Summary: Un manifesto asinado por máis de 600 profesionais vincula o retroceso nos dereitos das mulleres cun grave problema de saúde pública se a reforma da lei do aborto, que prepara o ministerio de Xustiza, vai adiante. A intención do goberno español de eliminar o suposto de malformación suporá máis unha pexa no acceso á interrupción voluntaria do embarazo

A intención do goberno español en aprobar unha lei do aborto que, no mellor dos casos, devolverá a 1985 as posibilidades das mulleres de decidir sobre os seus corpos, vén de provocar a reacción d@s profesionais da medicina. Xinecólog@s, obstetras e expert@s en diagnóstico prenatal veñen de facer público un manifesto contra a modificiación da normativa actual, nomeadamente contra a intención do titular de Xustiza, Alberto Ruiz-Gallardón, de acabar co prazo de aborto libre: por encima das 14 semanas --en que as mulleres non teñen que xustificar a súa decisión-- até a semana 22 cando se detecte unha malformación no feto ou un risco grave para a saúde da nai. Pasado ese tempo, a interrupción voluntaria do embarazo realizarase conforme á lei aprobada en 2010 se ao feto se lle detecta unha anomalía grave, incurábel ou incompatíbel coa vida. Porén, estes abortos non superan o 3% e son case sempre embarazos desexados, segundo se sinala no documento, que vai camiño das 700 sinaturas. "A decisión de interromper o embarazo causa moito sufrimento. Se a lei non permite a interrupción da xestación nestes casos --anomalías fetais graves-- á dramática situación sumarase o desamparo legal que sufrirán as xestantes", sinala o texto, vinculando cun grave problema de saúde pública a perda de dereitos das mulleres e o retroceso social que veñen denunciando as organizacións feministas. O informe da ONU sobre o aborto e a lectura do PPO ministro de Xustiza, pola súa banda, escudouse nun texto de Nacións Unidas para por riba da mesa o endurecemento da lei recortando na sobernía das mulleres sobre os seus corpos, sinalando a respecto da lei de 2010 que "os discapacitados nacidos e por naceren non poden ser discriminados". Dixo Gallardón que mudaría a norma "por convición", mais tamén porque a ONU "obriga a o facer". Con todo, o informe ao que se refire o ministro non só non "obriga", senón que o que sinala é que os prazos para abortar un feto san e outro con malformación deberían ser iguais. Para dar cumprimento a esa recomendación existen dúas posíbeis opcións. Eliminar o suposto de malformación --como propón o ministro--, ou en troques ampliar os prazos dos outros dous supostos até os equiparar co contemplado para as anomalías graves. Esta segunda opción suporía que, atendendo a recomendación invocada por Gallardón, se podería mesmo descartar a limitación por supostos e optar por permitir legalmente o aborto libre e sen xustificacións até a semana 22. Aliás, o informe da ONU en que o ministro Gallardón sustentou a súa decisión de aprobar unha norma máis restritiva que a de 1985 inclúe máis recomendacións para o goberno español que o PP tería pasado por alto. Entre elas, que destine "recursos suficientes para garantir os servizos de asistencia" a persoas dependentes e que os amplíe para dotar de "asistentes persoais" a quen conviva coa diversidade funcional. Pola contra, as axudas á Lei de dependencia fóronse coa 'austeridade', e o acceso de máis pacientes dependentes ficou paralizado. Asegurar o aborto na sanidade pública ou forzar a clandestinidadePor que é importante garantir unha interrupción voluntaria do emabrazo (IVE) libre, pública e gratuíta? "Porque as explicacións que se dan desde os colectivos anti-abortistas son pura demagoxia. A liberdade de elección non é un eufemismo aquí: trátase de que a muller decida sobre a súa maternidade. O aborto non é unha obriga". Sonia Deaño —nome ficticio— traballa no servizo de xinecoloxía dun hospital público da Galiza. No pouco tempo que dura a entrevista, da súa boca sae moitas veces a palabra "demagoxia" cando se refire aos argumentos que desde os púlpitos se dan contra a IVE: equiparala cun asasinato, dicir que se usa como método anticonceptivo, dicir que quen recorre a ela está contra a vida ou crer que unha lei restritiva vai aminorar o número de abortos. "O que cómpre é acabar coa situación actual, de inseguridade xurídica, e onde o dereito se garante en función de se se pode pagar ou non unha clínica privada". "Cando unha muller ten decidido abortar vai buscar a maneira de o facer, si ou si", acrecenta, taxativa, Maite Méndez —nome tamén ficticio por expresa vontade da xinecóloga. Coloca esta aseveración para botar embaixo a idea de que unha normativa restritiva lles quitaría da cabeza ás mulleres a decisión de interromper o embarazo, decisión que, tal e como reitera Méndez, "é sempre moi meditada". Ao contrario, o número de abortos rebaixarase unicamente "con información e con educación". Outra das denuncias é que o PP fixo abanear a condición de 'pública' da propia sanidade. Ampárase nesta premisa Maite Méndez para afirmar que "hai moitas prestacións en que investir antes de garantir o aborto dentro da seguridade social". A doutora prefire non responder ao lle preguntar canto custaría interromper o embarazo na súa clínica privada. Porén, recoñece que "a miña experiencia di que se a muller non ten acceso a un aborto con garantías, recorrería á clandestinidade". Os abortos na pública non chegan ao 3%Sonia Deaño, xinecóloga nun centro público, é de opinión distinta. "Cómpre a súa normalización na rede sanitaria pública porque é a única maneira de garantir a súa universalidade e a igualdade de acceso para todas as mulleres". Hoxe en día, a interrupción voluntaria do embarazo é unha prestación privatizada. Os datos sinalan que o número de abortos que se practican en hospitais públicos non chega ao 3%, e o resto financiaríanse a través de concertos con clínicas privadas. Considerar este dereito como máis unha prestación sanitaria exixe que a obxección de conciencia non se contemple na sanidade pública. É esta unha das maiores eivas para a normalización do aborto, tomando en conta que "o mesmo profesional pode obxectar no centro público en horario de mañá e practicar abortos ao serán, na súa clínica privada". A doutora Méndez recolle a crítica lanzada pola doutora Deaño, mais non a comparte. "Por suposto que o aborto libre ten que estar garantido, na liña en que calquera muller que decida abortar teña a posibilidade de o facer. Mais eu non me meto coa obxección de conciencia. Cada persoa é libre". Á pregunta de que opción que lle queda a unha muller que non pode pagar unha intervención nunha clínica privada se o aborto público non está garantido, a resposta é clara: "a clandestinidade".


Summary: A subdelegada do Goberno estatal en Pontevedra, Maica Larriba, apuntou que a Lei contra a violencia de xénero "só estabelece como violencia de xénero cando implica unha relación de parella ou ex parella".

A subdelegada do Goberno estatal en Pontevedra, Maica Larriba, insistiu en que se está a investigar na actualidade como "homicidio doloso" a colisión mortal rexistrado no municipio de Barro a pasada semana, no que un home levou por diante co seu coche o dunha moza, Jéssica Méndez, á que supostamente acosaba e que faleceu por mor do choque. Larriba foi preguntada pola prensa esta cuarta feira, no marco dunha rolda de prensa en Pontevedra, pola colisión mortal de Barro, polo que foi detido José E., un home de 41 anos acusado de matar a moza, de 29 anos. As primeiras pescudas sobre o accidente mortal dunha moza en Barro apuntan a un crime machista A subdelegada manifestou que "o suceso que acabou coa vida de Jéssica, de momento, estase tratando como un homicidio doloso". Así, Larriba lembrou que "segue a investigación, unha vez que o xulgado ordenou o ingreso en prisión do acusado por este terríbel accidente". "Quero aproveitar esta comparecencia para transmitir as miñas condolencias a familiares e amigos da vítima, que están a atravesar un momento moi duro e unha dor intensa pola perda da moza nas circunstancias nas que se produciu", engadiu. Centos de mulleres saen ás rúas para exixiren a fin da violencia machista Mudanzas na lexislación "A nosa lei, como vostedes saben, a Lei 1/2004, só estabelece como violencia de xénero cando implica unha relación de parella ou ex parella. Neste momento está a tratarse como un homicidio doloso e estamos á espera do desenvolvemento das investigacións", sostivo. A subdelegada declinou facer valoracións sobre a necesidade de modificar a lei para que considere como violencia de xénero este tipo de delitos. "Non teño ningún comentario que facer a respecto diso", concluíu. Con todo, cómpre salientar que esta mesma cuarta feira a Valedora do Pobo decidiu abrir dilixencias de oficio polo presunto asasinato machista de Jéssica Méndez, e advertiu que casos como este supoñen "a culminación do acoso a longo prazo". A Valedora do Pobo abre dilixencias de oficio polo presunto asasinato da muller en Barro Aliás, na terza feira, o delegado do Goberno na Galiza, José Miñóns, apuntou que corresponde ao Ministerio de Igualdade determinar se se trata, ou non, dun caso de violencia machista.


Summary: Nunha entrevista na Radio Galega, o conselleiro de Educación asegura que o curso se iniciou" cunha gran normalidade" como consecuencia de que na Galiza "o sistema educativo funciona ben".

O conselleiro de Educación, Román Rodríguez, aseguraba nunha entrevista concedida na mañá deste domingo na Radio Galega que o curso educativo na Galiza se iniciou "cunha gran normalidade". En relación ao aumento de casos positivos pola Covid-19 na comunidade educativa, co fechamento dunha escola infantil en Celanova e 421 casos, Rodríguez sinalaba que "nos gustaría que non houbese ningún caso" mais "tendo en conta a media afectada" no conxunto do Estado español "os datos son favorábeis". O conselleiro foi máis alá e indicou que "temos que estar orgullosos" ao constatar de que "os centros funcionan como cortalumes" con poucos casos por aula. Na mesma entrevista, Rodríguez tamén avanzou a modificación do decreto que regula os comedores escolares dependentes da Xunta da Galiza para que non só familiares de primeiro e segundo grao sexan coidadores. Con esta medida, o conselleiro seguraba que se procura pretenden mellorar o servizo e adaptalo á realidade da Covid-19. Tamén prevé presentarlles ás familias e aos concellos un protocolo para que se poidan realizar actividades extraescolares.


Summary: Modepen advirte da conivencia da Xunta coas empresas.

A taxa de mortalidade nas residencias privadas é claramente superior á das públicas. Segundo un estudo presentado polo Movemento Galego en Defensa das Pensións Públicas (Modepen), con datos referidos até o 19 de abril, os centros de maiores de xestión ou titularidade privada contan con 18.215 prazas, acumulan 827 contaxios por coronavirus e suman 92 mortes. Pola súa banda, as residencias de xestión pública dispoñen de 3.407 prazas, concentran 60 infeccións e totalizan tres falecementos. A estas usuarias de residencias mortas nos propios centros débense sumar outras 100 usuarias falecidas nos hospitais até o día de onte. Os datos desagradados do informe de Modepen sinalan que as porcentaxes máis elevadas de letalidade correspóndense cos centros de maiores xestionados por entidades privadas de carácter mercantil. Así, as residencias de titularidade e xestión privada suman 387 contaxios, 4,2% das residentes, e 65 mortes, 0,7% das usuarias, situándose a continuación os centros de maiores de natureza privada dirixidos por entidades ligadas maioritariamente á Igrexa, con 377 persoas infectadas, 5,1% das residentes, e 26 mortes, 0,40% das usuarias. "Os motivos da maior mortalidade nas residencias de xestión privada son de carácter multicausal", explica o voceiro da entidade, Francisco Vizoso Segundo Modepen, "a probabilidade de morrer pola COVID-19 nas residencias de xestión privada é 5,73 veces maior que nas públicas e a posibilidade de infección é 2,58". "Os motivos da maior mortalidade nas residencias de xestión privada son de carácter multicausal", explica o voceiro da entidade, Francisco Vizoso, que lamenta as "dificultades para acceder aos datos", polo "enorme problema de falla de transparencia da Xunta da Galiza". "A falla de medios é o factor primeiro para explicar a maior mortalidade nos centros de maiores privados", conclúe Vizoso. 'Alimentación mellorábel' "A alimentación é mellorábel nas residencias privadas. A extensión dos sistemas de catering tamén contribúe a empeorar a oferta alimentaria nos centros de maiores", sinala Vizoso, que destaca a "festa das usuarias da residencia de Aldán (Cangas) hai uns días por poder comer peixe sapo despois de anos", unha vez que a Xunta da Galiza tomou o control após retirarlle a xestión a DomusVi. A elevada privatización no sector da prestación das residencias está provocando unha importante baixada na calidade asistencial, aspecto que tamén critican desde as asociacións de familiares de usuarias ou desde as organizacións sindicais. Modepen amósase moi crítico coas políticas do Goberno galego en relación coa terceira idade. Así, o colectivo denuncia "a situación actual dos servizos sociais dirixidos aos maiores e dependentes na Galiza, que se caracterizan por ser escasos, estar enormemente privatizados, ter unha calidade moi mellorábel e uns prezos carísimos e abusivos". Nese sentido esixen, tamén, a derrogación da actual Lei de dependencia, cualificándoa como "lei neoliberal que debe ser substituída por outra que destaque os intereses da maioría da poboación". "A conivencia da Xunta da Galiza cos operadores privados das residencias é absoluta. O Goberno galego leva anos traballando para os amigos, sendo total a identificación do PP coa Fundación San Rosendo en Ourense e sendo tamén coñecida a amizade que une a Núñez Feixoo e a executiva de DomusVi, Josefina Fernández", salienta Vizoso.


