Summary: REPORTAXE A confusión entre a realidade e a irrealidade, a manipulación e impostura, a procura da liberdade ou a denuncia da marxinación, temas estrela dos filmes da Sección Oficial de Cans. Por Montse Dopico

Ano 2035. Os Estados foron fraccionados e vendidos ás corporacións. Galicia foi adquirida por unha multinacional para explotar os seus recursos naturais. O 80% do territorio está arrasado. Os paxaros migraron. Unha minoría de nómadas resiste as "leis" da corporación, que os reprime cos seus soldados mentras promete postos de traballo. Este é o non tan afastado futuro distópico presentado por Paxaro escuro, de Simón Casal, unha das curtametraxes que poderán verse no concurso da Sección Oficial do Festival de Cans. Con intérpretes coma Toni Salgado, Sabela Arán, Carlos Sante e Camila Bossa, este filme é ciencia-ficción, con pel de thriller, mais contén moita verdade. A ideoloxía neocolonial das empresas depredadoras de medios naturais e das persoas que as habitan. Os Estados cómplices, que se venden ante elas. As sociedades anestesiadas pola violencia e as mentiras. As minorías que se negan a ser exterminadas. O xeito no que, ás veces, pechamos os ollos. Até que non nos queda outra que abrilos. Quizais, cando xa non queda opción. "Todo isto é inútil. Non tedes ningunha posibilidade", dille, nun momento, un dos personaxes á líder da resistencia. O espectador terá que decidir se hai saída ou non. Mais, desde logo, non quedará indiferente. Os festivais de cine poden ser un bo mirador da fortaleza -ou precariedade- da calidade e variedade da creación do momento. E Cans non é, claro, unha excepción Os festivais de cine poden ser un bo mirador da fortaleza -ou precariedade- da calidade e variedade da creación do momento. E Cans non é, claro, unha excepción. Se Paxaro escuro indica que algo podería está a pasar coa ficción distópica no audiovisual galego -tras o rotundo éxito de proxectos coma Dhogs-, outros filmes deste e outros festivais veñen confirmar que a ficción tende a expandirse, mostrando unha riqueza de xéneros e enfoques cada vez maior. Cara á ciencia ficción tira tamén Amanece despejado, de María Vázquez e Bruno Máez, outra das curtas da Sección Oficial de Cans. Unha muller esperta nerviosa e mal durmida, érguese e prepárase para ir dar á Facultade unha conferencia sobre Philip K. Dick. Mais nada é o que parece. Os diversos planos da realidade, da irrealidade e do soño confúndense mentres a radio celebra que ese día estará despexado, así que non haberá choiva radioactiva. Mais non só o aire, ou a terra, están contaminados. Albíscase un ambiente viciado. Opresivo. De manipulación. O mesmo fenómeno que se agocha tras a nun principio aparentemente inocua La cuarta pared, de Martín Caínzos. Celso, un adiviño de programa televisivo de madrugada, é presionado polos seus xefes porque o seu espectáculo perde audiencia. Tras o que parece un inexplicable golpe de sorte, todo comeza a mudar. Mais os roles confúndense. E non se sabe quen engana a quen. A confusión entre a realidade e a irrealidade alicerzan tamén outras das dúas curtas de Cans, relacionadas, quizais, pola temática da perda. En REM -thriller psicolóxico asinado por Xoán Bregua- Alex (Toño Casais) viaxa entre os recordos da súa filla e parella (María Vázquez), mortas nun accidente, e os seus pesadelos coa axuda dunhas pastillas que potencian a fase REM do sono. Nun bucle infinito, ben representando a través dos constantes saltos no tempo da narración, no que o protagonista non pode evitar volver espertar, unha e outra vez, á dor e á soidade. Non menos inquietante, cunha estrutura narrativa semellante, pero máis abeirado cara ao terror psicolóxico, é Alicia, de Lucas Terceiro. Un pai cóntalle á filla o conto de Alicia no país das marabillas. Mais non sempre é quen de agochar a saída desde o mundo da fantasía. Se cadra porque a dor pesa demasiado. Non menos inquietante, cunha estrutura narrativa semellante, pero máis abeirado cara ao terror psicolóxico, é Alicia, de Lucas Terceiro Nunha chave máis realista, recreando unha atmosfera non menos abafante, sitúase Die Höhle (A cova), de Xabier Rúa. Tres excursionistas vense atrapados nunha cova, sen comida, nin auga, nin roupa abonda para protexerse do terrible frío. Unha mañá, un deles decátase ao espertar de que a súa perna se conxelou. Medos e desconfianzas abrollan e a tensión, nunha situación extrema, aumenta mentres agardan polo rescate. Desde unha perspectiva ben diferente, con feitura de roadmovie, Van, de Claudia Alonso e Cristina Burgos, deixa entrever tamén os conflitos que entrañan as relacións de amizade. Un amigo forza, practicamente, ao outro a marchar de viaxe con el na súa furgoneta. Os problemas non se verbalizan, pero vician o ambiente. Polo camiño atopan outros viaxeiros que lles axudarán a mudar de perspectiva. E a enfrontar, no caso dun deles, a perda. A amizade é sustento fronte a, precisamente, a perda, en Cortoterapia (o como superar una ruptura), de Pedro Sancho. Tomas de sofá nas que Pedro, que acaba de quedar sen parella, tenta superalo facendo "terapia", catalizadora de pensamentos calados, cos amigos. En Pingas, de Déborah Vukušić, é a familia o espazo de tensións larvadas e feitos agochados tras discursos sobre o honor e os valores En Pingas, de Déborah Vukušić, é a familia o espazo de tensións larvadas e feitos agochados tras discursos sobre o honor e os valores. Un ex-policía, pai de familia, decide contar no seu 80 cumpreanos uns acontecementos vividos anos atrás que, de xeito indirecto, deron orixe ao que despois foron os seus descendentes. A través dun xogo de imaxes de nenos xogando fronte ao retrato da familia, vaise desentrañando a verdade incómoda. O Festival de Cans olla tamén o cinema feito por galegos fóra do país, e Die Höhle, -o seu director vive en Alemaña-, non é o único exemplo. As Also Sisters, afincadas en Estados Unidos, -autoras de Historia dun satélite- levan á parroquia porriñesa The Film Machine, proposta de xénero de terror que, coma Die Höhle -mais desde outra perspectiva- xoga co medo e as expectativas do espectador, e coma Alicia cuestiona a clásica estrutura narrativa en tres actos e suxire portas que se pechan e mundos que atrapan. E pechados -mais en si mesmos e sen remedio-, atópanse tamén os protagonistas de Escarabana, de Sara Casasnovas, unha curta que trata, a partir dunha historia de vampirismo, da aceptación da natureza de cada quen. Da fame, do instinto ou, se cadra, do lado depredador e salvaxe do ser humano. Do lado do cinema máis social pode salientarse, porén, entre as curtas da Sección Oficial de Cans, a moi premiada Matria, de Álvaro Gago Do lado do cinema máis social, do que olla ás fendas da sociedade actual -e volvendo, desde Sara Casasnovas, ao cinema galego feito en Galicia-, pode salientarse, porén, entre as curtas da Sección Oficial de Cans, a moi premiada Matria, de Álvaro Gago. Un filme que retrata a vida dunha traballadora do sector das conserveiras. Mais, sobre todo, abanea mitos. O "matriarcado" galego que consiste en non parar desde o amencer ata a tardiña para facer o dobre traballo das mulleres: ocuparse das tarefas domésticas e levar un salario para a casa. A protagonista de Matria, Ramona -interpretada por Francisca Iglesias- non ten un marido implicado coa familia nin unha xefa comprensiva, senón máis ben todo o contrario. Mais ela, forte e valente, tira, sempre, para adiante. Procura saídas. E refúxiase na relación coa súa filla e coa súa neta. Cun enfoque moi diferente, achegado ao experimental, mais tratando un tema ben actual como é a xentrificación, destaca tamén Después de la bandera, de Carlos Martínez-Peñalver. Eloi emerxe do mar, vestido de traxe e cargando coa súa maleta. Quere paz e tranquilidade, mais non a atopa por máis que o intente. Cunha estrutura circular e un relato desacougante, con toques por veces absurdos e algúns filtros de imaxe, amais de fotogramas de arquivo do primeiro turismo, o filme mostra a incomodidade da imposibilidade de estar só cando se desexa estalo. A soidade, mais desta volta non querida, paira tamén sobre A cat in the window, (Un gato na ventá), de Félix Brixel -outro dos cineastas galegos en Estados Unidos-. A soidade, mais desta volta non querida, paira tamén sobre A cat in the window, (Un gato na ventá), de Félix Brixel -outro dos cineastas galegos en Estados Unidos-. Un relato desde o íntimo que é, coma mostra 'Matria', político. Unha muller imaxina, mentres debuxa sobre un papel, como será o seu futuro cando envelleza. Fantasea cun futuro solitario en Alaska tras unha vida errante, nómada. Unha vida de moito traballo e pouco tempo para querer, para coidar. Entre plans de autonomía, emerxe o medo a non poder ocuparse dos demais. Ao naufraxio. Pero alguén rescata o seu autorretrato da auga. Pono a secar antes de que esfarele. Se traballo e coidados se atopan no cerne de Matria e A cat in the window, Siglo XXI, de David Fidalgo, un dos filmes de animación que forman parte da Sección Oficial de Cans, podería ser o seu reverso. Construído con diálogos reais e recentes, aínda que coas voces deformadas, Siglo XXI denuncia o machismo que se exhibe sen pudor diante das cámaras e o absurdo que navega polas redes sociais. O ruído. Do gañán orgulloso ao "gatito, gatito". Uns ladran, de acordo coa súa natureza, e outros -humanos- ornean sen vergoña. Siglo XXI denuncia o machismo que se exhibe sen pudor diante das cámaras e o absurdo que navega polas redes sociais. O ruído A liberdade, a súa ausencia e procura, conectan outros dos filmes de animación de Cans con algúns dos de ficción e imaxe real. Se os mundos de Paxaro escuro ou Amanece despejado remiten a cárceres a ceo aberto, así o fai, doutra maneira, Afterwork de Luís Usón e Andrés Aguilar. Que nos traslada ao imaxinario dos debuxos animados de cando eramos nenos. O home/animal que acaba despenado e escachado perseguendo o seu obxectivo. Alternando animación máis clásica e máis apoiada na tecnoloxía, Afterwork lévanos a un mundo de traballo, soidade e rutina baleira sen fin. E pregunta ata onde somos quen de chegar perseguindo a cenoura que nos mantén no bucle da ocupación tediosa. Con saír do bucle, do mundo coñecido, soña o protagonista de Peixes, de Juan C. Pena. Nunha pequena cova no fondo do mar, un vello peixe cóntalles aos máis novos a lenda dun peixe que quixo saber o que había máis aló do auga. Que persegueu, valente e ilusionado, a luz, ata chegar a outro mundo. Só que saír do noso mundo permítenos contemplalo desde perspectivas inesperadas. Cunha estética moi diferente, mais tamén desde a animación, Sabrina Zerkowitz recrea o mundo do mar, os peixes e os paxaros -protagonistas de Peixes- en Sea, filme sen diálogos no que, tras a chegada dun barco de papel, o mar amosa toda a vida que acolle. O fantástico, e un ton luminoso, xunto a unha técnica de animación con bonecos, son o cimento de Estela, de Ariadna Cordal O fantástico, e un ton luminoso, xunto a unha técnica de animación con bonecos, son o cimento de Estela, de Ariadna Cordal, -outra creadora galega que completou a súa formación en Estados Unidos-. Un filme no que unha nena atopa unha estrela que tenta compartir. Outro dos creadores que están fóra -en Gran Bretaña, neste caso- Borja Santomé, presentará en Cans El reloj, unha curta experimental que, coa técnica de animación que caracteriza o seu autor, -a man e con acuarela-, explora un mundo en branco e negro, no que un home, observador curioso, nos conduce polo cambio, o paso da costa á cidade, enorme e inquietante, e a transformación que a viaxe opera nel mesmo. A migración da costa á cidade alicerza tamén Charkpen (Esperanza), de Paulino Cadórniga, que presentará na Sección Oficial de Cans, na modalidade de non ficción, a dalgún xeito, crónica -de cerne fotográfico- do cambio social e da resistencia que puido construír a través das imaxes tomadas nunha viaxe á Patagonia. Do ruído e a velocidade do centro da cidade á paz da montaña nevada e da costa, o autor quixo simbolizar o paso do caos das sociedades actuais á á vez vella, nova e esperanzadora forma de vida que viu nos indíxenas Selk'man de Río Grande, representada por unha muller, Naa Elesken Selk´nam. Cun enfoque estético semellante, apoiado na fotografía, Guillermo Vázquez explora a paisaxe neboenta e misteriosa do bosque en Forest, propoñendo reflexións sobre a liberdade ou os límites e abismos do noso mundo. Cun alento poético semellante, e un tratamento tamén fotográfico -e con conexións con A cat in the window-, Alicia Alonso artellou Tiempo, reflexión sobre "a miseria emocional á que estamos abocadas nunha sociedade ao límite de si mesma", na que as présas, os medos e as mentiras afastan o espazo dos afectos, do tempo que nos debemos a nós mesmos e ás persoas que queremos. De corte máis experimental, coma Forest ou El reloj, e igual de evocadora, mais cun branco e negro logrado a través das imaxes dunha cámara de Super 8, é Rapa das bestas de Jaione Camborda, que trata, desde un enfoque moi diferente ao de Charkpen (Esperanza), de indagar na "vixencia das tradicións" e nas "raíces etnográficas". Na relación, en concreto, do home co animal. No combate, o contacto. A animalidade do humano. A egolatría. Procurando máis, -segundo sinalou ao presentar este traballo en Curtocircuíto-, o "vínculo sensorial" que a historia. O ollar persoal, case íntimo, que de crítica social. Na vertente máis social sitúanse, porén, outros filmes da modalidade de non ficción da Sección Oficial de Cans -que aínda se completa cun apartado de videoclips-. O experimental -con superposicións e negativos en cor- está presente en Salitre nas veas de Adrián Canoura, que tece un relato poético sobre a relación do ser humano -o mariñeiro- co mar e a loita de ambos co tempo, cos seus límites, cada un desde a súa posición. De a cabalo entre o existencial e o social -porque non deixa de amosar o mundo do traballo- Salitre nas veas pode conducirnos a Europa, de Hugo Amoedo. De a cabalo entre o existencial e o social -porque non deixa de amosar o mundo do traballo- Salitre nas veas pode conducirnos a 'Europa', de Hugo Amoedo Europa é xuventude e procura do futuro por parte dun mozo que emigra tentando abrirse camiño no cinema. Mais tamén dúbidas. Soños crebados pola precariedade. Ausencias. Hugo escríbelle, en formato audiovisual, a un amigo. A un dos que tivo que deixar atrás. Para achegar un relato descarnado da realidade do "self-made man" sen rede de seguridade na que caer saíndo ileso. Atrapado "nun traballo de merda". Comezando sempre. Unha vez e outra. Con proxectos novos para, polo menos, estar ocupado. Para que marchei da casa? Onde vou agora? Onde levo as miñas cousas? E a precariedade dos afectos, ao lado da laboral. As historias que acaban. A perda. Tamén emigrou, sen rede protectora, a protagonista de La mujer invisible, de Noemí Chantada. Unha muller que, tras perder o seu traballo, muda cada día, na súa residencia de Vigo, de roupa e de nome para recibir homes nun piso e poder así tirar para adiante e alimentar o seu fillo. Unha muller que toma a palabra. Sen negar a realidade, nin dramatizar. Amósase optimista, de cara ao futuro. Indigno, di, será non poder pagar a comida, e non "dar cariño". Coma ela, outras mulleres invisibles préstannos a súa voz, mais, ao contrario da protagonista, non amosan a súa cara. Na presentación desta curta en Curtocircuíto, a directora falou de mulleres que, ao seren escoitadas, sentíronse empoderadas. Na presentación de La mujer invisible en Curtocircuíto, a directora falou de mulleres que, ao seren escoitadas, sentíronse empoderadas A invisibilidade -caras que non vemos, voces que escoitamos- é tamén o centro de Marxes, curta documental de Sara Chuerches que se achega a un grupo de persoas excluídas que, coma en La mujer invisible, toman a palabra. E tomala é o principio do empoderamento posible. "Temos moito que achegar, só precisamos que nos escoiten", di un deles. Non queren condescendencia. Nin caridade. Senón dereitos. E que os escoiten. O peor, din, é o sufrimento e a soidade. Mais calquera pode verse, un día, por conxunción de diversas circunstancias, á marxe do camiño marcado. Nunha espiral da que é moi difícil saír. Nas marxes tamén se viu atrapado Emanuel Xavier, o protagonista de Americano, de Fon Cortizo. Un mozo, latino en Estados Unidos, de familia inmigrante, que reivindica a súa identidade como americano, desde a diversidade. E que, coma as persoas que saen en Marxes ou La mujer invisible, non permite que ninguén fale por el. Hoxe é unha das voces máis representativas do Spoken Word en Nova York. Mais, con 16 anos, sobrevivía nas rúas de Manhattan exercendo a prostitución e vendendo drogas. A poesía, di, deulle unha saída para liberarse da dor e da ira. Devolveulle a palabra.


