Summary: A literatura infantil e xuvenil galega volve estar de parabéns, pois veñen de coñecerse as obras incluídas na Lista de Honra IBBY 2022, un catálogo das mellores obras do mundo neste eido, e que supón alongar a súa vida. Nesta ocasión, os títulos son O bestiario científico de Anxos Nogueirosa (Urco), de Antonio M. Fraga, Unha noite no tren da Vía Láctea (Aira), de Kenzi Miyazawa, na tradución de Gabriel Álvarez, e as ilustracións de Miguel Robledo. Así mesmo, a editora pontevedresa Kalandraka recolle unha nomeación da versión castelá de Miña Guía, Meu Capitán de Gonzalo Moure e María Girón.

Adoita dicirse que a esperanza na literatura galega atópase na infantil e xuvenil, un eido que pode frear a baixada nos alarmantes índices de lectura na nosa lingua e que, quizais tamén por iso, fai xermolar grandes obras que son capaces de crear certo lectorado. Neste sentido, e contra os que aínda cren que este tipo de literatura é inferior, contamos na terra cun monllo ben importante de autores e autoras que teñen o público máis miúdo como obxectivo con historias que transcenden calquera idade e poden dirixirse a persoas de 0 a 99 anos. Esta boa saúde tamén iría parella a unha maior visibilización alén da Galiza, que se reflicte nos premios nacionais que nos últimos anos recaeron en autores galegos referentes neste xénero, caso de Ledicia Costas ou Antonio García Teijeiro. Estes dous autores contan o universo da infancia e da xuventude desde o seu Vigo e para o mundo, con historias que son universais e que logran chegar a sensibilidades doutras latitudes, quizais porque o mellor dos libros sempre é que falen do universal desde as historias do cotián. Recentemente coñecemos que a LIX galega volve estar representada na Lista de Honra IBBY 2022, concretamente a través de dous títulos ben interesantes: O bestiario científico de Anxos Nogueirosa, de Antonio M. Fraga coas ilustracións de Víctor Rivas (Urco Editorial, 2018), e Unha noite no tren da Vía Láctea, na tradución de Gabriel Álvarez Martínez e as ilustracións de Miguel Robledo (Aira Editorial, 2020). Cada dous anos difúndese en inglés o catálogo da Lista de Honra do IBBY, que inclúe os libros publicados recentemente dos países membros e que destacan pola calidade da escrita, da ilustración e tradución.A Lista IBBY, un revulsivo para a LIX galega Segundo informan dende a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil Gálix, cada dous anos difúndese en inglés o catálogo da Lista de Honra do IBBY, que inclúe os libros publicados recentemente dos países membros e que destacan pola calidade da escrita, da ilustración e tradución. Pero, como se seleccionan estes libros? As consideracións máis importantes son que os libros representen o mellor da literatura infantil de cada país e sexan títulos de valor universal, merecentes de seren traducidos e publicados en todo o mundo. O obxectivo non é outro que fomentar o entendemento internacional a través da literatura infantil. Así o salienta Pilar Sampedro, desde Gálix, quen incide na calidade dos dous traballos destacados nesta edición, e dunha forma especial apunta que "o libro traducido por Gabriel Álvarez foi defendido desde o grupo de tradutores, por cuestións como a calidade, a importancia do texto para a literatura orixinaria e por tratarse dunha lingua moi afastada da nosa". Isto supón que logo da presentación dos libros en setembro no 38º Congreso Mundial IBBY en Putrajaya, Malaisia, vanse distribuír por todo o mundo máis de 2.000 copias do catálogo da Lista de Honra IBBY 2022. Así, estes títulos van ser coñecidos noutras latitudes, o que permitirá alongar a súa vida e abrir outras canles de distribución e de diálogo. O bestiario científico de Anxos Nogueirosa O bestiario científico de Anxos Nogueirosa é un libro moi especial para o escritor Antonio M. Fraga, pois como el mesmo confesa, "trátase dunha novela á que lle dediquei moito tempo, cun período de documentación e escrita longos, pero que se viron recompensados xa desde o inicio mesmo da publicación". Non en van, a novela, que conta coas ilustracións de Víctor Rivas, fíxose co I Premio María Victoria Moreno de Literatura Xuvenil convocado por Urco Editora e o Concello de Pontevedra, e o premio de literatura xuvenil da Gala do Libro Galego no 2019, e agora entra nesta lista internacional, "o que supón prolongar a celebración da novela", confesa o autor de Pontedeume, considerado unha das grandes voces actuais da literatura infantil e xuvenil galega. O libro condensa conta cun poder das descricións do tempo e do espazo para recrear unha historia que nos emociona coma cando eramos cativos. Nel atopamos unha ollada preocupada polas tradicións, por un mundo rural que xa se foi e pola loita das mulleres por conseguir ter os mesmos dereitos que os homes. Iso si, todo matizado baixo o elo da literatura xuvenil e dunhas descricións que nos deixan coa boca aberta, como é o caso deste fragmento: "A partir de entón o constante cabalgar das rodas sobre os raís iniciaron un transo de quietude que me envolveu por completo. Non ía tanto frío como na estación, mais tampouco calor, polo que subín, precavido, o colo da chaqueta e soltei o alento entre as mans para quentar os dedos. O longo convoi ía deixando tras de si paisaxes de leiras traballadas con algunha casa ao raro. Ás veces, o sol iluminaba a plataforma, para despois agocharse detrás dalgún cómaro ou dunha barreira de árbores. Ao lonxe, cara ao oeste, o mar entraba nas rías cos seus enormes brazos azuis". Por iso, ademais das persoas que transitan por esta novela, as protagonistas son a natureza, a loita das mulleres no mundo da ciencia, a recuperación da tradición e o legado histórico. Xusto neste momento, na viaxe en tren, comeza a aventura de Suso, un neno que aos seus trece anos é obrigado a pasar o verán do 1933 nas colonias do Sanatorio Marítimo de Oza debido a un problema de saúde. O que non imaxina é que, tras a descuberta dun caderno misterioso vai marcar unha experiencia marabillosa. O Liber bestiarium scientificus pertence a Anxos Nogueirosa, tía de Tila, unha nena das colonias, a través da que agromarán no corazón de Susiño sensacións de amizade e, incluso, amorosas. Segundo explica o autor, "é unha historia moi especial para min, cuxa chama prendeu dunha exposición da Universidade da Coruña que vin na Escola de Enfermería e Fisioterapia, sobre as colonias e o Sanatorio Marítimo de Oza, e que me deu para mesturar con animais fantásticos". A pluma de Fraga atópase moi apegada ás sensacións, ao mundo do sensíbel, e á preocupación polas causas xustas. Por iso, ademais das persoas que transitan por esta novela, as protagonistas son a natureza, a loita das mulleres no mundo da ciencia, a recuperación da tradición e o legado histórico. Un libro idóneo para o público infantil e xuvenil, sobre todo porque nel atopamos valores como o respecto e a igualdade entre homes e mulleres, ademais de transmitirse a querenza polo noso. O bestiario científico de Anxos Nogueirosa é un libro cunha edición moi coidada ao que axudan tamén as ilustracións de Víctor Rivas. "Despois do premio, precisaba ilustracións sobre as criaturas fantásticas que eu imaxinara e falei con Rivas para que me recomendase ilustradores, e foi el o que se ofreceu a facer este traballo", confesa emocionado Antonio M. Fraga, quen destaca que "gran parte do valor deste libro sae das ilustracións". Unha noite no tren da Via Láctea Na parte da tradución, o libro seleccionado é Unha noite no tren da Vía Láctea, a obra máis famosa do xaponés Kenji Miyazawa, que nos trae Aira Editorial ao galego na tradución de Gabriel Álvarez Martínez. Sobre a xénese do proxecto, o tradutor explica que "foi unha proposta da editorial, xa que tiñan interese en sacar unha colección de contos deste autor e en 2019 fixéronme a proposta de realizar a escolma dos textos e a tradución". Un traballo que o levou a consultar un par de antoloxías, tras o que "tentei seleccionar os relatos en función da extensión, xa que non ía ser un libro grandísimo, e tamén na popularidade do Xapón". Así, os relatos que se incluíron finalmente son "Unha noite no tren da Vía Láctea", "A estrela da avenoiteira", "A araña, a lesma e o tanuki", "A oficina dos gatos", "Orbel e o elefante", "Matasaburó, o do vento" e "Gauche o violoncellista". A tradución foi nomeada tamén na Gala do Libro Galego de 2021, e desde a bitácora literaria Palabra de Gatsby, David Álvarez destacaba "a introdución dunha guía de pronuncia de xaponés para galegofalantes na edición e pola presenza de poucas notas ao pé, o que permite que os lectores lean as historias sen apenas distraccións". A poesía do cotián, a desbordante imaxinación e a tenrura caracterizan un clásico moderno, considerado 'o Principiño' da literatura xaponesa. César Lorenzo, da editorial Aira, salienta que "este recoñecemento é unha grandísima nova, pois a nosa editora conta con tan só cinco anos, e unha produción limitada, polo que un premio internacional desta categoría é unha forte dose de autoestima e de entusiasmo que nos axuda a seguir traballando na nosa liña de crear libros bonitos nos que a creatividade e a imaxinación se complementan coa fermosura do libro como obxecto". Lorenzo destaca o traballo de Álvarez Martínez, pois "son obvias as distancias entre a cultura xaponesa e a galega, e tamén que a obra de Miyazawa está escrita hai máis de cen anos, o que non impide que a tradución se lea como nova, auténtica, nun equilibrio admirábel entre a altura literaria que corresponde co orixinal e a captación dos trazos orais populares que se corresponden cos rexistros dalgúns personaxes e situacións". A tradución foi nomeada tamén na Gala do Libro Galego de 2021, e desde a bitácora literaria Palabra de Gatsby, David Álvarez destacaba "a introdución dunha guía de pronuncia de xaponés para galegofalantes na edición e pola presenza de poucas notas ao pé, o que permite que os lectores lean as historias sen apenas distraccións". Este libro compleméntase coas ilustracións de Miguel Robledo, que segundo o tradutor "engrandecen os textos, pois é moi fermosa a gama de cores que usou, cunha presenza moi forte dos tons violetas". O ilustrador recoñecía nunha entrevista que "a pesar da vertixe, as ideas visuais que xera Miyazawa espoleaban a súa imaxinación", e por iso aínda que o editor lle dicía que estaba a facer demasiadas ilustracións, todas merecían ser incluídas porque o libro está cheo de imaxes espectaculares. O relato que dá nome ao título constitúe un dos máis relevantes da traxectoria do autor xaponés, e nel nárrase a viaxe onírica de dous nenos, Giovanni e Campanella, a bordo do tren galáctico que suca a Vía Láctea. Esa viaxe en busca da felicidade estará mesturado cunha fantasía marabillosa, cun gran pouso das experiencias vitais do autor e un torrente de simboloxía espiritual. Como confesa o editor de Aira, "este traballo e o premio "fortalécenos como editora e tamén nos dá azos para continuar co proxecto dos Clásicos Ilustrados, unha colección que se pode manter en pé grazas ao compromiso de case cen mecenas literarias que nos apoian financiando cada proxecto anual, e por iso o premio é, en gran parte, tamén deles". César Lorenzo non se esquece do labor de Gálix, pois "é de agradecer que se fixasen no traballo de Álvarez Martínez e que rompan determinadas inercias na atención e escolla das editoriais". Así, con estas nomeacións demóstrase que a edición galega é plural e vive un momento moi vizoso, cunha gran diversidade. A literatura galega, moi presente na historia das Listas de Honra IBBY Como xa se veu comentando ao longo desta reportaxe, a literatura galega infantil e xuvenil sustenta un sistema editorial con moitísima variedade tanto a nivel temático, como de xéneros e estilos, e tamén de proxectos editoriais. E iso demóstrase coa presenza nesta Lista de Honra IBBY 2022 de moitos títulos que dan conta do mellor da LIX nas dúas últimas décadas. En 2020, por exemplo, entraron Tinta de luz de Pepe Cáccamo, e a tradución de Pippi Mediaslongas, de David A. Álvarez; en 2018, Lendo lendas, digo versos de Antonio García Teijeiro e Antonio Reigosa; e a tradución de Botchan de Mona Imai; en 2016, Escarlatina e a cociñeira defunta de Ledicia Costas, e a tradución de Bisa Bea, Bisa Bei de Ramón Nicolás Rodríguez; en 2014, Palabras de auga de Marcos Calveiro, e a tradución de Contos por teléfono de Carlos Acevedo Díaz; en 2012, Chamádeme Simbad de Francisco Castro, e a tradución de Kafka e a boneca viaxeira de Carmen Torres París; en 2010, O único que queda é o amor de Agustín Fernández Paz, e a tradución de O Risón de Ignacio Chao; en 2008 A sombra descalza de An Alfaya; en 2006, O país de amarnos de Ana María Fernández, e a tradución de Harry Potter e a Cámara dos Segredos de Eva M. Almazán García; e en 2004, Pel de lobo de Xosé Miranda, e a tradución de O señor dos aneis. A Irmandade do Anel de Moisés Rodríguez Barcia.


