Summary: A piragua é o medio de desprazamento por auga máis antigo que se continúa a utilizar na actualidade. Aínda que hoxe en día se empregue case exclusivamente para o ocio e o deporte, na súa orixe foi unha ferramenta de supervivencia vital para unha parte da poboación mundial.

Me contaron lo abuelos que hace tiempo / Navegaba en el César una piragua", di a célebre canción colombiana La Piragua. "Por las noches a los remos le arrancaban / Un melódico crujir de hermosa cumbia". O tema, composto por José Barros, estreouse en 1969, aínda que xa levaba na mente do músico desde os oito anos, cando viu por primeira vez unha inmensa canoa mentres desfrutaba dun baño no río César, en Colombia. O termo piragua engloba dúas tipoloxías básicas: o caiac e a canoa O termo piragua provén da lingua taína e o seu significado orixinario era 'tronco oco'. A primeira referencia que hai en Europa da piragua encóntrase nos escritos de Cristovo Colón. Garcilaso de la Vega define o termo especificando que se trata dunha embarcación sen cuberta. A Real Academia Galega defíneo como unha 'pequena embarcación de remo e, ás veces, de vela, moi estreita, de pouco peso, e con quilla'. Cómpre precisar esta definición engadindo que pode estar tripulada por unha ou máis persoas e que se impulsa cun remo, denominado pa, que, a diferenza das outras embarcacións de tracción manual, non vai vai unido a ela, senón que o suxeitan na man os propios tripulantes. Ademais, nas piraguas, a diferenza doutras embarcacións como as barcas ou as traiñeiras, os ocupantes navegan de fronte. O termo piragua engloba dúas tipoloxías básicas: o caiac e a canoa. A principal diferenza entre ambas as modalidades é que no caso do caiac o remo é de dobre folla, o que permite unha maior velocidade, mentres que a canoa impúlsase cunha pa dunha única folla que se vai introducindo alternativamente a ambos os lados da embarcación. Orixe e historia O piragüismo nace da necesidade das persoas de trasladárense dun lugar a outro a través da auga en traxectos diarios e non moi longos. Para que o percorrido fose o máis rápido e cómodo posíbel, precisábase dunha embarcación pequena e manexábel, fácil de construír e de gardar. A piragua reunía todas estas características. Existe constancia de piraguas no antigo Exipto coas que a poboación se desprazaba polo río Nilo no ano 3.000 a.C. Tamén apareceron representacións de canoas nun mural de 1.150 a.C. na península de Yucatán, en Chichen Itzá, así como gravados de piraguas, datadas no ano 700 a.C., nas ruínas Tikal de Guatemala. Se ben hai constancia de que a piragua foi un instrumento crucial para o desenvolvemento das sociedades de diversas partes do mundo, aquelas nas que cobrou unha maior relevancia foron as árticas. Os esquimós que habitaban as rexións de Alaska, Canadá, Groenlandia e Chukotka, en Rusia, foron os primeiros en empregar unhas barcas recubertas de pel que chamaban qajaq, actualmente transcrito caiac. Estas embarcacións, que comezaron a usarse hai varios miles de anos, poden ser consideradas as máis antigas que continúan a empregarse hoxe en día. Os esquimós fabricaban as súas piraguas cunha estrutura de ósos recuberta de pel de foca e deixaban unha pequena abertura na cuberta co fin de que se axustase ao corpo da persoa tripulante e non permitise a entrada de auga. Adolfo Labrure, autor d'O Polo Ártico e os seus misterios, falaba desa unión da persoa á embarcación e afirmaba que "se [as xeracións] antigas visen seres como eses, metade persoas, metade barcos, teríanos clasificado como unha raza á parte, con maior razón que aos centauros". Esa case metamorfose mostrouna o director Robert Flaherty no seu célebre documental Nanuk, o esquimó, estreado en 1922, no que mostra, nunha das escenas, como o protagonista chega á terra na súa piragua e saca dela toda a súa familia, can incluído, que viaxaba protexida no interior da embarcación.Pola súa parte, a outra variedade de piragua, a canoa, parece ter a súa orixe na costa leste de Canadá. Construídas a partir de madeira e ósos, as canoas canadenses tamén estaban impermeabilizadas con de peles de animais, ao igual que os caiacs esquimós. Tamén na zona do Caribe existe unha gran tradición de canoas, construídas principalmente de troncos da árbore jutahy baleirados e modelados. Ao igual que no Ártico, as piraguas foron utilizadas non só para o transporte, senón tamén para a práctica da caza e da pesca, así como tamén para a guerra. Xa na era moderna, o caiac foi introducido en Europa polos ingleses. Arredor de 1850 un avogado escocés, John MacGregor, construíu a súa propia piragua con madeira e tea, baseándose nuns bosquexos esquimós; bautizouna como Rob Roy. MacGregor converteuse no aventureiro máis universal neste tipo de embarcación, no que realizou numerosas viaxes na década de 1860 tanto por ríos como por mares, iniciando a práctica deportiva do piragüismo. MacGregor recolleu as súas experiencias en diversos libros de aventuras que se fixeron moi populares na época, dando a coñecer o caiac como deporte. Outro dos pioneiros do piragüismo deportivo foi Paul Caffyn quen, a comezos da década de 1880, se converteu na primeira persoa en dar a volta a Nova Zelandia en caiac, un éxito que o levou a seguir propóndose retos, como dar a volta a Gran Bretaña en 85 días. A mediados do século XIX comezaron a realizarse as primeiras competicións, que foron adquirindo con rapidez unha gran relevancia no panorama do deporte acuático. Na actualidade, existe unha gran variedade de modalidades de piragüismo de competición: o piragüismo de augas tranquilas, coas modalidades olímpicas de caiac e canoa para un, dous ou catro tripulantes (K1, K2 e K4 e C1, C2 e C4, respectivamente), e o piragüismo de augas bravas, na modalidade de slálom. Tamén se pode empregar a piragua para practicar surf e mesmo polo acuático. Recentemente, foron aparecendo diversos tipos de piraguas innovadoras como os caiacs con vela, que levitan sobre a auga, as piraguas catamarán ou mesmo as movidas por enerxía solar. Aínda que os seus usos cambiasen, sempre quedarán "los recuerdos en la arena / donde yace dormitando la piragua".


Summary: Carta do vicepresidente do Goberno ao Executivo comunitario que pon en cuestión o cerne do acordo de adhesión deste arquipélago autónomo á UE.

Hai dúas semanas era o Consello de Frisia quen aprobaba unha simbólica moción de censura contra a Comisión Europea, e nas últimas horas foi o Goberno de Åland o que criticou directamente a decisión do Executivo comunitario de non atender as peticións expostas na Minority Safepack. Esta iniciativa cidadá europea ─unha iniciativa lexislativa popular a nivel da UE─, que reuniu 1,1 millóns de sinaturas e recibiu o apoio do Parlamento Europeo, solicitaba á UE medidas para defender, protexer e promover os dereitos das minorías nacionais e lingüísticas. A Comisión, porén, desbotouna alegando que con desenvolver a lexislación existente abondaba. Nunha carta enviada ao Executivo comunitario, Harry Jansson, vicepresidente do Goberno de Åland ─arquipélago e territorio autónomo baixo soberanía de Finlandia─, sinala que "o feito de que tantísima xente se unise para pedir a Europa que asegure a protección das minorías nacionais e lingüísticas en toda a Unión mostra ás claras que aínda hai traballo por facer". Fronteiras dixitais "Para nós, que vivimos nas autónomas, suecofalantes Illas de Åland, esta é unha importante iniciativa", apunta, e engade que "varias das accións que a iniciativa demanda poderían supor unha diferenza real na vida diaria das persoas no noso país". Entre estas accións salienta, por exemplo, a posibilidade que a Minority Safepack contempla de derrubar as "fronteiras dixitais", que impiden, por dereitos de propiedade, ver os contidos audiovisuais na lingua materna emitidos en Estados veciños. Ademais, advirte que o tratado de acceso de Åland á UE (tras o referendo nas illas de 1994) menciona explicitamente que o respecto aos territorios autónomos e ás minorías era parte central da política da Unión.


Summary: O deseñador galego Pancho Lapeña participou esta semana en Chile na 1ª Intervención Urbana Internacional de Mosaicos, colaborando nunha obra colectiva de 200 metros cadrados que xa se converteu nun símbolo da municipalidade de Puente Alto, nos arrabaldes de Santiago.

Ao longo desta última semana veu desenvolvéndose na municipalidade de Puente Alto, un barrio popular nos arredores de Santiago de Chile unha acción artístistica de intervención no espazo público que tivo presenza galega. O deseñador Pancho Lapeña participou nesta 1ª Intervención Urbana Internacional de Mosaicos, colaborando nunha obra colectiva de 200 metros cadrados que xa se converteu nun símbolo do barrio. A obra é continuidade de distintas accións illadas que dende o ano 2004 veñen inzando as paredes desta comunidade de murais. Até agora a máis grande atopábase na fachada do Estadio Municipal, con máis de 150 metros cadrados, e a realizada agora súmase tamén aos máis de catro quilómetros de mosaicos realizados nas estacións e piares do metro. O obxectivo destas intervencións, segundo os responsables municipais, era "rescatar elementos propios da comuna e a identidade local, como a precordilleira andina, a súa flora e fauna e a vida ao aire libre, e plasmalo todo nos murais cheos de cor". Durante anos colexios e outros edificios, así como prazas e distintas fachadas e paredes de todo o barrio foron cubertos con murais, que, segundo destacan son apreciados e respectados polos veciños e veciñas, que os consideran unha riqueza da comunidade e que os coidan con máis preocupación que se as paredes estivesen cubertas con algún outro elemento de decoración. "Estes mosaicos son unha grande exposición ao aire libre, unha das obras de arte máis importantes de Santiago e do país", destacan os seus promotores. De feito, estes catro quilómetros de mosaicos que suman todas as paredes da zona constitúen unha das intervencións artísticas deste tipo máis grandes do planeta, en competencia só cunha realizada en Tijuana e outra que se está levando a cabo en Italia. Para acompañar este movemento a municipalidade organizou, dende o 13 de xaneiro até o 24 de xaneiro, a devandita 1ª Intervención Urbana Internacional de Mosaicos, na que oitenta mosaiquistas chilenos e extranxeiros compuxeron o mural de 200 metros cadrados fronte ao pazo municipal, baseado na flora local. Os e as artistas, procedentes de Estados Unidos, Arxentina, Francia, Inglaterra, Sudáfrica, Turquía, Croacia, Costa Rica, Nova Celandia, Alemaña, Holanda, Canadá, Suíza, Paraguai, Bélxica, Rusia, Brasil, Polonia, Australia e Portugal dispuñan cada un duns dous metros cadrados para levar a cabo as súas obras. Lapeña salienta a "intelixencia" de levar a cabo unha intervención así nun barrio como Puente Alto, "que non ten unha gran riqueza patrimonial" e que deste xeito pode contar cun elemento artístico que identifica o lugar Pancho Lapeña participou acompañado da súa amiga chileno-croata Nevenka Pavic, coa que xa colaborara anos atrás a través dunha bolsa de Sargadelos. "Nevenka e eu compartimos esta clase de iconografía", destaca Lapeña, que sinala que a súa proposta "foi un pouco por libre", pero encaixou moi ben coa obra que levou a acabo unha artista británica que tiña asignado un espazo ao seu carón. Lapeña, que ten experiencia previa na realización deste tipo de murais e mosaicos de gran tamaño, como o que realizou hai meses no centro social da Gentalha do Pichel, en Compostela, salienta igualmente a "intelixencia" de levar a cabo unha intervención así nun barrio como Puente Alto, "que non ten unha gran riqueza patrimonial" e que deste xeito pode contar cun elemento artístico que identifica o lugar. Lapeña continuará aínda uns días en Chile, onde está levando a cabo unha serie de obradoiros en Coquimbo, nos que traballa cos nenos e nenas para aprenderlles a facer creacións a partir de materiais reciclados, pero sempre enfocando a estética das obras cara aos modelos autóctonos cos que contan na zona.


Summary: Es das 93.000 persoas menores de 60 anos pendente a segunda dose da vacina de AstraZeneca? O Sergas porase en contacto contigo a partir de finais da semana que vén ou a principios de xuño.

