Summary: A Galiza vai rompendo coa súa micofobia corenta anos despois da publicación do primeiro libro de divulgación e tras sesenta anos de cursos e actividades de formación. Estamos nun ano de seca que augura unha mala tempada silvestre, agravada polo cambio climático, o abandono do rural e a man do home que provoca incendios e protagoniza recollidas indiscriminadas. Os cogomelos son unha riqueza natural que se deben protexer e recoller seguindo a normativa vixente e boas prácticas.

Cogomelos hainos todo o ano e en case todos os sitios. Certo é que os de maior calidade e en maior cantidade comezan a saír de xeito espontáneo no medio natural cando empeza a chover e a temperatura é suave. Por iso as estacións máis propicias para a súa fructificación son o outono e a primavera. Non queren nin exceso de calor nin de frío, pero si moita humidade. Na maioría dos casos prefiren terreos estercados, aínda que poden aparecer nos hábitats máis hostís, entre pedras ou no medio do asfalto. Galiza sempre foi un lugar rico en cogomelos, malia a escasa tradición na recollida e consumo até hai pouco máis de medio século, cando en 1961 o Centro de Investigacións de Lourizán comezou a impartir charlas e cursos que contribuíron á mudanza dos sentimentos cara a estes habitantes dos bosques. As avoas non tiñan receitas de cogomelos, xa que non os recollían por medo. Foron "cousas de meigas" até que a divulgación empezou de xeito formal para amosarlle á xente que había cogomelos saborosos e que alimentaban polas súas vitaminas, que podían sandar polas propiedades medicinais e tamén advertir do risco doutros que podían causar a morte. Neste período mudaron moitas cuestións relativas a este fantástico mundo. Apareceron sociedades micolóxicas, libros, cociñeiros e receitas... e os cogomelos pasaron de ser cousas do demo a elementos de prestixio culinario. Aínda que non é doado cociñar cogomelos e moitas veces mesturamos especies sen ter en conta as texturas, os sabores, os tempos de cocción, os cheiros... A investigación científica tamén foi avanzando aínda que queda moito por estudar. Moitos cogomelos mudaron de nome, incluso varias veces, e algúns que tradicionalmente eran consumidos cambiaron de catalogación e pasaron en casos a ser indixestos ou tóxicos. É imprescindíbel manterse actualizado para non errar, identificalos polas súas características físicas e coñecer o nome en latín, común para toda a comunidade científica internacional. Os cogomelos teñen moitas partes con diversas formas e cores que poden mudar no seu proceso de crecemento e, en función das condicións climatolóxicas, ás veces en moi curtos períodos de tempo, incluso en poucas horas. Algúns poderiamos velos medrar con algo de paciencia. A riqueza natural que constitúen de por si como Reino Fungi, sufriu e sofre distintas cuestións que deberían preocuparnos moito. Os fungos, e os froitos dalgúns deles que son os cogomelos que vemos a simple vista, son depuradores do medio natural. Son os encargados de limpar os restos vexetais e animais, son os socios de determinadas plantas ás que protexen, son alimento de animais e tamén dos homes. O cambio climático está moi presente no mundo fúnxico, desaparecen certas especies e aparecen outras típicas doutras latitudes. A man do home por medio da recollida indiscriminada ou os incendios acaba con parte desta riqueza e o abandono do campo tamén se nota moito entre os afeccionados aos cogomelos, xa que onde había praderías, agora hai monte e, en moitos casos está sen limpar, inaccesíbel e nada propicio para a fructificación de especies. Cogomelos silvestres nos hábitats galegos hainos comestíbeis, sen valor culinario e tamén tóxicos e mortais. Por esta cuestión é imprescindíbel a precaución e a formación botánica no momento de achegarse a este mundo. Non hai regras de identificación popular e todos os anos hai ingresos hospitalarios por consumo de cogomelos tóxicos na Galiza, incluso algún desenlace fatal. Unha das últimas mortes por consumo de cogomelos foi en Quintela de Leirado, na Terra de Celanova, no outono de 2020. En anos tan secos como este 2022, sen case precipitacións no verán, a tempada forte non pinta ben, aínda que a cousa pode mudar se a chuvia fai aparición con certa persistencia. Ademais debemos lembrar que non todo é apañar cogomelos para comer. En moitos casos o paseo lúdico, o feito de facer exercicio, recoller o lixo que tiran outros, fotografar ou identificar especies poden ser cuestións tan satisfactorias como levalos á tixola. Cómpre sinalar que existe unha normativa na Galiza que debemos coñecer e que nos limita a cantidade recolectada a dous quilos por persoa e día e nos marca as prácticas na recollida. Non se poden empregar apeiros agresivos como sachos ou angazos, debemos saír cunha cesta para recollelos evitando unha bolsa de plástico e teremos que arrincalos coa axuda dun coitelo pola base tratando de non danar o medio. O mellor para aqueles que se acheguen por primeira vez ao mundo dos cogomelos é participar en cursos de iniciación que se celebran por toda a Galiza e ir da man de alguén que teña certa experiencia e formación. Hai que empezar pouco a pouco, sen pretender sabelo todo en curto prazo de tempo. Cómpre recordar que existen milleiros de especies só na Galiza. O ideal sería iniciar esta formación na escola, aínda que este labor de sensibilización está nun estadio embrionario na maioría dos casos. Hai colexios que organizan todos os anos charlas, saídas e clasificación de exemplares, pero son os menos. Dado que algúns cogomelos somos quen de cultivalos, poucos, en caso de non ter formación para a recollida sempre queda compralos frescos no mercado, aínda que non sempre están nas mellores condicións. Tamén podemos mercar cogomelos baixo diversas fórmulas de conservación como a conxelación, envasado en bote ou deshidratados. Esta última é probabelmente a mellor fórmula de conservación, xa que moitos cogomelos gañan aroma e non deixa de ser un método doado e económico. Comestíbeis A Macrolepiota procera é o cogomelo máis introducido na cociña galega. De feito é o único cogomelo que ten medio cento de nomes populares en distintos lugares da Galiza, os máis estendidos "cogordo" ou "zarrota". É dos primeiros cogomelos en aparecer coas primeiras choivas. Tradicionalmente este cogomelo era recollido cando aínda non abrira o sombreiro, práctica hoxe prohibida, xa que de facelo así impediriamos que as esporas, que están na parte inferior do sombreiro, caian ao chan e permitan que o ciclo vital poida desenvolverse. Non deixa de ser un risco tamén recollelo pechado pola posibilidade de confusión con outras especies que poden presentar certa toxicidade. Non debemos recoller ningún cogomelo nin moi novo nin moi vello. A M. procera aparece en distintos hábitats: praderías, beiras de estradas e montes ou terras de cultivo, caracterizada por un pé atigrado con anel móbil e engrosamento na punta e lamelas brancas. Presenta un sombreiro con mamelón central e escamas marróns, que poden desaparecer en caso de moita chuvia e unha carne branca que non cambia de cor en contacto co aire. Cogomelo versátil na cociña, exquisito na prancha, en revolto, como San Xacobe con xamón e queixo, empanado ou en empanada. Este cogomelo non se cultiva, polo que en fresco só podemos telo na tempada silvestre no monte e nalgúns mercados tradicionais. Podemos conservalo conxelado unha vez que estea pasado pola tixola, xa que deshidratado non gaña nada. Tamén aparece nos primeiros compases o champiñón, con variedades como o Agaricus campester. Un cogomelo miúdo que contrasta nas praderías verdes pola súa coloración branca. Con olor agradábel, ten un pequeno pé con restos de anel e lamelas inicialmente rosadas, que acaban sendo cor chocolate, case negras. O sombreiro branco pode presentar escamas na parte superior de tonalidade parda. A carne é branca e non cambia de cor en contacto co aire. Existe unha variedade tóxica que cheira de xeito desagradábel e tingue de cor amarela intensa en distintas partes do cogomelo, como na punta do pé. A variedade A. bisporus é un dos cogomelos máis cultivados do mundo e podemos atopalo todo o ano en fresco nos supermercados. Na Galiza houbo algunha explotación de cultivo, aínda que na actualidade a maioría dos que podemos mercar proceden da Rioxa e Castela a Mancha. Estes champiñóns son habituais en pizzas e preparados ao allo, máis son excelentes tamén na prancha, guisados e ao forno. Podemos incorporalos incluso nunha ensalada ou en cru nun "carpaccio". Tamén fan unha excelente crema e podemos preparalos en tempura. Se as chuvias persisten, aparecen os Boletus edulis, dos cogomelos máis apreciados. Caracterizados por un pé groso e carnoso, que podemos empregar na cociña e por ter tubos, unha especie de esponxa en lugar de lamelas na parte inferior do sombreiro. Son cogomelos de gran porte. Teñen a carne branca de cheiro agradábel e presentan unha tonalidade marrón na parte superior. Aparecen baixo carballos, castiñeiros ou piñeiros. Son cogomelos simbióticos, polo que benefician as especies arbóreas onde medran e non existen cultivados, aínda que si se poden micorrizar plantas vivas. Si que aparecen comercializados conxelados, secos ou en conserva. Son cogomelos que combinan perfectamente nunha sobremesa con mazá ou nun licor, ata nunha sopa ou caldo. Cómpre sinalar a presenza cada vez maior do B. aereus, máis escuro e de moita mellor calidade culinaria para moitos autores. Tamén aparecen outros moitos cogomelos comestíbeis e algúns que incluso nin valoramos, como o xénero Russula no que hai varias especies de interese culinario. Trátase dun xénero pouco apreciado polas dificultades que existen en moitos casos para diferenciar unha especie doutra e pola escaseza de carne. Son cogomelos que están frecuentemente atacados por vermes e moitos deles son moi picantes. Tóxicos Tamén podemos atopar cogomelos tóxicos na Galiza. O primeiro que teriamos que coñecer é o causante da maior parte das intoxicacións graves e mortes, a Amanita phalloides. Cogomelo abundante, de presenza vistosa e bo sabor, que comeza a provocar síntomas graves tras seis horas de inxestión, ao atacar os órganos vitais. De característica cor verde oliva no sombreiro, presenta lamelas e carne branca. O pé pode ter reflexos verdes ou ser branco, cun anel en forma de saia e unha volva na parte final. Pode compartir o mesmo espazo físico con excelentes comestíbeis. Existen outros cogomelos de gran toxicidade, como o Paxillus involutus, de tonalidade marrón e moi habitual en distintos hábitats. Un cogomelo que tempo atrás era consumido tras unha cocción prolongada e cambio de auga para eliminar toxinas termolábiles, pero que na actualidade está catalogado como tóxico.


Summary: Esta tarde, ás catro, remata o prazo para a presentación de aspirantes.

Cando restan pouco máis de 48 horas para que a militancia e simpatizantes (previo abono de 2 euros) de Compromiso por Galicia escollan as súas candidaturas na Convención Nacional de Primarias, que se celebrará este sábado en Compostela, non se coñecen oficialmente @s precandidat@s que aspirarán a encabezar as listas provinciais. No web de CxG non figura a esta hora ningún aspirante. Ás 16:00h de hoxe remata o prazo para a inscrición de pre-candidaturas. A presentación das mesmas require que se entreguen un mínimo de 25 avais, asinados por militancia da súa circunscrición. Nas propias filas de Compromiso agromaron posicións que apostan por non concorrer ás eleccións do 21-O Polo momento, manéxanse oficiosamente os nomes de Xoán Bascuas e Xosé Manuel Pérez-Bouza, quen manifestaron publicamente a súa intención de aspirar a encabezar as candidaturas de Coruña e Ourense, respectivamente. O ex-popular Rafa Cuíña tamén transmitiu --a través das redes sociais-- a súa decisión de optar a ser cabeza de cartel por Pontevedra, poucos días antes de que a ex-conselleira nacionalista, Teresa Táboas, anunciase a súa retirada da política activa. A praza de Lugo é unha verdadeira incógnita. Con todo, ningún dos presumíbeis aspirantes fixo pública a motivación da súa candidatura nin os puntos nos que se basea a súa proposta electoral. As incertezas que rodean esta convocatoria de primarias, acrecéntanse despois de que Espazo Ecosocialista anunciase que abandona Compromiso para se sumar á coalición AGE, con Anova e máis EU, da que CxG ficou excluído. Nas propias filas de Compromiso agromaron posicións que apostan por non concorrer ás eleccións do 21-O e agardar a próximas convocatorias para consolidar o seu proxecto político. Unha interpretación singular das "primarias abertas" Desde a dirección de CxG proclaman que as deste sábado serán "as primeiras eleccións primarias abertas da Historia de Galiza". Porén, o seu formato e desenvolvemento amosa que o proceso terá pouco a ver coa fórmula que se aplica por diferentes partidos en numerosos países -Chile, Ecuador, Arxentina ou Uruguai, entre outros. @s participantes da Convención apenas poderán coñecer e escoitar as propostas d@s precandidat@s momentos antes de iniciarse as votacións As primarias abertas son unhas eleccións nas que @s votantes dunha determinada circunscrición, seleccionan as persoas que serán candidatas para concorrer nun proceso electoral político, habitualmente comicios nos que se designan cargos unipersoais. Defínense como abertas na medida en que permiten a participación, como elector@s, de persoas non afiliadas á organización política. A principal referencia deste tipo de elección son as primarias norteamericanas, un macroproceso no que se nominan @s aspirantes á presidencia dos EUA polo partidos Demócrata ou Republicano. A experiencia máis recente en Europa foi o proceso de designación do candidato presidencial do Partido Socialista na Francia, do que saíu escollido François Hollande. Existen diferentes variantes dentro do formato de primarias abertas. Nos EUA, por exemplo, a elección é indirecta, xa que @s electores escollen @s delegad@s que elixirán @ aspirante na súa respectiva convención, en troques, no caso francés a escolla foi directa. O certo é que na práctica totalidade das primarias abertas no mundo, estas veñen precedidas por campañas públicas nas que @s aspirantes dan a coñecer os fundamentos da súa candidatura, permitindo que o electorado coñeza --con tempo suficiente-- e poida contrastar os diferentes perfiles que concorren. No caso das primarias de CxG non foi así, e @s participantes da Convención apenas poderán coñecer e escoitar as propostas d@s precandidat@s momentos antes de iniciarse as votacións.