Summary: Quedan pendentes de ser atribuídos dous escanos que poderían darlle á oposicion unha maioría parlamentaria de dous tercios, o que lles outorgaría o máximo poder para derrogar importantes cambios promovidos polo chavismo.

A Mesa de Unidade Democrática (MUD), a coalición de partidos opositores, obtivo 110 escanos na Asemblea Nacional nas eleccións do pasado domingo dun total de 167, segundo os últimos datos oficiais. Mentres, o partido do presidente, Nicolás Maduro, obtivo 55 deputados. Os tres últimos deputados engadidos pertencen ás circunscricións indíxenas, que tamén se sumaron ao cambio proposto pola candidatura opositora. Os dous escanos pendentes de atribución pertencen a unha rexión do Amazonas e ao estado de Aragua. Este dous escanos máis daríanlle os dous tercios da cámara, co que poderían promover cambios na vixente Constitución de 1999, para designar e destituír autoridades doutros poderes ou para promulgar leis orgánicas.


Summary: As organizacións de anpas galegas advirten da "multiplicación de problemas" que suporá a lei Wert nun ensino público galego xa danado por anos de recortes. "É o intento do PP de seguir creando obreiros e do Goberno galego de satisfacer a Rajoy e a Wert".

O curso escolar que comeza neste mes de setembro en Galicia semella que volverá chegar "cargado de conflitividade", tal e como advirten os sindicatos. Aos recortes no ensino público que as centrais levan anos denunciando engádeselle agora unha aplicación da Lomce impulsada pola Xunta que multiplicará os problemas nos centros. O sindicato maioritario na ensinanza, a CIG, advirte da supresión de unidades, da masificación das aulas, da redución e precarización do profesorado, do empeoramento da calidade, da marxinación da lingua galega ou da degradación xeral. Pero a instauración "improvisada e apurada" da lei Wert en Galicia pon aínda máis atrancos, ao ser unha normativa "imposta" sen "formación nin información" dabonda nin para docentes nin para familias. Sindicatos e anpas advirten que a implantación "apresurada e improvisada" a Lomce multiplicará os problemas no ensino público Sindicatos e asociacións de pais e nais advirten da "segregación do alumnado", da "confesionalidade" que supón a Lomce ou das eivas democráticas que acumula. A maiores, denuncian que se sigan a concertar unidades cos centros que segregan alumnado por razón de xénero malia as sentenzas en contra e a pesar das dificultades económicas ás que a Consellería de Educación adoita aludir para xustificar os recortes e a falta de medios nos centros. "É unha trapallada", advirte a CIG, nunhas críticas ás que se unen as diferentes organizacións de anpas, que analizan para Praza as consecuencias que esta implantación "apresurada" da lei Wert suporá en Galicia, que volve ser unha autonomía pioneira na aplicación das medidas máis controvertidas do Goberno central de Mariano Rajoy. Tan axiña se fai, que en agosto, vía DOG, unha orde fixou os currículos de 1º, 3º e 5º de Primaria nos que se empezará a aplicar a Lomce cando aínda non se aprobou o decreto, a norma de rango superior que ten que regulalos. O DOG fixou os currículos para os cursos nos que se aplicará a Lomce sen aprobarse aínda o decreto que ten que regulalos Helena Gómez, presidenta da Confapa, lembra que o currículo de Primaria debateuse con numerosas emendas no plenario do Consello Escolar de hai menos de tres meses e advirte de que nin a sociedade, e nin tan sequera os docentes, están o suficientemente informados sobre do que se lles vén enriba. "Malia os esforzos en informar, a xente non sabe ben o que supón a lei Wert", explica nunha crítica na que coincide Fernando Lacaci, vicepresidente das Anpas Galegas, que ve na aplicación da norma "un problema engadido" que "podería ser menor se fose consensuada e non imposta polo PP e contestada pola inmensa maioría da sociedade". "Se xa é difícil implantar unha norma, moito máis se hai pouco profesorado e poucos medios" "É un despropósito absouto porque non hai nin formación in información precisa; ademais, chega nunha situación de recorte de persoal e de medios que é sistemático. Se xa é difícil implantar unha norma, moito máis se hai pouco profesorado e poucos medios", insiste Lacaci. Helena Gómez coincide pero advirte tamén de que a Lomce "será o instrumento e a escusa que a Xunta empregue para continuar cos recortes". "Se antes os había, agora haberá máis", din desde a Confapa, que cre tamén que o feito de que "Galicia fose a primeira comunidade en recortar no ensino público" faralle máis doado á Consellería continuar con esta política. "A sociedade está afeita a que lles supriman medios, profesorado e calidade e verá estas novas medidas como algo máis", denuncia. Gómez pon un só exemplo dos numerosos prexuízos que traerá esta aplicación apurada e improvisada a Lomce. A Formación Profesional Básica non se vai poder impartir en todos os institutos, polo que rapaces duns quince anos veranse obrigados a cambiar non só de instituto, senón de municipio, como ocorrerá con varios alumnos na Pobra do Caramiñal. Ademais, advirte de que "a volta aos concertos con centros do Opus Dei" segue a ser "a maior das preocupacións" para a Confapa. "Mentres se nos di que non hai cartos para que os cheques dos libros cubran tamén o material escolar, a Xunta perdoa unha débeda de 12 millóns de euros que manteñen estes centros segregadores, que cobraron unha subvención indebida durante anos", lembra. Por que tan axiña? Pero por que se aplicará a Lomce tan axiña e dun xeito tan improvisado en Galicia? A resposta, tanto das Anpas Galegas como de Confapa-Galicia é a mesma. "Responde a motivos ideolóxicos" e, incluso, á intención de favorecer os intereses particulares do PP no país. Fernando Lacaci cre que a base, tanto da lei Wert como da súa rápida aplicación, débese ao concepto que da educación ten a dereita. "Mentres os gobernos de esquerdas defenden o ensino obrigatorio como o dereito dun individuo, os do PP veno como un método de inserción na vida laboral", di. "A lei Wert é o intento do PP de implantar a fórmula para seguir creando obreiros e manter España como un Estado de man de obra barata" "O impulso do PP a esta lei Wert é o intento de implantar unha fórmula que permita seguir creando obreiros para continuar así coas súas políticas económicas que pretenden facer de España un Estado que siga proporcionando man de obra barata; non buscan traballadores cualificados, porque se así o quixesen, non reducirían os recursos como o están facendo", insiste Lacaci, que ve tamén na Lomce "o intento por recuperar a preminencia da Igrexa católica na ensinanza". En canto á présa da Xunta, as Anpas Galegas cren que o Goberno central busca dificultar a futura derrogación da Lomce no caso de que o PP perdese o poder nas vindeiras eleccións xerais. "Saben que é moito máis difícil derrogar unha norma implantada que outra que só está aprobada; a súa idea é deixar algo xa feito e poñer atrancos na súa supresión", di Lacaci. Para Helena Gómez, a motivación do Executivo galego é "ideolóxica". "A Xunta quere satisfacer a Rajoy, a Wert e o PP; foi a primeira en recortar e será vangarda na implantación da Lomce" "Mentres en Asturias ou Andalucía se apoia o atraso na aplicación da Lomce, aquí quérese satisfacer o PP, a Rajoy e a Wert; igual que foi a primeira comunidade en recortar no ensino, agora quere ser a vangarda na instauración da nova lei", di a presidenta de Confapa-Galicia, que insiste en que a nova normativa será "a escusa" que a Consellería de Educación empregue para "seguir recortando", do mesmo xeito que fixo cos concertos con centros segregadores malia a sentenza en contra. "No fondo, a súa idea é quitarlle valor ao ensino público para que os pais vexan nos centros privados e concertados unha opción alternativa", engade Lacaci, que cre que a Lomce "non se poderá implantar, porque nin hai medios, nin formación nin apoio". "Será papel mollado", advirte, ao tempo que Helena Gómez ve nas declaracións do conselleiro Jesús Vázquez, que ataca as anpas e os sindicatos, "un intento en desviar a atención". "Saben que os pais temos a forza da razón e moléstalles que digamos o que está a ocorrer, pero nós estamos encantados con que lles molesten as verdades", finaliza.


Summary: A actividade nas Cortes españolas quedou limitada, entre outras cuestións, pola breve duración das dúas últimas lexislaturas, a XII e a XIII. Todos os debates relevantes que afectaban a Galiza adiáronse. Tan só a comisión de investigación do accidente do Alvia puido saír adiante, mais tivo un final abrupto en febreiro pasado. É outro asunto que segue pendente; como o do saneamento das rías, a concreción dun estatuto para as empresas electrointensivas ou a transferencia da AP-9, entre os máis urxentes e que terían levado un trámite parlamentario sinxelo. Eis un estrato da peza publicada no número 366 do semanario en papel Sermos Galiza.

"Nós pedimos no verán que se reabrise a comisión de investigación por respecto ás vítimas e ás familias e porque debe emitirse o informe final, quedan moitas cuestións por aclarar e ninguén asumiu aínda as responsabilidades políticas", di Antón Gómez- Reino, deputado de Galicia en Común e que participou dos traballos da comisión. "Para nós foi un golpe máis que a comisión se pechara desa forma en febreiro", explica Jesús Domínguez, portavoz da plataforma de vítimas do tren. "Mais durante a comisión sucederon cousas que obrigarían a reabrila, malia que está claro que PSOE e PP van da man e non teñen interese nela". A comisión celebrou as últimas sesións coas comparecencias de Ana Pastor e José Blanco como exministros de Fomento. As dúas foron a porta fechada. Pastor e Blanco eludiron responsabilidades directas. Despois, polo adianto electoral, os traballos do comité parlamentario remataron sen que as vítimas tiveran ocasión de volver comparecer, como pediran, e sen informe final ningún. O accidente e as demandas de xustiza mantivéronse con dificultade na axenda durante a campaña das eleccións europeas. "A comisión estivo baleira de contido. Foi un paripé político entre o PP e o PSOE, que nesta cuestión teñen un acordo evidente por repetido. Eu sufrino nas miñas propias carnes: quixen participar nunha das sesións como público e prohibíronme a entrada", lembra Ana Miranda, deputada do BNG no Parlamento Europeo e que convidou as vítimas coruñesas a un mitin nos últimos días da campaña de maio. "No Bloque, na etapa de Rosana Pérez no Congreso, xa pediramos un control político sobre o accidente, pero ese control nunca se aplicou". Mais a demanda abriuse camiño en Europa e continuou na axenda duns poucos medios galegos e estatais. "Hai novas circunstancias, cousas que pasaron na comisión e cousas que pasaron fóra", di Domínguez, e sinala informacións xornalísticas do pagamento por parte de ADIF de asesores para determinados comparecentes, e o procedemento por infracción da Lei de servizos ferroviarios que a Comisión Europea abriu ao Estado español. Este verán, nunha asemblea en Compostela, as familias das vítimas advertiron do "enorme desgaste" que están a sufrir despois de seis anos de pelexa política, xudicial e mediática contra o Estado. Tamén constataron "a traizón do PSOE", singularizando a súa decepción na deputada coruñesa Pilar Cancela. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 366 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: BNG, PSdG-PSOE e até AGE, que non ten representación no Concello, rexeitan o plan da Confederación Hidrográfica que o PP defende. O concello denuncia que "todos están a facer demagoxia" namentres ofrece dados que contradín o propio proxecto.