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, informou na sexta feira de que "a finais da próxima semana ou a principios da primeira de xuño" o Servizo Galego de Saúde (Sergas) "empezará a chamar" os 93.000 galegos menores de 60 anos que recibiron unha primeira dose de AstraZeneca e que estaban pendentes de completar a inmunización. En declaracións aos medios, reafirmou a postura do Executivo galego: a recomendación, na liña do que "ven máis prudente" a Axencia Europea do Medicamento e as sociedades científicas, será "repetir" con AstraZeneca. Consentimento informado en ambos os casos En todo caso, a opción de completar a pauta de inmunización Pfizer tamén estará sobre a mesa e os galegos por baixo de 60 anos que están nesta situación poderán elixir entre ambas as vías -con consentimento informado nos dous casos-. E é que, de feito, o presidente galego insistiu en que a Xunta non pode garantir que haxa a subministración suficiente para pór AstraZeneca a todos os que o desexen, á vez que reiterou que a Galiza pediu ao Goberno que lles concrete o número de dose desta marca que van recibir. Na pasada xornada, o presidente galego explicara que para coñecer cal é a vontade dos cidadáns, o Sergas enviará unha comunicación por teléfono móbil que deberá ser respondida polos vacinados (se queren recibir ou non a segunda dose de Astrazeneca). No caso de que pidan recibir o mesmo fármaco, poráselles se hai dispoñibilidade.


Summary: O Parlamento Europeo aprobou por ampla maioría apoiar unha iniciativa cidadá que demanda a prohibición do uso de gaiolas na cría de animais na UE. A resolución parlamentaria, pendente de que a autorice a Comisión, estabelece un período de transición até 2027. Para Estados como España e Portugal fica un longo camiño.

España: 86.688.972. Portugal: 12.717.810. É o número de animais no sector agrogandeiro destes dous Estados da UE que son criados en gaiolas. Isto é, 89% do seu total en ambos os dous casos. Galiñas, porcos, tenreiros, coellos... que nalgúns casos están recluídos en espazos tan pequenos que nin sequera se poden pór en pé ou cambiar de postura. A nivel comunitario, máis de 90% dos coellos críanse en gaiolas. Tamén a gran maioría das porcas pasan a metade da súa vida confinadas: até seis meses ao ano en estreitas gaiolas, onde paren, e teñen que aleitar as crías a través das reixas. O documental Motherhood ("Maternidade"), da neerlandesa Eline Helena Schellekens, reflicte esta situación. Para acabar con ela, 170 ONG polos dereitos dos animais de toda a UE impulsaron a campaña End the cage age ("Acabar coa era das gaiolas") co fin de impulsar unha iniciativa cidadá europea (ICE) ─iniciativa lexislativa popular a nivel da UE─. Lanzada o 11 de setembro de 2018, conseguiu nos prazos estabelecidos superar o limiar do millón de sinaturas (1.397.113) e o apoio mínimo en 18 Estados membros dos sete requiridos. Foi entregada o 2 de outubro do ano pasado e esta semana logrou dar un paso máis ao conseguir o apoio do Parlamento Europeo, que tras debatela o pasado 15 de abril aprobou unha resolución instando a Comisión a lexislar para terminar coa cría de animais engaiolados antes de 2027. Houbo 558 votos a favor, 37 en contra e 85 abstencións. Esta ampla maioría é reflexo do sentir entre a cidadanía. O Eurobarómetro especial sobre "Actitudes dos europeos cara ao benestar animal" rexistra que 82% dos habitantes da UE consideran que a protección actual non é adecuada e que debe ser mellorada. Período de transición A Eurocámara salientou, con todo, que se debe ofrecer "un período de transición adecuado" e con base nunha "avaliación de impacto con criterios científicos" e nun enfoque por especies. Ademais, subliñouse que aínda que varios Estados están a aplicar xa con éxito alternativas á cría en gaiolas, cómpre unha lexislación a nivel comunitario para asegurar as mesmas condicións a todos os produtores da UE. O texto aposta por unha política alimentaria máis exhaustiva co fin de apoiar a transición cara a un sistema alimentario máis sustentábel. Mais tamén para evitar que as pequenas e medianas explotacións abandonen a produción de gando e previr que se dea unha maior concentración en explotacións grandes. Agora a última palabra tena a Comisión Europea, que está previsto que se pronuncie oficialmente antes do 30 de xuño. Durante o debate, a comisaria de Seguridade Alimentaria, Stella Kyriakides, non se quixo comprometer ante o Parlamento coa data de 2027, mais afirmou que a transición se daría "tan axiña como for posíbel". Tamén dixo que se estuda exixir os mesmos estándares de benestar animal á carne importada fóra da UE. Entre os Estados con lexislacións máis avanzadas están, por esta orde, Austria (3%), Luxemburgo (3%), Suecia (8%) Alemaña (14%) ou Países Baixos (17%). As porcentaxes fan referencia ao número de animais criados en gaiolas. Entre os que están máis lonxe do benestar animal na súa cría, os países bálticos e do Leste. Os que teñen unha maior porcentaxe de animais engaiolados son Portugal e España, con 89%, e Malta, con 99%. Mais por número total, cos seus case 87 millóns, España gaña por goleada. España, un dos cinco Estados da UE que teñen permiso para producir foie gras A resolución aprobada polo Parlamento Europeo tamén demanda á Comisión que presente unha proposta para prohibir as prácticas crueis e innecesarias de engorde de patos e ocas para a produción de foie gras. Moitos Estados da UE e da súa contorna, como Luxemburgo, Noruega, Suíza, Dinamarca, Holanda, Polonia, Finlandia, Alemaña, Reino Unido ou Italia, prohiben a produción de foie de pato ou de oca. A práctica da alimentación forzada foi definida como nociva para o benestar dos animais nun Informe do Comité Científico Veterinario da UE e prohibida posteriormente. Porén, unha excepción a esta norma permite a súa produción en Francia, Bulgaria, España, Hungría e Bélxica, territorios desde onde se exporta o foie gras a todos os países europeos onde a súa venda aínda está permitida.


Summary: A xuíza do caso denegoulle na cuarta feira, 6 de xaneiro, a liberdade condicional ao apreciar que hai un risco real de fuga por parte do fundador de WikiLeaks.

A maxistrada que xulga en Londres o caso de extradición de Julian Assange aos EUA denegoulle na cuarta feira a liberdade condicional ao considerar que existe posibilidade de fuga. A defensa do fundador de WikiLeaks solicitara esta medida despois de a xustiza, en primeira instancia, desbotar na segunda feira que fose entregado ás autoridades do país norteamericano polo risco de suicidio. A fiscalía británica, en representación dos EUA, prepara o recurso a esta decisión dentro do prazo límite estabelecido de 14 días a partir da decisión xudicial, que será presentado ante o Alto Tribunal de Xustiza de Londres (a corte suprema para Inglaterra e Gales). De non lograr o seu obxectivo aquí, aínda podería apelar en última instancia ao Tribunal Supremo do Reino Unido. "Estou convencida de que hai fundamentos importantes para crer que se o señor Assange é liberado hoxe non cumpriría coa obriga de se presentar ante o tribunal para afrontar o procedemento de apelación", manifestou a xuíza Vanessa Baraitser no Tribunal de Maxistrados de Westminster, encargado de dirimir na xustiza inglesa e galesa os casos de extradición e terrorismo. A compañeira sentimental de Assange, Stella Morris, manifestou a decepción pola decisión xudicial e pediu o perdón dos EUA. Ao respecto, WikiLeaks anunciou que apelará a negativa á liberdade condicional. Clair Dobbin, avogada que representa os EUA, sinalou pola súa banda que Assange fixo no pasado o imposíbel para evitar a extradición e dixo estar convencida de que tentaría fuxir do Reino Unido en caso de se lle conceder a liberdade condicional mentres dura o trámite das apelacións. Neste sentido, salientou "a disposición doutros Estados a ofrecer protección a Assange". Ademais, Dobbin cre que os argumento da saúde mental para impedir a extradición fai que a decisión final "penda dun fío".


Summary: Só un terzo das vítimas denunciou os feitos, recolle a Axencia polos Dereitos Fundamentais.

Máis de 22 millóns de cidadáns da Unión Europea foron vítimas de ataques violentos no período de 12 meses. Porén, só un terzo o denunciou á Policía. A mocidade, a comunidade LGTBI, as minorías étnicas e as persoas con discapacidade son os grupos de maior risco, segundo o informe publicado onte pola Axencia polos Dereitos Fundamentais (FRA). Un de cada catro cidadáns europeos foron vítimas dalgún tipo de acoso, e máis de 22 millóns (do total de 446 millóns con que conta a UE) foron atacados fisicamente. Non obstante, raramente estes delitos acabaron cunha denuncia, ben por medo ben polas dificultades para faceren valer os seus dereitos. Recólleo o estudo da FRA (polas siglas en inglés), o primeiro deste tipo elaborado a nivel comunitario. "A gran diferenza entre os datos oficiais e as experiencias da xente deitan luz sobre a verdadeira dimensión do crime na UE. Os resultados dinnos que a mocidade, a xente que non se identifica como heterosexual e a que ten algunha discapacidade vense particularmente afectadas", sinalou o director da FRA, Michael O'Flaherty. As vítimas, sinala o informe, habitualmente non son coñecedoras dos seus dereitos ou non se lles permite exercelos. E non denuncian os delitos por medo a represalias ou pola intimidación por parte dos agresores. "A UE conta con leis para protexer os dereitos das vítimas, tal e como sustenta a Carta dos Dereitos Fundamentais da UE. Cómpre que os Gobernos nacionais fagan máis" neste sentido, apuntou O'Flaherty. Desde a FRA pretenden que o informe, titulado Crime, seguridade e dereitos das vítimas, guíe as políticas dos Estados sobre a súa protección. Remisos a denunciar Ademais dos grupos de risco citados, tamén fai referencia á violencia que se produce por cuestión de sexo: en tanto que a maioría de agresións a homes se producen no exterior, as mulleres sófrenas dentro dos domicilios, aínda que o acoso de tipo sexual ao que son sometidas elas acontece en lugares públicos. Neste sentido, o estudo reflicte que máis mulleres que homes evitan certos lugares: unha elevada cifra ─83%─ de mozas entre 16 e 29 anos limitan onde van e con quen están, co fin de se protexeren de posíbeis ameazas. As persoas máis maiores, as que contan cun nivel de estudos máis baixo e as que teñen dificultades económicas para chegaren a fin de mes son as máis remisas a denunciar calquera tipo de agresión. Desde a FRA reclaman que os Gobernos faciliten este proceso habilitando outros espazos, alén das dependencias policiais. Por exemplo, organizacións da sociedade civil ou servizos sanitarios, onde ademais de rexistrar os incidentes poidan informar as vítimas dos seus dereitos e orientalas sobre outros recursos de apoio. Testemuñas de crimes Outro dato de interese no informe ─con datos recollidos en 2019 en todos os Estados membros da UE (incluído entón o Reino Unido) mais Macedonia do Norte─ fai referencia á visión que a cidadanía europea ten sobre a seguridade e a súa disposición a actuar en presenza dunha agresión (que contempla un amplo abano, desde alguén golpeando a súa parella na rúa ou un pai dando unha labazada a un cativo até un atentado ecolóxico). Máis da metade das persoas manifestan que intervirían, e unha de cada cinco afirman taxativamente que non o farían. Medo a ser vítima E no estudo tamén se rexistra o medo que a xente ten a ser obxecto dun crime, un número máis elevado que o das propias vítimas. Neste caso, son delitos como os roubos nas contas bancarias ou a violación do domicilio propio as principais preocupacións. Mais non só. De novo os colectivos que máis agresións sofren, como as mulleres; ou os que teñen máis apuros económicas, como os desempregados; ou con problemas para se valeren por si mesmas, como as persoas con discapacidade e enfermas; ou con dificultades de integración, como os nacidos fóra da UE ou as minorías éticas, son os que máis desprotexidos se senten. "O medo ao crime pode ser case tan daniño" como o propio crime, sinalou Michael O'Flaherty ao respecto, "moitas veces mudando como as persoas viven no seu día a día".


Summary: Peregrin@s apuparon a Rajoy cando entraba na Catedral. Os presidentes español e galego anuncian no acto oficial de devolución do Códice Calixtino a sinatura de convenios coa Catedral para mellorar a proteción do patrimonio.