Summary: O tráfico na autoestrada AP-9 caeu un 5,5 por cento con respecto a 2011. Desde 2007 vai encadeando descenso de vehículos que circulan por ela

O tráfico na AP-9, a autoesdtrada que percorre Galiza de norta a sur, desde Ferrol ata a fronteira con Portugal, caeu no primeiro mes do ano un 5,5 por cento, un descenso a engadir aos que vén rexistrando de xeito consecutivo desde 2007. Así, dos 24.711 vehículos que, de media, circulaban polla AP-9, en xaneiro deste ano este índice baixou ata os 20.667 coches. Segundo os datos do Ministerio de Fomento sobre o tráfico en autoestradas de titularidade do Estado, recollidos por Europa Press, esta autoestrada perdeu tráfico de forma consecutiva dende 2007, cando circulaban de media 27.029 vehículos de media segundo o índice de intensidade media diaria (IMD). Dende 1990, agás os descensos consecutivos de 2008, 2009, 2010 e 2011, é dicir, nos anos centrais da crise económica, só se producira nunha ocasión un descenso de viaxes, foi no ano 1992 con respecto a 1991, cando a AP-9 perdeu un 6 por cento do tráfico.


Summary: A crise de representatividade abre o debate sobre a necesidade de introducir mudanzas no modelo de democracia actual cara á incorporación de mecanismos de participación e control cidadán.

Poder do pobo. Eis o significado de democracia na súa tradución orixinal do grego antigo. Porén, embora ser considerada a fórmula de goberno máis xusta, o modelo desenvolvido na Europa occidental -baseado na representatividade de institucións eleitas pola cidadanía- atópase desde hai un tempo cuestionado. A desafección abriu unha fenda no sistema político actual marcada pola "desconfianza cidadá sobre as institucións representativas, unha forte visión crítica sobre o papel dos partidos" e "a sensación de afastamento entre cidadanía e institucións políticas representativas". Así definen os profesores e investigadores Mayor Fuster e Joan Subirats os trazos fundamentais que caracterizan o que conmunmente se denominou crise de representación e que devén dun proceso "radical" de "transformación das bases de socialización e artellamento político" nos que se alicerzaron "as relacións entre sociedade e institucións representativas". O estourido desoutra crise a respeito do modelo de democracia implementado no Estado español após 1978 visa pór fin ao denominado "modelo de democracia concentrado". Aquel en que "os momentos electorais acumulan as tensións e debates no espazo civil" deixando en mans de "profesionais" os "mecanismos de control e debate o resto do tempo", explican Fuster e Subirats no artigo Crise de representación e de participación publicado na revista Arbor en 2012. Desde 1978 no Estado español só foron convocados dous referendos, en 1986 e 2005 Eis o cerne, para @s analistas polític@s, da crise de representatividade e en boa medida a causa da desafección cidadá a respeito das institucións políticas, a falta de participación no proceso de toma de decisións. Nomeadamente naquelas que lles atinxen máis directamente. "O principal problema é que os partidos concorren ás eleccións con programas que, ao cabo dun tempo non aplican e mesmo poden facer o contrario", sinala o profesor da USC, Andrés Cernadas. Este investigador, especializado en cuestións relativas á participación cidadá, amósase certo de que "a cidadanía non se sente representada" e, por iso, "reclama máis que eleccións cada 4 anos", pois, "nese período poden existir cousas importantes sobre as que quere decidir". "Nunha sociedade como a actual, na que se multiplican as fontes de información e medran os espazos de contraste de ideas", para Fuster e Subirats "non semella lóxica"a "concentración temporal" do exercicio democrático, senón que, pola contra, "resulta máis efectivo" potenciar unha "democracia de control que inflúa e oriente a acción de goberno" através de "formas de democracia permanente", sinalan. "Os novos movementos sociais reclaman consultas periódicas á cidadanía" sobre aqueles asuntos que lles inflúen, acrecenta Cernadas en conversa con Sermos Galiza. DOUS REFERENDOS EN 36 ANOS Porén, este feito contrasta coa realidade do Estado español. Desde 1978 tan só foron convocados dous referendos. En 1986 con motivo da adhesión á NATO e en 2005 co gallo da Constitución europea. As grandes mudanzas lexislativas foron acordadas -en termos xerais- polas dúas grandes forzas políticas en alternancia de goberno, PP e PSOE, sen consultar a cidadanía. Un dos exemplos máis paradigmáticos foi a aprobación da reforma do artigo 135 da Constitución española. "Un pacto de fin de semana" aprobado pola vía de urxencia, en palabras de Andrés Cernadas, para priorizar o pagamento da débeda a calquera investimento público. Unha reforma lexislativa que condicionou de maneira notábel a vida da cidadanía mais para o que non foi consultada, como en outras ocasións. No Estado español, basta con revisar a hemeroteca, a participación cidadá nos asuntos públicos máis que non ser habitual é unha rareza. Cando menos en materia institucional. Mais, por que? "É unha cuestión de vontade política", explica Andrés Cernadas, se ben –acrecenta-- "o marco xurídico pode que non o facilite". Neste senso, as consultas populares poden ser desenvolvidas por calquera dos tres niveis administrativos (localautonómico-estatal) embora estaren condicionadas ao exercicio das competencias que lles foron transferidas. Isto é, após a reforma en 2003 da Lei orgánica do Poder Xudicial, aprobada en resposta ao Plan Ibarretxe, a xustiza española castiga con penas de prisión e mesmo de inhabilitación absoluta á autoridade pública que convoque ou autorice unha consulta popular sen lle seren atribuídas "expresamente" as competencias nesa materia. Así, o goberno español resérvase o dereito de convocatoria de referendos e consultas en materias conflitivas como a reforma da Constitución e, nomeadamente, fronte ao debate independentista. Aliás, ao tempo que se reserva o dereito de convocatoria, non o exerce. Embora, "ter potestade para exercer un dereito" existe "a prerrogativa de executalo ou non", sinala o profesor Cernadas. "Depende da vontade política". E no Estado español esta semella non existir. O MODELO SUÍZO Porén, acontece que noutros territorios, o normal é votar e someter a consulta popular múltiples e diversos temas. "O extremo é Suíza", apunta Andrés Cernadas. "É un país cunha cultura da implicación cidadá que constitúe unha rareza no sistema global", explica. A poboación suíza conviviu con referendos e consultas antes mesmo de se aprobar a Constitución de 1848. Nese contexto, a poboación pode exercer os seus dereitos políticos através de diversos mecanismos de democracia directa que conviven co carácter representativo das súas institucións. Así, a Carta Magna suíza formaliza referendos de carácter obrigatorio aos que deberá ser sometida mudanza lexislativa que interprete a Constitución, así como para a adhesión do territorio a un tratado internacional. Asemade, outras leis ou decretos serán sometidos a consulta -se teñen unha duración de máis dun ano- cando un mínimo de 50 mil persoas así o solicitaren nun prazo de 18 meses desde a súa promulgación. Aliás, as Iniciativas Lexislativas Populares deben estar avaladas por 100 mil persoas mais a súa transformación en lei é automática –ao contrario do que acontece en Galiza ou no Estado español que deben ser tomadas previamente en consideración polo poder lexislativo, o Parlamento. Neste senso, a Asemblea Federal poderá presentar –de discordar da ILP-- unha alternativa, iso si, estes textos deberán ser votados de maneira que a cidadanía elixa entre unha ou outra proposta. NOS EUA TAMÉN SE VOTA Un caso menos extremo mais tamén paradigmático en relación co proceder español é o dos EUA. Conxuntamente coas eleccións lexislativas ao Congreso e o Senado, diversos estados norteamericanos someteron a consulta popular até 140 propostas de lei sobre múltiples asuntos. A legalización da marihuana (nos estados de Alaska e Oregón); a penalización do aborto (no estado de Colorado); o control de armas (en Washington) ou a fixación dun salario mínimo para os Estados de Alaska, Arkansas, Nebraska e Dakota do Sur. Os resultados non foron os que se agardaba e, por exemplo, a cidadanía rexeitou incrementar as retribucións salariais mínimas a 10 dólares a hora, o que leva a reflexionar sobre cando preguntar e se todas as cuestións deben ser consultadas. "Non todo pode consultarse, pois poderiamos rematar con decisións ilóxicas e irracionais mais aquelas cuestións que afecten a cidadanía si deberían ser votadas" "Calquera extremo pode ser malo", sinala Andrés Cernadas. "Persoalmente coido que non todo pode consultarse pois poderiamos rematar con decisións ilóxicas e irracionais", mais "aquelas de sentido común que afecten a cidadanía si deberían ser votadas". Cernadas exemplifícao a respeito do "modelo de cidade que queremos", "a implantación dunha economía máis ou menos restritiva" ou o "modelo produtivo" a desenvolver. E neste senso, unha Proposición de lei presentada na Cámara galega polo BNG visaba o desenvolvemento do marco legal necesario para que o pobo galego puider pronunciarse –através de diversas ferramentas-- naqueles asuntos que lle afectan. Galiza é, segundo determinan os estudos do profesor da USC, Andrés Cernadas, un exemplo de territorio onde "non hai participación". As conclusións que se tiran das súas investigacións remataban coa idea de que "hai moi poucas cousas que reseñar" en relación con outros territorios e iso, en si propio, era xa un resultado significativo. "Unha das causas disto é que apenas hai cultura participativa, a xente está acostumada a non facelo despois de votar" e delegan o proceso de toma de decisión nas persoas eleitas como representantes. Asemade, acrecenta, "a fórmula de participación e os asuntos decídeos un político" polo que "a cidadanía non sente interese". Esta reportaxe apareceu no Sermos Galiza nº 123, publicado o 20 de novembro de 2014


Summary: Estudantes que tiveron sobresaínte no bacharelato e selectividade levaron camisolas contra a lei de Wert no acto na Universidade compostelá

Alumnado, á que a USC lle recoñece a excelencia e aproveitamento sobresaínte nos estudos de bacharelato e nas probas de acceso á Universidade, levou posta as camisetas da campaña en contra da LOMCE (da Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público) ao acto celebrado no auditorio de Galiza de Santiago de Compostela. Así o relatan desde as asociacións de pais e nais, como a da Costa da Morte, que aplauden este " xeito de rexeitar unha lei que liquida a igualdade de oportunidades, ao impor un sistema de continuas barreiras selectivas para que só unha minoría do alumnado acceda á consecución da titulación. Unha lei elitista, antigalega, recentralizadora, clasista e segregadora, xa que estabelece reválidas para poder acceder á titulación correspondente en ESO e en Bacharelato".


Summary: En setembro de 2015, a UE comprometérase a acoller 160.000 persoas refuxiadas a través dun sistema de cotas. Porén, tan só foi quen de acoller 1.683, procedentes de Italia e Grecia.