"O plan de encauzamento do río executarase" e as árbores afectadas "son 90 e non o dobre, como se está a dicir de maneira interesada" --e como sinala o proxecto que el propio defende--. Pouco parecen importarlle ao alcalde de Sarria, José Antonio García (PP), os protestos que desde a madrugada da segunda feira están a se desenvolver no municipio en que goberna en contra dun plan da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil que conta co amparo do Concello. Nunha entrevista concedida recentemente a un xornal, deixa claro que, se ben as talas de árbores levan dous días interrompidas, seguirán adiante porque o plan "non é agresivo senón todo o contrario" xa que "só se limita a eliminar obstáculos que impiden o paso da auga". Anegouse algunha vez a contorna de 350m onde a Confederación contratou actuacións? "Aquí hai un edificio de vivendas, outro do cal só un bar dá á zona afectada, un ambulatorio e un hotel", explican en conversa con Sermos Galiza fontes da Plataforma Sarriana polo Río, que mantén paralizado o proxecto após encadeárense ás árbores e ir 'acampar' á illa do Muíño do Toleiro. Deses inmóbeis e establecementos, a última grande riada afectou, efectivamente, o hotel e algunhas vivendas. Entón, por que a Plataforma rexeita os traballos que se queren realizar? "Porque a auga que causa os estragos non vén do río Sarria, senón de máis arriba". O propio informe realizado pola Confederación Hidrográfica sinala expresamente que as anegacións poderían corrixirse, mais non eliminarse. Aliás, prohibiría tamén calquera traballo en época de enchente --agora--, sinalando que só en época de estiaxe, cando o río vai máis baixo, poderían realizarse obras nas súas marxes. A veciñanza pula por un proxecto que free as enchentes A Plataforma Sarriana esixe que se execute un proxecto para evitar as enchentes. Mais un proxecto "que aborde de maneira íntegra as causas" desas anegacións, realizando intervencións sobre o río Sarria, si, mais tamén sobre o río Celeiro --que a Confederación só mencionou no título do proxecto mais non hai ningunha actuación prevista-- e sobre os regatos que van desembocar a ambos os dous cauces. Con esta demanda riba da mesa, a única interacción que existe co concello é a través dos medios de comunicación. "Nen que isto fose Nova Iorque!", brincan desde a Plataforma, pois a illa do Toleiro, onde encetaron as talas e onde se mantén a veciñanza, está "a 20 metros do concello". O alcalde anunciou unha campaña informativa que será contrarrestada polo colectivo cidadán, segundo acordaron nunha xuntanza realizada esta cuarta feira á noitiña. "A nosa prioridade é mellorar a difusión da información que manexamos" para desmentir as acusacións verquidas desde o goberno municipal e que falan de protestos "total e absolutamente politizados". #NonSomosCatro "Aquí hai xente que leva toda a vida a militar no PP, no PSOE, no BNG...", sinala a Plataforma, malia que o rexedor se mostra desconforme con que os grupos municipais de BNG e PSdG-PSOE "participen activamente nas protestas, ás que van os seus representantes" e até con que "grupos coma AGE, sen representación no concello, critiquen a obra sen nengún rubor". Sostén José Antonio García que "todos están a facer demagoxia". Namentres, as talas están paralizadas --só se cortaron 5 árbores o primeiro día-- e a veciñanza sarriana resiste na illa do Toleiro partillando termos de café para escorrentar o frío. A última acción, unha cazolada que tivo ampla difusión nas redes sociais e que combateu o argumento de que son "unha minoría" cun hastag: #NonSomosCatro.


Summary: Manuel Reigosa, (Vigo, 1958) tomou posesión como reitor da Universidade de Vigo hai ano e medio. É o sexto á fronte da institución e prepárase para un ano crucial. 2020 será chave para a captación de talento, para a negociación de máis financiamento público e para o futuro da universidade privada impulsada por Abanca.

Cales son os desafíos máis urxentes para a Universidade de Vigo? Sempre hai que mellorar en docencia, investigación e transferencia, mais temos dous retos urxentes. O primeiro ten que ver coa captación de estudantes. Os datos demográficos non son os que quixéramos. Nunha década o alumnado en condicións de acceder á universidade irá diminuíndo progresivamente, así que temos que ser moito máis atractivos para o alumnado de fóra da Galiza. Doutra banda, tamén nos urxe captar profesorado e persoal docente investigador con talento. A paralización das contratacións durante os anos de crise mais o envellecemento do cadro de persoal das universidades creadas nos 90 poñen en risco a continuidade de persoal suficiente e formado. Vanse producir moitas xubilacións e debemos estar preparados. Por iso temos que facer que retornen á Galiza moitas das persoas que están levando a cabo carreiras científicas, docentes e investigadoras de éxito polo mundo adiante, co fin de manter e reforzar os niveis de produtividade actual. O recoñecemento da universidade privada promovida por Abanca non está entre os desafíos prioritarios? Eu manteño que co horizonte demográfico ao que me acabo de referir non é preciso ningunha outra universidade. De habela, debería cinguirse ás normas galega e estatal. Debería facer unha oferta complementaria á da universidade pública. Pero agora mesmo o Sistema Universitario da Galiza (SUG) cobre practicamente a totalidade dos estudos que se poden cursar no Estado. É completa e xenerosa, e as súas carencias non as vai arranxar a universidade privada, se ao final se aproba e se pon en marcha. O que teñen que facer os poderes é traballar para que a universidade pública sexa cada vez mellor. Neste sentido, podo sinalar un terceiro reto importante: conseguir que a sociedade comprenda a importancia que ten a universidade pública. É a nosa obriga explicarlle que os euros que se invisten en docencia, investigación e transferencia á empresa retornan creando riqueza e benestar social. Mais para iso, e para competir coas mellores universidades do mundo, precisamos un financiamento superior. O que estamos a recibir dista moito do que se recomenda para unha sociedade avanzada coma a nosa. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube.


Summary: Aconteceu na Coruña. O home tirou do vehículo en marcha á muller quen xa o denunciara en anteriores ocasións, igual que outras parellas.

O asasinato produciuse no polígono industrial de Pocomaco na Coruña. O home tirou do vehículo en marcha á muller causándolle a morte por un forte golpe na cabeza. O home foi detido pola Garda Civil após unha forte resistencia, inidicaron fontes do instituto armado á prensa. O detido contaba xa cunha denuncia por violencia machista presentada pola falecida que foi sobreseída pola xustiza. Aliás, contaba cunha unha ficha aberta pola policía por agresións a anteriores parellas. A investigación policial continúa aberta para esclarecer os feitos. O asasinato tivo lugar seis días despois do acontecido en Foz e suma xa o cinco no que vai de ano en Galiza, 23 no conxunto do Estado español.


Summary: Unha muller de Quiroga con doenza incapacitante denuncia os cambios e retrasos "sen explicación nin xustificación" de citas.

Unha muller de Quiroga leva dous anos sufrindo o que cualifica como "odisea na xestión de citas médicas" para poder ser atendida da doenza incapacitante que padece. Unha situación que se agrava após que o traumatólogo lle advertise, afirma a familia desa muller, que se non é atendida "con rapidez" pode ficar en cadeira de rodas. A familia denuncia que desde o HULA cambian "sen explicación nin xustificación" unha cita urxente. A paciente, que agardaba ser operada de dúas hernias discais, sofre agora tamén vertixe e depresión "como consecuencia deste longo e desagradábel periplo sanitario". A muller acumula seis citas sen ser atendida do seu problema, denuncian.


Summary: Sónia Sultuane, poeta moçambicana, lança novo livro. Roda das encarnações. Falamos com ela, transcrevemos o que do livro diz Mia Couto e lemos seus textos.

Roda das encarnações é a nova proposta poética de Sónia Sultuane, proposta de questionamentos profundos em que a palavra é levada à categoria de agulha com que suturar os rasgões que traz a vida. - Como surge o título?- O título não surge por acaso. É motivado pelo facto de considerar que estou a ter uma segunda chance da vida. - Essa é a principal reflexão? - A principal reflexão da obra gira em torno do tema relativo à espiritualização, esse lado humano que não se toca, sente-se. - Portanto, esta nova proposta em livro não se esgota na beleza da poesia? - Não, é mais de alma e de questionamentos profundos. Quero que os leitores encontrem a vontade de viver, no livro, a fé, e que respeitem a oportunidade de estarem vivos, encontrando na palavra a força necessária para a luta. "Roda das encarnações" sai sob a chancela da Fundação Fernando Leite Couto. É prefaciado por Francisco Noa. No lançamento também falou Mia Couto O que diz Mia Couto "Um livro não se apresenta, tal como não se apresenta uma pessoa. O que vou aqui fazer é apenas partilhar convosco o modo como me aconteceu este "Roda das encarnações". O que mais me tocou neste livro foi um sentimento religioso que perpassa por todos os poemas e que se anuncia logo no título. O título fala de encarnações e o título podia ser uma mentira poética mas não é. Este livro trata desse círculo infinito de que faz parte a migração de corpos e almas e de mundos. De um modo muito feliz o título reúne dois conceitos: o da roda e da encarnação. É uma falsa dualidade porque se trata de uma única entidade. Quando se fala em "roda" está-se a convocar um tempo circular que não deixa que os vivos se afastem dos mortos. Evoca-se um tempo que reunifica as pontas do passado e do futuro. Quando se fala em "roda" está a sugerir um jogo, uma dança, uma relação lúdica com o tempo que só acontece no tempo da infância. E a fotografia da capa é elucidativa: a poeta descalça-se à porta do poema, espaço místico e sagrado, para depois voltar a usar os sapatos quando eles tomaram vida e se encheram de alma. O que se anuncia logo de início, logo no primeiro poema dedicado ao seu filho. é uma espécie de rosário de encarnações. É curioso pensar como o termo "encarnação" é partilhado por um conjunto de discursos religiosos como o cristianismo, budismo, hinduísmo e espiritismo. No discurso cristão a palavra foi sugerida no Novo Testamento para designar a vinda de Cristo à terra. Cristo "encarnou" porque reconciliou em si mesmo a carne e o espirito divino. A encarnação opera um milagre fundamental: sem ter deixado de ser Deus, Deus se fez homem. Sendo carne e sendo mortal, Cristo fez-se alma immortal dos mortos e dos vivos, dos antepassados e dos vindouros. Este livro é habitado por um sentimento religioso no sentido primordial da palavra "religião" que é aquilo que nos leva a nos religarmos a algo que é universal, que é perene e que é sagrado. Um sentimento que não é exatamente o de uma qualquer religião concreta mas de uma religiosidade que nos faz reconectar com o universo. E que nos faz descobrir o mundo com os olhos da infância. Há uma ferida original que é a existência individualizada, dispersa e fragmentada Há um verso em que Sónia diz: a minha alma está cheia de um pedaço de todos.Sucedeu algures no nosso tempo vivido, um rasgão que impede que cada um de nós não seja todos os outros. Há um nó que nos aprisiona numa única pessoa. Há uma cicatriz que nos condena a viver a nossa vida por pequenos pedaços e insuficientes passos. Esse rasgão precisa ser suturado. Quem faz essa costura é a poesia. É com essa agulha e com esse pano que Sónia vai alinhavando versos com a intenção de recuperar o sentido sagrado da palavra. Há um poema em que ela escreve: … caminho com as palavras impressas em meus pésIsto é poesia pura. É como se um livro estivesse escrito na superfície da terra. E como se ao inverso foi a terra que lesse o poeta. Foi a poesia que escrevesse o poeta. É no discurso poético que Sónia Sultuane constrói um idioma universal e que nos reconduz a uma experiência de hamornia absoluta. Neste livro a palavra é revelada como um meio não apenas de chegar ao outro mas de ser um outro. Essa palavra não é já uma coisa mas uma divindade. A essa divindade Sónia se dirige, numa espécie de confissão de uma menina pequena que procura adormecer: …." E é que como se me lesses, um livro de contos pagão e panteísta, fazendo calar o tropel sonoro da minha alma inquieta,". O assunto destes poemas é o mesmo de toda a poesia: a procura de um regresso a casa. Essa casa pode ser uma geografia (aqui se sugere com frequência a Índia). Mas essa casa nunca chega a ser um lugar. Essa casa pode ser uma vida anterior, pode ser a evocação de um espaço de afecto da família e da infância (os poemas que são dedicados são dedicados quase sempre a familiares, numa roda sultuanica, com exceção honrosa do meu falecido pai, o patrono desta casa). Essa casa não é um tempo ou um lugar: é uma viagem, uma travessia, é o amor que apaga fronteiras entre corpos e vidas. Neste livro partilhamos uma casa feita com palavras. Palavras de alguém que não apenas escreve. Alguém que é a própria poesia" (Mia Couto) O que diz o livro (fragmentos) Roda das Encarnações Sou os olhos do Universo, a boca molhada dos oceanos, as mãos da terra, sou os dedos das florestaso amor que brota do nada, sou a liberdade das palavras quando gritam e rasgam o mundo, sou o que sinto sem pudor, sou a liberdade de mãos abertas, agarrando a vida por inteiro estou em milhares de desejos, em milhares de sentimentos sou o cosmos vivendo na harmonia na roda das encarnações. VocabulárioPor todos os lugares agrestes e sagrados que piso, pelas savanas, florestas e montanhas que me povoam, caminho com as palavras impressas em meus pése viajo no mundo a qualquer hora do dia ou da noite falo em qualquer línguarezo as palavras das mais diversas religiões sem amarras ou falsas convicçõesno meu coração vive todo o vocabulário que só eu entendo e comigo caminhaum vocabulário todo ele sentimento, esperança e perdão para que o amor não morraesquecido em qualquer canto do universo. Entrada para o céuQuando faltarem asas sopra nas tuas mãos as palavras amarradas. Voarão em liberdade poemas encantados. Em forma de genteEm forma de gente que sente perguntaram-me se ainda escrevo poesia se ainda sinto a brisa das palavras os longos vazios decadentes se ainda sinto as noites gélidas e as tempestades nos lençóis brancos onde se deita a solidão e a escrupulosa consciência perguntaram-me se ainda me rio ao sabor do vento das tardes quentes e húmidasse ainda olho feliz o pôr-do-sole esboço prosas cheias de palavras e finais contentes. Sim, ainda escrevo poesia e sou poesia que sentee que tem nos lábios agarradas todas as sílabas e as vírgulas numa fé permanente. Vasculhando memóriasVou abrir a gaveta da distância, para encontrar a saudade, vou vasculhar nas memórias, as lembranças do que não vivi!!! MelodiaQuero o silêncio para descansar nele todos os ruídos do mundo. Quero o silêncio para ouvir a música mais bela da vida a melodia do meu coração!!! NaufrágioQuero soltar a âncora e velejar nesse mapa desconhecido, e se o mar ficar bravo, assobiarei aos céus para negociar a rota directa à lua, e se os ventos forem fortes,aguentarei firme nas coordenadas dessa viagem da vida.


