Summary: Entomólogos de 13 países promoven unha rede de ciencia cidadá para coñecer o tamaño das poboacións de libélulas de todo o mundo. A comunidade científica sabe da existencia de perto de 6.000 especies, mais non conta con datos suficientes sobre as distintas poboacións para garantir a súa preservación.

A abundancia de insectos estase reducindo de forma drástica, advirte a comunidade científica. Confírmano estudos publicados nos últimos anos, referidos, sobre todo, a países onde hai máis información e probabelmente "tamén máis modificación ambiental". Adolfo Cordero, coordinador do grupo EcoEvo -Ecoloxía Evolutiva e da Conservación- da Universidade de Vigo, engade un matiz fundamental para os expertos. "A toma de mostras por parte de equipos de investigación que levan anos traballando no mesmo sitio alerta de tendencias de redución preocupantes. A cuestión é, isto ocorre de maneira xeral ou só nalgúns lugares? Porque mesmo podería haber poboacións que estivesen aumentando". O coñecemento sobre a distribución e o tamaño das poboacións de moitos grupos de animais adoita ser suficiente, di Cordero a Nós Diario. "As libélulas son un grupo de insectos pequeno con perto de 6.000 especies en todo o mundo. Coñecemos ben a súa distribución pero non sabemos cantas hai". De feito, sinala, hai especies que se descobren e non se volven ver en 50 anos "sen chegar a confirmar se é porque non hai ou porque ninguén saíu buscalas, xa que tampouco temos tanta xente estudando estes animais", menos aínda nas selvas tropicais, onde "queda moito por facer". Ciencia cidadá Deste baleiro informativo xurdiu a idea de promover un sistema "que nos permita ter datos o máis fidedignos posíbeis de moitos lugares para estimar que pasa coas poboacións de libélulas". Iniciativas como esta, baseadas no voluntariado, xa funcionan con outros insectos. É o caso das bolboretas, un dos conxuntos máis atractivos para o público xunto aos escaravellos. "Son moi vistosas. Non pican, non morden e polo tanto gustan". Atraer esa atención cara a outros grupos de insectos é máis complicado, pero "as libélulas son grandes, moi coloridas e tampouco pican", aclara Adolfo Cordero, quen confía en conquistar o agarimo da xente e a súa contribución a un proxecto internacional no que Galiza estará presente a longo prazo. "Coñecer as tendencias das poboacións de insectos require 15 anos polo menos. Datos a longo prazo, que son xusto os que non se obteñen desde os centros de investigación porque non se financian proxectos tan amplos". Por iso a solución está na ciencia cidadá, na posta en marcha de novas recollidas onde apenas existe información e na coordinación global do estudo sistemático de libélulas que xa se dá noutros países. "A idea é comezar canto antes, determinar os lugares que van participar e harmonizar o traballo dos voluntario co fin de conseguir datos que sexan comparábeis". Insectos de augas doces As libélulas son insectos depredadores. "Están na cúspide das pirámides tróficas. Polo tanto, cambian en función da abundancia doutros organismos e son indicadores da saúde xeral dun sistema, da súa riqueza mais da situación xenérica dun lugar", incide Cordero. Son, ademais, insectos asociados ás augas doces, que se poden ver na contorna de ríos, charcas, lagoas e mesmo encoros. Na Galiza contan con 55 especies citadas. "Hainas que estiveron e xa non están. Algunhas, comúns durante os anos 80, agora son difíciles de ver. Pero son oscilacións normais", apunta o profesor da Escola de Enxeñaría Forestal que comparte observacións e fotografías por todo o territorio cun grupo afeccionado dunhas 20 persoas. "Este verán descubriron nas Neves unha libélula que nunca antes se vira, propia de zonas áridas. De non existir esta xente, aparicións así pasarían desapercibidas", recalca Adolfo Cordero.


Summary: Imandinhos A Estrada, no apartado masculino, e Fillas de Breogán, no feminino, gañaron a primeira edición da Copa da Asociación de Fútbol Gaélico, en partidos que se disputaron na tarde do sábado en Lalín.

O campo Manuel Anxo Cortizo de Lalín acolleu na noitiña do sábado os encontros nos que se disputaba a Copa da Asociación Galega de Fútbol Gaélico. O equipo masculino de Irmandinhos A Estrada impúxose por 20-10 ao Estrela Vermella de Compostela, mentres que Fillas de Breogán gañou o encontro que disputou fronte as Irmandinhas por 23-17. Ambas as finais foron moi disputadas e non se resolveron até o último minuto. No caso da final masculina, os composteláns comezaron mellor e remataron a primeira parte cunha vantaxe dun tanto no marcador. Porén, na segunda metade, os da Estrada foron superiores, malia que non sentenciaron o encontro até que faltaban cinco minutos para o final. No caso do encontro feminino, as coruñesas, invictas na competición ligueira e cunha marcha imparábel na Copa, foron quen de se impoñeren diante dunhas Irmandinhas que acudiron a Lalín cun cadro moi xusto. O broche de ouro a esta xornada de fútbol gaélico foi a entrega de trofeos. Os MVP do torneo foron Eva Lago de Fillas de Breogán, que repite galardón individual despois do acadado na Champions, e David Fuentes "Kana", dos Irmandinhos. A entrega de premios finalizou cos trofeos aos equipos campións e cun terceiro tempo ao máis puro estilo fútbol gaélico Após as finais do sábado volve a Liga Galega de Fútbol Gaélico, cuxa segunda volta comezará de seguido.


Summary: O proxecto Pesquedellas promove o audiovisual para explorar a tradición

Nos tempos do inmediato e o dixital, como levar o folclore á xuventude? Como manter viva a cadea? O proxecto do Grupo Pesquedellas procura responder esta pregunta mediante diferentes contidos audiovisuais montados arredor da curiosidade e a fascinación pola nosa tradición. Mozas, informantes ou mestras presentan testemuño da paixón polas prácticas tradicionais como parte da vida contemporánea. En que consiste o proxecto Pesquedellas? O que estamos a facer é entrevistar as informantes ás que fomos chegando, sobre todo a mestras nosas ou persoas relacionadas co mundo do folclore que consideramos que nos poden ensinar algo. A nosa principal motivación é o desexo de saber máis acerca do folclore e pensamos que pode haber persoas coma nós, que queiran indagar máis. Por iso imos colgando os resultados das entrevistas en redes sociais, en clips curtos e soltos, de dous minutos aproximadamente. Neste mundo que se move tan rápido, pensamos que é doado de ver. O documental que fixemos intenta responder a como poderiamos involucrar a xuventude no folclore A escolla do audiovisual como medio responde á vontade de chegar á mocidade? Todo comezou cunha subvención da Xunta da Galiza que nos serviu para lanzarnos a facer o que tiñamos sen acabar de definir. Nun primeiro momento fixemos un documental que está en Youtube [Escoitar, Aprender e Compartir], que intenta responder a como poderiamos involucrar a xuventude no folclore. O formato audiovisual das redes sociais inclúe todo ese material que ficou fóra deste traballo, porque non respondía directamente esa pregunta, mais que nos parecía, con todo, interesante. Como é a relación da mocidade co folclore? Eu creo que hai moitos tipos de relacións, a cada persoa achégalle algo diferente. Agora mesmo funciona como un espazo de ocio. Unha aula de pandeireta ou baile que tes unha vez á semana tamén pode ser útil para que despois reverta nunha festa ou nunha foliada. Paréceme que pode ser unha forma de ocio contemporánea para todo tipo de persoas. O noso maior logro sería poder aplicar esta recuperación das foliadas, que eu si que percibo, ao Viño do País De feito, estase a producir unha recuperación desa dimensión da festa comunal. Eu penso que hai unha vontade moi clara da xente por volver a esta festa. Por exemplo, na foliada da Fonsagrada moveuse media Galiza para ir até alá e poder gozar do folclore. Nós, que somos de Betanzos, queriamos aplicar o que sabemos á nosa vila. Aquí hai un espazo, o Viño do País, que se podería relacionar cos furanchos, mais a natureza é distinta, porque o que se fai é que un adegueiro abre un garaxe ou o baixo da súa casa, simplemente para vender o viño. Ti vas coas túas amizades e levas a comida. O noso maior logro sería poder aplicar esta recuperación das foliadas, que eu si que percibo, ao Viño do País. Esa é a conclusión á que chegamos no documental, que implicar a mocidade da nosa comarca pedía acudir a este costume.


O 21 de abril do 2015, a Plataforma SOS Sanidade Pública de Compostela, a través do seu portavoz, Xosé Mª Dios Diz, solicitou ó Xerente da Area de Xestión Integrada de Santiago de Compostela, Dr. Luis Verde a creación do Consello de Saúde de Área de Santiago de Compostela. Segundo o artigo 25º, 8/2008 (2008!!!!!!!!!!), do 10 de xullo, da "Lei de Saúde de Galicia", publicada no DOG o 24 de xullo de 2008: "Participación territorial. Os Consellos de Saúde de Área", no seu punto1, fala de que os Consellos de Saúde de Área, son os órganos colexiados de natureza consultiva, a través dos que se articula a participación comunitaria no terreo das áreas sanitarias. No seu punto 2, di que estarán integradas por: entidades locais, agrupacións ou federacións de asociacións veciñais con actuación no ámbito sanitario, organizacións empresariais, organizacións sindicais, o/a director/a de área, @s xerentes dos dispositivos, persoal responsable da área de saúde, representante da consellería de sanidade e asociacións de pacientes. A Consellería de Sanidade, é a que ten que tomar a iniciativa de nomear @s membros (elixidos a proposta de cada unha das asociacións que o compoñen) dos Consellos de Saúde de Área, por un período de 4 anos máximo. Consideramos que a Plataforma SOS Sanidade Pública de Compostela debe estar representada no Consello de Saúde de Área de Santiago de Compostela. As funcións dos Consellos de Saúde de Area, son: propor medidas de carácter sanitario que eleven o nivel de saúde da poboación, emitir informes sobre o Plan de Saúde da área sanitaria, coñecer a memoria anual da area sanitaria, coñecer e ser informados dos contratos de servizos sanitarios, dos concertos e dos programas de subvencións feitos na área, propor medidas para mellorar a xestión da área. Tamén fala a Lei, de que exista unha composición paritaria nos Consellos de Saúde de Área. O Decreto 168/2010, de 7 de outubro, polo que se regula a estrutura organizativa de xestión integrada do Servizo Galego de Saúde, recolle no seu artigo 5º: Funcións e competencias da Xerencia de Xestión Integrada; no punto m): "Potenciar a participación social e dos cidadáns, mellorando os canles de información, propoñendo accións de formación aos cidadáns para a toma de decisións e potenciando a xestión eficaz e o funcionamento da Comisión de Participación Cidadán". Pois ben, o 8 de xuño do 2015, dende a Xerencia se envía un documento ós sindicatos (e entendemos que a outras asociacións.....), para que no prazo de 10 días se envíen as alegacións pertinentes ao "Proxecto de orden do......de....2015, pola que se regula a composición, organización e funcionamento dos Consellos de Saúde de Área".(Xuño do 2015!!!!). Será esta a ferramenta que teñamos @s cidadáns para poder participar no desenrolo da Sanidade Pública de Galicia? Temos tempo e podemos chegar a evitar o desmantelamento do Sistema Sanitario, que tanto traballo custou construír (entre tod@s)? Será a administración receptiva ás demanda da Plataforma, entre outr@s entidades, e faga caso a estas, que día a día, se esforzan por ter unha Sanidade Pública, Universal, Gratuíta, e de Calidade? Verémolo moi pronto.


Summary: Logo da morte de Franco, cando se instaurou o réxime autonómico, o feito de que a Galiza tivese ¨língua propria¨ foi fundamental para que conseguise o estatus de autonomía. Daquela eran Cataluña, o País Basco e Galiza os que podían afirmar que tiñan outra língua viva amais do castelán, aínda que a forza desa vida fose distinta nos tres países. Só na Cataluña o catalán era máis forte que o castelán.