Após dous meses desde que a UE e Turquía asinaran o polémico acordo en virtude do cal as persoas refuxiadas chegadas ás costas gregas serían devoltas ao país dirixido por Erdogan, apenas se coñecen dados sobre o balance do número de persoas acollidas. E é que a UE, por cada persoa deportada a Turquía se comprometera a acoller outra. Aliás, a UE comprometérase a liberalizar os visados das persoas turcas; pagaríalle 6.000 millóns a Turquía e aceleraría a súa integración á comunidade. Porén, en setembro de 2015 a UE xa quedara en acoller 160.000 persoas refuxiadas a través dun sistema de cotas, mais este sistema resultou un fracaso á vista dos números. E é que só 1.683 persoas foron resituadas. Trátase dunha cifra insuficiente tendo en conta a magnitude da situación. En 2016, segundo a ACNUR, chegaron 194.845 persoas refuxiadas por mar en Europa, a gran maioría a través das costas gregas. Pola súa banda, o Estado español comprometérase a acoller 16.000 persoas refuxiadas entre 2016 e 2017, isto é, un total de 2.000 persoas ao mes. Con todo, até este mes de maio, o Estado español tan só acollera 18 persoas. A pasada terza feira chegaron ao aeroporto de Madrid 20 refuxiadas, 13 sirias e 17 iraquís, e forman parte das 586 persoas que deben chegar ao Estado antes de finais de xuño. Un dos problemas cos que se atopan as persoas refuxiadas é a falta de recoñecemento da formación que recibiron nos seus países. Moitas delas son persoas cualificadas e formadas en cursos e universidade, mais o Ministerio de Educación obriga a certificalos. Segundo a Cruz Vermella é difícil que as refuxiadas porten as certificacións enriba cando foxen dos seus países e se xogan a vida para chegaren a Europa, polo que reclama que se solucione este problema a través de probas de coñecemento.


Summary: A inmigración non dá compensado a baixa natalidade, que se ve agudizada pola emigración. A taxa de paro xuvenil é en 2018 apenas tres puntos superior que en 2009, mentres que a proporción de mozas e mozos cun traballo é trece puntos inferior A loita contra a precariedade, no centro das reivindicacións sindicais do 1 de maio

A loita contra a precariedade, no centro das reivindicacións sindicais do 1 de maio A CIG anuncia unha folga xeral para o martes 19 de xuño CCOO e UGT reclaman que a suposta fin da crise chegue aos traballadores As grandes cifras do mercado laboral galego non deixan lugar a dúbidas no que a grandes titulares se refire. En Galicia a Enquisa de Poboación Activa (EPA) leva catro anos a reflectir unha tendencia á baixa do paro, xusto despois dende que a comezos de 2014 este indicador tocase teito, chegando a roldar as 400.000 persoas á procura dun posto de traballo. O desemprego descende e faino rápido. Concretamente, o seu ritmo é o dobre que o da creación de postos de traballo. As razóns son varias pero pódense resumir nunha perda continuada de poboación por mor dunha natalidade á baixa dende mediados dos anos 80 do século pasado, circunstancia que chegada de inmigrantes non dá compensado e que é agudizada pola emigración, fenómeno que afecta especialmente á mocidade. Esta combinación de factores é un dos focos deste Primeiro de Maio no país, un día de reivindicación obreira contra a precariedade no que mozos e mozas son cada vez menos. A inmigración non dá compensado a baixa natalidade, que se ve agudizada pola emigración Os datos acumulados no INE e mais no IGE non deixan lugar a dudas no que atinxe á minguante poboación xuvenil. A base de datos da oficina estatística estatal permite remontarse ao que é considerado como último ano completo previo á crise económica, o 2007, cando Galicia chegou a rexistrar máis de 100.000 persoas menores de entre 16 e 24 anos a traballar mentres que a poboación desta idade que estaba en situación de desemprego non chegaba ás 20.000 persoas. As inactivas -que non traballaban nin buscaban emprego por estar a estudar, por exemplo-, mentres, eran unhas 140.000 mozas e mozos. Tras unha década de perda poboacional a radiografía é elocuente. A poboación xuvenil inactiva reduciuse levemente, ata a contorna das 138.000 persoas. Mentres, a mocidade de entre 16 e 24 anos que ten un posto de traballo en Galicia non dá chegado ás 40.000 persoas -case 60.000 menos que antes do inicio da crise- e a poboación parada nesta franxa de idade achégase cada vez máis a niveis previos á crise, roldando as 20.000 persoas novamente despois duns anos nos que roldou as 40.000. Na actualidade traballan 80.000 mozas e mozos menos en Galicia que no ano 2009 A radiografía que ofrece o INE encaixa coa que se atopa nas bases de datos do Instituto Galego de Estatística, menos amplas en canto a franxa de tempo pero máis precisas á hora de debullar a situación laboral da mocidade. Concretamente, neste caso, das persoas de entre 16 e 29 anos. No inicio da serie de tempo da oficina estatística da Xunta, que comeza en 2009, rexistrábanse máis de 200.000 persoas neste treito de idade que tiñan un posto de traballo en Galicia; a ampla maioría (unhas 180.000), a tempo completo e as restantes 33.000, a tempo parcial. Case unha década despois traballan en Galicia 80.000 mozas e mozos menos; 83.300 fano a tempo completo e quen teñen un traballo a tempo parcial son arredor de 30.000. A destrución de emprego xuvenil foi, daquela, fundamentalmente a tempo completo. O factor demográfico é tamén obvio neste caso. A poboación xuvenil que traballa en Galicia é no comezo de 2018 é agora un 45% inferior que nos inicios de 2009, pero as mozas e mozos de 16 e 29 anos que están en situación de desemprego tamén se reduciron, pasando duns 60.000 en 2009 a pouco máis de 40.000 en 2018, isto é, unha redución de case o 35%. A taxa de paro xuvenil é en 2018 apenas tres puntos superior que en 2009, mentres que a proporción de mozas e mozos cun traballo é trece puntos inferior Así e todo, a demografía non é a única explicación, toda vez que as taxas de emprego, actividade e ocupación da poboación galega de entre 16 e 29 anos reflicten un menor dinamismo do mercado laboral que nos comezos da crise. A mesma serie temporal do IGE, a que comeza no ano 2009, amosa que hai case unha década practicamente a metade das mozas e mozos tiñan traballo, mentres que un 23% estaba no paro. Isto daba lugar a que practicamente o 65% da poboación xuvenil galega estaba incorporada ao mercado laboral, xa fose traballando ou á procura dun emprego. Despois dos peores anos da crise, nos que as taxas de paro chegaron a superar ás de emprego, o panorama mudou de maneira notable. A taxa de paro leva case cinco anos a descender e está apenas tres puntos por riba da de 2009: un 25,8% no inicio de 2008 e o devandito 23% do ano 2009. No entanto, a taxa de ocupación é ben diferente á daqueles anos: o 36,2% do primeiro trimestre deste ano supón estar trece puntos por baixo dos niveis de 2009. A taxa de actividade tamén se reduciu de xeito evidente: do 64% de 2009 ao 48% que deixa a metade da minguada poboación de 16 a 29 anos fóra do mercado laboral galego.


Summary: Os galardóns recoñecen traballos de investigación aplicada, casos de éxito en transferencia de coñecemento e casos de éxito empresarial de implantación de tecnoloxía

A Real Academia Galega de Ciencias (RAGC), coa colaboración da Axencia Galega de Innovación (GAIN) da Xunta, convoca os Premios á Transferencia de Tecnoloxía en Galiza 2021 coa pretensión de recoñecer casos de éxito en transferencia de coñecemento en Galicia e difundilos entre a cidadanía. Os destinatarios destes galardóns son os investigadores e as empresas galegas na súa faceta máis aplicada e de transferencia de coñecemento. Na súa sétima edición, os galardóns divídense en tres categorías. O premio "Francisco Guitián Ojea" distinguirá un traballo de investigación aplicada para recoñecer a creación, a cargo dun grupo de investigación, dunha tecnoloxía aínda non transferida e da que se deriven claras aplicacións para o desenvolvemento socioeconómico de Galiza. O premio "Fernando Calvet Prats" destacará un caso de éxito de transferencia de tecnoloxía promovido por un grupo de investigación, froito da colaboración cunha empresa. Irá destinado ao grupo de investigación creador da tecnoloxía transferida. E o premio "Ricardo Bescansa Martínez" galardoará un caso de éxito empresarial de implantación de tecnoloxía transferida, froito da colaboración cun grupo de investigación galego. Irá destinado á empresa que implantara con éxito a tecnoloxía transferida. Hai tres categorías, dotadas cada unha delas con 6.000 euros e un diploma acreditativo Aos dous primeiros premios poderá concorrer todo o persoal adscrito a centros de investigación emprazados en Galiza, incluíndo os centros tecnolóxicos. Ao terceiro, poderán optar empresas galegas ou que teñan un centro de traballo radicado na comunidade. En ningunha das tres modalidades poderán resultar galardoados grupos de investigación ou empresas que foran premiadas nalgunha das tres edicións anteriores do certame, así como tampouco as académicas e académicos da RAGC. O prazo para a recepción de solicitudes ábrese 1 de marzo e pecharase o vindeiro 30 de abril. A tramitación das candidaturas farase de modo telemático, a través dun formulario específico para cada categoría dispoñible nas webs da RAGC (https://www.ragc.gal) e de GAIN (http://gain.xunta.gal). Unha vez cumprimentado, o formulario será remitido ao enderezo electrónico ptt@ragc.gal.


Summary: Presentará mocións en todos os municipios onde ten representación inspiradas no "espírito de Riotorto" contra medidas coma o repagamento dos fármacos porque "queremos que a Xunta desobedeza a Madrid e siga a cubrir medicamentos que hoxe teñen asignación orzamentaria pública".

O BNG impulsará desde os concellos en que goberna e naqueloutros onde ten representación mocións en que chama a unha "rebelión cívica" inspirada no que denominou "espírito de Riotorto" para combater o "atentado" do PP contra o modelo do benestar. Anunciouno esta segunda feira o voceiro nacional da formación frontista, Xavier Vence, quen enfatizou que a responsábel de Política municipal, Goretti Sanmartín, está a traballar xa "man a man" con rexedor@s e concelleir@s do Bloque para frear desde os executivos municipais medidas coma o repagamento dos fármacos. Todo isto porque, en palabras de Vence, "queremos que a Xunta desobeceza a Madrid e que siga a cubrir medicación que hoxe ten asignación orzamentaria pública". "Contestación" nos concellos e nas rúas Con ese obxectivo, @s nacionalist@s impulsarán unha "estratexia" amparada nunha vía dupla. Dunha banda a resposta social nas rúas, apoiando as mobilizacións convocadas diante de todos os hospitais da Galiza para o 8 de novembro e a manifestación nacional que decorrerá en Compostela o 17 dese mesmo mes. Doutra banda, a resposta institucional, con todos os concellos gobernados polo BNG xa declarados insubmisos perante o repagamento. "Estamos a demostrar con feitos que é posíbel outra política que preserve os dereitos sociais", dixo Vence en rolda de imprensa. Para alén dos municipios que cubrirán o gasto en fármacos con diñeiro público --Riotorto, Mondoñedo, Monforte, San Sadurniño, Ribadeo, Allariz, Zas, Vimianzo, Póboa do Broullón--, citou tamén a decisión do concello de Pontevedra de romper o teito de gasto ou o apoio que desde o concello de Tomiño se está a dar aos bancos de alimentos para comedores escolares. Con todo, o chamamento "á contestación" esténdese a todos os gobernos locais do País. Dixo Xavier Vence que este "plan de resposta á política agresiva de recortes" ten que servir para facer fronte á "doutrina do shock" que está a aplicar o PP no ensino, na sanidade ou no sistema de pensións. "Ten que haber unha rebelión cívica encabezada polos concellos, que son os que están máis próximos á cidadanía", concluíu o voceiro nacional do BNG. Que goberne a listaxe máis votada é "anticonstitucional" Na súa comparecencia perante os medios de comunicación, Vence valorou tamén o anuncio do presidente da deputación de Pontevedra, Rafael Louzán, a respeito dunha posíbel reforma eleitoral impulsada polo Goberno español para que goberne a listaxe máis votada, isto é, para vetar as coligacións entre forzas políticas. O nacionalista cualificou a iniciativa como "máis un golpe á democracia" e subliñou que, "se non se retorce a letra da Constitución" española, esta non permitiría o que o PP pretende. Porén, sinalou tamén que "non me sorprendería" que @s conservador@s "forcen" a Carta magna para darlle "un sentido antidemocrático", pois os gobernos "deben ser escollidos polos parlamentos".


