonismo mediatico desmedido. -A corrupción é unha das principais preocupacións da cidadanía. Por que creceu tanto (ou polo menos creceu tanto como problema a ollos da poboación)? Dispoñen dos medios necesarios para combatela? - Nestes primeiros anos do século XXI parece que estamos asistindo a un crecemento exponencial deste flaxelo que representa a corrupción. Así, por un lado o numero de casos noticiados ten crecido de unha forma diriamos avasaladora, por outro lado, o número de estudos en torno do problema teñen tamén aumentado. O crecemento e a sofisticación dos aparellos dos partidos políticos tornounos en sorvedores de avultadas sumas de diñeiro, sobrevivindo en función dos correspondentes procesos de financiamento, os cales parecen estar intimamente relacionados con algunhas das practicas de corrupción, nomeadamente da designada como grande corrupción, ocorrida a nivel das elites económica e política. Sabemos tamén da existencia de importantes "cifras negras" que aínda non teñen chegado ao coñecemento da xustiza. Precisamos, pois, de medios de combate baseados na detección precoz e preventiva destes ilícitos para evitar un fatal distanciamento temporal entre a súa consumación e o seu enxuizamento. Ao mesmo tempo, cómpre implementar unha metodoloxía adecuada para o tratamento desta criminalidade sofisticada e complexa por parte da xustiza penal. Non é posible conter estas condutas solo coa utilización de medios de investigación convencionais, o que implica adoptar unha actitude distinta da aplicada a delincuencia clásica. A entrevista completa, ao teu dispor no número 130 do semanario Sermos Galiza, xa nos quiosques ou na nosa loxa


Summary: Os partidos da oposición criticaron a ausencia de autocrítica do Goberno galego na xestión sanitaria da pandemia, en particular nas residencias de maiores. O conselleiro de Sanidade ratifica que Galiza "está na fase de descenso da curva".

Toda a oposición censurou a xestión sanitaria da Xunta da Galiza da pandemia da COVID-19 na reunión desta cuarta feira da Deputación Permanente na que compareceu o conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, a quen lle afearon a súa falla de "autocrítica", sobre todo pola situación na que se atopan as residencias de maiores do país. As representantes de PSdeG, BNG, Grupo Común da Esquerda e Grupo Mixto (no que se integran as deputadas de En Marea) manifestaron o seu pesar polos falecementos nesta crise e eloxiaron o traballo das profesionais sanitarias, para a continuación criticar que non compareza o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, con regularidade para dar explicacións. Así, reprocháronlle a "falla de medios" denunciada polas profesionais tanto do Servizo Galego de Saúde (Sergas) como nas residencias da terceira idade. O conselleiro de Sanidade ratificou no Parlamento que Galiza "está na fase de descenso da curva" de contaxios polo coronavirus, á vez que apostou por "seguir mellorando" e "preparando" ao país "para posíbeis fases" que poida haber a posteriori. Almuiña tamén defendeu o traballo do persoal do Sergas, mais non fixo referencia á precariedade dos contratos que está a oferecer o ente público, que se viu forzado a rectificar en varias ocasións durante a crise. "Hoxe consideramos que entramos en fase de descenso da onda da pandemia", subliñou, para trasladar que hai un descenso das pacientes nas UCI dos hospitais galegos até as 96, que se sitúan "por baixo dos cen" en semanas. Tamén situou a taxa de letalidade sobre o total de contaxios na Galiza no 4,13%, mentres que no Estado é "tres veces máis" e está no 10,4%. Así, incidiu en que "é a menor de España". A respecto diso, incidiu que se trata do "maior reto da historia sanitaria da Galiza" e insistiu en que, desde o primeiro momento, Galiza intentou "adiantarse" e tomar medidas nas súas competencias: valorou as actuacións para o diagnóstico precoz, con "reforzo do persoal" con equipos de toma de mostras en domicilio e o COVID-auto, ademais do seguimento domiciliario e o reforzo, entre outras, das unidades de hospitalización. Máis persoal e medios Por parte do Grupo Mixto, o deputado David Rodríguez considerou que "en moitos casos a desprotección foi indecente". Mentres que a portavoz do BNG, Ana Pontón, reivindicou pactar un "plan de desescalada na Galiza e non en Madrid". A nacionalista defendeu un plan para a atención primaria dotado de 200 millóns de euros. "A atención primaria vai ter unha sobrecarga e unha complexidade na asistencia que precisa de persoal e medios, deben abrirse todos os centros, salvo casos excepcionais, e o persoal de primaria non pode utilizarse para prestar atención hospitalaria", sostivo Pontón. Á vez que criticou que Feixoo "escapa da democracia" ao non comparecer sobre a crise na Cámara. "Vémolo 19 veces na TVG e só una no Parlamento, sede da soberanía popular", abundou. Na súa quenda, Antón Sánchez, portavoz de Común da Esquerda, lamentou que "desprotexeron ás profesionais" e criticou a "mercantilización da saúde" porque en relación ás residencias puxeron "o negocio por encima da saúde". O líder do PSdeG, Gonzalo Caballero, tendeu a man nestes "momentos de enorme complexidade" para saír da crise sanitaria, á que, criticou, chegouse "con menos camas hospitalarias e menos profesionais de atención arimaria". "Chegamos cun sistema sanitario máis debilitado", afirmou Caballero, para insistir en demandar un "reforzo" de persoal e de material.


