Summary: Naceu na Coruña e morreu en Oleiros. Escribiu letras de cancións en galego e traduciu do alemán. Foi madriña na voda dunha raíña. Foi Eulalia de Liáns.

Está próximo, un de setembro, o 172 aniversario do nacemento na Coruña da escritora Francisca González Garrido, máis coñecida por Fanny Garrido e que asinaba os seus traballos literarios ou xornalísticos co nome de Eulalia de Liáns, parroquia do concello de Oleiros onde viviu, no pazo de Lóngara, e morreu en once de setembro de 1917. A prensa lémbraa pola súa beleza e menos polo seu traballo intelectual, como escritora, tradutora ou autora de letras para musicar. Cóntase que nunha visita da raíña Isabel II á Coruña, esta fixo deter a súa carruaxe para falar con Fanny, atraída pola súa beleza, e prometeulle que sería a súa madriña na voda real. Cando esta chegou, Fanny escribiu á raíña para lembrarllo e foi madriña nesa voda. As cancións. Fanny escribe; Marcial compón Coñecida sobre todo pola súa produción novelística en español, foi autora de media ducia de poemas en galego, asinados como F.G. e musicados por Marcial del Adalid, o seu primeiro marido, recoñecido compositor e pianista e o primeiro compositor galego importante de música profana culta cuxas primeiras composicións son interpretadas por volta de 1847, nos intermedios da función desenvolta no Liceo de Barcelona representando Guillermo Tell. No ano seguinte, o 48, tocou, tamén no Liceo, ao piano dúas pezas. Andaba polos vinte e dous anos. Como pianista compuxo un elevado número de pezas para este instrumento, elexías, nocturnos, baladas, impromptus… aínda que o que máis destaca na súa produción é a súa obra para voz e piano. É autor da ópera Inés e Bianca, a primeira ópera de toda a historia operística galega. Foi o iniciador dun novo xénero: a melodía galega. Dentro deste xénero de melodía galega, Marcial del Adalid introduciu nas súas obras os primeiros pasos do nacionalismo ao empregar as melodías populares. É autor dunha colección de vinte e cinco pezas baixo o nome de Cantares viejos y nuevos de Galicia, a primeira recompilación musical galega de signo marcadamente nacionalista. A súa ampla biblioteca musical, así como a ópera Inés e Bianca e outros orixinais seus, foron doados á Real Academia Galega. A Medalla de Ouro da Real Academia Galega de Belas Artes leva o seu nome. Tradutora de Goethe Mais voltemos a Liáns. Entre a obra creativa de Fanny Garrido destacan as traducións de Goethe que lle achegaron notábel prestixio entre os intelectuais, pois a autora, ademais de amosar os seus coñecementos do idioma, grazas á súa condición de poeta, é quen de superar atrancos métricos ou rítmicos das obras orixinais. Fany Garrido foi a tradutora da primeira versión española da Viaxe a Italia de Goethe, converténdose nunha adiantada da tradución feminina. E foi madriña na voda dunha raíña.


Summary: Cun chamamento a reducir ao máximo os encontros festivos máis alá do núcleo de conviventes e a advertencia de que as restricións poden endurecerse a semana que vén se os casos aumentan, a Xunta actualiza o seu plan de Nadal, que acouta a dez persoas –cun máximo de seis adultas e catro crianzas– as reunións e permite até a noite do 25 a mobilidade entre localidades para visitas familiares. As medidas, que serán controladas por 11.000 axentes policiais, pretenden evitar un aumento dos contaxios, que nos últimos días se manteñen estábeis, e minimizar a terceira vaga da pandemia.

Desde esta cuarta feira e até as 23 horas do día de Nadal queda reaberta a mobilidade interior na Galiza, tamén naquelas localidades que teñen implantados fechamentos perimetrais por mor da Covid-19. É unha das principais novidades da actualización do Plan de Nadal da Xunta que deu a coñecer hoxe o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, despois de reunir na xornada desta segunda feira o comité clínico para analizar a evolución da pandemia. Coa conclusión de que a situación é de "estabilidade" –sen aumentos significativos, agás en lugares puntuais, mais sen a diminución de casos que se viña producindo en semanas anteriores–, o Goberno galego abre esta "ventá", exclusivamente para permitir encontros familiares, e malia a recomendación, reiterada hoxe polo conselleiro e polos membros do comité que o asesora na xestión da crise sanitaria, de evitar no posíbel os contactos con persoas non conviventes durante as festas. "A mensaxe é clara: menos é máis. Menos reunións, menos tempo e menos visitas é máis seguridade para que non se produza a terceira vaga", sinalou o responsábel da Xunta, que finalmente si limitará nos encontros festivos o número de crianzas de até dez anos que poderán xuntarse, cun máximo de catro para as reunións con seis persoas adultas –o límite marcado no plan galego–, adaptándose así ao límite de 10 persoas que se fixou no Consello Interterritorial de Saúde. A apertura puntual da mobilidade afectará seis das sete cidades –todas agás Ourense–, que polo menos até o día 29, e coa excepción destas tres xornadas, manterán as súas limitacións perimetrais. A Xunta desbota levantalas, ao non situarse ningunha por baixo dos cen casos activos por cada cen mil habitantes nas últimas dúas semanas, novo límite de incidencia acumulada estabelecido que responde, afirmou o conselleiro, ao "principio de prudencia", á vista do aumento dos contaxios no Estado español e do estancamento no país. Incidencia acumulada Esa estabilización da situación epidemiolóxica galega queda reflectida, segundo apuntou na comparecencia a directora xeral de Saúde Pública, Carmen Durán, na incidencia acumulada media da Galiza a 14 días, que se situaba a pasada segunda feira en 177 casos por cen mil habitantes, practicamente a mesma que o pasado día 18 (177,6). O dato é levemente superior ao de hai unha semana (167, 48) se ben notabelmente afastado de cifras anteriores, caso do 2 de decembro, cando se situaba nos 251, ou de finais de novembro (286,57). Con todo, a responsábel de Saúde Pública chamou á cautela e apelou a outros parámetros –arredor de 5% de positividade por PCR e número reprodutivo básico instantáneo –que mide a capacidade de transmisión da enfermidade–, perto de 1 pero aínda por enriba, ademais da evolución da incidencia acumulada– para reafirman que a situación é "estábel", máis non de descenso. En canto á evolución das cidades, Durán valorou que tamén se mantén, con certa mellora no caso da Coruña –por riba de 110 casos a 14 días–, Ferrol –136 a 14 días e baixando até 68 na incidencia acumulada a sete días– e Lugo –tamén por riba dos 100 casos a 14 días–. Con Ourense e Vigo sen cambios significativos, como tampouco en Pontevedra, o Concello de Compostela é, segundo recoñecen desde a Xunta, o que máis preocupa, cunha incidencia acumulada a 14 días de 194 casos e tendencia ascendente, malia as restricións de tránsito que volveron imporse hai unha semana. Xunto coas cidades, Sanidade acordou nas últimas horas elevar as limitacións de mobilidade e actividade ao máximo nivel en Rianxo, polo aumento de contaxios, e mantén en vixilancia especial Verín, Aranga, Noia, Porto do Son, Vilagarcía de Arousa, Viveiro, Burela, Dozón, Vedra, Muros e Xinzo de Limia. Por contra, melloran Muxía, Meis, Ribadumia, Cerdedo-Cotobade, Pontecaldelas e Vilaboa, que pasan ao nivel básico de restricións, co que se suprimirá a prohibición de entrada e saída, e suavízanse as restricións en Moaña, Vilalba, Tui e Ponteareas. Visitas que chegan de fóra As pautas de mobilidade, encontros interpersoais e funcionamento e horario da hostalaría –até as 17 ou as 23 horas, dependendo do nivel de restrición do municipio, e con posibilidade ou non de usar o interior do local e con grupos de até catro ou seis persoas como máximo– aplicarase tamén a aquelas persoas que cheguen a Galiza desde fóra do país durante as festas. O conselleiro de Sanidade lembrou esta terza feira que, malia que existe desde este día 23 e até o 6 de xaneiro, unha restrición xeral de entrada, a visita a familiares está contemplada como unha das causas que permiten a mobilidade nestas datas, xunto coas laborais, educativas, sanitarias ou de coidados. Para facelo está aberto na web do Sergas o rexistro de persoas viaxeiras –na que tamén poden inscribirse estudantes que veñan de fóra ou que se trasladen ao seu concello desde outro–, a través do cal o sistema de saúde prescribe e fixa probas diagnósticas, en función da situación epidemiolóxica do lugar de procedencia. Este é un estrato do tema que publicamos hoxe, día en que se producirá a entrega deste inmoble ao Estado. Se queres saber máis atoparás o contido completo no Nós Diario que agarda no quiosque ou na tenda online. Para futuros despistes, é mellor que te subscribas xa!


Summary: O voceiro conservador en materia laboral traslada ao Parlamento a súa defensa dunha reforma laboral que "non ten nada que ver coas clases" durante o debate dunha proposta do Bloque que esixía a súa retirada

"Consigna sindical", "propaganda", "eslogan", "maniqueísmo", "enfrontamento". Son algúns dos cualificativos que o voceiro do PPdeG en materia laboral, Alberto Sueiro, lle dedicou este martes á convocatoria de folga xeral contra a reforma laboral. A menos de vinte e catro horas do paro convocado pola práctica totalidade das organizacións sindicais a Cámara galega acollía o debate dunha proposición non de lei (PNL) do BNG encamiñada ao rexeitamento da "contrarreforma" do Goberno que dirixe Mariano Rajoy. Na práctica, a proposta tivo a finalidade de forzar os grupos do lexislativo galego a clarificar aínda máis as súas posturas sobre un proxecto que, en verbas do voceiro nacionalista, Henrique Vieitez, foi "asinada en branco" polo Executivo central. "A letra pequena puxéronllela os especuladores, a banca e as grandes empresas", di. Fronte ao rexeitamento nacionalista os conservadores optaron non só por ratificar que a proposta non tería o seu apoio, senón por descualificar a súa propia presentación. O feito de que xa se tratase a reforma laboral a través dunha iniciativa socialista no pleno anteiror serviulle a Sueiro para concluír que "o debate xa está dado" e, polo tanto, volver abordar a cuestión supón "a utilización impropia da tribuna do Parlamento como altavoz da convocatoria da folga xeral". A esquerda en xeral e o Bloque en particular, acusa, "patrimonializa a defensa das persoas traballadoras e das maiorías sociais" cando, "se alguén está lexitimado para falar no nome das maiorías sociais" en Galicia "é o PP", mantén. Sueiro coida que a reforma non é "un ataque de clase" porque "non ten nada que ver coa clase" Con todo, e malia non considerar axeitado tratar a reforma na Cámara galega, o voceiro popular non evitou realizar unha pechada defensa da mesma baseada, esencialmente, en que o PSOE tamén promoveu a súa propia reforma -a cal deu lugar a dúas folgas xerais, unha en todo o Estado e outra só en Galicia-. "Eu non sei quen vai ter a solución, pero o que sei é quen é o responsable da desfeita", asegura Sueiro, nun contexto no que, ademais, asegura que non cabe negociación ningunha sobre a reforma. "Que maior proceso negociador se pretende que as Cortes do Estado?", pregunta. En calquera caso, para o parlamentario conservador non hai lugar a cuestionamento ningún das novas normas laborais que, ademais, "non son un ataque de clase" porque "non teñen nada que ver coa clase". "Nas actuais circunstancias, a prioridade é a creación de emprego, é unha emerxencia social e para iso hai que modificar o marco legal", argumenta. Iso mesmo fixérono os socialistas, di, e por iso "señor Vieitez -advirte- teña coidado, que é sabido que os conversos son os peores e mañá vai ter que estar a cobadazos [co PSdeG] para termar da pancarta]. Vieitez: "A folga xeral vai ser un éxito aínda que o PP e os empresarios o tenten impedir con ameazas" Neste contexto, o voceiro socialista no debate, Miguel Ángel Fernández, pregúntase onde queda o PP que, a través de Dolores de Cospedal, se definiu como "partido dos traballadores". Os conservadores, di, "cansaron" de apoiar os traballadores "ao día seguinte de ter unha maioría suficiente para facer a política laboral que querían". "Mañá pode vir un empresario e dicirlle a un traballador de Sarria con dous fillos que en quince días ten que empezar a traballar en Canarias". "Quérennos convencer de que isto é bo para Galicia, para os traballadores e as súas familias?", ilustra. "Esta reforma o que fai é acabar cos dereitos que tanto lles custaron aos traballadores que se lles recoñecesen", censura Fernández, coincidindo nesta sentido con Vieitez , en cuxa opinión non cabe "negociación de ningún tipo" sobre a reforma, senón, simplemente, a súa retirada. "Entenderán que non sexamos voceiros da CEOE porque, entre outras cousas, non queremos ir a Laponia a traballar", di o deputado do BNG. "O que os grandes banqueiros non son quen de conseguir na mesa de negociación vostedes fano mediante real decreto lei", acusa, e por iso, augura, "a folga xeral vai ser un éxito" aínda que "o PP e os empresarios o estean tentando impedir mediante ameazas".