Summary: Fran Pérez, daquela aínda non era Narf, mantivo unha intensa relación co teatro que lle durou toda a vida.

Branca Cendán -actriz directora e ex responsable do CDG- cóntanos que o músico formou parte do equipo fundador de Chévere xunto con ela mesma, Miguel de Lira, Xesús Ron e Pepe Sendón. Todo comezou no coñecido pub compostelán Atlántico, que funcionou como auténtica lanzadeira da compañía que logo levaría o Premio Nacional de Teatro. A oficina primixenia de Chévere estaba xusto enriba do pub. É a época de Nicho Varullo, actividade que Fran Pérez compaxinaba co teatro. Fíxose cargo da banda sonora de 'Río Bravo', aquel exitosísimo espectáculo de Chévere. El poñía a música e Pepe Sendón a letra, nunha alianza que daría vizosos resultados nos seguintes anos. Desde entón e até o 1998 esta parella asina a música de Chévere, ademais de fundar a Sala Nasa en 1992, xunto co resto da compañía. Nas viaxes a festivais internacionais con Chévere, Pérez entra en contacto co mundo lusófono, especialmente a través do Festival Internacional de Tondela. Froito disto Chévere remata presentando 'Annus horribilis' en Maputo (Mozambique), feito que leva ao músico a conectar con músicos locais e a interesarse polas músicas africanas. De aí xurdiría despois o proxecto Bumba cos Timbila Muzimba en 2005, que logo recuperou para presentar no Womex 16 o pasado outubro. Á marxe das composicións e de tocar en directo nos espectáculos (a maioría das obras de Chévere son musicais), Narf ten participado tamén como actor en numerosas obras desta compañía. A última, na 'Ópera dos tres reás' dirixida por Quico Cadaval e protagonizada por Luís Tosar na época en que Branca Cendán guiaba a compañía pública galega. "Fran é o amigo e compañeiro co que todo o mundo quere traballar. Ademamais do seu talento creativo, é moi xeneroso e xera bo rollo ao seu redor", conta Cendán, que aínda fala del en presente.


Summary: É posíbel que non lle acaia adxectivación ningunha. Que a memoria sexa só iso, memoria; e que a pretensión de arrexuntala non sexa máis que unha trampullada. Primeiro engadíronlle o de "histórica", sen reparar no símil que propuxera o finado historiador británico T. Judt de comparalas con dúas medias irmás. Unha, a memoria, nova, espelida e fermosa, a outra, vellouqueira, aburrida e de escaso atractivo; pero que non poden vivir unha sen outra. A historia precisa do rego constante da memoria e esta vese alterada con frecuencia pola primeira. Agora quérenlle aquelar o engadido "democrática", cando é evidente que pouco democrático hai na memoria, sempre persoal, verdadeira, indiscutíbel, subxectiva, certa, "vasmo dicir ti a min que o vivín", pódeche retrucar unha testemuña si lle argúes desde o andel da aburrida academia. Así que, na verdade, do que vai o asunto é de non chamarlle ás cousas polo seu nome.

Se na vez da Lei de memoria histórica de 2007 ou de memoria democrática como agora propón o ministro denominado da Presidencia, de Relacións coas Cortes e de Memoria Democrática, Félix Bolaños, denominasen o anteproxecto Lei de condena da ditadura franquista ou algo parecido non teriamos que andar con estes equilibrios verbais. O que, de novo, se pretende é cumprir cun "inescusábel deber moral", loábel nos termos e expresións que emprega e nos que se inspira, pero que ten uns reparos de substancia aos que nos referiremos máis adiante. O borrador supón un avance substancial no rexistro e recoñecemento das vítimas; na retirada da simboloxía, revisión de condecoracións e títulos ou extinción de fundacións; na localización e identificación das persoas desaparecidas e nas exhumacións; no acceso a arquivos e rexistros civís así como na salvagarda dos lugares de memoria; de recoñecemento do movemento memorialista; mesmo dunha certa protección para os investigadores ao considerar que dar a coñecer nomes de autoridades e funcionarios públicos non é contraria á normativa de protección de datos, ou mesmo ao crear a figura dun fiscal de sala para a materia e un réxime de sancións. Xa veremos que percorrido ten este último aspecto e mesmo o anteproxecto, só unha proposta que nin aprobada foi polo goberno. E os reparos. No noso parecer, o primeiro, a validación da Lei de amnistía 46/1977 de 15 de outubro, anterior polo tanto á constitución de 1978 a que con tanta fachenda se alude como configuradora do actual réxime e á que se lle procura unha lexitimidade democrática foránea na sinatura por parte do Estado español, o 30 de abril de 1977, do pacto internacional de dereitos civís e políticos. Na práctica converteuse nunha verdadeira lei de punto final empregada para frear os procesos xudiciais Non é preciso ser moi perspicaz para decatarse de que na práctica se converteu nunha verdadeira lei de punto final empregada para frear os procesos xudiciais, como pon de manifesto que as propias vítimas tivesen que recorrer á xustiza arxentina ou ao procesamento de Martín Villa pola xuíza Servini. En segundo lugar, porque ao longo do preámbulo procúrase a lexitimidade en disposicións externas, como a recomendación do Consello de Europa de 2006, empregada xa como apoio argumental da Lei de 2007, ou o informe de 2014 do relator de Nacións Unidas, Pablo de Greiff, na vez de facelo, en exclusividade, nun proceso de reflexión propio, interno; o que vén demostrar que unha parte da sociedade española segue a considerar o golpe do 36 como necesario e a ditadura que o seguiu un inconveniente comprensíbel, ou, cando menos, que unha parte substancial dos seus representantes políticos así o considera. Nun caso ou noutro estariamos ante a supervivencia desa "anomalía hispana" á cal nos referimos para simplificar unha análise máis acaída. A lexitimidade da monarquía Repúdiase e condénase o golpe de Estado do 18 de xullo e decláranse nulas todas as condenas e sancións e ilexítimos os órganos que as emitiron; pero non ilegais. Se así se declarase, tamén o sería a monarquía fundamentada na legalidade franquista que o anterior monarca xurou por dúas veces, a primeira como príncipe en 1969, a segunda como rei en 1975, poucos días despois da morte de Franco. Féchase a porta a calquera tipo de recoñecemento patrimonial, a calquera caste de reparación ou indemnización de índole económica ou profesional Tamén o sería o actual monarca herdeiro daquela legalidade ditatorial. En todo momento se fecha a porta a calquera tipo de recoñecemento patrimonial, por parte do Estado, de calquera Administración pública ou de calquera particular, a calquera caste de reparación ou indemnización de índole económica ou profesional. Simplemente a reparación será parcial, pois esta non afectará á acumulación apropiada por parte do estado ou de empresas do traballo escravo, e as propiedades roubadas, polo estado ou por particulares, non serán devoltas ou resarcidas. Nin se repara o mal causado as vítimas por funcionarios do Estado durante a denominada Transición, nin se fai o mínimo aceno para que algunhas institucións, como a igrexa e outras, emitan algún xesto en demanda de perdón polo moito dano cometido. Pódese coincidir ou non na valoración política da Transición, no que era ou non posíbel na altura, pero máis de catro décadas despois andar a canear até cos xestos só serve para pór de manifesto a escasa consolidación da democracia española, xustamente pola súa orixe transaccional e non de quebra coa ditadura. Veremos se chega a bo porto o anteproxecto e en que condicións.


Summary: Após de votar maioritariamente o 17 de abril concorrer en solitario ás eleccións galegas, Compromiso por Galicia encetou na mañá do sábado o proceso de elección da persoa que encabezará o cartaz da formación política.

Compromiso por Galicia elixirá o seu candidato ou candidata á presidencia da Xunta nunhas eleccións primarias abertas a todas as persoas que desexen participar. Así o anunciou na mañá do sábado o partido, que aprobou o regulamento destes comicios. "Con isto abrimos xa o procedemento para elixir o noso candidato ou candidata á presidencia da Xunta, así como os cabezas de lista das outras tres circunscricións provinciais", puxo de manifesto o secretario xeral de Compromiso por Galicia, Xoán Bascuas. O proceso para elixir candidato ou candidata concluirá o 29 de maio, día en que terán lugar as eleccións primarias abertas, "convidamos toda a cidadanía galega non só a votar, senón tamén a se presentar como candidatos", salientou Bascuas. As eleccións primarias de Compromiso terán lugar un día após de realizar o PSdeG as súas primarias para escoller cabeza de lista.


Summary: Galiza 1968. A consciencia avivada, o volume colectivo publicado por Sermos Galiza, é un dos finalistas na categoría de Divulgación da IV Gala do Libro Galego 2019. Organizada pola Asociación de Escritoras en Lingua Galega, a Asociación Galega de Editoras e a Federación de Librarías de Galiza, a entrega de premios será o 11 de maio en Compostela.

