Summary: Baixo o lema "a forza do noso pobo", Nós, Candidatura Galega abriu a precampaña cun acto que tivo lugar na mañá do domingo en Compostela que xuntou perto de 2.000 persoas. "Estando nós, Galiza está" foi unha das consignas máis coreadas polo público.

Música, optimismo, ilusión e alegría mesturáronse con reivindicacións e chamadas a defender os intereses dos galegos e galegas sen dependencias alleas ao país. Pasadas as 12h, os bombos e das gaitas anunciaba o comezo do acto co que Nós, Candidatura Galega abriu a precampaña na mañá deste domingo en Compostela. Tras a música, Isabel Risco e O Carrabouxo repartían castañas entre as persoas asistentes, que aplaudiron cada chanceo da artista e do artista sobre o panorama político no que terán lugar as eleccións xerais. O amplo abano de intervencións políticas iniciouse coas palabras de Helena Pérez, que, en representación de Iniciativa pola Unión, lembrou como xermolou a candidatura, homenaxeou as Irmandades da Fala e salientou a convocatoria de primarias abertas e o programa electoral colaborativo. A continuación, agradeceu o traballo das forzas políticas que forman parte da coligazón: Partido Galeguista, Partido Comunista do Pobo Galego, Coalición Galega, Fronte Obreira Galega e Bloque Nacionalista Galego, que recibiron unha grande ovación por parte das persoas asistentes. O acto contou coa intervención dun amplo abano de representantes que encarnan as distintas loitas sociais Após a apertura a cargo de Helena Pérez, tiveron lugar as intervencións das candidatas e candidatos que encarnan as distintas loitas sociais. Así, Xosé Leirós falou dos emigrantes retornados; Vanesa Nieves, do calote das preferentes e Carlos Alberte Lamazares, quen subliñou que "Nós é a única tractorada que pode defender este país", aludiu á crise leiteira. Tamén interveu Tareixa Novo, quen defendeu a cultura galega e mesmo cantou, acompañada do público, a capela. Manolo Presas reivindicou a loita dos mariñeiros do cerco á vez que o público berraba "nin na terra nin no mar, non nos deixan traballar". Montse Porteiro referiuse, a continuación, aos recortes que sofre a sanidade e Djiby Fall e Cheikh Faye tomaron a palabra expoñer as semellanzas entre o colonialismo que sofren no Senegal co colonialismo que sofre Galiza. Estas dúas persoas de nacionalidade senegalesa decaeron das listaxes por careceren o seu país dun convenio co Estado español que lles permitise votar e ser votados. Tres cadeiras baleiras simbolizaron a emigración xuvenil Entre as candidatas e candidatos que permanecían sobre o escenario, destacaban tres cadeiras baleiras que simbolizaban a emigración da mocidade. Eran os asentos de tres mozos e mozas que se atopaban en Londres e en Barcelona. A súa voz, a través dunha peza audiovisual, tamén estivo presente no acto de Nós, Candidatura Galega. Tamén falaron os candidatos e candidatas ao Senado: Segundo González, Xabier González, Alba Cuba e Xosé Luís Rivas, "Mini". Un dos momentos máis ovacionados chegou coas intervencións de Francisco Rodríguez, Rosana Pérez e Olaia Fernández, que deron conta dos vinte anos de representación do nacionalismo galego no Congreso. Cando o acto, que durou ao redor de dúas horas, chegaba á súa fin, tomaron a palabra as cabezas de lista de Nós, Candidatura Galega. Noa Presas, candidata por Ourense, referiuse aos problemas que sofre a mocidade e a unha constitución que non garante os dereitos dos galegos e galegas. Olalla Rodil, candidata por Lugo, aludiu á capacidade de Galiza para producir e apelou as persoas presentes a sorrir e a "sentir o orgullo de pertencer a esta terra; de vivir, traballar e loitar por ela". Callón reivindica Nós como "única candidatura de país, coherente e de esquerdas" Carlos Callón, candidato pola Coruña, reivindicou Nós como a "única candidatura de país, coherente e de esquerdas". Foi moi crítico do tratamento que sofre a lingua como "residuo tóxico" por parte do Partido Popular. A xornada finalizou coas palabras de Carme Adán, candidata por Pontevedra, quen agradeceu o labor do BNG no Congreso e quen reivindicou unha tarifa eléctrica galega e solucións á crise gandeira, aos desafiuzamentos, á crise do naval ou á falta de crédito que padecen as familias. Arrincou un sonoro aplauso cando reclamou un Estatuto de Vítima de feminicidio. As intervencións das candidatas e candidatos tecéronse coas intervencións sagaces de Isabel Risco e do Carrabouxo e da música do guitarrista Paco Barreiro e mais da alegría dos Tres Trebóns, que foron quen de erguer os candidatos e candidatas das súas cadeiras para bailar.


Summary: Diversos proxectos locais pulan pola xeración de valor engadido para o leite através da súa transformación en queixos, iogurte ou xeados.

Galiza é a maior produtora de leite de todo o estado e o terceiro territorio da Unión Europea. Porén, tamén lidera o ránking dos que perciben o prezo máis baixo en orixe. A crise do sector lácteo deixou en evidencia que o seu futuro pasa por apostar na xeración de valor engadido afastándose dun modelo excedentario que envasa case exclusivamente cartóns de leite crú. Nesta liña foron históricas demandas como a do grupo lácteo galego, defendido polo nacionalismo, e algunhas propostas coñecidas nos últimos días e impulsadas polos colectivos de gandeiros. Porén, na Galiza agroman múltiples proxectos que desde o local están a apostar na produción de derivados. Unha fórmula que malia as innovacións introducidas bebe directamente da tradición popular. Eis o caso de Arqueixal, un proxecto integral que vai para alén da produción e comercialización de queixos, iogurte e leite fresco para se abrir ao ecoagroturismo ou turismo consciente. Con José Luís, o seu fundador, conversamonos no nº180 do semanario en papel -nos quiosques esta quinta feira 21 de xaneiro- nunha reportaxe da que tamén fai parte Jesús Otero da Granxa O Cancelo, unha iniciativa que ten como obxectivo demostrar que hai futuro arredor do leite. Da explotación que xire saen xeados artesáns mais tamén coñecemento através de programas de formación e asesoramento para outras granxas. Podes ler a reportaxe 'O leite, para alén das industrias' no novo número do semanario. Á venda a partir desta cuarta feira á noite na nosa loxa e da quinta feira nos puntos habituais de venda.


Summary: A central nacionalista celebrou esta quinta o acto anual no que fai entrega de ambos recoñecementos.