Summary: A banda da Estrada ofrécenos unha primicia á espera da saída do eu terceiro disco.

A banda de rock que naceu na Estrada en 2005 xa vai polo su terceiro traballo discográfico. Apostando polo galego nunhas letras con mensaxe clara, agardan sorprender cun novo disco do que adiantamos este videoclip. NAO actuará o 24 de xullo no Carballiño para celebrar o Día da Patria.


Desculpem mas quero confessar-lhes que o meu carro é reintegracionista. Tal como ouvem. Bom, para ser preciso, realmente no que fala, e mesmo escreve, é em português, mas isso som matizes menores, acho eu. Quando digo que fala, refiro-me, como podem entender, ao navegador: "próxima rotunda, segunda rua" ou "invirta o sentido da marcha quando for possível". Um desvelo quase maternal com que tenta proteger-me prolongado em textos emitidos na pequena pantalha ou ecrám frontal: "ponha o cinto de segurança" ou "pressom dos pneus correcta", e muitas outras recomendaçons sempre atentas, em correctíssimo português que eu interpreto como umha deferência comigo. Alguém o informou do meu gosto polo galego em aparelhos electrónicos e etiquetado. A deferência idiomática é um traço a agradecer visto o carro ser alemám. Talvez convenha aclarar que, devido à umha particular opiniom inveterada, considero o aparelho de rádio e o reprodutor musical elementos centrais num carro. Foi por isso polo que me empenhei em instalar no meu um extra denominado pola casa "pacote de comunicaçons". A denominaçom de pacote nom carece de ironia visto o prezo mas bom, oferece-me ingentes quantidades de música que elejo a vontade mediante um lápis óptico e selecciono despois mediante um infalível sistema de escolha. Naturalmente em português. Quanto ao prezo... bom, um pode sempre tranquilizar a consciência pensando na que tal dura hoje um carro e nos poucos que um pode chegar a estrear no futuro previsível. Há outros idiomas no meu pacote opcional entre os quais nom estám o catalám e o euskara mas si idiomas como o norueguês e o russo, de escassa utilidade para mim como podem compreender. Pacote e navegador som umha fonte de satisfacçom para mim vista a dificuldade de que te respondam no teu idioma próprio em qualquer demanda de informaçom que solicites em Galiza, a começar polos serviços públicos. É o chamado bilingüismo harmónico ou liberdade de eleiçom. A Junta bem que o sente mas... é que nom deixam os pais, convertidos agora em sócios de goberno. Nunca pode um aplicar o seu ideário político, compreendo o desgosto de Feijoo. Às vezes, ouvindo os conselhos da portuguesa que me acompanha nas viagens -si, é portuguesa, eleiçom de gênero que aplaudo sem reservas- penso: que bem fala a amiga, sorte de compartir-mos idioma. Desventurados aqueles de menor difusom, condenados de por vida a inventarem neologismos a ritmo frenético e incapazes de experimentarem as virtudes do cosmopolitismo imperante. Nom há tantos anos, matinava eu -umha viagem dá para muito- o deputado Camilo Nogueira fazia uso dos recursos lingüísticos oferecidos polo Parlamento Europeu para ser traduzido em simultáneo ao resto dos idiomas. O sucesso parece nom ter surpreendido muito em Galiza, quer por o deputado se ter manifestado em idioma estrangeiro, assunto sempre conflitivo em países auto-suficientes, quer por estarmos demasiado habituados a ver triunfar o idioma proprio polo mundo adiante e preferirmos passar directamente aos resultados de primeira divisom. Nom saberia dizer. Estoutro dia lia eu na imprensa umha notícia que me deu que pensar. O New York Times projecta lançar no 2013 umha versom do jornal portuguesa no Brasil com artigos traduzidos (2/3) e elaborados in situ (1/3). A notícia coincidia com o anúncio do Financial Times da sua intençom de lançar um jornal de impressom digital em São Paulo sem descartar convertê-lo em breve em ediçom impressa. Os argumentos esgrimidos por um e outro diário para justificarem a sua aventura som similares. O crescente protagonismo económico e político do Brasil na cena internacional e o facto de contar com 200 milhons de habitantes era o decisivo. Resumia-o em pocas palavras Arthur Sulzberger Jr, presidente do NYT: Brazil is a perfect place for The New York Times to take the next step in expanding our global reach. Outro argumento era a notável expansom da imprensa escrita no Brasil, em marcado contraste com a atonia constatada na Europa e nos E.U.A. O terceiro argumento surpreendeu-me mais: Brasil era assinalado como excelente plataforma para o conjunto da área latino-americana visto os grandes países hispano-falantes da área sofrerem de doença auto-referencial: there's no great evidence that people in Mexico are desperately looking to know what's going on in Argentina or vice versa. Além disso, estám as peculiaridades idiomáticas que afectam ao espanhol internacional: which Spanish? Mexico Spanish is different from Spain Spanish. Afinal, o grande diário da City (2,2 milhons de leitores diários em 2011, 4,2 milhons na ediçom digital) e o mítico NYT (1 milhom de exemplares diários) vam-lhe dar a razom ao entusiasta cartaz que nos convocava ao estudo do português no hall da Escola Oficial de Idiomas de Santiago: Em português dás a volta ao mundo. Pois é. Seria óptimo que os responsáveis institucionais do idioma galego -A Real Academia Galega, o Conselho da Cultura Galega- tomassem nota da dimensom internacional do nosso idioma e das exigências que tam afortunada circunstáncia comporta. A estratégia de reintegraçom paulatina do galego no seu ámbito idiomático universal é umha opçom imperativa para qualquer olhada livre de preconceitos e de ressessas polémicas que poucos conhecem e a ninguém interessam. O Parlamento da Galiza tem resolvido admitir a trámite umha proposta de lei de iniciativa legislativa popular para a incorporaçom paulatina da língua portuguesa ao ensino do galego e a progressiva abertura ao universo cultural lusófono. Precisam-se 15.000 assinaturas, será possível alcançá-las? Seria bom, talvez poderíamos evitar assi que o senhor de Ponte Vedra que habita na Moncloa tenha que recorrer ao fone de ouvido para entender a dona Dilma Roussef que costuma falar claro. Valentim Paz Andrade aforrou em fones a asi chegou a rico. O espanhol é o português som dous maravilhosos veículos de comunicaçom em rápido crescimento na comunicaçom oral e na rede. Nesta dinámica de crescimento compartido o português avantaja ao espanhol: 990,1% contra 807,4% durante o período 2000-2011, segundo o website internacional Internet World Stats. Nada mau pode vir da competência aberta entre os dous idiomas que falamos os galegos. A única inquietaçom para nós, cidadáns empenhados na sobrevivência do galego, é a condena a reclusom perpétua no curto-circuito familiar e autonómico à que pretendem submetê-la os seus valedores. O honor devido ao idioma de Meendinho e ao fiel séquito de usuários presentes e ausentes demanda projectá-lo na rede, no cinema, na imprensa, no foro científico ou literário, no mundo ancho e alheio. Resgatá-lo da clausura doméstica que compromete a sua saúde para que a criança, já graúda, saia a brincar com os seus amigos aí afora. Nom é débil nem inexperto, nom se vai magoar, deixem-no à rua, precisa aprender a viver. De volta podo acercá-lo eu mesmo a casa, no meu carro.


Summary: O enxeñeiro informático que realizou un clon da web do Senado para demostrar o gasto absurdo en softwares propietarios explica as súas motivacións e denuncia o moito que aínda hai por facer canto á penetración do código libre, do open data e dos estándares abertos nas institucións españolas. Entrevista no interior.

O luns 12 de novembro inaugurouse a nova web do Senado español, albo de críticas desde antes mesmo do seu lanzamento debido ao seu alto custo. Poucos días despois, un xoven enxeñeiro informático, con 15 anos de experiencia na web, presentou un clon da mesma web creado con software de código aberto e gratuito, polo que o prezo das licenzas se reduciu a 0 euros. O autor da iniciativa prefere manter o anonimato, para que o debate se centre no uso de software libre, mais concedeu a seguinte entrevista a Praza, na que explica as súas motivacións. A nova web do Senado español foi obxecto de polémica por conta do seu elevado custo e de certos fallos técnicos. Concorda con esas críticas? Totalmente. Cando lin a nova e vin tanto cero, non podía crelo. O custo non é real: ese mesmo traballo, se fora encomendado por unha empresa privada, tería unha resposta moi diferente por parte de empresas de deseño web. Mais, así que alguén di as palabras "cartos públicos", todos esfregamos as mans. Canto aos fallos técnicos, non podo opinar porque non lle fixen ningún test a través de ferramentas de hacking: facer iso nunha web institucional é meterse en moitas leas. Pero lin por aí que había erros de HTML injection, aínda que iso supoño que é responsabilidade da empresa a quen lle compraron o software, neste caso a Oracle. Vostede realizou un clon da web do Senado, coas mesmas funcionalidades que a orixinal e cun aspecto moi similar. O que pretende demostrar con iso? O único que quixen demostrar é que podería usarse outro tipo de sistemas que teñen un custo 0 en licenzas Tampouco están todas as funcionalidades, só creei unha estrutura e un front-end similar. E tamén programei algunhas aplicacións e funcionalidades: como instalar unha tenda, un script para o hemiciclo, un sistema de fichas... Mais aínda ficaría moito traballo, como todo o sistema de documentación interna e externa. O único que quixen demostrar é que para o uso que se lle vai dar, podería usarse outro tipo de sistemas que teñen un custo 0 en licenzas. Ou moi barato se se contratan licenzas Enterprises ou Community que algúns softwares –como alfresco, nuxeo ou liferay– ofrecen. No seu documento explicativo, afirma que se podería ter aforrado a metade do custo da web oficial do Senado recorrendo ao uso de licenzas libres. É habitual a utilización dese tipo de licenzas en webs institucionais? É, si. Efectivamente, o uso de licenzas open source é moi habitual en webs institucionais. O propio Obama, na presentación da web da Casa Branca desenvolvida baixo open source co CMS Drupal, dixo moi acertadamente "yes, we Drupal". A Interpol usa EzPublish, e o exército americano, a administración inglesa, o goberno francés, etc. E moitos países usan a distribución Ubuntu de Linux en toda a súa administración en vez de Microsoft Windows. Por que cre que en España aínda non se consolidou a cultura do software libre nas institucións? O escaso uso do software libre creo que se debe principalmente ao descoñecemento, e en parte tamén á preguiza Iso non o sei. Non querería pensar mal e considerar que, ao non haber diñeiro polo medio, non hai comisións. Mais non creo que sexa esa a única razón: principalmente creo que é por descoñecemento, e en parte tamén por preguiza. En España, non nos gustan as mudanzas. Mais mesmo así, hai varios exemplos aquí en Galicia, como a web da Consellería de Educación, ou tamén o Concello de Burgos, o Parlamento Vasco, etc. Xunto ao software libre, outras das demandas actuais consisten na implementación de prácticas de apertura de datos e goberno aberto, ás que tamén se refere vostede. En que punto están as institucións españolas neste sentido? O hermetismo en España é incrible: aquí non se coñecen nunca os desgloses, as características... O Open Data en España está aínda nun momento embrionario Cero. Un cero redondo. O hermetismo en España é incrible: aquí non se coñecen nunca os desgloses, as características... O Open Data en España está aínda nun momento embrionario: a nivel funcional e institucional, coñezo o proxecto Irekia do Goberno Vasco, e moi pouco máis. Preferiu manter o anonimato para que a reivindicación do uso de software publicado baixo licenzas libres e dos estándares abertos ocupe o primeiro plano. Que malentendidos existen aínda a respecto destes conceptos? Ben, costuma haber unha confusión con nomes como open source, free software, dominio público, licenzas CC, GPL GNU, etc. E tamén ás veces adoitamos pensar que todo é gratis e de libre uso. En resumo, o open source ou código aberto son programas ou aplicacións que se liberan e distribúen de forma libre e presentando o código de tal xeito que todo o mundo teña acceso a velo, a editalo e, se é posible, a melloralo. Pensa seguir adiante con outras iniciativas deste tipo ou foi algo puntual? Sentar e rosmar desde o sofá non é o meu estilo (Risos) Este traballo deino por rematado o luns. Despois redactei o pdf e instalei a web en diferentes servidores. Iso levoume tanto tempo como facer a web. Ese documento estouno a actualizar, pero a web xa non a toco para nada: aí fica, como exemplo. Canto a novas iniciativas, se sae algo igual de escandaloso como isto, habería que pensar en facer algo. Sentar e rosmar desde o sofá non é o meu estilo.