Summary: Ao incremento do PIB rexistrado durante o pasado ano sumouse unha caída na remuneración dos asalariados. Fronte a unha menor remuneración da forza laboral se produciu unha suba considerable do beneficio empresarial

O Produto Interior Bruto (PIB) medrou en 2011. Non sucederá o mesmo en 2012, dacordo con todos os paneis de previsións. Malia non ter pechado o exercicio en valores negativos, a destrución de emprego acadou as 600.000 persoas. Recortouse en gasto público, en déficit de conta corrente (apenas 8.000 millóns), en investimento empresarial ou en salarios. No caso galego, por exemplo, a remuneración dos asalariados (traballadores por conta allea) encadea dez trimestres en negativo. Moito antes de que comezase o bruído mediático as nóminas foron adelgazando. Lonxe quedaron as épocas en que, xustificado ou non, o incremento salarial se movía por riba do 10% interanual. Non están dispoñibles, polo de agora, os datos de contabilidade correspondentes a Galicia (queda por coñecer os do IV trimestre), mais a análise se pode extrapolar a partir da estatística global do Estado. Á conclusión á que se chega é que se produciu en 2011 un importante incremento das rendas de capital fronte a unha caída moderada nos salarios e do custo laboral. A remuneración dos asalariados encadea dez trimestres en negativo en Galicia Sen descontar a inflación, botando man do indicador de prezos correntes, obsérvase que o PIB medrou un 1,5% a nivel interanual en España. Isto é, aumentou a produción de bens e servizos da economía española respecto do ano anterior. Pero a remuneración global dos asalariados descendeu fortemente trimestre a trimestre nos dous últimos anos, no último un 2,1%. Segundo fontes expertas consultadas por Praza, e malia botar man dos datos con inflación, "se se descontara as taxas serían inferiores, pero manteríase o signo e as diferenzas". Rendas. Prezos correntes. Taxas de variación interanuais 2010 /I 2010 /II 2010 /III 2010 /IV 2011 /I 2011 /II 2011 /III 2011 /IV PIBpm -1,5 0,1 1,0 1,7 2,2 2,4 2,2 1,5 Remuneración dos asalariados -3,5 -2,3 -2,3 -2,1 -0,8 -0,6 -0,6 -2,1 Custo laboral unitario -2,1 -2,4 -2,9 -2,9 -2,0 -1,7 -1,5 -2,5 Produtividade por traballador 3,0 3,0 2,4 2,2 2,6 2,2 2,8 3,7 Excedente de explotación bruto/Rendas mixtas 0,0 -3,7 0,3 4,4 5,3 8,8 4,7 6,6 Impostos netos sobre produción 2,8 38,1 31,3 11,4 3,6 -8,7 5,8 -5,1 Como se observa na táboa anterior, o custo laboral por traballador descendeu de maneira significativa no último trimestre de 2011 o que, sumado á caída na remuneración dos asalariados, provocou un incremento importante na produtividade. Iso si, todo o incremento da produtividade foi para o beneficio empresarial,o cal no último trimestre medrou un 6,6% con respecto ó mesmo de 2010.


Summary: "O discurso da represión é unha total mentira", asegura o presidente cubano.

O presidente de Cuba, Miguel Díaz-Canel, cualificou de "mentira" e "total calumnia" as acusacións de represión das protestas na illa, que o Goberno cualifica de "disturbios". Concretamente, o mandatario comparounas coas "guarimbas" venezolanas, como "parte do famoso manual polo que se conducen os golpes suaves e as súas diferentes fases". Para Díaz-Canel, trátase dunha campaña nas redes sociais de "terrorismo mediático", recolleu o xornal oficial Granma. O obxectivo, argumentou, sería complicar o combate contra a Covid-19 e a creación dun escenario de intranquilidade e incerteza no país. "As convocatorias en redes sociais son totalmente agresivas, chamando ao asasinato, chamando ao linchamento, ameazando, chamando á destrución de instalacións, chamando ao atentado contra vivendas de persoas, e en particular de persoas identificadas como revolucionarias", sinalou o presidente cubano durante a reunión do grupo gobernamental para loitar contra a pandemia. "Ou sexa, que ese discurso de que o Goberno está a reprimir manifestacións pacíficas ou esa petición que fan de que Cuba ou o Goberno respecten a opinión dos cidadáns é unha total mentira e unha total calumnia", dixo, e subliñou que os que se manifestan non o fan "de maneira pacífica". Neste sentido, pediu non deixarse "intoxicar" polas redes sociais, lugares onde se pretende "construír unha realidade" dunha Cuba "desordenada, ingobernábel, que está de estalido en estalido", criticou, e salientou o uso de fotos de apoio á Revolución "como se fosen actos públicos en contra". Díaz-Canel recoñeceu que Cuba "non sempre" ten "os resultados que necesitan", "non sempre dispón dos recursos necesarios", mais atribuíu esta circunstancia ao bloqueo por parte dos EUA. Apoio do ALBA Neste sentido, os países da Alianza Bolivariana para os Pobos da nosa América-Tratado Comercio dos Pobos (ALBA-TCP) expresaron o seu "total respaldo" ao Goberno cubano a través dun comunicado; repudiaron calquera "intento de desestabilización" da illa por parte de terceiros; e exixiron "o levantamento inmediato de todas as medidas coercitivas unilaterais aplicadas por Estados Unidos". Cidadáns cubanos saíron ás rúas nos últimos días para expresar o seu descontento pola carestía de produtos básicos, como alimentos e medicinas. As mobilizacións, segundo denuncias dos participantes, foron reprimidas con dureza pola Policía. O Goberno cubano respondeu ás acusacións internacionais sinalando que viu "escenas peores" de represión policial en Europa.