Summary: Un clamor contra a sentenza de 'La Manada". Iso foi o que se ergueu este serán nas rúas de Galiza, con múltiples concentracións nas cidades e vilas do país. O movimento feminista voltou a mobilizar miles de persoas. Para a grande maioría das participantes nestas concentracións, as institucións non só non protexen as mulleres, senón que as agreden, como mostraría a resolución xudicial que exonerou de violación os agresores da moza madrileña.

"Contra todo agresor a manada somos nós" e "non foi abuso, foi violación" foron algúns dos cánticos máis coreados nas concentracións que se viviron este serán na Galiza, algunhas multitudinarias como as de Vigo e Coruña. O movimento feminista galego mostrou, mais unha vez, e despois do grande suceso do 8M, a súa capacidade de convocatoria, chamando a participar nun total de 31 concentracións, nas 7 cidades e nas vilas cabeceiras de comarca do país. "A complicidade institucional é violencia criminal", rezaba a faixa portada polas participantes na concentración de Vigo, un alegato contra as políticas machistas dos gobernos do PP que se vía complementado con cartaces con lendas tais como "se te resistes, mátante; se non te resistes, non te cren; non é abuso, é violación". A atmosfera nas concentracións abalou entre a raiba e a indignación perante unha sentenza que é recibida polo feminismo como unha resolución xudicial que ampara a violencia machista, como un insulto contra todas as mulleres. Ao noxo e á repulsión por este novo ataque aos dereitos das mulleres -"no Estado español sae ben barato ser violador", o comentario aparecía en todas as conversas- uníronse tamén a emoción por tanto berro partillado, a solidariedade coa vítima e a determinación de intensificar a mobilización contra as agresións do patriarcado.


Summary: Diana Toucedo estrea en Cineuropa o documental 'En todas as mans'. Un traballo sobre as comunidades de montes galegas e portuguesas. Unha mirada, como noutras obras da mesma autora, ao presente que garda o pasado para ollar para o futuro. Ou á relación dos humanos coa natureza.

Cineuropa estrea o sábado 14 ás 12:00 horas, no Teatro Principal, o documental 'En todas as mans', dirixido por Diana Toucedo por encarga da cooperativa Trespés. O filme afonda na figura, única en Galiza e no norte de Portugal, do monte comunal, xestionado directamente polos veciños e veciñas a través das comunidades de montes. O equipo de 'En todas as mans' interesouse especialmente, ademais, por aquelas comunidades que están a levar adiante, con toda a afouteza e coa administración de costas a elas, os proxectos máis innovadores no aspecto económico, ambiental e social. Porque representan, se cadra, a mellor maneira de ollar o futuro. 'En todas as mans' foi un encargo da cooperativa Trespés. Tamén fixeras para eles 'Por que non cantades todas', cunha das comunidades de montes de 'En todas as mans'. Que veu primeiro? Un xurdiu do outro, si. Cando estabamos traballando en 'En todas as mans', Samuel, que era nese momento o presidente da comunidade de montes de Zobra, na serra do Candán, propúxonos a idea de gravar as cantareiras. Porque el decatábase de que era algo que se podía perder. E a verdade é que son unhas mulleres súper modernas, cun gran sentido do humor… gustounos moito facer ese proxecto. Xurdiu nese momento pero fixémolo despois. Tamén 'En todas as mans' foi gravado en dous momentos, en 2013 e 2014. Por unha cuestión técnica ou porque tivestes algún problema? Pola axuda de Agadic, en realidade. Porque a maior parte do orzamento que nos ían dar era para o terceiro ou cuarto ano. Entón tentamos facer a rodaxe nos dous últimos anos. Pero ao final foi bo para o proxecto. Así tivemos máis tempo para a investigación. Tamén puidemos ver o gravado na primeira rodaxe e mudar cousas na segunda. Hai moitas entrevistas pero non poñedes o nome de ninguén ata os créditos finais. É porque queriades un retrato coral, sen individualizar? É unha decisión que tomamos xa desde o principio. A idea era entrevistar xente coñecida, como profesores de Universidade, e aos protagonistas das comunidades de montes, os comuneiros. Unha muller que traballa nunha comunidade de montes non é menos importante que alguén que dea unha perspectiva académica, por exemplo. E pareceunos oportuno non individualizar o discurso. "Unha muller que traballa nunha comunidade de montes non é menos importante que alguén que dea unha perspectiva académica" O obxectivo é explicar o que é unha comunidade de montes e como funciona, reivindicala como parte do noso patrimonio cultural e natural… Como os concretastes durante o proxecto? Os obxectivos xa estaban claros desde o propio encargo. Alberte Román foi quen contactou comigo e me explicou. Eu sabía o que eran as comunidades de montes pero tampouco coñecía a temática desde dentro. E iso que meu avó era comuneiro!. Ao comezar a afondar no tema, decatámonos de que os galegos e os portugueses temos unha figura única, a comunidade de montes, que permite a xestión directa da nosa contorna polos propios veciños. As terras comunais levan aí séculos, e non é algo moi coñecido. É unha parte do noso patrimonio, e algo exclusivo de Galiza e do norte de Portugal. É parte de nós. E o que quixemos foi falar diso, en positivo. E máis nun momento no que a cidadanía está a reclamar a participación, desde abaixo. Porque as comunidades de montes son, como din os comuneiros, unha escola de democracia. Indo ao concreto, mostramos como as comunidades de montes funcionan de xeitos diversos. E interesábannos especialmente as comunidades que están a apostar por proxectos máis innovadores, en xestión económica, ambiental e social. Ao sinalar eses exemplos, en positivo, pensamos que se cadra podiamos abrir campo para que as comunidades menos dinámicas poidan camiñar cara aí, cara ao modelo baseado neses tres eixes. "Interesábannos especialmente as comunidades que están a apostar por proxectos máis innovadores, en xestión económica, ambiental e social" O propio documental é… como varios documentais nun. Dun lado as entrevistas, doutro unha parte máis observacional, da vida cotiá, doutro lado un enfoque da paisaxe bastante artística… Esa foi a aposta, si: tres pés, a nivel conceptual. Dun lado a verbalización do tema a través das entrevistas, para dar información sobre o que son as comunidades de montes. Dirixímonos a un público galego, ademais, pero non de xeito exclusivo, polo que precisabamos que estivese ben explicado para quen non coñeza esta realidade. Doutro lado está o cotiá, o retrato de acompañamento dos comuneiros. E despois a paisaxe, que tamén ten un peso importante. Queriamos que se vise a diversidade: os diferentes tipos de monte… En xeral, a idea non era só dar información, senón que a xente poida sentir o que che están a contar. Case presencialo. Ao mesmo tempo, tampouco se presenta as comunidades como algo perfecto. Fálase de conflito, externo e interno. Do externo: os eólicos, a presión da administración ou o seu abandono, os lumes… A vontade era facer un documental que fale en positivo pero, si, non queremos dicir que todo sexa perfecto. Queremos que se vexa como traballa unha xente que está a liderar proxectos que xeran emprego, contribúen a recuperar biodiversidade… Pero as comunidades de montes son tan complexas como calquera comunidade de veciños. É normal que haxa conflito interno. En canto ao externo, están a soidade, o desamparo da administración, as costas que lles dá todo o universo político. Quixemos salientar o máis significativo, que nos pareceu que eran os eólicos, a praga das acacias, os lumes… E despois subtemas como a gandería… "As comunidades de montes son tan complexas como calquera comunidade de veciños. É normal que haxa conflito" No documental explícase como o franquismo roubou gran parte da terra comunal para impoñer a política de repoboación forestal da que aínda hoxe é resultado o estado do monte. Outros conflitos, como os dos eólicos, son máis recentes. Aínda que non sae no documental, co goberno bipartito si houbo un intento de que non fosen só as empresas os que os xestionasen. Despois, a tendencia foi só privatizar. Parece que volve ser como no franquismo. O Estado quere o que non é seu. Aí hai varias cousas, e unha delas é a problemática que supón a lexislación española, que non recoñece as comunidades de montes como territorio veciñal que son. E isto dá lugar a moitos dos conflitos e ameazas que apuntamos. En Portugal a lei recoñece a propiedade pública, privada e comunitaria. En España só a pública e privada. Nese contexto, a unha das comunidades de montes que saen no documental queren cobrarlle o imposto de sociedades, por exemplo. Porque o Estado non entende o que é. A Lei de Montes foi modificada varias veces, pero no se introduciu esta figura. Houbo mudanzas desde o franquismo, porque senón non se terían recuperado boa parte das terras roubadas e agora o monte sería todo dos concellos e do Estado. Pero non mudou a situación o suficiente. E un dos efectos do roubo dos montes puido ser a emigración, como di Araceli Freire. É algo importante do que non se fala. Non é fácil reverter a situación. Pero hai comunidades de montes que están a levar adiante proxectos moi afoutos para transformar e recuperar o que era noso. O documental olla, tamén, ao futuro. Pregúntase se haberá relevo, como fai Samuel. Tamén debaten entre eles se paga a pena, pois un lume -que pode ser unha vinganza- pode arrasar nunha noite o traballo de décadas. Eles saben que traballan a longo prazo. Como dicía sempre un comuneiro de Teis: é o monte que herdamos dos antepasados, pero non é para nós, é para os nosos netos. E iso é parte da filosofía que hai debaixo. Non só nós deberiamos pensar así. Debería facelo todo o planeta. Eles manteñen eses proxectos tan valentes, e subliño o de valentes, porque a da valentía é quizais a impresión coa que máis me quedei. "Como dicía sempre un comuneiro de Teis: é o monte que herdamos dos antepasados, pero non é para nós, é para os nosos netos" 'Trinta lumes', outro dos teus proxectos actuais como directora, tamén ten relación co monte… Son varios proxectos que fixen en paralelo, pero non teñen unha conexión tan directa. Si que é o monte a o vínculo dos humanos coa natureza. Pero en 'Trinta lumes' é unha abordaxe diferente, máis observacional. É un retrato do Courel a través dunhas nenas. O que me interesa é a concepción da vida e a morte neste lugar. E a relación do pasado co presente. A vida e a morte xogando man a man. As curtas que fixeras antes como directora tiñan un enfoque máis artístico. Falaban de arte, quero dicir. 'Ser de luz,' por exemplo, que estivo no (S8), falaba tamén un pouco da vida e a morte. É un traballo case de remontaxe. En Barcelona traballei con Javier Mariscal, co escultor Jaume Plensa, co deseñador David Torrents, cun grupo de arquitectura… Si que tiven vontade de achegarme á arte, e ao espazo, por iso o do traballo cos arquitectos. Con David Torrents fixen 'BruumRuum!', que foi premiada… Tamén traballaches na edición de 'La noche que no acaba' de Isaki Lacuesta, ou en 'O quinto evanxeo de Gaspar Hauser' de Alberto Gracia. Como montadora tes moito feito… Si. Con Isaki Lacuesta comezara a traballar xa bastante antes, cun proxecto no CCCB. El estaba traballando nunhas correspondencias con Naomi Kawase, e eu xusto estaba tamén nese momento con Naomi Kawase. En 'Por que non cantades todas?', que se puido ver o ano pasado no Culturgal, as cantareiras non lle daban moita importancia ao que facían. E en parte por iso Samuel insistiu… É que para elas é algo moi natural. Aprenderon a cantar na cociña, coa avoa. Aprecian o que fan, pero téñeno tan naturalizado que tampouco o consideran nada do outro mundo. Elas preservaron ese patrimonio dese xeito. E tamén é bonito: foi desde o íntimo, o cotiá, manter esa tradición con esa intensidade e esa vida. E tamén é algo que periga, porque son xente maior… "As cantareiras aprecian o que fan, pero téñeno tan naturalizado que tampouco o consideran nada do outro mundo" En 'En todas as mans' saen bastantes menos mulleres que homes. Hai menos nas comunidades de montes? Ou resultáballes máis incómodo falar para a cámara? A cuestión é que o comuneiro era un representante da casa e, aínda que a lei non o establecía así, normalmente o representante era o home. Aínda que no interior, en Lugo e Ourense, atopamos moitas comunidades nas que eran as mulleres. Os homes traballaban fóra, por exemplo, e eran elas as que estaban á fronte da familia. Hai uns 10 anos que a xestión comezou a igualarse máis nese sentido pero, claro, non é fácil. En calquera caso, si que se amosaron igual de participativas que os homes. Non houbo rexeitamentos a ser gravadas. Web de 'En todas as mans'