Summary: Con dous días de suspensión de emprego e soldo.

A Secretaría Técnica da Consellaría de Sanidade confirmou ao xefe de Xinecoloxía do Hospital de Verín, Francisco Javier Castrillo, a sanción que a instrutora propuxera: dous días de suspensión de emprego e soldo ao entender que faltou á consideración dunha das súas compañeiras pediatras na discusión polo traslado dun bebé en pleno conflito do paritorio. Así informa o Diario do Támega, que tamén recolle as primeiras reaccións a esta decisión do Sergas: a deputada do BNG por Ourense, Noa Ríos fa de "persecución" e anunciou que vai levar esta sanción ao Parlamento. A proposta de sanción responde á denuncia presentada por unha compañeira pediatra coa que o 1 de decembro de 2019, coincidindo co primeiro día de feche obrigatorio do paridoiro e do servizo de pediatría de Verín por parte da Xunta, mantivo "unha discrepancia" tras oporse ao traslado a Ourense dun neno acabado de nacer. A noticia de que Castrillo era albo dun expediente mobilizou centos de veciños e veciñas da comarca no seu apoio, que mostraron a súa solidariedade co profesional en mobilizacións como a do pasado mes de novembro. A instrutora do expediente disciplinario suxiría á Secretaría Xeral Técnica da Consellaría de Sanidade que Javier Castrillo sexa considerado responsábel dunha "falta grave" tipificada no Estatuto Marco do persoal estatutario dos servizos de saúde por "grave desconsideración cos superiores, compañeiros, subordinados ou usuarios", e que sexa sancionado con dous días de suspensión de emprego e soldo. O xinecólogo defendía a súa actuación e censuraba que se lle dea "presunción de veracidade" ao testemuño da pediatra, "que ninguén máis corrobora". Javier Castrillo reitera que o que ocorreu entre eles é algo que acontece todos os días en todos os hospitais sen que pase nada. "Foi unha discrepancia de opinións a raíz da cal a pediatra elevou unha denuncia, segundo recoñeceu, a petición do seu xefe de servizo, que comprendo que vele polos intereses dos seus profesionais, e do xerente da área sanitaria, que é tanto seu coma meu. Antes de alentar esta traballadora a denunciarme debería ter falado comigo. Mais non o fixo", o que demostra, dicíai, que non actuaron con imparcialidade.


Summary: Laiovento recupera Ninguén dorme en galego

Personaxes subalternas cruzan escenarios marxinais, non lugares, o páramo da sociedade post industrial. Desta volta, un hotel de estrada, onde coinciden un migrante, unha moza maltratada, un viaxante. A paisaxe é sórdida. Unha violencia átona percorre o aire. Ninguén dorme (Laiovento, 2019) titúlase a terceira novela de Rexina Vega (Vigo, 1966), recuperada agora na súa versión orixinal en galego logo de se publicar en castelán hai dous anos. "É un libro maldito, radioactivo", explica a autora a Nós Diario, "que enviei á miña editorial no intre máis duro da crise. Pasei dous anos á espera. Probei con outras. Tiña unha sensación estraña, como un aborto. Daquela ofrecéronme publicala en Pepitas de Calabaza [selo con sede en Logroño]. Aceptei e autotraducinme". Precisamente sobre os procesos de autotradución, especialmente os de Cunqueiro, é Vega especialista académica. Sabe que pode ser gozoso, pero tamén o contrario. En calquera caso, a obra mutou: "Até hoxe pasou por moitos filtros e ao regresar ao galego adelgazara, a súa pureza estilística aumentara". A nouvelle -70 páxinas na edición de Laiovento- discorre entre o real e o pesadelo, nun ambiente alucinado, en que a opresión é estrutural, implacábel, e o estilo, insomne. "A literatura e o mal, de George Bataille, foi o meu libro de cabeceira durante a escritura", confesa. Este ensaio, publicado en 1957, entendía a literatura como tormento "do ben e a virtude". "Procurei un ton que fose como un ouveo", sinala Vega, "construír un territorio onde non fose posíbel controlar o que pasaba a partir dunha música, un lugar e un tempo únicos". Un espazo mental Ninguén dorme nútrese doutras fontes alén da salvaxe iconoclastia de Bataille. Lecturas compulsivas da austríaca Elfried Jelinek ou da catalá Angélica Lidell, entre outras. Literatura fabricada no extremo, se é que o traballo da dramaturga Lidell non excede a disciplina. "Situeime nun espazo mental como o da canción de Lagartija Nick", di, en referencia a Ciudad sin sueño, sobre un poema de García Lorca, citada na primeira páxina, "pero nunca sabemos moi ben por que facemos o que facemos". Mais Vega é, nesta peza, tentacular, omnívora. A nota editorial menciona colegas dos que aparece rastro nas páxinas de Ninguén dorme -Ferrín, Kafka, Bernard-Marie Koltès, Georges Perec, Rosalía de Castro, Novoneyra...- e a autora fala de "hipertexto colectivo". "Unha lectora avisada atopará moitas intertextualidades", engade, "ese foi outro dos retos formais, como asumir as voces doutros e outras mentres estaba creando. Unha especie de xogo de espellos". Quería coñecer, ao cabo, cales eran as outras escritoras que ouvearan. Unha literatura do alarido parece ser o obxectivo de Rexina Vega, que na súa novela anterior, Dark Butterfly (Xerais, 2012), explorara a tumba aberta o abismo da doenza mental. Talvez ese sexa o método co que se enfronta ao que, entende, é certa "pacatería" das letras galegas. "Blanco Amor probabelmente sexa o verso solto a este respecto, pero si, así é. Hai anos que critico certa tendencia pacata. Mesmo cando algunhas escritoras traballan coa ficisidade, non se atreven a poñer o foco nas contradicións do corpo", afirma. No seu combate por outra escrita ultima agora a súa cuarta novela. Co Libro dos Mortos tibetano como faro, tratará, xusto, sobre a morte. E aínda que non concede máis detalles, si asegura que radicalizará a liña máis ou menos experimental de Ninguén dorme.


Summary: A empresa non se presentou na vista xudicial.

Un xulgado de Ferrol deixou visto para sentenza o xuízo desenvolto esta terza feira no que un ex traballador da antiga Bazán, hoxe Navantia, Rafael Pillado, reclama 370.000 euros á empresa naval pública pola exposición ao amianto durante a súa vida laboral nos estaleiros de Ferrol. "O 10 de marzo non era só a negociación dun convenio" O que fose un dos fundadores de CCOO na Galiza, militante do PCE e tamén un dos represaliados polas folgas do 10 de marzo de 1972, estivo representado polo letrado Jesús Porta e acompañado pola avogada Cristina Almeida, nunha vista xudicial na que a empresa non se presentou. Minutos antes de iniciarse o xuízo, sobre un centenar de persoas concentráronse á entrada dos xulgados de Ferrol para apoiar a Pillado, seguindo o chamamento realizado por Asociación Galega de Vítimas do Amianto (Agavida) e das asociacións culturais Fuco Buxán e Memoria Histórica Democrática. As vítimas do amianto na Galiza urxen a creación do fondo estatal de compensación Despois de anunciar en febreiro deste ano que sofre un cancro irreversíbel polo contacto directo durante anos co amianto, Pillado asegurou que chegaría até o final para emprender accións legais contra a dirección de Navantia. Declaracións antes da vista En declaracións aos medios de comunicación antes de entrar a sede xudicial, o sindicalista detallou que "esta é unha reclamación individual que ten que ter carácter colectivo, en defensa de todas as persoas que poden estar afectadas polo amianto". As vítimas colaterais do amianto En canto á reclamación económica, detallou que con ela busca que "as empresas teñan conciencia do dano que sofren os traballadores", ao tempo que lembrou o tipo de cancro que lle foi diagnosticado e que afecta os seus pulmóns. Desde entón, asegurou, sofre "problemas para realizar algunhas actividades, para respirar e falta de apetito", e estimou que as persoas afectadas polo contacto co amianto na comarca de Ferrolterra, derivada da súa utilización nos estaleiros até que se prohibiu, poden superar as 16.000.


Summary: Este domingo deixarán de circular e quitaranlles o asbesto

Renfe substituirá un total de 17 coches do servizo Intercity Galicia-Euskadi pola presenza de amianto no interior dos vagóns. Fontes de Renfe aseguran que retirarán os vagóns da circulación o vindeiro domingo, que lle quitarán o amianto e que os devolverán á circulación. O problema foi detectado tras inspeccionar catro destes vagóns que realizan este percorrido, descubríndose amianto en tres deles. A compañía sinalou que estas deteccións se produciron en diferentes espazos, como unha peza no interior dun armario ou no recubrimento da calefacción. A pesar diso e tendo en conta a antigüidade destes vagóns, a empresa decidiu realizar unha substitución completa dos coches que operan nesta liña, que une A Coruña, Santiago, Ourense, Vigo, Redondela, Guillarei, Monforte, San Clodio, A Rúa, O Barco, Ponferrada con Bilbao e Irún-Hendaia. O sindicato CXT xa solicitara a substitución destes vagóns, datados dos anos 80, polo "mal servizo que estaban a dar", tanto por avarías como por problemas nos equipos (aire acondicionado, enchufes ou accesibilidade). Así mesmo, pedirá que se realicen revisións médicas aos traballadores para avaliar se presentan algunha consecuencia pola exposición ao amianto. Os sindicatos levan anos defendendo as condicións de traballo do persoal de Renfe e cifran en máis de mil as traballadoras expostas ao amianto na empresa desde que se comezou a controlar a súa presenza nos anos noventa. De retirarse este tren de locomotora con coches convencionais en servizo comercial, este tipo de composicións quedarán relegadas aos trens históricos e turísticos que empregan as compañías Renfe e Alsa


Summary: Os socialistas activan o seu comité electoral mentres o PP recupera a imaxe de Zapatero para presentar a estratexia da súa organización xuvenil para os comicios