Os galeguistas daqueles tempos, e mesmo algunha xente que viaxaba a Cataluña e vía o que aló sucedía, perguntábanse por qué os cataláns falaban catalán sen reparo e os galegos ou non falaban galego ou facíano con medo. O que se deu como resposta durante moito tempo foi que na Cataluña houbera unha clase meia que defendera o catalán, e na Galiza non. Elaborouse un relato no que Galiza aparecía como a vítima de elementos externos, e principalmente do réxime de Franco, sen recoñecer que ese réxime non tivera que facer nada para que non se falase galego porque os galegos deixaran de querer facelo moitos anos e séculos atrás. Houbo unha negativa total a aceitar a verdade: que na Galiza deixara de falarse o galego porque os galegos, axiña que tiñan a opción de falar castelán, preferíano. O castelán parecíalles unha língua feita e importante, a que facía falta para todo. Os que falaban ainda galego nas aldeas non sabían ben o que era aquilo que nen lles parecía unha língua, senón algo que eles usaban porque non sabían outra cousa. Nas cidades galegas era habitual que ás criadas que servían nas casas e procedían das aldeas se lles proibise que falasen galego, e as criadas non protestaban porque para elas aprender castelán era subir de categoría e deixar atrás o que as inferiorizaba sen remedio. Durante moitos séculos houbo unha perda da língua galega que ao primeiro foi aos poucos e depois se acelerou a partir da segunda metade do século pasado. O galego foi ficando cada vez mais agochado e esquecido até que rematou sendo a língua dos que vivían isolados nas aldeas e virou sinónimo de ignorancia e incultura, de ser pailaroco. Era lóxico que non se quixera falar unha língua que decontado calificaba a quen a falase de rústico e atrasado. Por que sucedeu iso na Galiza con moita mais forza que en outros lugares de España nos que a xente do campo tamén era desprezada? Porque os habitantes do campo castelán ou andaluz, malia que parecesen rústicos, falaban castelán, e os habitantes da Cataluña rural falaban a língua normal de todo o país, a que tamén se falaba nas cidades. Na Galiza os habitantes do campo falaban outra língua que non era a ¨normal¨, e iso funcionou como un círculo vicioso: os da aldea foron desprezados por falar galego, e o galego foi desprezado porque o falaban os da aldea. Aló polo comezo dos anos oitenta do século pasado, en plena politización da língua galega e co galego convertido en símbolo de identidade, sentín comentar que polas aldeas e vilas andaban rapaces novos rallando có de que había que falar galego e censurando á xente por non falalo abondo. A xente sentíase ofendida e protestaba de que os da cidade lles fosen predicar e ditar o que tiñan que facer. Nos ámbitos do galeguismo e do nacionalismo galego chegárase á conclusión de que o galego se estaba perdendo porque os pais das aldeas non lles falaban galego aos fillos. Mas os pais das aldeas falaran galego aos fillos durante moitos séculos e iso non fora abondo para frear a perda da língua galega. Non se quixo ver que en toda aquela historia houbera unha grande inxusticia, unha ferida de moitos séculos que non viñera de fóra, senón de dentro. O lóxico tería sido recoñecer o sofrimento que por falar galego padeceran os das aldeas, que se viran nunha situación de inferioridade continua, de apartheid, como emigrantes ou refuxiados recén chegados a un país extranxeiro no que se fala unha língua que eles non saben e onde hai uns modos de vida que eles non coñecen e os fan sentirse inferiores e inseguros. Como non se recoñeceron esa inxusticia e ese sofrimento, non se fixo nada para curalos e, disfarzadas de defensa do galego, as pautas de sempre seguiron mandando. O lóxico tería sido recoñecer o sofrimento que por falar galego padeceran os das aldeas, que se viran nunha situación de inferioridade continua, de apartheid O de que os cataláns preferisen o catalán ao castelán non fora porque na Cataluña houbera unha clase meia que defendera a língua con heroicidade. Fora porque, por circunstancias históricas, Cataluña seguira sendo un país independente moito máis tempo que Galiza, que ficara moi cedo metida dentro do reino de Castela e tamén afastada de Portugal, aborrecido na España centralizada, aínda máis que Cataluña, por se ter independizado. Se Cataluña non perdeu o catalán e Portugal non perdeu a lingua que antes compartillara coa Galiza non foi porque as defenderan contra o castelán, senón porque o castelán nunca chegou a ser a língua deles. Galiza quedou afastada do país que falaba a mesma língua e que, por ter ousado liberarse da España déspota e amazocada que criaran os Reis Católicos, foi desvalorizado, detestado e escarnecido. Iso tivo que influir moito na imaxe que se tiña da língua galega, que virou o que falaban os paifocos da aldea, e tamén o que falaban os infieis habitantes do traidor Portugal. Se Cataluña non perdeu o catalán e Portugal non perdeu a lingua que antes compartillara coa Galiza non foi porque as defenderan contra o castelán, senón porque o castelán nunca chegou a ser a língua deles Na Cataluña falábase unha língua que non estaba desprestixiada. No País Basco había unha língua que non se asemellaba a nengunha outra coñecida e non acordaba desprezo. Galiza tiña unha língua que se asemellaba á que falaban no veciño Portugal. Se ese país, para os galegos, tivese prestixio político e económico, a língua que nel se falaba talvez tería parecido desexável, mas a Portugal non se lle daba importancia, era desprezado. Aos galegos, o galego soáballes pailán e portugués, e por iso non o querían. Esa verdade, que estaba no fondo da perda da língua galega, foi tapada con inventos e argalladas, e por iso o rexeitamento desa língua non se curou e seguiu vivo no inconsciente. A forza dese inconsciente, sen curar nen corrixir, levou a que se fabricase un galego afastado da língua dos pailáns da aldea e da dos menosprezados portugueses, e a que esa língua fose castelán vestido de galego. Este artigo está tirado do blogue da autora.


Summary: O proxecto de recuperación de 20 hectáreas neste lugar de Lousame foi elixido nun premio internacional entre 150 propostas de todo o mundo.

O proxecto de recuperación ambiental de 20 hectáreas de monte para bosque autóctono en Froxán resultou gañador do concurso internacional 'European Ourtdoor Conservation Association', no que participaron 150 proxectos de restauración ambiental de todo o mundo. A comunidade de montes de Froxán e o colectivo Coluna Sanfíns son os responsábeis desta iniciativa, que repoboará con 10.000 árbores autóctonas un terreo antes ocupado por eucaliptos e outras especies exóticas invasora. Este galardón, financiado con 30.000 euros é un novo recoñecemento a un proxecto que ao longo destes meses foi quen de implicar a numerosas persoas. Dos 150 proxectos presentados a este concurso, un comité de persoas expertas elixiu 13, denso o voto do público quen finalmente decidiu a proposta gañadora. O monte de Froxán, xunto co de Santiago de Covelo, foron os primeiros de todo o Estado a seren declarados Áreas Conservadas por Pobos Indíxenas e Comunidades Locais (ICCA), unha figura respaldada polo Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente que pretende destacar o empeño e resultados en materia de conservación realizado por estes colectivos. De feito, o de Froxán é o primeiro territorio deste tipo a ser incorporado á Base de datos mundial de Áreas Protexidas despois de pasar por un proceso nacional de revisión.


Summary: A catedral de Santiago rodeada de feministas. A imaxe é metáfora da reivindicación que levou a milleiros de persoas a se manifestar en Compostela para esixir o aborto libre e gratuíto e mostrar a oposición á reforma do PP con Gallardón á fronte.

A chuvia non parou nas máis de dúas horas que durou a manifestación feminista que reclamaba en Compostela o aborto libre e gratuíto. A chuvia non paraba mais tampouco a vontade das miles de persoas que manifestaron a súa intención de non permitir nin un paso atrás nos dereitos conseguidos polo movemento feminista. "Nós parimos, nós decidimos" era a máis breve das consignas que resumía o cerne da manifestación, a demanda do aborto libre, gratuíto e na sanidade pública contra a intención do ministro Gallardón de poñer fin a dereitos conseguidos con anos de loita. Levaba tempo sen que atravesara as rúas de Compostela unha manifestación con tanta enerxía. O silencio non se impuxo en ningún momento nas máis de dúas horas que durou a mobilización. Consignas berradas con forza e música acompañaron á convocatoria da Plataforma Galega pola defensa do Dereito ao Aborto que transcorreu desde a estación de tren até unha praza de Pratería repleta de paraugas cando a chuvia xa arreciaba. Por momentos, as consignas evocaban as manifestacións de hai xa máis trinta anos, cando o feminismo reclamaba a despenalización e o dereito ao aborto que logo deu en leis ben máis permisiva que o retroceso que agora quere impoñer o PP. "Feminismo para adiante, machismo para atrás", "Somos guapas, somos listas, somos todas feministas" ou "Mulleres somos, mulleres seremos pero na casa non nos quedaremos" lévanse cantando décadas e agora, a "contrarreforma" avanzada por Gallardón fai que tomen nova forza canda outras novas que se dirixen directamente ao ministro: "Que fatalidade, que fatalidade que a nai de Gallardon non puidera abortar, que desilusión, que desilusión que o pai de Gallardón no puxera un condón", foi unha das máis coreadas e a imaxe do ministro, mesmo preñado, aparecía en varias das pancartas. "Para paridas, as de Gallardón" líase nunha portada por un mozo. Rodear a catedral de feminismo Á igrexa e os seus valores retrógados dirixíronse tamén boa parte das denuncias. "Fora rosarios dos nosos ovarios" berrouse en repetidas ocasións nunhas rúas de Compostela nas que non é difícil pasar por diante de centros relixiosos. Orfas, San Bento e, por fin, a catedral. Ao centro do poder eclesiástico conduciuse a manifestación e baixo a chuvia, unha cadea feminista rodeou a catedral e entón o "imos queimar a conferencia episcopal por machista e patriarcal" sentiuse máis forte aínda. "Alerta que camiña a loita feminista polas rúas da Galiza" berrouse pola zona histórica, nunha manifestación no que o lilá imperaba en faixas, paraugas ou camisolas. "Aborto libre e gratuíto: As mulleres decidimos" era o lema central que ecoou en boa parte das faixas que portaban representantes das sesenta entidades e organizacións que integran a Plataforma Galega pola defensa do Dereito ao Aborto. Faixas da CIG, BNG, PSOE, EU, GN, SOS Sanidade Pública ou Nós-UP, entre outras ademais de colectivos feministas tomaron parte nunha manifestación histórica na que quedou á vista que non se vai permitir o retroceso en dereitos que tanto custou conseguir. "O ministro Gallardón á fronte do goberno do PP, preocupado por seguir o ditado da Conferencia Episcopal, do Foro da Familia e organizacións semellantes que forman ese 10% da poboación que pretenden a supresión do aborto e que sexa delito en todos os casos, queren unha volta atrás sen precedentes" denunciou a Plataforma no comunicado final, lido na Praza das Praterías. "Queremos que exista o dereito ao aborto libre, sen máis causas que a vontade da muller nas primeiras semanas, na carteira de servizos da sanidade pública" reclamouse nunha manifestación na que o feminismo saíu á rúa para reclamar de novo o aborto libre, gratuíto, na sanidade pública e pola decisión das propias mulleres. Con moitas das consignas que o movemento violeta berraba hai xa máis de trinta anos. A chuvia impediu que a festa se prolongase como estaba previsto pero a enerxía invadía de novo a praza na voz de Mercedes Peón que daba saída á participación de artistas e escritoras que prestaban a súa voz ás reivindicacións da festa feminista.. "Deus non está con nós" dixo Pilar Estévez, da organización, ao ver que a chuvia non cedía. Pola antoloxía de consignas, deixaron claro que elas tampouco.


Summary: Oferecemos a seguir um interessante texto publicado na Jornada por Alejandro Nadal, aqui na tradução para o português realizada por Daniella Cambauva para CartaMaior.Com.Br.