Summary: Non deixa de ser vergoñento escoitar como os dirixentes de dereitas (por caso o citado Miguel Tellado) presumen de baixar os impostos ao tempo que acusan as esquerdas de querer subilos.

"Miguel Tellado, secretario xeral do PP de Galiza, acusou á oposición de covardía nas súas emendas por, ao seu xuízo, tentar agochar que eses recursos a maiores necesarios para incrementar o gasto terían que saír de maiores impostos á cidadanía" Non hai gobernante que se prece (tanto conservador como socialdemócrata) que nalgún intre do seu mandato non prometa baixalos impostos. O caso mais recente e, seguramente, o mais mediatice poida que sexa o do actual Presidente dos Estados Unidos (D. Trump) que vén de anunciar "a maior baixada de impostos da historia dos Estados Unidos". Unha proposta que inclúe entre as maiores novidades unha redución no Imposto de sociedades de 20 puntos (do 35% ao 15%) e unha eliminación do Imposto de sucesións ademais de cambios no Imposto sobre a Renda. Loxicamente, e como sucede sempre nestes casos, a susodita reforma fiscal, que beneficia as grandes fortunas, terá un importante impacto no déficit orzamentario que experimentará un notable incremento cifrado en 1,5 billóns de dólares (8,1% PIB). Nembargante, non hai que ir tan lonxe para comprobar a veracidade do anteriormente sinalado. Por caso M. Rajoy (PP), presidente do goberno español quen, ben directamente ben ao través do seu Ministro de Facenda C. Montoro, non para de prometer rebaixas fiscais (a última polo de agora, que deriva do acordo asinado con Ciudadanos, está relacionada cos Orzamentos do 2018 e agocha a promesa dunha baixada do IRPF quen suporía un custo para as arcas públicas de 2.000 millóns de euros). Aquí en Galiza vemos como o presidente da Xunta de Galicia (PP), A. Núñez Feijoo, tamén se suma ao carro do seu partido (PP) e, na defensa dos Orzamentos para o ano 2018, promete rebaixas no IRPF e no Imposto sobre o Patrimonio. Rebaixas que se fan, en ámbolos dous casos, nun contexto de déficit fiscal e elevada débeda publica e que van supor menores ingresos para as Comunidades Autónomas e os Concellos. Centrándonos nos casos que nos ocupa (España, Galiza) quero destacar varios feitos relevantes relacionados cos impostos e, xa que logo, co sistema fiscal por que mostran a sen razón e o cinismo de tales promesas fiscais. En primeiro lugar que case todas as promesas fiscais de baixadas de impostos que fixeron os dirixentes populares (PP) foron escasas, moi parciais, de marketing político e, o mais grave, atacan os principios constitucionais de capacidade contributiva, xustiza tributaria e equidade ao tempo que disparan a desigualdade. En segundo lugar que estas ofertas fiscais teñen ademais un impacto negativo nos ingresos fiscais e o correspondente reflexo no balance orzamentario quen provoca maiores incrementos nunha débeda pública que se dispara. En terceiro lugar, o que resulta mais ilustrativo sobre este tipo de promesas, e que se fan cando a presión fiscal respectiva de España, e Galiza, (32,5% do PIB) está entre as mais baixas na nosa contorna (Eurozona: 41,5%, UE: 39,4%) o que elimina como argumento xustificativo unha elevada carga fiscal. Unha baixa presión fiscal que deriva, basicamente, de dous fenómenos sistémicos da facenda española: 1. A elevadísima fraude fiscal, 2. O trato de privilexio as rendas de capital con relación as rendas de traballo. En relación a fraude fiscal -pola que España deixa de recadar anualmente 85.000 millóns de euros (7% do PIB) e Galiza 6.000 millóns (10,4%)- compre subliñar que un 85% do mesmo procede das rendas de capital e moi en concreto das sociedades englobadas no chamado IBEX 35. Sociedades que por outra parte son as grandes beneficiadas da falta de equidade dun sistema fiscal como o español que da un trato de privilexio as rendas de capital. Velaí por caso o Imposto de Sociedades que se o tipo xeral está fixado no 25% da renda, o pago real das grandes sociedades queda moi, pero moi por baixo desa porcentaxe (practicamente ningunha das sociedades do IBEX 35 tributa o que lle correspondería polos seus beneficios anuais, non chegando ao 7% o tipo medio efectivo, habendo incluso moitas que nin cotizan a pesares dos millonarios beneficios que obteñen). Feito que leva a que en España se produza unha perda recadatoria anual de 9.600 millóns de euros procedentes das grandes empresas sendo deste xeito o principal burato das arcas do Estado. Unha realidade fiscal que provoca, xa que logo, unha grande insuficiencia nos ingresos fiscais que contribúe aos déficits fiscais sistémicos de España, e Galiza, quen son un dos motores do crecemento da débeda pública (con Mariano Rajoy a débeda pública española incrementouse en 385.000 millóns de euros: +31,2% do PIB a pesares de ter pagado so en xuros mais de 170.000 millóns de euros. No caso de A. Núñez Feijoo a débeda pública galega incrementouse en 6.600 millóns de euros: +11% do PIB, con un incremento tal das cargas financeiras que xa superan o 90% dos ingresos por débeda). Crecente endebedamento público que se produce a pesar dos grandes recortes no gasto. Por todas estas razóns non deixa de ser vergoñento escoitar como os dirixentes de dereitas (por caso o citado Miguel Tellado) presumen de baixar os impostos ao tempo que acusan as esquerdas de querer subilos. O que realmente fan estes dirixentes neoliberais coas súas políticas fiscais é tanto atacar os principios constitucionais de capacidade contributiva, xustiza tributaria e equidade (art. 31) como disparar o endebedamento público para beneficio da grande banca e os seus socios financeiros.