Summary: O portavoz do BNG denunciou o "envellecemento" que atinxe o sistema universitario galego nun encontro con profesorado, estudantes e pesoal de servizos da UDC.

Xavier Vence criticou esta segunda feira nun encontro con persoal docente, de servizos e estudantes da UDC o "avellentamento" que atinxe o sistema universitario galego. O portavoz do BNG asegurou que Galiza posúe o "persoal universitario máis envellecido de todo o Estado español" logo de afirmar que "só 35 docentes teñen menos de 30 anos". Un feito, salientou, que "dificulta a capacidade docente e investigadora das universidades" e que se está a facer notar na "calidade da investigación e da docencia" en Galiza. Tres propostas Na súa conversa con representantes dos tres sectores que compoñen a comunidade universitaria (estudantado, PAS e PDI), Xavier Vence --catedrático de Economía-- trasladoulles o rexeitamento do BNG ás políticas que está a desenvolver o Partido Popular "tanto desde o goberno central como desde a Xunta" e que, dixo, ten no 'decreto 3+2' a última "agresión frontal" á universidade pública. Vence propuxo incrementar até os 450 millóns de euros o orzamento destinado ao sistema universitario Neste senso, o voceiro nacionalista trasmitiulles tres propostas encamiñadas a reverter a situación actual que atinxe o sistema universitario galego. En primeiro lugar, Vence propuxo un incremento da dotación anual mínima destinada a financiar as universidades pasado dos actuais 380 millóns de euros a "450 millóns" en 2016-2020. Aliás, propuxo un "programa de bolsas suficiente" para garantir o acceso aos estudos superiores de todas aquelas persoas que, contando "con aptitudes" puidesen quedar fóra da universidade "por razóns económicas". Finalmente, desde o BNG propuxeron "manter o sistema de graos" actual en troca da implantación do 'decreto 3+2' pois, denunciou Vence, este "implica a degradación da formación universitaria" e "suporá o encarecemento dos estudos superiores".


Pasadas as 22:30h da noite, un veciño de Camariñas albiscaba unha vengala no mar, preto da zona da Virxe do Monte. Pronto chamaba ao 112 e se achegaba á zona da praia do Lago para ver de preto se había algún problema. Dende o 112 mobilizaron á lancha de Salvamento Altair, que ten base en Camariñas, mentres en Santiago esperaba novidades para despegar o helicóptero Helimer 402. Nin o alertante, que primeiro subíu ao monte da Vela e despois baixou ata a zona do Castelo do Soberano, nin a Altair, nin Protección Civil, que rastrexaron toda a zona dende o porto camariñán ata o Cabo Vilán, viron nada estrano, máis que as pequenas embarcacións que andaban ao camarón, volvendo a terra sen problema algún. Novas semellantes Setembro 17: A terceira falsa alarma neste mes provoca de novo un inútil dispositivo de busca. 01-09-17: Un amplio dispostivo buscou durante horas unha peregrina inglesa que durmía a siesta. 23-08-17: As consencuencias de gastar unha "broma" ao 112. Setembro 2011: Una falsa alarma mobilizou en Fisterra un amplo dispositivo dos servicios de emerxencias.


Summary: Fartos da "inacción" do goberno español, demandarán nos tribunais nórdicos ao país por non pagarlles prestaciñons malia cotizar alí décadas. Esgotada esta vía, darán o paso de levar o caso perante Estrasburgo.

Os mariñeiros galegos que durante anos traballaron en buques de bandeira norueguesa van presentar nese país nórdico unha demanda colectiva contra Noruega. Un paso que decidiron dar após meses de pedir ao Estado español que demandade Noruega por non pagarlles as pensións nin prestacións malia cotizar alí durante décadas. Madrid dixo que non a esa solicitude e os 'galisik' (galegos, en noruegués) optaron por non se render e seguir adiante na defensa dos seus dereitos. Esta terza feira varias ducias deles volveron se manifestar en Compostela, nunha mobilización que finalizou perante o Parlamento galego, de onde saíron deputados como Francisco Jorquera e Ana Pontón (BNG) para falar con eles. Alberto Paz, secretario de 'Long Hope', a asociación que representa a estes mariñeiros, defende que "perante unha inxustiza social" como a que padecen non fica outro remedio que demandar, unha medida para a cal contrataron avogados noruegueses que pagarán dos seus propios petos os afectados. Os mariñeiros galegos pagaron entre 1952 e 1994 impostos por valor de 520 millóns de euros, segundo cálculos de 'Long Hope', a asociación que os representa. Porén, Oslo non recoñece o dereito a pensión ou prestación argumentando que non residían no territorio, pois estaban embarcados. Segundo os mariños a decisión vulneraría os convenios de Dereitos Humanos ao "discriminar por nacionalidade" (artigo 14 da Convención europea de 1950), un argumento que foi exposto polo profesor da Universidade da Coruña XM Carril nun estudo. Estas persoas eran partidarias de que o Estado español demandase Noruega perante o Tribunal europeo de Dereitos Humanos. A finais de maio, o Estado español anuncioulles que non adoptará esta medida.


Summary: As táboas en www.futboldacosta.com.

Importantes as vitorias desta semana de Dumbría e Mazaricos. A do cadro dumbriés, no derbi ante un Volantes pouco preciso, que mantén aos de Pablo Conde na 3ª praza e mete aos de Sil en postos de descenso directo. Un descenso do que escapa o Mazaricos trala súa terceira vitoria consecutiva, colocándose xa en zona morna. Por arriba mantese o Soneira firme no liderato. Puido ter ampliado a distancia cos segundos, pero O Pino saíu vivo do Municipal. En todo caso, os de Pedro demostran estar un punto por riba de todos os seus rivais. A última derrota da xornada, a do Baio, irregular coma ningún. Soneira - O Pino (1-1) Soneira: Javi Souto, Brais Mouzo, David Agra, Richi, Diego Lois, Darío, Alex Taibo, Pichi, Javi (Basti, m.4), Vía Rápida e Róber Pladur. Goles: 0-1, m.56; 1-1, m.70: en propia. Saíu vivo de Vimianzo O Pino gracias a espectacular participación do seu porteiro. A primeira parte estaría marcada un pouco polo vento cun Soneira que intentaría levar o peso do partido e O Pino que sairía replegado e buscaba achicar balón e algunha que outra contra e na que a ocasión máis salientable sería para o Soneira cunha boa internada de Richi que buscaría o pase da morte pero o porteiro sacaría un bo pé abaixo. Na segunda meta o Soneira faría un dos mellores partidos da tempada e metería totalmente ao Pino na súa área cun vendaval de xogo de ataque e chegando con moito perigo. Primeiro sería Agra nun remate de cabeza á saída dun córner, pero nunha falta directa na única chegada que tiveron o balón bate na barrera e despista a Javi e fan o 0-1. A partir de aí o Soneira aínda se ven máis arriba e Pladur tería unha inmellorable ocasión dende o punto de penalti pero o meta visitante gañaríalle a partida cun auténtico paradón. Diego Lois tería unha boa ocasión cun centro envelenado de falta que se colaba pola escuadra e o meta visitande volve a sacar unha boa man. Pero noutra falta sacada por Diego Lois o defensa visitante introduce de cabeza o balón na súa portería para poñer o 1-1. Quedaban 20 minutos de asedio total, primeiro Basti tería unha moi boa ocasión pero o defensa tapona o tiro, e despois cun balón que lle queda morto na área e o porteiro lle fai un paradón . E aínda tería o Soneira unha última por medio de Agra cun bo cabezazo e o porteiro lle responde cun paradón estilo porteiro de balonmán.No bando soneirán debutaba un coñecido, Brais Mouzo. Riveira - Baio (3-2) Baio: Diego Mallo, Rubio, Yago, Álex Varela, Damián, Carlos, Norberto, Bieito, Manu Santiso, Javi Suárez e Martín MC. Tamén xogaron: Pablo, Martín, Mario, Mohedano e Braian. Goles: 1-0, m.10; 1-1, m.17: Manu Santiso de falta; 1-2, m.21: MC; 2-2, m.30; 3-2, m.64. Partido malo do cadro baiés, que tivo unha primeira metade absolutamente rota, con chegadas continuas ás áreas e erros das defensas dos dous bandos. Adiantáríase o cadro local, remontaría o Baio peor antes do descanso volvía empatar o Riveira. O equipo local saíu mellor na segunda e conseguía meterse por diante. Adiantou filas o Baio, e tivo varias ocasións para empatar de novo, pero non tivo fortuna. Esta mañá presentábase no Salón de Plenos do Concello de Muros o novo Partido Solidario con Cáritas. O mércores 18 de decembro terá lugar un choque entre a Selección Galega Xuvenil e o Celta Xuvenil, onde poderemos ver o melloriño da categoría. O choque, que conta coa colaboración da RFGF, servirá para facer unha completa de recollida de alimentos para a entidade. Volantes - Dumbría (0-2) Volantes con Alex Pri-Foto-Adriana Volantes: Marcos, Godo, Rachón, Amoedo, Jano, Charles, Óliver, Abel, Thiago, Pesco e Rubén. Tamén xogaron: Xian, Ángel, Tiko e Jose. Dumbría: Anxo, Pablo Paz, Berto (Iago, m.60), Kanario, Mataso, Code (David, m.75), Xaco, Diego Cespón (Mario, m.75), Rivi, Dario e Yuyo (Xabi, m.70). Goles: 0-, m.15: Pablo Paz; 0-2, m.30: Yuyo. 11 do Dumbría CF en Muros Completo partido, con e sen balón, dun Dumbría que sacou os tres puntos do Eleuterio Balayo ante un Volantes que non tivo o seu día. Xa dende o comezo parecía que o partido tiña cor visitante, cun Dumbría dominador, un Volantes que acusaba o balón longo e parado, e un par de chegadas dos dumbrieses por erros na marca da defensa laranxa. Aínda así Pesco, a pase de Rubén, puido meter por diante aos locais. Era Pablo Paz o que abría o marcador, e o Volantes tivo o empate na cabeza de Amoedo e de Charles pero irianse fóra. Non tardou o Dumbría en golpear de novo e Yuyo facía o segundo. Na segunda o Dumbría estivo máis cómodo con balón ante un Volantes que nunca foi quen de meterse de cheo no partido, que foi esmorecendo con ese resultado. O Volantes ten que sufrir ademais as lesións de Amoedo e Godo. Mazaricos - Val do Ulla (4-2) Mazaricos: Dani Fedello; Mario, Borja, Maroñas, Cutu (Pose, m.35); Adrián (José Ángel, m.80), Pereiro (Joseph, m.72), Fano, Barbeira; Yago (Ricardo, m.60) e Viturro. Goles: 1-0, m.2: en propia; 2-0, m.5: Viturro de penalti; 3-0, m.43: Viturro; 4-0,m .60: Viturro; 4-1, m.63; 4-2, m.68. Púñase de cara moi pronto o choque para o Mazaricos gracias a un erro do meta local. E sen tempo para nada, Viturro gaña o espacio e fanlle penalti, que el mismo trasforma no 2-0. Pero o Val do Ulla non lle perdeu a cara o partido e comezou a apretar, ante un cadro de Chicho que mantiña a idea de esperar atrás, intentar recuperar en campo contrario e darlle amplitude ao xogo. Xa ao fío do segundo tempo., Fano entra por bandal, conecta con Viturro e fai o 3-0. Non fallou a concentración no comezo da segunda metade ante un Val que saía dous pasos adiante e comezou a crear perigo ás costas dunha defensa amarela que se sentía segura. Viturro, o máis listo da clase, completa o triplete aproveitando unha indecisión da defensa e o porteiro visitante. Co 4-0 parece que os aparelos apagaron o motor, e un par de erros defensivos meteron ao Val do Ulla con 2 goles en 5 minutos no partido de novo. Tocaba volver sufrir, pero o equipo calmouse, reorganizouse a tempo e temporizaron o choque ata o final. Todas as crónicas de 1ª Galicia As táboas en www.futboldacosta.com


Summary: Xuntamos nunha mesa a Lito Prado e a Jorge Mira, as dúas caras máis visíbeis que defenden as dúas opcións a respeito do fuso horario: mantelo tal cal é a aposta do profesor da USC Jorge Mira e cambialo na Galiza por razóns de aforro enerxético é a proposta de Lito Prado, educador e ecoloxista. Con este debate iniciamos o 5x2, unha sección creada para conmemorarmos o V Aniversario do Sermos Galiza en papel e que, durante dez semanas, nos levará a coñecer distintas opinións sobre asuntos de interese. Eis un extracto.