A luta para se apropriar de um duelo político tem longa trajetória, sobretudo quando o luto tem origem em um crime. Plutarco narra, em Vidas paralelas, como, depois do assassinato de César, no Senado romano, as distintas facções batalharam para ocupar o vazio que engendra o desolamento público para se consolidar no poder. Cássio e Brutus disputam a aflição popular com Antônio, mas este conseguiu com sua elegia fúnebre colocar o povo de Roma contra os assassinos de César e desencadear uma guerra civil. Um paralelismo pode ser traçado com os esforços para recuperar espaços públicos após o ataque contra a Charlie Hebdo. Esta sempre foi uma revista irreverente com o poder, militar ou econômico, iconoclasta com todos os símbolos de hierarquias, laicas ou religiosas. É e foi inimiga do racismo e da discriminação em todas suas manifestações. Sempre lutou contra as ditaduras e a arbitrariedade, o poderio militar e o intervencionismo neocolonial. Mas agora, em pleno duelo social, buscam de todas as formas se apropriar dos símbolos e bandeiras que acompanharam a Charlie em sua luta. Estão buscando instrumentalizar a tragédia para promover o terrorismo de Estado. Hoje, corre-se o risco de transformar tudo isto em um episódio mais da luta contra o terror e do suposto choque entre civilizações. A concentração em Paris, no domingo passado, teve dois públicos. No primeiro, o povo e suas organizações, sindicatos, associações civis, manifestando repúdio ao covarde assassinato dos redatores da Charlie Hebdo e dos reféns do metrô de Paris. Muitos deles seguiram de perto a épica luta do semanário e de seu predecessor, Hebdo HaraKiri, desde 1969. Luta a partir da esquerda contra o despotismo, exploração, engano e intimidação. Mas, naquele dia, marcharam em Paris também chefes de Estado e líderes políticos de partidos e organizações que sempre abriram as portas para a guerra, para o comércio de armas e para o capital financeiro. Marcharam lado a lado Merkel, Rajoy e Renzi, chefes da austeridade neoliberal que atualmente destrói a Europa. Não faltaram Netanyahu e outros amigos do militarismo. Também se somaram a eles alguns notáveis como guardiões da ordem moral burguesa e da obesa hipocrisia dos bons costumes, amigos do racismo e da descriminação. Faltaram somente Marine Le Pen e os neonazistas para completar o quadro. O oportunismo encontra nas lamentações um terreno fértil para suas estratagemas. Hoje, mais do que nunca, é necessária uma análise política cuidadosa Outros, nem sequer tiveram que viajar a Paris para explorar o momento. Em Atenas, o primeiro-ministro aproveitou a oportunidade para fazer investidas contra o Syriza por sua postura sobre a imigração. Do México, o governo manifestou seu pesar: deve saber que isso não anula sua grave responsabilidade nos assassinatos (Tlatlaya) e desaparecimentos (Ayotzinapa). A ironia é brutal: os inimigos da Charlie Hebdo estão lutando para disputar o duelo, os que promovem a guerra contra o terror e os que semearam esta praga por todos os cantos do mundo. Criticou-se a imprudência dos caricaturistas da Charlie Hebdo. Mas é preciso responder com uma reflexão política, porque é disso que estamos falando, de política, não de bons costumes ou de etiqueta. Por que é tão importante a liberdade de expressão? A resposta é clara: a liberdade de expressão é irmã gêmea da liberdade de consciência, e as demais liberdades carecem de sentido sem elas. Em particular, sem liberdade de expressão, a liberdade de associação política fica sem sentido. Não é exagero afirmar que a liberdade de consciência e a liberdade de expressão são as mais importantes do catálogo de liberdades republicanas. Por isso, os limites da liberdade de expressão são apenas três: a não incitação à violência ou um crime e a difamação. A blasfêmia não é uma das restrições, como deixa claro a Declaração dos Direitos do Homem e do Cidadão de 1789. Na imprensa internacional, sobretudo no mundo anglo-saxão, a Charlie Hebdo tem sido apresentada como um veículo obstinado em ridicularizar o fundamentalismo islâmico, como se este tivesse sido seu único trabalho. Nada mais afastado da verdade. Os primeiros inimigos da Charlie foram o fascismo, o racismo, o neocolonialismo, o militarismo e a pena de morte. O fanatismo religioso e seu apoio hipócrita a estruturas de exploração esteve sempre em seu catálogo de inimigos a vencer, mas não é o único nesta lista. O luto público é a parteira de uma análise política fraca porque a dor e a sede de vingança escurecem o raciocínio e tornam a racionalização difícil. Por isso, o oportunismo encontra nas lamentações um terreno fértil para suas estratagemas. Hoje, mais do que nunca, é necessária uma análise política cuidadosa. A tragédia em Charlie Hebdo não é parte dessa farsa chamada guerra contra o terror, nem de um suposto choque de civilizações.


Summary: Advirte que o binomio megaplantas de xeración-cultivos enerxéticos, depara un futuro negro para o rural galego.

As pretensións de instalar en Pontevedra unha planta de biomasa forestal de 40 MW por parte de Ence non convence en absoluto a Alianza Rural Galega, integrada por Adega, CIG, Fruga e Organización galega de comunidades de montes en man común. ARG considera que as idas e vidas da pasteira coa ubicación este proxecto ("hoxe que en Pontevedra, mañá que non, pasado volta que si…") responden a unha estratexia. En todo caso, precisan, unha central de tal potencia non se pode manter só con biomasa forestal residual, vai precisar de cultivos enerxéticos, nomeadamente eucaliptos, para cortalos en quendas de 5/8 anos. "A Universidade de Vigo ten calculado que para obter 50MW de electricidade con biomasa precisaríanse anualmente medio millón de toneladas de madeira, o que en superficie equivale a entre 7.000 e 10.000 hectáreas de cortas". A Alianza afirma que a presión de ENCE xa logrou que o Partido Popular derrogara recentemente o decreto de aproveitamento da biomasa forestal do 2008". Este decreto vetaba as grandes plantas de biomasa, xa que as centrais non podían exceder de 10MW de potencia, ordenando e limitando o número de instalacións a 10 para non criar un "efecto chamada". Derrogado este decreto, sosteñen, "o lobby pasteiro-enerxético ten xa barra libre para instalar as incineradoras onde queira, como queira e cantas queiran". Esta plataforma considera que as empresas enerxéticas, "con ENCE á fronte", precisan terras para as inzar de cultivos enerxéticos. Por iso pousan os ollos nos montes veciñais en man común e nas terras agrarias que se están a abandonar, en boa medida pola crise de prezos no leite. Denuncian que a Xunta prepara unha lexislación para favorecer o acceso a esas terras das grandes empresas forestais. Por último, a Alianza Rural Galega afirma que "o binomio megaplantas de xeración-cultivos enerxéticos", depara un futuro negro para o rural galego. "A multifuncionalidade e a sustentabilidade do monte e do territorio son elementos básicos para garantir o futuro dun mundo rural galego poboado e vivo", conclúen.


A escena galega di adeus a unha das súas históricas. O pesar percorreu o teatro e o audiovisual do país ao saber este venres do falecemento de Pilar Pereira (Santiago, 1937), unha das pioneiras da interpretación en Galicia, "unha compañeira e unha das nosas actrices máis veteranas, digna de toda a admiración", en verbas da Asociación de Actores e Actrices de Galicia.Marcha "unha compañeira e unha das nosas actrices máis veteranas, digna de toda a admiración", destaca a Asociación de Actores e Actrices de GaliciaPereira deixa tras de si unha dilatadísima traxectoria profesional que xa fora recoñecida co Premio de Honra Marisa Soto nos María Casares do ano 2013. A profesión teatral quería así recoñecer un percorrido que a levou a traballar en Galicia e noutros puntos do Estado, pero tamén en América, así como en Francia ou Bélxica.Con experiencia tamén na radio como traballadora de Radio Galicia nos anos 50 do século pasado, Pilar Pereira destacou nos seus inicio recitando poesía. Mostra disto son os dous discos con versos de Rosalía de Castro que gravou en 1960 en Barcelona, nos prestixiosos estudios Odeón-La Voz de su Amo. Daquela xa dera relevantes pasos no teatro en Galicia e despois en Madrid, onde coincidiu exercendo o oficio teatral con directores como Fernando Fernán-Gómez ou Edward Füller.Teatro Eslava ou Los Goliardos foron algunhas das súas primeiras compañías. Coa segunda viaxou a Francia na etapa na que se instalou en París. Despois, tras o maio do 68, viaxaría a Bélxica, onde concluíu os seus estudos de Psicoloxía e tamén coñeceu a quen sería o seu marido, Jorge Bossa, con quen se mudou a Colombia. Alí foi tamén directora e actriz.Nos anos 80 volveu cruzar o Atlántico con rumbo a Madrid, pero pouco desois recibiu as primeiras chamadas de Galicia. Ás ordes de Maximino Fernández Queizán preparou Así é que se vos parece de Pirandello e tras a súa estrea en 1991 regresou a Galicia, onde despois participaría en moitas máis producións do Centro Dramático Galego, ademais de crear unha compañía de seu. Nos anos 90 traballou, asemade, con Sarabela Teatro, Compañía Marías, Factoría Teatro, Teatro do Atlántico ou Teatro do Morcego.Pilar Pereira foi dama do teatro, pero tamén profesional do cinema e, ocasionalmente, tamén na televisión. Na súa traxectoria figuran filmes de Xabier Bermúdez como Rafael, Nena ou León y Olvido. Tamén series de produción galega como Mareas Vivas ou Rías Baixas, así como outras en Madrid, caso de Hospital Central.


Summary: Antón Gómez-Reino, deputado galego de Unidas Podemos en Madrid, rexistrou unha pregunta ao Ministerio do Interior español sobre o suposto acoso por parte dun "axente do Estado belga", que "falou en árabe cun marcado acento israelí".

O Grupo Confederal de Unidas Podemos rexistrou no Congreso dos Deputados, en Madrid, unha iniciativa en que pregunta ao Ministerio do Interior español sobre un suposto interrogatorio realizado pola Garda Civil ao xornalista palestino Muath Hamed, solicitante de asilo internacional en España. A iniciativa parte dunha reunión mantida entre os deputados Antón Gómez-Reino e Lucía Dalda con Hamed, que lles relatou que os feitos aconteceron o pasado 11 de febreiro nas dependencias do Instituto Armado na rúa Batalla del Salado da capital española, onde acudiu tras ser citado. Segundo recolle Galicia en Común nun comunicado, o xornalista palestino, que está en trámites na súa solicitude de protección internacional, desprazouse ao lugar "coa vontade de colaborar" e malia que a Garda Civil "non ten competencias" na materia. No cuartel, de acordo co relato de Hamed aos deputados de Unidas Podemos, foi conducido até unha sala onde o esperaba unha persoa que se identificou como "axente do Estado belga", mais que no entanto "falou en árabe cun marcado acento israelí". O xornalista palestino asegura que "foi presionado" por esta persoa, que lle solicitou información vinculada co seu expediente e que foi ameazado con represalias contra el e mais a súa familia. Convención de Xenebra Para Unidas Podemos, estes feitos "poderían contravir o estipulado na Convención de Xenebra de 1951 e a vixente lei de asilo no Estado", que garante "a confidencialidade e a protección dos solicitantes de protección internacional fronte aos axentes de persecución". Por todo o relatado, o Grupo Confederal rexistrou unha iniciativa no Congreso para que o Ministerio do Interior español explique se coñecía a presenza do xornalista palestino no cuartel de Batalla del Salado, así como a identidade do suposto axente belga. Ademais, solicita ao departamento que dirixe Fernando Grande-Marlaska información sobre a protección aos solicitantes de asilo fronte a axentes de persecución.