Evitar o culebrón de 2009. Esa semella ser a intención do PSdeG no que respecta á celebración de debates electorais en Galicia. Despois de que a resistencia do PP a celebrar un debate a tres bandas -sentando a Alberto Núñez Feijóo na mesma mesa que Emilio Pérez Touriño e Anxo Quintana- crease na campaña previa ás últimas eleccións autonómicas un bucle entre partidos que culminou cunha negativa total dos conservadores a un intercambio público de opinións entre líderes, os socialistas veñen de tentar tomar a dianteira pola vía do adianto e tamén pola da rebaixa de condicións previas. O secretario xeral e candidato do PSdeG á Xunta, Pachi Vázquez, remitiulle este luns unha carta a Feijóo instándoo a comezar a carreira ás urnas cun debate. As condicións previas son, pola súa banda, "ningunha". "Non temos tempo que perder", di o secretario de organización e responsable da campaña socialista, Pablo García, e por eso nesa misiva non hai "condicións". "Os cidadáns e cidadás teñen dereito a ver os candidatos que se presentan" e tamén a que Feijóo "dea explicacións do que leva feito". Por iso "non imos poñer problemas, nós queremos un debate xa", concretamente, para o 5 de outubro, primeiro día de campaña electoral. O actual presidente debe aceptar esa proposta e despois "sentámonos e discutimos o que queiramos", di. En 2009 a negativa do PP a celebrar un debate a tres bandas culminou cun veto total dos conservadores aos debates Estaría disposto o PSdeG, polo tanto, a un esquema de varios debates a dúas bandas? "Queremos debate por riba de todo, a dous, a tres...", responde García, en cuxa opinión ese encontro ante as cámaras ficará demostrado que Feijóo "non pode dicir o que fixo durante estes anos" pero tampouco "o que van facer el Feijóo os vindeiros meses", a partir dos comicios. Porque, ao seu xuízo, "se tivesen claridade o señor Feijóo tería que dicir", por exemplo, "que Rajoy está pensando en recortar as pensións". No mesmo sentido, o propio Vázquez considera, na carta remitida a Feijóo, que o debate que pide fixar para o día 5 sería "unha boa oportunidade para analizar a xestión realizada durante esta lexislatura e contrastar os proxectos que defendemos". "Estou seguro de que a cidadanía galega demanda a celebración deste debate, que sería unha boa mostra de vontade democrática e de respecto polo dereito á información", engade o candidato socialista. O anuncio da petición de debate chegaba despois da primeira xuntanza do comité electoral do PSdeG que, encabezado polo propio García, comezou a trazar as liñas mestras da campaña. Neste sentido, os socialistas anuncian a súa intención de celebrar múltiples actos de pequena dimensión que leven a Pachi Vázquez por "todas as comarcas de Galicia ata as eleccións": "ímonos mover nós, non imos mover á xente" que "bastante ten" coas consecuencias da crise e dos recortes, explica. Mentres isto acontece "o PP fai facer unha campaña illándose dos problemas, non hai máis que ver o que pasou o outro día en Soutomaior, ou Sotomayor para algúns medios públicos agora -ironiza".


Summary: Este verán, coincidindo coa festa do Trono, o rei de Marrocos, Mohamed VI, concedeu o indulto a varios membros do movemento Hirak, en prisión desde a primavera de 2017 tras participaren nas protestas pola morte de Mouhcine Fikri, un vendedor de peixe de Alhucemas, símbolo da marxinación histórica do Rif.

Cal é a situación actual dos presos do Hirak? Foron todos liberados? O 29 de xullo foron liberados 25 compañeiros. Karim Amghar [artista rifeño], que fora condenado a dez anos de prisión, tamén foi liberado. Agora mesmo hai 22 presos políticos nos cárceres marroquís. Ademais, desde o pasado día 13 de agosto, Nabil Ahamjik e Nasser Zefzafi están en folga de fame. O majzen [oligarquía e poderes fácticos] está a utilizar as institucións penais para se vingar, e actualmente están en illamento. Á folga de fame sumáronse o resto de presos políticos que están noutros cárceres como o de Selouan ou o de Guersif, agás aqueles cuxo estado de saúde non llela permite facer. Por exemplo, Wassim Boustatti, que precisa ser operado do corazón con urxencia; ou Achraf Moudid, que tentou suicidarse no 14 de agosto inxerindo lixivia no cárcere de Selouan. Houbo condicións? O proceso foi froito dunha serie de negociacións que tiveron lugar entre as reixas do cárcere de Tánxer II. Aplaudimos esta rectificación por parte de Marrocos, mais é insuficiente. Estas persoas non cometeron ningún delito e deben ser liberadas de maneira inmediata, sen ningunha condición. Melloraron as circunstancias socioeconómicas no Rif desde o nacemento do Hirak? Nós non as vimos. Marrocos viña cun paquete de medidas para paliar a marxinación e a exclusión socioeconómica, que consistía basicamente en construír unha serie de complexos turísticos en contornas naturais, coa aniquilación de bosques como o de Suani. O sector pesqueiro pasou de ser a fonte de ingreso máis importante da rexión para desaparecer por completo, co éxodo de barcos pesqueiros a Agadir [na costa atlántica, no sur de Marrocos]. No medio rural as familias teñen os seus propios cultivos para subsistir. Mais ante a carencia dunhas políticas económicas que saquen o Rif da marxinación, a poboación viuse obrigada a vivir da economía non declarada, cun comercio atípico con Ceuta e Melilla que se viu asfixiado polo fechamento permanente de fronteiras. O verdadeiro soporte á economía familiar no Rif provén das achegas da diáspora rifeña en Europa; vivimos das axudas das nosas familias emigradas. Se houbo algún tipo de mellora socioeconómica, desde logo a poboación non a percibimos: en plena pandemia as pateras non pararon de saír desde o Rif. E a nivel político, continúa o enfrontamento con Rabat? O noso enfrontamento é coa marxinación á que fomos sometidos ao longo da historia até a actualidade, cos índices de paro máis elevados do país, onde hai vilas sen escolas e as crianzas teñen que facer grandes distancias a pé debido á falta de estradas para iren ao colexio. A comunicación con outras rexións do país só se pode facer por estrada nunhas condicións de asfaltado moi deficientes debido a que foron construídas no século pasado. A nosa lingua, o amazigh, foi por fin recoñecida como oficial na reforma constitucional de 2011, mais seguimos vivindo episodios discriminatorios: hai compañeiros que en 2017 non o puideron utilizar para se dirixir ao xuíz. Marrocos é un país centralista onde máis da metade do PIB se concentra en Rabat e Casabranca. A cuestión identitaria tamén está presente... A cuestión identitaria do pobo amazigh sempre existiu e continuará a existir. Con todo, no marco deste movemento popular as reivindicacións foron económicas, sociais e culturais. Hai opcións de entendemento? Cando chegou ao trono, Mohamed VI prometeu un cambio de era e promoveu unha campaña de reconciliación co Rif, mais por desgraza ficou nunha campaña mediática porque, na cerna, o Rif continúa máis asfixiado que nunca no ámbito económico, social e cultural. Hai 1.583 persoas contabilizadas que foron procesadas por reivindicar dereitos básicos como un centro oncolóxico. Para recibir calquera tratamento haise que ir até Fez [a máis de catro horas en coche desde Alhucemas]. E a Universidade máis próxima está en Oujda [a unha distancia similar]. Marrocos debe mudar o rumbo das súas políticas para se poder reconciliar co Rif. O Rif ten unha longa tradición de resistencia política: manterase o espírito do Movemento 20-F? Cumprirá Rabat coas súas promesas ou intensificará a represión? O 20-F foi un movemento que naceu en 2011. O Hirak, ou Movemento Popular do Rif, emana de todas as loitas anteriores do noso pobo, tamén do 20-F. Na actualidade a prioridade é liberar todos os presos políticos; sen ese paso non podemos falar dos seguintes. Unha vez liberados debe haber un pronunciamento público que permita ás persoas exiliadas retornar con garantías de que non van ser apresadas. E Marrocos debe levantar o decreto real de militarización, que continúa en vigor desde o ano 1958, e cumprir coas demandas lexítimas do pobo rifeño. "O 'majzen' non pode xulgar sobre o 'majzen'" O 28 de outubro de 2016, a morte de Mouhcine Fikri, triturado nun camión do lixo cando tentaba recuperar unha mercadoría confiscada pola Policía, reactivou o descontento latente dunha sociedade historicamente marxinada pola Administración central. As manifestacións foron contestadas con detencións masivas nos meses seguintes. En outubro de 2019, Zhora Koubia, da Asociación Marroquí de Dereitos Humanos, trasladaba unha denuncia presentada ante a xustiza por supostos malos tratos aos presos. Reda Benzaza afirma que teñen pensado acudir aos tribunais internacionais. "As denuncias que apuntan o majzen non poden ser resoltas por tribunais controlados polo majzen", sinala. Tamén, explica, levarán o caso dos cinco mozos do Movemento 20-F, "torturados até a morte" en 2011, así como o falecemento do propio Fikri.


Summary: As persoas expertas do Foro Económico consideran imposíbel que a recuperación económica se produza neste exercicio

Galiza vai fechar 2020 cunha caída da súa economía de 9%, un dato histórico mais lonxe das peores predicións que marcaban as persoas expertas do Foro Económico da Galiza, que advertían de que un novo confinamento severo podía provocar unha caída próxima a 20% do Produto Interior Bruto (PIB) do país. A economía galega achégase ao escenario "máis positivo" nas previsións de impacto da pandemia. Esa é a visión que teñen as persoas expertas do Foro Económico da Galiza en base aos últimos datos coñecidos, os do terceiro trimestre do ano, que fan prever un descenso de 9% da economía galega en 2020, "ou mesmo algo mellor", o que a situaría entre "os tres ou catro" territorios con menor caída do PIB. Ademais, segundo destacou o director do Foro, Santiago Lago, durante a presentación do informe de conxuntura económica que elabora periodicamente esta institución, Galiza presentará un diferencial positivo de dous puntos respecto dos datos do Estado español ao feche de exercicio, para o que anticipan un descenso de 11%. Neste senso, Lago apuntou que os datos do último trimestre de 2020 non se esperan tan malos pola "inercia" do avance do terceiro trimestre, no que houbo menos restricións pola Covid-19, e a maior actividade económica. Deste modo, quedan lonxe as peores perspectivas que había para a economía galega, polas cales se abría a posibilidade dun afundimento do 19% en 2020 no caso de que se producise outro confinamento severo, que finalmente non chegou. Con todo, o retroceso do PIB galego é superior á media europea (-4,2%) pola maior dependencia de sectores como a hostalaría e o turismo. A incógnita de 2021 O coordinador do informe e ex presidente da Xunta, Fernando González Laxe, sinalou que as perspectivas para o presente exercicio non están nada claras pola "gran disparidade" en previsións en función da institución que a faga, ao que Santiago Lago engadiu que o que está claro que será "imposíbel" conseguir que a actividade económica se recupere en 2021 se volve haber un afundimento como o rexistrado no primeiro semestre do pasado ano polo confinamento. Sobre o impacto das actuais restricións, Lago indicou que afectan principalmente a sectores que supón unha "parte relativamente pequena da economía", aínda que estes se ven "moi afectados". Neste senso, confía en que non sexa necesario un novo confinamento estrito, á vez que defende a actual liña de medidas para un "mellor equilibrio" entre o control da pandemia e a actividade económica. Preocupa o emprego Precisamente, González Laxe explica que o descenso do PIB de 2020 está especialmente marcado polo "notábel" descenso do consumo dos fogares (6,9% no terceiro trimestre). Ademais desa baixada na demanda interna (5,4%), o catedrático da UDC resalta tamén a caída dos investimentos (9,2%), superior á do Estado español (7,8%) pola falta de competitividade, que sitúa Galiza nunha posición "intermedia-baixa" a nivel estatal. Precisamente, González Laxe advertiu de que unha das consecuencias da crise será a perda de empresas, dado que compañías que necesitaban unha "asistencia permanente" chegan a "un límite". Tamén en materia de emprego, o economista Patricio Sánchez debullou a situación "crítica" do mercado laboral galego, con todos os indicadores en negativo salvo o de parados de longa duración. Novamente, a peor parte desta "preocupante"situación lévaa a xente nova, afectados pola alta taxa de temporalidade dos seus contratos e a precariedade dos mesmos, e as mulleres, pois a poboación ocupada redúcese entre elas en maior medida que entre os homes. O informe de conxuntura presentado onte vén acompañado dunha análise comparativa entre Galiza e o norte de Portugal a cargo de José Francisco Armesto que volve pór de manifesto a escasa dimensión das empresas galegas. Só 3,4% teñen máis de 10 empregados, fronte 4,8% no norte de Portugal. A este respecto, incide en que as compañías grandes son as que xeran emprego, apostan na dixitalización e impulsan o gasto en I+D+i.


Summary: 10 de maio de 1972, hai hoxe 50 anos, o cantor 'de intervenção' José 'Zeca' Afonso interpretaba o famoso Grândola, Vila Morena no Burgo das Nacións, en Santiago de Compostela. 'Nós Diario' conversa con amigos persoais do Zeca que viviron con el actuacións en 1972 e con artistas que participarán hoxe no acto conmemorativo que acolle a USC.