Coa solemnidade que gostan ambos presidentes, Mariano Rajoy e Núñez Feijóo, decorreu o acto oficial de devolución do Códice Calixtino á Catedral de Compostela. Alén de anunciar a sinatura dun convenio que garanta mellor protección do patrimonio, Rajoy expresou o seu agradecemento a tod@s @s que traballaron "e perseveraron" para lograr recuperar o libro roubado en xullo de 2011 e que agora volta á Catedral. Na súa entrada na Catedral, o presidente escoitou apupos e berros de 'fóra, fóra' ou 'non deberías estar aquí', procedentes de peregrin@s que se atopaban no Obradoiro. O presidente escoitou apupos e berros de 'fóra, fóra' ou 'non deberías estar aquí', procedentes de peregrin@s que se atopaban no Obradoiro. Feijóo, pola súa banda, afirmou que ao recuperar o Códice o que se fixo foi "rescatar a mesma fonte do europeísmo", mentres o arcebispo compostelán, Julián Barrio, amosaba o seu agradecemento e afirmou que non aforrarán "esforzo algún" para protexer o patrimonio. O acto, porén, non sirveu para despexar as dúbidas e preguntas existentes na sociedade galega sobre o acontecido con este caso. Non só sobre a falla de seguridade do Códice en si, senón sobre como é posibel que (versión oficial) unha persoa, o electricista, levase vinte anos roubando da Catedral centos de euros ao día e obxectos de valor sen que ninguén se decatase ou fixese algo. Na investigación apúntase que só en 2004, Ano Xacobeo, esta persoa podería ter sustraído máis de 240.000 euros. Máis xente implicada De feito, a investigación apunta a que máis persoas seguían este proceder de roubar cartos na Catedral (diñeiros que procedería de esmolas e achgas particulares e que non deberían de figurar en ningunha contabilidade, pois non houbo denuncias de sustración). O propio detido, Manuel Fernández Castiñeiras, afirmou na súa declaración que el non era o único en levar diñeiro para a casa: "Os curas tamén rouban", afirmou. Fotos: Xunta da Galiza


Summary: Unha oportunidade para o PSOE de Galicia para apostar polas transferencia e demostrar o galeguismo do que presumen (e sabemos carecen) é solicitar a Pedro Sánchez a modificación do RDL 2/2011 para transferir estes peiraos a Galicia

Esta é unha definición, que no caso e Galicia, é o apelido de 5 autoridades portuarias, en realidade 7 portos. Ven a dicir que estes portos son competencia do Estado en consonancia co interese xeral que regula a Constitución. O artigo 141.1.20 da Constitución marca esta actuación, preservando para o estado aqueles de interese comercial.Non lle escapa a ninguén a enorme fonte de ingresos que supón o movemento de mercadorías en taxas portuarias e servizos. É tamén un nicho importante de emprego e supón a mellor plataforma loxística para Galicia e os seus produtos. Hoxe estas accións están xestionadas polo ente público empresarial Portos do Estado, que a súa vez elixe cinco consellos de dirección en Galicia, un por autoridade portuaria, primeiro gran gasto. Ademais ter cinco direccións comporta xerar competencia entre os propios portos. Unha plataforma loxística envexable que ademais xera un importante factor social e de capacidade de inversión. A posición xeográfica galega é pois un dos valores a ter en conta na competitividade dos peiraos. Mais na realidade prodúcense paradoxos no uso, e falla de un plan de aproveitamento para asentar novas empresas e novos nichos de mercado, neste senso é clara a situación do porto de San Ciprián en Lugo, de uso exclusivo pola multinacional Alcoa, que podía supoñer unha oportunidade de asentamento de empresas. É tamén un problema o exceso de burocracia e a falta de dinamismo na xestión, que leva consigo que ditos portos estean a perder posición e competitividade, como exemplo Vigo, que perde un 6% de tráfico cada ano. Compre tamén ser realistas, toda a riqueza que xera en ingresos revirte en Galicia? Non, claro que non, no ano 2018 en Galicia investiron uns 50 millóns de euros nos 7 portos superando esa cantidade en Alxeciras soamente e duplicando no total Andalucía, con tamén 7 portos.A pregunta clave é, no marco europeo, ten sentido o regular un interese xeral dun estado? Xa o Tribunal Constitucional en sentencia 85/1983 di que interese xeral é aplicable a tódalas administracións, entendemos que Europa tamén. Polo tanto en aras dunha descentralización e deconcentración é lóxico transferir os portos a Galicia. So fai falla vontade política, unha oportunidade para o PSOE de Galicia para apostar polas transferencia e demostrar o galeguismo do que presumen (e sabemos carecen) é solicitar a Pedro Sánchez a modificación do RDL 2/2011 para transferir estes peiraos a Galicia. Por razóns de xustiza e tamén de futuro, xa que estes portos teñen que ser un dos motores do crecemento da nosa economía garantindo a implantación de empresas e polo tanto oportunidades de traballo e proxectando os nosos produtos baixo unha única dirección no canto de cinco, que especialice cada un dos portos.


Summary: Considerada como a futbolista galega máis importante da historia, o xornalista deportivo máis tópico tamén definiría Verónica Boquete (Compostela, 1987), ou tan só 'Vero', como figura nas costas das súas camisolas, como unha «trotamundos do fútbol». Após xogar en 14 clubs distintos de Europa, Asia e América, volve á casa para repoñer forzas até o comezo da vindeira tempada da liga americana. Reproducimos na íntegra a entrevista feita no nº371 do semanario Sermos Galiza.

Recuperamos na íntegra a entrevista publicada no Sermos Galiza nº371 coa futbolista Vero Boquete co gallo da súa participación no ciclo 'Fálase de...', que esta cuarta feira, día 11, pon o ramo en Pontevedra. Volve de Salt Lake City sendo unha das xogadoras máis destacadas da liga, pero sen lograr o obxectivo de clasificar para os 'play-offs', que lle depara o futuro a Vero Boquete? O feito de non gañar este ano faime volver aos Utah Royals, quero pelexar polo título. Podía decidir por contrato se continuaba ou non, pero decidín quedar. É posíbel un retorno a Europa, e mesmo a Galiza, agora que xa hai fútbol de elite aquí tamén? Si. Cando marchei, hai dez anos, era imposíbel, pero nunca perdín a esperanza de poder retirarme perto da casa, é o que máis ilusión me fai. Fala de volver para rematar a súa carreira, canta lle queda? Creo que bastante (Ri). Cando vexa que non poida facelo, serei honesta comigo mesma e deixareino. Cando iso suceda, a que lle gustaría dedicarse? Quero ser adestradora, como meu pai. Ademais, é algo que ten relación cos meus estudos de Maxisterio, pois un técnico ten moito de educador. No pasado aproveitáronse as datas do Nadal para organizar encontros da Selección Galega. Este ano falou alguén con vostede para participar? Non teño ningunha noticia. Véxoo difícil, polo calendario da Liga Iberdrola e porque leva moitos anos sen facerse. Hai aproximadamente un ano adestrou co Celta para preparar o salto ao fútbol chinés. Cando contarán con equipo feminino os celestes? O Celta feminino está perto, porque é algo que os socios demandan. No seu día falei co presidente, Carlos Mouriño, e sei que a directiva está buscando un modo de poñelo en marcha. Cando e onde? Oxalá fose canto antes, porque Galiza necesita que os seus dous clubs máis importantes teñan un feminino. Falando de clubs galegos, o Deportivo feminino xoga en Abegondo, a máis de 20 minutos da Coruña, sería bo trasladar o equipo a algún campo do centro da cidade? Achegar o equipo á cidade é bo, e mellor aínda a Riazor. Abrilo para algún partido e facer promoción do evento, como fan outros equipos da Liga. E a min, se me dan a escoller, sempre quero xogar no mellor campo, e Riazor é o mellor da Coruña. Varias desas xogadoras do Dépor confesaron tela como ídolo, como se sente? É un grande afago, unha responsabilidade e unha motivación. Hai anos era difícil ter referentes femininos, eu crecín sen eles. Non tiña ningún referente no fútbol? Nin sequera a americana Mia Hamm? Non, cando eu crecín non os había. A Mia Hamm coñecémola agora, porque antes non nos chegaba, non podía vela xogar, nin sabía que había ligas profesionais, seleccións, mundiais... era algo impensábel. Estamos a vivir un grande avance a nivel social, no deporte e no fútbol. Incidindo neses avances, hoxe as xogadoras están pelexando por un convenio que lles garanta unhas condicións vitais mínimas. Como ve o conflito entre patronal e xogadoras? O do convenio é unha necesidade desde hai moitos anos, pero nunca sentiramos que estabamos en posición de poder conseguilo. Iso cambiou. O que piden as xogadoras é algo totalmente xusto, e estou convencida de que están a facer o correcto loitando. Os clubs din que a súa aplicación nos termos esixidos polas xogadoras resulta inviábel... Se os clubs cren que non poden cumprilo é honesto que o digan, pero resulta confuso que a contraparte diga que si que é viábel. Logo, alguén está mentindo ou non ve a realidade. Que vai pasar agora? Penso que se vai solucionar antes do día 16 de novembro (data de inicio da folga), chegando a un entendemento por mediación do Consello Superior de Deportes, a Federación ou a Liga, pero se logo de 18 reunións non foi posíbel chegar a un acordo, é normal que as xogadoras vaian á folga, teñen que loitar polo seu. Non vexo unha saída fácil. Se fose futbolista en activo da Liga, vostede faría folga? A miña postura sería ir ás reunións e intentar solucionar isto. Moitas veces hai terceiras partes que son as que exercen a forza, e neste caso hai unha guerra entre Federación e Liga, e logo a Asociación de Futbolistas, e as xogadoras sempre están no medio. Loitan por algo totalmente xusto, pero que ten moitos matices... é difícil. As orixes do conflito poden estar na redución paulatina na fenda dos estadios de profesionalización entre o fútbol no estado español e o europeo e americano? En España vaise con anos de retraso respecto a Europa e os EUA, pero a evolución está a ser moi notoria. O problema é como de rápido se pode facer. Estes conflitos xa pasaron neses países, e son algo normal para que o fútbol feminino avance. E quen non poida cumprir iso non estará na Primeira, pero iso acabará por ser bo para as xogadoras. Reprodución da entrevista íntegra que se publicou no semanario nº 371 de Sermos Galiza, que saíu á rúa a principios de novembro pasado.


Summary: Os datos máis recentes indican que a Igrexa ten en Santiago unhas 130 propiedades exentas de pagar o IBI en virtude da lexislación estatal vixente. Apenas unha corentena delas teñen, sobre o papel, uso estritamente relixioso