Summary: Esta edición da revista presenta estudos sobre o humor na literatura infantil e xuvenil realizados por María Jesús Fernández e Carlos Nogueira no ámbito galego e portugués. Ou tamén unha entrevista cruzada entre Francisco Castro e Paula Carballeira

Coincidindo co Día do Libro, este 23 de abril chega á rede o segundo número da Revista Criaturas, a publicación coordinada Ledicia Costas e Daniel Landesa, sobre literatura infantil e xuvenil que botou a andar o pasado mes de decembro. Neste número 1 (o de presentación foi número 0) os contidos xiran arredor do humor. Entre os contidos publicados, os seus responsables destacan senllos estudos sobre o humor na literatura infantil e xuvenil realizados por María Jesús Fernández e Carlos Nogueira no ámbito galego e portugués, respectivamente. Neste segundo número preséntase unha nova entrevista cruzada, desta vez coa presenza do escritor Francisco Castro e da actriz e escritora Paula Carballeira. Este número tamén presenta traballos de Roberto Pascual sobre "As vertentes do humor no teatro infantil e xuvenil contemporáneo" ou de Miguel Vázquez Freire sobre o teatro de Paula Carballeira. E unha análise de Montse Pena sobre o regreso do humor á literatura infantil e xuvenil, afondando nas figuras de Roald Dahl e Christine Nöstlinger. A sección de crítica presenta recensións de Osos (Ruth Krauss e Maurice Sendak), A Galiña Azul (Carlos Casares), Boy (relatos de infancia) / Voando Só (Roald Dahl), A filla do Grúfalo (Julia Donaldson) ou análises sobre a obra de Janosch (Horst Ecker) e Agustín Fernández Paz. Tamén dedica un espazo á libraría El pozo de los tres deseos (Cangas do Morrazo) e ao Salón do Libro Infantil e Xuvenil de Pontevedra, que celebrou en marzo a súa XVI edición, incluíndo unha entrevista á súa responsable, Anxos Riveiro. Criaturas non busca centrarse nas novidades editoriais (aínda que tamén fai referencia a elas na súa sección de crítica), senón que tamén se detén en autores, autoras, temas e tendencias, buscando ser un punto de encontro para o sector, e un medio de referencia, un espazo para o debate e a reflexión para un ámbito moi destacado das letras galegas e da produción cultural do país. En decembro falamos con Ledicia Costas sobre a iniciativa que viñan de poñer en marcha, unha entrevista na que destacaba que "a literatura infantil xuvenil do noso país ten unha enorme calidade, ten consumidoras e consumidores. Ademais hai diferentes iniciativas ao longo do país que fan da lectura un valor engadido". Descarga aquí o número 1 de Criaturas (.pdf)


Summary: Regresa a Compostela para consolidarse xa como unha das opcións máis interesantes da 'reentrée' outonal e expándese por primeira vez fóra de Galiza. É o Outono Códax Festival, que estará con nós tres sábados consecutivos (19 e 26 de setembro, e 3 de outubro, na Sala Capitol) e o 2 de outubro en Xixón.

Esta é a quinta edición deste evento que nos trae unha proposta máis variada en canto a estilos: do soul máis clásico ao último neo-soul; do rhythm&blues máis frenético ao funk máis mestizo; do gospel máis purista ao groovy máis evolucionado; do rock´n roll máis desenfreado ao blues, o dub, o reggae ou o doo-woop (o de onte e o de hoxe). Así, o cartel deste ano inclúe a Mike Sánchez & His Band (un dos artistas de rhythm&blues e rock´n roll máis recoñecidos mundialmente); David Hooper&The Silverbacks (o norteamericano xa comparado con estrelas veteranas, emerxidas ao igual ca el na madurez, como Charles Bradley, Lee Fields ou Sharon Jones) e The Gospel Sessions vol. 1 (o último e gran espectáculo de Onno Smit e Paul Willemsen para o que contan coa maxistral voz de Michelle David). Xunto a eles, estarán dúas das bandas máis consagradas da escena estatal: os cataláns The Velvet Candles (considerada unha das mellores formacións de doo-woop) e Juan Zelada Band (un dos máximos expoñentes do neo-soul, que se estrea no Outono Códax cun espectáculo preparado para o festival). A participación galega deste ano correrá nesta ocasión a cargo de tres das bandas máis destacadas da escena actual: The Soul Jacket, Transilvanians e Sabela King & The Heartbreakers. Todas e todos eles secundarán nesta edición a dous grandes do xénero:Tommy Hunt, o mítico vocalista de The Flamingos e unha das lendas vivas da música contemporánea, que acudirá ao Outono Códax como artista convidado para repasar algúns dos grandes éxitos da súa carreira; e a enorme Naomi Shelton, hoxe por hoxe, unha das divas da música negra e peza clave do renacemento da música sureña estadounidense en Nova York. Para honra do festival, a última veterana estrela de Daptone Records, a principal factoría mundial de música negra, aterrará no Outono Códax, acompañada do seu excepcional coro, The Gospel Queens, e da súa incrible banda (entre a que se atopa Fred Thomas, o histórico baixo de James Brown). A propia Naomi Shelton&The Gospel Queens e os galegos The Lákazans serán os protagonistas do primeiro "ExtraOutono" do festival, a primeira cita ata agora fóra de Galiza e que terá lugar en Xixón (Sala Acapulco) o próximo 2 de outubro.


Summary: O xigante do téxtil nega contratar talleres ilegais para producir as súas prensdas. Porén, Arxentina fechou xa un dos seus recintos e Brasil mesmo ameazou con expulsar a firma do país.

O low-cost do textil. Os reducidos prezos que ofrece no mercado o imperio téxtil de Inditex obtéñense a partir da redución ao máximo dos seus custos de produfión e da confección en serie de millóns de prendas iguais que posteriormente son distribuídas por todo o mundo. A firma propiedade de Amancio Ortega --a terceira persoa mais rica do mundo segundo a revista Forbes-- emprega man de obra escravizada nos seus talleres. Así o denunciou na Arxentina a ONG La Alameda que desde hai anos loita contra a escravitude e a trata de persoas. En 2011 demantalaron un taller no Brasil que producía roupa para Inditex en condicións de escravitude, as autoridades do país sancionaron con 1,8 millóns de euros ao imperio téxtil e ameazaron con expulsalo do país Após a denuncia presentada pola organización non gobernamental, as autoridades arxentinas desmantelaron un dos talleres empregados pola empresa de Amancio Ortega onde as súas traballadoras e traballadores vivían acinad@s no propio recinto onde cosían, con xornadas laborais que mesmo superaban as 13 horas. Empregaban "o sistema coñecido como cama quente" isto é xornadas laborais eternas que @s operari@s debían ir rotando para durmir nun mesmos emprazamento. Actualmente, a ONG denuncia a existencia dun outro taller ilegal --o segundo que se afincaría en chan arxentino. Inditex nega que os seus provedores empreguen escrav@s na confección das prendas e argüe ter solicitado até 300 auditorías nos últimos anos para certificar que as prendas foron elborados de acordo cos criterios fixados pola propia marca. Porén, en 2011 outro taller de Zara foi clausurado na cidade brasileira de Sao Paulo. Porén, ao contrario do que acontece agora na Arxentina, o executivo de Dilma Rousffeld multou con 1,8 millóns de euros ao imperio téxtil e ameazou á empresa propiedade de Ortega con ser expulsada do país se non garatía condicións saudábeis e dignas para as súas traballadoras.


Summary: 34 facultativas e facultativos do Hospital de Verín asinaron esta segunda un manifesto, dirixido ao xerente da área sanitaria de Ourense, Verín e o Barco de Valdeorras, no que demandan "o cese do desmantelamento" do centro. As profesionais afirman que a decisión de pechar o paritorio e as urxencias pediátricas é "meramente política" e consideran "insuficiente" a proposta da Xunta de ofertar dúas prazas temporais de pediatría.

Sermos Galiza tivo acceso ao manifesto asinado por 34 profesionais sanitarios do Hospital Público de Verín, no que denuncian o desmantelamento do centro e reclaman solucións. A continuación, reproducimos integramente o texto: Manifesto dos facultativos do Hospital de Verín Ante o desenvolvemento de acontecementos tan importantes e decisivos como o peche do paritorio e eliminación das urxencias pediátricas do Hospital Público de Verín os abaixo asinantes expomos: -Remarcamos a nosa desaprobación ao peche do paritorio e das urxencias pediátricas do Hospital de Verín, deixando unha área sanitaria sen cobertura especializada necesaria para a adecuada atención de ditos pacientes. -Opinamos que é unha decisión meramente política, non baseada en estudos científicos acertados, apoiándose en decisións de sociedades específicas con posíbeis intereses. -Debería terse en conta a opinión de outros profesionais, como por exemplo o presidente da Sociedade Galega de Obstetricia e Xinecoloxía, o doutor Casimiro Obispo, e o xefe de Xinecoloxía do Hospital Público de Valdeorras, o doutor Sergio González, que discrepan cos argumentos esgrimidos polo presidente da Xunta e demais, afirmando que "o Sergas non ten en consideración as sociedades científicas para a toma de decisións". -Ter en conta que o argumento que se esgrime domo "baixa taxa de partos" non só acontece neste hospital, funcionando sen incidencias noutros hospitais comarcais. -É intolerábel e inconcibíbel a explicación da Xerencia do Sergas a propósito da falta de "calidade" e de pericia profesional sen posuír datos obxectivos nin criterios imparciais. -A atención pediátrica non só cubre ao neonato ou recén nado, se non que debe valorarse toda a poboación pediátrica (crianzas entre 0 e 14 anos) que vive ou se despraza á comarca de Monterrei. Calcúlase que aproximadamente hai 2.137 crianzas en idade pediátrica censados na comarca (segundo datos de 2018) que precisan eventualmente asistencia hospitalaria urxente. -A solución ofrecida pola Xerencia do CHUO ante a falta de pediatra/neonatólogo parécenos insuficiente. Tanto os médicos do Punto de Atención Continuada (PAC), servizo de urxencias hospitalarias e servizo de anestesia opinamos que se producen feitos de intrusismo nas funcións que son competencias exclusivas dos especialistas de pediatría, so cales están preparados e adestrados para a atención do paciente crítico, grave ou menos grave e do manexo de posterior inmediato. Esta tarefa víñase realizando desa forma no Hospital de Verín até a data do peche do paritorio. -Parécenos insuficiente a solución ofrecida pola xerencia do Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (CHUO) sobre o traslado interhospitalario do paciente neonatal desde o noso centro ao hospital de referencia, que se propón da seguinte forma: "co obxecto de garantir a calidade e a seguridade na atención aos nenos e nenas da comarca de Monterrei, deberase manter o manexo compartido, xunto co servizo de pediatría do CHUO, daqueles casos que non podan ser resoltos polo citado servizo, tal e como se viña facendo até o momento. Aquelas situacións clínicas en menores de 3 anos (excepcionais, segundo os datos históricos) que requiran de traslado ao CHUP para a súa atención con soporte médico especializado (pediatra) serán asumidas pola garda de pediatría". Pensamos que a solución ofrecida é pouco segura para a saúde do neonato debido á demora que se produce tanto na atención inmediata como no adecuado seguimento posterior. Ademais, ditas directrices iniciais non fan referencia ao resto da patoloxía pediátrica atendida nos servizos de urxencias, que era prestada por parte do pediatra de garda nos casos de patoloxía non banal. -Opinamos que se tomou unha medida non acorde ao noso parecer e ás especiais características dun hospital comarcal, de forma arbitraria e sen previo aviso aos facultativos deste hospital, co conseguinte prexuízo na atención ofrecía aos pacientes e afectando claramente ao noso traballo e asistencia tal e como viñamos facendo até agora. Suspendeuse a actividade do pediatra de garda sen poñer sobre a mesa un protocolo claro de actuación que garanta a atención aos pacientes pediátricos. -A urxencia pediátrica representa un dos servizos asistenciais máis importantes ao que son remitidas crianzas con problemas moi variábeis. O especialista en pediatría debe discernir que enfermo precisa ingreso inmediato, observación hospitalaria ou pode ser enviado ao seu domicilio sen rico importante, sendo o seu papel imprescindíbel no manexo da urxencia. Desde a creación do Hospital de Verín esta actividade foi sempre desempeñada polo pediatra de garda localizada. A urxencia pediátrica debe adaptarse ás demandas da sociedade actual, que esixe inmediatez as 24 horas do día e unha maior especialización do persoal sanitario que a atende, tendo en conta as seguintes recomendacións: a. Consideracións do Valedor do Pobo á Consellaría de Sanidade para a planificación do servizo de pediatría no Sistema Galego de Saúde (Sergas). b. Plan Estratéxico Nacional da Infancia e Adolescencia (2013-2016). c. Lei 2/2016 de protección do menor de 14 de xuño do Dereito Civil da Galiza. d. Declaración de Dereitos do Neno da ONU do 20 de novembro de 1059. -Debemos, por último, facer fincapé no problema da falta de persoal e medios materiais no Hospital de Verín, provocando unha situación de grave precariedade que debe ser solucionada á maior brevidade, sendo incompatíbel coas decisións tomadas nos últimos días e meses, que evidencian o desmantelamento progresivo de servizos como cirurxía, traumatoloxía, xinecoloxía, anestesia, medicina interna, unidade de coidados paliativos e hospitalización a domicilio (HADO), xunto con outras especialidades como dermatoloxía, cardioloxía ou psiquiatría. Polo tanto, os abaixo asinantes solicitamos o cese deste desmantelamento xunto a unha reestruturación hospitalaria integral, propoñendo como opción específica que se convoque oficialmente unha Oferta Pública de emprego extraordinaria nas especialidades con necesidades para cubrir as prestacións necesarias para a poboación.