Summary: Foron asasinados os alcaldes de Cedeira, Boimorto, Fene, Mugardos, Tui, Bueu, Arzúa, Boiro, Cabanas, Cambre, Fisterra, Monfero, Vilasantar, Cuntis, Pazos de Borbén, Tomiño, Marín, Moaña, Lalín, A Guarda, A Estrada... Unha xeografía do terror que se estendeu dende a Galicia mariñeira á labrega, dende as vilas aos concellos máis rurais. 88 edís da provincia da Coruña foron asasinados pola represión posterior ao golpe de 1936

88 edís da provincia da Coruña foron asasinados pola represión posterior ao golpe de 1936 Nos meses que seguiron ao golpe de estado de xullo de 1936 sete concelleiros de Cedeira foron asasinados polos franquistas, tres deles executados no Castelo de San Felipe (Ferrol) tras ser xulgados por "rebelión militar". Sucedeu o mesmo con oito edís de Boimorto, asasinados en Amenal (O Pino) e Ortoño (Ames). Ou con seis dos concelleiros de Fene. Ou con cinco representantes municipais da Estrada, xulgados por "rebelión militar" en Pontevedra. E outros cinco representantes públicos de Mugardos ou de Tui. E catro dos concelleiros de Moaña, Bueu ou O Porriño... A represión dos grupos sublevados contra a República foi moi dura nas cidades, pero tamén o foi nas vilas e concellos máis pequenos, tamén nas zonas máis rurais. Sen chegar aos niveis de Ferrol-Serantes (4 edís asasinados e 14 encarcerados, exiliados ou sancionados) ou Vigo-Lavadores (9 edís asasinados e 4 represaliados doutros xeitos), son moitas as localidades de todo o país nas que unha parte importante dos representantes municipais sufriron unha brutal persecución. Como destacaba o historiador Emilio Grandío hai uns días, ao presentar os resultados da investigación Xeración Perdida sobre a represión franquista nos concellos da provincia da Coruña, as corporacións municipais foron un dos principais obxectivos da represión" en boa medida porque "o novo réxime quixo castigar os responsables das políticas desenvolvidas no período republicano". Especialmente as políticas exercidas a partir de febreiro de 1936, momento en que a Fronte Popular gaña as eleccións. "Facer política nese momento pasaba, inexorablemente, por retomar as reformas do primeiro bienio naqueles aspectos que competían ás administracións municipais, logo de dous anos de parálise", lemos en Xeración Perdida. "Esta xente o que intentaba dende o Concello era facer escolas, mellorar a vida da xente. Chegaron a decidir que todos os meses o Concello dedicaría unha partida mensual de cartos para mercar libros e facer unha biblioteca ambulante por Boimorto. Iso é algo imposible de pensar mesmo hoxe", destacaba hai un tempo Xosé Luis Rivas Cruz Mini, impulsor do proceso de exhumación dos cadáveres dos oito concelleiros da localidade asasinados o 20 de agosto de 1936. En lugares como Boimorto a corporación municipal impulsou escolas públicas, asistencia sanitaria, enterros civís..., creáronse sindicatos agrarios cunha afiliación importantísima e unha grande actividade. A guerra matou todo iso, porque para iso se fixo o golpe militar que acabou coa democracia. A xestión municipal desenvolvida nos meses e anos anteriores ao 18 de xullo de 1936 foi tamén subliñada na homenaxe que se lle tributou en Amoeiro á corporación local republicana, que sufriu directamente a violencia e a represión, comezando polo propio alcalde Castor Sánchez Martínez, asasinado en agosto de 1936. "Antes da súa xestión en Amoeiro non había case escolas, e despois o nivel educativo de Amoeiro chegou a ser superior mesmo ao que os rapaces podían recibir en Ourense, grazas a mestres coma Rafael Alonso, que foi asasinado. Mestres como Alonso Rodríguez Ansias, que escapou e que viviu emparedado na súa casa 28 anos. Impulsaron o Estatuto de Autonomía, crearon cantinas escolares para os nenos que non podían comer...", sinalaba o actual alcalde, Rafael Rodríguez. "A maior parte dos asasinatos foron dirixidos contra líderes sociais, persoas que estaban cambiando a sociedade. A revolución xa estaba feita, estaba facéndose, unha revolución no ámbito educativo, no mundo agrario, nas iniciativas empresariais" E o mesmo sucedeu por exemplo nas homenaxes de Teo ou Ames. "O franquismo xerou un discurso sobre que as represalias foron debidas en moitos casos a enfrontamentos persoais e envexas ou a que só se dirixiu contra as persoas moi significadas politicamente, militantes e dirixentes de partidos. É un discurso falso: a maior parte dos asasinatos foron dirixidos contra líderes sociais, persoas que estaban cambiando a sociedade. A revolución xa estaba feita, estaba facéndose, unha revolución no ámbito educativo, no mundo agrario, nas iniciativas empresariais", destaca Xavier Simón, do Grupo pola Recuperación da Memoria Histórica de Arbo. Galicia era un territorio maioritariamente republicano en xullo de 1936. Porén, o feito de que os sublevados controlasen moi rapidamente Galicia contribuíu a silenciar esta realidade. "Mentres que noutras zonas, como Navarra, Salamanca ou Valladolid, había un apoio social moito máis amplo ao golpe de Estado, en Galicia había unhas importantes masas de afíns á república, como quedara claro nas eleccións de febreiro de 1936, que deron como resultado dúas Galicias: unha na que gañaron os partidos de esquerda e outra que apoiou as forzas tradicionais. Iso é o que fixo que os franquistas utilizasen a Galicia como un laboratorio de determinados ensaios de control social que despois aplicaron noutros territorios a medida que o exército nacional os ía conquistando", explica Julio Prada. A violencia para matar a semente No verán e no outono de 1936 foron asasinados ou executados os alcaldes de Arzúa, Ares, Boiro, Cabanas, Cambre, Fisterra, Monfero, Vilasantar, Cuntis, Pazos de Borbén, Tomiño, Vilaboa, Marín, Moaña, Lalín, A Guarda, A Estrada... Unha xeografía do terror que se estendeu dende a Galicia mariñeira á labrega, dende as vilas aos concellos máis rurais. "As cidades son sempre o foco, onde mellor se ven os cambios, pero nunha Galicia que seguía sendo maioritariamente rural nos anos 30, no rural tamén se vían grandes cambios e unha gran actividade de asociacionismo político e sindical, pero igualmente cultural e mutualista, elementos que articulan a sociedade civil", explicaba aquí o historiador Antonio Míguez. "Para min estes asasinatos sempre representaron a imposibilidade de poder termos ilusións sociais no rural deste país" "Empregan a violencia para eliminar directamente a esas persoas que os golpistas consideran os seus inimigos, para asasinalas, pero tamén para eliminar ese entramado que hoxe chamariamos sociedade civil. O golpe é un golpe contra toda a tradición liberal que arranca no século XIX, contra todo o que sería a modernidade. O seu traballo é tan radical e tan intenso que en boa medida borran todo iso, borran mesmo a memoria de que todo iso existira", engade Míguez. "O poder cambiara de mans coa vitoria da Fronte Popular. Os golpistas tiñan présa, porque o réxime republicano parecía que funcionaba", apunta igualmente Grandío. "Os mortos e os que quedaron o único que fixeron foi soñar cunha ilusión, cun futuro distinto e esa ilusión foi afogada, matada e dunha maneira moi dura, moi violenta", dicía Xosé Luís Rivas ao falar sobre a corporación de Boimorto que fora asasinada. "Para min estes asasinatos sempre representaron a imposibilidade de poder termos ilusións sociais no rural deste país", engadía.


Summary: O medio de tendencias Disquecool celebra o seu primeiro aniversario cunha festa do máis cool no Liceo Mutante de Pontevedra. Entre as actividades previstas destaca unha xuntanza de ukeleles para tocar O tren de Andrés Dobarro, unha guerrilla de Urban Knitting que embelecerá o entorno urbano próximo ou unhas olimpíadas con probas como o escondite inglés, salto á comba e lanzamento de gafas de pasta.

O medio de tendencias Disquecool celebra este sábado o seu primeiro aniversario cunha festa no Liceo Mutante de Pontevedra (Rúa Rosalía de Castro, nº 100). As actividades, moi variadas e todas cun toque hipster, comezarán ás catro da tarde e terán un prezo simbólico de dous euros (co agasallo incluído dunha chapa). Porén, pódese colaborar co medio cunha entrada de seis euros, que tamén dá dereito a unha bolsa de tea. Entre as actividades previstas destaca unha xuntanza de ukeleles para tocar O tren de Andrés Dobarro Entre as actividades previstas destaca unha xuntanza de ukeleles para tocar O tren de Andrés Dobarro e por suposto a celebración dunhas olimpíadas especiais con probas como o escondite inglés, salto á comba e lanzamento de gafas de pasta. Os organizadores salientan que "poderás pór en práctica habilidades xa esquecidas no patio do colexio". Tamén haberá unha acción laneira ou Urban Knitting,consistente en intervencións que visten de pezas de ganchillo e calceta mobiliario urbano e outros elementos do espazo público. A actividade estará coordinada polas responsables da craftytenda Home Made. A festa pecharase cos concertos de Os Amigos dos Músicos e Santos Morcegos e os dj's Dr. Chou e DJ Chema Ao longo da tarde desenvolverase ademais o concurso O Mellor Hipster, que premiará os máis modernos ou aqueles que demostren máis estilo perante a cámara e no photobooth que se instalará. Ademais, haberá un obradoiro infantil de arxila e outras actvidades para nenos e nenas, unha exposición de arte postal, un reto de escritura a través de twitter e limitado a 140 caracteres e moitos premios, grazas á colaboración de Kalandraka, Xerais, Rinoceronte, Punto G, Kling, Le marché de Rachel, Oitenta, O Gato Cósmico e Laconicum. A festa pecharase cos concertos de Os Amigos dos Músicos e Santos Morcegos e os dj's Dr. Chou e DJ Chema.


O mellor que podemos facer co partido do Lugo é esquecernos. E para esquecer, o mellor é non falar. Se ten algunha dúbida ao respecto, pode consultar os manuais para borrar a memoria que aplicaron os franquistas na nosa sociedade. O seu procedimento foi todo un éxito, o estado español é o 2º país con máis desaparecidos, coa incrible data de 114.000, Camboia ocupa o 1º posto nesta lista da vergoña. O 6 de abril do ano pasado, eu estaba en Liverpool, era a conmemoración da traxedia de Hillsborough (onde morreron 96 afeccionados do Liverpool por mor dunha avalancha producida polo exceso de aforo no campo do Nottingham Forest e non polas accións dos "torcedores" do Liverpool, como dicía a policía inglesa) e sucedeu un feito que me axudou a entender todo o que supón o fútbol. -Queres vir ao partido? -Si. -Pois logo acompáñame. -Canto é? -Nada, é gratis Eu ía procurando unha entrada pola revenda cando se achegou a min un home chamado Michael e díxome: -Queres vir ao partido?-Si- Pois logo acompáñame.-Canto é?-Nada, é gratis-Cómo que gratis?-Sí, sóbrame un carnet do meu fillo e gustaríame que veñas conmigo. A partir daí, fomos os dous andando até a tribuna de Anfield, explicoume que era de Nova Zelandia e que viña cada 15 días a Liverpool desde Londres, 3:30 horas en coche para ver ao seu equipo. Cada vez que escuito que nas gradas do Anxo Carro estamos entre 3.000 e 4.000 persoas, eu, acórdome do meu amigo Michael e pregúntome se a cidade está a altura do equipo que temos.


Summary: Concentración en Vigo contra as restricións en 14 centros de saúde.

O BNG reclamou esta sexta feira, cunha concentración en Vigo, unha "rectificación" do Goberno galego ante a "inaceptábel" decisión de restrinxir a asistencia en 14 unidades de Atención Primaria da área sanitaria viguesa, e advertiu de que "non se pode aceptar como normal o que non é normal". Así o trasladou a deputada nacionalista Montse Prado que, canda outros deputados e varios alcaldes do BNG na comarca (as rexedoras e rexedores das Neves, Ponteareas, Tomiño e O Rosal), así como portavoces municipais, concentráronse ante a delegación territorial da Xunta na cidade. Prado tachou de "inaceptábel" a medida de restrinxir a actividade de 14 centros e advertiu que "non é normal que a veciñanza reciba unha asistencia sanitaria propia dunha época de guerra, onde os profesionais teñen que escoller a quen atenden e a quen non". A parlamentar nacionalista denunciou que a decisión de Sanidade tomouse "sen falar con ninguén, nin cos representantes dos traballadores" Patoloxías Após lembrar que "hai outras patoloxías, como as crónicas, que non poden esperar", a parlamentar nacionalista denunciou que a decisión de Sanidade tomouse "sen falar con ninguén, nin cos representantes dos traballadores", e o único que provoca é que se derive a asistencia aos PAC ou aos servizos de Urxencias, "que tamén están ao límite". Prado afirmou que o estado da Atención Primaria na Galiza e en Vigo é "resultado de 12 anos de recorte" e dunha estratexia do Goberno de Núñez Feixoo para "deteriorar a sanidade pública" e "engordar" o negocio da sanidade privada. Máis críticas A presidenta da Deputación de Pontevedra e tenente de alcalde de Vigo, Carmela Silva, criticou tamén nas súas redes sociais que o Goberno galego "unicamente empregou 515 millóns de euros, dos 735 do fondo Covid que recibiu do Goberno do Estado", mentres a Atención Primaria está "desbordada". "Darán explicacións Feixoo e Rueda? 225 millóns sen usar? É un disparate!", cuestionou a dirixente socialista. Na mesma liña se manifestou nestes días o Goberno municipal de Vigo, que en palabras do seu portavoz Carlos López Font, denunciou que a Xunta da Galiza non contratou a profesionais a pesar de recibir diñeiro para iso por parte do Goberno do Estado español.