SERMOS GALIZA. Lito Prado, educador e ecoloxista, foi o primeiro que saltou á palestra pública para defender nunha asemblea do BNG en 2006 un fuso horario galego… Lito Prado. Eu fun a cara visíbel desa proposta, mais desde o ano 89, en que eu estaba no grupo ecoloxista Biotopo da zona de Oleiros, xa falabamos do cambio de fuso. Pero iso non tivo repercusión até que así o quixo a prensa naquela Asemblea do BNG. SG. Mentres, Jorge Mira, catedrático de Física da USC, vén de presentar un informe no Consello da Cultura Galega no que desaconsella cambiar o fuso horario español. Por que, Jorge? Jorge Mira. A primeira cuestión é que a estabilidade horaria é un activo dun país. Nas épocas de guerra houbo moitos cambios de fuso e cando rematan, os fusos consolídanse. De feito, en épocas de paz desde a Segunda Guerra Mundial ningún país agás Islandia, creo, fixo cambios de fuso con estabilidade. Segundo: unha cousa que me rebota bastante é que se teñen usado argumentos que son falsos. E como se intenta mobilizar os políticos, díxose que o fuso español é froito dunha suposta preitesía de Franco a Hitler. Esta foi unha idea que lanzou unha asociación chamada Asociación para la Racionalización de los Horarios Españoles, hai cousa dunha década. Agora xa están recuando, porque algúns empezamos a levantar a verdade das cousas. SG. Que opina Lito Prado desta cuestión histórica? LP. Eu quero dar só un pequeno dado. En 1994 o Goberno australiano, precisamente en tempos de paz, si modificou os seus fusos, porque tiña tres, pero despois botando contas de tipo enerxético, por razóns única e exclusivamente económicas, engadiu un novo fuso horario, que é o da Illa de Lord Howe, de media hora [Tes a íntegra do debate no número 243 do Sermos Galiza, á venda na nosa loxa e nos pontos de venda habituais]


Summary: A empresa pública "pretendeu a declaración de ilegalidade" dunha folga "convocada e seguida por persoal que non é o seu", afirma a sentenza. A CIG ve "demostrado" que a demanda carecía de fundamentao legal e que o seu obxectivo era amedrentar o persoal"

Pau xudicial á empresa pública Navantia no seu intento de declarar ilegal a folga que, impulsada pola CIG, se desenvolveu durante 22 días de outubro de 2017 na industria auxiliar do naval de Ferrol. O Xulgado do Social número 2 de Ferrol vén de desestimar o procedemento emprendido pola compañía estatal contra a central sindical e mais contra o comité de folga, que desenvolveu o paro "ante o incumprimento das condicións sociolaborais" como xornadas e salarios en Navantia Fene e na demanda "dun acordo para a regulación das subcontratacións das empresas auxiliares que prestan os seus servizos" nos estaleiros ferroláns. A xuízo do xulgado Navantia "pretendeu a declaración de ilegalidade" dunha folga "convocada e seguida por persoal que non é o seu", intento para o que "carece de acción". O paro, afirma a sentenza, "non se desenvolveu polos sus traballadores" e "non foi impugnada" polas empresas ás que si atinxía, as cales "non son máis que contratistas súas" e coas que "só mantén unha relación mercantil". A empresa pública "pretendeu a declaración de ilegalidade" dunha folga "convocada e seguida por persoal que non é o seu", afirma a sentenza, que salienta que nas protestas ante os estaleiros non existiu "violencia" A empresa pública argumentaba que "os efectos da folga repercutiron na súa produción" e que o persoal mobilizado "impedira ou dificultara a entrada aos seus estaleiros", de xeito que "en realidade, a folga se dirixía contra a propia Navantia. No entanto, a xuíza considera este razoamento como "rexeitable", porque "non hai constancia de que os fins buscados pola CIG fosen obrigar a Navantia" a negociar coas súas auxiliares e o feito de que existisen protestas "sen violencia" por parte de "piquetes de traballadores no acceso ás instalacións" non implica a "ilegalidade" dunha folga "regularmente convocada" nin lle dá a Navantia "unha lexitimación da que carece". Paulo Carril, secretario xeral da CIG: "Queda demostrado que a demanda carecía de fundamentao legal e que o seu obxectivo era amedrentar o persoal" A CIG recibiu con satisfacción a sentenza, xa que coida que "fica demostrado que a demanda carecía de fundamento legal" e "queda en evidencia que o verdadeiro obxectivo de Navantia non era conseguir a declaración de folga ilegal ou abusiva", senón "amedrentar, desactivar e coaccionar" o persoal. "Navantia deberí pedir perdón", di o secretario xeral do sindicato, Paulo Carril, tras o que ve como "un burdo intento de deslexitimar a CIG e criminalizar o dereito á folga", así como por "manipular os motivos que levaron á convocatoria" da propia mobilización laboral. Neste sentido, o secretario nacional de Industria da central sindical soberanista, Xoán Xosé Bouzas, resalta que o ditame xudicial vén recoñecer a folga como "ferramenta fundamental que como clase traballadora temos para defender os nosos dereitos". "Navantia tomou a decisión de demandar como unha medida de forza para rematar co conflito nas auxiliares, coartar a liberdade sindical e amedrentar o persal para que deixase de secundar a folga".


Summary: O remeiro moañés conquistou en Rotterdam, canda Adriá Mitjavila, o Mundial sub-23 en doble scull lixeiro. Un premio a anos de traballo, sacrificios e esforzos que, ao final "vense recompensados".

O 27 de agosto Galiza conquistou un Mundial no exixente e competitivo mundo do remo en banco móbil. Foi en Rotterdam e grazas a Rodrigo Conde, un mozo de Moaña que comezou no remo aos 8 anos no batel de Tirán. Conde e o seu compañeiro, o catalán Adriá Mitjavila, gañaban o ouro en doble scull lixeiro. Lograr un Mundial debe ser unha experiencia única. Mais, que camiño hai que percorrer até chegar ata aí? É un camiño moi exixente e moi difícil, desde logo. Hai que sacrificar moito. Se pensas adicarte ao banco móbil e queres ser mundialista ou olímpico tes que asumir que vas ter que quitar tempo da familia, das amizades... non é facil mais ao final veste recompensado. Pensabades que tiñades posibilidades de vencer? Sabiamos, por probas anteriores, que estabamos perto do mellor, da elite do banco móbil e tiñamos claro que iamos dalo todo e competir ben. Mais non fomos ao Mundial sub-23 pensando en que iamos levar o ouro. "Ás veces penso se non seremos uns poucos masocas" Conquistar o mundial axuda a se consolar de non se clasificar para as Olimpiadas de Río? Son cousas distintas. Cando empezamos este proxecto, Adriá e eu comezamos a remar xuntos en febreiro, o obxectivo era o Mundial Sub-23. Mais polo camiño atá aí había varias competicións, como o memorial Paolo D`Aloja en Italia, a copa do Mundo ou a repesca para as Olimpiadas. Mais todo isto era, por dicilo así, un preparatorio para o Mundial Sub-23. Na Copa de Mundo fomos quintos e aí vimos que podía ser posíbel. Na repesca as primeiras regatas foron ben mais na final impúxose a experiencia doutros equipos, nós eramos os máis xovenes. E neste tipo de competicións a experiencia conta. Como é o día a día para quen practica este deporte ao teu nivel? Cada persoa ten o seu propio horario persoal. Adestramos dúas veces ao día agás o domingo, que só o facemos pola mañá. Como mínimo son catro horas ao día, e como máximo, 7, se ben sete horas facémolas moi poucas veces, é algo excesivo. Pola mañá centrámonos no remo e pola tarde en traballar no ximnasio. Ás veces penso se non somos un pouco masocas (rí). Un adestrador veume cando remaba en banco fixo e díxome: "Ti, rapaz, tes que vir para o banco móbil porque nuns anos podes ser campión do mundo. Eu rinme." Nas Olimpiadas de Río varios deportistas fixeron chamamentos a que se tivese en conta os seus respectivos deportes mais alá do día en que conquerían un título, denunciando a falta de recoñecemento. Pensas que isto pasa co banco móbil , que non se lle valora como merece? Anos atrás, as medallas que o remo español gañou nos xogos olímpicos reducíanse a unha. Así que non había moito recoñecemento. Mais David Cal logrou 5 medallas e recoñecéuselle, todo o mundo sabe quen é. No futuro, se somos quen de competir a máis e lograr máis medallas, este deporte terá máis recoñecemento. Es de Moaña, unha zona con tradición remeira, mais é o banco móbil coñecido? Nesta zona é máis coñecido o banco fixo, as traiñeiras. Mais en Galiza temos o mellor adestrador de banco móbil do Estado, segundo a miña opinión, claro, que é Arturo Abruñedo. Estivo toda a vida no Náutico de Vigo. Foi o que me levou a min do banco fixo ao banco móvil. Eu empecei a remar con 8 anos no batel de Moaña. Un día fomos a Vigo a practicar o banco móbil. Veume e díxome: "Ti, rapaz, tes que vir para o banco móbil porque nuns anos podes ser campión do mundo. Eu rinme. E mira agora". O banco móbil exixe a perfección: fortaleza, flexibilidade, resistencia... hai que dar o máximo en todas esas condicións. Isto require unhas condicións físicas e un adestramento duro. Cun Mundial no peto, cales son os plans de futuro? Agora estou rematando unhas pequenas vacacións e axiña hai que comezar a preparase porque o ano que vén vai ser longo: temos o mundial basoluto en outubro e o mundial Sub-23 en xullo. O obxectivo vai ser repetir vitoria no Sub-23 e ir a polo Absoluto, intentar meterse aí e ir a por todas.


Temos indicado noutro lugar a importancia da pictórica galega. Unha produción artística de tradición, nesta a nosa terra, e que tivo excelentes representantes ao longo dos séculos. Non se trata dunha exaltación chauvinista de quen non quere mirar alén do embigo senón da lectura dos estudos arredor da transcendencia das obras e dos seus autores por parte dos especialistas. Pero aquí, como noutro lugares, parece que o propio non chega a posuír tanta relevancia se non nolo di un de fóra. A infravaloración do noso parece un mal endémico que podería ter a orixe en dúas razóns: o descoñecemento ou a estupidez A infravaloración do noso parece un mal endémico que podería ter a orixe en dúas razóns: o descoñecemento ou a estupidez. Hai algún tempo lin o artigo dun recoñecido escritor onde afirmaba que se Fraga e Franco eran galegos tería algunha explicación. Unha tese tan gratuíta como esencialista que deixou orfa de argumentos. Hai na xenética dos galegos un factor conservador? O dito resulta ou unha parvada supina ou un claro exercicio de amnesia. Sen remontármonos ao abrente do XIX, Pablo Iglesias era de Ferrol e fundou o socialismo no Estado español; Ricardo Mella era de Vigo e foi pioneiro na difusión do pensamento libertario; Enrique Líster era de Teo e foi o gran rival militar dos feixistas na guerra... Poderíamos dar exemplos a eito para esborrallar afirmacións insostíbeis como a devandita. Porén non se trata de recoller aquel anaco da historia que nos veña ao pelo para sacar peito pero tamén é certo que non imos recoller aqueles anacos funestos para autolapidarnos. Todos os pobos do mundo teñen heroes e traidores, seres admirados e repudiados, amados e odiados. Existe un descoñecemento da pintura galega motivado por diferentes causas: fórmulas ineficaces de promoción, exposicións con reducida difusión, desinterese xeral, limitada demanda social... Un exemplo é Manuel Colmeiro Existe un descoñecemento da pintura galega motivado por diferentes causas: fórmulas ineficaces de promoción, exposicións con reducida difusión, desinterese xeral, limitada demanda social... Un exemplo é Manuel Colmeiro. O Círculo das Artes de Lugo vén de inaugurar unha mostra da obra de Colmeiro, comisariada por Carlos L. Bernárdez. Unha exposición, titulada Paisaxe que sabe a pan, que debería traer á actualidade a figura do pintor e a súa xeración: Carlos Maside, Urbano Lugrís, Laxeiro, Maruxa Mallo, Luís Seoane, Arturo Souto etc. Aquela xeración situou a arte galega nun lugar elevado no escenario internacional. Mais de xeito infeliz sabemos que a exposición estará aberta menos de un mes e non será itinerante. Redúcense, pois, as posibilidades de socializar a Colmeiro e, con el, a todos eses pintores que expresaron a galeguidade inherente, que foron quen de internacionalizar a nosa cultura, de globalizar a nosa nación. Ante a desidia xeneralizada de certas institucións por fomentar a arte (enténdena como un despilfarro de cartos sen comprender o valor humano, social e mesmo económico) atopámonos coa responsabilidade de darlle unha resposta ou facilitar o escurecer do noso tempo. A segunda opción é a axeitada para os pobos derrotados, cos brazos baixos e entregados ao incerto futuro. O pasado ano dous colectivos socioculturais da Coruña e Vigo lanzaron unha serie de actividades arredor de Urbano Lugrís, no contexto do Día das Artes Galegas O pasado ano dous colectivos socioculturais da Coruña e Vigo lanzaron unha serie de actividades arredor de Urbano Lugrís, no contexto do Día das Artes Galegas, procurando a mestura de diferentes artes (música, literatura e pintura). O resultado foi proveitoso e xurdiron novos azos para continuar nesa xeira que debe arrexuntar máis colectivos, máis actos, máis promoción do acervo cultural. Unha actitude rebelde ante o convite ao suicidio cultural que, á sazón, é o convite ao suicidio dun pobo. Atopemos receitas innovadoras e petemos na acción solidaria. Abramos canles de comunicación e tezamos sociedade. A cultura galega é unha tarefa da cidadanía galega e unha obriga coa cultura universal.