Esta quinta feira tivo lugar en Santiago de Compostela o acto anual co que a Confederación Intersindical Galega conmemora de maneira conxunta o Día Internacional da Muller Traballadora (8 de marzo) e o Día da Clase Obreira Galega (10 de marzo). Nel estiveron presentes representantes de diversas organizacións sociais, estudantís, culturais. Tamén participaron o voceiro nacional do BNG, Guillerme Vázquez, o portavoz nacionalista no Parlamento Galego, Francisco Jorquera, e Martiño Noriega en representación de Anova. O evento encetou cunha emotiva homenaxe aos compañeiros Ramón Cortés (banca), Xermán Rey (Saúde), Xosé Manuel Álvarez (Alcoa), Xoan Vicente Ruiz (electricista) e á compañeira Dores Gestoso (ensinante), quen faleceron no decorrer do último ano. No seu nome familiares e compañeir@s do sindicato recolleron unha peza de cerámica conmemorativa da feitura de Julia Arias. Premio Dez de Marzo ao plantel de EINSA, polo éxito da súa folga de vintecinco días O Secretario Xeral da CIG foi o encargado de facer entrega do Premio Dez de Marzo. Xesús Seixo afirmou que coma en anos anteriores acharon dificultades para escoller un só conflito que significar con este recoñecemento, dado que "son moitos e moi duros". Desta volta a figura de cerámica que simboliza a loita da clase obreira galega foi parar á sección sindical da CIG de EINSA, empresa de artes gráficas d'As Pontes. Seixo explicou que o premio quere recoñecer a loita das e dos 300 traballadores de EINSA quen cunha folga de 25 días foron quen de facer recuar á empresa na súa pretensión de impor unha rebaixa salarial do 30% e de despedir a un 10% do plantel. "A empresa quería aforrar 2,4 millóns de euros a costa dos salarios dos traballadores, logo de teren recibido 50 millóns en subvencións" denunciou o responsábel da CIG na empresa. Malia non presidir o Comité de Empresa, mais contando co apoio do persoal de talleres a CIG liderou o conflito que finalmente logrou reducir a rebaixa salarial até só o 5% e impediu os despedimentos. "Sen capacidade de decidir non temos futuro, a única posibilidade de avanzar cara unha sociedade xusta e igualitaria pasa pola soberanía" dixo Seixo No seu discurso, Xesús Seixo, significou a forte conflitividade e os importantes procesos mobilizadores de carácter sindical que tiveron lugar nos últimos doce meses, salientando de maneira singular a folga xeral do 29 de marzo do ano pasado, da que reivindicou ter sido resultado da iniciativa do sindicalismo nacionalista de Galiza e Euskadi. A respecto da situación que atravesa a clase traballadora galega Seixo sinalou que "enfrontamos a destrución masiva do noso tecido produtivo" que exemplificou nos 160.000 postos de traballo que se destruíron en Galiza nos últimos anos e na elevadísima taxa de desemprego. "Se sumaramos a xente que se ve forzada a emigrar por non ter traballo, o paro atinxiría en realidade máis do 25%" dixo, responsabilizando desta situación ás políticas "que nos colocan nun camiño sen saída, baixo a batuta da Unión Europea". Ademais da demanda de emprego digno, a negociación colectiva e a reivindicación de soberanía, completan o eixo reivindicativo co que a CIG convoca mobilizacións nas sete cidades galegas para este domingo 10 de marzo. "Están a levar a negociación colectiva a un instrumento inservíbel. A patronal está a chantaxearnos para poder empobrecer as condicións salariais e de traballo, premendo co risco de que os convenios desaparezan por mor da limitación que o PP impuxo á ultravixencia" denunciou o máximo responsábel da central nacionalista. Seixo fixo tamén unha mención expresa á demanda de plena soberanía política para Galiza. "Sen capacidade de decidir non temos futuro, a única posibilidade de avanzar cara unha sociedade xusta e igualitaria pasa pola soberanía" clamou, asegurando que "non é unha reivindicación só identitaria, senón imprescindíbel para un desenvolvemento social e económico favorábel ás clases populares". Por derradeiro o secretario xeral da CIG fixou que os obxectivos do sindicato pasan por reforzar a presenza nos centros de traballo e a conflitivdade."Organización e loita é o camiño" concluiu. Premio Oito de marzo a Berta Castaño, acosada e despedida por ser nai e sindicalista O segundo premio é o 8 de marzo, que a CIG entrega en recoñecemento de conflitos ou compañeiras que se significaron desde unha perspectiva de xénero. Desta volta o recoñecemento recaeu en Berta Castaño, traballadora e delegada da CIG no Comité de Empresa da Fundación para a Calidade Industrial e o Desenvolvemento Tecnolóxico de Galiza. Marga Corral: "Estamos fartas destes sistema, de sermos discriminadas. Estamos fartas do PP e das súas políticas neoliberais e conservadoras" Castaño padece desde hai varios anos o acoso laboral da empresa que mesmo se materializou no seu despedimento ficando embarazada. Nese momento a xerenta do ente era Covadonga Toca, quen posteriormente sería promocionada polo Presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo ao cargo de directora do IGAPE. A pesar de ter que ser readmitida por mandato xudicial, o acoso prosegue en forma de illamento, retirada de tarefas ou cambios arbitrarios nas funcións do seu posto. O de Castaño non é un caso singular. Xunto a ela outras compañeiras foron despedidas por estaren embarazadas, durante o período de maternidade ou ao reincorporarse deste. En total cinco casos semellantes. Desde a CIG denuncian que para alén da discriminación por carácter de xénero engádese amais a represión sindical. Das sete persoas que decidiran integrar a candidatura da CIG nas eleccións sindicais cinco foron despedidas. "Mesmo se deu o caso de que apenas trinta minutos despois de asinar a candidatura un ncompañeiro era despedido" salientou a homenaxeada, quen ao recibir o recoñecemento agradeceu o apoio recibido polo sindicato nacionalista e afirmou que "o camiño é defender os dereitos a pesar de todos os atrancos", recibindo unha forte ovación do público. Antes da entrega do premio a Secretaria Confederal de Muller e Mocidade, Margarida Corral, fixo un repaso sobre os principais conflitos laborais que implicaban problemática de xénero aliás de resltar a participación activa das mozas e mulleres nos procesos mobilizadores desenvolvidos o pasado ano. Na súa intervención Corral afirmou que "o sistema capitalista sigue abrindo fendas sociais máis tamén de xénero, seguimos oprimidas como en 1911", facendo referencia á data na que a iniciativa da comunista Alexandra Kollontai se institucionalizaba na Unión Soviética o 8 de marzo como Día Internacional da Muller Traballadora, presentado naquela altura como o "Primeiro de maio femenino". "Estamos fartas destes sistema, de sermos discriminadas. Estamos fartas do PP e das súas políticas neoliberais e conservadoras que só benefician á banca" clamou Corral nun discurso no que fixo unha debullada relación das causas e factores que arestora continúan a xerar e alargar a desigualdade, para concluír cunha firme advertencia fortemente aplaudida: "Non imos permitir ningún retroceso nos nosos dereitos".


Summary: A FEMP confírmalle ao Concello de Lugo que terá que ter o visto e prace do Goberno autonómico para continuar coas súas políticas de emprego, o que xa lle obrigou a suspender unha convocatoria de axudas a pemes.

A reforma local ten en pé de guerra os alcaldes galegos. Cunha soa voz e a través da Fegamp, os municipios do país manifestaron o seu rexeitamento a unha normativa que entra en vigor e que a maioría cualifica de "recentralizadora, privatizadora e de perda de autonomía local", ademais de denunciar que "ignora a realidade de Galicia". Os concellos de menos de 20.000 habitantes son os máis afectados pola perda de servizos públicos e sociais que lle supón, pero as consecuencias ameazan a todos. Un informe da FEMP confírmalle ao Concello que terá que ter permiso da Xunta para continuar cos seus programas de emprego A perda de competencias municipais e de autonomía local, así como a falta dunha normativa clara sobre as funcións dos concellos, provocan tamén disfuncións nos grandes municipios. Así, o de Lugo denuncia a que será unha das máis polémicas consecuencias da reforma local: os concellos terán que pedir permiso á Xunta para levar a cabo programas como os de fomento do emprego, tal e como confirmou a FEMP (Federación Española de Municipios e Provincias) ao Concello de Lugo a través dun informe xurídico. Respondía así a FEMP ás dúbidas do Concello de Lugo sobre a posibilidade de seguir desenvolvendo programas de emprego e sobre a súa intención de poñer en marcha medidas coas que fomentar o emprendemento, tal e como leva facendo anos. A resposta é clara: tras a entrada en vigor da Lei de Racionalización e Sostibilidade da Administración Local, o municipio deberá contar co permiso da Xunta. O goberno local tivo que suspender a convocatoria dunha subvencións a pemes á espera do visto e prace da Xunta A concelleira de Economía lucense, Sonia Méndez, advertiu así de que o goberno local se viu obrigado a suspender a convocatoria da liña de subvencións por importe de 450.000 euros e que ía destinada a pequenas e medianas empresas de Lugo. As bases da convocatoria de axudas a pemes só estaban pendntes de publicación, pero agora quedará en suspenso á espera de que a Xunta dea o seu visto e prace para unhas subvencións que se financia exclusivamente con fondos municipais. "Hai que agardar o informe preceptivo e vinculante da Xunta de Galicia", aclarou a concelleira, que volveu reclamar en nome do goberno local a derrogación da reforma local e que "se resolva dunha vez o problema competencial das administracións locais que esta lei non fixo máis que agravar". O Concello de Lugo advirte do posible atraso no permiso da Administración autonómica ou incluso na non contestación e lembra que a Xunta "nin tomou iniciativa ningunha nin convocou os concellos para explicar que procedemento se debe seguir". "Mesmo seguen a sacar convocatorias, como a de axentes de emprego, para os concellos que non podemos exercer estas competencias, iso si, financiando só o 29%", engadiu. "Desde o Goberno central prohíbese aos municpios contratar persoal e asumir estas competencias e desde a Xunta finánciase só o 29%", exemplifica para rematar.


Summary: Sermos Galiza superou o limiar dos 5 millóns de páxinas vistas, segundo Google Analytics, e no conxunto das redes continúa a ser o dixital líder.

2016 foi un bon ano para Sermos Galiza, que mantén a súa liña ascendente como mostra a súa penetración nas redes sociais. O dixital fechou o exercicio con 5.170.698 páxinas vistas, para un total de 571.884 usuarias e usuarios únicos. A percentaxe de novas sesións -de persoas que accedían a Sermos por vez primeira- acadou o 30,55 por cento. Unha visita promedio en SermosGaliza.gal dura 9 minutos e 4 segundos. As tres pezas con máis leituras do ano foron o artigo de Manuel Veiga Por que Votei PP, con 22.588 leitoras e leitores, a información sobre a morte do músico Fran Pérez Narf, con 15.888, e o recente artigo sobre Pardo de Cela, con 14.769. No conxunto das redes (a suma de seguidoras de Facebook e Twitter), Sermos continúa a liderar os dixitais galegos que non son a réplica dunha publicación diaria impresa, cun total de 39.395 amigas e amigos (21.896 en Facebook e 17.499 en twitter).


Summary: A RAG dedicará o Día das Letras Galegas 2023 a Francisco Fernández del Riego, segundo se decidiu no pleno celebrado hoxe. Na mesma sesión foi elixida académica electa María López Sández.