Summary: O Concello decreta tres días de loito oficial.

"Foi un orgullo ser alcalde de Ponteareas". Así se despedía Xosé Represas hai unhas semanas da alcaldía desta localidade da comarca do Condado, un adeus para se centrar no combate á enfermidade. Represas finou esta madrugada. Represas chegou á alcaldía nas municipais de 2015 e e en 2019 revalidou o cargo, sendo a lista que encabezaba, BNG, a máis votada e a primeira vez que o nacionalismo era a opción con máis votos nesta localidade. Desde a súa saída do concello, a Alcaldía de Ponteareas ocúpaa a tamén nacionalista Cristina Fernández Davila, tenente de alcalde con Represas e a súa substituta, primeiro en funcións e, desde finais de abril, para todos os efectos após a renuncia do ex alcalde. As 14 horas desta segunda feira realizarase un Pleno extraordinario urxente para decretar tres días de loito oficial. "Represas foi unha persoa entrañábel, querida e apreciada por toda a veciñanza, por enriba das ideoloxías", sinalan dende o Concello nun comunicado. Xosé Represas Giráldez, natural da parroquia de Xinzo, era Diplomado en Empresariais pola Universidade de Vigo e traballou durante décadas nunha entidade financeira en Ponteareas. Foi membro da Corporación Municipal nos anos 1999 e 2000. Posteriormente, no ano 2007, accedeu novamente á Corporación, sendo concelleiro até a súa recente renuncia por motivos de saúde. En 2015 asumiu a alcaldía da localidade, que revalidou nas eleccións municipais 2019. Foi directivo da Comunidade de Montes de Xinzo e do seu Centro Cultural. Ocupou ademais o cargo de Presidente da Asociación Forestal de Galicia. A noticia causou un gran pesdar en Ponteareas e na comarca. A portavoz do BNG, Ana Pontón, escibriu nas redes sociais: "Vaise Xosé Represas e deixa un enorme baleiro en todas e todos nós. Foi unha gran persoa: xenerosa, honrada e traballadora, comprometida con Pontereas e con Galiza no corazón. Un abrazo a familia, amizades e á militancia do BNG de Ponteareas. Que a terra che sexa leve compañeiro". Tamén Gonzalo Caballero, secretario xeral do PSdeG, expresou a súa tristura: "Tristura polo pasamento de Xosé Represas, quen ata hai poucos días foi alcalde de Ponteareas. Na miña última visita ao concello recordamos como nos coñeceramos hai 25 anos e trasladeille todo o meu afecto e moito ánimo. Síntoo moito. Unha aperta á familia". Vaise Xosé Represas e deixa un enorme baleiro en todas e todos nós. Foi unha gran persoa: xenerosa, honrada e traballadora, comprometida con Pontereas e con Galiza no corazón. Un abrazo a familia, amizades e á militancia do BNG de Ponteareas. Que a terra che sexa leve compañeiro.— Ana Pontón (@anaponton) May 24, 2021 Tristura polo pasamento de Xosé Represas, quen ata hai poucos días foi alcalde de Ponteareas. Na miña última visita ao concello recordamos como nos coñeceramos hai 25 anos e trasladeille todo o meu afecto e moito ánimo. Síntoo moito. Unha aperta á familia.— Gonzalo Caballero (@G_Caballero_M) May 24, 2021