A Igrexa Católica non paga o Imposto de Bens Inmobles (IBI) por unha amplísima parte das súas propiedades. A orixe desta exención está nos acordos asinados polo Estado co Vaticano en 1979, que a fixaron de xeito "total e permanente" para a daquela denominada Contribución Territorial Urbana no que atinxía a inmobles como templos e locais anexos, residencias dos cregos, oficinas parroquiais, seminarios ou edificios "destinados primordialmente" a seren conventos ou casas de ordes relixiosas. Esta regulamentación actualizouse coa lei que no ano 2002 regulou o réxime fiscal das entidades sen ánimo de lucro, na que a exención do IBI da Igrexa foi incluída entre a das organizacións non lucrativas, agás para as instalacións nas que se desenvolvan determinadas actividades económicas.Os datos máis recentes indican que a Igrexa ten en Santiago unhas 130 propiedades exentas de pagar o IBI en virtude da lexislación estatal vixenteEstas regras de xogo son comúns a todo o Estado, pero impactan especialmente naquelas vilas e cidades cunha presenza máis relevante da institución eclesiástica, que recorrentemente subliña que outras confesións relixiosas, organizacións non gobernamentais ou asociacións e fundacións gozan da mesma vantaxe. Un caso paradigmático é o de Santiago. A Igrexa Católica é practicamente omnipresente na capital galega polos seus numerosos templos encabezados pola Catedral, pero tamén por abondosas propiedades exentas de IBI en virtude da devandita lexislación, a cal impide ao Concello compostelán ingresar uns 740.000 euros ao ano. Esta cantidade sería superior se no cómputo se incluísen as propiedades de entidades ligadas á Igrexa.Os datos máis recentes, do ano 2018, indican que a Igrexa Católica ten ao seu nome en Santiago unhas 130 propiedades exentas de pagar o IBI. A maioría son urbanas e apenas unha decena, rústicas. Desas dez ducias de propiedades urbanas apenas unha corentena son oficialmente inmobles de uso relixioso, se ben baixo ese epígrafe os edificios e locais teñen finalidades dispares. Apenas unha corentena das propiedades da Igrexa en Santiago teñen sobre o papel uso estritamente relixiosoAsí, sobre o papel teñen o mesmo uso relixioso instalacións da catedral e dos diversos templos parroquiais e capelas, pero tamén edificios con finalidades diferentes. Exemplos perceptibles a pé de rúa son casos como o dunha residencia para cregos anciáns nas proximidades do Centro Galego de Arte Contemporánea, parte do amplo complexo de San Martiño Pinario -parte do cal ten usos residenciais- ou un centro de actividades socioculturais nas proximidades do seminario menor, entre outros. En total, o IBI que o Concello deixa de ingresar por estes recintos oficialmente só relixiosos suma case 450.000 euros nun ano. Entre as propiedades en Santiago polas que o Concello tampouco pode cobrar IBI figuran, por exemplo, instalacións de centros educativos concertados coa Xunta como recintos culturais, uso oficial de sete propiedades da igrexa compostelá cuxos recibos de IBI suporían case 140.000 euros nun ano para as arcas municipais se tivesen que pagalo. Case 100.000 chegarían dende as propiedades que formalmente son edificios de oficinas; neste epígrafe figuran, segundo puido comprobar este diario, instalacións tan dispares como o seminario maior da cidade, un colexio, despachos utilizados por Cáritas ou un edificio en cuxos baixos opera unha tenda de produtos para turistas.A institución eclesiástica ten ao seu nome en diferentes barrio da capital galega unhas 40 vivendas que terían que pagar algo máis de 30.000 euros de IBI se non estivesen exentasA estas propiedades exentas de pagamento do IBI engádense as que a Igrexa tería que pagar polas vivendas que ten ao seu nome en Santiago. Esta consideración formal téñena unha corentena de inmobles entre os que destaca a Casa do Deán, na Rúa do Vilar, onde durante lustros estivo a Oficina do Peregrino, inmoble de alto valor polo seu emprazamento e importancia histórica. En zonas emblemáticas do casco vello como a Rúa Nova, pero tamén en barrios como o de Conxo constan vivendas ao nome da Igrexa. En total, o seu IBI suporía algo máis de 30.000 euros.A unha maior distancia en canto a exencións de IBI está a devandita decena de propiedades rústicas, dous centros utilizados por Cáritas que si constan como inmobles de uso benéfico. Tamén un chalé nas aforas con uso oficial de lecer ou hostalería, segundo portais inmobiliarios, ou un baixo comercial na céntrica rúa das Orfas que expertos consultados confirman como da Igrexa e polo que o consistorio deixa de percibir o IBI que lle correspondería.


Summary: ENTREVISTA "Estirpe de sombras, como antes foi Máquina de Guerra, quere ser iso, un croquis da miña realidade, do meu pensamento, da miña experiencia, e que busca ser lido de forma non estática senón que mova, que produza, que sirva para destruír ou para construír algo, pero que non deixe indiferente". Iso di a poeta ourensá Raida Rodríguez sobre os seus dous libros publicados, dos que falamos nesta entrevista.

Máquina de guerra, (Estaleiro), o primeiro poemario publicado de Raida Rodríguez, quería ser "un berro, contra a censura, contra as convencións, contra a aceptación das normas". E foino. Estirpe de sombras, (Barbantesa), o seu segundo libro, continúa a selo. Ademais de mostrar que, como di a propia autora, "a voz poética é poderosa porque pode facer cortes no discurso, na linguaxe, nas palabras e nos significados do poder establecido". Falamos con ela destas dúas obras. "nación: somos unha estirpe de sombras, calquera pertenza/ énos por igual allea". Nestes versos sae o título do poemario. Podes explicalo? Antes de explicar o título do libro en si, coido que cómpre ter en conta a distancia que me separa da súa escrita e, polo tanto, da experiencia e dos motivos que me levaron a escribilo. Estirpe de sombras é un conxunto de poemas escrito en 2010, enviado a varios certames de poesía e, un ano despois, esquecido pola autora. No 2013 volvín sobre el e contactei con Penélope Pedreira, que despois dun tempo de espera me confirmou que sería publicado en Barbantesa. E pasou case un ano máis ate que saíu en novembro do ano pasado. O título é uns meses posterior á escrita dos poemas, e en parte pretende ser unha dedicatoria aos meus avós, e é tamén unha referencia moi clara ao pasado -a infancia na aldea foi de todo menos bucólica, e en min ese pasado ten moito peso-. O pasado é o bosque e son as ruínas, dous dos fíos conductores do libro. O título quere ser tamén un agradecemento ás "hordas de escritura", parafraseando a Chus Pato, que son todas as voces que me preceden -e me alimentan-: desde Paul Celan á propia Chus Pato, pasando por Herman Hesse, Kafka, Coetzee, todos eles forman parte desa estirpe de sombras, e con eles, e contra eles, escribo. O peso do idioma. A linguaxe que nos atravesa. O idioma que nos constrúe. É unha idea moi presente no libro. Que é o idioma en Estirpe de sombras e por que? Poderiamos dicir que idioma para min é sinónimo de patria; o mesmo poema, como din uns versos do libro "devén patria". No pasado non ten sido así porque a patria me viña dada, a miña infancia e adolescencia foron en Galiza e foron monolingües en galego, pero desde que vivo fóra, co paso dos anos, fíxose moi importante para min a escrita como patria porque nela habita o idioma e é o unico, case único, espazo onde habita o idioma. Estou vivindo constantemente en catalán e menos en castelán pero case nada en galego, daquela si que é certo que cando escribo, para min o poema devén patria. E no meu presento caótico, entre o estrés do día a dia, traballar para sobrevivir e coidar as miñas fillas, teño o reto de recuperar aínda ese espazo. "Fíxose moi importante para min a escrita como patria porque nela habita o idioma e é o unico, case único, espazo onde habita o idioma" E a voz, que é sombra, vontade de emancipación, desexo..., erosión do Eu? Que é a voz neste libro? Por que "recuperar a dimensión política da voz"? Para min a voz poética sempre ten sido unha multiplicidade, un artefacto; volvendo unha vez a Chus Pato, unha horda. Detrás dos textos que escribo non hai un eu, senón unha pluralidade de voces e planos de referencia. Por outro lado, se a mesma vida é profundamente política, a voz, o que dicimos, o que escribimos e como o escribimos, todo iso é facer política. Por iso falo de recuperar a dimensión política da voz. Creo que a voz poética é poderosa porque pode facer cortes no discurso, na linguaxe, nas palabras e nos significados do poder establecido, e eses cortes son á vez unha liberación e unha vontade de transformación. Gústame pensar na posibilidade de transformar o mundo desde a propia voz, desde a forma de sentir e entender a realidade que nos ata e buscar espazos de liberdade, e tamén, como non, construír afinidades. Que o poema traspase o libro e entre na vida, esa sería unha boa consigna. "A voz poética é poderosa porque pode facer cortes no discurso, na linguaxe, nas palabras e nos significados do poder establecido" A lectura é sempre un itinerario por un país escuro, un inventario de atrocidades contra a nación, contra o idioma, contra a posibilidade mesma de crear e manter vínculos, din outros versos. En que sentido é cuestionada, neste libro, a posibilidade da nación? Máis que cuestionar a posibilidade da nación o que reflexiono é sobre o feito de ter que situarnos como un "nós" -tribo, pobo, nación- como construír algo así nun presente moi cargado de peso e á vez moi baleiro de significado, nun contexto de loita pola supervivencia e de illamento social cada vez máis grande. Reflexiono sobre a necesidade de ir máis alá da herdanza do pasado, de reinventarnos como nación, como "nós", nun presente que tende cada vez máis a illarnos como espectadores pasivos vivindo en burbullas case perfectas. Máis adiante: "a lectura quere ser unha práctica revolucionaria, e non unha/ éxtase, / reapropiarnos do pasado aínda que sexan ruínas". En que sentido pode ser a lectura práctica revolucionaria? En que sentido é a literatura unha arte panfletaria e non un artefacto para soster o Eu? Falo da experiencia da lectura como algo non estático senón como enerxía que move, que se move; ler é conectar (ou non facelo) con outros corpos e con outras voces que nos apelan, e tamén, por que non, nos alimentan. Eu escribo tamén para agradecer ese pulo e para unir a miña experiencia á estirpe de voces que me preceden. Dado que entendo o libro como rizoma, como artefacto que busca afinidades, penso que a lectura ten que ser algo máis que unha práctica contemplativa. Como xa dixen antes, que a literatura traspase o libro e entre na vida, iso sería un artefacto para soster o eu, todo o demais non deixa de ser un panfleto. Por que? Porque é no propio corpo onde se xoga a loita pola supervivencia. A politica é biopolítica, o corpo é o campo de batalla, e desde esa vivencia, desde esa loita, escribo. "A política é biopolítica, o corpo é o campo de batalla, e desde esa vivencia, desde esa loita, escribo" E a escrita? Que é "desorde, ausencia de límites". Por que? Creo que é evidente cando se len os meus textos unha certa desorde, confusión de voces, pluralidade de rexistros e planos de referencia. A escrita é moitas cousas para min, mellor dito, ten sido, porque actualmente non a practico, pero está claro que ten unha función moi importante como evasión e á vez como liberación no contexto persoal complexo e ás veces asfixiante no que me teño atopado. Escribir para superar os límites da comunicación ten sido para min un dos retos. Nese sentido, "-os poemas non son actos de comunicación,/ son interferencias/ illas alzadas para crear discordia,/ interrupcións-interruptores/ abrir os ollos á distancia/ e arredor, construír afinidades/ que rompan"... Por que os poemas non son actos de comunicación, senón fenda, interferencia, ruína? É a miña experiencia e a miña visión do feito de escribir. Máis que comunicar, o que quero é provocar, conectar no máis íntimo co lector. Estirpe de sombras, como antes foi Máquina de Guerra, quere ser iso, un croquis da miña realidade, do meu pensamento, da miña experiencia, e que busca ser lido de forma non estática senón que mova, que produza, que sirva para destruír ou para construír algo, pero que non deixe indiferente. Un poema é polo demais un organismo complexo, pero tamén un "corpo sen órganos" (volvendo a Deleuze) que unha vez producido busca o seu espazo no mundo, conectar con outros "corpos sen órganos". En min tamén ten unha parte de ruína, porque escribo a partir do peso acumulado e dos restos que van deixando as pequenas catástrofes cotiás, e non cotiás, ás que nos enfrontamos. "Máis que comunicar, o que quero é provocar, conectar no máis íntimo co lector" A alteridade, o Outro, é outra idea recorrente no libro. O Outro, a tribo, a pertenza e non pertenza. Que é, quen é o Outro neste libro e cal é a súa relación co "nós"? Ou é esa oposición a que se cuestiona? Por que "a miña identidade pertence irremisiblemente ao fracaso"? A escrita é un ir á procura da tribo, á procura da propia identidade e á procura do "nós". O Outro sempre é o que se nos opón, o que buscamos, o que necesitamos, pero tamén é un Outro que se afasta, ao que non podemos chegar. A ineficacia do discurso é outra idea presente. Por que? Que ten que ver isto coas "fendas na paisaxe social sen adscrición de clase, partido ou sindicato"? Ten que ver con ir máis alá das etiquetas, dos conceptos herdados, de construír o presente e o porvir desde cero porque as teorías do pasado non deron o seu froito. Pero tamén ten unha dimensión da vivencia persoal da comunicación, do fracaso da comunicación, da propia necesidade de inventarse a unha mesma e ao Outro, á tribo, a partir dese fracaso. En Máquina de guerra, o teu libro anterior, falábase dun "manifesto" contra "a escrita, contra as ansias de comunicar, de ocupar efectivamente un hábitat (léase nación, lingua, territorio)". Hai moita relación entre este libro e Estirpe de sombras? En que sentido pode lerse, ou non, un como continuidade do outro? É tamén pola pegada de Deleuze e Guattari? Os textos de Estirpe de sombras foron escritos no 2010, o ano seguinte de publicarse Máquina de guerra, daquela si que pode afirmarse que hai unha continuidade de temas. En Máquina de guerra tiña moi presente certos descursos filosóficos e vivín o proceso da escrita como algo máis propio dun posicionamento vital e literario, dun comezo. Estirpe de sombras quería seguir afondando nos temas que me obsesionan desde sempre, a comunicación, o fracaso da comunicación, a construción do Outro e o achegamento ao Outro, a reflexión sobre a linguaxe, e, claro está, a volta, a recreación da miña infancia e adolescencia no medio absolutamente hostil que foi a aldea. A consigna, dicía Máquina de guerra, é clara: des-habitar o poema, des-territorializar a linguaxe. Avanza, nese sentido, Estirpe de sombras? Creo que segue os pasos comezados nos textos de Máquina de guerra, no sentido de buscar espazos de liberdade e de crear conexións, de facer rizoma. Que a literatura traspase o libro e entre na vida; a consigna, aínda que reformulada, é a mesma. A "deconstrución do propio corpo" e dos corpos alleos estaba moi presente en Máquina de guerra. Por que? O poema, se tivese que definilo, sería como un artefacto explosivo; un bo poema sempre é un estalido: ler a Paul Celan é un estalido pero tamén ler a Gilles Deleuze ou a Nietzsche é un estalido e cando escribo sinto ese estalido en min, no meu corpo, e a partir del, desde el, escribo. Por iso para min escribir tamén ten que ver moito coa forza, coa intensidade, tamén coa dureza, coa loita interna, coa tensión emocional e física. Deconstruír é necesario cando se chega a un punto morto, de non retorno, daquela hai que empezar a construírse desde cero e os poemas de Máquina de guerra foron froito dun momento de reformulación vital. E, claro está, todo sucede nos corpos, e desde os corpos é desde onde nos proxectamos. "Para min escribir tamén ten que ver moito coa forza, coa intensidade, tamén coa dureza, coa loita interna, coa tensión emocional e física" Tamén a linguaxe como "isolador da realidade" e o, quizais, desexo, de que rexurda o seu poder contestario. Por que? Escribir é á vez unha necesidade e unha decisión, un posicionamento. Nese sentido, Máquina de guerra, na medida en que un libro pode selo, quería ser un berro, contra a censura, contra as convencións, contra a aceptación das normas; de aí o título, unha máquina de guerra, no sentido de poesía como arma contra a linguaxe dos descursos convencionais, que limitan e empobrecen a experiencia que temos do mundo. "Nese sentido, Máquina de guerra, na medida en que un libro pode selo, quería ser un berro, contra a censura, contra as convencións, contra a aceptación das normas" Non había, en Máquina de guerra, "nin revolución, nin proletariado", nin "teorías globais", nin casa que habitar. Que pensas diso agora? (Digo polo debate sobre a superación do pensamento posmoderno e iso). Penso absolutamente o mesmo, máis que nada porque as teorías globais e as etiquetas e os grandes conceptos non teñen mostrado nin aberto camiños para cambiar nada. A revolución, se ha de comezar, comezará desde abaixo. Reinventando a realidade, o que somos. O que si había era conciencia do poder, da linguaxe como ferramenta súa. Pódese saír diso? É posible? O que é posible é facer a linguaxe nosa, sacala dos seus límites. Nese sentido penso que a poesía ten que ser ante todo un espazo para a liberdade e creo que cómpren máis máquinas de guerra, máis artefactos lanzados contra o entramado das normas, dos descursos establecidos e alleantes que nos afastan de nós mesmas e da vida. "Cómpren máis máquinas de guerra, máis artefactos lanzados contra o entramado das normas, dos descursos establecidos e alleantes que nos afastan de nós mesmas e da vida" En canto ao xeito no que están escritos, nos dous hai diálogo, por exemplo, moita fluidez e beleza... Es consciente dunha evolución nese sentido? Polo de agora non son consciente de ter evolucionado nin nos temas nin no estilo: a pluralidade de voces, o diálogo, a reflexión e recreación do pasado, son as constantes que sempre me teñen acompañado á hora de escribir. Publicaches algo máis ultimamente ou vas facelo? Non teño publicado nada máis e polo momento non teño perspectivas de facelo xa que agora mesmo escribir é un luxo que non me podo permitir. Pero conservo a vontade de recuperar ese espazo. Algo máis que queiras dicir sobre os dous libros? Gustaríame rematar con palabras que non son miñas pero que sintetizan moi ben o que para min é a escrita. E que son tamén un agradecemento. Son parte dun texto precioso que Claudio Pato escribiu como presentacion para a intervención que fixen no encontro Aforas en Coruña no 2008: Escrita, aberta, conectábel en todas ás súas múltiples dimensións, alterábel, susceptíbel de recibir constantemente modificacións. Escrita que pode ser rota, e alterada, que pode adaptarse a distintos montaxes, debuxarse nunha parede, escribirse en rede e escribirse na planta dos pes dos seres amados, concibirse como unha obra de arte, construírse como unha acción política e como unha meditación. Unha guerra de guerrillas. UN ASUNTO DE PERFORMANCE. NA TENDA DE PRAZA: Estirpe de sombras, na Tenda de Praza