A Real Academia Galega dedicaralle o Día das Letras Galegas 2023 a Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 – Vigo, 2010). O pleno da institución, reunido hoxe en sesión ordinaria, acordou homenaxealo o vindeiro 17 de maio, cadrando coa celebración do sesenta aniversario do primeiro Día das Letras Galegas, do que foi inspirador, e os cento dez anos do seu nacemento. Membro da nova xeración de intelectuais que lle deron continuidade ao ideario do Grupo Nós, Francisco Fernández del Riego foi un loitador cultural incansable que chegou a se converter nunha auténtica institución do país, respectado por todos e aberto ás diversas manifestacións do galeguismo. Foi unha das figuras centrais do galeguismo progresista e clave da resistencia no exilio interior durante o franquismo, cunha traxectoria polifacética e prolífica que abrangueu dende a política, a creación e crítica literaria á edición. A comezos dos anos 50 foi un dos fundadores da Editorial Galaxia, e na última etapa da vida presidiu a Real Academia Galega (1997-2001). Francisco Fernández del Riego ingresou como membro de número da RAG no ano 1960. Tres anos despois, a institución dedicáballe a Rosalía de Castro, no centenario de Cantares Gallegos, o primeiro Día das Letras Galegas, unha proposta que, co apoio das sinaturas dos académicos Ferro Couselo e Gómez Román, presentara ao pleno. Con só 20 anos, os seus compañeiros elixírano para pronunciar o discurso de representación do alumnado na inauguración oficial do curso 1933-1934, no que demandaba unha universidade foco de modernización e galeguización da sociedade. Fóra das aulas, fora membro do Partido Galeguista, secretario xeral da Federación de Mocidades Galeguista e, posteriormente, parte do Seminario de Estudos Galegos. Na etapa compostelá comezou tamén a escribir nos xornais como articulista, redactou manifestos, pronunciou discursos e conferencias, participou na constitución de Galeuzca e integrouse dende o primeiro momento na comisión encargada de redactar o proxecto do Estatuto de Galiza. A súa actividade foi tal que Ramón Piñeiro chegou a cualificar a súa voz como "unha das manifestacións máis vibrantes do pensamento galeguista daqueles anos" . Un ano para conmemorar o centenario de Fernández del Riego Ponte entre a Galicia interior e a do alén mar Coma moitos outros , Francisco Fernández del Riego sería pouco despois represaliado polos golpistas. Foi destituído como profesor de Dereito Civil da USC e tivo que abandonar Santiago de Compostela e instalarse en Vigo, onde era menos coñecido, e sobrevivir dando clases particulares. Despois dos anos máis escuros da posguerra, nos que mesmo tivo que ocultar o seu verdadeiro nome para gañar a vida, comezou de novo a escribir co pseudónimo de Salvador Lorenzana no xornal compostelán La Noche. Dende esta cabeceira, xunto a Ramón Otero Pedrayo, conseguiu que os temas sobre Galicia e a súa cultura acadasen cada vez unha maior presenza e proxección, atraendo canda eles plumas ata daquela caladas coma as de Florentino López Cuevillas, Valentín Paz Andrade, Vicente Risco, Ricardo Carballo Calero, Álvaro Cunqueiro e os irmáns Álvarez Blázquez. Pero tan salientábel ou máis foi o seu labor de ponte entre a Galiza do interior e a do alén mar. A súa correspondencia con Luís Seoane mostra como o seu talante aberto e dialogante, xunto coa súa autoridade intelectual e inquebrantábel entusiasmo, conseguiron manter vivo un fío de entendemento entre eses dous xeitos de vivir a galeguidade. En América foi onde publicou tamén o seu primeiro libro, Cos ollos do noso esprito (Buenos Aires, 1949). Na década dos 50 do século pasado participou moi activamente nos diferentes proxectos que procuraban a recuperación do proceso cultural da Galizaa, nomeadamente na creación da Editorial Galaxia, da que foi secretario do consello de administración e máis tarde director xerente, e dende a que animou a novos escritores a crearen en galego. Foi tamén cofundador da revista Grial (1951) e da Fundación Penzol (1964), da que acabou sendo director ata o seu pasamento. Cando os grupos nacionalistas e resistentes antifranquistas máis novos comezaron a manifestar o seu rexeitamento ás posicións do galeguismo histórico, Fernández del Riego foi, unha vez máis, o elo que tentou manter canles de diálogo e achegamento. O seu nomeamento en 1997 como presidente da Real Academia Galega significou un cambio radical nas actividades desta institución, que se reactivaron significativamente e, sobre todo, se axeitaron aos novos tempos que estaban a vivir Galicia e o mundo. Don Paco del Riego Unha obra inmensa e que tocou case todos os xéneros A súa obra escrita, que tocou case todos os xéneros, foi inmensa, comezando polas súas colaboracións en practicamente todos os xornais da Galiza e nas revistas máis representativas do interior e da diáspora. Posiblemente o seu número, aínda sen catalogar, supere o milleiro de artigos. Participou en numerosos libros, propios ou colectivos, nos que acotío asinaba cos pseudónimos Salvador Lorenzana, Cosme Barreiros, Adrián Solovio ou Adrián Soutelo. No eido do ensaio, case sempre sobre a produción literaria galega, asinou, entre outros títulos, Galicia no espello (Buenos Aires, 1954), Historia de la literatura gallega (Vigo, 1951), Escolma de poesía galega. Os contemporáneos (Vigo, 1955), Escolma de poesía galega. O século XIX (Vigo, 1957), Letras do noso tempo (Vigo, 1974), Diccionario de escritores galegos (Sada, 1990) ou Sinais dunha cultura (Pontevedra, 2003). A literatura de viaxes é outro xénero que cultivou en volumes como As peregrinacións xacobeas (A Coruña, 1983), A pegada das viaxes (Vigo, 2000), Portugal norteño (Vigo, 2000), a serie Vigo, Pontevedra, Ourense e A Coruña, sentimental (Vigo, 2001-2003) e Lourenzá (2004). Escribiu, así mesmo, monografías sobre diversos autores da cultura galega, como A xeración Galaxia (Vigo, 1996), O señor da Casa Grande de Cima de Vila (Ourense, 1988), Antolín Faraldo, o gran soñador (Vigo, 1998), Con Pondal en Bergantiños (Sada, 2001) ou O Padre Sarmiento e Galicia (Vigo, 2002), e a novela O cego de Pumardedón (Vigo, 1992). Cun carácter autobiográfico, cómpre nomear O río do tempo. Unha historia vivida (Sada, 1990) e Camiño andado: memorias (Vigo, 2003). A súa traxectoria foi recoñecida en vida con numerosas distincións, entre elas o nomeamento de doutor honoris causa da Universidade de Vigo, o Premio Trasalba, ou a Medalla Castelao. María López Sández, académica de número electa Na sesión plenaria de hoxe, como anunciara Nós Diario, tamén se votou a favor de que a filóloga e escritora María López Sández (Lugo, 1973) ocupe a vacante producida polo pasamento do académico Darío Xohán Cabana o pasado mes de novembro. Profesora de Didáctica da Lingua e da Literatura da Universidade de Santiago de Compostela e catedrática en excedencia do ensino secundario, a académica de número electa é investigadora da literatura galega e da sociolingüística, e tamén creadora literaria. Entre outros galardóns, mereceu o Premio Ramón Piñeiro de Ensaio 2007 por Paisaxe e nación. A creación discursiva do territorio (Galaxia, 2008) e o Premio Repsol de Narrativa Breve (2012) por A forma das nubes. A traxectoria de María López Sández "demostra un firme compromiso coa lingua e a cultura galegas dende unha perspectiva rigorosa e multidisciplinaria", din desde a RAG. Licenciada en Filoloxía Galega, Hispánica e Inglesa,doutorouse en teoría da literatura e literatura comparada cunha tese na que analizou a descrición da paisaxe como unha das condicións simbólicas da nación a través de Rosalía de Castro, Ramón Otero Pedraio e Xosé Luís Méndez Ferrín. Neste mesmo tema centrouse o ensaio que lle valeu o Premio Ramón Piñeiro, unha obra de referencia na relación da literatura galega co territorio; e nel seguiría a afondar atendendo os imaxinarios rurais e urbanos no campo das letras galegas en autores como Eduardo Blanco Amor e Carlos Casares e mais a análise semiótica da cartografía, subliñando a centralidade cultural do mapa de Domingo Fontán. A filóloga participou en proxectos que indagaron na relación entre lugares da xeografía galega e a literatura a través das humanidades dixitais e sobre Rosalía de Castro. O último deles dedicado á autora fundacional das letras galegas contemporáneas é o herbario literario Nasín cando as prantas nasen (2022), un achegamento botánico á obra rosaliana asinado xunto a María Isabel Fraga Vila e Miguel Fraga Vila. A contribución completouse cun herbario físico que, tras dar lugar a unha exposición no Real Xardín Botánico de Madrid, foi cedido á Casa Museo Rosalía de Castro, de cuxo padroado é membro. É ademais coautora d'O pensamento feminista de Emilia Pardo Bazán (2021) xunto a Marilar Aleixandre, e coordinadora da sección "O espello das letras" da revista Grial. No campo da sociolingüística, ten realizado diversas contribucións dende o eido da educación. Coordinou o equipo de traballo da Avaliación da competencia bilingüe nos idiomas galego e castelán do alumnado de 4º da ESO (2020) e é coautora de Ideas para un plurilingüismo dende o galego no concello de Ames, ambas publicacións do Seminario de Sociolingüística da Real Academia Galega, do que é colaboradora. Como docente e experta en didáctica da lingua e da literatura publicou libros e outros materiais didácticos e imparte ás futuras e aos futuros mestres materias de perfil sociolingüístico dende unha ollada cara á promoción do galego no ensino ao longo de todas as etapas. Como creadora literaria, tras A forma das nubes (2012), gañadora do Premio Repsol de Narrativa Breve, publicou O faro escuro (2015), finalista do Premio de Novela por Entregas de La Voz de Galicia; A noite Deusa (2020), finalista do Premio Raíña Lupa de Literatura Infantil e Xuvenil da Deputación da Coruña; e Illados. Diario da pandemia (2020).


Summary: No serán desta terza feira, Compostela acollerá dúas manifestacións xuvenís a prol da constitución dun Estado galego independente

Dentro do marco das mobilizacións programadas para o día da Patria Galega, a mocidade nacionalista repite este ano a súa convocatoria de celebrar mobilizacións pola independencia na véspera do 25 de xullo. Desta forma, esta terza feira 24, Galiza Nova celebrará a súa Ruada pola Independencia. A comitiva da organización xuvenil nacionalista sairá ás 19:30 horas desde o parque de Bonaval, en Compostela. Por outra banda, unha convocatoria unitaria de organizacións como Briga, Erguer e Isca! convocan a Marcha da mocidade galega pola independencia. A manifestación, que conta co apoio de 25 entidades, sairá ás 20 horas da Alameda compostelá. No ano pasado xa existiran dúas convocatorias paralelas de mocidade nacionalista. Hai que botar a vista atrás até 2016, último ano no que se rexistrou unha única Marcha Xuvenil Unitaria.