Summary: Con motivo da celebración do décimo aniversario de Sermos Galiza, a cantante e compositora Su Garrido actuará este sábado no evento organizado pola empresa editora deste xornal e que decorrerá na Nave de Vidán, en Santiago de Compostela. A artista, con máis de 20 anos de traxectoria, desenvolveuse tanto en solitario como en bandas e agrupacións como Lembranzas Galegas (1999- 2003) ou Sonhos (2003-2012). Agora traballa en novas cancións e segue a apostar polo compromiso social, cuestión que a acompaña desde o comezo da súa carreira artística. Garrido ten claro que a música forma parte do seu día a día e da forma de entender o mundo.

Este 11 de xuño é día de celebración para Sermos Galiza. Como artista comprometida co social e co patrimonio, que lle parece que este medio de comunicación faga xa unha década? Ten que perdurar. Ten que resistir. É imprescindíbel que resistamos. En especial os medios de comunicación. Non queda outra. Non quero dicir que este momento sexa peor que outros, porque é evidente que hai 40 ou 60 anos a situación era a que era, mais si que é moi importante a resistencia desde o social e desde a cidadanía. Por iso o labor que facedes é imprescindíbel. É un compromiso e tedes que aguantar. Como todos e cada un de nós que temos que aguantar e resistir cada día, non existe outra opción. En que punto da súa carreira se atopa? Agora mesmo estou nun momento moi feliz. Estou no camiño. Despois do primeiro disco, estou pensando no segundo, mais aínda teño que darlle unha volta. A verdade é que eu non penso moito as cousas a nivel musical; penso no espazo, no momento. Sempre me custa moito definir todo iso e metelo nun disco. Non sei se o espazo ou a luz se poden meter nun disco, pero nesas estou. Estou a facer cancións novas, temáticas novas, pensando moito nas letras. Céntrome no local, na comunidade, en falar de nós e do noso. Esa forma de traballar, trasládaa tamén ás cancións? Si, totalmente. Sempre digo que non son tan músico como os músicos, porque, como dicía antes, non penso só a nivel musical. Gústame moito a arte, a performance, a literatura, a poesía... Hai moitos máis elementos arredor que só os musicais. En moitos momentos atópome danzando entre todos eles. Aquí tamén entra ese concepto de comunidade, do social. Para min a música é parte da vida, non é só parte dun espectáculo. Non é algo que fago por subir a un escenario. Canto desde que sei que canto, vivín iso tanto na aldea como na cidade e a música formaba parte de todo. E intento levar iso a todo o que fago. Ao longo da súa traxectoria, actuou tanto en solitario como con diferentes grupos. Prefire algunha das dúas opcións, ou depende do momento? Encántame tocar con bandas, por suposto, pero teño que ser moi sincera neste tema. A opción de tocar soa, ademais de gustarme tamén moito, polo seu carácter intimista, conta cunha chave económica. Neste momento, pensar en montar unha banda para alguén que vive de tocar, como o meu caso, para min é imposíbel. O formato pequeno, en solitario, é o que me permite ir a todas partes, moverme eu soa e non depender de moitas circunstancias. Comentaba antes que está a traballar en novas cancións e nun posíbel segundo disco. Ten algo avanzado xa ou está aínda nunha primeira fase de pensar o que quere facer? A fase de pensar e repensar o que quero facer está sempre presente. Non hai un momento no que pare e diga: "Isto está rematado".Para min, ese momento de parar é como fechar un capítulo, unha etapa, aínda que despois nunca se fecha de todo, porque nos directos cambian mil cousas e tes que mudar. Depende do momento, da sonoridade, do público... de moitos factores. En canto ás cancións, si, xa teño unha serie de temas máis avanzados, que xiran arredor da comunidade, da veciñanza, do compromiso social e dos patios de luz.


Summary: Os depósitos bancarios da poboación galega xa superan en 16.000 millóns de euros aos créditos que as entidades teñen concedidos no país. En apenas cinco anos as entidades financeiras pecharon unha cuarte parte das súas sucursais galegas e desfixéronse do 30% do seu persoal.

A apertura da alcumada como "billa do crédito" vén sendo un dos lugares comúns aos que máis reiteradamente se alude dende o inicio da crise económica, comunmente situado entre 2007 e 2008. No caso do Estado español a necesidade de financiamento para familias e empresas formou parte dos argumentarios que sustentaron, entre outras operacións, a reestruturación do sector financeiro, o seu rescate en 2012 e algúns dos seus fitos máis senlleiros, como a bancarización das caixas de aforro. No caso galego ningunha destas medidas serviu para reactivar o crédito. Ben ao contrario, os cartos que as entidades financieras prestan no país caen sistematicamente dende mediados de 2010, ano do fin das caixas galegas. Mentres, os fondos que a poboación galega ten depositados nos bancos seguen a incrementarse, o que fai que Galicia sexa, cada vez en maior medida, fornecedora neta de crédito para o resto do Estado. Segundo o Banco de España no remate do terceiro trimestre de 2014 a poboación galega tiña depositados nas entidades bancarias algo máis de 57.300 millóns de euros, un 20% máis que no primeiro trimestre de 2008, no inicio da crise. Naquela altura os créditos bancarios en territorio galego ascendían a algo máis de 66.300 millóns de euros, case un 50% máis que os 44.800 millóns rexistrados polo regulador en setembro do ano que vén de rematar. Nese momento unicamente tres autonomías máis: Euskadi, Castilla y León e Asturias, se atopaban nunha situación como a galega, con máis depósitos que créditos bancarios. Cando, no segundo trimestre de 2010, o crédito bancario tocou teito en Galicia superaba os 72.000 millóns de euros, mentres que os depósitos, que tamén viñeran experimentando subas sistemáticas durante lustros, roldaban os 55.000 millóns. Dende ese momento os préstamos comezaron o seu desplome e os depósitos tamén caían, aínda que a un ritmo moito menor e, sobre todo, durante moito menos tempo. Así, os depósitos detiveron a súa caída no outono de 2012 e a comezos de 2013 volveron subir. A fenda entre créditos e depósitos supera xa os 16.000 millóns de euros A combinación dese inicio da recuperación dos depósitos coa caída sostida do crédito provocou nesa primavera de 2013 que Galicia pasase a gardar nos bancos máis cartos do que estes lles prestan a familias e empresas. Nese momento a diferenza a favor dos depósitos foi duns 1.000 millóns de euros, fenda que continuou aumentando nos seguintes trimestres. Deste xeito, a finais de 2013 os depósitos galegos superaban nuns 5.000 millóns os créditos e o pasado marzo a diferenza era xa duns 9.000 millóns. Á espera de coñecer o dato do peche de 2014, a información máis recente do Banco de España indican que a fenda supera xa os 16.000 millóns. Vendas, menos oficinas e menos emprego O incremento de depósitos e a mingua paralela do crédito produciuse nos anos nos que o sistema financeiro galego desapareceu como tal. Así, o pasado xuño o Fondo de Reestruturación Ordenada Bancaria (FROB), isto é, en última instancia, o Estado, culminaba a venda de Novagalicia Banco, entidade herdeira dos restos das antigas Caixa Galicia e Caixanova. O banco venezolano Banesco puxo sobre a mesa 1.003 millóns de euros para facerse co control dunha entidade que fora rescatada con máis de 9.000 millóns de euros públicos e que converteu en Abanca, empresa na que tamén integrou o que noutrora fora un banco con sede en Betanzos, o Banco Etcheverría. Un anaco da herdanza das caixas, EVO Banco, xa fora previamente vendida. As entidades bancarias recortaron unha cuarta parte das súas sucursais en Galicia e desfixéronse de arredor do 30% do seu persoal Igual que o Etcheverría tamén era galego e estaba participado pola desaparecida Novacaixagalicia -en orixe, por Caixanova- o Banco Gallego, mercado polo Banco Sabadell. Asemade, o histórico Banco Pastor pasou a ser propiedade do Banco Popular, aínda que vén mantendo a súa marca comercial no país. Como consecuencia de todos estes movementos o territorio galego perdeu un número nada desprezable de oficinas de entidades financeiras, sobre todo de caixas de aforro. Concretamente, no ano 2010 o territorio galego contaba con 2.414 sucursais e a finais de 2013, último dato dispoñible no Instituto Galego de Estatística, eran pouco máis de 1.800. Consecuentemente con esta redución de case unha cuarta parte das oficinas os cadros de persoal tamén minguaron. Nesta liña, as persoas cotizantes á Seguridade Social no ámbito dos servizos financeiros reducíronse en case un 30% en apenas cinco anos, pasando de 14.430 en 2009 a 10.230 en novembro do pasado 2014.


Summary: A SGHN denuncia que mentres Medio Rural protexe o interese agrario da zona, a Consellería de Economía somete a información pública o proxecto mineiro, que conta co rexeitamento fronta de colectivos veciñais, agrogandeiros ou ecoloxistas.

A Xunta de Galicia xoga a dúas bandas co polémico proxecto da mina de feldespatos a ceo aberto na comarca da Limia. Segundo denuncia a Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), mentres a Conselllería de Medio Rural declara a Limia como Zona de Especial Interese Agrario e proxecta catro novos plans de regadío, a Consellería de Economía e Industria somete a información pública o devandito proxecto que "coincide exactamente cunha das catro zonas que se pretenden transformar en regadío". A SGHN denuncia que mentres Medio Rural declara a Limia como Zona de Especial Interese Agrario, Economía somete a información pública o proxecto da mina Para a SHGN, esta é outra mostra das "actuacións caóticas e descoordinadas das administracións públicas na Limia por parte da Xunta de Galicia". Segundo este colectivo, a descoordinación foi tal que "durante varias semanas coincidiron no tempo os trámites de información pública de ambos os dous proxectos". Precisamente, e ao da mina de feldespatos, foron varias as agrupacións que presentaron alegacións para impedir que a empresa Minecer desenvolva o seu proxecto Faramontaos 5089.1 de extracción de feldespato a ceo aberto en Trasmiras e Xinzo de Limia, outra das ameazas mineiras que soporta Galicia, segundo denuncian numerosos expertos. A Xunta non desbota o proxecto, pero aclara queu non o autorizará "se non beneficia a comarca" Mentres plataformas veciñais ou ecoloxistas se opoñen ao proxecto, o conselleiro de Economía vén de asegurar no Parlamento que non autorizará a intención da empresa mineira "se non beneficia a comarca", tras explicar que a Xunta tan só cumpre a normativa na tramitación da solicitude dun proxecto que se someteu a información pública, ao que xa se presentaron as alegacións e do que se fará agora a avaliación de impacto ambiental. "Non se pode valorar a conveniencia de autorizar ou non a concesión de explotación", aclarou o conselleiro, á espera de recibir os informes solicitados a varios organismos, tras insistir en que a intención do Goberno galego é "acadar unha minería sostible, segura, dinamizadora, innovadora e xeradora de postos de traballo". No entanto, colectivos ecoloxistas, comunidades de regantes ou plataformas veciñais seguen amosando o seu rexeitamento frontal -incluso a través dunha carta ao presidente Feijóo- a unha mina que afectaría máis de 400 hectáreas de terras agrarias nas parroquias de San Pedro, Laroá, Fiestras, Rebordechá, Paredes, Moreiras, Faramontaos e Seoane. Nestas parroquias, como lembran, "téñense investido millóns de euros do erario público en concentracións parcelarias e diversas infraestruturas para potenciar o uso agrícola do solo, un dos máis ricos e fértiles da bisbarra, como melloras de vías de comunicación ou regadío". A mina afectaría a máis de 400 hectáreas, pero poría en perigo a importante actividade agrogandeira de toda a zona "A explotación de feldespato provocaría a perda de fertilidade e de lentura das fincas colindantes, ata centos de metros ao redor das minas a ceo aberto, algo que xa se ten constatado nas zonas de extracción de áridos de Sandiás e de Vilar de Santos", denuncia o Sindicato Labrego Galego (SLG), que recorda tamén que o proxecto de Minacer "bate de fronte coa actividade da Comunidade de Regantes do Corno do Monte", que foi o resultado da fusión de doce comunidades de regantes e abastece 1.257 hectáreas. A incidencia negativa por acumulación de residuos na capa freática, así como o deterioro das augas imprescindibles para os cultivos da zona ou a produción de po en suspensión son outros dos perigos que tería a mina para a importante actividade agrogandeira da comarca da Limia.