Summary: A ordenación territorial e o aproveitamento multifuncional do monte sitúanse como alternativas para combater o lume que azouta Galiza.

A Xunta insiste en que a responsabilidade dos incendios forestais é das persoas que incendian o monte e das condicións climáticas que atinxen o país en período estival: seca, altas temperaturas e vento de nordés, coma nestes días. Porén, porque outros territorios como Asturies, Cantabria ou Euskal Herria non viven ano a ano situacións de emerxencia como a que atinxe Galiza ou o norte de Portugal? O catedrático en Xeografía, Rubén Lois, asegura de maneira taxativa que "falta ordenación territorial". "Hai un debate que se abriu hai 8-10 anos, durante o goberno bipartito" mais que ficou no caixón esquecido a partir de 2009 e que se refire a algúns dos principais trazos do monte galego: "abandono do rural", "inmobilización de terras" e "propietarios absentistas" que empregan as súas leiras en repoboacións con eucaliptos e piñeiros como "renda complementar" ou en deixalas "a monte" (sen coidar nen traballar). "Abandono do rural", "inmobilización de terras" e "propietarios absentistas" como elementos incendiarios "No mundo urbano", explica Rubén Lois, os Plans de Xestión e Ordenación Municipal (PXOM) determinan que tipo de chan é no que estamos, que usos pode ter e de que maneira debemos levalos a cabo, e faino de forma detallada. "No rural non é así". As persoas propietarias apenas teñen algunha responsabilidade sobre os seus terreos e poucas obrigas. Neste senso, onde é que se producen principalmente os incendios forestais? "Terreos pouco coidados", sinala Lois. "É certo que hai quen prende lume" mais existen as condicións idóneas para que facelo se torne nunha catástrofe. A comezar polo polvorín que supón o monocultivo con especies pirófitas --literalmente amigas do lume-- como o eucalipto sen ordenación das propias plantacións, nun contexto de "despoboamento" e "abandono" dos espazos rurais. "O rural non pode seguir abandonado", insiste Rubén Lois, "ten que haber certa intervención pública" para promover a súa reocupación e actividade. Hai que introducir o debate", subliña, "de que as terras non coidadas ou que estexan a monte deben ter intervención pública" pois a súa mobilización, aproveitamento e uso con fins produtivos "reduciría moito o risco". "O rural non pode seguir abandonado", insiste Rubén Lois, "ten que haber certa intervención pública" para promover a súa reocupación e actividade Monte vivo para combater o lume E existen experiencias en funcionamento. No número 157 do semanario en papel abordamamos cara á onde camiñar para que o monte deixe de arder aproveitándoo como un recurso. Na Galiza existen case un millón de hectáreas de terreo forestal o que representa máis da metade da superficie territorial do país. Dentro del o monte en man común constitúe un terzo e perto de 7 mil hectáreas no que se están a desenvolver proxectos que procuran unha planificación que valorice e diversifique o aproveitamento do monte através, por exemplo, do incremento da diversidade na floresta como corta-lumes natural A cría de animais en liberdade reduce e controla o "combustíbel natural vexetal do monte", a gasolina dos incendios forestais "O que herdamos do franquismo foron montes inzados de eucaliptos" cuxa proliferación --a golpe de subvención pública-- "dificulta o control dos lumes", explicaba na altura Joana Covelo. En Vincios, Gondomar, a comunidade de montes apostou na repoboación con frondosas autóctones e nos pastos onde crían animais como unha fórmula para mitigar a voracidade dos incendios --de se produciren-- e favorecer a súa extinción. Aliás, optaron polos cogumelos como método de rexeneración dos terreos queimados para alén de campañas de concienciación co que re-conectar socialmente co monte como patrimonio popular através de actividades ao ar libre (escalada, roteiros de sendeirismo) co que pór en valor os recursos arqueolóxicos da zona, entre outras cuestións. Na parroquia de Carballo, en Friol, deseñaron un proxecto silvo-pastoral con cabalos de raza galega que combinan con porco celta e produción micolóxica o que redunda na redución do risco de incendio ao converter o monte nun recurso vivo. A cría de animais en liberdade reduce e controla o "combustíbel natural vexetal do monte", a gasolina dos incendios forestais, apuntaba Lito Buján. "Son auténticos desbrozadores". Asemade, acrecenta, "se volvemos traer a xente ao monte as persoas incendiarias sempre se retraen moito máis" pois está vixiado, no caso de Carballo, por 52 persoas voluntarias comuneiras que compoñen a mancomunidade.


Summary: O representante dos armadores vigueses sinalou que esta medida afectará a unha zona tan dependente do sector pesqueiro como a Galiza.

O presidente da Cooperativa de Armadores de Vigo (ARVI), Javier Touza, censurou esta cuarta feira que Bruxelas "impoña da noite para a mañá" un veto a todas as actividades de pesca de fondo, tales como arrastre e palangre, en 94 zonas de Francia, Estado español, Portugal e Irlanda. Touza sinalou que "sobre 70% da frota" de 88 pesqueiros españois en Gran Sol pode estar afectada por esta decisión "inoportuna". Armadores galegos urxen a Bruxelas subvencións para evitar máis paros En declaracións a Europa Press, Touza sinala que a intención da Comisión Europea de seguir adiante coa proposta da Dirección Xeral de Asuntos Marítimos e Pesca (DG Mare) para "implementar estas medidas cara a finais de ano ou principios do ano que vén" suporía unha "moi mala noticia" polo "forte impacto desde o punto de vista socioeconómico" para segmentos de frota en Gran Sol. "Especialmente o palangre e de fondo que se vai a ver moi danado", detallou, "pero extensíbel á frota de arrastre e litoral". "Hai que ver a letra pequena" O presidente de ARVI indicou que "hai que ver a letra pequena" e agardar pola opinión de Reino Unido, "xa solicitada", mais lamenta que esta decisión "supón un paso adiante na política medioambientalista" ao "custo que sexa". Recriminou que a visión "medioambientalista" estivese "moi por enriba" da situación socioeconómica en zonas altamente dependentes da pesca como a Galiza. "Esta medida vai ter moitísimo impacto especialmente na frota da Mariña", avisa. A Eurocámara respalda as axudas e aos sector pesqueiro e acuícola pola guerra de Ucraína Igualmente, Touza queixouse dunha "falta absoluta de sensibilidade co sector", a pesar de ser recoñecido como básico durante a pandemia. Para o armador, nun momento de "profunda crise" pola inflación, con especial incidencia en combustíbeis, realízase "unha medida por trámite de urxencia que a Comisión decidiu pór en marcha". "Só solicitamos que as medidas que se adopten a nivel político sexan previamente acordadas co sector", razoou, ao tempo que chamou a "estudar" se é necesario estabelecer zonas de protección en certas zonas, sempre que haxa "informes científicos que o avalen".


Summary: Silvia Rábade e Carlos Tajes volven de xira para presentar o seu segundo disco, 'Happy Lonely People', logo dun parón por razóns de saúde. Galiza, Catalunya e Inglaterra acollerán os seus próximos concertos.

Este dúo coruñés, sen moita fanfarria ao seu redor, leva nove anos enriba dos escenarios e seis vivindo da música. Compoñen, arranxan, producen e editan a catro mans e cústalle definirse dentro da escena independente: "Si, supoño que facemos folk-rock, pero en Galiza o termo folk confunde un pouco, e nós non temos anda que ver con este folk. Gústanos berrear e ser rockerillos, pero tamén o contraste con cancións máis suaves", comenta Silvia. Cal é o segredo de facer unha xira por Europa de forma independente? "Moito traballo, coñecer á xente correcta e ter moitas ganas de traballar. Nós xa levamos 6 anos vivindo da música", afirma Silvia con fachenda. O seu último disco, 'Happy Lonely People', presentárono en 2014 no Teatro Colón da Coruña e no García Barbón de Vigo, pero logo tiveron que interromper a xira por razóns de saúde. Agora volveron á estrada con concertos en Madrid e Bilbao e onte comezaron en Pontevedra a súa re-xira galega, que os levará o 23 a Compostela (Sónar), o 7 de novembro a Vigo (Casa de Arriba), o 13 a Ferrol (Sala Super 8) e o 14 a Ourense (Auriense). E logo despegan para Barcelona e Inglaterra, onde farán cinco concertos en senllas cidades. Quedamos coa dúbida do porqué do nome: "Vén dunha canción que fixemos hai moito tempo e que ten significado para nós", di misteriosa Silvia Rábade, que tamén nega que comezaran tocando na rúa: "Comezamos facéndoo en locais e salas, pero logo de facer unha viaxe por Europa en 2008 decidimos facelo durante un tempo e funcionounos ben".


Summary: O TSXG declarou ilegal esa medida por se ter aplicado con carácter retroactivo e ordenou que fose reintegrada ao persoal. CIG denuncia "electoralismo" na decisión.