Summary: A 14ª Mostra Internacional de Cinema Etnográfico do Museo do Pobo Galego (MICE) celebrarase do 25 ao 31 de marzo. Ademais, a MICE afondará na relación entre música e etnografía e estreará en Galicia o filme Alentejo, Alentejo

A 14ª Mostra Internacional de Cinema Etnográfico do Museo do Pobo Galego (MICE) celebrarase do 25 ao 31 de marzo. Nesta ocasión a MICE estará centradas en dous grandes temas. Por unha banda, as fronteiras físicas e simbólicas, vistas dende a perspectiva de xénero (sección Impropias, coordinada polas docentes e investigadoras Margarita Ledo Andión e Marta Pérez Pereiro). Pola outra, a sección Trazas, programada polo Cineclube de Compostela, presenta unha selección de películas que xiran arredor da relación da música coa etnografía."As mulleres seguen sendo un colectivo en risco de exclusión, dobremente marxinado cando se fala de migracións e exilio", din Ledo e Pérez Pereiro"As mulleres seguen sendo un colectivo en risco de exclusión, dobremente marxinado cando se fala de migracións e exilio", destacan as coordinadoras da sección Impropias, na que se poderán ver filmes como Performing The Border, de Ursula Biemann, un ensaio visual que nos achega ao espazo fronteirizo entre Estados Unidos e México, e que investiga a crecente feminización da economía global e o seu impacto nas mulleres mexicanas. Tamén se proxectarán Surname Viet Given Name Nam, da cineasta vietnamita Trinh T. Minh-Ha; Europlex, de Ursula Biemann e Angela Sanders; Mapping Journey #1, #2 e #3, de Bouchra Khalili; Tout le monde aime le bord de la mer, da cineasta galega Keira Espiñeira; e Hyohakusha (camiñante sen rumbo), das tamén galegas Xisela Franco e Anxela Caramés.A sección Trazas viaxará do pasado ao presente e tamén por toda a xeografía do planeta, da Coruña a Cuba, ou de Mauritania ao Reino Unido, para amosar esa relación entre música e extnografía. Poderán verse, por exemplo, os cantos de traballo dos presos negros en Afro-American Work Songs in a Texas Prison, da directora americana Toshi Seeger; as baladas británicas que pervivían a principios do século XX en Carolina do Norte en The End of an Old Song, do musicólogo John Cohen, ou o retrato dos instrumentos empregados na música cubana en Y tenemos sabor, de Sara Gómez.Alentejo Alentejo, do brasileiro Sérgio Trefaut, retrata a situación actual do cante coral alentexano ao falar das tensións entre a tradición e o mundo actualTamén se afondará nas comunidades que se constrúen arredor do baile en The Wigan Casino, de Tony Palmer; o rexistro do fenómeno fan en Heavy Metal Parking Lot, de Jeff Krulik e John Heyn; a convivencia de catro escenas musicais actuais no Sahel africano na peza I sing the Desert Electric, de Christopher Kirkley; o retrato do mito da rumba catalá, Peret, que fai Vincent Moon en Petites Planètes_ volume 5_ Peret. Ou a gravación do concerto debut da banda galega Telephones Rouges nun piso da Coruña, en rexistro[7]telephones rouges nun cuarto, de Rubén Domínguez.A longametraxe Alentejo Alentejo, do director brasileiro Sérgio Trefaut, pon o peche final á sección Trazas. Este documental retrata a situación actual do cante coral alentexano ao falar das tensións entre a tradición e o mundo actual e de como se relaciona a música propia dun pobo cos cambios no seu modo de vida. O filme de Trefaut foi premiado no IndieLisboa ou o DocsBarcelona e terá a súa estrea en Galicia na MICE.


Summary: O informe da Real Academia Galega sobre a proposta de declarar a oficialidade do galego en Asturias -aínda que só no marco local- está provocando reaccións que mesturan o político co lingüístico. Falamos con Henrique Monteagudo, Catedrático de Filoloxía Galega e vicesecretario da RAG para delimitar os dous campos.

Hai algunha dúbida sobre que as falas da fronteira occidental asturiana son variantes do galego? A lingüística románica sempre considerou que conforman unha variedade do galego non moi distinta, por outra parte, das falas veciñas das comarcas lucenses. As propias persoas falantes dun e doutro lado da fronteira administrativa son conscientes de que empregan a mesma lingua. O informe da RAG critica a escolla do glotónimo "eo-naviego", que parece ter como finalidade, di, "facer invisíbel a existencia do galego" en Asturias. A propia Academia da Llingua Asturiana recoñeceu a denominación galego-asturiano que foi a denominación máis frecuente xa desde Murguía. Ese nome recoñece unha variedade do galego que tamén é asturiana. Máis desde hai unhas décadas foi materializándose un cambio: primeiro empregando o termo astur-galaico, e logo, eonaviego, que en realidade é un glotónimo acuñado para designar unha variedade dialectal do galego. Detectamos esa a tendencia a difuminar a orixe desas falas nalgunhas entidades de ámbito asturiano e a Academia ten o deber de subliñar que, sexa cal sexa a denominación que se empregue, trátase de variedades do galego. Eonaviego parece querer insinuar unha fala de transición entre o galego e o asturiano. Dentro da zona eonaviega existe, claro, unha franxa de transición entre galego e asturiano, na zona máis oriental, pero as falas propias desa área son galegas ao cento por cento. O caso asturiano é máis complexo porque, pretendendo a cooficialidade do asturiano, existe un sector que se empeña en situar o galego de Asturias na órbita desa lingua. Teme a Academia que poida suceder o mesmo que co catalán de Aragón, que acabou coa denominación oficial de LEPAO (Lengua Aragonesa Propia del Area Oriental)? No caso de Aragón, o cambio deuse nun contexto en que o recoñecemento que se lle dá ao propio aragonés é mínimo ou nulo: do que se trataba, en última instancia, era de reafirmar a exclusividade do castelán. O caso asturiano é máis complexo porque, pretendendo a cooficialidade do asturiano, existe un sector que se empeña en situar o galego de Asturias na órbita desa lingua. A RAG pide que se recoñezan os dereitos lingüísticos deses falantes en toda a comunidade asturiana. Nas propostas que hai sobre a mesa o recoñecemento dáse exclusivamente no ámbito local. Iso está moi ben, pero non é suficiente. As que chamamos minorías transfronteirizas -comunidades que falan unha lingua que é oficial no outro lado da fronteira mais non no propio- precisan dunha equiparación de dereitos e para iso é necesario recoñecer a oficialidade plena. Igual que nós reclamamos a oficialidade do galego no plano estatal. Cal é a vitalidade destas falas? Relativamente boa, incluso en comparación coas propias falas asturianas. Estamos falando dun catro ou cinco por cento da poboación de Asturias. Ten problemas de transmisión interxeracional, como o propio galego, pero é unha lingua viva, non se trata dun fósil en absoluto. Temos unha Lei de Normalización Lingüística que estipula de forma taxativa que a Xunta é responsábel dos dereitos dos falantes do que denomina "galego exterior" Que lle parecen as reaccións ao informe da RAG? Pouco meditadas. Por suposto, a situación debe arranxarse no marco asturiano, pero o Estado Español asinou a Carta europea para as Linguas Rexionais e Minoritarias que ten como principio básico o recoñecemento das minorías lingüísticas e de que, no marco da UE, as fronteiras administrativas non poden significar merma dos dereitos lingüísticos. Debería a Xunta de Galiza mediar para non perder a oportunidade de que o galego sexa oficial en Asturias? Temos unha Lei de Normalización Lingüística que estipula de forma taxativa que a Xunta é responsábel dos dereitos dos falantes do que denomina "galego exterior". Entendo que politicamente a cuestión é delicada, pero esa obriga legal existe.


Summary: Logo de suspenderse a sesión plenaria no Parlamento galego, o Partido Popular vetaba onte a constitución da comisión de investigación sobre as caixas e a introdución, na orde do día, das iniciativas lexislativas populares de SOS Sanidade Pública e Preescolar na Casa. Nesta cuarta, a Xunta anuncia que a comisión se constituirá en xullo, malia repetir ao longo da semana que sería en setembro.

O pleno do Parlamento galego viviu no día de onte unha sesión intensa. Os cambios introducidos a última hora na axenda do presidente da Xunta de Galiza, Alberto Núñez Feijóo, verbo da recepción @s xogador@s olímpic@s; impediu que o grupo maioritario (PP), puidese rexeitar a proposta do PsdeG de introducir na orde do día un outro punto a respecto da creación dunha comisión de investigación sobre o proceso de fusión e bancarización das caixas. A presidenta do Parlamento, Pilar Rojo, repetiu a votación do novo punto até en tres ocasións; proposta que xa fora rexeitado polo PP na Xunta de Portavoces. Ante a imposibilidade de superar o empate na votación -lembremos que o grupo popular conta coa maioría absoluta por un só escano, a presidenta decidiu suspender a sesión até despois da comparecencia do conselleiro de cultura e educación, Xesús Vázquez, momento para o cal xa estaba prevista a incorporación á sesión plenaria do presidente da Xunta. Así mesmo, o grupo parlamentar do BNG solicitara a incorporación na orde do día, das Iniciativas Lexislativas Populares -ILP, achegadas polas plataformas SOS Sanidade Pública e Preescolar na casa; ao que a presidenta Pilar Rojo se negou. Á voceira parlamentar don BNG, Ana Pontón, foille negada a palabra argüíndo que a orde do día do pleno debe ser abordada na Xunta de Portavoces. Acto seguido, @s deputad@s nacionalistas mantivéronse erguid@s en sinal de protesta pola imposibilidade de interviren. Pilar Rojo, fíxolles unha chamada á orde e finalmente suspendeu de maneira temporal a sesión, chamando @s voceiros parlamentares ao seu despacho. Coa reanudación do pleno, o grupo do BNG puido levar a votación as ILP, que máis unha vez contaron co rexeitamento dun grupo popular, daquela xa completo. Do mesmo xeito, foi rexeitada a proposta dos socialistas a respecto da comisión de investigación das caixas. Neste senso, tanto o BNG coma o PsdeG subliñan a grande contradición reflectiva polo goberno, que malia declarar a súa vontade por constituíren unha comisión de investigación, que segundo aseguran dende o goberno, será creada en xullo, seguen votando en contra no Parlamento. Segundo o deputado nacionalista Carlos Aymerich, a demora do Partido Popular no inicio da investigación "só leva a pensar que Feijóo ten inconfesábeis motivos para non querer que se investigue"; máis ainda logo de ser aceptada pola Audiencia Nacional a querela contra os directivos de NovaCaixaGalicia e térense detectado irregularidades no proceso de fusión e bancarización das mesmas. Galiza ten un presidente "indolente" Nunha pregunta ao presidente da Xunta, a voceira parlamentar do BNG Ana Pontón, acusou a Alberto Núñez Feijóo de que todos os anuncios e plans feitos polo goberno galego rematan en fracaso. A deputada e portavoz nacionalista preguntoulle, hoxe ao presidente da Xunta, polo paradeiro do plan de emprego que xeraría 44.000 postos de traballo ou o suposto convenio asinado coa empresa petroleira mexicana, Pemex. Ana Pontón concluíu aseverando ao presidente que "gobernar é algo máis que dar titulares de prensa" xa que segundo a voceira parlamentar, o presidente fallou a aquel@s que confiaron nel cando prometeu combater o paro e levar a Galiza pola senda do crecemento. Así mesmo e co gallo do anuncio feito polo goberno sobre a creación da comisión de investigación en xullo, o BNG considérao un "lavado de cara e un novo exercicio de propaganda", así como salientaron as incoherencias do executivo pois entenden "onte deixaron pasar a oportunidade de constituíla no Parlamento".