Luís Emilio Batallán ten novo disco, Había que chegar (Galaxia). Corenta anos despois do mítico Ahí ven o maio. Polo medio houbo outros, mais non co éxito do primeiro. E el non deixou de evolucionar. Di que o importante é facer boas cancións. E seguir o propio camiño. Falamos con el nesta entrevista. Dixeches que Había que chegar é o teu mellor disco desde Ahí ven o maio. Por que? Estou contento. É unha boa produción, feita con moi bos colaboradores. Se non é o mellor é dos mellores, con Ahí ven o maio que, claro, é un disco mítico. Do que fixen nos últimos anos é o mellor, ou polo menos eu así o sinto. Este se cadra é máis pop. Aínda que xa Ahí ven o maio non era só folk. Si, tamén Ballet da nena era máis jazz. Os músicos sempre estamos buscando cousas distintas. Non me interesa volver facer o mesmo. A música só se divide en boa ou mala. Os xéneros non teñen importancia. A cuestión é ter un selo persoal. "É mellor non chegar, estar sempre en camiño" Había que chegar foi gravado na Habana, en Los Ángeles, en Zurich, en Madrid e en Ibiza. Como foi isto? Foi o produtor, Dagoberto González, que é cubano, o que foi propoñendo os músicos. Como estaban noutros países viaxamos a onde se encontraban. Son Rodney Barreto, Rolando Luna, Norberto Rodríguez e a agrupación Sexto Sentido. O título do disco é o dun poema de María Mariño. A onde hai que chegar entón? Pois é mellor non chegar, estar sempre en camiño. María Mariño é unha poeta que me encanta. Falárame dela Uxío Novoneyra. Había que chegar é un dos poemas que máis me gustan dela. Alén da cuestión dos estilos é un disco bastante variado. Pouco teñen que ver, por exemplo, o primeiro tema co segundo, que é "Adiós ríos, adiós fontes". O segundo é máis ben sinfónico, si. Este é un disco de temas aos que lles dá continuidade o propio son, que está moi coidado. A liña é facer boas cancións, como en Ahí vén o maio. O difícil é facer boas cancións: ter bos textos, boas ideas, boas músicas… Nese sentido, o folk ten as súas limitacións. Pode haber 20.000 instrumentistas, mais a música instrumental ten os seus problemas. É un esquema musical que pode cansar. E eu creo que a miña achega á música galega pode ser importante ao longo do tempo… "Sempre son distinto cando cando en castelán que cando canto en galego. É outra sonoridade e outro tipo de composicións" Estás a preparar un novo disco, en castelán, no que contas coa colaboración de Sabina e de Serrat. En que fase está? Están Sabina, Serrat, Milanés e Andrés Suárez. Xa está case acabado. E é moi distinto a Había que chegar. Sempre son distinto cando cando en castelán que cando canto en galego. É outra sonoridade e outro tipo de composicións. A Pablo Milanés, que tamén colabora en Había que chegar, xa o coñecías hai anos. Pablo Milanés e Silvio Rodríguez coñecían Ahí ven o maio antes de que Pablo e eu nos coñecésemos. Somos moi amigos. El di que Ahí ven o maio é un disco que sempre ten á man. De Ahí ven o maio díxose que vendera medio millón de copias. Por que tivo tanto éxito, visto desde a perspectiva de hoxe? Era diferente. Pola calidade do son, por exemplo. Eu creo que o éxito se debeu a que é un bo disco. Están ben encaixadas as músicas cos textos, están ben escollidas… Son boas cancións e, si, o son está ben realizado. E éxito é iso: que despois de 40 anos Ahí ven o maio se siga vendendo. "Non era unha persoa que se significase moito politicamente. Eu tiña unha visión máis musical que contestataria" Di Vicente Araguas que musicar Quen puidera namorala de Cunqueiro, como fixeches ti en Ahí ven o maio, era novidade nun contexto no que a canción de denuncia "anulaba os poetas sen intencionalidade social, moito menos política". Estás de acordo? Era o final da ditadura, un tempo moi convulso. Eu tiña moitos amigos na loita antifranquista e a política estaba moi presente, en todo. Mais eu estaba estudando Medicina e ía un pouco por libre. Non era unha persoa que se significase moito politicamente. Eu tiña unha visión máis musical que contestataria. Aínda que no meu disco si había cancións con contido político. Non hai outra, se musicas a Celso Emilio Ferreiro, por exemplo. Si, claro. Son letras con contido político e social. E xunto a elas tiña cancións de amor e outros temas. É certo que eu non cantaba "Abaixo a ditadura", pero eses contidos tamén estaban aí. "'Adiós ríos, adiós fontes' tiña que estar. Non me gusta o que fixo Amancio Prada con ela. Non se pode falar dunha despedida, de emigración a América, como se fose unha muiñeira" En Había que chegar tamén están eses diferentes ámbitos temáticos. Desde a escolla do "Adiós ríos, adiós fontes" de Rosalía ou a denuncia da pobreza en "Probe xente" a "Si choras", por exemplo. "Adiós ríos, adiós fontes" tiña que estar. Non me gusta o que fixo Amancio Prada con ela. Non se pode falar dunha despedida, de emigración a América, como se fose unha muiñeira. Non ten sentido. Eu xa tiña esta música, ademais. Compúxena para unha serie de televisión que se fixera con guión de Antonio Gala, na que se falaba de Rosalía. "Si choras" é un tema que compuxen cando tiña 17 anos, pero nunca o gravara. Neste disco hai bastantes letras túas, de todas maneiras. E teñen algo de música popular, como "Viva Lalín" ou "Brasil". Son composicións sinxelas… As letras do disco son miñas ou de poetas. E neste disco hai máis letras miñas, si. A de Brasil compúxena porque fun tocar alí, a un pobo marabilloso de Minas Gerais que se chamaba Três Pontas. Estaba perto doutro pobo, Três Corações, que ten a particularidade de que alí naceu o rei Pelé. Como eran rivais, os de Três Pontas dicían que para matar un home de tres corações só se precisaba unha faca de tres pontas… Eran pobos moi distintos de Rio, ou de São Paulo, que é un caos. No Brasil estiven con Pablo Milanés, con Chico Buarque… "Como en internet se pode atopar todo de balde, desvalorízase o noso traballo. Mais tamén é verdade que nunca se escoitou tanta música" Na entrevista con Víctor Freixanes que pode verse no DVD de Había que chegar dis que os músicos sodes un pouco inútiles, pero necesarios. Como é iso? Pois é iso. Somos un pouco inútiles porque a música non dá de comer pero si alimentamos o espírito e por iso somos tamén necesarios para vivir. O IVE do 21 por cento está a facerlle moito dano á música. Pero hai que seguir. Facer cancións para a xente. O que ocorre é que como en internet se pode atopar todo de balde, desvalorízase o noso traballo. Mais tamén é verdade que nunca se escoitou tanta música. Gústame moito ver xente de 15 ou 16 anos nos meus concertos que segue a miña música. Dis, tamén, no libro-disco de Había que chegar, que os galegos levamos centurias en crise e seguimos loitando e "contando cunha cultura riquísima" que nos permite "compartir unha mensaxe co mundo enteiro". Os galegos pasamos moita miseria e moita fame. Os nosos avós e pais tiveron que emigrar, sen preparación, sen nada. Como agora os magrebís e os romenos. Por iso, cando falamos da crise actual, creo que perdemos algo de perspectiva. Non discuto que haxa crise, moita xente está sen traballo. Pero non é o mesmo marchar agora, tendo estudos e cos medios que hai, nun avión e podendo volver, que cando emigraban os nosos avós. Os galegos levamos polo menos 500 anos en crise. Que nos veñen contando agora? E seguimos tendo o problema de falta de industrialización, ao contrario do País Vasco ou Cataluña, por exemplo. "Temos unha lingua cunha variedade que falan 200 millóns de persoas en todo o mundo" A túa xeración agardaba que as cousas mudasen moito. E cambiaron. Mais agora temos importantes retrocesos en dereitos sociais, liberdades públicas… Como o ves? Pois temos problemas como o feito de ser un país envellecido, moi dependente dos pensionistas. Ao perder poboación tamén perdemos poder político dentro do Estado español. E os políticos viven o momento, van parcheando e seguen na poltrona. Non teñen visión de país. Mais a nosa cultura aguantou e aguanta. Temos unha lingua cunha variedade que falan 200 millóns de persoas en todo o mundo. A nosa lingua, a nosa cultura, é o que nos diferencia, o que nos dá personalidade propia. Nós somos un pobo universal, europeo. E eu non creo nas fronteiras. Eu defendo a nosa cultura, pero non a separación, como está a pasar en Cataluña. Os galegos podemos andar con litixios na nosa terra pero cando andamos polo mundo somos solidarios entre nós. E eu creo que os que queren separarse adoitan ser os ricos. "Creo que hai que cambiar o sistema desde dentro e non botarse ao monte. Non creo nas posturas antisistema" Mais a chamada lei de seguridade cidadá, o intento de reforma da lei do aborto, os recortes sociais que ti verás ben porque es médico… non lembran tempos pasados? Non se vos contou na transición algunha mentira sobre o que ía ser? Coa lei do aborto rectificaron. Deixárona como estaba que é como ten que estar. A realidade avanza e as leis non poden quedar atrás dela. Eu creo que si houbo un problema importante de corrupción. Eu entendo que se fale de "casta" e de portas xiratorias, porque hai moita xente que se mete en política para beneficiarse. Mira os casos de Pujol, o de Bárcenas, o dos EREs... Pero hai outras posturas que non comparto. Creo que hai que cambiar o sistema desde dentro e non botarse ao monte. Non creo nas posturas antisistema. Hai que cambiar as cousas votando a outros, se non nos gusta o que fan os que temos. Non estou de acordo con afirmacións como que "non nos representan", porque si o fan porque os votamos. O Estado español cambiou moito desde a transición, pero hai cousas que aínda non solucionamos. Claro que hai recortes e en sanidade nótase ben. A crise levou por diante moitas cousas do Estado de Benestar, é verdade. E temos que recuperar o que tiñamos, canto antes, porque hai que protexer a xente máis débil. Pero eu confío na democracia e non nos populismos de novo cuño. Para a utopía xa estamos os artistas. Os políticos teñen que ocuparse de gobernar a cousa pública. Non hai sistemas perfectos. Mira o que pasou en Cuba e Venezuela: acabou sendo catastrófico. A industria europea ten un gran problema, que é que as empresas marchan a outros países con man de obra máis barata. E é verdade que a tendencia é que a clase media desapareza. Pero é a globalización, unha tendencia mundial. Reivindicar, por exemplo, o sistema marxista agora non ten sentido. Porque fracasou. Hai que ter unha visión máis ampla.


Summary: Será o 27 de decembro.

Dimitiron en bloque o pasado 10 de decembro ante os "límites insostíbeis" aos que os recortes e políticas do Sergas levaron a Atención Primaria, Eran 22 xefes de servizo e de unidade na área de Vigo e a decisión levou a primeiro plano, mesmo fóra de Galiza, a precarización do sistema sanitario galego nestes anos. Agora, e segundo informa Europa Press, estes xefes de servizo dimisionarios veñen de convocar para o vindeiro 27 de decembro, quinta feira, unha manifestación en Vigo baixo o lema "Pola dignidade da Atención Primaria". A mobilización, que partirá ás 20:00 horas do PAC situado na Rúa Pizarro para pasar pola Praza de España, Gran Vía e finalizar na Farola de Urzáiz; tería o apoio de diferentes colectivos e entidades de defensa da sanidade pública. Segundo EP, estes profesionais que decidiron dimitir tamén preparan un escrito polo cal solicitan o cesamento do xerente da EOXI de Vigo e da súa equipa directiva, aos que consideran tamén responsábeis da situación de deterioro da sanidade viguesa.