O goberno galego adiantou o pagamento da paga extraordinaria que recortou en 2012 e 2013 ao seu cadro de persoal. Faráo na nómina de agosto e suporá 630 euros máis para as 100 mil persoas que traballan para o executivo. A CIG denuncia "electoralismo" na medida e lembra que se trata dunha obriga xudicial A Xunta atribúe o adianto a unha mudanza legal e a evitar a duplicidade de trámites se as pagas se retribuían por separado --en agosto e setembro. Porén, o adianto permítelle ao executivo sacar peito un mes antes das eleccións polo que a CIG denunciou o seu "electoralismo". Así mesmo, desde a central sindical nacionalista lembran que a devolución das pagas extraordinarias responde a diversas sentenzas xudiciais, a última en abril deste ano, que declararon ilegal o recorte levado a cabo polo goberno de Alberto Núñez Feijóo con carácter retroactivo. De facto, o executivo sinalou inicialmente a respeito da de 2012 que non acataría a decisión xudicial até se pronunciar ao respeito o Tribunal Constitucional.


Summary: Miles de persoas maniféstanse en San Cibrao para "seguir dando a batalla" e con lemas como "SEPI traidora, A Mariña non perdoa".

O comité de empresa de Alcoa manifestouse este domingo, 20 de xuño, na Praza dos Campos de San Cibrao, en Cervo, onde se reuniron entre tres mil e catro mil persoas ─segundo cifras do presidente do comité, Jose Antonio Zan─ para continuar reivindicando "unha solución viábel para Alcoa". Zan dixo que van "seguir dando batalla" e mostrouse "moi contento" coa convocatoria, así como co estado de ánimo dos manifestantes. "A xente está moi animada, con gana de dar batalla, moi conscientes de que o Goberno debe cumprir co pactado", en referencia á non intervención no proceso de compra da Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI), comunicada polo secretario xeral de Industria, Raúl Blanco, nas últimas semanas. Tanto é así, que Zan confirmou a celebración doutra manifestación, "proximamente e moi potente", tal e como se anunciou na concentración de San Cibrao deste domingo. "Se non hai solución, Goberno dimisión" A organización repartiu panos co lema "Salvemos a industria electrointensiva" e fíxose referencia ministra española de Industria, Comercio e Turismo, Reyes Maroto. "Se a ministra non quere facer o que se lle manda, que marche para a súa casa", manifestou a comitiva. Con lemas como "SEPI traidora, A Mariña non perdoa" ou "se non hai solución, Goberno dimisión", os manifestantes volveron demandar un compromiso claro e firme por parte do Goberno do Estado que facilite a venda de Alcoa. "Temos a industria necesaria, temos tres grandes firmas interesadas na compra; o único que nos fai falla é que o Goberno cumpra coa súa palabra. O sector ten futuro, non se poden botar atrás cando estamos chegando á meta", explicaron.


Summary: Un informe do Observatori del Sistema Universitari conclúe que os prezos son dos máis caros da Unión e que o sistema de bolsas e axudas aos estudantes é tamén dos máis febles. Ademais, advirte do "cambio substancial" nas taxas de matriculación para o vindeiro curso tras a normativa aplicada polo Goberno.

A universidade pública española é das máis caras da Unión Europea, mentres que o sistema estatal de bolsas e axudas aos estudantes universitarios é un dos máis febles de todos os países membros da UE-21. Así se conclúe dun informe elaborado polo Observatori del Sistema Universitari (OSU) e presentado pola Universitat de Barcelona (UB). Ademais, e tal e como se advertiu na presentación do informe Quant paga l'estudiant? Preus i taxes de la matrícula a Catalunya, a Espanya i al món, o vindeiro curso producirase no Estado "un cambio substancial nos prezos das matriculacións logo da aprobación sen debate do Real Decreto Lei 14/2012" que establece un incremento das taxas universitarias segundo dos custos. "Os prezos poden incrementarse un 66% e o problema radica en que a medida é ambigua e difícil de aplicar sobre un modelo de custos non definido", lembrou Dídac Ramírez, reitor da UB. Só en Portugal, Holanda, Italia, Irlanda e o Reino Unido os prezos da universidade pública son maiores Segundo o informe, tan só en Portugal, Holanda, Italia, Irlanda e o Reino Unido os prezos da universidade pública son maiores. Polo tanto, España é o sexto país da UE-21 onde os prezos para estudar son máis altos, ademais de ser un país no que se ofrecen moi poucas bolsas. Ademais, compróbase tamén como os estudantes universitarios de España pagan, de media, entre o 19% e o 20% do custo dos seus estudos, un nivel de contribución bastante alto se o comparamos con outros países da mesma área cultural. Máis se se ten en conta a inexistencia de bolsas salario, así como a limitada cantidade de bolsas de estudo que hai no Estado. Se nos fixamos por comunidades autónomas, o estudante universitario en Galicia paga de media un 18,9% dos custos dos estudos, unha cantidade lixeiramente inferior á media estatal (19,88%), pero maior tamén á de territorios como Catalunya, Euskadi ou Cantabria. O informe advirte tamén que o prezo dun mesmo estudo duplícase (no caso dos graos) ou triplícase (nos másters) segundo a autonomía onde se curse. O documento insiste moito no cambio en profundidade que provocará no sistema actual de fixación de prezos a normativa aprobada polo Goberno e recorda que "por primeira vez" remítense os prezos aos "custos de prestación do servizo", uns custos que non están determinados con precisión nin son homoxéneos, tal e como denunciaron os reitores españoles. Por iso, non se coñece aínda cal será o impacto do Real Decreto sobre as matrículas do vindeiro curso. No entanto, o OSU lembran que de acordo cos seus datos, a aplicación do decreto permitíra unha redución de prozos, xa que aproporción dos custos que cobre o estudante son dun 20% e o decreto lei admite calquera valor no intervalo entre o 15% e o 25%. O informe Quant paga l'estudiant? Preus i taxes de la matrícula a Catalunya, a Espanya i al món é o primeiro estudo do Observatori del Sistema Universitari (OSU), unha plataforma independente de investigación, análise e debate, que ten como obxectivo ofrecer documentación, estudos e opinión constrastad, ademais de elaborar propostas e intervir nos debates públicos sobre a universidade. HABERÁ AMPLIACIÓN


Summary: Un estudo de Siemens sitúa as urbes de Galicia lonxe dos mellores indicadores de sustentabilidade e sinala especialmente os problemas de mobilidade da Coruña e Vigo. Neste senso, un informe elaborado polo Espazo Ecosocialista denuncia que nas dúas urbes entran cada día 250.000 e 220.000 vehículos e reclama medidas para fomentar o transporte público e a bicicleta.

Aprobado baixo en sustentabilidade e suspenso en mobilidade para as cidades galegas. Siemens vén de publicar un informe sobre os distintos parámetros medioambientais que forman parte da xestión urbana analizando a súa situación en 25 cidades españolas, entre elas Vigo, Compostela e A Coruña. Ningunha delas está entre os primeiros postos e só Santiago acada boas puntuacións en eficiencia enerxética, uso de enerxias renovables e calidade do aire. Segundo o informe, o principal problema da Coruña chega coa mobilidade, pois a porcentaxe da población que se despraza ao traballo nun medio diferente do automóbil é do 33,9%, 12,5 puntos por debaixo da media das cidades analizadas. E en Vigo a porcentaxe é ainda inferior: 30,1%. Segundo outro informe realizado polos Ecogaleguistas, coincidindo coa Semana Europea da Mobilidade, Vigo suma máis de 220.000 entradas diarias de vehículos na cidade, Compostela rolda as 100.000, A Coruña os 250.000, Pontevedra 55.000, Lugo 60.000, Ferrol 50.000 e Ourense 41.000. A este respecto o partido ecoloxista denuncia que "as iniciativas das distintas administración son escasas na pretensión de reducir este grave problema e intensas na de incrementalo, como consecuencia dos plans de estradas que as distintas administración veñen propoñendo desde hai décadas". Vigo suma máis de 220.000 entradas diarias de vehículos na cidade, Compostela rolda as 100.000, A Coruña os 250.000, Pontevedra 55.000, Lugo 60.000, Ferrol 50.000 e Ourense 41.000 En especial critican o Plan de Mobilidade e Ordenación Viaria Estratéxica 2010-2015 (Move) do goberno Feijoo, que pretende duplicar as vías de alta capacidade de Galicia, "desbaldindo 4.000 millóns de euros dos orzamentos públicos no transporte por estrada, o máis contaminante, o de maior impacto na configuración do territorio, o de maior consumo enerxético e o máis insolidario socialmente". Galicia conta actualmente con 1000 km de vías de alta capacidade, dato que a sitúa, con 34 km/1000 km2, por riba da media europea, que é de 15,9 km/1.000km2 e ao mesmo nivel que Francia. "Non precisamos máis autoestradas, nin vías rápidas. Precisamos outro modelo de transporte que aposte pola proximidade, pola economía local e polo achegamento dos servizos á cidadanía no canto de achegar a cidadanía aos servizos", din. O Espazo Ecosocialista propón a este respecto a implantación de Planos de Mobilidade Sostible en todas as comarcas, adaptados a súa realidade demográfica e xeográfica. Tamén demanda a potenciación do transporte público colectivo mediante a mellora das frecuencias e paradas, carrís-bus e desenvolvemento dunha rede de ferrocarril de proximidade que abranga as principais vilas e cidades galegas. Igualmente pide o establecemento dunha rede básica de vías ciclistas e o apoio aos desprazamentos a pé. Canda a estas medidas propón outras destinadas a desincentivar o uso dos vehículos privados, como a eliminación de prazas de estacionamento no centro e a creación de estacionamentos disuasorios na periferia, a limitación da velocidade no entorno urbano a 30km/h ou medidas fiscais que taxen o vehículo en función do tamaño e emisións. Informe dos Ecogaleguistas sobre mobilidade sustentable (.pdf) Estudo de sustentabilidade da cidade de Vigo (.pdf) Estudo de sustentabilidade da cidade da Coruña (.pdf) Estudo de sustentabilidade da cidade de Santiago (.pdf)


Summary: A futura lei de mobilidade sostíbel suporá un recorte no servizo de autobuses

O BNG presentou no Congreso dos Deputados preguntas relativas á necesidade de que o Goberno rectifique e non aplique "os recortes nos servizos de autobuses" na Galiza derivados da futura lei de mobilidade sostíbel. Os nacionalistas instan o Ministerio de Transportes a que "dea marcha atrás" no seu propósito de "recortar as paradas de liñas de autobús" que afectaría a "23 municipios galegos". A outra cara do tren: seis horas de Compostela a València, tres para ir da capital a Lugo O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, apuntou que esta política vai "na dirección contraria" a garantir os dereitos dos cidadáns do medio rural a acceder á mobilidade en condicións de igualdade, ademais de ser unha medida que "promove o uso do vehículo particular". Así, o BNG insistiu en que o Executivo central debe de retirar a proposta e "o recorte" exposto no anteproxecto de lei para os servizos de liñas de autobuses na Galiza para "contribuír á cohesión social e territorial" e que "non aumente a fenda entre as zonas urbanas e rurais ou de menor poboación". O rural, máis inaccesíbel Nun comunicado, os nacionalistas lembraron que a finais do mes de maio o Ministerio de Transportes presentou o novo mapa de concesións das liñas de autobuses de competencia estatal alegando que o actual non reflicte a realidade. A historia do deficiente transporte público galego Así, segundo os datos achegados polo Goberno, incrementouse a demanda nas contornas urbanas fronte ás zonas rurais que experimentaron unha redución por caída demográfica, ademais de argumentar razóns económicas e "a necesidade de facer roteiros máis rendíbeis". O BNG sinala que co novo mapa presentado desaparecerían as paradas de 23 concellos galegos con percorridos "interautonómicos", como é o caso das da Pontenova, Meira, Guitiriz, O Corgo, Baralla, As Nogais, Pedrafita, Palas de Rei, Monterroso, Chantada, Quiroga, Allariz, Ribadavia, Trasmiras, Riós, A Mezquita, Silleda, Lalín, Forcarei, O Porriño, Tui, Arzúa ou Melide. Internet no Courel Por outra banda, o BNG tamén rexistrou no Congreso iniciativas relacionadas coa fenda dixital e as dificultades de acceso a Internet e telefonía en comarcas de Lugo, especialmente no Courel, onde o pasado 25 de maio apagaron a central de telefonía por cobre, o que provocou que numerosas casas quedasen sen este servizo. Galiza ten a peor cobertura de Internet de banda larga do Estado español Ante estes feitos, o BNG demanda medidas "urxentes" para reducir a fenda dixital e garantir o dereito da cidadanía para acceder á telefonía e ás novas tecnoloxías "como un servizo básico universal". Así, esixe ao Goberno "acurtar os prazos para a extensión da banda ancha ultrarrápida" en Lugo, así como no medio rural, para asegurar a cobertura de telefonía e Internet básica para o traballo, a actividade comercial e económica.