Summary: No concello de Cambre, onde residía e exercía de avogado desde hai máis de vinte anos, finou na xornada de onte o histórico dirixente sindicalista Xosé Luís Muruzábal, un dos dirixentes obreiros máis coñecidos e recoñecidos da Galiza da década do setenta e primeiros oitenta.

Muruzábal, Muru, como era coñecido no mundo do traballo, trasladouse a Galiza a comezos da década dos setenta, participando dalgunha das loitas obreiras máis importantes que se deron no noso país, como as reivindicacións que se desenvolveron de xeito paralelo á construción da central das Pontes, e que rematou co peche na cheminea das instalacións do propio Muruzábal. Tamén estivo no primeiro plano sindical na folga da construción que en 1967 mobilizaría ás provincias de Lugo e A Coruña con especial incidencia nas contratas da factoría de aluminio de San Cibrao ou a folga do transporte na cidade da Coruña. Muruzábal foi un dos protagonistas no proceso de conformación e unificación do sindicalismo nacionalista, onde chegaría despois dunha destacada militancia na CSPU, organización sindical vinculada ao Partido do Traballo, partido de inspiración maoísta no que xogou un destacado papel como dirixente. Nos últimos anos, apartado da primeira liña de actividade sindical, desenvolveu un relevante traballo social en Cambre, na súa condición de presidente da Asociación Galega Pro Enfermos Mentais. En Cambre residía e exercía a avogacía desde hai máis de vinte anos.


Summary: O portavoz de En Marea cargou con dureza contra un mandatario galego que volveu usar a baza de recriminarlle a Villares que como político defenda posturas que baten co seu pasado como maxistrado.

A tensión subiu varios graos na sesión de control ao presidente coincidente co aniversario (ou cabodano, segundo se mire) do primeiro ano de goberno da segunda lexislatura de Feijóo. O portavoz de En Marea, Luis Villares, canso de que Núñez Feijóo empregase a súa quenda de réplica para misturar pasado (como maxistrado) e presente (político) do de Lugo nunha suposta contradición, disparou. "Eu deixei a toga para vir aquí", dixo, para de inmediato preguntarlle ao presidente "que facía vostede antes de meterse en política". Porque, asegurou Villares, o único que se lle coñecía a Feijóo era que paseaba en iates con narcos, en referencia á súa foto con Marcial Dorado. Foi entón cando soltou a palabra: "Narcochofer", xerando a indignación na bancada popular. Feijóo acusou o golpe. Acusou Villares de estar disposto a "calumniar", a "mentir" para acadar os seus intereses. Reprochou ao de En Marea que a súa intervención nesta sesión marcaba un antes e un despois para o cualificar de "ex maxistrado e "ex político". O rifi-rafe dialéctico comezou cando Villares preguntara a Feijóo polos recortes de liberdades políticas e dereitos civís que se aplican desde o Estado polo referendum catalán. Feijóo argumentou que a consulta era ilegal e que ía contra a Constitución. "Non xurou vostede como maxistrado e non aplicou a Constitución?", preguntoulle ao de En Marea, instándoo a non se poñer a carón do "desafío independentista". O portavoz de En Marea acusou o PP de ter "dúas varas de medir", unha para os "amigos" e outra "para o resto". Así, lembrou que a Xunta denunciou todos os implicados na operación Campeón agás aqueles "afiliados ao PP". "Que teña bo día, campión" foi a fórmula usada por Villares dirixíndose a Feijóo para fechar a súa quenda. Once acusados nesta Operación pactaron coa Fiscalía a rebaixa de penas: Dorribo acepta 6 anos de cárcere e unha multa de 6 millóns de euros. O ex-deputado do PP Pablo Cobián acepta 8 meses. O director e ex-director do Igape foron suspendidos a un ano de emprego. O pleno reservou tamén protagonismo para o presidente da Cámara, Miguel Santalices. O político ourensán pediulle a VIllares que retirase a palabra Narcochofer, neoloxismo co que designara Feijóo. O portavoz de En Marea negouse e, en aplicación das súas atribucións, Santalices ordenou que no diario de sesións non se recollese o vocablo, nun claro falseamento da transcrición do debate. Balanzo O portavoz do PSdeG, Fernández Leiceaga, realizou un balanzo moi crítico deste ano de mandato de Feijóo a respecto de decisións do goberno central. O financiamento autonómico, os orzamentos xerais do estado ou o veto á transferencia da AP9 foron debullados polo socialista como mostra de que a Xunta permanece "muda, calada" perante Madrid. Na súa quenda de resposta, Núñez Feijóoo volveu xogar a baza de acusar anteriores gobernos socialistas e non recolleu a luva de Leiceaga a respecto de defender o traspaso da AP9 após o novo veto. "O seu goberno pode presentar un conflito de competencias", instoulle Leiceaga. Recurso A AP9 centrou tamén a pregunta realizada por Ana Pontón (BNG), que acusou Feijóo de ser "incapaz de erguer a voz na defensa dos intereses galegos". A nacionalista indicou que se hai debate sobre a transferencia da autoestrada é grazas a que "o BNG o puxo sobre a mesa" e criticou que mentres o estado transfire infraestruturas a outras comunidades, veta debater sequer sobre o traspaso da AP9 a Galiza. Ana Pontón realizou dúas propostas ao presidente galego para defender os intere4ses de Galiza neste tema. Que a totalidade das e dos deputados galegos asinen un recurso perante o Tribunal Constitucional e que se aprobe unha declaración institucional reprobando Ana Pastor, presidenta do Congreso, e Mariano Rajoy, polo veto á AP9. Feijóo puxo en cuestión a legalidade da primeira e gardou silencio sobre a segunda.


Summary: Berros de "mentireira" e pola súa demisión foron os que @s traballador@s do centro público lle dedicaron a Rocío Mosquera, deixando claro o seu rexeitamento á Xestión integrada que lles impuxo e que "non recoñeceremos" ningún xerente "se non é da área propia da Mariña"

Nunha nota enviada á imprensa, a consellaría de Sanidade deu conta esta segunda feira da presentación formal do novo xerente do Hospital da Costa, Francisco Antonio Soriano Paredes, nun acto nas dependencias do centro sanitario público en que estiveron presentes a propia conselleira, Rocío Mosquera, e a xerenta do Sergas, Nieves Domínguez. Di a información da Xunta que a conselleira "desexou sorte" a Soriano Paredes "nos novos retos" como o proceso de integración na área de Xestión integrada "que garantirá a equidade, a accesibilidade, a continuidade asistencial e a calidade da atención". Con todo, nada indicou a consellaría de Sanidade a respecto da protesta realizada en contra desa xestión integrada e da cal fixo parte a práctica totalidade d@s traballador@s do hospital público, rebentando a posta de largo de Soriano e deixando claro que "non recoñecemos este xerente nin ningún outro que non sexa un xerente de área propia da Mariña". Erguendo cartaces en que podía lerse 'Acto de defunción do Hospital da Costa' ou 'Conselleira demisión', berros de "mentireira" foron os que lle dedicaron a Rocío Mosquera, a quen lle recriminaron que faltase á súa palabra de que o centro hospitalario fincado en Burela non perdería nunca a súa independencia. Os incumprimentos da Xunta de Núñez Feijóo provocaron a demisión do anterior xerente, José Insua, e da directora de Enfermaría, Carmen Louzao. A intervención de Insua foi a única respectada pol@s traballador@s, a quen despediron cun prolongado aplauso.


Summary: Ponteceso acolle unhas oficinas para compartir entre novos emprendedores

Xa houbo algunha experiencia, pero o coworking vai chegando á Costa da Morte. É que as novas profesións relacionadas coa tecnoloxía, e o autoemprego, obrigan a crear eses espazos nos os novos emprendedores do rural costeiro poden compartir unhas oficinas comúns. Espazos onde ademais as sinerxias soen xerar proxectos en común, beneficiosos para cada un dos que se animen nesta aventura En Ponteceso nace estas semanas o primeiro Coworking en Costa da Morte. Da man de Álvaro Domínguez Loureiro, un deses activos emprendedores bergantiñáns, que son 21 anos xa pasou pola Comisión de Festas, é o actual presidente do Ponteceso SD e a día de hoxe está embarcado nun negocio especializada en tráfico online. "Coworking Costa da Morte nace tras ver a necesidade que hai de ofrecer un lugar a emprendedores e xa profesionais establecidos na zona. Estamos continuamente falando de emprender pero non estamos dando facilidades aos mozos para facelo. Cabana leva varios anos realizando conxuntamente coa EOI un programa para emprendedores que dura 6 meses e realmente está ben, pero quédase niso, un programa case máis formativo que outra cousa. Nós queremos que todos eses emprendedores poidan acceder a unhas oficinas profesionais durante todo o ano e por un prezo asumible", explica. Por iso fai un "chamamento a todos os profesionais/emprendedores que estean sos (Peritos, Arquitectos, Comerciais autónomos, Asesores.....) a que traballen dun xeito conxunto e realmente loiten por algo común que é crear unha forma de vida". Loureiro ten claro que empreder na casa ten un valor doble. "Un dos alicerces fundamentais á hora de emprender o primeiro Coworking da Costa da Morte é o compromiso que teño por Ponteceso e Costa da Morte". Os locais estarán listos a finais deste mes, e a campaña de promoción de benvida é de 49,90€/mes con todo incluído ata o 15 de marzo. Podedes contactar no 622 70 18 51.


Summary: Os nosos equipamentos son pouco públicos. O espazo adicado ao cidadán en relación co do persoal vaise descompensando co tempo en favor deste último e expulsando aos poucos o cidadán. As sucesivas corporacións fan axustes sen "descolocar" os diferentes servizos e evitan unha necesaria revisión global que garanta uns mínimos accesíbeis e totalmente dispoñíbeis.

Demasiados edificios rematan sendo contedores illados de oficinas municipais, mesmo céntricos e sen conexión urbana. Outros, adícanse a un único e monolítico uso, museos sen renovados contidos ou teatros con mínimas programacións para maior "goce" do persoal de limpeza e vixilancia. No extremo, os estadios de fútbol municipais con actividade media xornada cada quince días e sobre os que reflexionar en profundidade. Os máis versátiles e de referencia neste senso, serían os actuais centros cívicos ou os resistentes pavillóns que aturan todo tipo de eventos en amplos horarios. Unha radiografía da intensidade de uso de cada edificio evidenciaría a infrautilización de moitos espazos, froito de corporacións sen imaxinación para reprogramalos, de dóciles técnicos e de cidadáns indiferentes ou sen vías de participación Algunhas melloras recentes á marxe dos infundados medos municipais son: o uso público dos patios dos colexios e as novas actividades dos mercados polas tardes, a apertura das bibliotecas pola noite ou os espazos dispoñíbeis e sen persoal onde se fai ao solicitante responsábel. A seguridade garántese co intenso uso. A cantidade e diversidade de xente que atrae un edificio é un indicador do servizo que presta e podería ser valorado en comparación ao seu pleno rendemento, que normalmente descoñecemos. Unha radiografía da intensidade de uso de cada edificio evidenciaría a infrautilización de moitos espazos, froito de corporacións sen imaxinación para reprogramalos, de dóciles técnicos e de cidadáns indiferentes ou sen vías de participación. É necesaria unha actualización destes interiores urbanos vencendo obsoletas convencións como temos feito no ámbito privado: nin traxe dos domingos nin salón de recibir. Comecemos polas plantas baixas, onde a conexión coa cidade é vital e as esixencias deberían ser máximas: facéndoas atravesábeis, multiplicando accesos, incorporando soportais, incrustando puntuais actividades nos baixos e usos ás 24 horas, compatíbeis, que permitan formas independentes de empregar as diversas partes. Do mesmo xeito que o privado persegue a máxima rendibilidade, o público aspira ao maior servizo, ser máis públicos máis tempo. Os nosos edificios "envexan" a continua actividade dos centros comerciais. Aínda hoxe, é exemplar a capacidade das igrexas para ademais de atraer os seus fieis e outros curiosos, cubrir o indignante esquecemento dos sen teito nas vagas de frío ou proporcionar inesperado silencio en contornas excitadas. Estes días, as catedrais de Inglaterra estanse a converter en centros de vacinación con música para órgano onde haberá quen pense nunha maior efectividade. Era nas estacións onde se daba unha relación ideal entre espazos de servizo e públicos e unha total dispoñibilidade 24/7 -24 horas, os 7 días- até que a súa privatización as fechou á noite. Debemos esixir que as novas Intermodais ou similares, se convertan nestes lugares a cuberto, sempre abertos, como necesario complemento á vida urbana que endexamais acouga.