Summary: ADEGA esíxelle ao Concello de Lugo que cumpra co compromiso que adoptou en pleno, no ano 2010, de construír unha planta de compostaxe para a comarca

As rúas de Lugo levan case un mes cheas de lixo, a pesar de que tanto os servizos mínimos coma outras alternativas contratadas por Urbaser e Concellos recollen ao redor dun cento de toneladas cada día. A folga fixo presente a enorme cantidade de residuos que xeramos os cidadáns do século XXI, ou como destaca ADEGA, "en Lugo estamos a sufrir a visión pública do noso lixo. A folga dos traballadores/as debruzounos bruscamente perante os nosos residuos". A organización ecoloxista considera que este problema debe servir cando menos para iniciar un proceso de reflexión e debate sobre as distintas formas que temos de xestionar estes residuos. A organización ecoloxista considera que este problema debe servir cando menos para iniciar un proceso de reflexión e debate sobre as distintas formas que temos de xestionar estes residuos Un debate que xa estaba en marcha, en boa medida polo incremento nun 34% do canon que Sogama lles cobra aos Concellos por desfacerse do seu lixo e queimalo. Este argumento económico situou moitas administracións locais ante a pregunta de como pagar menos pola xestión dos seus residuos, un aforro que pasaría en primeiro lugar por xerar menos lixo (seguindo a doutrina dos 4 R's: reducir, reutilizar, recuperar e reciclar) e por explorar distintas alternativas distintas da incineración, comezando pola compostaxe progresiva. "ADEGA non formula o problema en termos do noxo que produce ver todo o que desbotamos da nosa vida, para as nosas rúas, mas si debemos facer fincapé na cantidade de lixo producimos. Canto e que caro nos sae! Caro en saúde, en estética, en recollida e en limpeza", destacan. A entidade fai fincapé nos residuos orgánicos, que representan aproximadamente o 50% do conxunto de residuos que producimos. É, ademais, "o que máis cheira e o de maior risco para a saúde", e así mesmo, o que se pode recuperar grazas aos procesos de compostaxe. ADEGA salienta que "este lixo podería e debería ser reciclado para producir compost que se aproveitase no abono de terras e, por tanto, para cumprir co mandato da natureza: a circulación da materia e da enerxía". A entidade esíxelle ao Concello de Lugo que cumpra co compromiso que adoptou en pleno, no ano 2010, de construír unha planta de compostaxe para a comarca A entidade esíxelle ao Concello de Lugo que cumpra co compromiso que adoptou en pleno, no ano 2010, de construír unha planta de compostaxe para a comarca. E lémbralle igualmente á Xunta que tamén esta administración se comprometeu no actual Plan Galego de Residuos a construír varias plantas de compostaxe por todo o territorio galego. Tamén sinala o exemplo positivo do acordo ao que en Pontevedra chegaron o Concello e a Deputación para a construción dunha planta comarcal de compostaxe. "Cremos que é o momento de apostar pola compostaxe e a todos os niveis, ben sexa para o tratamento da materia orgánica da comarca nunha planta de compostaxe, ben sexa para o tratamento do lixo orgánico domiciliario, a través da compostaxe caseira", subliñan, "deste xeito, reduciríamos cando menos o 50% o volume do lixo que trasladamos a Sogama e poderíamos reutilizar o residuo como compost". Lembran, ademais, que "a compostaxe dá moitos máis postos de traballo que a incineración, xa que se precisa dunha mellor recollida selectiva, máis que dunha tecnoloxía cara". Poñen o exemplo da planta de Lousame, onde fai falla un traballador por cada 380 toneladas de lixo, mentres que en SOGAMA hai unha empregada por cada 2.496 toneladas. Adega calcula que se toda Galicia seguise un sistema coma o da planta do Barbanza, se poderían xerar 2.300 empregos directos. Alternativa a Sogama En Galicia recíclase apenas o 11% dos materiais e non se chega ao mínimo esixido nin sequera no vidro ou no papel. Os datos de 2011 amosan que o 46% do lixo galego se incinera sen valorización e outro 43% vai directamente a vertedoiros Sogama é unha modalidade de xestión dos residuos máis cara por varios motivos, comezando polos centos de quilómetros que ten que percorrer o lixo dende os catro recantos do país para chegar á centralizada planta de Cerceda, e pasando pola escasa eficiencia enerxética demostrada por Sogama á hora de xerar electricidade a partir da combustión de residuos. De feito, a prevención e a reciclaxe deses residuos terían aforrado máis enerxía da que Sogama produciu, pois a súa eficiencia enerxética rolda o 0.3, moi por debaixo do 0.6 esixido por Europa. Pero tamén porque esta planta apenas recupera materiais, non os revaloriza, incumprindo todas e cada unha das recomendacións da Unión Europea, o que levou a que varios grupos presentasen unha denuncia ante as instancias comunitarias. Nesa denuncia salientábase que Sogama "só queima o lixo" para reducir o seu volume e para despois acumulalo no gran vertedeiro da Areosa e lembrábase que en 2020 este tipo de vertedoiros estarán prohibidos en Europa. Na actualidade, por culpa de Sogama, Galicia incumpre as normativas europea, estatal e galega en varios aspectos, comezando polas esixencia de que cando menos o 50% por cento dos materiais se recuperen e reciclen. En Galicia recíclase apenas o 11% dos materiais e non se chega ao mínimo esixido nin sequera no vidro ou no papel. Os datos de 2011 amosan que o 46% do lixo galego se incinera sen valorización e outro 43% vai directamente a vertedoiros. En total, Sogama recupera só o 8% dos materiais que lle chegan. Mentres, a media da UE en 2009 ofrece datos moi diferentes: 24% de materiais reciclados, 18% de compostaxe, 20% de residuos incinerados, e un 38% acumulados en vertedoiros.


Summary: Coa axuda do secretario executivo de Adega repasamos a normativa que se está a aplicar no País en materia de minaría. A lei aprobada en 2008 polo bipartito foi a primeira após 1973, mais fica gardada nun caixón. Eirexas reclama qu se aplique, e que desde a Xunta se mova ficha para que os nosos recursos os explotemos nós

Pregunta: Como está a lexislación en materia mineira? Que pasa coa lei de 2008, aprobada durante o goberno bipartito? Resposta: Esa lei veu clarificar unha serie de cuestións que a lexislación española —de 1973— non contempla, sobre todo no relativo á restauración e ao desenvolvemento da actividade en consonancia coas restricións ambientais e de uso do territorio. Desde o punto de vista ecoloxista, podía ser máis ambiciosa, mais a idea era esa: xa que a minaría ten un peso importante no PIB galego, termos un marco normativo propio. Agora ben, as leis hai que ter vontade de as aplicar! P: Non se aplica, logo? R: [ri] Non. A actual Xunta en absoluto ten vontade de aplicala. Hai toda unha enxurrada de proxectos mineiros que veñen explotar non tanto rochas industriais como a lousa ou o granito, senón minerais estratéxicos, como ouro de Corcoesto. E non será esta a única iniciativa, xa que o cinto aurífero que vai de Malpica a Tui está a ser obxecto de investigacións, por estar moi alto o prezo do ouro no mercado e ser un investimento seguro. O proceder de Feijóo é unha fotocopia do que aconteceu na II Guerra Mundial co volframio: somos fornecedores de materias primas e receptores de impactos. Grandes multinacionais pregadas aos intereses estatais e, naquela ocasión, do nazismo. Agora, neste novo modelo de neocolonialismo mineiro, o que hai son grandes transnacionais que operan en países onde a lexislación ambiental xa nin existe e veñen a outros, como o noso, con políticos propensos a vender estas iniciativas como falsamente xeradoras de postos de traballo e ambientalmente inocuas. Se Feijóo tivese intención de aplicar a lei exixiría, por exemplo no caso de Corcoesto, un seguro de responsabilidade civil como garantía de que un accidente derivado do uso do cianuro non lle saíse de balde a Edgewater. P: Ollemos cara ás Pontes e o proxecto de recuperación de Endesa. Houbo restauración do dano causado? R: O das Pontes é un exemplo paradigmático do 'colle o recurso e corre'. Endesa, estatal no seu momento, recolleu os beneficios e deixou emisións de dióxido de xofre e un impacto paisaxístico enorme. Para a restauración tiraron cara ao máis barato [ri] Que fixeron? Deixar encher a mina de auga, e como non enchía rápido abondo enchufáronlle o Eume! Un río que poucos quilómetros máis abaixo rega un parque natural. Facerlle un bypass ao Eume e crear un macrolago usando gratis un recurso público, a auga. Endesa decidiu experimentar obviando o problema hídrico e sen ollar as consecuencias de colocar non un lago senón unha balsa ácida de 250 metros de profundidade e 12 quilómetros cadrados enriba dunha falla activa. A culpa é dunha empresa con mentalidade colonial e dunha Xunta que mirou sempre cara ao outro lado. P: Visitou Corcoesto en 2011. Agora que viu o proxecto completo... recolleuse algunha das recomendacións? R: O proxecto previo tiña moitos ocos aínda. Atendía ao tipo de explotación, ao volume de recursos... mais non estaba detallada a restauración nin das afeccións ambientais. E após revisarmos o proxecto definitivo atopámonos con que ambas as cuestións seguían sen resolver. Por exemplo, o modelo de explotación: ceo aberto e cianuro. Alternativas? Minaría soterrada como a das minas máis famosas da Galiza, as de Sanfinx —Lousame—. Por suposto, hai reactivos moito menos tóxicos que o cianuro, que está rexeitado polo Parlamento europeo. E tamén aquí hai fallas activas que non se contemplaron. P: Cómpre un proxecto mineiro para crear emprego e frear o despoboamento? R: [sorrí] Nós imos precisar explotar eses recursos. É evidente. Mais deberiamos facelo nós, a través dunha empresa pública, para que os réditos sociais fosen maiores que catro empregos en precario. Mais sería insolidario facer ouvidos xordos das explotacións de litio e coltán que temos, por exemplo, pensando en que xa nos fornecerá o Congo, sabendo que alí son minerais de sangue.


Summary: Profesionais e colectivos en defensa da sanidade pública sinalan eivas en saúde mental, radioloxía e medicina interna ademias doutros servizos cuxa continuidade ou accesibilidade muda en función das ausencias de persoal. Reivindican os hospitais periféricos, así como incentivos profesionais e laborais suficientes para que os comarcais sexan unha escolla voluntaria, nunca unha imposición.