Summary: O Grupo Nosa Terra XXI vende o 93% do hospital vigués a Ribera Salud, que fora ferramenta do antigo goberno valenciano do PP para erguer o seu modelo de sanidade de xestión privada. A compañía está controlada pola americana Centene Corporation dende que o Banco Sabadell vendeu a maioría das súas accións

A historia do grupo Ribera Salud está intimamente ligada ao PP. Concretamente, ao PP valenciano. Foi a ferramenta que a Generalitat Valenciana dos tempos de Eduardo Zaplana e Francisco Camps empregou para erguer o seu modelo de servizos sanitarios de xestión privada, o alcumado como modelo Alzira, apoiado en desaparecidas entidades financeiras como a Caja de Ahorros del Mediterráneo e en empresas sanitarias como Adeslas. Ribera Salud, que fora ferramenta do antigo goberno valenciano do PP para erguer o seu modelo de sanidade de xestión privada, está controlada pola americana Centene Corporation dende que o Banco Sabadell vendeu a maioría das súas acciónsPero chegou o estoupido da burbulla inmobiliaria. As caixas valencianas -integradas en Bankia- quebraron e tras o correspondente rescate foron mercadas polo Banco Sabadell, que chegou a ter nas súas mans o 50% dunha empresa sanitaria que deixou de ser tan hexemónica en Valencia tras a chegada do goberno da esquerda a esa comunidade. O Sabadell desfíxose do groso das accións de Ribera Salud vendéndolle en 2018 toda a súa parte agás un 10% á estadounidense Centene Corporation.Este grupo multinacional sanitario fundado nos anos 80 con sede en Saint Louis (Missouri), propietario ao 90% de Ribera Salud, será de agora en diante o responsable da asistencia sanitaria de máis de 130.000 pacientes do Servizo Galego de Saúde na área de Vigo. Éo porque a ata agora propietaria do hospital concertado Povisa, o grupo Nosa Terra XXI, asinou este 3 de outubro a venda do 93% de Povisa a Ribera Salud por un importe que nin comprador nin vendedor revelan, pero que medios como El País sitúan na contorna dos 22 millóns de euros.Apenas tres días despois de que compradores e vendedores confirmasen a operación á Consellería de Sanidade, ambas empresas emitiron este 3 de outubro un comunicado ratificando que a compra xa foi asinada, se ben segue "pendente das autorizacións administrativas correspondentes", fundamentalmente das autoridades da competencia. Nosa Terra XXI retírase deste xeito do centro sanitario que xestionaba dende 1996 e "volve centrarse exclusivamente no ámbito marítimo", eido no que conta con concesións públicas como as dos barcos de Gardacostas, prorrogada pola Xunta en case unha vintena de ocasións.En declaracións distribuídas pola propia empresa o seu conselleiro delegado, Alberto de Rosa, celebra que Ribera Salud aterre nun "dos hospitais máis importantes" do Estado e "entre por primeira vez na sanidade galega". A compañía lembra as principais magnitudes de Povisa: un cadro de persoal de 1.500 persoas, 573 camas ou unha escola de enfermaría que agora tamén pasa a estar controlada pola multinacional dos EUA propiedade de Ribera Salud. A Xunta mellorou en 2018 o concerto polo que Povisa é o hospital de referencia para máis de 130.000 pacientes do Sergas; segundo o Consello de Contas, ata un 80% do seu volume de negocio depende das arcas públicas galegasNesta carta de presentación os novos propietarios de Povisa evidencian que "no ámbito público, xestiona para o Sergas e dá atención a uns 134.000 cidadáns". Así e todo, non especifican as cifras nas que se basea este concerto, practicamente 80 millóns de euros anuais en virtude dun concerto mellorado en 2018 pola Xunta despois de que, para logralo, a empresa solicitase o preconcurso de acredores. Esta ligazón da Consellería de Sanidade con Povisa, que se estende como mínimo ata o 31 de agosto de 2022, é obxectivo de críticas habituais por parte da oposición e colectivos de defensa da sanidade pública, pero os receos chegaron tamén recentemente ao Consello de Contas. O órgano fiscalizador das contas públicas galegas detectou "falta de transparencia" no convenio do Sergas con Povisa, empresa cuxo volume de negocio veu dependendo ata agora ata nun 80% dos ingresos procedentes das arcas públicas galegas.O persoal pide que o compre o SergasO persoal teme máis inestabilidade laboral e reclama que o centro pase a ser de propiedade públicaA operación da venda de Povisa a Ribera Salud foi acollida con inquietude no cadro de persoal do centro, cuxo comité de empresa mantivo nos últimos días encontros con representantes da oposición parlamentaria galega. Entre os principais reproches do persoal destaca a falta de información durante as negociacións de Nosa Terra XXI coa filial española de Centene, pero tamén que Sanidade non aproveite a ocasión para marcar o centro e instalalo de vez na estrutura do Sergas. Mentres o persoal di temer ademais consecuencias na forma de inestabilidade laboral, novos concursos de acredores ou mesmo expedientes de regulación de emprego, dende a Xunta apélase á calma. Preguntado ao respecto tras a reunión semanal do Consello, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, afirmou que na devandita xuntanza coa Consellería de Sanidade as empresas non advertiron de plans prexudiciais para o cadro de persoal.


O aínda presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, deu a entender na rolda de prensa posterior ao Consello da Xunta desta quinta feira que algúns membros do seu Executivo, nomeadamente algúns conselleiros, poderían ocupar cargos como secretarios executivos do Partido Popular (PP) a nivel estatal, sen delegar as súas funcións no seo do Goberno galego. Para o próximo presidente estatal dos populares, "debe haber membros do Goberno galego que poidan asumir secretarías executivas a nivel estatal porque os coñezo moi ben e poden aportar moito á política" do Estado español. Porén, Feixoo matizou que eses conselleiros non deberían delegar os seus cargos noutras persoas que se dediquen exclusivamente a eles, senón que é perfectamente "compatíbel" gobernar a Galiza e asumir competencias orgánicas no PP. A pesar destas palabras, non quixo adiantar o nome de integrantes da Xunta que o poidan acompañar, coa mirada posta principalmente no vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Francisco Conde, quen acompaña a Feixoo desde que asumiu a presidencia do PP na Galiza. Sucesión "previsíbel" O presidente da Xunta volveu insistir en que a súa sucesión como presidente do Goberno galego será "previsíbel", xa que segundo el, a súa intención é dar unha sensación de "estabilidade" no país. O nome do vicepresidente primeiro da Xunta, Alfonso Rueda, como sucesor inmediato de Feixoo, soa cada vez con máis forza, mesmo entre os propios cargos do PP. O presidente dos populares en Ourense, Manuel Baltar, afirmou que Rueda parte con "moitísima vantaxe". Non ocorre o mesmo na presidencia do PP galego. Unha vez que Feixoo asinou na cuarta feira a súa renuncia como máximo dirixente dos populares na Galiza, ábrese cada vez máis a posibilidade de que se convoque un congreso para escoller o seguinte candidato ou candidata do Partido Popular nas eleccións galegas de 2024. O propio Baltar deu a entender nunha entrevista en Onda Cero, recollida por Europa Press, que deben ser os afiliados do PP galego os que escollan o novo presidente da formación na Galiza, así como a persoa que encabece a candidatura para intentar manter o goberno da Xunta.


Summary: Os votos a favor de IxC, grupo de goberno, e do BNG non foron suficientes para aprobar en Cee o regulamento de impulso social ao galego, que terá que volver levar a pleno acompañado dun informe xurídico.

O Pleno da Corporación Municipal de Cee debateu na tarde da quinta feira 5 de novembro o regulamento de impulso social ao galego a proposta do Goberno local. Porén, a normativa de apoio á lingua non saíu adiante, ao contar con seis votos a favor –cinco do grupo de goberno, IxC, e un do BNG- e con sete en contra –catro do PP, dous do PSOE e 1 de Ciudadanos. O regulamento volverá a pleno o próximo mes despois de que o PP propuxera unha vía intermedia, solicitando un informe xurídico que avale a normativa. A Mesa di que Modesto Rivas "non dubidou en utilizar argumentos machistas para cargar contra o idioma e contra a utilización da linguaxe inclusiva contemplada no Regulamento A Mesa pola Normalización Lingüística, que estivo presente na sesión plenaria, afirma que a actitude "máis belixerante" dos grupos contrarios á aprobación do regulamento foi a do PSOE. O concelleiro socialista Modesto Rivas "non dubidou en utilizar argumentos machistas para cargar contra o idioma e contra a utilización da linguaxe inclusiva contemplada no Regulamento". O argumento empregado no pleno polo concelleiro do PSOE correspondeuse, en boa medida, co informe enviado por Galicia Bilingüe –que advertira de que recorrería o regulamento no caso de ser aprobado- ao Concello. Desta maneira, sinalou que a normativa de apoio ao galego vulneraría os dereitos lingüísticos da sociedade, que non está axustado a dereito ou que é ilegal e improcedente. Dado o posicionamento do PSOE, a Mesa pedirá a desautorización do grupo socialista ceense por parte do seu partido e anima o conxunto da militancia que sexa "realmente favorábel ao idioma galego", a mostrar tamén o rexeitamento a "esa actitude vergoñenta dos seus edís en Cee".