Summary: Na primeira reconstrución dos feitos, o maquinista dixo que se lle activou a luz de alerta no seu cadro de mandos e que ao momento comunicou que recibira a advertencia de que circulaba por riba da velocidade permitida. Mais o certo é que o tren non freou a tempo. Haberá que determinar agora se existiu algún tipo de fallo mecánico que impidese a redución de velocidade.

O condutor do comboio que descarrilou en Angrois, F.J.G., recoñeceu na súa primeira reconstrución dos feitos que no seu cadro de mandos se activou a alerta de que viaxaba por riba da velocidade permitida e que premeu ao momento o botón que comunicaba que recibira a mensaxe. Na declaración que fixo desde o hospital, onde fica ingresado e custodiado pola policía, admitiu a súa neglixencia, xa recollida nas gravacións da conversa que mantivo coa estación de Compostela, onde aseguraba que a velocidade a que viaxaba o Alvia eran os 190km/h. A velocidade máxima permitida no Alvia son 285km/h No tramo anterior á curva, o maquinista, con 32 anos de experiencia ás costas, circulaba a 200km/h, correctamente. A velocidade máxima permitida para este tipo de trens son os 285km/h. Con todo, a curva tomouna a 110km/h por riba do linde que marca o sinal colocado nas vías:80km/h. Non lle deu tempo a frear porque os catro quilómetros que abrangue o acceso á estación de Compostela non son de nova construción, senón unha adaptación do vello trazado e non está instalado o sistema de freado ERTMS, propio da alta velocidade e que tería rebaixado de maneira automática a velocidade do comboio. Ao funcionar outro máis antigo, o ASFA, o freado depende unicamente do factor humano. A empresa á quen se lle adxudicou o sistema de sinalización e seguridade do tramo Ourense-Santiago da alta velocidade, Thales, confirmou que o sistema ERTMS está instalado até o quilómetro 80 da liña tal e como aparecía no concurso, e que foi probado e entregado en novembro de 2011. Porén, non saben explicar por que non se licitou a instalación deste dispositivo até a estación de Compostela. O maquinista nin está detido nin está imputado Neglixencia recoñecida á marxe, en declaracións á Radio Galega o xuíz Antonio Vázquez Taín, auxiliar do instrutor do caso, Luis Alae, desmentiu as informacións publicadas na imprensa e recalcou que non está detido. Nin sequera está imputado, pois só prestou declaración --en calidade de imputado, iso si, non como testemuña-- perante a Policía Xudicial, e non perante o xuíz Alae. "As probas técnicas do sinistro están debidamente custodiadas. Agora, primeiro ouviremos a súa explicación dos feitos e despois xa se decidirá se fica imputado, de acordo?", concluíu Vázquez Taín.


Summary: Pablo Carpintero, un dos principais expertos na música tradicional galega e concretamente na orixe da gaita de fol, abre os seus coñecementos ao público e ofrece unha palestra ao mes aberta ao público, que ás veces irá acompañada dun concerto e outras, de obradoiros didácticos.

Pablo Carpintero presenta un ciclo de dez charlas didácticas, moitas delas charlas-concerto, outras obradoiros didácticos, pero todas versan sobre música en xeral e música galega en particular. O obxectivo é divulgar o aprendido nestes últimos anos sobre diversos aspectos da música e dos instrumentos musicais, para elo, ademais das explicacións faladas, poderedes escoitar os instrumentos musicais en directo, acompañados de explicacións e imaxes e, nalgúns casos, aprender a tocalos e construílos. As charlas celebraranse no seu obradoiro-museo, en Meixonfrío (Santiago de Compostela) e serán sempre os domingos pola mañá, dende as 11:00 ás 12:30 aproximadamente. Versarán sobre os tipos de gaitas de fol no noroeste da Península; as orixes da música; as cadeas evolutivas de instrumentos musicais en Galiza; os instrumentos musicais femininos; as trompas; os instrumentos musicais de palla; as palletas; e as orixes das gaitas de fol. Pablo Carpintero (Castro de Carballedo, Lugo, 1969) é doutor en Ciencias pola USC onde foi profesor de Bioquímica. Actualmente realiza un segundo doutoramento no Departamento de Historia da Arte desta mesma universidade sobre a gaita de fol, e traballa no Proxecto Ronsel da Universidade de Vigo para a recuperación do Patrimonio Cultural Inmaterial de Galicia. É membro directivo da Asociación de Gaiteiros Galegos e dirixe dous grupos de recuperación de tradicións musicais galegas: A Requinta de Xián e o Obradoiro de Cultura Tradicional Ultreia. Ademais é construtor de instrumentos. O seu traballo de investigación está centrado principalmente na evolución da morfoloxía e repertorio da gaita de fol e na súa contextualización social e histórica, así como no estudo dos diversos instrumentos musicais tradicionais galegos. Colabora con institucións como a Radio Galega, onde periodicamente realiza seccións dedicadas ao folclore galego, ou Consello da Cultura Galega, onde depositou en 2005 un arquivo composto de máis de 350 horas de gravacións de campo. Nesta web sobre Os instrumentos musicais na tradición galega poderedes saber máis dos seus traballos.


Summary: Coa sesión de investidura marcada para esta sexta feira aínda está pendente o acordo con JxCat, que continúa as negociacións con ERC e é imprescindíbel para investir como presidente a Pere Aragonès.

A CUP debate mañá nunha asemblea telemática se aproba a proposta de acordo con ERC e apoia a investidura de Pere Aragonès como 132 president da Generalitat de Catalunya, despois do pacto do domingo entre as direccións de ERC e CUP. O acordo de 11 puntos entre as formacións independentistas, negociado nas últimas semanas polas comisións sectoriais dos dous partidos, desenvolve un marco para a lexislatura na que inclúe accións concretas para reverter as principais problemáticas sociais que afectan Catalunya. Banca pública En materia de vivenda consensuouse a aprobación dunha lei catalá para o alugueiro, amais dun orzamento de 1000 millóns de euros anuais para ofertar cada ano 5000 vivendas máis en réxime de protección, que se engadirían ao 30% de vivendas propiedade da Sareb que se pretende recuperar para vivendas sociais. O texto tamén contempla unha proba piloto de Renda Básica Universal, a creación dun banco e dunha empresa eléctrica de carácter público; así como un incremento da dedicación orzamentaria en sanidade, que incida na mellora das condicións laborais das profesionais e permita converter a Atención Primaria e Comunitaria "na base e centralidade do sistema sanitario". No referente ao conflito co Estado, tanto ERC como as CUP comprométense a "xerar as condicións para programar un novo embate democrático, pola vía que o conxunto do independentismo valore como a máis acaída". Aínda coa aprobación deste acordo, segue no aire o resultado da sesión de investidura da mañá desta sexta feira pola incógnita do voto de JxCat, que mantén a negociación aberta con ERC.


Summary: O vindeiro martes cúmprense sesenta anos da execución de Benigno Andrade, histórico loitador antifranquista. A filla do guerrilleiro lembra unha figura á quen as autoridades e as súas múltiples fazañas converteron nunha lenda.