Ademais, o redactor de Sermos Galiza Daniel Salgado é tamén finalista no apartado de Traxectoria no xornalismo cultural. Galiza 1968, coordinado por Xosé Ramón Ermida Meilán, aborda as mobilizacións estudantís que abalaron o país no axitado final da década dos 60. Pero non só, xa que se debruza igualmente sobre os modos de vida e os costumes da época. Achegan textos ao volume Pilar Allegue, Vicente Araguas, Nemésio Barxa, Xaquín Campo Freire, María do Carmo García Negro, Henrique Harguindey, Camiño Noia, Manuel Romero e Xesús Sanxoás. Na mesma modalidade de Divulgación é finalista o libro Máis que ver. Cen historias do deseño en Galiza, de Pepe Barro, que en parte recolle artigos publicados no semanario Sermos Galiza. "Con estes premios preténdese rcoñecer a excelencia do traballo realizado no ámbito editorial ao longo do ano 2018 en Galiza", sinalan as entidades organizadoras, "mentres que as modalidades de Iniciativa cultural, Fomento da lectura, Proxecto literario na Rede e Xornalismo cultural recoñecen a traxectoria de varios anos e valoran a constancia ao longo do tempo". A escolla de finalistas nas 15 categorías xorde das "bases asociativas das tres entidades convocantes. Posteriormente é sometida a un proceso de revisión e fallo por parte dun xurado externo". Os premios non teñen dotación económica. A Gala do Libro Galego, que se celebrará no Teatro Principal de Compostela o 11 de maio, conta co apoio do Concello da capital, a Xunta de Galiza e a Deputación da Coruña. Veaquí todos os finalistas en todos os apartados da Gala do Libro 2019: Ensaio e investigación - As orixes da fotografía en Galicia: estudos composteláns do XIX, de Carlos Castelao (Alvarellos Editora-Consorcio de Santiago).- Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte, de Emílio Xosé Ínsua e Xurxo Martínez González (Edicións Xerais de Galicia).- Contra todo isto. Un manifesto rebelde, de Manuel Rivas (Edicións Xerais de Galicia).- Feminismos e literatura infantil e xuvenil en Galicia, de Montse Pena Presas (Edicións Laiovento).- Golpistas e verdugos de 1936. Historia dun pasado incómodo, de Lourenzo Fernández Prieto e Antonio Míguez (editores) (Editorial Galaxia).- Vivir a galope, de María Xosé Queizán (Edicións Xerais de Galicia). Divulgación - Castelao na arte europea, de Siro López (Garañón Editora).- Galaicos. Un pobo entre dous mundos, de Xurxo Ayán, María Luisa Castro, Antoni Nicolau, Diego Piay e Rafael Rodríguez (Alvarellos Editora-Deputación de Pontevedra).- Galiza 1968. A consciencia avivada, de Xosé Ramón Ermida Meilán (coord), Pilar Allegue Aguete, Vicente Araguas, Nemésio Barxa, Xaquín Campo Freire, María do Carme García Negro, Henrique Harguindey, Camiño Noia, Manuel Romero, Xesús Sanxoás Formoso (Sermos Galiza).- Máis que ver. Cen historias do deseño en Galiza, de Pepe Barro (Edicións Xerais de Galicia).- Maternidade fóra de catálogo, de Marga Tojo (Edicións Xerais de Galicia).- Memorias dun loitador antifranquista, de David Álvarez Carballido (Alvarellos Editora). Narrativa - Besta do seu sangue, de Emma Pedreira (Edicións Xerais de Galicia).- Bonus Track, de Rosalía Fernández Rial (Editorial Galaxia).- Fóra de si, de Suso de Toro (Edicións Xerais de Galicia).- Guías caninos, de Bieito Iglesias (Aira Editorial)- Natura, de Iolanda Zúñiga (Editorial Galaxia). Infantil - Kusuma, de Héctor Cajaraville (Edicións Xerais de Galicia).- Música no faiado, de Miguel Ángel Alonso Diz (Edicións Xerais de Galicia).- O ladrón de voces, de María Canosa (Edicións Embora).- Os contos da avoa Pepa, de Francisco Xosé Fernández Naval (Kalandraka Editora).- Pioneiras. Galegas que abriron camiño, de Anaír Rodríguez Rodríguez (Edicións Xerais de Galicia). Xuvenil - A balada dos unicornios, de Ledicia Costas (Edicións Xerais de Galicia).- A filla do minotauro, de Marilar Aleixandre (Editorial Galaxia).- O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, de Antonio M. Fraga (Urco Editora).- Palabra de bruxa, de Andrea Barreira Freije (Editorial Galaxia).- Street Poems, de Fran Alonso (Edicións Xerais de Galicia). Libro ilustrado - Macedonia de versos, por Lidia Nokonoko (Aira Editorial).- Man de Camelle, por Carmen Hermo (Kalandraka Editora).- O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, por Víctor Rivas (Urco Editora).- Pioneiras. Galegas que abriron camiño, por Nuria Díaz (Edicións Xerais de Galicia). Libro de banda deseñada - Animalia I. Verde, por Xosé Tomás (Edicións Xerais de Galicia).- O bichero VIII, por Luís Davila (Edición do autor).- O puño e a letra, por VV. AA.(Edicións Xerais de Galicia).- Ulf de Jakobsland. Os viquingos en Galicia, por Alberto Varela Ferreiro (Edicións Xerais de Galicia). Iniciativa bibliográfica - A gotiña viaxeira, de Toño Núñez (texto) e Miguel Anxo Macía (ilustración), por Edicións Fervenza.- Biblioteca de Pedagoxía, por Kalandraka Editora.- Colección Feminismos, por Editorial Galaxia.- Lorca, Poeta galego (Edición facsimilar dos Seis Poemas Galegos e posta en marcha do "25-0 Día de FGL en Galicia"), por Alvarellos Editora.- Mulleres bravas da nosa historia, por Urco Editora. Tradución - A cámara do sangue e outros relatos, de Angela Carter, por María Reimóndez (Urco Editora).- A señora Dalloway, de Virginia Woolf, por Celia Recarey Rendo (Irmás Cartoné).- Momentos estelares da humanidade, de Stefan Zweig, por Laureano Araujo (Kalandraka Editora).- O tesouro de Lucio. Vida de Lucio Urtubia, de Mikel Santos, Belatz, por Manel Cráneo (Demo Editorial).- Pedagoxía do oprimido, de Paulo Freire, por Ramón Nicolás (Kalandraka Editora). Poesía - ...as neuronas irmás..., de Estíbaliz Espinosa (Centro PEN Galicia)- Cara de velocidade, de Marga Tojo (Kalandraka Editora).- Memoria do corpo, de Xesús Rábade Paredes (Edicións Xerais de Galicia).- Poesía reunida (1982-2004), de Xela Arias (Edicións Xerais de Galicia).- Tempo fósil, de Pilar Pallarés (Chan da Pólvora).- Todo isto antes era noite, de Lucía Aldao (Apiario). Teatro - A fada pirata, de Carlos Labraña (Edicións Fervenza).- A formiga fóra do carreiro, de Raquel Castro (Editorial Galaxia).- Eroski Paraíso, de Chévere (Kalandraka Editora).- Memorias da árbore e da noite triste. Último acto de don Ramón del Valle-Inclán, de Fátima I. Rey Blanco (Alvarellos Editora).- Obra teatral, de Manuel María (Casa-Museo Manuel María). Libro mellor editado - Galicia mártir, de Castelao (Editorial Galaxia).- Man de Camelle, de Carmen Hermo (Kalandraka Editora).- O puño e a letra, de Yolanda Castaño (Edicións Xerais de Galicia).- Poesía mínima/Minimal Poetry, de Helena Villar Janeiro (Alvarellos Editora).- Seis Poemas Galegos, de Federico García Lorca (Alvarellos Editora). Iniciativa cultural ou fomento da lectura - Asesoría de Bibliotecas Escolares.- Chan da Pólvora (libraría e editora).- Kalandraka TV.- Libraría BD (Vigo).- Libraría Cartabón (Vigo).- Salón do Libro de Pontevedra. Proxecto literario na rede - BiosBardia, dirixida por César Lorenzo Gil.- Brétemas, de Manuel Bragado.- Galicia Encantada. Enciclopedia de fantasía popular de Galicia, dirixida por Antonio Reigosa.- Kalandraka TV.- ogalego.eu, por Anxo González Guerra e Vitoria Ogando Valcárcel. Xornalismo cultural - Daniel Salgado.- Montse Dopico.- Ramón Nicolás.- Revista Luzes.- Táboa redonda (Diario de Pontevedra e El Progreso).


Summary: Dionisio Pereira (A Coruña,1953) é un das voces autorizadas nos estudos da memoria na Galiza. Autor dunha abondosa bibliografía arredor dos movementos sociais e político no período republicano e sobre a represión franquista e autor dunha investigación sobre o papel da patronal pesqueira na represión que se distribúe a quinta feira no coleccionábel Os nomes do Terror

Leva moito tempo estudando a realidade do movemento obreiro na Galiza mariñeira, como explica a súa fortaleza e a súa capacidade de loita no período republicano e moi particularmente naquelas semanas previas a 18 de xullo de 1936? Un tempiño levo, si, aínda que con intervalos para outras investigacións. Non se debe esquecer que, na altura da IIª República, a industria pesqueira e os seus derivados é o único sector económico verdadeiramente estruturado do país, dende as tarefas extractivas ate a transformación do peixe e as industrias asimiladas. O sector entra nesta etapa logo dun medre acelerado nos anos 20, nos que se incrementa de xeito exponencial a flota e a produción de conservas de peixe, concentrando, daquela, moita man de obra na beiramar tanto masculina como feminina. A demanda de tripulantes e de persoal para as industrias auxiliares e de transformación, non deixou de medrar dende finais do século XIX e o que nun comezo era unha man de obra procedente da pesca artesanal, fragmentada no local e submisa no social, transmutou de xeito paralelo á implantación dunha pesca intensiva, mecanizada e máis esixente no traballo a bordo e nas fábricas de conserva, nunha clase mariñeira e nun proletariado feminino máis concentrados e combativos, logo dunha longa experiencia conflitiva que ten os seus alicerces na derradeira década do século XIX. Daquela, na última etapa da IIª República, coa pesca industrial ou de transición xa moi desenvolvida, a Federación Regional Galaica de la Industria Pesquera (CNT) contou con máis de 18.000 mariñeiros e traballadoras da conserva e da salga, con presenza en 48 portos do noso litoral e unha taxa de sindicación situada entre o 25-30% do total dos pescadores. Resumindo, esta federación libertaria foi herdeira dunha tradición de loita que agromou, mesmo, nun segmento onde o traballo asalariado non era maioritario, pois a retribución era, e segue a ser, á parte, mediante quiñóns, mais no que a opresión e a desigualdade social percibíase con claridade. A CNT contou con máis de 18.000 mariñeiros e traballadoras da conserva e da salga afiliados, con presenza en 48 portos do noso litoral e unha taxa de sindicación situada entre o 25-30% do total dos pescadores Nalgunha das súas publicacións teste achegado de xeito demorado aos números da represión nas filas do sindicalismo mariñeiro, de xeito sintético podíanos explicar o seu alcance e a que lóxica respondeu? Compre advertir, que nos referimos a unhas cantidades que deben ser cualificadas como de mínimos, porque aínda non coñecemos o volume de persoas que foron obxecto de expedientes de responsabilidades civís ou políticas, ou estiveron detidas con carácter de gobernativas. Dito isto, máis de 300 mariñeiros foron asasinados e máis de 1.000 padeceron Consellos de Guerra ou outro tipo de represalias; deles, máis de 20 foron asasinados e, logo, fondeados nas rías, de maneira que non apareceron máis. A explicación de conxunto, obviando casuísticas individuais, non é outra que se pretendeu esnaquizar ese tecido asociativo cuxa grande combatividade puxo en cuestión o dominio dos armadores e fabricantes, quer no económico, quer no político, na maioría das poboacións da beiramar e singularmente nas Rías Baixas. Ao cabo, compre dicir que bótase de menos unha investigación a fondo e de ámbito galego, sobre a represión padecida polas mulleres do mar. O que acontece na maioría da Galiza mariñeira non se entende sen coñecer a confrontación social no mundo do mar que xa viña de lonxe Conserveiros, salgazoneiros e armadores, case sen fisuras, adheríronse desde o primeiro momento a trama golpista e posteriormente xogaron un papel decisivo no asentamento do novo réxime, cal é na súa opinión a causa desta adhesión incondicional? Basicamente, porque as patronais vinculadas ao negocio marítimo entenderon que o réxime republicano non lles aseguraba a continuidade das relacións de produción nas que eran hexemónicos e, a carón doutros sectores reaccionarios, durante a Fronte Popular xa comezaron a conspirar contra a República para achanzar o camiño para un golpe. De feito, moita xente de mar estaba convencida de que a durísima "guerra da sardiña" desenvolvida na primavera de 1936 nas Rías Baixas, nun contexto de depreciación do peixe decidida pola Patronal viguesa, pretendía máis que nada abanear a República. Por outra parte e dende un principio, os militares golpistas deixaron ben claro coa ilegalización dos sindicatos mentres as asociacións patronais continuaban abertas, a súa determinación para eliminar o contrapeso sindical nos peiraos e facilitar o retorno ao "ordeno y mando" imposto polos armadores. Sinala no seu artigo que "a represión tivo un inequívoco carácter "de clase" ou que "unha parte significativa da Patronal organizada alentou aos militares para que se aplicase a "xustiza de clase", até que punto o acontecido en 1936 non é outro capítulo máis da loita de clases por outros medios? O que acontece na maioría das vilas mariñeiras galegas e tamén no ámbito marítimo dos tres grandes portos da pesca industrial, Vigo-Bouzas, Coruña e Marín, non se entende sen coñecer a confrontación social no mundo do mar que xa viña de lonxe. De feito, no capítulo galaico da historia da loita de clases, ocupan lugares senlleiros a referida "guerra da sardiña", o nivel organizativo acadado na Coruña polo "Despertar Marítimo", o conflito das motoras sardiñeiras de Moaña que durou un ano entre 1933 e 1934, e o amarre das parellas de arrastre de Bouzas acontecida en 1932 e que polarizou en sentido clasista a cidade de Vigo e contorna durante seis meses. É un intre decisivo da loita de clases nos peiraos, porque resolveu mediante a violencia extrema a conflitividade neste espazo e deu pé á militarización da actividade marítima e á implantación dunhas relacións laborais regresivas, logo do golpe militar. Foi, ao cabo, unha represión de clase, na que sinalados armadores e fabricantes se implicaron directa ou indirectamente nas represalias. Máis 300 mariñeiros foron asasinados e máis de 1.000 padeceron consellos de guerra ou outro tipo de represalias, deles, máis de 20 foron fondeados nas rías, de maneira que non apareceron máis O caso do armador de Bouzas, Víctor Feijoo Montenegro, é paradigmático, mais a pouco que afondemos en moitas vilas da beiramar, aparecerán apelidos significados debruzados nos castigos. Un inciso: aínda está por estudar a intervención dos militares nestes, a carón dos armadores; en Moaña, nas memorias de Luís Pérez "Nacidas" se destaca a presenza de mariños do Polígono Naval de Marín, nas sesións de tortura que os armadores argallaban na que fora sede do sindicato Fraternidad Marinera, entre eles do capitán de navío Francisco Bastarreche. Porén, só pretendemos enxergar os verdugos como suxeitos políticos defensores duns intereses determinados, o que non exclúe a complexidade do comportamento humano. Así, no seu "lusco fusco" particular, o devandito Montenegro e os controvertidos irmáns Massó, impediron males maiores e protexeron a certos colaboradores de ideario liberal e galeguista, tal que Paz Andrade, Manuel Gómez Román ou Federico Ribas. Con todo, a conclusión non pode ser outra que a patronal dos principais portos pesqueiros foi implacábel cos seus inimigos de clase individuais e colectivos, aproveitando todos os recursos que puña ao seu alcance a autoridade militar emanada do golpe para desactivalos. Agás no caso do complexo pesqueiro carécese na Galiza de estudos a fondo sobre o papel das diferentes patronais na organización da represión, porén cos dados que temos até que punto é extrapolábel o papel da patronal pesqueira a outros sectores empresariais? A pregunta non ten unha resposta taxativa, porque hai poucos traballos sobre a patronal doutros ramos económicos, que albisquen as súas relacións co movemento militar e coa ditadura posterior. En todo caso, Eliseo Fernández, Víctor Oia e eu mesmo temos constatado, que nas principais cidades galegas a visíbel relación entre os conflitos laborais do período republicano e a represión mortal neste espazo urbano, confirma a vontade das novas autoridades de rematar pola brava coa loita de clases na Galiza. Neste contexto debe considerarse o papel das distintas patronais. O devandito non quere dicir, sen embargo, que a represión na Galiza urbana só estea relacionada coa confrontación clasista, pois hai capas medias que apenas participan na loita de clases e tamén resultan moi prexudicadas polo seu compromiso antidinástico.