Summary: Todo iso implica un proxecto alternativo que poderá conquistar pequenos territorios mediante pactos concretos pero que non poderá fundamentarse en ningunha clase de consenso con aqueles sectores sociais e políticos que só entenden os acordos como maneira de impoñer sen sobresaltos os ritmos da desaparición.

Na lembranza de Roberto Vidal Bolaño Xa o cantaron Hechos Contra el Decoro: "Cuando todo se puede decir, la forma de censura es el consenso" Xa o cantaron Hechos Contra el Decoro: "Cuando todo se puede decir, la forma de censura es el consenso". Tamén Chomsky ten insistido na fabricación do consenso como estratexia de dominación. O concepto marxiano de alienación alude ó consenso sobre a totalidade, no individual e no colectivo. Hexemonía e contrahexemonía, con Gramsci, arrodean tamén as formas de consenso e as de esnaquizalo. Moitos outros autores da esquerda de diversas tradicións tratan diferentes manifestacións do consenso: doxa, sentido común, control, pacto. A razón do mando expresada en consenso. A conciencia da subalternidade e a disensión son, daquela, un delirio inaceptable. O maior triunfo das políticas lingüísticas destes últimos anos talvez non sexa a minorización ou desaparición do galego de certos ámbitos da esfera pública. Nin sequera a súa retirada progresiva do ensino público mediante un decreto que é pura medicina preventiva, substitución preventiva e acelerada. Mais ese acto de goberno en por si non explica na súa complexidade a situación social da lingua galega e a distancia que certos grupos de falantes toman respecto ó seu propio idioma. O decreto é apenas, e non é pouco, un indicio estarrecedor de que a política lingüística pública está disposta a armarse abertamente contra a lingua. O gran triunfo da política lingüística oficial é a imposición do seu discurso mesmo na configuración do teórico contradiscurso das forzas normalizadoras de base Mais o gran triunfo da política lingüística oficial é a imposición do seu discurso mesmo na configuración do teórico contradiscurso das forzas normalizadoras de base. A maior vitoria dese discurso negacionista, incluídas as accións de goberno, contrario a toda progresión para o galego, contrario a toda discriminación positiva, foi a reclusión do discurso normalizador nun mesquiño e ficticio espazo de seguridade. A asunción da derrota. A volta ó consenso como recuperación dun espazo que xa case que estamos empezando a idealizar. Pero nada foi nunca o que hoxe nos parece. A lingua non é apenas un asunto cordial, aínda que a emoción e o afecto tamén participan do proceso de recuperación e de toma de conciencia. Non serve, pois, o tan recorrente autoodio como explicación universal Todo proceso de normalización é un combate social que exhibe o antagonismo oculto entre os usuarios dunha lingua, socialmente marcados, e as forzas que lles impiden participar dun dereito fundamental como é o de desenvolver a totalidade da vida na lingua propia, algo tan normal pero tan inalcanzable para nós. Toda política lingüística normalizadora ten que comprender esta dimensión social e emboligarse nela ata luxarse. Xa non son suficientes explicacións psicoloxistas nin apelos ó sentimento. A lingua non é apenas un asunto cordial, aínda que a emoción e o afecto tamén participan do proceso de recuperación e de toma de conciencia. Non serve, pois, o tan recorrente autoodio como explicación universal, cómpre atendermos a unha base material que o condiciona todo, mesmo o abandono (doloroso) da lingua propia na comunicación cos fillos para que sobre estes non pese o estigma que un idioma convertido en símbolo de estatus arrastra consigo. A indeleble marca da subalternidade. Se as causas da situación lingüística son principalmente materiais, sobre elas terá que se debruzar toda política lingüística que procure empezar a inverter as tendencias de substitución. No territorio social, cómpre actuar en positivo co ollar posto na conquista de dereitos lingüísticos que o marco xurídico-político non está en condicións de garantir e que, por tanto, superan os marcos institucionais do posible Hai anos que intuímos a necesidade dunha nova política lingüística. Nas institucións, é unha obviedade, pero tamén na base social e cultural máis ou menos organizada por núcleos de falantes conscientes. Así, no territorio social, cómpre actuar en positivo co ollar posto na conquista de dereitos lingüísticos que o marco xurídico-político non está en condicións de garantir e que, por tanto, superan os marcos institucionais do posible. A conciencia de que as leis non nos serán propicias mentres non constituamos un suxeito soberano e autónomo. Conciencia das necesidades e, por tanto, proxecto social de inversión de tendencias e normalización. A lingua ten futuro, e así o demostramos día a día, co orgullo da nosa posesión. O futuro escríbese no presente. A lingua necesitámola entre nós, non para que a usen outros. Toda lingua é internacional, pero xa pode vivir en plenitude noutras latitudes que se nunha comunidade se esvaece o que esa comunidade perde será irreparable. A radicalidade do discurso negacionista e da práctica gobernamental, e talvez a súa potencia de difusión, obrigounos a ir moderando obxectivos ata a renuncia O discurso normalizador de base será arredista en relación co negacionismo destes tempos. Eludirá calquera contacto. Desprezará as provocacións. Non podemos someternos á axenda do negacionismo, nin aínda que este ocupe espazos institucionais; ó contrario, será o negacionismo o que teña que responder á nosa axenda, se ten azos para facelo. Outramente, estariamos dándolle carta de natureza ó seu triunfo, a unha vitoria que en parte se foi facendo forte des que nos sentimos obrigados a esixir a volta ó consenso anterior. Pero aquel consenso é a asunción da renuncia á normalización plena. A radicalidade do discurso negacionista e da práctica gobernamental, e talvez a súa potencia de difusión, obrigounos a ir moderando obxectivos ata a renuncia. Aquel vello Plan Xeral de Normalización, por exemplo, non pode converterse nun espazo arcádico de referencia, pois iso dá unha imaxe moi precisa do noso grao de debilidade colectiva Aquel vello Plan Xeral de Normalización, por exemplo, non pode converterse nun espazo arcádico de referencia, pois iso dá unha imaxe moi precisa do noso grao de debilidade colectiva. Nese espazo nunca encontraremos nada máis ca a tranquilidade do pacto e a implacable continuidade da substitución. E un pacto entre elites, coma aquel, é incapaz de resolver en positivo as contradicións expresadas por unhas relacións sociais de dominio e subalternidade que están gravadas desde sempre no conflito lingüístico. O noso conflito non é nacional, aínda que a subalternidade nacional exista e inflúa; é social. Non somos unha nación lingüisticamente ocupada por colonos estranxeiros senón unha clase social diversa e complexa, popular, dominada material e simbolicamente por outra. O conflito non se resolverá, por tanto, mediante pacto entre elites e representantes O conflito non se resolverá, por tanto, mediante pacto entre elites e representantes, moito menos nunha fase histórica en que as vellas formas de representación burguesa están en proceso de descomposición e abertamente discutidas polas multitudes. Como tampouco se aliviará nun retorno ó decreto anterior promulgado polo goberno bipartito. Porque se o decreto actual é substitución preventiva, aquel non era máis ca unha especie de coidado paliativo. A escola ten que empezar a non ser un factor de desgaleguización. O discurso normalizador de base debe recuperar compromiso creativo coa extensión social do galego, co fortalecemento común e solidario entre grupos expansivos de falantes, co reforzo da lealdade lingüística e da transmisión O discurso normalizador de base debe recuperar compromiso creativo coa extensión social do galego, co fortalecemento común e solidario entre grupos expansivos de falantes, co reforzo da lealdade lingüística e da transmisión, coa conquista efectiva de dereitos lingüísticos que nos vaian encamiñando a facer real a posibilidade de desenvolvermos a totalidade da nosa vida na lingua que nos é propia. E todo iso implica un proxecto alternativo que poderá conquistar pequenos territorios mediante pactos concretos pero que non poderá fundamentarse en ningunha clase de consenso con aqueles sectores sociais e políticos que só entenden os acordos como maneira de impoñer sen sobresaltos os ritmos da desaparición. E nós non lles daremos ese pracer.


Summary: Cada ano, e de maneira especial os recentes, no lugar de Segufe, na parroquia de Seavia, conmemórase o aniversario de Asunción Antelo, a Rexoubeira de Bergantiños. Desta volta, cando fai 96 anos, a festa é institucional xa que o Concello de Coristanco organízalle o domingo unha homenaxe.

Poeta e artista plástica, sabia da tradición, cantora popular, Asunción Antelo é muller querida e admirada en Bergantiños, de onde toma o nome para se recoñecer como artista. A Rexoubeira de Bergantiños chega o día 8 aos 96 anos e, desta volta, a conmemoración farase o vindeiro domingo cunha homenaxe institucional organizada pola Concellaría de Cultura, Educación e Turismo de Coristanco. A inauguración dun mural conmemorativo na praza de Seavia, feito polo artista Miguel Anxo Calvo, "O Mighelo" iniciará a homenaxe ás 17 horas para seguir cun percorrido musicado que conducirá ás persoas asistentes até Segufe, á eira da casa -museo de Asunción no que se conmemorará o aniversario. "Contamos con todos e todas vós para que este sexa un gran día para Asunción e para a cultura do noso concello", convidan desde a Concellaría de Cultura, Educación e Turismo, promotora da homenaxe que por vez primeira ten carácter institucional. Desde a Concellaría de Cultura recoñecen e agradecen ás asociacións e persoas que até agora valoraron e homenaxearon o traballo e a figura de Asunción Antelo, memoria e patrimonio vivo da comarca. O pasado ano, Asunción Antelo foi homenaxeada polo BNG de Coristanco, agora no goberno e á fronte da Concellaría de Cultura, nun acto no que destacaron a altura da figura da poeta e artista da que promoveron varias iniciativas para dar a coñecer a súa obra, entre elas, a gravación e difusión dos seus poemas nunha lectura colectiva por parte da veciñanza.