Os anos trinta eran uns anos felices en España, a República, a través da constitución de 1931, conseguía poñer o país ibérico á altura de privilexios xa habituais nos países máis avanzados de Europa. Aínda así, tras o triunfo nas eleccións de 1936 da Fronte Popular, o xeneral Francisco Franco encabezaba o 17 de Xullo dese mesmo ano un golpe de Estado, o que daba lugar ao comezo da Guerra Civil Española. En Galicia, o bando nacional tardou pouco en facerse co control do territorio. Isto provocou que os que estaban en desacordo coas ideas franquistas tivesen que emigrar se non querían verse en perigo de ser represaliados. Foron miles os que se exiliaron no estranxeiro, sobre todo en países latinoamericanos. Xente coma Castelao, Neira Vilas, Luis Seoane, Rafael Dieste, Díaz Pardo ou Eduardo Blanco Amor, entre moitos outros, tivo que facer a maleta. Calquera que vivise no franquismo ou lle prestase atención ás historias do avó coñecerá algo sobre o Foucellas e as súas fazañas No entanto, outros preferiron quedar e loitar en Galicia, tendo que esconderse como poideron, e onde a moitos non lles quedou outra que botarse ao monte. Dos que quedaron loitando na sombra, houbo un home anónimo polo seu nome, Benigno Andrade, que ben seguro que non o é hoxe en día se falamos do Foucellas. Nos tempos actuais, todo aquel que vivise durante o franquismo ou lle prestase atención ás historias que lle contaba o seu avó coñecerá algo sobre el ou algunha das súas fazañas. Benigno traballaba de transportista durante a República nunha serrería do concello onde vivía xunto a súa familia, Curtis. Alí foi facendo amizade con Manuel Calvelo, o médico da localidade, que, xunto coa súa muller, Isabel Ríos, puxeron en marcha a célula comunista na vila, chamada Sociedade Republicana Radio Comunista en Curtis. "A súa actuación ante a sublevación non foi signficativa; colaborou cos dirixentes da vila para intentar facer fracasar o golpe" Co golpe de estado foron moitos os que se sumaron á loita antifranquista. Foucellas foi simplemente un máis. Luís Lamela, escritor que á marxe dun libro sobre Foucellas escribiu unha ducia de obras máis sobre a resistencia antifranquista, cóntanos que "a súa actuación (de Foucellas) na reacción contra a sublevación non foi significativa, senón que colaborou cos dirixentes da súa vila para intentar facer fracasar a sublevación dentro das súas forzas, pero, seguindo as instruccións do goberno civil daquela de tratar de quitarlle as armas aos de dereitas, daqueles que pensaban que podían sumarse á sublevación e ir contra o goberno republicano." O obxectivo das milicias que se resistiron á sublevación da Guerra Civil era o de "requisar algunhas armas e intentar ir á Coruña a defender a República, que era onde se sublevaRan as forzas. E intentáronno, pero cando chegaron á Ponte Pasaxe, xa lles avisaron de que non había nada que facer, e deron volta. Intentaron, como non cometeran ningún delito penal, nin importante, refacer a súa vida." "Foucellas decidiu estar anos agachado tras comprobar como os militares mataran e meteran na cadea varios compañeiros" Pero iso non era doado de conseguir, máis aínda ao "veren que a reacción dos militares e das autoridades baixo as mans do exército era a de reprimir, e que non reparaban en nada." Foron moitos os que tiveron que escapar, polo tanto Foucellas "ao ver que colleran e mataran a varios compañeiros, e tamén encarcearan a moitos, intentou quitarse das mans dos militares e autoridades que os perseguían; foi así como estivo anos e anos agachado" Botarse ao monte Durante unha época, tanto Foucellas coma todos aqueles que loitaron contra o franquismo de forma activa tiveron que esconderse da Garda Civil, agocharse nos montes, nas casas de familiares, disfrazarse... Calquera escusa era boa para evitar ser collido. Despois de que seu pai tivese que fuxir, a primeira vez que María Josefa Andrade, filla de Benigno, viu a Foucellas foi na súa casa. "Un día saín a xogar á rúa. Ao voltar á casa subín arriba e resulta que había un home na cama. Asusteime ao velo. Miña nai saíra, tivo unha sensación rara e deu a volta para voltar á casa, onde me atopou berrando. Díxome que aquel home era meu pai, pero eu non a cría, xa que estaba vestido de militar." "Meu pai ía disfrazado de cura a ver xogar o Deportivo", lembra a filla do Foucellas Era habitual en Foucellas disfrazarse para poder evitar ser capturado. A súa filla recorda que seu pai "ía vestido de cura a ver xogar ao Deportivo." E tamén que a nai "tivera un mozo que despois foi brigada do exército e pasáballe roupa militar." Luís Lamela indica que a "esta xente á que non lle daban a oportunidade de sobrevivir na sociedade que se creara naquel entón, tiña que facer distintas accións para poder comer e poder vivir. Aínda que algunha vez estaban preto da casa e eran axudados por cadansúa familia." Polo tanto "o réxime franquista intentaba illar todos aqueles guerrilleiros para que ninguén os puidese axudar e para poder cortarlle as ás. E eles, seguramente, delinquiron, a nivel social, roubando para poder vivir e poder comer, porque os perseguidores intentaban illalos da axuda familiar e dos amigos." "Aos que loitaban chamábanlles bandoleiros ou atracadores, pero meu pai nunca tivo que roubar e ata o recordo en casa de cregos" Sobre este particular, María Josefa Andrade recorda que "daquela ao que loitaba chamábanlle bandoleiro, atracador… E meu pai nunca tivo que roubar, porque eu recordo ver a meu pai en casa de cregos, por exemplo." Cando María Josefa voltou de vivir en París, a onde marchou nos anos sesenta, conta que foi a xunta dun tenente da Garda Civil a levarlle agasallos de agradecemento, xa que lle axudara a seu pai a esconderse "Houbo xente do Exército que fixo igual, recorda. Os bandoleiros Luís Lamela insiste en que "os asasinatos que se lles atribúen comezaron a facelos eles cando se organizaron militarmente. Eles eran un exército irregular e loitaba contra os colaboradores de Franco. Trataban de facer sancións económicas para que puidese sobrevivir a organización que se creara no monte. E tamén para poder axudar os presos e as familias dos compañeiros que os franquistas mataban ou acosaban." O goberno da ditadura en ningún momento aceptou que existisen os maquis que tiveran que "botarse ao monte" pero Luís Lamela di que "a xente sabía que había enfrontamentos armados no monte, roubos, asaltos, pois había que dicirlle que quen facía esos roubos non eran uns soldados da república que eran o que se consideraban eles, se non que eran uns bandoleiros, para desprestixialos, e que a xente non soubese de que alguén loitaba contra a falta de democracia en España." "Usaban o seu nome para facer temer á poboación; era como un conto de nenos: 'que vén o Foucellas!" Ambos os dous coinciden en que o nome do Foucellas, como di a súa filla, era usado para amedrentar a poboación. "Chamábanlles bandoleiros para desacreditalos, non ían a dicir que eran políticos que loitaban contra Franco." "Usaban o seu nome porque era o máis coñecido, do que contaban fazañas. Era un pouco un conto de nenos: 'que vén o Foucellas!". Todos aqueles que estaban no monte pensaron nun plan B. "Como se achegaba a fin da Guerra Mundial, que era favorable ás nacións aliadas, eles pensaron que demostrándolle aos gobernos europeos que en España había unha resistencia contra Franco, estes puidesen derrubar a Franco. E a esa loita Foucellas sumouse tamén, pero un dos motivos, coma outros moitos, era que non tiñan ningunha forma de sobrevivir." A supervivencia parecía a cada momento máis difícil "porque á vez, a persecución que tiñan no monte cando estaban escapados era maior". "Intentaron defenderse contra aqueles que o perseguían e dicirlle ás nacións estranxeiras que os liberase", conta Lamela. "Pero todo aquilo fracasou". Ao Foucellas fóronlle imputados ducias de delitos, moitos deles coincidentes no tempo e separados por quilómetros Durante ese tempo, desde o comezo da Guerra Civil ata a súa detención, ao Foucellas fóronlle imputados ducias de delitos, moitos deles coincidían no tempo e estaban producidos a moitos quilómetros un dos outros. Asaltos, atracos, asasinatos, atentados, emboscadas... Eran atribuídos ao Foucellas de forma case automática, sen demostrarse nunca se el estaba detrás deles. Anos despois, e antes de ser executado, el negou moitas acusacións, dando detalles incluso de quen os cometera ou onde estaba no momento no que aconteceran. En 1943, Benigno Andrade foi ferido fortuitamente. Recorda María Josefa que ao autodisparouse, montando a cabalo, coa súa arma nunha perna e estivo nun sanatorio da Coruña, chamado Los Chacartelles. Foi levado alí, en pleno centro da cidade e moi preto da Comisaría Xeral da Policía, porque pensaron os que lle axudaban que a ninguén se lle ocorrería ilo buscar a ese lugar. Foi hospitalizado baixo o nome de Juan Fernández. A Policía, sabedora da situación do Foucellas, buscouno sen cesar, pero nunca o atopou. Durante seis meses, agochouse na casa de Francisca Souto, curmá del, no barrio coruñés de Monelos. Foi durante este tempo cando acudía habitualmente a ver ao Deportivo, xa que tiña especial sensibilidade polo porteiro Juan Acuña. Detención e execución Xa ao principio dos 50 os exércitos comunistas que se mantiñan no monte estaban moi debilitados por mor da gran cantidade de baixas. O 9 de marzo do 1952, Benigno Andrade é detido e ferido nunha perna no lugar de Costa, en Oza dos Ríos, ao tempo que resultou morto Manolito e outro guerrilleiro, xunta ao garda civil Cesáreo Diez. Durante a súa detención foi torturado, ata que chegou a confesar que moitos gardas civís, militares, e alcaldes lle prestaran axuda durante os 16 anos que botou escapado. Foi xulgado en Consello de Guerra o 26 de Xuño e condenado a morte. O 7 de agosto dese mesmo ano foi executado mediante o garrote vil na prisión da Coruña e soterrado no cemiterio de San Amaro, nunha fosa común. Foi torturado até confesar que moitos gardas civís, militares e alcaldes lle prestaran axuda durante os 16 anos que estivo fuxido A súa filla recorda as últimas horas en vida do Foucellas: "Antes de que o executaran, un ministro co cal tiñamos amigos en común (asegurou non recordar o seu nome, pero que era manco),díxonos que ían intentar que se atrasase a execución antes de que viñese Franco a pasar o verán ao pazo de Meirás, para que eu puidese irfalar con el", lembra. "Ese mesmo día estaba eu na casa da curmá de meu pai na Coruña e sobre as doce da noite chamaron á porta; eran dous da Policía armada. Leváronnos en coche á cárcere, polo camiño recolleron tamén a meu irmán. A estrada do cárcere estaba chea de gardas civís polos dous lados e o que menos pensabamos era que o ían executar; pensabamos que se escapara ou algo. Fixéronnos pasar a unha sala onde estaba meu pai sentado xunto ao xuíz de primeira instancia, o sacerdote e outras dúas personas máis. Daquela xa nos decatamos do que ía acontecer. Meu pai pediu un notario, foi a súa última vontade, e pediu que a nós nunca nos puxeran ningún impedimento para nada porque eramos inocentes e non tiñamos culpa de nada." Non foi até 1992 cando o Goberno aceptou recoñecer o Foucellas como loitador antifascistas ou guerrilleiro A primeira vez que un goberno aceptou chamarlle ao Foucellas loitador ou guerrilleiro da Guerra Civil foi, como relata Luís Lamela na introducción do seu libro, no ano 1992 coa inauguración do Museo Militar da Coruña, onde se expón unha escopeta de Benigno Andrade. Para Luís Lamela, hoxe o Foucellas "non é un mito, é unha realidade, é unha figura certa, un personaxe humano; todo o que se dixo del houbo que replantexalo na democracia porque era mentira; el foi un máis, tivo máis sona porque estivo moitos anos loitando e falaron máis del ca de outros, pero tamén os houbo máis importantes ca el." "Morro polas miñas ideas e por defender a liberdade e un goberno lexitimamente elexido", dixo xusto antes de ser asasinado As últimas palabras aos seus fillos de Benigno antes de morrer foron: "Morro polas miñas ideas e por defender a liberdade e un goberno lexitimamente elexido. Eu non o verei, pero vós si, ogallá España puidese vivir en liberdade."


Summary: O ex-alcalde de Compostela, Gerardo Conde Roa é o novo imputado pola xuiza Pilar de Lara na operación Manga, derivada da Pokémon. O que fora candidato do PP ás eleccións dimitira ao ser imputado por fraude fiscal. Aparece así no mesmo caso do que fora a súa man dereita Angel Espadas, agora na cadea.

O día 14 de febreiro, o Servizo de Vixiancia Aduaneira rexistrara durante catro horas o domicilio de Conde Roa en Compostela.O ex-alcalde da cidade non foi inmediatamente imputado mais xa se barallaba a posibilidade de que, nalgún momento fose chamado pola xuíza no caso que xa implicou un feixe de persoas vinculadas ao goberno municipal. A razón da imputación pode estar na relación co directivo de Aquagest, José Luís Mïguez, e co que fora a súa man dereita, Ángel Espadas, os dous na cadea. A trama que fixo abrir á xuiza Pilar de Lara a operación Manga, dentro da operación Pokemon, está a se dirixir ao que fora o núcleo duro do goberno municipal unha vez o PP gañara por moi poucos votos as eleccións municipais. Dous nomes albíscabanse entón como homes fortes do que sería o novo goberno, o cabeza de lista, Xerardo Conde Roa, e o que estaba chamado a o acompañar no número tres da lista, o seu home de confianza até entón, Angel Espadas, ariete bronco do anterior goberno do BNG-PSOE. Historia dunha traición Tanto un coma outro protagonizaran singulares episodios que evidenciaban a súa particular maneira de facer política. O máis sonado deles, a visita de Espadas coa concelleira Paula Prado, á festa do Campus Sur acompañada dos medios, para denunciar o botellón. Espadas medrou ao abeiro de Conde Roa, que o converteu na súa man dereita e con quen era fácil velos compartir tamén tempo de ocio. Diante da posibilidade de que o PP gañase as eleccións, prevíase que Espadas ocupase algunhas das carteiras máis fortes do goberno municipal mais ao ser collido durmido nun semáforo cun alto grao de alcol tivo que desistir de ir nas listas mais non desapareceu da esfera política compostelán. Deste episodio ven unha das acusacións que pesan sobre o alcalde Ángel Currás e o que fora concelleiro de Seguridade, denunciados xunto coa xefa de área de seguridade, Mar Hinojosa, por "acoso laboral" contra o xefe da policía municipal que elaborou o informe. Pasadas as eleccións municipais e con Conde Roa no goberno, Espadas voltaría a emerxer aínda con máis poder. Para el reservara o que fora o seu amigo a praza de xefe de gabinete con capacidade de director transversal. Repártense todas as áreas de goberno agás a de Festas que queda baixo a dirección dunha comisión sobre a que gobernaba Ángel Espadas e na que participou o empresario Suso Fuentes, tamén imputado, que trouxo da súa man a Santiago a Rafael Amargo ou a obra de teatro "Ni contigo ni sin ti" e na que colaboraba a empresa Aquagest como patrocinadora de eventos. O xerente da empresa, José Luís Míguez, está en prisión ao se negar a declarar. A perda de confianza de Conde Roa e Ángel Espadas vén despois de ter sido filtrada á imprensa as fortes débedas de Conde Roa con Facenda, acción que na contorna do entón alcalde sempre se sospeitou que viña do PP provincial, que tiña como principais peóns ao propio Ángel Espadas e Paula Prado. Conde Roa viuse na obriga de demitir, mais tivo aínda posibilidade de escoller o seu sucesor, un Currás que como primeira medida fixo desaparecer do goberno municipal a Ángel Espadas.


Summary: O Produto Interior Bruto por persoa no noso país (20.400 euros) é un 8% inferior o da media do Estado español. Nuns sesenta municipios o seu PIB fica mesmo por baixo da metade da media galega (10.200 euros).