Summary: Fontes de Salvamento Marítimo sinalan a 'Nós Diario' que aínda se descoñecen as causas do sinistro, que será investigado "posteriormente".

Fontes de Salvamento Marítimo confirmaron na mañá desta quinta feira a Nós Diario que os nove corpos atopados dos mariñeiros falecidos, así como os tres sobreviventes do naufraxio do buque 'Vila de Pitanxo', regresarán a terra esta sexta feira. En concreto, os servizos de rescate de Halifax (JRCC Halifax) confirmaron, alén da suspensión definitiva do operativo de busca, que está prevista a chegada ao porto canadense de Saint John contra as 11 horas —hora da Galiza—, malia que aínda non se determinou cando serán repatriados. A bordo do 'Praia Menduíña 2', aliás, están os tres mariñeiros rescatados, ao igual que sete dos nove corpos atopados até o momento. Os outros dous repousan no 'Nexus' canadense. Salvamento Marítimo di non coñecer aínda as causas do sinistro, que se investigará "posteriormente" A respecto das causas do sinistro, desde Salvamento Marítimo afirman non ter coñecemento de reporte ningún do JRCC Halifax e apuntan que a cuestión se resolverá "posteriormente", cando se inicie unha investigación. As condicións climatolóxicas adversas dificultaron enormemente a operación de busca, segundo precisaron fontes do dispositivo de rescate, que na cuarta feira xa advertían das baixas probabilidades de achar o resto da tripulación. O Goberno do Perú identifica cinco mariñeiros Por outra parte, o Ministerio de Asuntos Exteriores do Perú confirmou esta cuarta feira que entre os corpos recuperados na operación de rescate hai catro tripulantes con pasaporte peruano e outro coa dobre nacionalidade.


Summary: Há alguns meses, aquando do vigésimo aniversário da CPLP, comentei que a CPLP era uma espécie de prisão para nós.

Vivemos numa ditadura do Português, pois no nosso consciente essa é a nossa Língua e faz parte da nossa identidade como Nação. Mesmo o nosso ensino bilíngue ainda é muito imaturo e não consegue dar resposta aos nossos problemas, pois a grande maioria da população em Moçambique não fala Português, mas sim uma outra língua local. Por que é que as pessoas que falam, por exemplo, o changana não podem aprender a ler e escrever em changana? Por que é que não criamos alianças com países vizinhos para falarmos as nossas línguas em comum? Nós metemos na cabeça que a Língua Portuguesa é nossa esposa e todas as outras línguas que falamos são nossas amantes, obrigadas a viver na clandestinidade e longe dos espaços públicos. É a CPLP sustenta essa ideia de nós mesmos, fazemos parte desta "comunidade" e não criamos uma comunidade de países que falam swahili ou makhwua. A grande maioria da população em Moçambique não fala Português, mas sim uma outra língua local Na África do Sul, por exemplo, nos hospitais há cartazes em línguas locais. Isso facilita o acesso a este serviço. Mas as nossas línguas locais são praticamente invisíveis na esfera pública. Pouca é a nossa literatura em línguas locais e as grandes editoras investem mais em Português. Imaginem quantos escritores já perdemos assim! Temos eximios contadores de historias, mas o seu legado fica pela oralidade. Outros jovens de países vários tiveram opiniões semelhantes. Qual é a relevância da CPLP nos dias de hoje? Por que é que as pessoas que falam, por exemplo, o changana não podem aprender a ler e escrever em changana? O Ministro dos Negócios Estrangeiros Português, Augusto Santos Silva, tem uma opinião diferente. Para ele, a Comunidade baseia-se num princípio de igualdade entre todos: "São Estados soberanos, iguais em direitos, iguais em responsabilidades. Têm um traço de união fundamental, que é a língua portuguesa, uma língua que pertence a todos, na diversidade com que a usam e enriquecem." – 20 anos de CPLP: a melhor juventude. No entanto, as bases onde se apoia a CPLP têm origem na teoria do luso-tropicalismo e é por isso que é difícil falarmos numa relação de amizade e apoio mútuos, quando durante todos anos houve – e ainda há – um desequilíbrio na distribuição de poder. No Brasil, quando participei do Festival do Rio tive o privilégio de assistir o filme moçambicano Comboio de Sal & Açúcar, do realizador brasileiro radicado em Moçambique Licínio de Azevedo. Para a minha surpresa o filme, falado em Português de Moçambique, estava legendado para o Português do Brasil. Achei ridículo! Quando as novelas brasileiras são transmitidas aqui não assistimos com legendas! É como se o nosso Português fosse um dialecto primitivo imperceptível aos outros falantes da Língua Portuguesa. Não sei se os filmes de Portugal tiveram o mesmo tratamento, por exemplo. Mas de qualquer uma das formas já demonstra uma certa arrogância dos brasileiros ao assistir uma obra cinematográfica moçambicana falada em Português. Para a minha surpresa o filme, falado em Português de Moçambique, estava legendado para o Português do Brasil. Achei ridículo! O mesmo se pode dizer do exame de Português a que estudantes moçambicanos são submetidos quando se candidatam a bolsas de estudo no Brasil. Para que serve essa tal Comunidade dos Países de Língua Oficial Portuguesa (CPLP) senão para legitimizar a língua como elo comum a todos? Por que então, há uma hierarquia do Português que se fala? E outra coisa, se a língua é de facto de todos, nós temos tanto direito de alterá-la e usá-la como melhor acharmos no nosso contexto como qualquer outro falante de outro país. Da mesma forma que o Brasil tem palavras e expressões próprias, que nós tentamos entender, nós também temos as nossas e não sinto que estas sirvam de impedimento para quem vê o filme. Da mesma forma que o Brasil tem palavras e expressões próprias, que nós tentamos entender, nós também temos as nossas A propósito, é exactamente esse o grande debate em torno do Novo Acordo Ortográfico. O acordo é um acto violento contra os diferentes léxicos dos Países Africanos de Língua Oficial Portuguesa (PALOP). Supostamente o objectivo do Acordo é facilitar o intercâmbio cultural e científico e ao mesmo tempo ampliar a divulgação do idioma, no entanto é uma forma de nos obrigar a falar como os brasileiros e os portugueses falam, como se a língua deles tivesse se desenvolvido por auto-combustão e não pelos mesmos processos de transformação que acontecem em todas as línguas (neologismos; estrangeirismos; etc). Na mais recente cimeira da CPLP, realizada no Brasil, falou-se de um projecto de livre circulação dentro da CPLP. Neste momento o mais urgente é a facilitação na obtenção de vistos de residência e o reconhecimento de diplomas, o que tem sido especialmente difícil para os Portugueses e Brasileiros a viver em outros países. O Novo Acordo Ortográfico é um acto violento contra os diferentes léxicos dos Países Africanos de Língua Oficial Portuguesa (PALOP) Para nós africanos habituados a mendigar para obter vistos e acostumados com a nossa condição de cidadãos de segunda classe, isto é um tema antigo que já deixou até de ser urgente. Não se sabe como irá funcionar ou quais as implicações da livre circulação para aqueles que aderirem ao projecto, mas certamente não irá beneficiar todos de forma igual. Há muito que a Europa e a América do Sul beneficiam da migração africana, aliás, não sei o que teria sido do Euro sem os imigrante (e/ou afrodescendentes) a vestir a camisola dos ex-colonos. Hoje Portugal surpreende-se pelo talento proveniente dos PALOP. Já não servimos apenas para trabalhar nas obras ou como empregadas domésticas, mas também somos artistas, engenheiros, médicos, etc. As descobertas de riquezas mineiras em países como Moçambique e Angola atraem vários empresários, especialmente aqueles que falam o Português Com muito esforço as comunidades afrodescendentes começam a ganhar espaço central e com as recentes crises na Europa e América do Sul, os movimentos de migração começam a acontecer em várias direcções. Adicionalmente, as descobertas de riquezas mineiras em países como Moçambique e Angola atraem vários empresários, especialmente aqueles que falam o Português. É importante que esta nova dinâmica fuja do ideal colonial de irmandade e promova o uso de todas as variantes da mesma língua. Agora queremos o Português na ONU. Mas que Português? O "novo" ou o Antigo? E acima de tudo… Será que quando o Presidente Moçambicano falar na ONU, os restantes Presidentes da CPLP precisarão de legendas também? Este texto está tirado do blogue da autora.


Summary: As críticas contra a decisión do xurado nas galas do festival de Benidorm chegan desde diversas frontes. Mentres os parlamentarios no Congreso dos Deputados do BNG, Galicia en Común e senadores do PP exixen explicacións á dirección de Radio Televisión Española (RTVE), o comité de empresa desta compañía pide "deixar sen efecto" o triunfo de Chanel e investigar as "notábeis irregularidades".

A sección sindical de Comisións Obreiras (CCOO) de RTVE non se fía do veredicto do xurado na final do festival de Benidorm. Así, nun comunicado emitido onte sinalan que "as presuntas irregularidades son importantes, tan notábeis que se debería deixar sen efecto a elección da canción que representará España no festival de Eurovisión". Os representantes de CCOO en RTVE reclaman que "as distintas direccións implicadas deben aclarar, de maneira urxente, como e quen seleccionou o xurado do Benidorm Fest. Coa mesma urxencia RTVE debe facer públicas as actas das votacións e as incidencias rexistradas, todas no seu conxunto. RTVE debe aclarar urxentemente as relacións entre membros do xurado e a cantante Chanel Terrero. Debe quedar claro se hai conflito de intereses, debe quedar claro o sentido do voto das persoas que, no xurado, teñen ou tiveron relación coa cantante gañadora do festival". Un dos presentadores da gala, o xornalista e primeiro ministro de Cultura de Pedro Sánchez, Màxim Huerta, vén de engadir máis dúbidas respecto do xurado do certame. Tanto é así que en declaracións ao programa de Telecinco Socialité afirmou que "tanto Felix Bergsson como Marvin Dietmann -ambos os dous parte do xurado internacional- estaban emocionados con Tanxugueiras, pero o voto é individual", e se as representantes do xurado estatal votaron á baixa a canción galega dándolle máis puntos a outras opcións, "isto desmóntase". As declaracións de Huerta confirman unha actitude por parte dos xuíces españois na final do festival dirixida a prexudicar Tanxugueiras. Isto xa foi denunciado en relación coas semifinais, onde as actas do xurado difundidas polas redes sociais recolleron que as puntuacións máis baixas para o grupo galego procederon dos membros españois do mesmo. Pola contra os integrantes do órgano de nacionalidade non española outorgaron a máxima actuación ás pandereiteiras. Congreso dos Deputados Os responsábeis de RTVE, entidade organizadora do evento, deberán aclarar no Congreso os criterios do xurado -sempre que a Mesa do Congreso non vote en contra das iniciativas do BNG e Podemos presentadas para tal fin-. A este respecto, o deputado do BNG, Néstor Rego, e o voceiro de Galicia en Común e deputado de Unidas Podemos, Antón Gómez Reino, así como sete senadores do PP, teñen formalizado diversas iniciativas. Concretamente Néstor Rego reclama a comparecencia do presidente do ente público "para informar sobre os criterios utilizados na elección do xurado profesional do Benidorm Fest, o sistema de votacións utilizado e a falla de transparencia". Gómez Reino reclama coñecer os criterios de elección do xurado e que se realice unha auditoría sobre o cumprimento das bases. E desde o PP, sete senadores preguntan se RTVE coñecía os vínculos dun membro do xurado coa gañadora do festival, a cantante Chanel.