Perto de 70.000 habitantes da Mariña teñen como centro de referencia o hospital de Burela. É un dos sete comarcais da Galiza, tamén denominados periféricos. "É un hospital illado pola falta de infraestruturas" e a perda servizos públicos, precisa o sanitario e activista da Plataforma en Defensa da Sanidade Pública da Mariña Adolfo Corral. Segundo explica a Nós Diario, nos últimos anos "houbo un crecemento en metros cadrados e as fachadas locen máis bonitas, pero gañamos en servizos? Non. Este hospital non ten capacidade para resolver a demanda sanitaria da Mariña", conclúe. A día de hoxe, profesionais deste distrito sanitario e membros da plataforma destacan eivas en catro grandes especialidades: saúde mental, medicina interna, radioloxía e, até hai pouco, coidados paliativos e hospitalización a domicilio (HADO), dous servizos ao cargo do mesmo equipo. O que pretende a Consellaría é secuestrar internistas para que ocupen postos nos hospitais periféricos, pero a imposición non é ningunha solució "Falamos dun servizo moi sensíbel que está na corda frouxa se non se dota de persoal formado e estabilidade", afirma Montse Porteiro, voceira do colectivo en defensa da sanidade pública da Mariña. "Son tres profesionais, normalmente están dous e vimos dunha tempada con un só" que deixou sen atención domiciliaria 10 dos 14 concellos da comarca; todos salvo Burela, Cervo, Foz e Xove, os primeiros en entrar no programa piloto de HADO. Cinco meses agardando por un tratamento de rehabilitación na Mariña pese a recibir opiáceos pola dor "insufríbel" "O servizo naceu para dar asistencia a toda a comarca", afirma Adolfo Corral, quen pide asegurar persoal suficiente ante calquera incidencia, para evitar sobrecargar os profesionais de Atención Primaria cun traballo que non lle corresponde mais para impedir "unha discriminación grave" entre doentes no final da súa vida. Anatomía patolóxica Adolfo Corral resume a situación noutros tres servizos chave para garantir unha saúde de calidade na comarca. En primeiro lugar nomea unha "especialidade esencial, esquecida polo feito de non ter atención directa ao paciente". Fala de anatomía patolóxica. "A carga de traballo cirúrxico do hospital de Burela requiriría a presenza de tres patólogos a tempo completo, mais só temos un a media xornada", un déficit, di, que obriga a derivar a Lugo mostras "irrecuperábeis en caso de extravío" e que entorpece a detección precoz de patoloxías que poden chegar a comprometer a vida dos pacientes. Radiólogos e internistas Ademais, sinala as carencias en radioloxía e medicina interna que afectan a todos os hospitais da Galiza. No primeiro caso, de cinco prazas estruturais, "só dispomos de dúas, tres no mellor dos casos", o que deixa unhas listas de espera "brutais" pola falta de radiólogos. En medicina interna, "de nove especialistas, só catro están á fronte do servizo cun estrés incríbel". Hai tres anos non contrataban a ninguén e a xente marchou a outros territorios ou á privada "O que pretende a Consellaría é secuestrar internistas para que ocupen postos nos hospitais periféricos, pero a imposición non é ningunha solución", apunta Corral en referencia aos contratos de longa duración que ofrece a Xunta con estadías de até catro meses nos comarcais. Cómpren medidas que melloren as condicións laborais e profesionais para que o persoal médico "queira vir e quedar", afirma. "Non se pode tratar isto como se fose o exilio ou un castigo nun hospital de segunda. Trátase de ofrecer estabilidade e incentivos por igual a todos os profesionais e continuidade aos doentes", conclúe un especialista que elixiu facer vida na Mariña. Mariano Carrero Moure: "O plan de saúde mental é errático e o acceso aos recursos, desigual" "A centralización de recursos en saúde mental non axuda" A unidade de saúde mental da Mariña, localizada no centro de saúde de Burela, conta neste momento só con un dos tres psiquiatras asignados, o que deixa unha consulta baleira, o equipo de continuidade de coidados sen persoal médico e polo menos "medio millar de doentes sen cita". "O Sergas di que non hai psiquiatras e é certo. Pero hai que botar a vista atrás para entender por que. Hai tres anos non contrataban a ninguén e a xente marchou a outros territorios ou á privada", afirma persoal desta unidade. "Mais nas listas de contratación de psicoloxía hai profesionais. Non teñen escusa para non incrementar os cadros que necesitamos para reforzar a psicoterapia e reducir a sobremedicación". A próxima segunda feira comezará unha segunda psicóloga clínica. Pero non abonda, din, e a centralización de recursos como a unidade de prevención do suicidio, psiquiatría e hospital de día infantoxuvenil en Lugo "tampouco axuda".


Summary: As últimas cifras da Seguridade Social confirman que en 2019 continuaron as baixas nas persoas autónomas que teñen persoas contratadas. Desde a Asociación de Traballadoras e Traballadores autónomas (ATA) piden medidas.

A situación das persoas afiliadas ao réxime de traballadoras autónomas continúa a dar malas novas. Os últimos datos da Seguridade Social facilitados pola Asociación de Traballadoras e Traballadores Autónomos (ATA) constatan unha realidade que afecta, tamén, ás persoas que con este réxime xurídico teñen persoal ao seu cargo. É dicir, a súa perda implica a desaparición, ao mesmo tempo, de varios postos de traballo máis. Galiza contou con anos de recuperación deste perfil mais desde 2016 a súa baixada foi continua. Ese mesmo ano contaba con 28.976 persoas autónomas que xeraban emprego que pasaron en 2019 a ser 28.426. As comarcas cunha maior caída foron as de Ourense, que pasaron en 2016 de ter 3.469 a contar con 3.302 en 2019 (-167). E as de Lugo que no mesmo período pasaron de 4.220 a 4.066 (-154). As zonas máis habitadas tamén sufriron descenso pasando, no caso de Pontevedra de 9.328 a 9.225 (-103). As comarcas da Coruña, que son as que teñen máis persoas autónomas deste perfil, pasaron de ser 11.959 a quedar con 11.803 (-156). Perdas que afectan a outros empregos A perda de autónomas e autónomos non é nada novo para o noso país nos últimos anos, como recoñece a Nós Diario o propio presidente da ATA na Galiza, Rafael Granados. "Os sectores tradicionais máis afectados seguen a ser a agricultura, o comercio e a industria" asegura. A destrución de emprego que ten lugar cando unha persoa física autónoma con traballadoras ou traballadores asalariados deixa de selo é máis grave pola propia desaparición, tamén, dos postos de traballo que dependen dela. As cifras que deu a coñecer onte ATA apuntan unha tendencia que nos últimos anos era diferente á estatal. Desde esta asociación salientan varios factores que inflúen na destrución de persoas autónomas que contan con persoal asalariado. "Cremos que algunhas razóns foron, por exemplo, a incerteza por futuros anuncios do Goberno español e unha profunda recesión no comercio", opina Granados. O sector pode estar ou non de acordo con algunhas decisións do Goberno mais, segundo ATA, "o peor é non ter concrecións". Asegura que "as autónomas e autónomos viron como aumentaron os seus gastos fixos coas subas da luz, do carburante e do Salario Medio Interprofesional". Pola contra "os beneficios son menores que hai 5 anos", relata a Nós Diario o presidente da ATA. Apoiar a consolidación Con estas cifras na man na ATA cren que é máis positivo coidar a continuidade que centrar os recursos en campañas para animar a que entren novas emprendedoras. "De nada serve ter máis autónomos se pechan antes de dous anos de actividade", asegura Granados, "cando pasamos ese primeiro período é cando asentamos a empresa, temos a clientela, mais tamén é cando precisamos máis axuda para mudar o modelo empresarial ou para actualizármonos en temas como as novas tecnoloxías", engade. E para ATA ese é un dos principais problemas do comercio galego actual: a loita desigual coas plataformas de venda en liña.


Summary: A sexta vaga deixa na Galiza outro máximo de casos activos ao superar os 28.000

Catro días despois de Noiteboa, Galiza atinxiu un novo récord de contaxios por coronavirus nunha xornada ao rexistrar outros 3.468 positivos, que son un milleiro máis que os notificados a segunda feira. Así, os casos activos continúan en escalada e superan xa os 28.000 até marcar outro máximo da pandemia. Mentres tanto, a presión hospitalaria sobe con outros sete ingresados con Covid, até alcanzar os 305 en total. No que respecta ás novas infeccións, segundo os datos publicados esta terza feira pola Consellaría de Sanidade -actualizados ás 18 horas da segunda-, a cifra de 3.468 implica bater o anterior récord de 3.100 do pasado sábado, 25 de decembro. De todos os positivos notificados na última xornada, a área de Vigo volve situarse á cabeza ao concentrar 842. Séguenlle a de Santiago-Barbanza, con outros 654 contaxios; e a da Coruña-Cee, con 567. Despois están Pontevedra-O Salnés, con 512; Ourense-Verín-O Barco de Valdeorras, con 422; Ferrol, con 244; e Lugo-A Mariña-Monforte, con 227. Segundo os últimos datos actualizados polo Ministerio de Sanidade na tarde da segunda feira, 27 de decembro, a incidencia acumulada da Galiza disparouse ao longo da fin de semana de Nadal ata os 953,47 casos por 100.000 habitantes. No estado, esta taxa está nos 1.206,21 puntos. Para analizar o ascenso da cifra de contaxios detectados no último día, hai que ter en conta que nas últimas 24 horas analizadas realizáronse 12.885 PCR, que son 3.108 máis que a xornada previa. Desde o inicio da pandemia, o Sergas fixo 3.261.145 destas probas. En canto á taxa de positividade en PCR -número de infeccións detectadas cada 100 test-, volveu subir até 21,1% o que implica que se mantén moi por riba do limiar de 5% que fixa a Organización Mundial da Saúde (OMS) para dar por controlada a pandemia. Se se observan as hospitalizacións, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) contabilizaba esta segunda feira ás 18 horas -hora tomada como referencia para os datos publicadosesta terza- un total de 305 pacientes covid ingresados, sete máis que o día anterior. De todos eles, 249 están en planta (tres máis) e 56 en unidades de coidados intensivos (catro máis). A presión asistencial sobe en tres das catro áreas sanitarias. A sexta onda da pandemia da covid-19 en Galiza segue en ascenso despois de superar o domingo os picos das cinco anteriores. Así, Sanidade notifica esta terza feira un novo récord con 28.334 casos activos da enfermidade, tras unha subida de 2.538 nun día. Esta escalada dáse en todas as áreas sanitarias, sen excepcións. As persoas falecidas diagnosticadas con Covid-19 desde o inicio desta pandemia na Galiza ascenden a 2.753, ao notificar a Consellaría de Sanidadeesta segunda feira oito vítimas mortais máis correspondentes aos días anteriores. Pola súa banda, 197.844 persoas diagnosticadas de coronavirus curáronse a Comunidade galega desde o comezo desta crise sanitaria, que constitúen 923 máis que as rexistradas ata o día anterior.