Dos 314 concellos existentes en Galiza só 44 superan en Produto Interior Bruto (PIB) por habitante a media galega, que é de 20.400 euros. Unha cantidade sensibelmente inferior, un 8,4% menos, que a media estatal, que foi de 22.279 euros en 2013. Un total de 270 municipios, logo, fican por baixo ou como moito igualan o PIB. Os dados apuntan a unha Galiza fendida: O PIB xerado en Vigo supera o de toda a provincia de Lugo, e o da Coruña a toda a de Ourense Segundo os dados do Instituto Galego de Estatística, hai por volta de 60 concellos onde o seu PIB por habitante é menos da metade da media galega, é dicir, por baixo dos 10.200 euros. Ter máis e ter menos Entre as comarcas con maior PIB por habitante estám na cabeza da listaxe, a do Eume, con 29.738 euros, un 46% por riba da media nacional. O sector no que esta comarca está especializado (en termos comparativos á economía galega) é o da enerxía, xestión de residuos e suministro de auga. En máis de 70 concellos o PIB por habitante é menor á metade da media galega A Mariña Occidental (29.680 euros por habitante) e Santiago (29.009) son as seguintes comarcas con mellores resultados entre os concellos no que atinxe o Produto Interior Bruto por habitante. No outro extremo están as comarcas de Allariz-Maceda, Verín e Os Ancares, as dúas primeiras en Ourense e a terceira en Lugo. Nestas tres zonas o PIB por habitante fica ben por baixo dos 13.000 euros. O principal sector coincide nestas 3 comarcas: o primario. Galiza, cousa de dous? Neste estudo do IGE O Produto Interior Bruto concéntrase en Vigo e A Coruña. Entre ambos os dous concellos suman o 24,4% do total do noso país. Vigo achega 7.424 millóns de euros polos 6.360 millóns de euros de A Coruña. O PIB xerado no concello de Vigo supera a todo o da provincia de Lugo e o que se xerou no concello de A Coruña supera a todo o rexistrado na provincia de Ourense.


Summary: Kona, en Hawai, espera a triatleta Saleta Castro. Será a primeira galega en participar no Ironman máis prestixioso do mundo, unha proba que consta de 3,86 km. de natación; 180 km. de ciclismo e 42,2 km de carreira a pé. A piques de coller o avión cara a Hawai, onde competirán as 40 mellores triatletas desta modalidade, Saleta Castro atende Sermos Galiza para lle transmitir os momentos previos á proba na meca dos homes e mulleres de ferro.

Por que e cando decidiches iniciarte no Ironman? O meu primeiro Ironman foi en 2012, en Lanzarote, pero levaba dous anos facendo longa distancia. O meu soño sempre foi estar no Ironman de Hawai e sabía que canto antes empezase, antes o lograría. E decidinme primeiro por Lanzarote porque está considerado o segundo Ironman máis duro do mundo despois do de Hawai. Pode dicirse que Lanzarote é a túa segunda casa. Os meus adestramentos son a cabalo entre Galiza e Lanzarote. E claro que é a miña segunda casa. Estou encantada alí. Como lograches adaptarte a unha proba tan esixente como o Ironman? Sempre digo que a un Ironman unha nunca te acabas de afacer. Son distancias moi esixentes e a maratón non chegamos a adestrala nunca de verdade. Enfróntaste a ela o propio día da proba. Nun Ironman fas entre nove e dez horas de competición e no día a día adestras un máximo de sete horas e media. Son moitas horas e non acaba unha de se afacer. Levas o corpo ao límite e nunca sabes como vas reaccionar. "Estou na mellor condición posíbel, pero hai que pensar que o Ironman de Kona non deixa de ser o máis duro do mundo e nel compiten as mellores" Que esperas de Kona? O primeiro, desfrutar moito. Fixen un mes e medio de adestramentos moi bo e moi duro e, fisicamente, estou na mellor condición posíbel, pero hai que pensar que o Ironman de Kona non deixa de ser o máis duro do mundo e nel compiten as mellores. Quero disfrutar da proba ao máximo e, sobre todo, poder acabala. Como adestra unha deportista que compite en Ironman? Habitualmente, fago tres tipos de adestramento. Uns día percorro entre 180 e 200 km en bicicleta e, ás veces, ao chegar acompaño a rodaxe dunha transición curta de 6 quilómetros. Outros día nado 4 quilómetros, fago 80 en bici e outros 12 corro. E outros días nado 5 quilómetros e corro 32 quilómetros. Cales son as túas próximas aspiracións deportivas? Non penso moito no seguinte reto, só quero ir a Hawai e facelo o mellor posíbel. A partir de aí, verei como sae para preparar a seguinte temporada co obxectivo posto en volver e en mellorar o resultado. "Parece que as persoas que competimos Ironman vivimos fóra do mundo, pero é posíbel facelo" Es a primeira galega que consegue clasificarse para Kona. Como o vives? A primeira muller galega, porque xa foron previamente Javi Gómez Noya e Iván Raña, que tamén compite este ano. Para min é un orgullo ser pioneira nisto porque ademais son das poucas mulleres na Galiza que fan Ironman. Ademais, son a terceira a nivel estatal en conseguir clasificarme para Hawai e tamén son a máis nova na lista de saída. Tómoo con moitas ganas e moita ilusión por superarme. Parece que as persoas que competimos Ironman vivimos fóra do mundo, pero é posíbel facelo. De feito, gustaríame que máis mulleres seguisen os meus pasos. E que consellos lles darías ás persoas que queren iniciarse no mundo do tríatlon de longa distancia? Que non se fechen portas. Se cres en ti mesma, todo é posíbel. Iso si, requírese moito ánimo e é necesario que se intente de verdade. É unha experiencia realmente bonita.


Se perguntassemos alguém pola língua dos nossos monarcas, dos monarcas históricos, não os de hoje, claro... Se perguntassemos, digo..., acho que muitos duvidariam quê responder. Como a pergunta nunca ou quase nunca foi formulada implicaria que a resposta está sujeita a certa dúvida ou incerteça. De não ser assim dariamos por sobre-entendido – de facto é quase seguro que o damos- que o castelhano é o idioma usado... não é? Bom, pode que Afonso X, que escreveu cantigas no nosso idioma...o falasse mas... Ah! Também Afonso VII, nado em Caldas (de reis, ainda que não há outro rei de Caldas) que de menino fora educado por Fernão Peres de Traba na Galiza... Também deveria de falar. Desde logo de quem jamais esperariamos que falasse galego –eu quando menos–seria dum monarca tão castelhano (em realidade leonês) como Afonso VI. Esse Afonso que a tradição castelhana enfronta com o Cid a conta do juramento de não ter tomado parte na morte de Sancho, o seu irmão, e rei de Castela (o primeiro em exclussiva). O mesmo que ganhou Toledo, fingindo submetê-la por fome (1086), mediante pacto com o amir al-Qadir a quem concede, a troca, Valência. O rei que apressou e manteve nas cadeias (literalmente) o seu outro irmão, Garcia, rei da Galiza por breve tempo, preso por mais de 15 anos. O monarca que introduciu no reino Ocidental (que adoitam chamar Leão) a orde de Cluny. Em fim, Afonso VI quem destituiu o bispo de Compostela Diego Pais (Didacus Pelagis) por motivos escuros e o apresou e obrigou a se exiliar em Aragão. Um rei com muitas faces, as mais delas ignominiosas. Após tantos esforços, enganos e violências, chegou á idade adulta sem herdeiro varão. Foi home de seis mulheres (umas vezes legítimo outras sem legitimar) sem conseguir apenas descendência. A mais dela feminina (Urraca legítima, Teresa e Elvira, bastardas; Sancha e outra Elvira) e um único filho Sancho. De acreditarmos nas biografias do monarca, teria nascido por volta de 1040 ou 1045. No 1090 estaria nos 50-45 anos e não tinha outro herdeiro legítimo que Urraca e o seu conde Raimundo de Borgonha. No ano seguinte chegou a Toledo, procedente de Al-Andalus, a viúva do príncipe abbasi Al-Mamum, que governava Córdova em nome do seu pai, Al-Mu'Tamid de Sevilha. Zaida não vinha de mãos vazias, o seu "dote" incluía algumas vilas e castelos. Converteu-se na companheira do rei e da sua união nascerom duas filhas (Elvira e Sancha)e, um par de anos despois, o menino: Sancho. Zaida converteu-se ao cristianismo e adotou o nome de Isabel, assim puido desposar-se legalmente, ainda que nem todos os cronistas concordamquando aconteceu este feito. Bom, pode que Afonso X, que escreveu cantigas no nosso idioma...o falasse mas... O rapaz converteu-se no herdeiro do trono de Afonso. Tal vez não de todos os territórios. Galiza fora cedida a Raimundo de Borgonha e á sua descendencia. Portugal começava por aquel tempo um caminho em solitário, a se segregar ainda da Galiza, baixo a vara de Henrique de Borgonha. No ano 1108 com menos de 15 anos, Sancho estava á cabeça do reino de Toledo encomendado polo seu pai e partiu para deter o ataque das tropas almorábides sobre Uclés (na provincia atual de Cuenca). O encontro foi uma batalha em campo aberto que se saldou com uma desfeita dos cristãos. O proprio menino morreu, bem no mesmo combate, bem na fugida, defendido polo seu aio o conde Garcia Ordonhes. Morreram também outros seis condes e um número alto de cavaleiros. A impresão da nova no monarca,tirando informação doutras fontes, conta-no-laFrei Prudencio de Sandoval (1553-1620), bispo de Tui (1608-1612) e historiador, na sua obra Hª de los reyes de Castilla y León publicada em 1612.Di assim: «Los que escaparon de esta rota fuéron á llevar las tristes nuevas al Rey Don Alonso, que estaba en Toledo. Fuéle dolorosa y amarga, porque no tenia otro hijo, lloróle como un David á Absalon; y en la lengua que se usabadixo con dolor y lágrimas, que quebraba el corazón. Ay meufillo(repitiéndolo muchas veces), ay meufillo, alegría de mi corazón &lume dos meosollos, solaz de miñavellez; ay meuespello, en que yo me soya ver & con que tomaba moy gran pracer. Ay meu heredero mayor; caballeros hu me lo lexastes; dadme meufillo Condes. Estas palabras dicen que decía el Rey, y otras tales diria ?que la causa del dolor era grande; mirábanle los suyos confusos y vergonzosos y ninguno le hablaba. Y como repetia: dadme meu fillo Condes… Eis um facto surpreendente ou tal vez não tanto. Não cabe a menor dúvida sobre o idioma que o cronista põe na boca do monarca para o seu lamento pola morte do filho. Menos obvio é o motivo por quê um cronista castelhano (nado em Valhadolid ou Tordesilhas), da mais alta nobreza castelhana do tempo (meio-irmão do duque de Lerma) e duma época tão pouco amável para o nosso território e cultura se decidira em reproduzir o lamento real na lingua original (com a ortografia adaptada para a escrita do castelhano, evidentemente). Ainda é mais chocante ver o seu comentario sobre o idioma: ...en la lengua que se usaba...assumindo sem a menor dúvida ser esta língua habitual... Habitual de quem? Em que contextos? Obvio que os galegos (e portugueses ainda membros dum reino da Galiza sem retalhar) falavam a sua lingua. Tal vez o leonês de partes de Astúrias e Leão era muito mais similar ao nosso idioma antes de se castelhanizar tanto... mas que um monarca, castelhano entre os castelhanos, lamente a morte do seu filho na lingua do noroeste significa que era a lingua habitual do monarca e, muito provávelmente, da familia real. O galego não era um idioma reduzido ao seu território originário, senão que goçava dum prestígio suficiente como para ser usado polos monarcas Mesmo, se reparamos na cena, podemos apreciar que os mesmos nobres, de origem castelhana e servindo em Toledo, têm uma clara intelecção da queixa do seu rei. O galego não era um idioma reduzido ao seu território originário, senão que goçava dum prestígio suficiente como para ser usado polos monarcas ou, invertindo o argumento, era usado pola família real e isso o dotava dum prestígio considerável. E com todo isto a dar voltas na mente surge uma pergunta... tal vez mais de uma. Ei-la: Se é galego quem fala galego, era galego o monarca das tres religiões? Creio que a perspectiva da construção política da Península necessita duma revisão.