Summary: O Pleno extraordinario acordou esta cuarta feira presentarlle á multinacional a súa proposta, mais antes queren consultar o seu contido cos servizos xurídicos dos sindicatos.

As intensas reunións desta semana e a pasada entre o comité de empresa e a dirección de Alcoa en San Cibrao (Cervo) continúan sen ter aínda un resultado concreto. Nun comunicado emitido hoxe, a representación sindical explicaba que unha vez analizada a proposta da multinacional que, entre outras, sinalaba como imprescindíbel a finalización da folga, acordaba unha "contraproposta" coa que continuar as negociacións. Antes de enviala sinalan que "será valorada polos avogados de todos os sindicatos". Esta contrapropuesta responde, segundo explican os representantes das traballadoras e dos traballadores, á situación na que existe un despedimento colectivo aínda sobre a mesa, xa que, aínda que o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) o anulou, a multinacional recorreu esta decisión, polo cal "négase a desistir" dese proceso. Fontes da dirección da empresa recriminaran a semana pasada que o comité expuxera "exixencias adicionais". Despois disto, esta pasada segunda feira, o comité ofreceu suspender a folga se a dirección senta a negociar e se se compromete "por escrito" a non parar "ningunha das series" e ao mantemento do persoal e da produción nas instalacións da Mariña. No comunicado, o comité expón que, "debido a que continuamos nun proceso de ERE do que Alcoa se nega a desistir, acordamos unha proposta que leve a un acordo definitivo para que (a empresa) se sente a negociar unha venda coa Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI)". Tras as decisións da xustiza, que impediu á compañía parar as cubas de electrolisis e anulou o despedimento colectivo que pretendía levar adiante, Alcoa volveu reunirse co comité despois da festa de Reis, sen acordo. Esta segunda feira retomou o encontro que se prolongou durante a terza feira e no que trasladou esa proposta "definitiva". Alcoa, despois da sentenza xudicial, asegura estar disposta a negociar unha venda á SEPI malia rexeitar as ofertas no seu momento desta e da multinacional británica Liberty House. En declaracións aos medios, José Antonio Zan, presidente do Comité, afirmaba onte que non terían "ningún problema en chegar a un acordo" coa multinacional "a condición de que" teña "garantías" en relación cunha "saída á problemática da planta", mais agora mesmo a empresa "non desestimou continuar co proceso de ERE".


Summary: As fotos do presidente da Xunta con Marcial Dorado indignan a unha gran parte da cidadanía galega. En Change.org vén de se abrir unha recollida de sinaturas para pedir a Núñez Feijóo que demita. "Porque non é digno para presidir o goberno de todos e todas as galegas"

Abriuse a primeira hora da mañá e está a recibir ducias de sinatura por minuto. Manuel Dios creou en Change.org a petición de demisión de Núñez Feijóo como presidente da Xunta de Galiza, un cargo para o que queda invalidado ante a cidadanía, sosteñen os impulsores, após as súas fotografías cun capo do narcotráfico. "Porque non é digno para presidir o goberno de todas e todos os galegos, porque non é cribel nas súas explicacións en relación coas fotos co capo galego Marcial Dorado, condenado a 14 anos de cadea por narcotráfico". Así comeza a petición. Na mesma pregúntanse como un alto cargo de Sanidade na década dos 9 0podía ter o descoñecemento de que a droga estaba a borrar do mapa a toda unha xeración en comarcas como as da Ría de Arousa por mor da droga e consecuencias (como a Sida). Feijóo de vacacións con Dorado mentres milleiros de persoas se manifestaban contra os narcos en Vilagarcía ou Vigo E lémbralle a Feijóo que cando el tiña amizade e pasaba as vacacións con Marcial Dorado, miles de persoas convocadas polas nais de Erguete, de Esperta Cambados, e de tantas outras entidades, maioritariamente de nais desesperadas, convocaron unha gran manifestación en Vilagarcía e logo en Vigo, reclamando, entre outras cousas, o isolamento social dos narcos, para evitar a súa impunidade e ostentación públicas, tan habitual daquela, especialmente en Arousa". "Porque Galicia non merece un Presidente que, nos anos '90, buscou a amizade dun capo, viaxou con el, paseou no seu barco, visitou a súa mansión na Illa, propiedades imposibles de gañar honradamente".


Summary: Sermos Galiza afonda na reforma que marcou o principio da fin dos grandes psiquiátricos monográficos que mantiñan as persoas con trastornos mentais severos encerradas, lonxe da súa comunidade. O novo modelo de traballo promove a integración destas doentes no seu contorno e a recuperación do lazo social perdido, pero a falta de planificación e de novos recursos asistenciais aínda manteñen as persoas enfermas tradicionalmente excluídas en situación de abandono. Eis un estrato da peza publicada no número 367 do semanario en papel Sermos Galiza.

Co desexo dunha psiquiatría comunitaria como pano de fondo, o modelo actual que rexe a saúde mental é de consulta ambulatoria. Profesionais da psiquiatría, da psicoloxía e da enfermaría ao servizo dunha demanda desbordante con dificultades para traballar en equipo. Así o describe Ramón Ramos, psiquiatra con actividade profesional na Estrutura Organizativa de Xestión Integrada (EOXI) de Pontevedra. "Os trastornos comúns ocupan a maior parte do tempo e os casos máis severos sofren a lei de atención inversa. Os máis graves son os que menos atención reciben; o que esixe revisar a ética das intervencións e preguntarnos como seguimos deixando abandonados este tipo de pacientes". Na actualidade, apenas se desenvolven programas específicos de atención ao trastorno mental severo, un dos obxectivos esenciais da reforma psiquiátrica que promoveu o apagamento dos hospitais psiquiátricos tal como se coñecían para favorecer a atención dos problemas de saúde mental da poboación no ámbito comunitario, potenciando os recursos asistenciais a nivel ambulatorio e domiciliario. Por primeira vez, "a saúde mental entra a formar parte do sistema sanitario para gozar do mesmo recoñecemento que calquera outra especialidade amparada polo Sistema de Saúde", explica Miguel Anxo García, psicólogo clínico no Complexo Hospitalario Universitario de Santiago e membro do Movemento Galego de Saúde Mental. Unidades de rehabilitación Pasaron máis de 30 anos e os antigos manicomios foron fechando. Só permanece aberto o Hospital Psiquiátrico de Conxo. Agora son Unidades de Rehabilitación Psiquiátrica, reguladas polo Decreto de 1994 que rexe a saúde mental na Galiza. Ese texto estabelece o número de centros e os recursos necesarios para cada área sanitaria do país. Catro en total. Conxo, na da Coruña; Calde, na de Lugo; Piñor, na de Ourense, e o Nicolás Peña, na de Pontevedra. As catro unidades comparten obxectivos, o mesmo perfil de pacientes e, en boa medida, a organización espacial. Como "lugares de vida", di a psiquiatra Chus Gómez, son espazos singulares. Na actualidade é a responsábel clínica das Unidades Hospitalarias de Rehabilitación Psiquiátrica Hospital de Piñor, e como tal, coñece moi ben as persoas internas no seu centro. Sabe os nomes, os trastornos que sofren, como lles afectan e as particularidades sociais, económicas e familiares que as rodean. Alí, como nas outras unidades, conviven persoas con trastorno mental severo, de longa duración e con gran sufrimento psíquico; persoas vulnerábeis polo seu padecemento, en risco de exclusión social e necesitadas de coidados especiais. A dinámica propia dos antigos manicomios desapareceu. Xa non se trata de institucións totais que regulan as 24 horas do día e estabelecen a organización do espazo social e de todo canto ocorre dentro dese espazo sen consideración algunha das peculiaridades dos suxeitos que acollen. "Nós tratamos persoas, non diagnósticos", sentencia Chus Gómez, quen cre fundamental respectar a subxectividade de cada doente. Se ben, semella cada vez máis difícil nun momento en que a forma de entender e de abordar a enfermidade mental provocou unha "explosión de trastornos e de xente diagnosticada". [Podes ler a reportaxe íntegra no número 367 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O vicepresidente da Comisión Europea, Joaquín Almunia, asegurou que os xuros do rescate de 100.000 euros feito polo Eurogrupo á banca española afectarán ao déficit "porque son un gasto". Xusto o contrario do que dixo o presidente do Goberno español

"Quen dá cartos nunca os dá gratis, pon condicións e quere saber que se fai con ese diñeiro". Así de taxativo se manifestou o vicepresidente da Comisión Europea, Joaquín Almunia, ante os micros dunha emisora española, respecto do rescate ao sistema financeiro de até 100.000 euros acordado polos ministros de Economía e Finanzas da zona euro. Póndose na postura de Bruxelas, Almunia levou a contra a Mariano Rajoy. Asegurou que "os xuros do préstamo" feito polo Eurogrupo afectarán ao déficit e que "con certeza que haberá condicións". "Son os estados membros os que poñen a facilidade do préstamo, e todo préstamo leva parellas unhas condicións. Non é só devolver o préstamo". As palabras do vicepresidente da Comisión Europea contradín as pronunciadas este domingo polo presidente español. Rajoy vendeu o seu éxito, insistindo en que "quen presionou fun eu" á hora de tomar esta decisión, e recalcou que "non afectará ao déficit público" e que "non hai condicións" na concesión dos cartos. Con estas palabras, Rajoy desmentiu ao seu ministro de Economía, Luis de Guindos, quen dixera que os xuros xerados por ese préstamo computarían como gasto a efectos do déficit. Joaquín Almunia recuperou esta segunda a explicación dada por De Guindos: "O préstamos non computa como déficit, mais si como débeda; os xuros si, porque son un gasto".


Summary: A popular canción partisana italiana, antada agora en catalán, galego e italiano, convértese nun alegato a favor da liberdade de expresión e pensamento, chiscadela a Silvio Rodríguez incluída. VÍDEO NO INTERIOR

'Bella Ciao', a coñecida canción partisana italiana, tivo múltiples versións en todos os estilos posíbeis, desde a canción de autor ao folck celta, do reggae ao punk. O tema vén de ter agora unha nova lectura, especial por quen a fai e as circunstancias en que se fai: desde o seu exilio en Bruxelas, o rapeiro Valtonyc grava 'Bella Ciao' para defender a liberdade de expresión e contra a represión. E non o fai so: canda el, diferentes músicos e intérpretes da escena belga, entre elas 'Ialma', o grupo galego-belga que desde o 2000 leva espallando música galega por toda Europa. "Por Suso Vaamonde", comeza dicindo Valtony no vídeo, rendendo así homenaxe ao cantautor galego que hai 38 anos tivera que exiliarse pola letra dunha canción. A partir de aí, e co fondo de 'Bella Ciao' cantando por Ialma, rapea o mallorquín en catalán. Retrousos en galego na voz de Ialma: "E a xente / que vai pasando /Ouh Bella Ciao / dirame "que bela flor!", ou "Esa flor é dun namorado / amante da liberdade". A canción liga entón co fraseo en castelán que recolle a letra do 'Ojalá' do cubano de Silvio Rodríguez. A versión fíxose viral en internet, con miles de visitas en poucas horas.


Summary: É un batería e performer, que leva o ritmo e a percusión máis alá, sen parar de investigar e colaborar con outras músicas e artistas. Leva 20 anos integrando o grupo Sumrrá, próximo a sacar o seu sétimo disco, e a pasada semana realizou unha intervención artística, nas pistas de patinaxe próximas ao Parlamento, en Compostela.