Summary: Os requerimentos do portavoz nacionalista Francisco Jorquera para que se pronunciase sobre as imputacións do 'conseguidor' Pachi Lucas e do presidente da Deputación de Ourense, José Luis Baltar, así como da condena a Marcial Dorado ("as amizades perigosas") ficaron sen resposta polo presidente

Núñez Feijóo saca peito e presume do compromiso e actuación do seu goberno contra a corrupción. "Somos o goberno máis contundente contra a corrupción", afirmou o presidente galego en sede parlamentar durante a sesión de control, após enumerar leis como a de transparencia e de financiamento de partidos como exemplos, dixo, dese compromiso. Feijóo respondía deste xeito aos requerimentos do portavoz parlamentar do BNG, Francisco Jorquera, para se pronunciar perante "a lista interminábel de escándalos que salpica o PP". O nacionalista lembrou que "no que vai de ano" o Supremo confirmou a condena a Marcial Dorado, o 'conseguidor' Pachi Lucas foi imputado, e tamén o está o presidente da Deputación ourensá. "E vostede non dá explicacións", reprochoulle Jorquera, que acusou tamén o presidente de "mirar para outro lado ante indicios de que o PPdeG foi unha peza no financiamento ilegal do PP". O portavoz nacionalista tirou no pleno unha foto do presidente ("xa ten vostede varias fotos comprometidas"), desta volta abrazándose co presidente de Iberdrola en 2009 Na súa resposta, Feijóo non se pronunciou sobre os nomes que o BNG puxera sobre a mesa. Botou man do argumentario -xa usado noutras ocasións- de que a corrupción é un poblema que afecta "ao conxunto da sociedade", apontando a que tampouco o BNG estaba libre de sospeita. O mandatario mesmo tivo tempo para alertar sobre as "ideas populistas" que xurdiron coa crise. Foto "compometidas" do presidente Feijóo non convenceu a bancada nacionalista. Jorquera respondeu á lista de leis das que presumiu o titular da Xunta como mostra do compromiso de transparencia cun "aproba leis para encubrir a súa inacción" e sacou unha cuestión incómoda para o presidente: o eólico. O portavoz nacionalista tirou no pleno unha foto do presidente ("xa ten vostede varias fotos comprometidas"), desta volta abrazándose co presidente de Iberdrola en 2009, após gañar as eleccións. "Vostede anulou o concurso eólico, como lle pediu o presidente de Iberdrola", acusouno Jorquera, dardo dialéctico que puxo baixo a luz da última sentenza do TSXG, este mes de febreiro, botando abaixo o concurso eólico do PP. Na súa quenda, Feijóo non se referiu á foto nin ao eólico, o que si fixo cando respondeu a Méndez Romeu (PSdeG), dicindo que "o 84% do concurso segue adiante". Mais si acusou o BNG de "faltar ao respecto á maioría da sociedade de Pontevedra" pola declaración de 'nin grato' a Rajoy; e de co-gobernar en institucións co PSOE, o que inhabilitaría os nacionalistas para falar "de corrupción", segundo el. Chelo Martínez, do grupo Mixto, levou á Càmara o conflito no transporte de residuos de Sogama, cunha nova concesionaria (Copasa) e a subrogación dos 69 traballadores da antiga concesionaria, Transportes Pellejero. Copasa non acepta recoller por escrito o compromiso verbal de contratalos. Martínez inqueriu o presidente sobre a responsabilidade da administración galega neste caso. Feijóo limitouse a dicir que estabamos perante "un conflito sindical, non un conflito laboral". AGE non puido realizar preguntas nesta sesión.


Summary: Un dos membros do comité clínico pide manter "prudencia, vacinación e máscara", cando o órgano ten que decidir sobre a rebaixa das restricións e o protocolo de Entroido.

O comité clínico que asesora a Xunta no tocante á pandemia de Covid-19 xúntase na tarde desta terza feira para avaliar a situación e decidir sobre a "relaxación" das medidas de restrición, defendidas polo presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo. Un dos seus integrantes é o doutor Pedro Rascado, especialista en Medicina Intensiva do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago (CHUS), subliñou a "tendencia positiva" con respecto aos contaxios, que diminuíron nos últimos días. Non obstante, esta redución chega en paralelo ao aumento das persoas hospitalizadas pola doenza. A ese respecto, Rascado explicou que no caso das Unidades de Coidados Intensivos ese aumento é "contido", así como moi inferior a outras vagas da pandemia. Nesta reunión do comité, amais da rebaixa nas restricións vixentes, estudarase o protocolo para as festas do Entroido. "Prudencia, vacinación e máscara" Aínda que finalmente se modifiquen as medidas para controlar a expansión do virus, o profesional sanitario incide en que a "principal mensaxe" ten que ser manter "prudencia, vacinación e máscara". Rascado fai énfase en que "lle diría a calquera que estea aínda sen vacinar que vaia agora mesmo" e destacou a importancia da máscara. Ao tempo, cuestionou por precipitado o debate sobre a "gripalización" da pandemia, por xerar equívocos non desexábeis. Entroido No que atinxe ao Entroido, Feixoo avanzou que se estabelecerá un protocolo máis "laxo" e que permitirá unha "maior interacción" que no caso das festas de nadal. Pola súa banda, Julio García Comesaña, conselleiro de Sanidade, lembrou que o número de persoas que se recomenda nas xuntanzas é un máximo de 10, e abriu a porta a reducir esta cifra "para diminuír a probabilidade de contaxio nestes eventos". Medidas principais en vigor — Bares e restaurantes deben pechar a medianoite excepto sextas feiras e sábados, que o fan á 1.00 da mañá; mentres que pubs e discotecas teñen de límite as 3.00 horas. — Toque de recoller para xuntanzas entre persoas non conviventes de 3.00 a 6.00 da madrugada das quintas e sextas feiras, e mailos sábados. — Certificado Covid para acceder aos locais.


A inicios de século XXI falar de Vulcano era falar do segundo maior estaleiro privado en todo o Estado español en canto a toneladas contratadas. Unha icona que morre. Os administradores concursais da empresa presentaron nun xulgado de Vigo un ERE extintivo para os 69 traballadores e traballadoras deste estaleiro vigués. O persoal pide á Xunta que non deixe caer este estaleiro e incide en que o naval esá nestes momentos nun bo momento, con aumento de pedidos e encargos. Nese escenario, indica, perder 70 operarios e operarias co nivel de experiencia e formación como os de Vulcano é algo que non se pode permitir. En febreiro o sindicalista César Rodríguez advertía do golpe que suporía o fechamento desta factoría: "A día de hoxe é o segundo estaleiro con máis capacidade de contratar persoal na Ría de Vigo". O golpe chegou. Agora hai un prazo dun mes para negociar as condicións de extinción dos contratos.


Nom podemos mais que saudar positivamente o sucesso, de falarmos em termos de assistência mobilizatória, deste Dia da Pátria Galega baixo parámetros unitários. As virtualidades, nesse aspecto, deste formato fôrom evidentes, igual que podemos afirmar que a visualizaçom no conjunto da sociedade desta mobilizaçom foi corresponder-se com umha mobilizaçom claramente nacionalista. Só assim se podem compreender as contradiçons e vacilaçons suscitadas em diversos atores sobre a sua assistência, mesmo baixo uns parámetros reivindicativos facilmente assumíveis. Porque se bem a unidade é hoje um instrumento imprescindível, nom é um fim em si próprio, mas umha ferramenta necessária desde a que somar vontades na conquista da soberania baixo um programa avançado, que reflicta a urgente realidade de hoje no campo social e na precisa ruptura democrática. É um erro considerar que a unidade tem de tecer-se baixo o parámetro do mínimo aceitável por todos os actores onde só existem cedências unilaterais duns discursos, e nom em achar um ponto comum que tenha em conta a situaçom objectiva e a correlaçom de pesos sociais e políticos de cada um para elaborar as reivindicaçons e programas. Por outro lado, a unidade nom pode concibir-se como um apagamento das forças sociais e políticas que estruturam a sociedade, dividindo esta falsamente em "cidadáns" versus "políticos", onde a legitimidade corresponde aos primeiros e os segundos som malignos portadores de intençons escuras, onde o primeiro é o "novo" e o segundo o "velho". Isto só contribui ao propagamento do pensamento neoliberal de sermos só individuos onde "nom existe tal cousa chamada sociedade" (Thatcher), um individualismo atroz que pretende ocultar as relaçons de dominaçom que existem numha sociedade com profundas diferenças de classe ou género. Algo que tem relaçom com a proliferaçom de diversos chamados, manifestos e eventos digitais como forma de intervençom, que dificulta a articulaçom política numha sorte de política-espectáculo de sombras, e que, no desenvolvimento e conclusom da convocatoria, refuta a suposta inoperáncia de partidos e organizaçons como articuladores das demandas sociais, já que era fundamental a sua adesom e impulso — ou nom — à convocatória. A unidade para o soberanismo tem de passar, entom, por considerar positiva a soma plural de organizaçons políticas, sociais e culturais, e também pessoas sem adscriçom; pola valorizaçom do caudal histórico de acertos do soberanismo galego nas suas análises sobre o carácter do Estado espanhol ou da Uniom Europeia, do papel exercido e exercente de criaçom de consciência social e nacional através das distintas loitas frente ao "sentido comum", que nom é mais que a expressom cristalizada das ideias dominantes. Mas nom se trata só de chegar a estas conclusons e assumí-las no plano teórico, mas de trabalhar na prática baixo estes parámetros na nossa atuaçom social, incluídos os próximos confrontos eleitorais que tem de enfrentar o nosso povo e na definiçom da alternativa que vamos apresentar à nossa sociedade nesse plano. No panorama estatal hoje, além das forças políticas que estruturárom e dirigírom o Estado desde a Transiçom (PP-PSOE), vemos outras de carácter estatal que dim hoje impugnar esse quadro, tanto aquelas que participárom da sua criaçom (PCE-IU) como as de nova apariçom (Podemos). Mas há umha contradiçom fundamental que agroma entre essas forças do reformismo espanhol e aquelas que desde as naçons sem estado nunca aceitamos a reforma do franquismo: é o papel da soberania dos povos. Se os soberanistas galegos vimos como historicamente se faziam reconhecimentos litúrgicos do direito de autodeterminaçom no papel, que eram negados sistematicamente pola prática política, hoje os novos negam, com o mesmo fundo mas em diferentes palavras, a conquista da soberania, relegando-a a termos que aguardar a um processo de carácter estatal e à actual legalidade emanada da mesma Transiçom que supostamente rejeitam. Frente aos "contos de fadas" de reformas do quadro constitucional a favor da autodeterminaçom (ou mesmo até de qualquer reconhecimento consequente das naçons), que requerem os inalcanzáveis ⅔ das Cortes espanholas, já que nom há nem possibilidade de tal correlaçom nem vontade dos actores principais de qualquer reforma que reconheça os direitos nacionais plenos, a única ruptura possível desse quadro é a que hoje acontece na Comunidade Autónoma de Catalunya. Ali vemos como a clarificaçom que causa o objectivo dum Estado independente desvenda a verdadeira proposta política deste reformismo: que nada se mova se nom é teledirigido previamente desde Madrid. Assim como todo o "procés" desde há anos desvenda também qual é o único caminho possível para a conquista dumha soberania que nos permite também avançar na transformaçom social: o avanço pola via da unilateralidade. A presença dumha voz galega nas novas Cortes espanholas, seja qual for a conformaçom final que garanta que as decisons som tomadas exclusivamente na Galiza, tem de basear-se nom só na defesa dos interesses imediatos das classes populares galegas, for de tipo laboral, ambiental, de defesa dos sectores produtivos ou qualquer outra. É precisa umha orientaçom de defesa clara da ruptura democrática com o estado espanhol, for da Galiza ou do resto de países inseridos no Estado, que denuncie a situaçom de dependência nacional que acelera o despossuimento popular. Retrocedermos a posiçons idealistas negadas pola realidade de "reformas constitucionais" impossíveis cozinhadas desde o centro, de "pactos com o Estado" para "estarmos cómodos" seria um erro fulcral: nom se trata de desprezar avanços pontuais, mas de falarmos sobre as alternativas estratégicas que defende cada quem num momento em que aparece esse debate como central. O repto é, pois, importante: garantir a presença dumha voz galega, independente e clara, num debate central; e garantirmos essa presença em todos os campos de loita, a social mas também a institucional. Para isso precisamos pôr as nossas forças a trabalhar, com inteligência, conhecendo as nossas fortalezas e acertos, e também as nossas debilidades, para minimizá-las. Os próximos meses teremos essa oportunidade.


Summary: Desmond Tutu e Pérez Esquivel defenden a celebración da consulta sobre a independencia nun texto que tamén apoian o cineasta Ken Loach ou o escritor Harold Bloom.

Dez personalidades internacionais asinaron un manifesto no que piden que os cataláns "poidan votar sobre o seu futuro futuro" e critican o inmobilismo do Estado español ao negarse a que acudan ás urnas. Entre @s asinantes atópanse os Premios Nobel Desmond Tutu e Adolfo Pérez Esquivel, o director de cine Ken Loach e o crítico e esctritor Harold Bloom, entre outros. No manifesto 'Let Catalans Vote' (deixen votar aos cataláns), afirman que unha maioría da cidadanía expresou o seu desexo de exercer o dereito de autodeterminación, unha demanda que é "resultado dun longo desacordo entre os gobernos de Catalunya e España sobre o grado de autonomía cultural, política e financeira". Os asinantes consideran que, como nos casos de Quebec e Escocia, a mellor forma de resolver o conflito político é utilizando as ferramentas da democracia e que "impedir que os cataláns voten parece contradicir os principios que inspiran as sociedades democráticas".