Summary: A socialista Inés Rei xestionará tamén as áreas de Seguridade Cidadá e Barrios. José Manuel Lage Tuñas, coa carteira de Economía e Facenda, e Juan Díaz Villoslada, Urbanismo, Vivenda e Mobilidade, aparecen como os executivos con maior peso político dun novo goberno local que, a falta de acordos de coalición, iniciará o mandato como un gabinete monocolor.

Ao estar constituído por apenas 9 integrantes —un menos dos que tiña o tamén monocolor goberno da Marea Atlántica—, a alcaldesa da Coruña vaise ver obrigada a asumir áreas de xestión, en concreto as de Seguridade Cidadá, Barrios e Normalización Lingüística. A respecto desta última, está por ver se Inés Rey, que alterna o uso do galego e o castelán nas súas intervencións públicas, adopta a lingua propia do país como o seu idioma de expresión habitual dentro da institución. En todo caso, e tendo en conta a historia do PSdeG na Coruña —formación durante longos anos liderada por Francisco Vázquez, dirixente non precisamente comprometido co galego—non deixa de chamar a atención que o departamento que se vai encarregar de promover os usos da lingua na cidade vaia ser dirixido pola número un do goberno local. No goberno, cuxa composición se deu a coñecer esta terza feira, sobrancean dúas figuras: a de Jose Manuel Lage Tuñas, dirixente moi próximo a Valentín González Formoso, líder provincial do PSdeG e presidente da Deputación da Coruña, e a do aínda deputado autonómico (está previsto que dea paso a unha compañeira no Pazo do Hórreo ao rematar o actual período de sesións) Juan Díaz Villoslada. En concreto, Lage Tuñas, representante do grupo na Deputación, asumirá a portavocía do goberno local, ben como as carteiras de Facenda, Economía e Réxime Interior, en tanto que Villoslada xestionará Urbanismo (co prato forte por diante do planeamento da fachada marítima da cidade), Vivenda e Mobilidade. O executivo coruñés terá catro tenencias de alcaldía, en mans de Juan Ignacio Borrego (primeiro tenente de alcalde, con responsabilidades sobre Deportes), Yoya Neira (Igualdade, Benestar Social e Participación), Esther Fontán (Medio Ambiente e Sostenibilidade) e Eva Martínez Acón (Innovación, Industria, Empresa e Consumo). Completan o gabinete Javier Celemín (Educación, Cultura e Memoria Histórica) e Diana Cabanas (Turismo e Comercio, con competencias tamén sobre as festas e o Instituto Municipal Coruña Espectáculos).


Summary: O Consello das Mareas vén de desbotar unha alianza con Más País, o partido de Íñigo Errejón, de cara ás eleccións do 10 de novembro. O partido sinala que a decisión de non concorrer cos madrileños ten a ver coas "dificultades atopadas para que Más País asumise unha auténtica axenda galega".

A pasada quinta feira, día 26, o deputado de En Marea Pancho Casal abría ás portas á integración da forza que lidera Luís Villares no proxecto de Íñigo Errejón. Traballaban, sinalaba Casal, nunha "plataforma multinacional" que incluiría Compromís e, segundo o parlamentar, o contacto era "moi fluído". Porén, o na tarde do domingo En Marea facía público un comunicado de imprensa no que desbotaba o acordo con Errejón. A ruptura debeuse, segundo sinala o partido, ás "dificultades encontradas para que Más País asumise unha auténtica axenda galega e un marco verdadeiramente confederal no funcionamento da alianza". Cando fican menos de 24 horas para que conclúa o prazo de presentación de coalicións ás eleccións estatais, En Marea asegura que centra os esforzos en "promover a candidatura galega única, ampla e que represente os intereses de Galiza en clave progresista". "Desde En Marea emprazamos as demais forzas progresistas galegas a sumarse a esta candidatura única co obxectivo de conseguir unha axenda política propia no Congreso e, ao tempo, desenvolver unha axenda social e democrática que atenda as emerxencias que vive o noso país, climática, feminista e social", recolle o comunicado. Pronunciábase na mesma liña o pasado sábado, día 28, Anova, que di perseguir "unha candidatura alternativa real e unitaria" con "toda a esquerda política e social galega". O partido de Antón Sánchez facía alusión aos "valores que levaron en Galiza ao proceso de acumulación de forzas desde 2012", cando Anova asinaba con Esquerda Unida e Equo o selo de AGE.


Summary: A Xunta impón como condición para achegar un complemento de profesorado a volta á clase do alumnado. A ANPA mantén as protestas e manifestouse tras este "primeiro chanzo" aínda insuficiente: mantense a "masificación" en 4º e a imposibilidade de impartir todas as optativas

Logo de dúas semanas de peche e dunha folga masiva que baleirou case por completo as aulas no inicio do curso, o IES de Brión retomou este venres certa normalidade. A asemblea que a ANPA convocou a última hora do xoves decidiu por ampla maioría a volta do alumnado ás clases. Foi a condición que a Xunta impuxo para proporcionarlle ao centro un complemento de profesorado de 14 horas que permitirá que non se perda o grupo de reforzo (PMAR, Programa de Mellora da Aprendizase e Rendemento), unha medida de atención á diversidade que as familias sempre consideraron "irrenunciable", así como 3 horas máis de Inglés, que permitirán facer desdobramento nesta materia en 4º de ESO. A ANPA aclara que isto "só é un primeiro chanzo": "Non nos damos por satisfeitos e imos continuar reclamando que se atendan as necesidades do instituto" A oferta está aínda lonxe da petición de tres profesores máis que alumnado, dirección e familias reclaman para "manter as prestacións do curso pasado" e evitar a "masificación". Así, a ANPA Pedra Viada do IES de Brión aclara que a proposta da Xunta é "só un primeiro chanzo para atender as necesidades" do centro e que a recuperación do PMAR é importante pero non suficiente. "Non nos damos por satisfeitos e imos continuar reclamando que se atendan as necesidades do instituto", aclaran. Asemblea de nais e pais do IES de Brión / © ANPA Pedra Viada Por iso, a ANPA mantivo a convocatoria para a manifestación á que acudiron familias e que percorreu o camiño que hai desde a estación de autobuses de Santiago á sede da Consellería de Educación. Pretenden con ela deixarlle claro á nova conselleira de Educación, Carmen Pomar, que en Brión seguen pensando que "queda moito por facer". Así, continúan a reivindicar máis docentes no centro --mantén os mesmos que hai dez anos malia contar con 180 alumnos máis-- para posibilitar o desdobramento total dos grupos de 4º da ESO e evitar a "masificación" nas aulas e a docencia de todas as optativas previstas, algunhas delas premiadas por varios dos seus proxectos, e que a tal hora son inviables por falta de horario e profesorado. O IES de Brión recupera un curso de reforzo en 3º de ESO pero non as optativas nin a posibilidade de desdobrar grupos en 4º "A unidade que se mantivo durante os quince días de mobilización parécenos ademais un argumento que afortala aínda máis as nosas reivindicacións", advirten desde a ANPA, que alcanzou un dos seus obxectivos, apremado tamén por unha Consellería de Educación que, ante a crise de goberno e a mudanza no departamento, impuxo un ultimato. "Volvemos ás clases pero non abandonamos as nosas reivindicacións", din as familias, que apelan á "responsabilidade" ante a posibilidade de que a Xunta non proporcionase nin tan sequera o reforzo achegado no caso de que o alumnado non volvese ás aulas.


Summary: A nova promesa do deporte galego para a Deputación de Pontevedra é un escalador de 14 anos con moito futuro por diante. Por agora, forma parte do programa de tecnificación da Federación Galega de Montañismo á espera de que as competicións volvan á normalidade que agora non teñen pola pandemia da Covid-19.