Cóntenos como foi esa experiencia de performance e como chegou a ela? O Festival de Artes Performativas, Plataforma propúxome facer unha intervención sonora en relación coas obras realizadas por Manuel Eirís. Unha serie de debuxos producidos a través do rastro que deixan os patíns nas pistas e que se expuxo na Fundación Granell. Así que me pasaron o seu material e a partir diso empecei a traballar co que considerei que era a súa proposta artística. Púxenme a unificar o momento no que estiven eu nesta última época, e cheguei á fenda da obra, da pictórica, pero tamén da sonora. Propuxen, dalgunha maneira, un cadro, dispuxen os obxectos e logo co skate, co que o artista traballaba a súa obra, construín un disparador de auga en base ás catro rodas. A representación xa non sei se foi cadro ou praza ou espazo, ou que foi finalmente. E como é que se decidiu a empregar a auga? Coa auga empecei hai moitos anos, xa en Madrid cando estudaba. Realmente o meu traballo empezou no CEDI (Centro de Encontro para o Desenvolvemento da Improvisación), onde nos deron unha educación moi global, ensináronnos a responsabilizarnos do espazo e do tempo que nos toca vivir como creadores ou investigadores ou artistas. Alí escollín como traballo final o expresionismo abstracto e elixín o traballo artístico de Jackson Pollock. E como todo ten que ver con todo, a partir de aí, dos disparadores de pintura, creei o aquófono. A auga sempre está e a min alucíname como elemento, porque é vida e depende de como te relaciones con ela sempre extraes coñecemento, sobre todo en canto ao ritmo. O ritmo ten que ver con absolutamente todo, porque todo é ritmo, incluso o ruído é ritmo e o silencio ten un ritmo. Pero a acción produciuse nun día de choiva? Si, había tormenta, que podía desembocar en tormenta eléctrica, pero eu non tiña dúbidas porque tamén sabía que para min era unha oportunidade. E o que sucedeu foi único, porque ao chover daquela maneira o instrumento xa non soaba só porque eu o accionase, senón polo efecto da choiva. Encantoume algo que sucedeu alí a nivel creativo, ou de onde situarte, eu estaba no centro... entre o medio que percute e o medio que recibe esa información. Vivín unha sensación excepcional, que tamén era un pouco proceso e busca artística do momento. O meu corpo podía parar os disparos e non chegaban a tocar nos elementos que tiña detrás, así que tamén estaba a traballar co silencio dese tiro que non chegaba ao seu lugar. Sempre me interesou, aínda que soe paradoxal, quitarme do medio, crear cousas que funcionen por si mesmas. E que hai dos seus outros proxectos e de Sumrrá? Xa levamos 20 anos e desde o primeiro momento conservamos a idea de que somos tres individualidades absolutamente diferentes, pero entendemos que ese é o seu gran potencial. Agora mesmo estamos a traballar co sétimo disco, xa a piques de entrar no estudo a gravar. Sumrrá para min reúne esa esencia que ten un grupo, como se fai e que significa, porque é moi diferente traballar para un grupo que para un líder. E logo tamén formo parte da Orquestra Galega de Liberación, que naceu agora para a improvisación libre. Traballo con Valentín Caamaño Trío, con Gerson Tineo, que é un pianista de excepción, con toda a xente do freejazz, as colaboracións con Pablo Seoane ou Alexandre Vargas... Tamén traballo con músicas coma Nastasia Zürcher ou Faia Díaz, coa que estou a preparar un novo proxecto xunto a Nacho Muñoz. E polo demais, a miña casa é a casa da música, aínda que agora co confinamento cambiou algo a cousa.


Summary: Durante esta semana está a ter lugar o festival #follow20, un ambicioso proxecto que arranca este ano coa idea de dar orixe en 2021 á Galician Design Week, integrada nos circuítos internacionais. 'Nós Diario' debulla os obxectivos desta "edición cero", que procura conectar o sector coa sociedade do país.

Durante esta semana transcorre o Festival do Deseño Galego #follow20. Trátase dunha "edición cero", destaca Alex Rico desde a organización. É unha iniciativa na que levan traballando máis dun ano: "Este debe ser xa o plan D ou E", brinca o creativo sobre as múltiplas reformulacións ás que obrigou a cambiante situación. Con todo, "empeñámonos en facelo igualmente, aínda que non era o que tiñamos na cabeza". Iso si, a vista téñena posta en 2021, cando contan con levar a cabo a primeira Galician Design Week, dentro do circuíto de citas internacionais en lugares como Barcelona, Londres, Nova York ou México. O pouso de fondo que motiva esta iniciativa é o de conectar a poboación galega coa realidade do sector. "Queriamos reivindicar o valor do deseño, que está aí desde que unha persoa se ergue até que se deita, porque o colchón tamén é deseño industrial", di Rico. A cuestión reside, pois, en facelo "máis evidente" para lle prestar atención e decatármonos do seu valor. Entre as persoas participantes atopamos a Marcos Dopico. As letras coas que len o titular desta nova son da súa autoría, igual que outras fontes que emprega a versión en papel de Nós Diario: Atlántica Serif Display, Máis Grotesk e Isacc. O tipógrafo e docente da Universidade de Vigo aprecia a iniciativa do #follow20 de maneira moi positiva, pois non abundan as propostas deste tipo, con frecuencia por parte da Asociación Galega do Deseño (DAG). A súa importancia reside para Dopico na divulgación na sociedade, xa que moita xente aínda "non ten moi claro" o que implica este universo das industrias creativas. E é que, a pesar do bo momento que poida atravesar o sector, "queda moito por facer". Dixital e presencial A programación ten nesta edición inicial un peso fundamental do dixital, sen esquecer o formato físico, adaptado ás actuais circunstancias, o que implica, "por desgraza, cunha interacción moi limitada", sinala Rico. Mais a acollida está a ser boa, quer no virtual -a través de Instagram- quer no físico -co núcleo na exposición da praza de Lugo (A Coruña) ou na carpa na que as creadoras mostran o seu proceso en vivo. Aliás, a programación inclúe múltiplos contidos dixitais, desde unha microserie documental até conversas entre profesionais ou unha revisión de portfolios. De cara ao futuro aspiran a se converter nun "catalizador de experiencias" para o tecido profesional galego, nunha edición "máis física, moi vitaminada e que nos sitúe no circuíto internacional", asegura Rico. Isto, conciliando tamén unha oferta de ocio "máis amábel", para achegarse aos diferentes públicos. O deseño, omnipresente pero invisíbel O deseño na Galiza está, para Rico, "pouco promovido" e acusa "unha fuga de talentos crónica". De feito, moitas das profesionais que teñen a obra exposta no #follow20 non viven nin traballan no país, destaca. Todo isto explícase pola falta de valorización do seu traballo que o festival quere axudar a paliar. Para Dopico o sector atravesa un bo momento polos profesionais que existen. Porén, pon o foco nos "retos" que enfronta o deseño, un deles centrado noutra das súas facetas: a de docente. A formación require dun sistema permanente e con apoio á investigación que permita o mantemento dunha cadea profesional e con consciencia do deseño desde o país. Actualmente, "a maioría de profesionais son autodidactas ou formados fóra", sinala. Igualmente, desde unha óptica empresarial, Dopico considera oportuno "aprender a confiar no traballo dos deseñadores". Nese descoñecemento xeral do deseño atópanse disciplinas como a tipografía, que Dopico debullou na súa intervención no festival con formato web. O tema enmárcase nas súas investigacións recentes arredor do deseño tipográfico vencellado ao territorio e a aplicación na identidade corporativa, ao tempo que o sitúa nas correntes internacionais.


Vaia por diante a miña falla de confianza a respecto das esquerdas españolas, que amosaron a súa radical inutilidade ao longo deste ano. Velaí a miña desconfianza de que cumpran a xeito os seus compromisos con Galicia, malia a boa xestión dos tempos e das-súas estreitas-oportunidades que ven de facer o BNG. Mais a coalición extremista das tres dereitas (nucleadas arredor de FAES e da Coroa) obrígame a lle dar a esta maioría (que non a este goberno) un voto temporal de confianza. Por exclusión, certamente. Porque os discursos dos líderes da dereita extremista (Casado, Abascal e Arrimadas) amosaron o peor desa coalición entre o capitalismo castizo de amiguetes (o do BOE, o do palco do Bernabeu,. sempre refractario á libre competencia) e o que o profesor da USC Antón Losada, sempre acaído nas súas definicións, alcumou de patriotismo de puticlub. Como dixo aqueladamente Aitor Esteban (PNV) as dereitas extremistas españolas son como aquel home WASP (anglosaxón, branco e protestante) que manifestaba fronte ás minorías que USA era dos WASP e as minorías todas estaban de visita. Pois iso. Seica o Estado é deles e os demáis estamos de visita. Somos, pois, cidadáns e deputadas de terceira categoría. Para a tripla coalición da praza de Colón millóns somos malos españois e pertencemos á "cáscara amarga".Fronte esta visión patrimonial, clasista e catastrofista da vida pública, as esquerdas españolas haberán decidir o que queren ser de maiores. Se seguen xogar a medioñentos progres que lle mercan a idea da España nación única ás dereitas ou se decatan de vez que sen o concurso do soberanismo galego, catalán, vasco ou canario non suman para afirmar e aprofondar as liberdades que este día negou o tripartito das dereitas.Porque, ao longo da historia das nacións e pobos do Estado español, o progreso canto ao recoñecemento da plurinacionalidade do Estado e do dereito ao autogoberno e á a libre decisión das súas distintas nacións foi sempre unido canda o progreso das liberdades e das políticas sociais.Esta semana ábrese unha pequena xanela de oportunidade para que as esquerdas españolas, o progresismo territorial e máis os soberanismos galego, catalán e vasco poidan colaborar nun programa común para afondar nas liberdades e na democratización do Estado, pór a economía ao servizo das maiorías sociais e devolverlles ás nacións do Estado a capacidade real de autogobernarse e decidir o seu futuro. Dende o fondo escepticismo deste desconfiado galego: vento nas velas…


Summary: Máis unha vez, a tensión derivada do calote das preferentes estoupou nun concello do sur de Galiza. Nesta ocasión, Ponteareas, onde o grupo de goberno do PP tivo que liscar por unha xanela antea presión de ducias de afectad@s. Nesta vila, o calote afectou a 800 persoas.

Concelleir@s fuxindo por unha xanela da Casa do Concello de Ponteareas. Así finalizou o pleno nesta ocalidade do sur de Pontevedra. Unha sesión na que ducias de estafad@s polo calote das prefrentes exixiron ao grupo de goberno, do PP, que os apoiasen de xeito firme e decidido, mesmo prantando cara ás direcións autonómica e estatal do partido. A resposta do rexedor popular, que acusou ao voceiro d@s estafad@s de non estar afectado polo calote das participacións preferentes, alén de dicirlle despectivamente que era "un sindicalista", non axudaron a calmar os ánimos. Aliás, ás portas do Concello había concentradas por volta de 200 persoas, vivíndose intres de tensión (o xefe da Policía Local resultou ferido ao caer polas escaleiras após un empurrón). Un importante desplegue, con tres vehículos da Garda Civil e unidades da Policía Local, que pecharon as portas da Casa do Concello para evitar a entrada dos e das concentradas. O alcalde non deixou entrar á oposición Aliás, o rexedor de Ponteareas, do PP, non deixou entrar aos concelleiros da oposición ao pleno, argumentando qiue non se atopaban alí á hora fixada para o inicio da sesión.


Summary: Nun vídeo divulgado pola Mesa este veciño afirma que a contestación que levou no centro de saúde cando pediu ser atendido en galego foi "vaya a la tienda del barrio, que allí lo atienden, paleto". Vídeo no interior

A Mesa pola Normalización denunciaba esta segunda feria que a delegación do Goberno español en Galiza propón sancionar un cidadán cunha multa de 600 euros por reclamar ser atendido en galego nun cribado da Covid19 en abril. A entidade divulga agora un vídeo nas redes sociais nas que este veciño, co rostro pixelado, explica a súa versión do que aconteceu aquel 17 de abril. Sempre segundo esta versión, el estaba no centro de saúde para someterse a un cribado da Covid e solicitou á repecionista ser atendido en galego, momento no que esta lle respondeu, segundo el di, "váyase a la tienda del barrio que alló lo atienden, paleto". Recoñece que ficou desconcertado pola resposta e que comentou a dúas sanitarias do centro a resposta que aababa de recibir: "Dixéronme que non podían facer nada", afirma, e procedeu a abandonar o centro de saúde. Foi entón, di este veciño denunciado que prefire manter o anonimato, cando topou con 2 axentes da Policía Local, que se dirixiron a el, segundo a súa versión, para dicirlle "que quen era eu para pedirlle a unha funcionaria que falase en galego, que estábamos en España". "De aí a un mes recibín unha notificación de denuncia de 600 euros", indica. "Non dou creto", conclúe. Policía En resposta á denuncia realizada pola Mesa, o xefe da Policía de Rianxo, Raúl Frieiro, sinalou a través do FB deste corpo: "Nós non entramos en cuestións lingüísticas. Fomos chamados porque estaba alterando a orde nun dispositivo de cribado en plena pandemia". Frieiro engadiu que, coa súa actitude, o denunciante incluso interrompeu o desenvolvemento da actividade no centro médico e que «faltou ao respecto aos axentes actuantes»"