O Grândola, Vila Morena, aquela canción que soou na radio portuguesa o 25 de abril de 1974 para dar inicio á Revolución dos Cravos tivo a súa estrea pública en Santiago de Compostela dous anos antes, nun concerto realizado no Burgo das Nacións. En conmemoración desa interpretación do Grândola na Galiza, a Universidade de Santiago de Compostela (USC) leva hoxe a cabo un acto en que cincuenta anos despois, os acordes deste tema volverán soar na USC. Un dos artistas que estará presente no acto de hoxe, Xico de Carinho, conversa con Nós Diario para relatar a súa relación co Zeca. "Eu non puiden estar naquel concerto no ano 1972 porque estaba en París na altura. De todos os modos eu coñecía o Zeca dun festival que tivo lugar en novembro do 1970", salienta Xico. Que une o Zeca Afonso coa Galiza? Sobre a figura de José Afonso e a súa relación coa Galiza, Xico de Carinho manifesta que "as relacións culturais, afectivas ou emocionais sempre priman. Coa Galiza é certo que o Zeca tiña moita afinidade e o noso país ocupaba un lugar especial no seu corazón". Unha das persoas que estivo presente no Burgo das Nacións aquel 10 de maio, o músico Miro Casabella, relata a Nós Diario o que ocorreu aquel día. "O que aconteceu no Burgo das Nacións foi moi espectacular. Algo incríbel", manifesta Casabella. Acerca da relación de José Afonso coa Galiza, indica que "tiña unha relación moi boa co noso país porque aquí tivo moitas facilidades e foi moi apoiado". Desde a Associaçom José Afonso (AJA Galiza), da man da súa secretaria, Iria Méndez, destacan a especial ligazón que unía o Zeca co país e a importancia de reivindicar a súa figura. "A súa vinculación coa Galiza foi histórica, aquí víase acollido. Para nós é fundamental a transmisión xeracional da súa mensaxe, por moito que se dera noutros tempos, os seus ideais están totalmente vixentes", indica Méndez. Galiza, "patria espiritual" de José Afonso Unha das voces que hoxe se ouvirán na homenaxe que a USC prepara no Burgo das Nacións é a de Uxía. En conversa con Nós Diario, a artista indica que "a Galiza era a patria espiritual de José Afonso. É difícil comprender a historia recente da Galiza sen o Zeca". "A vixencia do seu pensamento é indiscutíbel", conclúe Uxía.


Summary: As declaracións de Elena Muñoz causan "estupor" entre os traballadores tanto de Novagalicia Banco como de Banco Pastor. NGB cancelou esta mañá por correo electrónico o encontro programado cos sindicatos para abordar o ERE. Desde a CIG cren que non haberá máis negociación

O deputado nacionalista Carlos Aymerich preguntou esta tarde á conselleira de Facenda, Elena Muñoz, sobre as consecuencias laborais que ten e terá o proceso de reestruturación financeira en Galicia. Reconversión que xa supuxo a bancarización da chamada caixa única e a absorción de Banco Pastor por parte do Popular. Cuestionada ao respecto, a titular de Facenda eludiu facer referencia ao ERE que vén de poñer sobre a mesa Novagalicia Banco ou ao que "xa prepara" o Pastor, tal e como apuntou Aymerich. "É mellor non facer preguntas laborais para non causar incertezas", respondeu Muñoz. Palabras que provocaron xa un gran malestar entre os traballadores de ambas as dúas entidades. Aymerich "ironizou coa sinceridade da conselleira", apuntou o BNG en nota de prensa, cando recoñeceu que co decreto se trata de "recuperar as entidades financieiras, estamos para servir ás mesmas", e o obxectivo último "debera ser a recuperación das familias e o fluxo de crédito para as pequenas e medianas empresas, ademais da protección dos intereses dos clientes estafados na fraude das preferentes". Este xoves estaba programada unha nova sesión da mesa de negociación do ERE, que foi cancelada esta mañán por correo electrónico No caso de NGB é especialmente acusado xa que, desde a fusión e en canto se poñan en marcha as novas medidas laborais, o cadro de persoal terá sido reducido en 2.000 persoas. O equipo de José María Castellano, asesorado polos avogados de Sagardoy, pretende reducir o plantel noutras 750 persoas, así como tamén o peche de 150 sucursais máis. Este xoves estaba programada unha nova sesión da mesa de negociación do ERE, que foi cancelada esta mañán por correo electrónico. Desde a CIG, o seu delegado en Banca, Clodomiro Montero, constata que o seu temor é que "non haxa máis negociacións". "Estas declaracións causan estupor, incertezas xa as temos", engadiu Montero. Muñoz insiste en que Novagalicia Banco, que vén de crear unha nova marca para o exterior, ten futuro cun proxecto en solitario.


Summary: A España contemporánea apoiase sobre unha visión liberal solidaria da interpretación conservadora do pasado que ás veces incorre en aberto ou soterrado negacionismo dos elementos históricos non reintegrables ao relato dominante.

Manuel Artime acaba de escribir un libro que hai que ler: España. En busca de un relato ( Ed. Dykinson.2016 ). No básico, a obra de Artime constitúe unha crítica do que poderiamos denominar a ideoloxía do actual modelo constitucional, nacido do texto do 78. Seguramente a besta negra que recorre o texto, o inimigo a bater, é Santos Juliá e, con el, a xeración de historiadores que tiveron e teñen a pretensión de "normalizar" a Historia de España, construíndo o típico relato liberal, de raíz hegeliana, no que a sen razón, os elementos de violencia e absurdo que caracterizaron a historia nacional, se resolven en síntese apropiada, no moderno Estado democrático, epítome da luz e a vontade de concordia. Ese relato normalizador racha coa idea, tan estendida no pasado, de que a Historia de España constituía unha anomalía europea, marcada polo peso da Monarquía e do Imperio, pola incapacidade de levar a cabo, en tempo e forma, a revolución burguesa. A Historia de España era a máis triste historia porque sempre acaba mal, deixou escrito Gil de Biedma. O poeta barcelonés non facía máis que darlle voz ao que foi o sentir común de xeracións sucesivas de españois que non puideron reconciliarse cun país atrasado, pasto do catolicismo tridentino, inimigo da Ilustración, cunha identidade fundada na expulsión de xudeus e mouriscos e na supremacía da cultura castelá –que non de Castela, subsumida no imperio-. Un país, en definitiva, merecedor da Lenda Negra que sempre acompañou, como unha sombra, o decurso español. A pretensión de todos os que intentaron crear un proxecto de modernización de España foi, precisamente, romper con ese fado para europeizar, modernizar España. A xeración do 14, Azaña sobre todo, intentou levar a cabo, tardiamente, a través do impulso da República, o que outros non souberon ou non puideron levar a cabo antes, dado o peso das forzas reaccionarias, ultramontanas, absolutistas. Pero iso non significaba, senón que ao contrario, implicaba, recoñecer a singularidade española precisamente como faro e guía para construír un futuro posible. Non hai curación sen diagnose acertada. A negación desa singularidade, a "normalización" da Historia de España é vista por Artime como unha forma de segar as opcións de futuro. Esa nesgada visión liberal constitúe un teito de cristal que oblitera os conflitos sociais, de xénero, nacionais, etcétera, que poderían fertilizar o horizonte de España. No fondo, ese relato "normalizador", segundo o autor, o que ven é a consolidar a visión conservadora da Historia de España situando na clandestinidade a memoria dos liberais ditos exaltados, dos anceios republicanos e federais, da tradición anarquista, da vindicación feminista, dos esforzos vasco, catalán e galego polo autogoberno, etc., etc. En definitiva a España contemporánea apóiase sobre unha visión liberal solidaria da interpretación conservadora do pasado que ás veces incorre en aberto ou soterrado negacionismo dos elementos históricos non reintegrables ao relato dominante. No entanto, outra España é posible. E esa España necesita reler o seu propio pasado á unha luz distinta da que nestes momentos é dominante ata o absurdo. A actual crise do modelo do 78 ofrece precisamente unha oportunidade de revisitar os lugares e os tropos da tradición española. Non todo ha de ser Menéndez Pelayo e Menéndez Pidal, Cánovas e Sagasta. Tamén estiveron aí Blanco White e Ferrer i Guardia, Riego e Pi y Margall.. A liña imaxinaria que conduce de Modesto Lafuente a Juliá tal vez pon na sombra, en beneficio do mito da España reconciliada consigo mesma a memoria de posibilidades alternativas que non chegaron a consolidarse pero que non por iso deixan de ser fitos importantes sobre os que reconstruír o Templo no que se preserva a conciencia do que aínda pode chegar a ser. Manuel Artime, con España. En busca de un relato súmase a aqueles que buscan refacer a identidade española. É un libro que pode compararse en amplitude de mirada e lucidez ao reputado libro de Álvarez Junco Mater Dolorosa. La idea de España en el siglo XIX. A maneira en que Artime encara o rastro de España como problema no XIX é primeira metade do XX, ata a República, é orixinal e innovadora, e contribúe a sentar as bases dunha historiografía crítica, en definitiva dunha reavaliación do pasado. Pero a orixinalidade de Artime radica en que se atreve a repasar as pegadas que nos levan ata hoxe mesmo. A súa mirada esténdese polos confíns da oposición intelectual e política ao franquismo e tamén da transición. Pero parte do cerne do seu libro radica na crítica á idea de España asentada hoxe mesmo..en España. É un atrevemento que tal vez lle pase factura na comunidade dos historiadores, politólogos e filósofos que se ocupan de poñer cancelas entre o que está admitido e non o está, nin pode ou debe estalo. Hai que consignar, polo demais, que, como puxo de relevo Álvarez Junco, el mesmo expresión dun liberalismo español contemporáneo, o nacionalismo español que foi rexeneracionista e modernizador no XIX transformouse, en grande medida, nun movemento reactivo que incorporou como finalidade substantiva a oposición aos nacionalismos subestatais. Borja de Riquer e Nuñez Seixas teñen descrito como ese nacionalismo deveu conservador e unitario, autoritario e militarista. Primo de Rivera e Franco son os nomes que encarnan esa transformación. O período democrático modificou, por suposto, os termos desa ecuación sen que fose posible, polo momento, un relato nacional español integrador, á maneira Helvética, das diferenzas internas. Ao contrario, ás veces parecería que se renova a tese do "inimigo interior", por non falar directamente da Anti-España. No campo da historia poden atoparse nas librerías españolas un cento de libros que denuncian, alporizados, os mitos e fábulas que fundan os nacionalismos sub-estatais, por non falar da ración diaria de improperios que poden lerse todos os días nos xornais ou escoitarse nas radios e televisións para solaz do seu patriótico público, que se sinte así confortado na súa desolación ante a falta de periférico pudor. Con todo, pouco a pouco outro factor estase poñendo no foco: a Unión Europea. Unha certa idea da nación española ten que confrontarse agora coa perda de soberanía non pola competencia dos nacionalismos subestatais senón polo modo en que o neoliberalismo encarnado na UE baleira o poder do Estado. A inexistencia dunha moeda española pon a España aos pés do BCE e, en definitiva, de Berlín. O soberanismo español non ten hoxe peso, ao contrario do que en Francia, onde ten gañado a batalla intelectual, pero cabe pensar que ten futuro se as condicións de vida da poboación seguen caendo costa abaixo.


Summary: A Rede Museística Provincial de Lugo vén de abrir o prazo de inscricións na vixésima edición das súas xornadas pedagóxicas, unha proposta formativa dirixida a docentes, profesionais de museos e estudantes de titulacións relacionadas coa museoloxía, que se realizará do 25 ao 26 de maio e do 1 ao 2 de xuño nos catro museos da Rede (o Museo Provincial de Lugo, o Provincial do Mar, o San Paio de Narla e o Pazo de Tor). Nesta ocasión terá como epígrafe 'O poder da educación nos museos'. Nós Diario conversa con Encarna Lago, xerente da Rede, sobre estas xornadas e a función que destes museos.