Summary: Defende "non demonizar" a sanidade privada, que ve "unha oportunidade" para " descolapsar" a pública.

O presidente da Xunta e candidato do PPdeG á reelección, Alberto Núñez Feixoo, reivindicou esta segunda feira a súa xestión da pandemia e contrapúxoa coa do Goberno español, ao que atribuíu un "atraso da alerta epidemiolóxica" de "dez ou quince días" que "custou centenares de vidas, miles de vidas". Feixoo, quen desde o punto de vista estatístico reivindicou "os bos" datos de Galiza na pandemia, aínda recoñecendo que nunha pandemia que se levou vidas por diante as cifras "nunca son razoábeis", defendeu a importancia da sanidade e lamentou que calquera consenso sexa "moi difícil" cun Executivo estatal no que "segue instalado o non é non" de Pedro Sánchez. "Sen sanidade non somos nada, non hai economía, non hai actividade laboral, non hai nada", advertiu, antes de mostrarse convencido de que Galiza tivo unha mellor "resposta" fronte ao coronavirus porque, na súa década á fronte da Xunta, investiu "moito" en infraestruturas sanitarias e hospitalarias. Porén, as cifras da xestión de Núñez Feixoo nestes anos resúmense en Case 450 camas menos. Na última década fecharon 25 consultorios locais na Galiza A xuízo de Feixoo, "un dos gravísimos erros" do Executivo estatal que dirixe o socialista Pedro Sánchez fronte á pandemia foi "o atraso da alerta epidemiolóxica", que "custou centoss de vidas, miles de vidas". "Chegar tarde dez ou quince días á alerta provocou o colapso nos hospitais de Madrid e tamén nas grandes capitais", asegurou.


Summary: Entre febreiro de 2013 e febreiro de 2014, Galiza perdeu 6.299 cotizantes á Seguridade Social. No mesmo período, o Estado español gañou 61.557, segundo os datos feitos públicos esta terza feira polo Ministerio de Emprego. Só 902.990 persoas cotizan neste momento á Seguridade Social no noso país. O paro rexistado baixou en Galiza en termos inter-mensais: 1.006 desempregad@s menos.

.No último mes -de xaneiro a febreiro-, Galiza viu incrementado o número de cotizantes á Seguridade Social en 1.613 persoas, un 0,18%, no mesmo periodo que o Estado Español aumentou nun 0,24%, un total de 38.694 persoas. A afiliación á Seguridade Social en termos interanuais descende en febreiro en Galiza en 6.299 persoas, o que significa un 0,69%, un dato que bate coa media española na que se incrementou un 0,38%, é dicir un aumento de 61.557 novas altas. 280.071 persoas están inscritas como desempregadas en Galiza A respeito do paro rexistado, e no que atinxe aos datos interanuais, en Galiza descendeu en 12.752 persoas, un 4,35% fronte ao 4,52 % de queda no total do Estado español. 280.071 persoas están inscritas como desempregadas nas oficinas oficiais. Pontevedra é a provincia que máis desempregad@s ten con 111.612 parad@s a seguir de A Coruña con 109.407, Ourense, 30.503 e Lugo con 28.549. En termos inter-anuais, superan a Galiza en descenso do paro Aragón, Asturias, Illas Baleares, Cantabria, Castela a Mancha, Castela e León, Cataluña, Extremadurae Murcia. En termos inter-mensais, o paro rexistado descende en Galiza en 1.006 persoas, o 0,36% por cento, un dado lixeiramente mellor do que no conxunto do Estado (o 0,04%). O departamento que dirixe Fátima Báñez fala do mellor febreiro desde o inicio da crise en 2008. CC.OO: "Malia a redución do desemprego, a mocidade continúa sen expectativas laborais" A central sindical tiltou de "positivo" o descenso no número de persoas desempregadas que se rexistraron en Galiza no mes de febreiro. No entanto, aseguran que esta cifra "debe relativizarse". CC.OO asegura que a caída nas filiacións á Seguridade Social dá conta da falta de espectativas da mocidade galega que ou ben desiste de se sumar ás listas como demandantes de emprego ou abandona o país. Para CC.OO o descenso interanual nas filiacións á Seguridade Social evidencian "a falta de espectativas" da mocidade Por idades, indican, "constátase que a poboación menor de 25 anos continúa sen expectativas de poder desenvolver un proxecto de vida". Neste senso, apuntan, nos últimos doce meses, a afiliación minguou un 0,69 % en Galiza, mentres que no Estado subiu un 0,38%. Para o sindicato, reverter as elevadas taxas de desemprego virá da man dunha mudanza nas políticas económicas a comezar, subliñan polo desenvolvemento "doutra política fiscal --máis equitativa", a recuperación do crédito e a mellora do poder adquisitivo d@s traballador@s e pensionistas. Paula Prado (PP): "Máis da metade das persoas que abandonaron as listas do paro a nivel estatal fixérono en Galiza" A voceira do Partido Popular gabouse esta terza feira dos dados do paro rexistrado en relación ao mes de febreiro. Para a popular a redución no número de persoas que, en relación a xaneiro, se inscribiron no servizo galego de emprego, "demostran que hai signos de recuperación económica". Paula Prado sumouse así á mensaxe triunfalista da ministra de Traballo española, Fátima Báñez, ao asegurar que na comparativa interanual os dados deitan un descenso no número de persoas desempregadas. "Isto supón que hoxe hai 12.752 persoas desempregadas menos en Galiza que hai un ano", enfatizou.


Summary: Concello e Deputación puxeron en marcha a campaña de prevención e sensibilización "Non é Non", aproveitando os festexos do Arde Lvcvs, que comezan este venres A folga da Xustiza fixo descender un 20% as denuncias por violencia de xénero

A folga da Xustiza fixo descender un 20% as denuncias por violencia de xénero Aproveitando os festexos do Arde Lvcvs, que comeza este venres, Concello de Lugo e Deputación provincial puxeron en marcha este xoves a campaña de prevención e sensibilización contra as agresións sexuais "Non é Non". A campaña inclúe, ademais, a constitución dunha "rede de refuxio" para as posibles agredidas, composta por 125 establecementos comerciais que se comprometen a acoller a aquelas persoas que o demanden por sentirse vítimas dalgunha agresión e a permitir facer chamadas telefónicas a Emerxencias, Policía Local, Policía Nacional ou 016. A Concelleira de Benestar Social, Igualdade e Inclusión, Ana Abelleira, e a Deputada de Promoción Económica e Social, Sonsoles López presentaron a campaña lembrando que máis da metade das mulleres en España viviu violencia sexual en espazos de ocio, segundo os datos do informe Noctámbul@s 2016/2017. "Trátase de facer un chamamento ao lecer dende a liberdade e o respecto, así como previr actos e actitudes sexistas, co fin de acadar que non se produzan agresións", salientou Ana Abelleira. A iniciativa busca "concienciar á sociedade sobre un concepto moi sinxelo: cando unha muller di que 'non', é que 'non', sempre, en calquera situación. Porque ser amable non é unha invitación a nada" "Esta fin de semana todos os lucenses e os veciños da provincia, temos que ser un exemplo, saíndo ás rúas a desfrutar, pero sempre respectando, pois facer fronte as actitudes machistas é unha tarefa común de toda a cidadanía", subliñou Sonsoles López, que destacou que a iniciativa busca "concienciar á sociedade sobre un concepto moi sinxelo: cando unha muller di que 'non', é que 'non', sempre, en calquera situación. Porque ser amable non é unha invitación a nada". A campaña inclúe a distribución de dípticos e vinilos informativos e chapas que manifestan o rexeitamento de todo tipo de agresións, así como os pasos que se recomendan en caso de sufrir algunha.


Summary: Lois Patiño vén de gañar a Biznaga de Prata á Mellor Película Española na sección Zonazine do Festival de Málaga con Lúa Vermella (Zeitun Films), a súa segunda longametraxe. Lúa Vermella forma, xunto con Costa da Morte, unha exploración da relación entre os humanos e a paisaxe, pasada pola experiencia da morte, que en Lúa Vermella se achega máis ao mito, á fantasía, que á realidade etnográfica que quería ollar o filme anterior. Lúa Vermella estrearase na Galiza no festival Curtocircuíto antes de chegar en outubro aos cines. Eis un extracto da entrevista co cineasta. Poderás lela enteira no número de Sermos Galiza que acompaña a partir do sábado 5 o diario. Cinema, arquitectura, música, literatura, arte, historia e moito máis no semanario.