Summary: Cando preguntan por compositores musicais do Romanticismo, a primeira resposta quizais poida ser Beethoven, mais a Galiza conta coa figura de Marcial de Adalid (1826-1881), quen introduciu este xénero no Estado español no século XIX. Co gallo do seu pasamento hai 140 anos, achegámonos á súa figura a través de Margarita Viso: "Adalid compuxo o que podía ser o himno que lle faltaba a Galiza no seu momento", asegura a musicóloga, que en 2020 recibiu o Premio da Crítica na categoría de música.

Este ano conmemórase o 140 aniversario do pasamento do compositor galego Marcial de Adalid. "O gran mestre cuxas obras dá gusto interpretar", indica a este xornal a pianista e experta en Adalid, Margarita Viso, quen o pasado sábado realizou un concerto xunto a Juan Durán na Casa-Museo Manuel María, en Outeiro de Rei. Marcial de Adalid naceu na Coruña, no ano 1826. "Formaba parte da burguesía e a tradición musical que existía na familia levou o compositor por este mundo", conta Viso. Sendo moi neno compón e, con tan só 14 anos, Adalid viaxa a Londres, onde estuda durante catro anos con Ignaz Moscheles. Este último "era pianista e compositor checo que se relacionou con grandes músicos da época, entre eles Ludwig van Beethoven", destaca Viso, ao que engade que "isto fainos ver a relevancia que tiña o coruñés". Volveu á súa terra, mais pasou grandes tempadas en Madrid e París , onde "entraba en contacto con músicos da zona para se empapar de influencias actuais". Isto leva a que Adalid compoña unha zarzuela con "argumentos galegos", que tiña como título Pedro Madruga. "O problema foi que o libretista orixinal, Fernando Fulgosio, morre e a obra queda sen rematar", relata Viso. "Mais seguindo con esa idea de escribir unha obra de teatro-lírico sobre un asunto galego, o coruñés viaxa a París e contacta co gran libretista Archille de Lauzières, que mesmo chegou a traballar co compositor Giuseppe Verdi, e refai a idea da zarzuela Pedro Madruga e titula esta ópera Inés e Bianca, cuxo texto está escrito en italiano", explica a experta na vida e obra do músico. A mala sorte acompaña esta composición, xa que o teatro francés no que se ía estrear a ópera ardeu uns días antes da representación e nunca chegou a ver a luz. Diversas entidades reproduciron parte desta ópera, como a Universidade da Coruña, que interpretou unha reducida versión de Inés e Bianca en 2007, mais nunca completa. "É unha obra que require uns vestiarios importantes, un coro ben nutrido e uns cantantes profesionais para poder representala como debe ser", apunta Viso. 'Cantares vellos e novos da Galiza' Entre a importancia das súas obras, como as escritas para piano, Viso destaca a súa colección de cancións. "Comezou a escribilas en francés, mais tamén compuxo en idiomas como o alemán, italiano, castelán e, as relixiosas, en latín". Ademais, Adalid recolle temas folclóricos galegos e "sobre estes temas escribe unhas cancións que recompila en Cantares vellos e novos da Galiza, unha colección que supoñen a fundación do nacionalismo musical galego", conta Viso. Os catro cadernos, de 25 composicións en total, abrirán a época de cancións galegas de Xoán Montes, Pascual Veiga, Prudencio Piñeiro, "que escribiron cancións que as coñece todo o mundo, unha gran tradición nosa", sinala a experta. O himno que Galiza aínda non tiña Da obra do compositor Marcial de Adalid, Viso destaca unha marcha triunfal da Galiza composta polo coruñés baseándose para a súa creación en dous temas populares galegos. Adalid refai a marcha "ao final da súa vida -falece en 1881- e resulta emocionante ver o seu manuscrito que, malia ao tremor evidente que tiña na man, a música está moi clara", destaca Viso. "Eu sospeito que esta obra era o himno que Galiza non tiña aínda", asevera a musicóloga. Da obra de Adalid pódense distinguir tres etapas. A primeira, a romántica, corresponde á maior parte da súa música para piano só e voz e piano. O estilo destras obras en relación coa súa data de composición e edición no Estado español fai do compositor o introdutor máis importante do Romanticismo musical español, defende o Consello da Cultura Galega. "Ao igual que existe a arquitectura barroca ou románica, galega, como acontece en Italia e Francia, aquí temos a nosa propia música romántica, cos seus matices, mais que non ten nada que envexar á alemá ou a italiana", asevera Viso. No respecto á segunda etapa, a clásica, a esta pertencen composicións de sonatas para piano, para piano e violín, cuartetos de corda, marchas e motetes. Na terceira entrarían a creación da ópera, melodías e cantares para voz e piano e algunhas marchas orquestrais. A música galega clásica "non se dá a coñecer" Contando cun referente como Marcial de Adalid, Nós Diario pregunta á experta Margarita Viso se existe unha falta de coñecemento sobre a música clásica galega por parte da cidadanía. "Non se dá a coñecer", asevera Viso. "Desde antes da fundación da Asociación Galega de Compositores, en 1987, hai un problema relacionado coa divulgación musical que se escribe na Galiza e existen unha serie de circunstancias que contribúen á invisibilidade destes compositores". Viso apunta a cuestións locais e internacionais, "nos modos de produción da aldea global na que vivimos prima o reality show e o consumo de produtos moi inmediatos, e a música de certa altura e con certa dificultade non é un produto para vender", expón. Segundo apunta Viso, "as institucións deberían estar máis alerta sobre aquilo que está xurdir, sobre a nosa identidade musical e o fomento da nosa cultura. Estas, aínda que non todas, cometen o erro de fomentar o alleo e non o propio, dando a entender que aquí non hai nada", critica. Margarita Viso resalta que "na escola non se estudan as e os compositores galegos contemporáneos. A xente coñece a Rosalía de Castro, mais a Marcial de Adalid, que sería o seu equivalente na música, non. Abórdase a literatura galega medieval galega, que era musicada, mais diso fálase moitísimo menos", conclúe a investigadora.


Summary: Durante catro séculos contouse que Caravaggio tivera que fuxir en pleno éxito artístico despois de asasinar un home por unha disputa nun partido de tenis, pero a cousa foi algo máis complicada

A finais da Idade Media o tenis comezou a popularizarse por un feito clave: en lugar de xogalo arreándolle golpes á bóla cun pau (o que facía necesaria unha cancha de extensión enorme e dificultaba devolver os puntos), comezaron e empregarse as mans ou pequenas raquetas. Para o XVI era xa toda unha moda entre as clases altas europeas, as que se podían permitir perder o tempo en floreos ociosos. O italiano Antonio Scaino de Saló foi o primeiro en redactar unhas normas, no 1555, para regular o chamado "xogo da corda". Nun campo dedicado a este deporte primixenio ocorreu o suceso que lle cambiaría a vida a Caravaggio. Durante catro séculos contouse que o pintor, de nome real Michelangelo Merisi, tivera que fuxir de Roma en pleno éxito artístico despois de asasinar a un home por unha disputa nun partido de tenis. Dicíase que o encontro se xogara nunhas pistas hoxe desaparecidas, preto do Castelo de Sant'Angelo. Na zona segue habendo una rúa da "Pallacorda", como se lle chamaba a aquel protodeporte renacentista. Segundo se afirmaba, o pintor non puidera soportar verse derrotado e emprendéraa a raquetazos co rival. Das raquetas pasárase ás espadas e o rival acabara teso. A historia cadra ben co carácter complicado de Merisi. Andrew Graham-Dixon conta nunha magnífica biografía que o pintor facía parte de bandas conformadas por unha mestura de delincuentes e esmorgantes, que percorrían a noite romana buscando xolda e pelexa. Caravaggio era un tipo con moi malas pulgas, capaz de saltar á mínima ofensa, real ou imaxinaria, e susceptible en extremo a que se puxese en dúbida a súa posición social. Durante catro séculos contouse que Caravaggio tivera que fuxir en pleno éxito artístico despois de asasinar un home por unha disputa un partido de tenis, pero a cousa foi algo máis complicada Pero a cousa foi algo máis complicada. Caravaggio e a súa vítima, Ranuccio Tomassoni, coñecíanse de vello e xa tiveran algún enfrontamento nos baixos fondos. A finais de maio de 1606 o tenis foi só a escusa para un duelo, con testemuñas, padriños e todo o que estes eventos debían ter. Raquetas non debeu haber por ningunha parte, máis ben espadas curtas e aguzadas. Os dous contendentes tiñan historias pendentes do pasado, entre elas a disputa polo amor de Fillide Melandroni, outra habitual da Roma subterránea. Se teñen curiosidade por verlle a cara, é a Judith que degola a Holofernes con xesto de noxo no famoso cadro de Caravaggio, e tamén a modelo habitual do pintor nas súas obras finiseculares. De Caravaggio hai un monte de autorretratos, pois era moi afeccionado a facerse aparecer dentro das obras propias. Semella que Tomassoni entrou ao torneo forte. Puxo en dúbida a masculinidade de Merisi, destacando a súa querenza por retratar espido a un axudante, e tentou tallarlle as partes. Caravaggio, furioso, respondeu facendo o propio, e case o conseguiu. Tomassoni falecería por un corte na arteria femoral, sobre a mesa do barbeiro que tentaba pararlle a hemorraxia. Ferido de gravidade pero temoroso da xustiza, o artista escapou de Roma, comezando unha fuxida de catro anos que o levaría a Nápoles, Malta e Sicilia, antes de morrer en Porto Ercole suplicado o perdón polo asasinato que cometera, perseguido e deostado por aqueles que, pouco antes, admiraran a súa mestría escura.


Summary: Falamos con Manuel Miranda, de Mariña Patrimonio, un colectivo comprometido na defensa e posta en valor do acervo desta zona do norte do país. Acumulan ducias de denuncias polos danos causados en castros e xacementos por, sinalan, "a industria do eucalipto".