Xavier Carballo, do club Montañeiras e Montañeiros de Pontevedra-A Roelo (Aromon) e membro do programa de tecnificación de escalada da Federación Galega de Montañismo (FGM) desde o 2018, foi nomeado o pasado mes de setembro con 14 anos deportista promesa pola a Deputación de Pontevedra. O nomeamento suponlle unha pequena axuda económica no seu camiño a converterse nun escalador de referencia na Galiza. Carballo entrou en contacto co alpinismo no club pontevedrés con 10 anos de idade a partir das escolas deportivas desta entidade. Con 11 anos entrou a formar parte dun grupo adiantado e comezou a mostrar unhas actitudes máis claras cara a este deporte, segundo explica a Nós Diario o seu adestrador e director do programa de tecnificación, José Juan Domínguez. "Se se collen nestas idades é moito máis fácil e no seu caso tiña aptitudes cunha evolución que nos sorprendeu", relata. Participou en varias saídas en rocha e en 2019 comezou a súa ascensión nas competicións quedando campión galego de escalada en bloque e terceiro a nivel estatal nas modalidades de dificultade e velocidade. "Foi a primeira vez que conseguíamos podio para o deporte galego na súa categoría en escalada deportiva", sinala Domínguez. Futuro prometedor Ademais de ser o adestrador na tecnificación, Domínguez traballa a nivel persoal con Xavier Carballo e coñéceo ben. Asegura que con 14 anos ten moito que dicir aínda a nivel de éxitos deportivos malia que na Galiza non se teñen as instalacións que hai noutros territorios. "Ten que seguir a nivel persoal, formando parte do programa de tecnificación da federación mais sen contar cun centro deportivo", explica, "nós non contamos co centro que hai en Pontevedra e que depende do Centro Superior de Deportes por non estar recollida a escalada como un dos deportes que entren nesas instalacións". O escalador terá que combinar os seus estudos co adestramento persoal e participando nas competicións galegas e estatais da súa categoría de sub-16. Escalar en tempos de Covid-19 A escalada deportiva suspendeu este ano todas as competicións a nivel galego e a nivel estatal. Non é un deporte de contacto e as instalacións privadas continúan abertas e seguindo os protocolos de seguridade sanitaria de limpeza, emprego de máscara e uso de hidroxel. Ademais, a escalada en rocha, que tamén é moi popular na Galiza, continúa a practicarse a nivel privado. Nas competicións, o máis habitual é que se realice por parellas que non teñen contacto permanente ao facer cada proba por quendas nin tampouco co material empregado. "A primeira información que tivemos foi que pasarían a realizarse sen público para evitar contaxios", relata Domínguez, "mais o problema veu pola elevada concentración de deportistas que veñen de diferentes localidades, polo que ao final optouse pola suspensión total". Para este adestrador a escalada deportiva é a modalidade máis segura, aínda que sexa unha das que conta con máis practicantes a nivel galego e estatal. Continuidade na canteira da ENAG Desde a FGM continúan os esforzos en potenciar a escalada malia as dificultades que teñen polo impacto da Covid-19. Un dos seus órganos, a Escola Galega de Alta Montaña, a finais deste verán, e co atraso na organización e planificación relacionados co período de confinamento, anunciou que conta cun novo equipo de Novas e Novos Alpinistas Galegos (ENAG) froito dun proceso de selección difícil que se realizou durante dúas fins de semana, un centrado na escalada en neve e na alta montaña e outro na escalada en rocha. Formarán parte deste programa Adrián Álvarez, Daniela Andreia Carvalho, Jaime Larriet e Pablo Brea. Adrián Álvarez explica a Nós Diario que a continuidade após a tecnificación foi por sentirse "motivado" e buscar un futuro no alpinismo profesional, que podería pasar "por adquirir novas destrezas para poder optar ao equipo estatal". A canteira galega medra e ten futuro.


Summary: O Concello emitiu un informe negativo de compatibilidade urbanística e a Xunta tivo que pechar o procedemento de autorización ambiental. Agora, Toysal presenta unha nova iniciativa co que pretende, segundo a plataforma en contra, encher de residuos a zona mineira.

A comezos deste mes de setembro, o Concello de Teo remitiu á Xunta un informe de compatibilidade urbanística negativo sobre a planta de residuos que a empresa Toysal quere instalar na Casalonga. Neste xoves, a Consellería de Medio Ambiente puxo fin a este proxecto ao pechar o procedemento de autorización ambiental, decisión automática que se deriva da decisión da administración local, que advertira de que a iniciativa incumplía a normativa urbana da localidade e, en especial, o seu PXOM. No entanto, e como xa advertiran desde o executivo municipal, a compañía tiña unha alternativa preparada a esta esperada negativa. O Concello emitiu un informe negativo de compatibilidade urbanística e a Xunta tivo que pechar o procedemento de autorización ambiental Agora, Toysal presenta un novo plan que xa estaba enriba da mesa da Dirección Xeral de Minas no pasado xullo. En lugar de planta de residuos, a iniciativa torna nun Plan de restauración da canteira da Casalonga e baséase, segundo os colectivos contrario, no recheo con residuos do importante burato existente na antiga zona mineira, así como na abertura de novos ocos para refugallos. Agora, Toysal presenta unha nova iniciativa, un plan de restauración da canteira co que pretende, segundo a plataforma en contra, encher de residuos a zona mineira Segundo a plataforma Casalonga Limpa de Residuos, a "intención" de Toysal é "crear na canteira un macrocomplexo de recepción de residuos introducindo, por un lado 90.000 toneladas de residuos orgánicos coa instalación da planta e, por outro, unhas 200.000 ao ano de residuos de obra e outros para esparexelos na terra, a auga e o aire da contorna". Segundo o colectivo, a empresa faino "baixo a máscara dunha planta de biogás e un plan de restauración dunha canteira". Para a veciñanza da zona, unida na plataforma, a emprea propietaria de 41 hectáreas de terreos na Casalonga e con dereito á explotación mineira da antiga canteira desde hai só uns meses, "dá un paso máis na súa estrataxema para converter nun vertedoiro de grandes dimensións o monte". A plataforma Casalonga Limpa de Residuos convoca uha gran mobilización para este domingo Por todo isto, a plataforma convocou para este venres 21 unha asemblea aberta con carácter de urxencia para informar á veciñanza da situación e organizar unha gran mobilización que terá lugar este domingo 23 ás 11 da mañá . "Formarase unha cadea humana ao longo dos máis de 2 quilómetros da estrada que atravesa a canteira". "Esta cadea humana, ademais de simbolizar a unión dun pobo en loita, tamén quere deixar unha mensaxe clara: será o muro co cal se vai a atopar calquera actividade que pretenda esnaquizar as nosas vidas envelenando a terra que pisamos, a auga que bebemos e o aire que respiramos".


Summary: O Instituto Galego de Vivenda e Solo responsabiliza o Goberno estatal por posuír "máis de 45%" da titularidade do denominado 'banco malo'.

A deputada e portavoz de Vivenda do BNG no Parlamento, Alexandra Fernández, instou esta cuarta feira a Xunta da Galiza a "comprometerse" na defensa da trintena de familias de Ares, Burela e Narón ás que a Sareb pretende desafiuzar. Trátase de vivendas que en 2019 pasaron a mans do denominado 'banco malo', a sociedade estatal creada en 2012 para asumir os activos tóxicos do rescate bancario. Nas últimas semanas, a Sareb exixiu ás familias información sobre as nóminas, a declaración da renda, o empadroamento e o libro de familia, "sen explicarlles cal era a verdadeira finalidade da información solicitada", tal e como denunciou Fernández, para quen os despexos, ao tratarse dun ente de titularidade estatal, constitúen un "abuso de poder". Estas "prácticas antisociais", dixo, "non son admisíbeis en ningún caso". Neste senso, apuntou que o Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) "ten capacidade para mediar e prestar asistencia xurídica" ás persoas afectadas, un servizo que a Xunta xa ofrece hoxe nos casos de ocupación. No caso de Burela, afirmou, o IGVS "ten un papel máis directo ao ser o responsábel de velar pola vivenda protexida", xa que o edificio en cuestión goza deste réxime de protección. "A Sareb repite o mesmo patrón, o abuso sistemático a inquilinos e pór as familias nunha situación de indefensión", censurou. O IGVS responsabiliza o Goberno estatal O director do IGVS, Heriberto García, delegou as responsabilidades no Executivo de Pedro Sánchez alegando que o Estado é propietario de "máis de 45%" da Sareb e, en consecuencia, "cumpre o papel de arrendatario" fronte aos actuais inquilinos. Así, amosou o seu desacordo coa actuación desta sociedade estatal e asegurou que a Xunta xa está a contactar con estas familias na procura de posíbeis solucións, "sobre todo para as que se atopan en situación de vulnerabilidade". Porén, as persoas afectadas, replicou Alexandra Fernández, "non recibiron comunicación ningunha por parte do IGVS e descoñecen se contarán coa asistencia xurídica que precisan" da Administración galega. Pola súa parte, García salientou que a Galiza foi "un dos primeiros territorios do Estado en estabelecer un convenio de colaboración coa Sareb para mobilizar o parque de vivendas e poder ofrecer unha solución habitacional". Aliás, lembrou que o Plan estatal de Vivenda 2022-2025, pendente de aprobación, prevé un programa de alugueiro social para estas vivendas do que a Xunta "non tivo máis noticias".


Summary: A veciñanza celebra o carpetazo a este proxecto. O PP impedira en 2013 que o espazo fose declarado parque natural.

Contundente vitoria dos colectivos sociais e veciñais que durante a última década se mobilizaron sen descanso en oposición ao parque eólico proxectado na Serra do Galiñeiro, situada nos termos municipais de Gondomar, Mos, O Porriño, Tui e Vigo. A Xunta da Galiza vén de anunciar que a empresa promotora, Terra do Vento SL, renuncia definitivamente a levar a cabo o proxecto que lle fora concedido en 2010 nun procedemento no que se adxudicaron até 2.325 megawatts (MW) de potencia enerxética a explotar distribuídos en dez zonas. Este parque, pensado para 13 aeroxeradores e unha potencia total de 39 MW, contaba con informes negativos do Goberno galego tras anos de denuncias da veciñanza, dos colectivos ecoloxistas e dos propios concellos afectados. Aliás, a sociedade creada ex professo para desenvolver este proxecto, xa cesara a súa actividade en 2018, segundo consta no Rexistro Mercantil. Tratábase dunha filial da multinacional madrileña Element Power España SL. Porén, nun primeiro intre a Xunta apoiou o parque eólico. En abril de 2013, o grupo popular impediu co seu voto que o Parlamento declarase parque natural a Serra do Galiñeiro incluíndoa no complexo protexido do Monte Aloia (Tui), a fin de paralizar un proxecto que contaba daquela con máis dun milleiro de alegacións. Este mesmo ano, máis de 60 colectivos da área metropolitana de Vigo volveron reclamar esta medida e a paralización cautelar do proxecto eólico, unha cuestión que, desta vez, materialízase de forma definitiva. "Loitamos contra un inimigo invisíbel" Alberto Covelo, presidente da Comunidade de Montes de Vincios (Gondomar) e membro da Plataforma pola Protección da Serra do Galiñeiro, explica a Nós Diario como foi a loita veciñal contra o proxecto: "Desde o primeiro intre, todas as e os comuneiros decidimos opornos ao parque eólico independentemente da cuestión económica. Daba igual os cartos que puxesen sobre a mesa, porque a riqueza natural que temos é innegociábel". Dado que a lexislación o permite, Terra do Vento SL eludiu negociar coas persoas propietarias dos montes e solicitou en 2012 a declaración de utilidade pública do territorio, que, de a autorizar a Dirección Xeral de Planificación Enerxética e Recursos Naturais, permitiría expropiar os terreos. "A empresa nunca sentou connosco, sabemos o nome da sociedade mais non quen a conforman, a nosa loita foi contra un inimigo invisíbel. Non precisaban negociar porque tiñan a expropiación a man, e só terían que pagar polo espazo no que se situarían os muíños, non polas 400 hectáreas que se verían afectadas", sostén Covelo. Neste tempo, as e os comuneiros moveron ficha emprendendo diferentes accións, como a inclusión no Ministerio para a Transición Ecolóxica dun piñeiral para a captación de CO2 tras a vaga de lumes de 2017: "Quixemos replantar con especies frondosas para protexer o espazo, xa que as eólicas aproveitan os incendios para presionar as e os propietarios para vender os terreos", afirma. "Agardamos que non veñan outras empresas a tentar desfacer a Serra do Galiñeiro. Deben saber que tras os montes hai unha masa social que non quere outro proxecto diferente ao que nós estamos a desenvolver", conclúe.