Cando falamos de saúde e de beneficios empresarias, o primeiro que nos vén á cabeza é o actual intento do goberno do PP de privatizar a sanidade pública para convertela nunha fonte de ganancias empresariais, aínda que no camiño haxa que deixar sen atención médica ós sectores máis desfavorecidos da poboación. Mentres as persoas defensoras do social vemos a economía como un medio para satisfacer as necesidades públicas vitais, os neoliberais ven as necesidades vitais exclusivamente como oportunidades económicas de conseguir beneficios empresariais privados. As empresas conseguen os seus beneficios privados en parte grazas a que non se fan cargo dos residuos tóxicos que xera a súa actividade industrial Pero do que queremos falar hoxe é de como as empresas conseguen os seus beneficios privados en parte grazas a que non se fan cargo dos residuos tóxicos que xera a súa actividade industrial, deixando que a xente cargue coas enfermidades derivadas e co seu custe económico. Parte dos ingresos industriais corresponden así directamente á transformación da saúde pública en dividendos privados. A contaminación nuclear non consiste só no seus residuos (que teñen una radioactividade mortal de miles de anos) senón tamén nos accidentes nas centrais nucleares: compensa toda a produción pasada de enerxía nuclear xaponesa a desfeita medioambiental actual do accidente de Fukushima? Durante anos o Reino Unido tirou bidóns de residuos nucleares fronte a Galicia, na fosa atlántica, mostrando así claramente a súa irresponsabilidade empresarial. Estase a utilizar radiación ionizante para esterilizar algúns alimentos e aumentar a súa data de caducidade, sen que haxa estudos definitivos sobre a súa inocuidade. A contaminación electromagnética está por todas partes: desde os cables de alta tensión ata os teléfonos móbiles ou os microondas, co conseguinte aumento de cancro na poboación. Durante anos o Reino Unido tirou bidóns de residuos nucleares fronte a Galicia, na fosa atlántica, mostrando así claramente a súa irresponsabilidade empresarial O quencemento global é moi perigoso porque o seu carácter planetario e os procesos de realimentación fan que sexa algo difícil de reverter unha vez que supere determinado punto de non retorno. A auga vai ser un problema endémico para a supervivencia de centos de millóns de persoas no planeta, á vez que imos ter un clima máis extremo, con períodos prolongados sen chuvia seguidos doutros con riadas e tornados. A destrución da capa de ozono producida por produtos artificiais como os CFC aumenta o risco de cancros ó deixar pasar as radiacións nocivas do Sol. A proliferación de plásticos tóxicos na maioría dos produtos fai que xa teñamos presenza dos seus compoñentes no sangue, coas conseguintes consecuencias na saúde: cancros, desaxustes hormonais, diminución da fertilidade humana, etc. Os produtos artificiais como conservantes, colorantes, etc. están presentes en case tódolos artigos que consumimos, con consecuencias nocivas para a saúde. Os materiais sintéticos industriais como o PVC ou o amianto son fontes de enfermidades en moitos casos mortais. Os metais pesados contaminan todo o noso entorno, desde o chumbo ata o mercurio, pasando polo cobre. Non son biodegradables, senón que se acumulan ó longo da cadea alimentaria intoxicándonos e producindo malformacións no embarazo. Os transxénicos están a estenderse na agricultura, fomentando a resistencia das bacterias ós antibióticos, o abuso de pesticidas tóxicos e a aparición de consecuencias ecolóxicas irreversibles ó introducir xenes artificiais na natureza. Isto ademais do risco de reducir a diversidade natural de especies agrícolas ó centrarse a produción nas poucas especies que venden as multinacionais transxénicas. A táctica que utilizan as empresas para seguir coas súas actividades industriais tóxicas consiste en inverter a carga da proba ó afirmar que non existe ningún estudo que demostre que os seus produtos son nocivos para a saúde A táctica que utilizan as empresas para seguir coas súas actividades industriais tóxicas consiste en inverter a carga da proba ó afirmar que non existe ningún estudo que demostre que os seus produtos son nocivos para a saúde. Sen embargo, o procedemento no ámbito da saúde é exactamente o contrario: do mesmo xeito que un medicamento ten que superar anos de experimentación para demostrar que non representa un risco para a saúde polos seus efectos secundarios, os produtos industriais deberían tamén probar que son inocuos antes de permitirse o seu uso. Non ten sentido someter á poboación a anos de exposición a materiais tóxicos para ter que retiralos ó cabo do tempo pola presión social froito de estudos independentes. O progreso tamén é posible sen que trasladen á poboación os custes de vidas das actividades empresariais tóxicas, valéndose da desinformación sistemática Os neoliberais din que é o prezo do progreso; pero para que isto fose aceptable tería que ser algo aprobado por unha decisión democrática e non pola imposición tecnocrática dunha minoría parasitaria. O progreso tamén é posible sen que trasladen á poboación os custes de vidas das actividades empresariais tóxicas, valéndose da desinformación sistemática. Nos últimos decenios os casos de cancro de mama pasaron de unha muller de cada vinte a unha de cada oito na actualidade. E esta situación de aumento de enfermidades e mortes non é exclusiva dos países ricos senón que se da tamén nos países pobres, nos que a contaminación medioambiental chega a cotas escandalosas pola falta de presión social.


Summary: A Fiscalía helvética investiga se Juan Carlos I cobrou comisións de 10.000 millóns de dólares.

A Fiscalía suíza está a investigar unha suposta doazón de 100 millóns de dólares ao rei emérito español Juan Carlos I de Borbón efectuada pola contorna de Abdullah bin Adbul Aziz Al Saud, monarca saudita en 2008, ano en que se tería producido o depósito. Segundo sinala o xornal helvético Tribune de Genève nese ano ingresáronse os 100 millóns no banco privado suízo Mirabaud a nome da fundación Lucum, que tería como único beneficiario Juan Carlos I de Borbón. O fiscal Yves Bertossa analiza se o "obsequio", termo co que na investigación se refiren ao depósito dos 100 millóns, tería relación co contrato a empresas españolas da construción do AVE á Meca e se o cobro constituiría, por tanto, unha posíbel comisión ao rei español pola súa suposta intermediación entre Arabia Saudita e as corporacións do Estado español que fixeron as liñas de conexión da cidade santa coa alta velocidade. Precisamente, o xornal helvético abriu onte, cuarta feira 4 de marzo, a súa edición en papel cunha foto do rei en portada e titulando a información: "Unha investigación desvela o diñeiro segredo do rei de España en Xenebra". O rei tería regalado 65 millóns a Corinna zu Sayn As pesquisas xudiciais tamén rastrexan a retirada de cartos que desa conta tería realizado Juan Carlos de Borbón. Deses 100 millóns de dólares, o rei tería quitado 65 millóns para realizar un "regalo" á súa amiga persoal Corinna zu Sayn-Wittgenstein, a través doutra entidade bancaria suíza con sede na Mancomunidade das Bahamas. O avogado de Corinna zu Sayn desvinculou a doazón de supostas comisións pola adxudicación das obras do AVE e asegurou ao rotativo español El País a semana pasada que no ano 2012 ela recibiu un regalo "non solicitado" de Juan Carlos de Borbón, "quen o describiu como unha forma de doazón para ela e para o seu fillo", polo cariño que lles tiña. O letrado explicou que o monarca "pasara varios anos de mala saúde" durante os cales Corinna "coidou del". O avogado incidiu ademais en desvincular a doazón do rei a Corinna das supostas comisións que o monarca cobrou pola adxudiciación das obras á unión temporal de empresas polos traballos do AVE. "A miña cliente non participou dos acordos que levaron á concesión desas obras a empresas españolas", sinalou. Outra das retiradas de diñeiro que Juan Carlos tería realizado desa conta onde a contorna saudita lle ingresara 10 mil millóns tería sido para obsequiar cun millón unha cidadá suíza coa que supostamente mantivo unha relación. Os ingresos ás dúas mulleres por parte do rei emérito terían acontecido cando transcenderon publicamente as fotos do monarca en Botsuana, presumindo de matar elefantes e coincidindo no tempo cos momentos máis duros da crise económica no Estado español. Foi entón cando supostamente o banco lle tería recomendado retirar os fondos depositados, debido á depreciación da súa "reputación". Os audios de Villarejo desataron o inicio das investigacións Foron os audios filtrados do ex comisario José Manuel Villarejo, actualmente en prisión provisional, os que propiciaron no Estado español o inicio das investigacións sobre as supostas contas do rei emérito. Nun destes audios a ex princesa Corinna zu Sayn-Wittgenstein afirma ao empresario Juan Villalonga que Juan Carlos I de Borbón cobrara comisións pola negociación da adxudicacións das obras do AVE á Meca a empresas españolas. Nas gravacións Corinna tamén sinala que o rei utilizou esas comisións recibidas para ocultar parte do seu patrimonio no estranxerio.


Summary: Amigas e amigos, onde están os discursos rupturistas dos que viñan rachar co réxime? Onde os apelos aos procesos constituíntes? As eleccións son úteis para colocarmos a cada quen no seu sitio, algúns xa se colocan antes de pisar moqueta. É rupturista apelar a Xerardo Estévez en Santiago? Éo tanto como apelar a Maragall en BCN.

As autocualificadas como candidaturas de unidade popular -basicamente coligazóns de forzas políticas actuantes na sociedade- apresentáronse en orixe como os abandeirados municipalistas do rupturismo que tería no Estado o proceso Podemos como referente. Claro que nisto chegou a realpolitik e determinadas retóricas non aguantaron o contraste coa realidade. Un pouco o estilo Errejón: o que mandou para casa a Monedero. Non é só Feijóo quen advoga pola moderación (sinónimo non de templanza, senón de viaxe ao centro, isto é, de dereitización), tamén os estrategas das mareas teñen iso na cabeza, co obxectivo básico de baleirar os celeiros de votos do PSdeG-PSOE. Nisto chegou a realpolitik e determinadas retóricas non aguantaron o contraste coa realidade Os apelos de Martiño Noriega ao herdo de Xerardo Estévez (como sabemos, apóstol do rupturismo) son xémeos aos de Ada Colau en Barcelona ao legado de Pasqual Maragall e espellan o propósito final destes movimentos: o desprazamento do PSOE como principal referencia da esquerda morna, movimento especular simétrico ao de Pablo Iglesias cando, no palco estatal, reivindica a memoria da socialdemocracia. E, porén, un proceso constituínte, social e galego, impulsionado desde abaixo, é hoxe máis necesario do que nunca. O 24M. E tamén o 25M e o 26M e o 27M...


Summary: Os servizos de atención de saúde mental enfrontan a súa tormenta perfecta. A un tempo, aumentan de maneira exponencial as doenzas mentais derivadas da pandemia, cun importante incremento das patoloxías concentradas de maneira particular nas persoas adolescentes, na liña do sinalado polos informes da Organización Mundial da Saúde (OMS) para os Estados occidentais. Por outra banda, a falla de medios materiais e, sobre todo, humanos, como consecuencia das políticas de recortes aplicadas pola Xunta da Galiza impide prestar a asistencia que require a situación.