Summary: As arelas secesionistas de Malaita ─aliado de Washington─ veñen de vello, mais incrementáronse no último ano logo do Goberno central decidir mudar a súa alianza de Taipei a Beijing.

O Goberno das Illas Salomón, tal e como se prevía, afirmou que a proposta dun referendo de independencia na provincia de Malaita é ilegal. "Calquera provincia que participe en actividades ilegais será tratada en concordancia coa Lei Provincial de 1997", segundo un comunicado do Ministerio da Administración Provincial publicado por Solomon Business Magazine. Daniel Suidani, presidente provincial de Malaita, a máis poboada das illas de Salomón, anunciou a semana pasada que tiña previsto organizar un referendo de independencia en datas vindeiras. Un anuncio que chegou no marco das tensións entre a China e os Estados Unidos, ás que se suma a actual pandemia. As arelas secesionistas de Malaita veñen de vello, mais incrementáronse no último ano logo do Goberno central decidir mudar a súa alianza de Taipei a Beijing. O Goberno da República Popular da China exixe ser recoñecido como o único Goberno lexítimo para estabelecer relacións diplomáticas, mais o goberno de Malaita mantense fiel a Taiwán e aos Estados Unidos, que proxecta a construción dun porto de augas profundas na maior das illas das Salomón. Ademais, a recente chegada dun avión con traballadores da China ─país que segue asociado cos riscos da pandemia─ fixo que sectores da poboación mostrasen temor a que o coronavirus chegase no avión. Ademais, en Auki, a capital de Malaita, os propietarios de estabelecementos de orixe chinesa recibiron ameazas para fecharen os negocios e marcharen da illa. O Goberno central agora advirte que o presidente provincial non ten poderes baixo a citada lei para convocar un referendo e que calquera gasto dos fondos provinciais destinado a este fin sería ilegal e carrexaría unha acción legal. Manifestación Ademais, na segunda feira desenvolveuse unha manifestación en Auki despois de se coñecer a intención do Goberno das Illas Salomón de retirar do cargo o seu delegado en Malaita, Fredrick Fa'abasu, segundo informou Solomon Times. Suidani dixo que fará todo posíbel para que Fa'abasu, "que tanto fixo por mellorar a nosa provincia" se manteña no cargo. "Non é ningún segredo que o Goberno está a facer isto para agradar o seu novo amigo, a República Popular da China", declarou o dirixente, aliado de Washington.


Summary: "Contada desde o minimalismo das imaxes e da narrativa, aos poucos imos descubrindo a relación entre ambas historias e o que move aos personaxes a actuar como actúan".

ELES TRANSPORTAN A MORTE (2021, España-Colombia, 75 minutos) Dirección e guión: Helena Girón e Samuel M. Delgado CRÍTICA Helena Girón (Compostela. 1988) e Samuel M. Delgado (Tenerife. 1987) dan o salto á longametraxe de ficción após dirixir varias curtametraxes xuntos. Un filme de época, con visos e maneiras de Novo Cinema Galego, producido por Filmika Galaika e coproducida pola canaria El Viaje Films, a colombiana Blood Indian Films e a produtora propia de Girón e Delgado, chamada La Banda Negra. O filme iníciase cunhas poderosas imaxes submarinas dunha vela co símbolo da Cruz de Santiago. Excelente exercicio de síntese co que sitúan a trama no seu marco histórico. Tres mariñeiros saen da auga portando a enorme vela e comezan a percorrer as agrestes rochas dunha illa como se fosen os tripulantes da Icarus mais, en troques de topar con simios evolucionados, descubrimos que están fuxindo duns barcos de Castela capitaneados por Cristóbal Colón. Noutro lugar lonxe de alí, unha muller carrexa a súa irmá nun burro despois de que se intentara suicidar. Os tres homes tratan de atopar un medio para saír da illa, a muller unha curandeira para tratar de sandar a súa irmá. Dúas expedicións paralelas, aparentemente sen relación, que acontecen a milleiros de quilómetros de distancia (entre Ourense e Tenerife) e que comparten un nexo e unha particularidade comúns: ambas transportan a morte. Contada desde o minimalismo das imaxes e da narrativa, aos poucos imos descubrindo a relación entre ambas historias e o que move aos personaxes a actuar como actúan. Por que foxen coa vela os mariñeiros? De que foxen? Que contén a bolsa que garda un deles con tanto celo? Por que se tratou de suicidar a muller? A nivel técnico, Girón e Delgado optan por unha realización a plano fixo mantendo a cámara estática e deixando que pasen cousas; só reservándose o movemento de cámara para algunha escena de persecución ou seguimento dos personaxes. Destaca a poderosa fotografía de José Alayón (Branco en branco), en especial o hipnótico final e a escena que vén dunha eterna pantalla en negro que, de súpeto, se alumea nun par de momentos gloriosos coa tenue luz que produce un mariñeiro soprando un tizón. Marabilla. Novo Cinema Galego que transita entre o naturalismo costumista, a poesía narrativa, a alegoría fantasmagórica e o realismo máxico, confluíndo todo nunha denuncia directa contra o colonialismo e a opresión de Castela.


Summary: Despois de obrigaren a retirar unha bandeira galega con estrela nun partido do Obradoiro CAB e prohibiren a súa entrada ao recinto, a resposta por parte d@s abonad@s afectados pode ser xudicial. O Clube asegura que as restricións viñeron por parte da policía.

"Nunca pasou nada até xusto despois de gañar as eleccións o PP". Casualidade ou causalidade na opinión dun seareiro do Obradoiro, triste protagonista nas últimas xornadas pola retirada de bandeiras galegas con estrela nos partidos de baloncesto que se celebran no Multiusos Fontes do Sar. Conta que o primeiro incidente pasoulle ao seu fillo, menor de idade, despois de colocar a bandeira antes de comezar o partido. Aos poucos minutos un policía mandoulla retirar ameazando que se non o facía a multa podía superar os tres mil euros. Ese partido, contra o Cajasol, pai e fillo non estiveron con moitas alegrías como para animar ao seu equipo. O abonado: "Non nos deixaban entrar se non gardabamos as bandeiras e decidimos quedar na rúa" O segundo incidente foi no encontro contra o Murcia e pasoulles a eles e a outr@s siareir@s na mesma entrada ao recinto. "Non nos deixaban entrar se non gardabamos as bandeiras e decidimos quedar na rúa". Este abonado agora pensa na posibilidade de poñer unha demanda polo que considera unha inxustiza. Non descarta que outras persoas na súa mesma situación, algunhas delas tamén tiveron problemas por levar a bandeira galega con estrela, fagan o mesmo. "Non entendo a reacción do clube nin a reacción da policía, non había ningún problema e estiveron a piques de causar incidentes", asegura. O clube asegura que son ordes da policía Postos en contacto co Obradoiro CAB unha fonte oficial asegurou que o clube "non mandou retirar as bandeiras" e que foi "decisión da policía despois das protestas dalgunhas persoas presentes no pavillón". A mesma fonte negou que houbera denuncias oficiais, como publicou algún outro medio, "só protestas verbais" o mesmo día do partido contra o Cajasol. "Nunca houbo problemas deste tipo, a restrición ven por parte da policía que nos asegurou que poderíamos ter unha multa se non se retiraban as bandeiras". Sobre a seguinte xornada na que se situaron controis nas portas para que non accederan bandeiras galegas "a restrición é por parte da propia policía". O clube: "Nunca houbo problemas deste tipo, a restrición ven por parte da policía que nos asegurou que poderíamos ter unha multa se non se retiraban as bandeiras" O BNG anima a ir aos partidos coa bandeira Desde o grupo municipal do BNG, Rafa Villar indicou que non deixar entrar as bandeiras "é un despropósito". Asegura que tentou falar en varias ocasións co Obradoiro CAB mais sen resultado polo que "non asistiremos ao palco até que non se solucione a situación". O grupo nacionalista animou a asistir con este símbolo aos vindeiros partidos do Clube como o que se celebrará o vindeiro 16 de decembro ás 19:00 horas diante do Real Madrid. Imaxe: Páxina de Facebook do Obradoiro CAB


Summary: A música como sinal de identificación dun barrio. O proxecto "Música en branco. Memoria da Agra do Orzán" fai xirar un programa de acción arredor da memoria sonora e musical do barrio da Coruña. Xurxo Souto deu conta del no autobús da liña 7, a que atravesa o barrio.

Despois dunha primeira etapa de investigación, "Música en branco" pasa a acción e para iso, subiron no bus urbano coa idea de dar carta de natureza ao programa, destacar o seu perfil popular, para o que o transporte público do barrio acaía mellor que ningún escenario. Desenvolvido por Sinsalaudio para a Concellaría de Cultura, tivo a súa primeira acción no programa radiofónico ao vivo protagonizado por Xurxo Souto na liña 7, presentando unha das liñas de actividade, os programas de radio chamados "Barriografías" que comporán a memoria sonora do Orzán. Julio Gómez, de Sinsalaudio, explicou que esta recuperación activa e participativa nace do proceso de investigación previo e xunta dous elementos singulares do barrio, a música -protagonista da iniciativa- mais tamén a veciñanza, da que se agarda unha participación activa en toda a programación. 'Posta en valor dun pasado, pero proxecto de futuro' dixo Gómez. O retrato sonoro do Orzán, un barrio no que habitan 30.000 persoas, é, ao dicir de Xurxo Souto, un 'maremagnum sonoro'. 'As radiografías son experiencias inauditas, que transformarán un barrio da periferia nun centro de atención. Será o primeiro barrio radiografado do mundo' destacou Souto que conduciu o primeiro programa canda Ángel Campos, memoria do Orzán, e o músico Manuel Martín, Mangüi. Bariografías, paseos e o mapa Despois dunha fase previa de investigación desenvolvida nos últimos meses na que se realizaron máis de sesenta entrevistas coas que se fixo un mapa sonoro do barrio, recuperando a memoria a través do son e conseguindo que as persoas constrúan a súa propia biografía en función da música. Para o programa, a área da Agra do Orzán está definida pola propia memoria da veciñanza e esténdese até San Pedro de Visma, Os Mariñeiros, O Ventorrillo ou A Silva ademais da Rolda de Outeiro, Avenida de Fisterra, Rolde de Nelle e O Peruleiro. Ademais das Barriografías, o programa de radio itinerante de Xurso Souto, 'Música en branco' inclúe paseos urbanos, da man do colectivo Microprojets de Cristina Anllo, e que establece catro rutas, a acción artística 'Contenedor de feminismos' con Carme Nogueira, Anxela Caramés e Uqui Permui ou 'Notours' que converte o barrio nun museo intelixente, coa elaboración de audioguías. Co 'Microproxector de intervención musical' lanzarase o día 30 de maio unha convocatoria para a presentación de novas actividades para un proxecto que incluirá tamén intervencións nas aulas. A través da web construirase un mapa sonoro e musical con arquivos de materiais producidos a través da iniciativa e, finalmente, unha exposición sonora fará partillar á veciñanza e visitantes no mes de outubro no Centro Ágora tanto das distintas experiencias como da memoria sonora acumulada e con futuro da Agra do Orzán.


Summary: A web Nación Rotonda amosa con imaxes de satélite dun mesmo lugar, actuais e correspondentes a hai uns anos, o impacto provocado na paisaxe polo crecemento urbanístico e algunhas grandes infraestruturas.