- O pasado mes de maio denunciabades un novo estrago nun castro, desta volta no da Rilleira, e atribuíadelo, máis unha vez, á industria do eucalipto. Xa non é unha novidade en vós facer denuncias deste tipo. - Non é novidade, non, só o ano pasado, conxuntamente con Adega, presentamos 50 denuncias deste tipo. - Caen en saco roto ou teñen algún tipo de percorrido? - O volume de denuncias é demostrativo do que non fai a Xunta. Son consecuencia de que mira para outro lado e de que consinte este tipo de situacións. - Chegastes a levar este tipo de denuncias contra a industria do eucalipto e os danos que xera nos xacementos a Bruxelas... - Levamos, grazas a Lidia Senra [eurodeputada de AGEe] e no marco dunha comisión con representantes de diferentes sectores da cultura galega. Alí falamos con comisarios de patrimonio e expuxémoslle o que estaba a acontecer. Unha dinámica que tamén mantivemos aquí, como cando nos reunimos con representantes de grupos parlamentares. A destrución do patrimonio por mor do monocultivo de eucalipto é masiva, afecta a moitisimos xacementos arqueolóxicos... - Algo que non é limitado á Mariña... - Non, evidentemente, se ben nós centrámonos nesta zona. Temos a listaxe de fichas dos xacementos dos que a Xunta ten constancia na parte norte da provincia de Lugo, por volta duns 500. E sabemos que hai uns 250 que están con eucaliptos. Ademais, co avance do eucaliptos 'nintens', máis resistente, esta especie está a chegar a zonas onde antes non alcanzaba, zonas altas, que son onde hai moitos campos de mámoas, que están en serio perigo. - Deses 500 xacementos dos que falabamos poderiamos cifrar en 70 os que se poden garantir que non se verán afectados por eucaliptos. Despois están os 250 que xa están afectados. Dos outros 250, 70 pódense salvar, que son os castros costeiros e urbanos, onde está prohibido plantar esta especie. - Cal é o estado de saúde do patrimonio na comarca? - Na Mariña hai moitos xacementos, algo que non é raro en toda Galiza mais hai xente que di que aquí hai un volume maior, quizás pola proximidade ao mar. Moitos están cubertos por eucaliptos, mais da época en que se plantaron a man, polo que non todos os xacementos teñen que estar destruídos. O problema é agora, cando tanto as novas plantacións como as cortas fanse empregando maquinaria pesada. - Cales son os principais riscos para o patrimonio da Mariña? - O risco principal é a industria do eucalipto. - Tedes advertido tamén da necesidade de actuar para preservar e protexer xacementos perante os efectos de fenómenos naturais, como no caso do forno romano da praia das Catedrais, ameaqzado polos temporais - O nivel do mar está a subir e iso afecta a nosa costa. Nós o que advertimos é que hai xacementos arqueolóxicos que, a medida que se van dando cada vez máis estes fenómenos, van desaparecer poloo que cómpre intervir antes de que iso aconteza. - No caso do forno da praia das Catedrais avisamos a Patrimonio de que aquilo estaba alí e que había moitos restos arqueolóxicos na contorna, que sería bo recollelos. No informe de Patrimonio afirmaban que non había restos arqueolóxicos. Entón fixemos unha campaña con Adega e outras asociacións para demandar que se escavase ese forno que ía desaparecer. Tardaron anos en facelo, e nese tempo perdeu moito material, mais finalmente fixérono por mor da presión popular. E atoparon miles de fragmentos de cerámica, víronse as estruturas do forno e documentouse. Un día de inverno virá un temporal que destruirá esa estrutura, seguro, mais polo menos fica documentada, rexistrada e púxose a salvo material arqueolóxico. - O papel da administración non está a ser todo o dilixente e efectiva que debera, polo que se desprende das vosas denuncias e actuacións... A administración, ou polo menos parte dela, na maioría dos casos é incompetente e fai as cousas mal. Nas destrucións de xacementos pola industria do eucalipto, cada vez que lles comunicamos ou denunciamos un caso, miran para outro lado e non interveñen. Será polo poder que ten esa industria mais a pesar da gravidade dos danos que ocasiona, non pasa nada. E iso que a propia Xunta nos informes recoñece danos graves mais despois son incapaces de actuar e acaban arquivando todo e legalizando as actuacións, actuacións que son claramente ilegais. - Nas últimas décadas houbo unha evolución na sociedade a respecto do seu patrimonio, aumentando o interese por el e a concienciación a respecto da súa problemática. Notades isto tamén na zona da Mariña? - Déronse grandes avances. Unha das nosas tarefas é a de divulgar, dar a coñecer o patrimonio e a súa importancia. A través de conferencias, de roteiros, de visitas... e a resposta é moi boa. Estes días tivemos unha charla en San Miguel de Reinante (Barreiros) á que asistiron máis de cen veciños. Falabamos da praia de Arealonga, onde hai unha turbeira. Cando hai un temporal, as correntes sacan a area e debaixo da area... hai un bosque! Un bosque de verdade, vense os troncos dos árbores e incluso en ocasións poden verse as follas. É un bosque fosilizado. Isto haino en varias partes de Europa mais a de Reinante ten unha peculiaridade: aparece fauna. Algo que só hai noutro caso, nas Illas Británicas. Hai restos de cervos, de cabalos... O avance do mar está a desfacer esta turbeira e hai unha serie de veciños que recollen os osos dese bosque fosilizado para levarllos a unha paleontóloga que está a estudar este tema. Algúns dos restos teñen unha antigüidade de 4.000 anos. Pois ben, nesta turbeira tan importante e única en Europa, o concello de Barreiros dedícase no comezo de verán a meter paleadoras para 'adecentar' a praia para os turistas, o que é unha auténtica animalada.


Summary: A xornada futbolística trouxo a final da tempada na Primeira División, con derrota do Celta no seu adeus. Non moito mellor lle foi ao seu filial, que perdeu a oportunidade de vivir unha derradeira data tranquila, escenario oposto ao de Dépor e Rácing, que xa teñen o foco posto en chegar do mellor modo ao play-off.

O fútbol é un deporte no que nada está garantido. O Celta de Vigo B leva practicamente toda a segunda volta da competición instalado nalgunha das catro posicións da clasificación que dan dereito a disputar a fase de ascenso á Segunda División, pero iso de nada vale se na última xornada non fecha o campionato nun deses postos de privilexio. Os rapaces dirixidos por Onésimo perderon unha grande oportunidade de conseguilo ante o Rácing de Ferrol nun derbi galego disputado ante o seu público no estadio de Balaídos e que rematou con triunfo pola mínima (0-1, Dani Nieto) dun conxunto departamental que xa tiña practicamente asegurada a súa presenza nun play-off que comezará a primeira semana de xuño. Tranquilo está tamén un Deportivo da Coruña que semella render mellor sen presión, pois ante o Valladolid Promesas realizou un dos seus mellores partidos da tempada (0-4, Miku por dúas veces, Quiles e Álvaro Re). A goleada non só serviu para certificar o segundo posto ligueiro, senón para intuír por que homes e estratexia pode optar o técnico branquiazul, Borja Jiménez, no tramo decisivo do torneo. Celta, adeus sen brillo O primeiro equipo do Celta dixo adeus á máxima categoría cun partido gris marcado pola situación interna dun club en descomposición, o Valencia de Peter Lim, inmerso nunha fonda crise económica, social e institucional que levou a que máis de 10.000 persoas se concentrasen contra el no exterior de Mestalla. Non obstante, o único que importa é o plano deportivo, e aí foi mellor a escuadra ché. Un tanto do ex celtista Maxo López e un gol en propia porta de Araújo estabeleceron o 2-0 definitivo. O Lugo perde no penúltimo partido de Albés O Club Deportivo Lugo disputou o seu penúltimo partido na Segunda División na tempada 2021/22 e con Rubén Albés no banco albivermello. Lamentabelmente, os da Cidade da Muralla non puideron facerse coa vitoria (1-0 a prol dos maños) a pesar de que, especialmente na primeira parte, melloraron a imaxe que viñan ofrecendo nas últimas semanas. O preparador do Lugo laiouse da "falta de acerto" dos seus homes, e criticou a expulsión de Xavi Torres evidenciando que "en toda a tempada" nunca tiveron "superioridade numérica".


Summary: Obama conseguiu ao termo da cimeira do G20 o apoio de 10 Estados á súa causa bélica contra Siria. Entre eles, o Estado español. Alemaña non está entre os Estados que asinan unha declaración en favor de que se dea unha "resposta internacional forte" a Siria, a quen se atribúe a responsabilidade do ataque químico do 21 de Agosto.

O G20 non se axeonllou perante Obama. En realidade, a causa bélica contra Siria -sustentada só en "conviccións" e "crenzas" de Washington, en ningún material probatorio- apenas obtivo o apoio de 10 Estados dos que conforman o G20. Berlín optou por non emprestar a súa asinatura á declaración negociada por Obama en San Petersburgo. Tampouco asinaron Sudáfrica, Indonesia e Brasil, alén de Rusia e China, que teñen deixado moi claro que vetarían no consello de seguranza da ONU calquer agresión a Siria. Foi especialmente belixerante contra a posición de Washington o presidente ruso, Vladimir Putin. Atribuiu a responsabilidade do ataque químico aos autoproclamados rebeldes. O presidente ruso insinuou que, de se producir o ataque norteamericano, Moscova prestaria apoio militar a Siria Putin mantivo un encontro a soas con Obama por espazo de 30 minutos. Ningún dos dous se moveu das súas posicións previas. Putin considera que o ataque estadounidense representaría unha agresión aos intereses rusos na zona. De acordo con The Guardian, o presidente ruso insinuou que, de se producir o ataque norteamericano, Moscova prestaría apoio militar a Siria. "Presumo que todo o que atinxe ao suposto uso de armas químicas é unha provocación por parte dos rebeldes, que agardaban conseguir asistencia por parte do estranxeiro, refírome a asistencia dos países que os teñen apoiado desde o principio da guerra. Esta é a esencia da provocación", dixo Putin. Rusia considera que o suposto ataque con armas químicas é unha provocación dos autoproclamados rebeldes para conseguir un maior apoio "estranxeiro" Putin engadiu que o uso da forza contra Siria sería ilexítimo. "O uso da forza contra un Estado soberano só é posíbel se iso se fai en defensa propia -e, como se sabe, Siria non ten atacado os EUA- ou baixo a autorización do consello de seguranza de Nacións Unidas". O presidente ruso enfatizou que "como un participante na nosa discusión dixo [non citou o seu nome], aqueles que axen doutro xeito póñense eles próprios fóra da lei". Apoiaron a declaración promovida por Washington Australia, Canadá, Franza, Italia, Xapón, Corea do Sul, Arabia Saudita, o Estado español, Turquía, e o Reino Unido. A declaración non contén explicitamente ningunha referencia ao ataque militar contra Siria (está redixida en termos abstractos, fala dunha "resposta forte", mais non dun "ataque"). De facelo, non podería ter sido asinada polo Reino Unido, dado que o Parlamento británico votou en contra do envolvimento do país nunha guerra contra Damasco.


Summary: Algunha novísima poesía parece nacer na carencia. De certa devastación arredor. A precariedade é a súa paisaxe vital. Horizontes pechados lindan o seu territorio. a situación actual, o libro co que Laura R. Cuba (Burela, 1993) vén de gañar o premio Victoriano Taibo de poesía, así o entende: "quixera romper todo / o que xa está roto".

Estruturado en catro partes, a obra recolle poemas escritos ao longo de seis anos. Concretamente nos seis últimos anos. Atravesados de experiencia, por veces agónicos e por veces gozosos, correspóndense a "diferentes etapas vitais", segundo explica Cuba. A escritora, xornalista de profesión e colaboradora entre outros medios de Sermos Galiza, recoñece e defende ademais a pegada narrativa nalgúns dos textos. a situación actual rexistra, ao mesmo tempo, un proceso de liberación. O que comeza desolado -"acendes as luces todas da casa / espantar os estraños, sentirte acompañada // invadir o carril contrario / a propósito"- e atravesa estepas de violencia psíquica, laboral ou familiar, desemboca na apertura de tímidas liñas de fuga. O antídoto contra a intemperie neoliberal e os seus demoños, suxire, é o amor. Poemas que non temen enfrontar a Galiza contemporánea, abren as portas a tranformacións e os novos modos de ver o mundo. Hai citas a poetas -Olga Novo, Lupe Gómez, Lou Reed-, teleseries -Scrubs-, redes sociais. E no mundo precario en que se desenvolven non faltan, con todo, ángulos de humor amargo: "todos somos / enfermos terminais // (tecleei en google / comprobando se o verso / era orixinal)". Entre as poetas que máis le, Laura R. Cuba menciona Lupe Gómez, María Lado, Charo Lopes ou o vasco Joseba Sarrionandia. "Hai pouca poesía social", afirma. a situación actual encaixa, dalgún xeito, na etiqueta. Polo menos se esta fai tamén referencia á exploración do vínculo entre o individuo e a colectividade, outro tema central da súa escrita. Gañadora dalgún certame poético cando estudaba no insituto, a situación actual será o seu primeiro libro publicado. A edición é resultado do galardón, convocado polo Concello de Gondomar e o Instituto de Estudos Miñoráns e dotado ademais con 3.000 euros. O xurado formárono as escritoras Marta Dacosta, Iria Misa, Miguel Anxo Mouriño, Gonzalo Navaza e Rafa Vilar, este último gañador o pasado ano con Escoracións, e salientou "a voz intimista moi forte" e "a capacidade de poetizar o cotián con sixeleza e fondura a un tempo".