En que consistirán as xornadas pedagóxicas da Rede este ano? A educación é unha función fundamental para conseguir unha transformación social. Este ano o lema do Día Internacional dos Museos é precisamente o poder que teñen e a súa capacidade transformadora, por iso retomamos as xornadas após a pandemia. Están abertas ao profesorado mais tamén ás persoas educadoras dos museos, estudantes e ao público en xeral. Serán catro sesións eminentemente prácticas e presenciais, sen esquecer a plataforma multicanle que creamos, con moita parte vivencial no Museo Provincial de Lugo, na Fortaleza de San Paio de Narla, en Friol; e para rematar no Pazo de Tor, en Monforte de Lemos. Contamos con artistas que realizarán obradoiros e especialistas en varios apartados museolóxicos. Avanzaremos, a maiores, a programación que temos para as escolas. Os museos de Lugo ofrecen visitas virtuais en 3D O poder da educación nos museos vai máis alá da súa función de conservación e transmisión cultural. Nós sempre poñemos niso o foco de atención. A función dos museos é transversal. Teñen tres ámbitos moi claros. O primeiro é xerar coñecementos, todo o que ten que ver coa investigación e a conservación de testemuñas humanas. O segundo é o social, como se transmite ese coñecemento, e entraría a educación. A terceira sería estrutural ou que precisas para cumprir esas funcións. Por este motivo nos catro museos da Rede temos un persoal estábel neste apartado. O propio Museo Provincial cando naceu, en 1932, especificou no seu regulamento o seu carácter educativo. Moitos dos museos do Estado español e do mundo converteron o que é unha función nun servizo, privatizándose. Desta maneira perdemos continuidade e a posibilidade que temos de transmitir coñecemento, tecer lazos e crear fidelidades coa comunidade. Por este motivo traballamos as catro desigualdades: xénero, clase, discapacidade e sustentabilidade. A educación non é unha simple visita guiada, é como está montado o museo e que relato dá, ademais de ter en conta as actividades complementarias para levar a cabo unha acción educativa completa. Estamos traballando cos propios colexios en actividades integrais, con proxectos que duran todo o ano. Xa gañamos algún premio por este motivo. A escola e o museo teñen que ir da man. As experiencias da muller rural chegan ao Museo de Lugo Que relato queren transmitir os museos da Rede? O relato sempre é colocar as persoas no centro. Hai moito futuro no pasado. Cando falamos de contemporaneidade parece que falamos de ciencia ficción mais as persoas contemporáneas somos nós. Desde hoxe, mirar cara a atrás, ver de onde vimos, buscar as raíces nun modelo en que un territorio ten patrimonio traballando como unha comunidade é o modelo educativo que temos. Moitas veces na forma de transmitir o coñecemento parece que se confunde o rigor científico co rigor mortis. Por iso, hai que pór as persoas no centro empregando códigos para que a mocidade non quede fóra, incorporando precisamente outras miradas, outras ferramentas. Temos en conta a posta en valor. Mirar cara ao pasado con respecto, entender que moito do que vai a acontecer no futuro veu do que aconteceu no pasado. Unha das propostas que se presentarán nas xornadas é unha webserie como relato que traballamos con artistas. Un museo é un medio de comunicación con credibilidade. Xa está ben de contar exclusivamente monólogos. O noso modelo é un museo que cuestiona. O que traballamos é o espírito crítico e ter un patrimonio accesíbel.


Summary: Estamos diante dunha cartografía do século XV, recollida nuns comentarios a unha versión dos traballos do historiador Salustio e que se sitúa na liña dos mapas que naquela altura se estaban a elaborar en Europa. Alén doutras consideracións de orde xeográfica, signifícase por presentar máis unha vez a Galiza como unha realidade política diferenciada no ámbito peninsular. Eis un extracto da información publicada ao respecto no número 363 do semanario en papel Sermos Galiza.

é moi escasa a información coa que contamos arredor deste mapamundi. Incorporado a un conxunto de manuscritos de 1420, onde se conteñen unha serie de indicacións para ilustrar A conxura de Catilina e A guerra de Iugurta do historiador Salustio, recolle unha serie de ilustracións do mestre de Bedfor, un artista e iluminador residente en París, así como de varios operarios do seu obradoiro, entre eles Jean Lebegues. Aínda que nalgún momento se lle adxudicou a autoría deste mapa a Bedfor, autor do Libro das horas do rei galego Xoán de Lancaster, a opinión xeneralizada actualmente é que se trata dunha obra anónima. Propiedade da familia Petau ao longo do século XVII, á volta de 1720 foi mercado en Xenebra por Ami Lullin, que remataría por doalo á Biblioteca de Xénova. O mapamundi, dunhas dimensións de 31,5 por 22 centímetros, é coñecido como "Mapa do código suízo de Salustio". A obra deste historiador e político romano do século I antes de Cristo acadará relevancia ao longo do século XV, onde os seus traballos se considerarán como un modelo de prosa, canda os de Tácito, até o punto de influír decisivamente nos escritos de Bruni e Poliziano. A conxura de Catilina non deixa de ser un axuste de contas co grupo político ao que estaba enfrontado; porén, destaca polas súas descricións do comportamento das clases dirixentes romanas, nunha clara aposta na lei, a orde e un rearme moral. Pola súa banda, A guerra de Iugurta representa unha valiosa monografía sobre este conflito, botando man de diversos materiais que acumulou na súa etapa como gobernador de Numidia, denunciando, nesta ocasión, a debilidade do senado e da aristocracia. Influída por Ptolomeo A concepción cartográfica presente no traballo estará influída, ao tempo, pola obra de Ptolomeo e os portolanos da escola catalá. A produción de Ptolomeo volverá ser valorada en Occidente após a tradución de parte dos seus textos ao latín en 1406, deixando pegada nalgúns dos máis importantes xeógrafos da época como Pirrus de Noha ou Andrea Bianco, onde Galiza ocupa un lugar de destaque. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 363 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Dicía Novoneyra nun dos seus poemas dedicados a Reimundo Patiño que este era un dos "nenos do MUNDO fronteiros e irados".

Esta sería unha máis das numerosas mostras de recoñecemento público dos seus coetáneos que, ademais, trataban de definir unha personalidade irrepetíbel. Ferrín diría del que era AUTÉNTICO, un dos "grandes protagonistas da resurrección da nosa patria". Fernández Ferreiro cualificouno de ÚNICO e Manolo Rivas elevouno á categoría dun BIG BANG. Díaz Pardo noméao como o "primeiro artista plástico que restauraría o compromiso da arte galega co destino do seu pobo". Bo tempo / Alberto Díaz / Demo editorial / 2020 / 124 páxinas / 20 euros Así poderiamos enxergar liñas e liñas cunha enchente laudatoria de todos cantos coñeceron a un dos maiores innovadores da nosa arte, unha arte sobre a que tan ben teorizou nos seus numerosos escritos. Porén, semella que os antergos eloxios cara ao poliédrico autor foron disipándose paseniño, chegando case a perderse coa entrada do novo século. O motivo aínda non o teño ben claro, mais non me queda a menor dúbida de que chegará o día no que se lle tribute o merecido recoñecemento mentres nos levemos as mans á testa por ter recluído nun místico e absurdo baleiro a súa figura. Como non podía ser doutra maneira, unha das homenaxes máis senlleiras que se lle podían facer ao gran pioneiro da nosa banda deseñada, tal é como xa fixera Xaquín Marín aló polo ano 1988 en A conta atrás, é a de dar vida a Reimundo dentro das propias viñetas. Porén, tentar levar todo o universo vital, artístico e político non é unha tarefa doada. Como sintetizar e secuenciar o "dono do caos"? Pois coa chave deu Alberto Díaz 'Pelorroto', que conseguiu enfiar toda esta enerxía cósmica partindo das súas propias vivencias persoais cerca de Patiño, xunto cun intenso traballo de investigación que se peneira en pequenos liscos vitais, brochadas artísticas deitadas contra as páxinas que, como na action painting, deixan a marca esencial e persoal do autor. Desta maneira podemos achegarnos aos fundamentos teóricos ou aos numerosos proxectos artísticos e políticos creados por Reimundo dunha maneira atraente, áxil e eficaz, grazas a unha hábil escolla e tratamento do mundo Patiño no que as propias cores usadas, os símbolos, as metáforas ou a superposición da acción sobre as propias obras do artista conseguen que o goce da lectura se multiplique exponencialmente. Unha obra intelixente e necesaria que, xa alén do seu valor estético, vén a contribuír de maneira significativa á recuperación da memoria de quen ficou, como ben sinalara Novoneyra, "trabando a HISTORIA".


Summary: Arriva deberá presentar agora unha proposta de servizos que cumpra cos requisitos impostos pola CNMC para que os novos trens internacionais non compitan cos rexionais da empresa pública HEMEROTECA | Arriva quere estrear o tren A Coruña-Porto o 17 de xullo de 2019 condicionada por obras pendentes en Galicia e Portugal

HEMEROTECA | Arriva quere estrear o tren A Coruña-Porto o 17 de xullo de 2019 condicionada por obras pendentes en Galicia e Portugal A Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) vén de establecer os criterios que deberá cumprir o tren privado A Coruña-Porto promovido pola empresa de transportes Arriva para que sexa autorizado a competir cos servizos que presta a pública Renfe no Eixo Atlántico A Coruña-Vigo. O novo servizo internacional non poderá supoñer que os ingresos de Renfe no treito galego caian máis dun 2%. Agora a empresa deberá presentar unha proposta de servizos que cumpra con ese requisito para que sexan autorizados pola CNMC. Arriva deberá presentar agora unha proposta de servizos que cumpra cos requisitos impostos pola CNMC para que os novos trens internacionais non compitan cos rexionais da empresa pública A liberalización do transporte ferroviario chega ás liñas internacionais antes que ás nacionais, o que levou á alemá Deutsche Bahn, a través da súa filial española Arriva, a presentar unha proposta dun novo servizo entre A Coruña e Porto que quere comezar a operar a partir do próximo mes de xullo. Porén, como o tren tería paradas intermedias en Santiago, Vilagarcía, Pontevedra e Vigo, podería supoñer na práctica un servizo rexional que competise con Renfe tamén neses traxectos intermedios e non só co actual servizo internacional Vigo-Porto. A raíz da proposta de Arriva, Competencia decidiu establecer unhas normas xerais para determinar, tanto neste como noutros casos, cando un servizo internacional pode ser autorizado sen que supoña unha competencia cos servizos públicos nacionais xa existentes, e o venres fixo públicas esas condicións. Segundo as regras agora divulgadas por Competencia, a aparición de novos servizos internacionais dun operador privado non poderá reducir os ingresos de Renfe nos seus servizos rexionais en máis dun 2%. Se a redución é de entre o 1% e o 2%, a condición que deberán cumprir os novos servizos internacionais privados é a de que os novos viaxeiros xerados por estes supoñan máis do 30% dos pasaxeiros totais deses novos servizos. Isto é, Competencia considera "razoable que un novo servizo internacional incorpore, polo menos, un viaxeiro adicional por cada dous que detrae" do servizo que presta Renfe. Por baixo do 1% de perda de ingresos por parte de Renfe a nova operadora non tería que cumprir ningún outro requisito. A empresa pública quería participar ela mesma na avaliación da proposta da empresa privada, algo que a CNMC rexeita por considerar que iso daríalle acceso a datos confidenciais Durante o procedemento para a elaboración destes requisitos, Renfe intentou que a CNMC permitise que a propia empresa pública participase no procedemento de avaliación da proposta do competidor privado, ao que o regulador negouse argumentando que iso daría a Renfe "acceso a información sensible polo que, non só é contrario ao marco regulador, senón que non sería factible dada a confidencialidade da mesma". Agora Arriba deberá presentar unha proposta de servizos que cumpra con eses límites e que será analizada pola CNMC. Se esa primeira proposta non supera a avaliación, a empresa poderá reformulala. Segundo a información inicialmente trasladada no seu momento pola propia Arriva a Competencia, o seu novo servizo internacional contaría con catro viaxes diarias en cada sentido que tardarían dúas horas e 48 minutos da Coruña a Porto e que se beneficiaría das melloras da liña actual que xa están en marcha en Portugal. A súa proposta melloraría notablemente o servizo internacional actual que presta Renfe entre Vigo e Porto, con só dúas viaxes diarias en cada sentido. Condicións da Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) para autorizar servizos ferroviarios internacionais privados


Summary: O resultado dunha eventual consulta sobre o affaire Quinteiro revestiría caracteres de acordo firme a aplicar "polos órgaos políticos de En Marea e polas/os cargos de representación institucional", reza o documento de Organización Interna (equivalente aos estatutos) aprobado pola confluencia no plenario realizado en xullo de 2017.