Summary: Unhas 300 persoas participaron no acto da CIG para denunciar as consecuencias da reforma laboral

Vigo acolleu un "enterro dos dereitos sociais e laborais", unha mobilización celebrada no marco das convocatorias da CIG en diversas cidades da Galiza contra a reforma laboral. Na cidade olívica, unha comitiva fúnebre partiu da Porta do Sol para percorrer a rúa do Príncipe até o Marco, onde se celebrou o responso, para despois regresar ao punto de partida. O acto, no que participaron máis de 300 persoas, rematou coa intervención do secretario comarcal, Serafín Otero, que lembrou que a CIG seguirá a contestar na rúa os ataques contra a maioría social, a clase traballadora.


Summary: A moza, militante da organización nacionalista Agir, denuncia que foi expulsa da sala onde se realizaba a escolla de prazas polo decano, Miguel Míguez Macho.

Está no último ano do grao en Dereito e só lle quedan por facer as prácticas. Porén, e malia ter un dos mellores expedientes, non poderá escoller destino porque, segundo denuncia ela propia, foi expulsa da sala onde se realizaba o acto de elección das prazas polo decano, Luis Míguez Macho. En conversa con Sermos Galiza a estudante, Tatiana Maseda, explicou que na quinta feira 24 de outubro, coincidindo coa xornada de folga xeral no ensino á que estaba chamada toda a comunidade educativa, a facultade de Dereito da USC convocou un acto de elección das prácticas do grao. "Unha semana antes subín ao decanato para preguntar cando sería porque o comprometeran para outubro e xa estabamos a finais e non sabiamos nada", contou. No decanato dixéronlle que a data non fora aínda marcada. Na segunda feira 21 anunciárona para o 24. Boicote do acto por "coaccionar o estudantado" perante a folga As organizacións estudantís Comités, Liga estudantil, Asemblea aberta e a propia Agir consideraron que a intención do decano, Luis Miguez Macho, era "coaccionar o estudantado" pois, ao seren prácticas de obrigada realización "ninguén ía faltar ao acto e non farían greve". Así que na mañá do 24 realizaron unha acción de boicote e negociaron unha nova data: esta segunda feira, 28 de outubro. "Tiña hora para as dez da mañá porque dan as quendas en función da nota do expediente e entón tocoume bastante cedo. Cando dixeron o meu nome, o decano comezou a me dicir a berros que non tiña dereito a estar alí, expulsoume da sala de má maneira e diante de todo o mundo e ameazoume con me abrir un expediente porque me tiña identificada". Denunciou "abuso de superioridade" por parte do reitor Malia que a apertura dun expediente debe estar fundamentada e Maseda di que na acción de boicote "non houbo altercados nin destrución de mobiliario nin nada de nada", a actitude de Míguez Macho levouna a denunciar perante o Valedor d@ estudante e perante a Vicerreitoría da USC o acontecido e o "abuso de superioridade" que apón ao decano. "Non vou quedar sen prácticas mais non podo escoller praza e vanme quedar as peores", explica, argumentando que "as peores", no seu caso, son aquelas que exixen desprazamento fóra de Compostela "porque non teño maneira de chegar". Namentres agarda pola resposta do Valedor e da Vicerreitoría, para esta terza feira 29 o estudantado convocou unha concentración diante da facultade de Dereito (12h) rexeitando o proceder de Míguez Macho para con Tatiana Maseda. O lema do protesto: Fóra fascistas da USC.


Summary: A plataforma Voltar á Terra lanza un Decálogo por un país en pé no que chaman o movemento xuvenil e a mocidade galega a se "converter en protagonista" como "motor imprescindíbel" do cambio.

Através dun decálogo pendurado no seu portal web e ao que lle deron leitura esta terza feira (11 de agosto) na cidade de Pontevedra, a plataforma Voltar á Terra defendeu a conformación dunha candidatura galega nas vindeiras eleccións ás Cortes españolas que defenda "mudanzas socio-económicas necesarias" e unha "política activa" que permita "voltar á terra ás persoas migradas", explicou en conversa con Sermos Galiza Rubén Permui, integrante do colectivo. Perante os comicios que terán lugar a finais deste ano, desde esta plataforma popular aseguran que "máis que nunca" é "preciso un grupo parlamentar propio" na defensa dos intereses de Galiza. O decálogo foi lanzado con 100 sinaturas iniciais que abranguen persoas migradas "en perto dos cinco continentes". Persoas de distintos ámbitos profesionais e persoais que representan "os milleiros que se viron obrigados a marchar" nos últimos anos. Segundo as cifras oficiais en 2014 o noso país perdeu 24.600 persoas con idades comprendidas entre os 16 e os 34 anos, só nun trimestre 16.800. "Non facemos parte das estatísticas do país porque non formamos parte del", porén, "temos dereito a exixir voltar" "Non facemos parte das estatísticas porque non formamos parte del", denuncia Permui. "Non existimos porque estamos fóra". Porén, acrecenta, "temos dereito a exixir voltar". Unha mudanza "real" que permita volver á "xeración mellor formada da historia". Neste senso, subliña, "lanzamos un chamamento a toda a mocidade para reclamar o que Galiza precisa" e rematar co "problema endémico" que representa a emigración neste país. Para Rubén Permui a obriga de facer as maletas e marchar na procura dun proxecto de vida é algo "normalizado" para o pobo galego. "Iso é abraiante". Este mozo que vive e traballa en Barcelona desde "hai 9 anos" compara a realidade catalá coa galega e asegura que "en Catalunya cando un fillo ten que marchar é un drama" mais "para nós é algo intrínseco". "Faltan medidas que nos permitan ficar aquí e traballar" pois "formación temos". Así é que desde a plataforma Voltar á Terra entenden que un "grupo parlamentar galego propio sen dependencias" é unha das ferramentas chave para lograr as condicións que permitan, non só volver a poboación migrada, senón "frear esta sangría". Defender os intereses dunha Galiza con futuro Un chamamento que lanzan a "todas as forzas políticas deste país" ás que instan a se integrar nunha candidatura galega que denuncie "a crise endémica que sufrimos, o desmantelamento dos nosos sectores produtivos e o envellecemento impulsado pola emigración". Mais tamén que "dende a defensa dos nosos intereses" pule por "recuperar os nosos sectores produtivos, e garantir salarios dignos para as clases traballadoras galegas". Entre as medidas que propoñen no decálogo visan "desenvolver iniciativas económicas sustentábeis e que poñan en valor o noso ecosistema como un dos elementos chave do futuro", o "investimento estratéxico en I+D+I" como elemento para "aproveitar a formación académica e laboral das persoas que facemos esta nación" así como o artellamento dun "sistema galego de cooperativas en todos os eidos económicos", entre outras.


Summary: Ex- dirixente do IRA e vice-ministro de Irlanda do Norte, faleceu aos 66 anos de idade por mor dunha rara enfermidade xenética. "Faleceu o noso camarada. Botarémolo de menos" di a nota oficial do Sinn Féin.

O director John Ford afirmaba que ninguén sabe odiar coma os irlandeses, porque neles o pasado está sempre presente. O poeta Seamus Heaney recoñecía emocionarlle a teima desas persoas que, ao longo da historia e contra vento e maré, mantiñan que a illa era a súa patria. John Lyndon, cantante dos Sex Pistols co alcume de 'Jhonny Rotten' e despois de PIL, fillo de irlandeses emigrados a Londres, titulou a súa biografía coa frase que máis escoitou na súa nenez nas rúas londinenses: "No blacks, no dogs, no irish'. Nin negros, nin cans nin irlandeses. Houbo un político que entendeu o que todo isto significaba e implicaba á perfección. Martin McGuinness naceu en Derry en 1959 no seo dunha humilde e numerosa familia católica sometida, como o resto de familias católicas, ao imperante 'apartheid' que o protestantismo impuña nos seis condados irlandeses baixo dominio de Londres. A década dos 60 foron anos de intensas manifestacións e mobilizacións polos 'dereitos civís' en Irlanda do Norte. Os irlandeses (católicos) reclamaban igualdade de dereitos e de oportunidades que os protestantes (británicos). Os protestantes intensificaron a baza da represión e a violencia, Londres mandou o seu exército a 'poñer orde' e este actuou en Irlanda do Norte coa xenreira, alevosía e impunidade dunha forza de ocupación. McGuinness, ao igual que outros mozos dos barrios católicos, participaba nas marchas e enfrontamentos na rúa contra a policía do Ulster. Ao igual que tamén moitos mozos, entre eles varios dos seus irmáns, deu o paso a finais dos 60 de se alistar nas fileiras do IRA Provisional, os 'provos'. Con apenas 22 anos viaxou a Londres con Gerry Adams para tomar parte nunhas negociacións secretas co goberno británico. A viaxe amosaba que McGuinnes tiña asumido importantes responsabilidades no seo da organización armada republicana. O tándem Adams / McGuinness foi o rostro público do republicanismo estas máis de tres décadas. Adams era o carisma, o líder que viaxaba Estados Unidos para dar mítines entre a comunidade irlandesa e volvía con millóns de euros en doazóns. Era o líder que bromeaba coas vellas que o abenzoaban en Falls Road, arteria republicana de Belfast, e que non perdía o sorriso fronte aos soldados que lle ameazaban nos controis con deixalo sen dentes. MacGuinnes era o home de poucas palabras, pero estas ían a misa. O irlandés ao que nos anos duros palestinos e o CNA (Congreso Nacional Africano) agradecían o apoio e solidariedade irlandesa para coas súas causas. Canda a morte de Nelson Mandela, na 'garda de honra' do seu enterro, un posto de privilexio foi para o Sinn Féin. Alí estaba Gerry Adams, presidente do partido republicano, mais todos sabían que quen tiña que estar era Martin, "o irlandés de Soweto', 'O negro de Derry'. "Os irlandeses somos os negros de Europa", dicían en The Commitments. Houbo un tempo para a guerra e houbo un tempo para a paz. O republicanismo irlandés así o entendeu cando iniciou o proceso de cesar o fogo do IRA e deu paso ás negociacións que culminaron no 'Acordo de Venres Santo'. McGuinness entrou entón noutra fase de loita, como el mesmo dicía, a institucional. Foi durante dez anos viceministro de Irlanda do Norte. 'Cabalgando contradicións', como disque se di agora. Dimitiu hai dous meses por mor da enfermidade que padecía, amiloidose, dando paso a Michelle O`Neill, representante dunha nova xeración do republicanismo irlandés. McGuinness faleceu na madrugada desta terza feira. Varias mans encheron as paredes do seu barrio natal co lema irlandés, que era o mesmo en Soweto, Belfast ou no campo de refuxiados de Ienín: 'Tiocfaidh ár lá' (Chegará o noso día). Reaccións A morte do líder republicano axiña xerou reaccións. Non só en Irlanda e Reino Unido mais tamén noutros países, como Galiza. Ana Miranda ou a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, expresaron as súas condolencias a través das redes sociais. Tamén o fixeron membros da dirección de Anova, como Brais Fidalgo. Ao igual que en Galiza, en Euskal Herria e Catalunya tamén houbo expresións de sentir polo pasamento de McGuinness.


Summary: Crónica de Tamara M. Pastoriza sobre a xornada que decorreu en Bruxelas sobre os ataques á liberdade de expresion no Estado español, organizada pola eurodeputada do BNG Ana Miranda.