O de que unha imaxe vale máis que mil palabras é un lugar común que non sempre é acertado. Porén, tense falado e escrito tanto sobre o auxe urbanístico, a febre construtora e a burbulla inmobiliaria que tiveron lugar en España nos 15 anos anteriores á crise económica, que ás veces, efectivamente, abonda con mira unha fotografía tirada nun lugar a comezos dos noventa e observar o aspecto actual dese mesmo lugar para decatarse do extraordinario impacto sufrido pola paisaxe. Hai uns meses naceu a web Nación Rotonda, que amosa con imaxes de satélite dun mesmo lugar estes cambios, centrando a súa atención, sobre todo, nos lugares nos que se construíron grandes polígonos industriais, urbanizacións, novas vías de alta capacidade ou grandes infraestruturas. Todo un antes e agora do auxe inmobiliario. A páxina só inclúe as fotografías, coa súa correspondente referencia sobre o lugar ao que corresponden e as datas de cada unha das imaxes, máis nada, sen información adicional ningunha. Emprega, ademais, unha ferramenta gratuíta, un plug-in de JavaScript empregando jQuery, para crear un efecto de esvaramento sobre as dúas fotografías superpostas, o que permite unha máis doada comparación do cambio sufrido por cada lugar. A web foi creada por Miguel Álvarez, Esteban García, Rafael Trapiello, Melina Grinberg e Guillermo Trapiello, estudantes de Enxeñería de Camiños especializados en Urbanismo e Ordenación do Territorio e xa suma centos de imaxes de todo o Estado. Un feixe delas (aínda que non demasiadas en comparación con outros territorios) corresponden a Galicia, por exemplo á construción do porto exterior da Coruña, a algún novo polígono industrial ou ao crecemento urbanístico en zonas costeiras, como Sanxenxo ou a Illa de Arousa. En calquera caso, a web está aberta a suxestións de calquera novo lugar e permanece en constante modificación. Alén destes exemplos galegos, a web amosa algúns lugares moi significados polo seu crecemento urbanístico, como é o caso de Seseña (Toledo), Torrejón de Ardoz (Madrid), Churra (Murcia), Vistabella (Alacante), El Algarrobico (Almeria) ou Sagunto (Valencia). Nación Rotonda non está soa; outras webs colaborativas, como S.O.S. Paisajes del Mar tamén empregan a imaxe para denunciar o efecto causado pola construción sen control no litoral español.


Summary: A mobilización foi acordada a pasada quinta feira de modo conxunto polas comunidades de montes, BNG, PP e PSdeG.

A veciñanza de Cerdedo-Cotobade tomou onte as rúas da localidade en sinal de protesta contra contra os parques eólicos de Porto Vidros e Campo das Rosas. A esta concentración foi acordada a pasada quinta feira de modo conxunto polas comunidades de montes de Quireza, Pedre, Chamadoira, Corredoira e San Bernabé, a Asociación de Veciños de Cuíña, e as formacións políticas do concello (BNG, PP e PSdeG). Burbulla eólica: Greenalia promove un novo parque nos Ancares con 19 muíños de 180 metros de altura O portavoz municipal do BNG en Cerdedo-Cotobade, Ernesto Filgueira atendeu Nós Diario para tratar as problemáticas destes parques eólicos. Unidade de acción "Sentímonos agradecidos pola unidade de acción alcanzada e a contundente resposta, pese á adversa climatoloxía, coa que a sociedade organizada de Cerdedo-Cotobade; contestou esta mañá contra o asentamento dos macro-proxectos eólicos nos nosos montes proxectados a carón de vivendas e liñas de alta tensión", maifestou o nacionalista. Luís Bará e demais mebros do BNG na manifestación deste domingo (Foto: Nós Diario). Filgueira denunciou tamén que os dous parques, "que teñen unha afectación brutal no territorio, cos muíños pegados a vivendas e coa afectación ás augas, comparten infraestruturas e son, na práctica, un único proxecto industrial". Colaboración coa forza veciñal "O intenso labor de información, denuncia e mobilización contra os macro-parques eólicos de Campo das Rosas e Porto Vidros debe continuar, en colaboración coa forza veciñal até lograr que a Xunta paralice a súa tramitación" apuntou Filgueira. Rede Eléctrica Española pon a Galiza a producir enerxía barata para Madrid Á manifestación tamén acudiu o deputado do BNG no Parlamento galego, Luís Bará. O nacionalista destacou "o espolio eólico que sofre a comarca de Tabeirós-Terras de Montes" e chamou a "evitar a destrucción do territorio e insiste nun modelo eólico alternativo ao modelo depredador que promove o PP desde a Xunta da Galiza".


Summary: Guía de actividades para o 8M na Costa da Morte. Malpica vólcase co 8M

O Concello de Malpica, no marco do seu ambicioso programa do 8M, presentou onte de xeito oficial o proxecto das 'Zoquiñas vermellas', a adaptación do movemento internacional de Elina Chauvet, un proxecto artístico que naceu en resposta á oleada de feminicidios en Ciudad Juárez na década dos 90, incluída a propia irmá da artista, asasinada polo seu marido. Esta idea xurdiu durante unha xuntanza en Manises coa Asociación das Cidades da Cerámica, xa que en Italia facían algo similar. Nun primeiro termo, comezouse coa realización de obradoiros abertos a cargo da asociación oleira, para facer zoquiñas de barro., gracias á colaboración entre Concello de Malpica, a asociación Visibles e a asociación Mirabal, á que se destinaran a totalidade dos fondos recadados. A partir de hoxe haberá puntos de venta fixos para os broches de zoquiñas vermellas, sendo a recadación doada ao proxecto da asociación Mirabal, que presta axuda ás vítimas de violencia de xénero. Estes 'zapatiños' serán protagonistas en diferentes lugares de Malpica, nos que a olaría de Buño, un dos símbolos de identidade da vila, servirá como reivindicación a nivel internacional, un "berro contra a violencia machista". O alcalde de Malpica, Walter Pardo, quixo destacar que "hoxe estamos aquí para visibilizar que o cambio é posible. Quero agradecer á asociación Visibles e á concellería de Igualdade o seu traballo, por facer que Malpica estea no mapa a nivel galego e incluso estatal; por desenvolver unha iniciativa pioneira en Galicia e da que as malpicás e os malpicáns estamos moi orgullosas e orgullosos", destacaba o rexedor. Pola súa banda, a concelleira de Igualdade, Leticia Varela, quixo "agradecer o esforzo da asociación oleira en xeral, de Visibles, de Mirabal e de todo o público que tan ben acolleu a nosa iniciativa. A Carmen Isabel Labrador e Olalla pola súa adicación, e por facer realidade un proxecto único", remataba a edil. Noite Lila Unha das accións máis simbólicas deste 8M malpicán desenvolverase este sábado, ca marcha nocturna de mulleres, coñecida como "A noite lila: A rúa é nosa!", pre-folga do 8 de marzo. "Porque todas as mulleres teñen dereito a camiñar sen medo de noite pola rúa; hoxe e calquera outro dia. O percorrido será circular, e a saída será ás 19:30 horas na praza Villar Amigo.


Summary: Miguel Losada Campa, membro do Instituto de RRPP de Irlanda e avogado, e Xabier Prado Orbán, profesor xubilado, proseguen o ciclo de análises de 'Nós Diario'.

É normal que nun país con catro idiomas recoñecidos como Dereitos Humanos Lingüísticos polos tratados internacionais vixentes na materia e dos que só un deles ten o estatuto legal de "lingua común" se produzan situacións como o debate sobre o bilingüismo en Cataluña ou o uso dos "idiomas non-comúns" nas capelas da Democracia: o Congreso e o Senado. España precisou de 119 anos de Constitucións (da 'Pepa' de Cádiz en 1812 ata a Republicana do Ateneo en 1931) para recoñecer o castelán como lingua común. Coñecendo como coñecemos as idiosincrasias patrias, non é estraño que o galego, o éuscaro e o catalán precisen doutro tanto ou algo máis. Os tres idiomas 'non-comúns' teñen un status rexional fronte ao castelán estatal, cunha protección legal e mediática acorde, relegándose as outras linguas (sequera nomeadas na Constitución) a un rol de cooficialidade en partes do territorio. Porén, a situación do galego presenta varios aspectos diferenciais, entre eles: —Fáltalle o apoio decidido como ferramenta económica dun goberno autonómico que o sitúe ao nivel do inglés e do castelán.—Pertenza ao tronco común da lusofonía cun "mercado global" de máis de 270 millóns de consumidores lingüísticos.—Sobre todo, o sinal identitario dunha nación global sen estado nin fronteiras como é a Galicia da diáspora pacífica e traballadora. Este terceiro aspecto, porén, non adoita aparecer nos debates de actualidade como os mencionados inicialmente. A diáspora, como a Catedral de Santiago, Rosalía ou Castelao, é un dos sinais identitarios do pobo galego na historia da Humanidade. A emigración americana foi un elemento decisivo na mellora do nivel sociocultural do noso pobo, e nos tempos escuros do franquismo a chama da nosa cultura mantívose acesa grazas á diáspora. Actualmente, alén da emigración a outros países (principalmente de América e de Europa), e dos territorios galegos exteriores ás fronteiras autonómicas, a emigración a outras partes do Estado español conformou unha "diáspora interior" que carece de visibilidade. Unha persoa galega na Arxentina, Portugal ou Alemaña é vista como tal, mentres que en Madrid ou Barcelona deixa de contar como "diáspora". Este artigo é a primeira achega dunha serie delas coas que quixeramos ampliar o debate sobre o estatuto das linguas cooficiais para contemplar neste, tamén, a situación da lingua galega alén do territorio autonómico. Proposta de achegas 1.—Lingua, profesión e ConstituciónPartindo da análise sobre o xeito no que as linguas diferentes do castelán aparecen relegadas constitucionalmente, abordamos a realidade do seu recoñecemento internacional non aplicado en España. 2.—Lingua e economíaDiversos estudos amosan a importancia da lingua no PIB dun país. Propoñemos reflexionar sobre as vantaxes económicas que resultarían dunha República con catro niveis lingüísticos en vez de dezasete administrativos (CCAA), así como da aprendizaxe do galego como segunda lingua. 3.—Igualdade e reciprocidadePara honrar os Tratados Internacionais que leva asinados en materia de linguas, o Estado español debería favorecer relacións igualitarias entre os catro idiomas que o conforman. Contemplaremos tamén posibilidades alternativas. 4.—Apartheid e diásporaO actual presidente do PP ten alcumado a situación da lingua castelá en Cataluña de "apartheid lingüístico". Para ser exacto, tíñase que ter referido dese xeito á situación da lingua galega no Estado español. 5.—Cooficialidade en igualdadeUnha Constitución que recoñeza as linguas estatais en plano de igualdade fornecería un marco de convivencia inédito. Aínda que bastante hipotéticas, existen varias opcións ao respecto. 6.—Sinerxías e argumentosReflectiremos aquí sobre as posibilidades de concretar actuacións comúns nas diversas diásporas do tronco lusófono coas que confluímos, así como algúns argumentos de interese. Estas achegas pretenden convidar ás lectoras e lectores a participar no debate sobre a situación da lingua galega na diáspora completando, corrixindo, matizando e ampliando o alcance destas ideas. Ao igual que o irlandés e moitos outros, somos diáspora, un pobo global sen fronteiras nin Estado, e o futuro da nosa lingua xógase tamén nese campo sen marco xeográfico delimitado.


Summary: O pasado xoves día 7 de xuño, o Valedor do Pobo dirixuse ao Concello de Compostela solicitando informes aclaratorios sobre a Ordenanza que limita e impide actividades na vía pública. Ao tempo, tamén remitíronse outros 640 escritos ao alcalde compostelán sen que ningún deles recibise resposta

Neste momento, a iniciativa continúa aberta nesta ligazón, ou no blog do MpDC (Movemento polos Dereitos Civís), onde se pode ler o escrito remitido ao Valedor do Pobo e ao Concello de Compostela. As organizacións culturais, sindicais, xuvenís, etc., regularmente realizan actividades na vía pública como concertos, proxeccións, manifestacións, concentracións, ou recollida de sinaturas, que se inscriben en dereitos fundamentais como o dereito á reunión, liberdade de expresión, cultura, etc... "E polo tanto, gozan de protección constitucional e non poden ser prohibidos", afirman dende o MpDC. Pola súa banda, a Agrupación Cultural O Galo convocou de novo ás entidades e colectivos da cidade para organizarse o pasado mércores, día en que decidiron solicitar unha xuntanza co alcalde, Ángel Currás. Na mañá do mércores cursaron a solicitude, e elaboraron un manifesto, asinado por 25 entidades, no que deixan clara cal é a súa postura ante o texto da ordenanza. Aprobaron colocar mesas informativas para dalo a coñecer e recoller sinaturas, ademais de elaborar alegacións individuais e colectivas. Dende a semana pasada, varias asociacións e colectivos que integran a plataforma A Rúa é Nosa! colocan mesas informativas, todas as sextas de 18.00 a 21.00 na Praza do Toural.


Summary: O comité de empresa pide a multinacional que reconsidere a súa decisión de cesar a actividade o vindeiro 31 de decembro para facilitar a chegada dun comprador.