Entalado entre o grupo parlamentar (nel está en minoría) e o Consello da Marea (onde si está en maioría), Luís Villares resolveu esta segunda feira superar a crise Quinteiro pola vía da convocatoria dunha consulta ás bases da confluencia. As consultas internas ás persoas inscritas -o censo, segundo fontes da organización consultadas por Sermos, ascende a por volta de 2.400 persoas- están reguladas no epígrafe Soberanía cidadá. Sufraxio universal, dentro do documento de Organización Interna aprobado no plenario de xullo de 2017. De acordo con estes textos, unha sorte de estatutos do partido instrumental, as "decisións de carácter estratéxico" -confección das listaxes eleitorais, proposta de marco programático, pactos de goberno ou de lexislatura- serán submetidas "á consulta do conxunto do censo de adscritos". Mas tamén o poderán ser "outro tipo de decisións" que así o aconsellen "pola súa trascendencia e impacto político, social ou económico". A este aspecto do documento apela Villares para avalar a súa proposta de referendo interno sobre a continuidade ou non de Paula Quinteiro como parlamentar de En Marea. O órgao lexitimado para convocar unha consulta sería o plenario -máxima instancia decisoria da confluencia, equivalente a unha asemblea nacional ou a un congreso partidario-, mais tamén o Consello da Marea, o máximo órgao entre plenarios. No Consello o sector liderado por Villares -independentes, Cerna e a corrente crítica de Anova- dispón de maioría clara para promover o referendo. Nunha entrevista concedida esta cuarta feira a La Voz de Galicia, Villares defende con firmeza a validez da consulta para resolver o confronto entre o grupo parlamentar -partidario da continuidade de Quinteiro- e o Consello da Marea -favorábel á súa renuncia. A consulta só decaería no caso de Paula Quinteiro apresentar a súa renuncia. A segunda feira, Villares deulle de prazo esta semana para tomar unha decisión. Segundo as fontes consultadas por Sermos, neste momento hai "cero posibilidades" de que a parlamentar de Podemos-Anticapitalistas (respaldada polo partido morado, Esquerda Unida e a Anova oficial) vaia demitir.


Summary: Os equipos Atlético Guardés e Valinox Novás promoverán conxuntamente este deporte nas escolas da comarca. Visitarán os centros en compañía de xogadoras e xogadores para animar ao alumnado no interese polo balonmán.

A volta ao colexio no Baixo Miño será especial para o balonmán da comarca. Os dous clubs símbolo deste deporte na zona, o Mecalia Atlético Guardés e o Valinox Novás, iniciarán curso co proxecto común e innovador de fomentar de maneira conxunta a súa práctica a través dunhas escolas deportivas nos propios centros educativos de varios municipios. Europa, obxectivo do Atlético Guardés no final ligueiro O obxectivo é introducir as nenas e os nenos neste xogo e que cheguen ao convencemento de que poden gozar del e evolucionar como deportistas e, sobre todo, como persoas a través dos seus valores. As persoas responsábeis do proxecto son César Armán e Fabio Lima, coordinadores respectivamente das canteiras do club rosaleiro e guardés. Balonmán feminino e masculino na comarca Esta iniciativa sería imposíbel sen a casuística deportiva do balonmán no Baixo Miño, como recoñece César Armán a Nós Diario. "Os nosos clubs teñen intereses comúns como son que practiquen deportes e se é o balonmán mellor", asegura. Da mesma maneira sinala que non hai a rivalidade que existe noutros lugares "ao non cruzarse os nosos camiños nas competicións oficiais por estarmos nós dedicados máis ao balonmán masculino e o Guardés ao feminino". Coa proposta procurarán dar a coñecer este deporte "que non é tan habitual nos medios de comunicación como outros e precisa deste tipo de experiencias para chegar á xente". Clases de balonmán nas propias escolas O proxecto contempla, na súa maior parte, a realización de visitas aos centros escolares da comarca para impartir clases de balonmán ao seu alumnado, tanto teóricas como prácticas. Ambas as institucións pretenden contar con xogadoras e xogadores dos seus respectivos primeiros equipos, que poidan explicar de primeira man nas aulas de Educación Física o "apaixonante que resulta este xogo". BM O Porriño e Atlético Guardés inician a liga como locais A partir de aquí, realizaranse diferentes actividades conxuntas, destinadas a fomentar a divulgación deste deporte. Como indica Armán, cada entidade manterá os seus intereses particulares que, como é lóxico, orbitan cara á categoría feminina en caso do Guardés e cara á masculina no do Novás, mais o traballo de introdución, captación e iniciación será en común. Inicio no CEIP Manuel Rodríguez Sinde A primeira visita que realizarán será esta sexta feira. Armán e Lima acudirán ao CEIP Manuel Rodríguez Sinde, situado na Guarda. Durante toda a mañá introducirán no balonmán ao alumnado do colexio tocando todas os grupos de idade: desde os catro e cinco anos, até sexto de Primaria. A vindeira segunda feira, repetirán en Oia. E, a partir de aí, encadearán a maior parte de centros escolares da zona. A idea é atraer deportistas para as categorías prebenxamín, benxamín e alevín "que poderían xogar nos equipos mixtos que temos en ambos os clubs", segundo Armán. As entidades deportivas, asegura o responsábel das categorías inferiores do Novás, "porán todas as facilidades ás familias para que se decidan a achegarse a nós ou ao Guardés".


Summary: Hai meses que circula a tese nos ambientes políticos e xornalísticos de que Xulio Ferreiro aspira a xogar na Galiza o mesmo rol referencial que en Catalunya personifica Ada Colau. Esta terza feira, e inquirido polos meios, o alcalde da Coruña respaldou a posición da líder dos comúns perante o referendo. O concello de Barcelona continúa sen se aderir aos concellos que proclaman abertamente a súa participación na consulta.

Interpelado sobre a "ambiguidade" en que se está a mover Ada Colau en relación á convocatoria do referendo, o líder da Marea Atlántica e alcalde da Coruña deixou claro até que ponto existe sintonía entre eles. "É das poucas persoas -dixo en alusión á alcaldesa de Barcelona- que está a manter certo sentido común nesta discusión". Colau está no albo da crítica dos sectores soberanistas en Catalunya por acatar na práctica as recentes resolucións do Tribunal Constitucional contrarias ao referendo. Barcelona é a xoia da coroa do municipalismo catalán, mais resístese a ceder á Generalitat locais públicos para a votación (tal e como fai en calquera proceso eleitoral). Unha esmagadora maioría dos concellos cataláns, máis de 700, apoian incondicionalmente o referendo, o que significa que si prestarán infraestruturas municipais. O argumento de Colau é que a participación no referendo, se a Generalitat non oferece garantías, pode acabar tendo consecuencias punitivas en forma de sancións para a institución e para as súas funcionarias e funcionarios. O Govern afirma que isto significa que na práctica os comúns acatan as resolucións do Tribunal Constituciona, a diferenza do que fai o executivo catalán, para o cal non hai ningunha instancia de poder -nen executiva nen xudicial- que poda deitar por terra as decisións soberanas do Parlament de Catalunya. Esta terza feira, o conseller da Presidencia, Jordi Turull, interpelou directamente o goberno local de Barcelona, na mesma conferencia de imprensa en que revelou que "99 por cento" dos concellos de Catalunya amosaron "disposición" a colaborar co referendo. "Pedimos a aqueles que exixen garantías, que poñan a parte que lles toca", dixo en relación á equipa que dirixe Colau. Por súa parte, o número dous de Colau, Gerardo Pisarello, deixaba entrever, tamén esta terza feira, que a perspectiva de ceder locais á Generalitat para o referendo non causa entusiasmo precisamente no goberno local. "Temos de estudar todas as fórmulas [para participar no referendo], mais a Generalitat dispón de moitos locais [en Barcelona]". Traducido: que sexa o Govern quen poña os locais e quen asuma as consecuencias legais que decorran diso. "Hase de estudar todo con moita precaución e temos que ver tamén cal é a reacción do goberno central", dixo Pisarello. Xulio Ferreiro Alén de louvar a posición de Ada Colau, o alcalde da Coruña reiterou o seu apoio ao direito a decidir, "unha opción que está a pedir maioritariamente o pobo catalán". Ferreiro destacou que no referendo queren participar quer as e os partidarios da independencia quer as e os que optan por Catalunya ficar no Estado español. "Simplesmente queren que se lles deixe expresar a súa vontade", engadiu.


Summary: Trasladan á Inspección de Traballo "a mala fe negociadora da empresa" e advirten que non aceptarán a "rebaixa brutal" de condicións laborais que pretende a dirección.

Unha multitudinaria asemblea de traballadores e traballadoras de Nueva Pescanova rexeitou a proposta de convenio colectivo da empresa, unha proposta que consideran "roza o terrorismo patronal". O acto serviu para amosar a unidade do persoal fronte os intentos da dirección para impoñer un texto que, segundo argumentan, supón "unha rebaixa brutal" das súas condicións laborais. As 400 persoas presentes na asemblea, convocada polos sindicatos CIG, CUT, UGT e USO este pasado sábado no Multiusos da Xunqueira en Redondela, decidiron trasladar "a mala fe negociadora da empresa" á Inspección de Traballo. Criticaron así a actitude da dirección de Nueva Pescanova, que rexeitou todas propostas dos representantes do persoal co obxectivo de introducir rebaixas salariais e aumentos da xornada. "Teñen que ter moi claro que deben de respectar o actual convenio, senón non haberá paz social", apunta Dores Martínez, secretaria da FGAMT-CIG. Polo momento, segundo informa a CIG en nota de prensa, se descartou a posibilidade de convocar mobilizacións á espera dun cambio de rumbo das negociacións. Como primeiras medidas acordaron non facer as horas extraordinarias dos sábados e todas aquelas "que se poidan impoñer". As centrais que promoveron a asemblea salientaron o éxito de asistencia e a "unidade" do persoal fronte o "ataque" da empresa. "Teñen que ter moi claro que deben de respectar o actual convenio, senón non haberá paz social", apuntou a secretaria nacional da FGAMT-CIG, Dores Martínez, que rexeitou calquera acordo que "sirva para abaratar os soldos das futuras contratacións". Martínez considera que as propostas da empresa "rozan o terrorismo patronal" e advertiu que a asemblea "marca un antes e un despois: se a dirección non entende a mensaxe haberá que tomar as medidas de presión que sexan necesarias". O último día de xaneiro manterán unha nova reunión coa dirección que determinarán as seguintes accións. En caso de non dar marcha atrás, as centrais sindicais advirten que adoptaran novas medidas de presión, entre elas concentracións nalgúns dos seus principais clientes, como Mercadona, ou nas empresas de traballo temporal que "posibilitan a competencia desleal durante as folgas".


Summary: Só no último ano perdéronse perto de 400 produtoras e produtores de leite.

O prezo do litro de leite que se pagou aos gandeiros e gandeiras galegas de media en xullo foi de 44,7 céntimos, o que supón un lixeiro incremento a respecto dos 43,1 céntimos de xuño, segundo os datos publicados nesta sexta feira polo Ministerio de Agricultura. A pesar da tendencia alcista, cun incremento no último ano de máis de dez céntimos, o prezo que se paga na Galiza cronifícase como o máis baixo do Estado español, sen conseguir abandonar ese posto durante os últimos anos. É a mesma cantidade que a recibida en Castela-A Mancha. De tal forma, a cantidade que percibe a gandaría galega está máis dun céntimo por baixo da media estatal (46,3 céntimos), e é até cinco céntimos inferior á cifra de Murcia (49,9 céntimos). A Galiza segue á cola do Estado no prezo do leite malia achegar 40% da produción total Aliás, o avance intermensual —o aumento entre xuño e xullo— medra na Galiza (+1,6 céntimos) a un ritmo considerabelmente inferior ao do conxunto do Estado (+2,5 céntimos), onde aumenta de 43,8 a 46,3 céntimos. A piques de baixar dos 6.000 produtores No entanto, o número de produtores e produtoras que realizan entregas no país prosegue co seu constante descenso e xa se achega a baixar do total de 6.000. En concreto, a Galiza conta hoxe con 6.172 gandeiros que venden leite, uns 400 menos que un ano antes. Pola súa parte, a produción foi de perto de 250.000 toneladas en xullo, unha cantidade similar á do mes anterior.