Un total de 7.020 galegas e galegos agardan por unha primeira cita nos servizos de psiquiatría do Servizo Galego de Saúde (Sergas). Segundo os últimos datos oficiais da Administración galega, referidos a xuño deste ano, o tempo medio de espera para esa primeira consulta no sistema público de saúde é de 37,8 días na área sanitaria da Coruña-Cee, de 32,8 días na área sanitaria de Vigo, de 30 días na área sanitaria de Ourense-Verín-O Barco, de 29,5 días na área sanitaria de Santiago de Compostela-O Barbanza, de 29 días na área sanitaria de Lugo-A Mariña-Monforte, de 28,6 na área sanitaria de Pontevedra-O Salnés e de 27,6 días na área sanitaria de Ferrol. As entidades en defensa da sanidade pública e os profesionais sanitarios desmenten os datos da Xunta da Galiza. Así, por exemplo, o informe de 2020 da Asociación do Defensor do Paciente recolle en relación coa Galiza que "outros danos atopámolos no deterioro da saúde mental, que precisa un plan estratéxico para poder prestar unha atención psiquiátrica e psicolóxica de calidade, pero, sobre todo, no abandono que sofre este servizo en Atención Primaria". Na mesma liña cuestiona os tempos de agarda certificados polo Sergas, advirte dunha maquillaxe das esperas para as consultas de psiquiatría e denuncia a ocultación das listas de espera en psicoloxía. O psicólogo clínico do Sergas José Berdullas comenta, en conversa con Nós Diario, que "as unidades de saúde mental do sistema sanitario galego están cheas, con citas a 9 meses e mesmo con consultas, nalgún caso, a un ano". "É certo que hai máis profesionais contratados que hai un ano, pero co actual modelo é imposíbel prestar unha atención mellor", afirma Berdullas, quen denuncia "graves problemas de atención, que chegan mesmo á sanidade privada, até o punto de ser moi complicado atopar unha cita nunha consulta privada nun período inferior a tres meses". Berdullas repara, tamén, nas "unidades de críticos do Sergas, autenticamente colapsadas, con algunhas áreas sanitarias como a de Santiago de Compostela sen prazas públicas para ofertar". "A Galiza posúe as ratios máis baixas de profesionais de saúde mental de todo o Estado", afirma Pedreira Berdullas alerta que "desde que se pide unha primeira cita até que decorre a primeira consulta adoitan transcorrer entre tres meses e un ano, co que isto implica para persoas con patoloxías de depresión, riscos de suicidio ou un neno sen problemas previos". Ao tempo, critica que "a secuencia das terapias é de tres meses, unha auténtica vergoña que provoca que os doentes non poidan ser ben atendidos e xera unha gran frustración nos profesionais porque sabemos que nesas condicións non podemos atender ben a xente". "O dereito a recibir un tratamento psicolóxico axeitado na sanidade pública non é real", conclúe Berdullas. As listas de agarda, ocultas O psiquiatra da unidade de saúde mental da área sanitaria de Ourense David Simón destaca en declaracións a Nós Diario que "mentres o Sergas dá a coñecer as listas de agarda de psiquiatría, agocha as cifras de psicoloxía". Ao tempo, significa que "os tempos de espera para a primeira cita en psiquiatría son razoábeis pero o problema está nas revisións, cuxa demora é moito máis alongada". Na mesma liña, advirte dun incremento dos servizos de saúde mental "no segmento infantil e xuvenil, no público adolescente fundamentalmente, cun destaque dos trastornos de conduta alimentaria, autolesións, intento de suicidios e aumentos dos ingresos en plantas de psiquiatría". A falla de persoal explica as listas de agarda e os problemas de calidade asistencial. Así, o psiquiatra xubilado e subdirector xeral de Saúde Mental da Xunta da Galiza entre 2005 e 2009, Víctor Pedreira, sinala a Nós Diario que "a pandemia colleu os servizos sanitarios de saúde mental nunha situación xa moi delicada, despois dunha crise económica que tivo un impacto moi importante na saúde mental das persoas e que deteriorou o sistema sanitario". "Sabíamos que estaba mal pero non pensabamos que estivese tan mal", afirma Pedreira, mentres lembra que "os datos do Observatorio de Saúde Mental da Asociación Española de Neuropsiquiatría-Profesionais da Saúde Mental demostran que a Galiza ten as ratios máis baixas de profesionais de saúde mental de todo o Estado. Así, no seu último informe de 2016, sinálase que a Galiza ten 2,3 psiquiatras por cada 100.000 habitantes e 0,8 enfermeiros por cada 100.000 habitantes, co que se sitúa á cola do Estado". Listaxes "interminábeis" A secretaria nacional da CIG-Saúde, María Xosé Abuín, manifesta a Nós Diario que "a saúde mental é a grande esquecida do sistema sanitario galego" e denuncia "unhas listas de agarda interminábeis". Abuín considera insuficiente o cadro de persoal deste servizo e lembra que "as ratios de persoal, mesmo coas últimas incorporacións efectuadas polo Sergas, están por baixo das cifras recollidas no primeiro Plan galego de saúde mental elaborado na década dos 90, sendo conselleiro Hernández Cochón". Na mesma liña, critica que "unha das primeiras decisións do Goberno de Núñez Feixoo após chegar ao Goberno galego en 2009 foi anular o plan do bipartito, que fixaba a integración no sistema de profesionais de diversas especialidades". As ratios de psicólogos clínicos na Galiza son tamén as máis baixas do Estado. "A situación previa á pandemia xa era desastrosa", afirma Berdullas, quen lembra que "na Galiza os psicólogos clínicos non chegamos a 100, cando as recomendacións da comisión asesora de 1997 recollen que se precisan 175 para prestar unha atención axeitada. Ademais naquel momento a atención psicolóxica non era tan demandada, polo que as 135 prazas recollidas no Plan galego de saúde mental de 2020 seguen a ser moi escasas". Nesta liña destaca que "estamos á cola do Estado en número de psicólogos clínicos, con 3,5 profesionais por cada 100.000 habitantes, fronte a 5,7 por 100.000 da media estatal e moi lonxe de 18 por 100.000 da Unión Europea". O Movemento Galego da Saúde Mental ten advertido en reiteradas ocasións desta situación. Así, nun informe elaborado en 2019 sobre os recursos de saúde mental na Galiza afirma que "a enfermaría está a 49% da dotación recomendada, a psicoloxía clínica a 50,2%, a terapia ocupacional a 32%, o traballo social a 26,8%, e a psiquiatría a un 68%" e alerta dun déficit "de 32% de psiquiatras, de 49% en psicoloxía clínica e enfermaría, de 68% en terapia ocupacional e de 73,2% en traballo social". A pandemia dispara as doenzas mentais A Organización Mundial da Saúde (OMS) sinala nun informe publicado en outubro de 2020 que "a Covid-19 está a provocar un incremento da demanda de servizos de saúde mental. O duelo, o illamento, a perda de ingresos e o medo están a xerar ou a agravar trastornos de saúde mental. Moitas persoas aumentaron o seu consumo de alcol ou drogas e sofren crecentes problemas de insomnio e ansiedade. A mesma Covid-19 pode traer consigo complicacións neurolóxicas e mentais". O illamento social, o temor ao contaxio, a incerteza, a angustia financeira ou o medo están a minar a saúde mental de moitas persoas. A este respecto, os diversos estudos publicados alertan dun importante incremento dos casos de ansiedade, depresión e tensión postraumático. Neste sentido, nunha investigación de referencia dirixida pola profesora da Universidade de Otawa Jude Mary Cénat e publicada na revista especializada Psychiatry Research, afírmase que "a prevalencia do insomnio foi de 24%, a do trastorno por tensión postraumática acadou 22%, a da depresión situouse en 16% e a da ansiedade chegou a 15%". Víctor Pedreira amósase convencido de que "a crise económica derivada da pandemia vai agravar a situación". "Todas as crises teñen un impacto moi negativo na saúde mental ao aumentar o desemprego e a precariedade, que xera unha inseguridade continua, a angustia ao perder o presente e perdelo todo no futuro. Pérdese a sociabilidade e provoca outros problemas que non están ligados á falla de recursos. O desemprego aumenta as doenzas físicas, por exemplo, está demostrado que xera un incremento das infeccións, provoca trastornos metabólicos, tanto a desnutrición como a obesidade, e golpea a saúde mental, con cadros de ansiedade, depresión ou desafección sexual", recalca Pedreira.


Summary: As dúas ou tres semanas que ía demorar o Consello das Mareas en nomear Coordenadora (Executiva) viraron xa logo en dous meses. Porén, Luís Villares rexeita que se fale de "bloqueo" e avanza que é probábel que o domingo 2A se designe xa a executiva.

O Consello das Mareas realizou a súa reunión constitutiva o 28 de xaneiro. O 29X, nunha entrevista en Radio Galicia-SER, o portavoz de En Marea no Parlamento, Luís Villares, cifrou en "dúas ou tres semanas" o prazo que iría demorar o máximo órgao da confluencia entre plenarios en designar os membros da Coordenadora Nacional (Executiva). A súa previsión non se cumpriu e xa logo van dous meses sen que o Consello se reunise para se dotar dos órgaos de dirección, non só a Coordenadora, senón tamén a Portavocía. Nun encontro coa imprensa esta segunda feira, Villares negou que exista ningún bloqueo no Consello -contra o afirmado por escrito por militantes da confluencia- e avanzou que con toda probabilidade o órgao se reunirá este domingo con, entre outras, a tarefa de designar a executiva. No escrito en que se denunciaba a "pasividade" e a "inacción" da cúpula de En Marea, as persoas asinantes propuñan a realización dunha reunión do Consello o 2 de Abril, ás 17 horas. Villares dixo aos meios que esa data xa se "barallaba" e que había "un acordo para que [a reunión] fose esta fin de semana". O primeiro paso para o desbloqueo -a convocatoria da reunión- estaría, pois, sobre a mesa. Falta agora completar a operación coa designación de Coordenadora e Portavocía. "Parte da inquietude que se transmite" no escrito dos militantes, admitiu Villares, é "partillada" pola totalidade dos membros do Consello, "na medida en que é necesario botar a andar a dirección e que esa dirección se faga con total normalidade e con respeito aos estatutos da propia dirección". O primeiro paso para o desbloqueo -a convocatoria da reunión- estaría, pois, sobre a mesa. Falta agora completar a operación coa designación de Coordenadora e Portavocía Villares alegou que a dirección veu funcionando con normalidade desde a súa constitución -tería habido "varias reunións"- e, por tanto, negou que existise ningún tipo de bloqueo. O que sí tería habido no seo do Consello é unha proposta de composición da Coordenadora Nacional que, ao seu dicer, "non se axustaba aos estatutos" e que obrigou o órgao a unha "reflexión colectiva" para estabelecer "un sistema de funcionamento que respeitase a vontade das persoas inscritas". "Iso foi o que fixemos durante estas semanas, estabelecer ou procurar un sistema que acomodase os criterios de funcionamento ao estabelecido nos estatutos e á vontade das persoas inscritas", dixo. A interpretación da vontade das persoas inscritas nas primarias de xaneiro é o cabalo de batalla na dialéctica interna no seo de En Marea, quer no que atinxe á composición da Coordenadora quer no que ten a ver coa portavocía nacional. Os sectores críticos -as listas Somos Quen liderada polo parlamentar de Anova Davide Martínez e Queremos Participar nucleada por Cerna- demandan a aplicación da proporcionalidade pura á hora de constituír a Executiva, que debería por tanto ter unha moi axustada correlación de forzas: 6 para Máis Alá, 3 para SQ e 2 para QP. A interpretación da vontade das persoas inscritas nas primarias de xaneiro é o cabalo de batalla na dialéctica interna no seo de En Marea Os oficialistas admiten a proporcionalidade, mais discuten a pureza: en función de que normas eleitorais se apliquen a distribución de postos podería ser máis ou menos favorábel para uns e para outros (este asunto xa foi no seu momento polémico á hora de atribuír as prazas no Consello das Mareas, cun recurso de Queremos Participar finalmente desbotado). Canto á cuestión da portavocía, a vontade das persoas inscritas parece clara: votaron como maioritario un documento, o da candidatura oficial, que excluiría Luís Villares da portavocía orgánica -tamén Gómez-Reino, portavoz no Congreso- e configuraría esta como un triunvirato, con dúas mulleres e un home. Este é un asunto que dista de ser pacífico no debate interno: membros de Máis Alá -a comezar polo propio Villares e a continuar por Beiras- discuten que se poda pór o Documento Político votado polas persoas inscritas por enriba dos Estatutos e defenden a candidatura do portavoz parlamentar á voceiría orgánica. Villares tería tamén o apoio de Somos Quen e Queremos Participar.