As administracións galega e estatal intensificaron nas últimas semanas os contactos para dar cun posíbel comprador para garantir a continuidade da actividade industrial na planta de Vestas en Chavín (Viveiro). Na reunión da mesa industrial de onte púxose en coñecemento da representación do persoal a existencia de tres fondos de investimento que xa estudan a adquisición da planta da Mariña, pero que o seu interese depende de que a factoría estea en marcha, o cal choca cos plans da empresa de fechala o próximo 31 de decembro. Neste senso, desde o comité piden "marxe" á empresa antes de executar o expediente de regulación de emprego (ERE) ─está previsto que as cartas de despedimento comecen a chegar nos próximos días─, de modo que haxa o "tempo suficiente" para materializar a eventual venda. "O que se solicitou hoxe e ao que accedeu tamén a empresa é a que se reúnan estes eventuais investidores cos técnicos da empresa, porque xa precisan de máis información para continuar no seu caso avanzando nunha eventual operación de compra", sinalou a conselleira de Emprego, María Jesús Lorenzana ao finalizar a reunión, a cuarta da mesa industrial. Pola súa banda, o Ministerio de Industria informou de que 13 das 40 oficinas do seu organismo Invest in Spain reportaron contactos con 183 empresas, bancos e asociacións do sector renovábel en Europa, Asia e América, "onde se lles explicou as oportunidades de investimento nesta empresa". Protesta en San Caetano En paralelo a este encontro, varias decenas de traballadores protestaron ante a sede administrativa do Goberno galego en San Caetano e despois ás portas da Escola Galega de Administración Pública (EGAP) ─onde se celebrou a reunión─ para exixir unha solución ao conflito. O presidente do comité, David Mariño, coincide en que "a chave" está en que o 31 de decembro acábase a produción" pois "Vestas en principio di que non quere estirala máis". "E estes fondos están interesados en adquirir a fábrica en funcionamento", confrontou. Por iso insta Vestas a que continúe a produción "o tempo suficiente para que eses fondos acaben de facer as ofertas para adquirir a unidade produtiva en funcionamento".


Summary: A Plataforma polo Dereito ao Aborto pídelle a José Julio Fernández unha reunión "urxente" para saber por que os milleiros de escritos presentados ante o Valedor o pasado 22 de febreiro foron trasladados ao Defensor del Pueblo e cal é o proceso que van seguir a partir de agora.

O pasado 22 de febreiro foron entregadas na oficina do Valedor do Pobo milleiros de peticións de amparo ante a prevista reforma da lei do aborto promovida polo ministro Gallardón. Nos textos desta iniciativa promovida pola Plataforma polo Dereito ao Aborto pedíase que o Valedor protexese "os dereitos democráticos que son inherentes á condición de muller galega" a través da emisión dun "para que o Goberno da Xunta de Galicia esixa, de forma urxente, a retirada inmediata deste anteproxecto de lei e, caso de prosperar a súa aprobación, interpoña recurso de inconstitucionalidade, por afectar e vulnerar os meus Dereitos Fundamentais e que constitucionalmente se me recoñecen". Os recursos entregados foron trasladados ao Defensor del Pueblo, xustificando esta decisión no que a oficina do Valedor considera "unha maior e mellor operatividade na defensa dos seus intereses" Nas últimas semanas comezaron a chegar as primeiras respostas aos escritos, nas que se comunica que os recursos entregados foron trasladados ao Defensor del Pueblo, xustificando esta decisión no que a oficina do Valedor considera "unha maior e mellor operatividade na defensa dos seus intereses". En consecuencia a Plataforma polo Dereito ao Aborto acordou na Xuntanza Nacional celebrada en Compostela o pasado sábado, 3 de maio, dirixirse ao Valedor do Pobo para pedirlle unha reunión con carácter urxente para aclarar as razóns polas que os escritos foron derivados a outra instancia e cal é o proceso que van seguir a partir de agora. Pilar Estévez dixo que as mulleres esperan que o Valedor "vele polos dereitos de todas as persoas", pois "todas temos que estar protexidas nos nosos dereitos e cando os nosos dereitos se incumpren, supoñemos que esta institución ten que facer o seu traballo" Aquel 22 de febreiro, a coordinadora da Plataforma, Pilar Estévez, dixo que as mulleres esperan que o Valedor "vele polos dereitos de todas as persoas", pois "todas temos que estar protexidas nos nosos dereitos e cando os nosos dereitos se incumpren, supoñemos que esta institución ten que facer o seu traballo". O recurso de amparo presentado denuncia no seu texto que "o Goberno da Xunta de Galicia negouse en reiteradas ocasións a defender o meu dereito de igualdade e os dereitos humanos que me asisten como muller galega", e basea a súa solicitude nun total de cinco alegacións. O texto sinala que o anteproxectode lei promovido po Gallardón "adoece de vicios de inconstitucionalidade claros e manifestos, xa que afectan fundamentalmente ao principio de igualdade e non discriminación do artigo 14 da vixente Constitución Española" e, ademais, "supón un incumprimentos por parte do Reino de España dos tratados internacionais relativos a dereitos humanos e á non discriminación". Petición de amparo ao Valedor


Summary: A principal central na Galiza convoca mobilizacións en 12 cidades e vilas do país.

'Recuperar dereitos para avanzar: na Galiza emprego, salarios e pensións dignas' é o lema escollido pola CIG para este 1º de Maio, data na que a central nacionalista subliña a importancia "de tomar as rúas para esixir un cambio real e profundo nas políticas executadas coa escusa da crise". O sindicato maioritario en Galiza describe un mercado do traballo marcado polas novas formas de "explotación laboral introducidas coas reformas laborais", que empobrecen traballadoras e traballadores; e polo desmantelamento industrial, os ERE, os peches e a deslocalización de empresas. Critica a CIG que o PSOE non tivese "intención real" de mudar as políticas aplicadas polo PP ("mantén o modelo económico e de relacións laborais nado das reformas laborais aprobadas en 2010 e en 2013"). Tamén acusa Núñez Feixoo de ser cómplice das políticas que levan Galiza, afirman, "á grave emerxencia nacional e social". Neste contexto, a central considera que ten a responsabilidade de "tomar iniciativas" e lembra as loitas e mobilizacións laborais e sociais desenvolvidas nestes meses. Por último, a CIG tamén consideras que as próximas convocatorias electorais "son unha oportunidade" para mudar a realidade laboral para mellor. Nese sentido, a CIG considera que a solución pasa en "apostar por forzas políticas propias, autenticamente galegas, nacionalistas e de esquerdas". Mobilizacións Ferrol, 12h, Avenida de Esteiro Pontevedra, 12h, Praza da Ferrería Vilagarcía, 12h, Casa do Mar A Estrada, 12h, Praza do Mercado A Coruña, 12h, Praza de Vigo Vigo, 12h, A Dobrada Compostela, 12:30h, Praza Roxa Ribeira, 12h, Praza do Peixe Ourense, 11:30h, Praza Maior Cee, 12h, Diante do Concello Lugo, 12h, Edificio Sindical San Cibrao, 12h, Casa do mar. Cangas do Morrazo. 18.30h. Diante do Concello.


Summary: Os organizadores avanzan que avalían marchar de Galiza "dadas as dificultades", din, para conseguir o respaldo das administracións

O festival O Marisquiño cancelou a súa edición de 2021 "ante a imposibilidade de obter apoios institucionais suficientes", e avanzou que, despois de 19 anos, "non volverá realizarse en Vigo" e reformúlase marchar de Galiza "dadas as dificultades" para conseguir o respaldo das administracións. Nun comunicado, a empresa promotora do festival, Factor Ulises, trasladou que "a falta de financiamento e outros obstáculos técnicos non permitían garantir a celebración en condicións acaídas das Copas Mundiais de Skate, Dirt Jump e Basquet 3x3, ademais do BMX, que eran unha das marcas de identidade do festival". Segundo manifestou, "hai unhas semanas parecía posíbel que o evento puidese facerse no seu recinto habitual"; "con todo, nos últimos días comunicouse á organización que o principal apoio institucional do Marisquiño, o Concello de Vigo, recortaría un 70% a partida que dedicaba ao evento, que incluía ademais a achega realizada pola Deputación de Pontevedra". Así as cousas, a organización decidiu non facer o festival por segundo ano consecutivo ante "este enorme recorte do financiamento institucional, sumado ás incógnitas sobre o apoio da Xunta ao evento e ás dificultades técnicas polas obras en curso por parte da Autoridade Portuaria, que impiden a celebración do Dirt Jump". Neste sentido, aínda que trasladou a súa comprensión por que a situación de crise sanitaria leve a "destinar fondos a atender outras prioridades", indicou que o apoio institucional era "máis necesario que nunca" este ano porque os patrocinios privados "tamén experimentaron unha considerábel caída". "O Marisquiño é un festival gratuíto, que deixaba un importante retorno económico á cidade e que transmitía a imaxe de Vigo. Cremos que todo isto supuña unha activo importante para a cidade e para Galiza en pleno ano Xacobeo, que agora, por desgraza, pérdese", lamentaron.


Summary: O líder de Anova asegura que "En Marea está varrendo e vai varrer sen que Beiras sexa candidato" e destaca que "o importante sodes vós, os cidadáns".

En Marea celebrou esta quinta feira o penúltimo mitin central da campaña electoral en Bertamiráns. No acto participou o coordinador nacional de Anova, Xosé Manuel Beiras, que asegurou que "Rajoy o que merece é un monte de labazadas pero non físicas, senón dialécticas, que é a que move a dinámica da sociedade". Beiras pediu ao líder do PP que "se vaia para Santa Pola", onde ten praza como rexistrador da propiedade, e sinalou que "os votos son as labazadas que necesitan". O tamén voceiro de AGE destacou que "aquí está En Marea varrendo e vai varrer sen que Beiras sexa candidato", e engadiu que "o importante sodes vós, os cidadáns". A cabeza de lista de En Marea por Pontevedra, Alexandra Fernández, pechou o mitin manifestando que "por primeira vez en moito tempo existe a oportunidade de acabar co bipartidismo". Por ese motivo, a número 1 da candidatura recordou que "se subiu a Marea na primavera non podemos permitir que deixe de subir este 20D". Fernández recoñeceu que "non temos todas as respostas" polo que alentou a que este fora un proceso colectivo. "Os galegos, igual que o resto de pobos do Estado, temos dereito a decidir. A solución ao problema nacional dentro do Estado español só pode vir do dereito libre a decidir dos pobos", destacou.


Summary: A Xunta volve comunicar pasamentos de varios días, xa que na xornada de hoxe decorreron seis óbitos. Tamén vén de notificar a morte dunha usuaria da residencia de Vila do Conde case tres meses despois de producirse.

O número de vítimas da Covid-19 na Galiza xa está en 2.138 após que a Consellaría de Sanidade notificara hoxe outras 14 mortes, seis delas decorridas nesta mesma xornada. Así, a Xunta segue coa súa estratexia das últimas semanas de mesturar decesos acaecidos en días diferentes até o mundo de comunicar un falecemento case tres meses despois de que tivera lugar. Os 14 óbitos dos que fala hoxe tiveron lugar entre o día 14 de febreiro e hoxe mesmo, sendo neste día cando se contabilizaron seis. Do domingo quedara sen contabilizar un home de 85 anos que estaba ingresado no Hospital de Lugo e que non puido superar a enfermidade. Onte o centro sanitario de Ferrol non puido facer nada para salvar a vida de dúas doentes, de 77 e 95 anos, esta última procedente da residencia A miña casa. Aliás, no centro finou outro usuario de 85 anos.Tamén na segunda feira déronse os pasamentos dun varón de 89 anos que era atendido no Complexo Hospitalario Universitario da Coruña e doutro que fora trasladado ao Clínico de Compostela. Ademais, no hospital ourensán morreu un home de 95 anos. Por último, desde a área sanitaria de Pontevedra comunicouse o falecemento dunha paciente de 68 anos.Xa nesta terza feira finaron seis persoas, unha delas vinculada a un xeriátrico. Desde Ferrol avisaron de que non curou do coronavirus un home de 91 anos e no Complexo Hospitalario Álvaro Cunqueiro de Vigo notificaron os decesos dunha muller de 91 anos e outra de 63. Na Coruña decorreron as mortes dun varón de 84 anos que padecía a Covid-19, ao igual que unha paciente de 95 anos. Ademais, no Hospital de Valdeorras sumaron o deceso dun home de 85 anos que chegara desde a residencia de maiores de Larouco. Curiosamente esta nova forma de fornecer os partes da Consellaría fai que na segunda feira se deran a coñecer 28 vítimas, sendo unha delas unha muller de 84 anos que perdeu a batalla contra a enfermidade o 28 de novembro de 2020. A finada era usuaria da residencia de Vila do Conde de Gondomar.