Summary: O presidente venezolano cualifica de "indigno" ao mandatario popular polo sucedido con Evo Morales e ameaza con "revisar" as relacións co Estado español.

O presidente de Venezuela, Nicolás Maduro, afirmou que avaliará as relacións co Goberno de España após o incidente sufrido el martes por el gobernante boliviano, con Evo Morales. Maduro cualificou o comportamento do executivo español de "infame", por pretender revisar el avión de un presidente sudamericano. "Que se cre ese presidente (Mariano) Rajoy, que os sudamericanos somos escravos de vostedes?". "O día que o presidente Rajoy veña a sobrevoar o noso espacio aéreo nós poderíamos baixalo e revisalo para ver se trae droga ou os euros que lle rouban ao puebloobo español"


Summary: As investigadoras das universidades galegas inician os primeiros contactos para a creación dun espazo unitario que recolla todas as súas demandas. Denuncian a precarización da investigación e as súas inestábeis condicións.

A pasada quinta feira, arredor dunha vintena de investigadoras e investigadores reuníronse no Centro de Investigacións Científicas da Coruña, pertencente á universidade desta urbe. Nela abordouse a creación dun espazo unitario que recolla as demandas de todos os colectivos de investigadoras galegas ligadas aos centros universitarios, unha proposta impulsada desde a Asemblea de Investigadoras da Universidade de Santiago de Compostela (USC). "A afluencia foi menor que en Compostela, mais estamos contentas", conta a Nós Diario a investigadora posdoutoral Elena Landeira, "viñeron representante da Universidade da Coruña (UDC), pero tamén de centros adscritos como a Fundación do Hospital Nóvoa Santos".Lendoiro explica que a dinámica de traballo da asemblea foi aberta: "Levamos un guión flexíbel; explicamos cales son os nosos obxectivos, que se poden resumir un pouco no dunha carreira investigadora digna, e escoitamos as demandas das asistentes". A medida que as presentes se animaban a compartir as súas experiencias xurdiron problemáticas comúns entre Coruña e Compostela. "A falta de recursos e, sobre todo, a precarización das investigadoras", resume Lendoiro. Tras a reunión as organizadoras recolleron unha lista cos nomes das persoas interesadas en participar nese futuro espazo unitario. "O 22 de xaneiro imos ter outro encontro no campus de Vigo, no edificio Miralles. Tamén queremos organizalos nos campus máis pequenos; os de Ferrol, Lugo e Ourense, máis deixados de lado ou discriminados", avanza esta investigadora da USC. "Queremos que a asociación que resulte sexa o máis aberta e plural posíbel. Non procuramos centrarnos só nas investigadoras predoutorais ou posdoutorais, senón tamén contar coas técnicas de laboratorio, por exemplo, todas aquelas que fan posíbel a investigación", conclúe Elena Lendoiro. Terzas feiras en negroAdemais da creación dun espazo unitario en defensa das reivindicacións das investigadoras, o colectivo compostelán xa roza as cincuenta terzas feiras vestindo de negro. Este movemento iniciouse para denunciar as discriminacións que sofre o colectivo, como as diferenzas entre as distintas tipoloxías de contratos ou a súa precariedade.


Summary: A mocidade independentista erguendo Galiza é o lema co que a manifestación xuvenil convocada pola rede de asembleas locais que conforman Mocidade pola Independencia percorrerá as rúas de Compostela o 24 de xullo, até rematar na Praza de Cervantes cun acto político e un concerto en acústico do grupo Dakidarría.

Na véspera do Día da Patria Galega realizarase en Compostela a marcha que, baixo o lema A mocidade independentista erguendo Galiza, reivindicará soberanía nacional e futuro para a xuventude. Esta mobilización partirá ás 20 horas desde a alameda de Compostela e está convocada pola rede de asembleas locais denominada Mocidade pola Independencia, que se define como "un espazo de encontro de diversas sensibilidades no seo do soberanismo e o independentismo xuvenil". Unha das persoas responsábeis da organización da mobilización explica a Sermos Galiza que a convocatoria xurdiu o pasado 18 de maio no encontro das asembleas abertas locais que conforman esta rede. Ademais de debateren sobre principios ideolóxicos asentados no soberanismo, feminismo e ecoloxismo, marcaron a data e formato desta manifestación xuvenil. "O acto rematará coa lectura dun manifesto político na Praza de Cervantes e coa actuación musical en acústico do grupo Dakidarría", sinala. A convocatoria xurdiu o pasado 18 de maio no encontro das asembleas abertas locais que conforman esta rede Mocidade pola Independencia chama na convocatoria a apostar na República da Galiza como vía para necesaria para erguer un futuro "radicalmente diferente" para o pobo traballador galego e a mocidade. Fan ademais unha apelación directa á mocidade da clase obreira a rebelarse "fronte a crenza de que non existe alternativa ao modelo actual", e sinalan que existe outra vía fronte á precariedade e á emigración masiva da mocidade galega, a crise demográfica, "o espolio dos nosos recursos e sectores estratéxicos a mans do grande capital foráneo", fronte ao "declinio industrial e un modelo de industrias de enclave" e a destrución dos sectores produtivos. Nese sentido, afirman que a alternativa pasa por rachar co marco autonómico e coa dependencia da Galiza polo Estado español e a Unión Europea, e culpan esta última dun deseño económico "alleo e favorábel aos intereses do capital monopolista e transnacional". "Erguermos a única alternativa real, que pasa polo exercicio da independencia política e económica para o noso país, co poder político nas mans das clases populares nunha República galega", recolle o manifesto "Erguermos a única alternativa real, que pasa polo exercicio da independencia política e económica para o noso país, co poder político nas mans das clases populares nunha República galega, rachando con o dominio do grande capital", sinalan no manifesto da convocatoria como obxectivo da convocatoria. Así mesmo, remarcan que o denominado "avance do fascismo" non se corresponde no Estado español "só cunhas determinadas opcións políticas", senón que o fascismo está nos "aparatos do Estado continuadores do franquismo", e poñen como exemplo a detención de catro independentistas acontecida en xuño na Galiza.


Summary: Divulgadores, asociacións de astronomía e particulares advirten do impacto negativo que pode supor, de se aprobar, o Real Decreto de aforro, eficiencia enerxética e redución da contaminación luminosa elaborado polos Ministerios de Industria e Transición Ecolóxica. Segundo denuncian, o proxecto, en fase de audiencia pública, alenta o contrario do que di promover no título.

As intencións son boas, mais o enfoque "obsoleto" do texto introduce unhas obrigas que comprometen a protección da noite e contradín os seus propios obxectivos, ademais do mandato expreso da Lei 34/2007 de calidade do aire e protección da atmosfera, aprobada hai case 14 anos. A norma exixe explicitamente a preservación "ao máximo posíbel" das condicións naturais das horas nocturnas en beneficio da fauna, a flora e os ecosistemas en xeral, así como a redución da intrusión luminosa e dos seus efectos contaminantes no ceo nocturno. Desde 2008, a contaminación luminosa non o deixou de aumentar a un ritmo de máis de 2% anual Mais o texto que busca aprobar o Goberno, lonxe de reducir a contaminación luminosa, promove a extensión da superficie iluminada, e polo tanto, os efectos negativos da luz artificial durante a noite, "con escaso ou nulo control". Alegacións até o 30 de setembro A denuncia máis firme parte desde Galiza, da Agrupación Astronómica Ío, que tras presentar alegacións á redacción do Real Decreto na primeira fase de exposición pública, quere aproveitar o segundo trámite, aberto até o 30 de setembro, para impulsar a remisión dunha avalancha de argumentación en contra que obriguen os Ministerios de Industria e para a Transición Ecolóxica a revisar a súa proposta. De aprobarse, este Real Decreto converterase na normativa de referencia para a toda a iluminación exterior, como o é na actualidade o de 2008. "O que marque será de obrigado cumprimento, sexa bo ou malo, sen que ningún técnico municipal teña que valorar se o que di é máis ou menos sensato", sinala a Nós Diario Martin Pawley, membro da Agrupación Astronómica Ío. Se ben, adianta, tal como está redactada "recolle infinidade de excepcións que permiten facer case calquera cousa a calquera". Unha norma decisiva que beneficia industria Estamos ante unha norma moi importante, que vai rexer toda a iluminación exterior do Estado, advirte Pawley, que lonxe de impulsar maiores esforzos por protexer a noite, "ten unha vocación moi industrial que non oculta". De feito, na memoria de impacto normativo prevé, no prazo de 10 anos, a substitución de 6,5 millóns de puntos de luz por valor de 3.250 millóns de euros, "beneficio directo para industria enerxética". A contaminación luminosa é un elemento chave na protección da biodiversidade e do ceo A gran decepción para os defensores da noite está en que o decreto "non cambia nada" a respecto do de 2008, "que xa naceu morto". Aprobouse nun momento de cambio de paradigma na tecnoloxía da iluminación, coa irrupción masiva das luces LED no mercado. "Aquel texto viña regular un mundo que xa non existía ou estaba a piques de desaparecer, polo que todos estabamos de acordo en que era necesario actualizalo", asegura Martin Pawley. Máis superficie iluminada O problema, di, é que esta renovación "se fai mentindo". "Integra no título a contaminación luminosa, pero non hai ningunha mensaxe en todas as súas páxinas que faga posíbel esa redución da que fala na cabeceira". Ao contrario, "fala de por máis luz", obrigando os concellos a iluminar rotondas e pistas en 200 metros en cada sentido ou prohibindo apagar toda a iluminación mesmo en zonas de nula actividade nocturna. "En España pasaría a ser ilegal algo que fan un de cada tres municipios franceses: apagar as luces nas horas centrais da noite, unha espléndida práctica en favor da biodiversidade". O texto recolle tantas excepcións que converten a normativa nun coadoiro. É unha perversidade. As posturas máis críticas tamén censuran que o decreto non só non recolla ningunha medida que limite as emisións de luz, tampouco de medición e control que permitan avaliar "canta luz chega ao ceo e ao medio ambiente", ademais de se os niveis de iluminación se axustan á norma, unha encomenda que encargan ás empresas instaladoras e non a expertos. A contaminación luminosa seguirá aumentando. "Desde 2008 non o deixou de facer a un ritmo de máis de 2% anual". Incrementarase "sen límite". Máis, se van adiante tantas excepcións como recolle o texto, advirte Pawley, "que converten a normativa nun coadoiro". E pon un exemplo: "O decreto di que non se poden iluminar directamente masas de auga como lagoas, ríos ou o medio mariño, pero estache indicando que o podes facer indirectamente. É unha perversidade. E hai moitas máis", engade, que fan concesións á ilumininación ornamental ou aos alumeados de Nadal. Impacto ambiental "O impacto ambiental é indiscutíbel". E a principal preocupación, subliña Martin Pawley. A contaminación luminosa áfecta ás poboacións de insectos, morcegos, aves e anfibios. Afecta ao medio mariño e á flora. "Hai unha vastísima investigación que o decreto ignora", recalca. É o momento de evitar un decreto que vai en dirección contraria ao resto do mundo Xusto cando os organismos internacionais máis avanzados comezan a tomar medidas ao respecto. É o caso o Parlamento Europeo ou da Unión Internacional para a Conservación da Natureza (IUCN polas súas siglas en inglés), que veñen de aprobar un informe e unha moción respectivamente que sitúan a contaminación luminosa como un elemento chave na protección da biodiversidade e do ceo, a sabendas do seu impacto no medio ambiente, na saúde e no patrimonio cultura. "É o momento de actuar, de enviar alegacións, de que cadaquén exprese a súa opinión para que a teñan en conta". É o momento de evitar un decreto que vai "en dirección contraria ao resto do mundo, con dous Ministerios que dan prioridade a regalar miles de millóns á industria da iluminación sen que os efectos ambientais importen", sentenza Pawley.