A conferencia sobre os ataques á liberdade de expresión e de prensa que se producen no estado español -organizada polo grupo ALE-Verdes do que fai parte o BNG e coordinada pola eurodiputada nacionalista galega Ana Mirada- reuniu en Bruxelas distintas voces do xornalismo, da arte e do activismo político e social. A palestra foi un clamor: no Estado español hai represión. Unha represión, denunciaron, amparada pola propia UE. Á cita presentáronse tamén unha morea de medios españois desexosos de atoparse co rapeiro Valtonyc, fuxido da xustiza española. Algúns deses medios, lonxe de interesarse polo recorte en liberdades do que se estaba a tratar no Parlamento, marcharon ao decatarense de que o intérprete mallorquín non se atopaba fisicamente. Quen si estivo na conferencia foron persoas do seu grupo de apoio. Ana Miranda abriu a xornada lembrando Suso Vaamonde, cantautor galego represaliado no ano 1979 por mor dun retrouso cantado nun festival antinuclear en Pontevedra, un Vaamonde que tivo que exiliarse durante catro anos. "Estamos no 2018 e seguimos tendo persoas no exilio: presos políticos, periodistas, escritores e rapeiros, persoas que por expresarse son condenados e minimizados", explicou a eurodiputada, quen tamén lle adicou o acto ao recén falecido e xornalista Ramón Chao: "Para vós van as nosas primeiras palabras". O evento contou coa participación dos eurodeputados Jordi Solé e Josep-Maria Terricabras, representantes de Esquerra Republicana de Catalunya e que coorganizan esta xornada xunto con outros eurodeputados do grupo Verdes-ALE. Ambos referíronse a que sendo a UE en teoría o espazo máis "avanzado na protección dos dereitos básicos", logo result aque inclúe no seu seo "algúns estados membros" onde se están a producir "derivas preocupantes en materia de dereitos fundamentais nalgúns estados membros", dixo Solé. Lei Mordaza A xornalista Beatriz Talegón analizou durante a súa intervención os tres puntos fundamentais nos que está asentada a regresión de dereitos que se vive no Estado español: Lei Mordaza, modificación do código penal do ano 2015 e a practicamente libre interpretación que se fai en sede xudicial das normas existentes. Talegón insistiu na ausencia dunha separación real de poderes, especialmente despois da reforma no 2015 do artigo 92.4 da Lei Orgánica do Tribunal Constitucional, "unha porta aberta pola parte de atrás que lle outorga capacidade de sancionar e executar as súas propias sentencias" e que mesmo foi criticado polo propio tribunal. Tamén criticou o férreo control administrativo que impón a Lei Mordaza, un texto coloca a presunción de inocencia das e dos cidadáns por debaixo da suposta veracidade dos testemuños dos membros dos corpos e forzas de seguridade do estado sobre a presunción de inocencia das e dos cidadáns. E ofereceu un dato alarmente: nos sete primeiros meses de aplicación desta lei foron máis de 10.000 as sancións impostas por faltas de respeto á autoridade ou por desobediencia civil. "Poder antidemocrático" O escritor Suso de Toro abriu a súa quenda lembrando a catástrofe ecolóxica do Prestige, "un episodio no que comprobamos como os medios empregados por parte dun poder antidemocrático sufocaron, ocultaron e illaron a existencia do problema a unha sociedade galega que tentaba actuar para defenderse". Suso de Toro: "Un estado non é un estado de dereito simplesmente por ter leis, xuíces e fiscais" Tamén en relación á non separación de poderes, o autor de Fóra de Si, a súa novela máis recente, asegurou que "un estado non é un estado de dereito simplemente por ter leis, xuíces e fiscais". "Iso existía con Franco, co que tamén había un tribunal de orde pública agora chamado Audiencia Nacional. Segue habendo as mesmas estruturas", dixo, acusando a dereita española de recuperar a forma que eles consideran "natural ao estado". O escritor tamén tivo palabras para o pobo catalán, "unha cidadanía estigmatizada por discrepar e manter a súa reivindicación". Xornalistas O segundo panel, centrado na persecución xudicial contra a libre expresión de opinión na rede, contou coa testemuña de Álex García, administrador da canle de Youtube Resistencia Films sobre o que pesa unha causa por suposto enaltecemento do terrorismo, e de Boro, xornalista en medios como Kaosenlared e La Haine, acusado ademais disto por agresión a axentes da autoridade mentres cubría unha manifestación contra a monarquía en Madrid. "O único terrorismo que coñezo é o que despexa familias, o que asasina con longas listas de espera nos hospitais, que condena a condicións de escravitude á clase obreira e a prisión por expresarnos e que xera guerras noutros países para saquealos. Na miña canle só se enaltece o amor aos oprimidos e o odio ás inxustizas", dixo Álex García, que se enfronta a unha petición de pena de dous anos de cárcere. Álex García, de Resistencia Films: "O único terrorismo que coñezo é o que despexa familias, o que asasina con longas listas de espera nos hospitais" Boro LH mencionou o caso do xornalista navarro Miguel Angel Llamas "Pitu", que pasou ano e medio en prisión por participar nun medio de comunicación pechado pola Audiencia Nacional, causa que, máis tarde, foi arquivada pola falta de probas. Un bon exemplo da impunidade coa que a xustiza pode actuar. Boro -condenado a un ano e seis meses de prisión pola Audiencia Nacional por "enaltecemento do terrorismo" polo simples feito de compartir publicacións na súa conta Facebook- explicou a perigosidade de opinar no Estado español, "sempre e cando se difira do goberno". Un fenómeno que, por outra parte, xulga como unha "consecuencia da propia historia do Estado español". Hasél O rapeiro Pablo Hasél tamén puido explicar como a Policía Nacional rexistrou o seu domicilio no ano 2011: fóronllle "secuestrados" desde libretas até libros que falan de comunismo, fotografías, ordenadores, camisetas con mensaxes de "liberdade presos políticos", así como os aparatos electrónicos dos seus pais e irmás, feito que comparou coas actuacións da Gestapo nazi, "e todo por facer cancións contrarias ao réxime", explicou Valtonyc e o colectivo musical La Insurgencia, con até doce persoas condenadas a dous anos de cárcere, estiveron representados polos seus grupos de apoio. Ariadna Suaria, portavoz do grupo de apoio a Valtonyc, quixo resaltar que os delitos de enaltecemento de terrorismo non son máis que "simples delitos de opinión empregados como caixón de sastre" para perseguir colectivos minoratarios e desfavorecidos, resaltando que unha terceira parte deste tipo de delitos sexan "tuits, retuits e brincadeiras". La Insurgencia Elena López, nai dun dos membros de La Insurgencia acusado de enaltecemento de terrorismo, explicou, en ton irónico, como a xustiza española estaba a ficar curta por non ingresar nos cárceres os pais e familias que educan para ser críticos e libres: "Sempre lles dixen aos meus fillos que calquera idea se pode defender coa palabra e el, que ao parecer é guiado, faime caso e agora estamos como estamos. O Estado español debe condenarme por criar ao meu fillo para ser crítico e libre", explicou. O xornalista e escritor Aníbal Malvar fixo fincapé na ignorancia dunha enorme parte da poboación española en relación á persecución que existe por mor da imaxe que se está dando "desde os grandes medios". O xornalista apelou á coordinación entre os xornais de esquerdas para cambiar esta deriva nas correntes de información, "e que casos como o de Valtonyc deixen de ser unha anécdota. Agora parece que si o é porque está fuxido, pero tardou moito en selo. Non o esquezamos", concluíu. Jean Quatremer: "A Comisión Europea é unha fábrica de fake news" O xornalista francés Jean Quatremer, especializado en cuestións europeas, explicou como desde Bruxelas, "a pesar de non xogar a cabeza no seu traballo", é moi difícil exercer o seu labor debido aos atrancos que as institucións poñen á libre transmisión de información: "A Comisión Europea é unha fábrica de fake news. Minte continuamente, como por exemplo misturando euros correntes e constantes, confundindo os dados sobre os recortes nas axudas aos agricultores e as rexións máis pobres. Son fake news institucionalizadas e os xornalistas acabamos sendo cómplices porque a competencia é voraz e non hai tempo de análise". CRTVG O último panel acolleu as intervencións de varios membros do Comité Intercentros da CRTVG, cuxo presidente Raimundo Méndez (UXT), explicou como o "favoritismo empresarial" exercido desde o goberno da Xunta vén producindo grandes desviacións a respeito da misión que un servizo público como a CRTVG ten encomendadas. Esta manipulación continuada dos programas informativos, ben como a vulneración dos principios de veracidade e obxectividade. póñense de relevo con casos como o do 26 de xullo de 2017, data da comparecencia de Mariano Rajoy polo caso Gürtel, totalmente encuberta no medio público. Tal e como explicou Xesús Domínguez (CC OO), os informativos do mediodía da Radio Galega abriron ese día cunhas declaracións de 1998 nas que o xa ex presidente Felipe González comparecía nun xulgado para explicar a investigación polo presunto financiamento dos GAL con fondos do Ministerio de Interior. Andrea de Francisco (CUT) tamén quixo sinalar a precariedade que supón que todo o departamento encargado do tratamento da información na web da CRTVG estea composto por redactores e redactoras en prácticas. Manuel Cereijo (USO) denunciou a eliminación do 'Diario Cultural' na RGG e o feito de que na TVG só existe un programa cultural, o Zigzag. Na súa quenda, Tiago Alvite (CIG) alegou que o contexto "xurídico-político" que permite a "manipulación informativa" nos meios públicos é o "sistemático incumprimento" das medidas previstas na lei dos meios públicos da Galiza, disposicións legais que en teoría deberían garantir a independencia da CRTVG a respeito do poder executivo. A actriz Isabel Risco pechou a xornada co poema A xustiza pola man de Rosalía de Castro, non sen antes reivindicar a memoria doutras mulleres galegas, como María Soliño ou María Castaña, unha historia que, para esta activista política, fica "aniquilada dentro do coñecemento xeral do Estado español". Risco tamén quixo deixar patente no Parlamento que o pobo galego, lonxe de ser submiso e calado, é loitador, algo do que deron boa mostra os xornalistas da CRTVG que se desprazaron até a capital comunitaria para reivindicar os seus dereitos.


A Irmandade da Sanidade Galega (ISAGA), organización que pretende promover o uso do galego no ámbito sanitario, celebra este ano a súa Asemblea en Ourense (o vindeiro día 28 de novembro) na que rende homenaxe ao doutor Manuel Peña Rey. Esta será a quinta edición do encontro, no que tamén se incorporarán 30 novos irmandiños, persoas comprometidas co idioma galego no desempeño do seu labor profesional. En anos anteriores ISAGA honrou a memoria de Manuel Reimondez Portela (o médico dos pobres da Estrada, autor do libro "Un médico na aldea") en 2011; a de Ramón Obella Vidal (investigador, empresario cofundador de Zeltia e galeguista) en 2012; a de Fausto Galdo (pioneiro da Reumatoloxía en Galicia e reputado gastrónomo) en 2013; e a de Xosé Manuel López Nogueira (ilustre psiquiatra compostelán, de profundo coñecemento filosófico recollido no libro "Dialéctica existencial y psicoanálisis") en 2014. Neste 2015, ISAGA quere honrar e recuperar para a memoria colectiva a figura do xinecólogo e político galeguista don Manuel Peña Rey. Naceu en Cotobade en 1889 e desenvolveu a súa actividade profesional en Ourense. Na II República foi director do Hospital Provincial e presidente do Colexio de Médicos. Como militante galeguista chegou a ser o presidente do Partido Nacionalista Republicano de Ourense (PNRO) e fixo campaña pola Fronte Popular nas eleccións de 1936. Foi destituído nos inicios de guerra civil, no verán do 36, e estivo encarcerado no Carballiño. Tardou máis de oito anos en ser rehabilitado. Manuel Peña Rey foi un dos pioneiros da Obstetricia e Xinecoloxía en Ourense; non está moi claro se foi o primeiro médico desta especialidade en establecerse na cidade, pero hai constancia documental que acredita a súa presenza desde o ano 1918. Foi o seu mestre Manuel Varela –prestixioso xinecólogo galego afincado en Madrid- quen lle aconsellou instalarse en terras ourensás. Na revista galeguista Nós aparecen, ao longo dos anos, diversas insercións publicitarias das clínicas e sanatorios que puxo en marcha na cidade. O psiquiatra David Simón, que ten escrito en varias ocasións sobre este personaxe, será o encargado de glosar a súa figura. No acto estará presente Manuel Peña-Rey Bouzas, fíllo do homenaxeado, tamén médico e figura destacada do comunismo ourensán: agora é o presidente de honra do PCG. Con este acto de recuperación da memoria histórica ISAGA quere honrar a todos aqueles que, en tempos ben difíciles, souberon manter o seu compromiso co país e coa lingua. Servirán de exemplo ás novas xeracións, para perseverar na tarefa de defender a nosa cultura e o noso idioma, auténtica riqueza que non nos pertence: é un ben da Humanidade enteira, e con ela debemos sentirnos comprometidos.