Como está despois de recibir a noticia do festival de Málaga? Pois foi algo inesperado porque normalmente no festival predominan outro tipo de películas. Fíxonos moita ilusión que apreciasen a nosa. En Costa da Morte había unha achega etnográfica á relación dos humanos coa paisaxe, cos oficios do mar, coa festa ou coa memoria. Pero xa aparecía o mito, que é o que desenvolve Lúa Vermella. Por que? Quería afondar na identidade da paisaxe, partindo da idea, que xa estaba en Costa da Morte, de como a historia e a lenda dan forma á identidade. Interesábame máis desta volta o aspecto lendario, mítico, ligado á relación dos humanos coa morte. Costa da Morte e Lúa Vermella forman, así, un díptico, no que Costa da Morte é a realidade e Lúa Vermella é a fantasía. Aínda que rodamos tamén en Monforte de Lemos e na Ribeira Sacra, o espazo xeográfico volve ser a Costa da Morte, onde volven reverbevar o mar e a morte. En Costa da Morte tiñamos unha cita de Castelao: "nun entrar do home na paisaxe e da paisaxe no home creouse a vida eterna da Galiza". E nós situámonos nese vaivén: como o home tingue a paisaxe cos mitos e como os mitos espertan desa paisaxe, porque non xorden os mesmos mitos da paisaxe galega que da do Sáhara ou de Siberia. En Lúa Vermella, partindo da unión do mar e a morte, creamos un relato, un mito, a partir da historia real de Rubio de Camelle, cun monstros mariños, meigas e a Santa Compaña. Para Lúa Vermella serviunos unha cita de Cunqueiro: "o océano é un animal que respira dúas veces ao día". Está esa cita de Cunqueiro, están as pinturas de Urbano Lugrís -algunhas poden verse no filme- e moitas outras referencias literarias e cinematográficas... As miñas películas non parten dun tema, senón do desexo de investigar a linguaxe cinematográfica. Neste caso interesábame a experiencia temporal que emana a partir das figuras inmóbiles das persoas. Aí hai referencias como a pintura de Hopper ou o Ángelus de Millet. Tamén a reflexión sobre o tempo de Gaston Bachelard: o tempo horizontal, que sería o de mar ou o do vento, e o tempo vertical, que sería o do mito ou a revelación. Eu quería crear no espectador un espazo de intimidade, meditación, introspección, por medio da duración da imaxe, de planos longos, de maneira que o espectador poida penetrar na paisaxe e a paisaxe lle devolva a mirada. Parto, así, da forma cinematográfica e do desexo de afondar na identidade galega desde o punto de vista do mito. Por que decide centrar o filme na historia do Rubio de Camelle? Ao pouco de comezar a rodaxe a directora de arte, Jaione Camborda, contoume a historia do Rubio de Camelle, un mergullador que rescatou máis de 40 corpos do mar. Parecíame que esta historia unía o tema do dó, o mar como cemiterio... E a partir deste personaxe real construímos unha lenda arredor da súa figura: imaxinamos que o leva o mar, escoitamos os rumores da xente sobre a súa desaparición, coas súas contradicións... O Rubio está no filme interpretándose a si mesmo. E en relación aos naufraxios aparece a idea das almas en pena: as almas aflixidas pola perda dun ser querido no mar, por un lado, porque a película pode lerse como o proceso de dó dunha aldea pola perda dun veciño. Por outro lado, a idea das almas que quedan atrapadas no limbo até que sexan despedidas, polo que é necesario que se rescaten os corpos para poder fechar o proceso. A lenda está contada a través de textos moi poéticos que ou ben lemos ou ben escoitamos. Como os constrúe? Consultou a obra do antropólogo Carmelo Lisón Tolosana... A obra de Carmelo Lisón Tolosana é como o substrato antropolóxico que me permitiu ver como se vivían todas estas lendas nos anos 60. Contactei con el por se podía pasarme as gravacións pero, desgraciadamente, non as conserva. Sería moi potente ter esas voces dos anos 60... Consultamos o traballo de Lisón Tolosana, que é moi exhaustivo, e ademais fixemos o noso propio estudo de campo, sobre todo na zona de Camariñas. E o que atopamos é que uns foran quitar o aire dos mortos, outros viran a Santa Compaña, outros viran unha pantasma... As lendas están moi vivas.Ao principio pensamos en integrar este material ao xeito documental, como en Costa da Morte, na que se escoitan conversas entre os veciños. Pero as voces que tiña eran demasiado vivas: precisaba voces máis baixas, máis pausadas, como rumores. Por iso, algunhas das respostas que recollemos van no texto, pero pasadas polo filtro do poético, o metafísico, o universo de Lovecraft. Porque quixemos facer algo que se situase entre o cinema experimental, a ficción, o documental... pasado polo terror cósmico. Ademais, o texto foi escrito no proceso de posprodución, durante a montaxe. As voces son como pensamentos dos veciños ou psicofonías, voces atrapadas no tempo, porque non se sabe se os veciños están vivos ou mortos, se é un soño... [Podes seguir lendo a entrevista no semanario Sermos Galiza que acompaña Nós Diario. Á venda nos quiosques desde este sábado e tamén na loxa. Se aínda non es subscritora ou subscritor, podes facerte nesta ligazón]


Summary: Falamos con Diego Alfonsín sobre Non o saben as estrelas (Xerais), gañadora do XXIV Premio Manuel Lueiro Rey de Novela Curta. "Ás veces semella que fuximos dalgunha cousa cando en realidade o que facemos é andar á procura", di.

"Ás veces semella que fuximos dalgunha cousa cando en realidade o que facemos é andar á procura, non sabemos de que, pero buscamos, e se algún día o atopamos sabémolo, recoñecémolo, aínda que ata ese momento non o soubésemos verbalizar". Así explica Diego Alfonsín o que podería ser o motor do que acontece na súa novela Non o saben as estrelas (Xerais), gañadora do XXIV Premio Manuel Lueiro Rey de Novela Curta. Os protagonistas desta obra viven nun hostel, nunha cidade indefinida. Un lugar que podería representar, explica o autor nesta entrevista, "o efémero do noso tránsito pola vida, a fugacidade das nosas relacións, as dificultades para nos comunicar, pero tamén a intensidade dos vínculos afectivos que un lugar así pode propiciar".O título sae dunha cita de María do Cebreiro: "O que sabemos un do outro non o saben as estrelas". Cita que se incorpora á túa novela e que sae cara o final. Por que escolles esta cita de María para darlle nome á novela?Hai versos que pasan a formar parte dos nosos pensamentos e quedan a vivir na nosa conciencia. Este pertence a un poema de María do Cebreiro titulado O selo. Durante unha época lino moitas veces. Daquela non pensaba usalo para titular un libro, pero houbo un momento durante a escritura en que encaixou de maneira natural, como se estivese á espera de atopar un acomodo. Na novela Lenta demolición sucedeume o mesmo cun verso de Alejandra Pizarnik. A razón de que fose ese verso de María do Cebreiro ten que ver con certos vínculos semánticos e persoais que eu acabei establecendo entre o verso e a trama do texto.A novela é a historia dun mozo -o narrador- e o seu grupo de amigos nun hostel. Como xorde esta idea?Cando acabei a carreira fun vivir un tempo a Inglaterra e pasei algúns meses vivindo en dous hostels diferentes; primeiro en Oxford e despois en Londres. Foron experiencias moi divertidas e enriquecedoras. Despois daquela época, co paso dos anos volvinme hospedar neste tipo de lugares en diferentes viaxes e cidades. Supoño que a partir desas experiencias acabou por xurdir a idea da novela. De feito, comecei a escribir o texto nun hostel de Barcelona hai uns anos."Vivir uns anos nun país estranxeiro dáche unha perspectiva privilexiada á hora de reflexionar sobre a identidade persoal e colectiva á que pertences (ou pertencías)"De fondo da historia deste mozo está non a precariedade, senón a pobreza: vive nun hostel tirando dunha tarxeta sen fondos e aproveita a comida que esquecen os demais, ou a que lle regalan. Non digo que o obxectivo da novela sexa falar da pobreza xuvenil, pero está aí de fondo. Por algún motivo especial?Segundo a miña experiencia (e exceptuando o que comentei de Inglaterra) o hostel non é un lugar onde os viaxeiros permanezan a longo prazo, en moitos deles incluso está prohibido, hai un límite de días. Claro que isto pode variar dependendo do país e do hostel. Así e todo, non penso que sexa habitual que as persoas con problemas económicos decidan vivir nun hostel. Quizais me equivoque, pero non creo que o personaxe da novela encaixe coas características habituais das persoas que frecuentan os hostels.O hostel podería estar en calquera cidade europea. Un dos hóspedes, Castro, é un rapaz de Florida que ten Galiza (penso), a terra do seu pai, idealizada. En toda a novela está presente o tema da relación que temos, desde a distancia, co lugar do que procedemos. E, nese sentido, pareceume percibir, precisamente, a relación que a xente nova ten co seu lugar de orixe. Moito menos idealizada -e sacralizada, quizais- que as xeracións anteriores. Pode haber algo diso? Por que?Penso que a miña xeración (nacín no 80) ten unha experiencia vivindo en países estranxeiros que non tivo a dos nosos pais. É frecuente que como estudantes fixeramos algunha estancia noutro país, por exemplo como Erasmus. Vivir uns anos nun país estranxeiro dáche unha perspectiva privilexiada á hora de reflexionar sobre a identidade persoal e colectiva á que pertences (ou pertencías), propicia que un se cuestione hábitos, pensamentos, ideas, maneiras de sentir, de falar, de estar no mundo."A cultura do lugar onde un nace e crece acaba determinando moitas veces o que se supón que debemos ser e facer"Eu vivín oito anos en Alemaña e iso deixa unha pegada. A distancia propicia, que un se vexa dende outros ángulos, actívanse outros mecanismos que estaban adormecidos. A cultura do lugar onde un nace e crece acaba determinando moitas veces o que se supón que debemos ser e facer, e vivir lonxe diso propicia que poidamos saírnos da nosa propia sombra, contemplarnos dende fóra e experimentar outra maneira de estar na vida explorando outros camiños.Coido que ese factor muda a relación co lugar de orixe. No meu caso axudoume a entender mellor que é o que son e o que quero facer, ademais de ver con outros ollos a terra onde crecín. Eu nunca fun de idealizar nin sacralizar nada, tampouco Galicia, máis ben todo o contrario, pero vivir en Alemaña fíxome ser moito máis crítico (comigo e co país) e reparar mellor nas cousas. Dende lonxe vese todo moito mellor, o espírito crítico afíase. A viaxe sempre transforma as nosas percepcións habituais.Natsuki é xaponesa e está sorprendida pola xestualidade europea. Di que "somos uns salvaxes orgullosos e sentimentais", e que nesa cidade nunca se sente soa. A súa relación co narrador é especial. Na novela está presente, claro, a diversidade cultural, porque hai xente de todos os lados. Quixeches salientar algo concreto, respecto a isto, a través da personaxe de Natsuki?Non pretendín salientar nada, cando menos non conscientemente. Natsuki apareceu no texto e agradoume a súa presenza. De seguro que a súa aparición ten algunha explicación relacionada coa miña experiencia vital, pero non sería quen de explicalo. É curioso que un lle colla cariño a un ser imaxinario.Nunha conversa con Carla, o narrador di que a escrita é unha busca, unha procura. E que a busca é desexo e obsesión. Ten algo que ver co teu propio proceso de escrita? En que sentido?Escribir é unha busca, un andar á procura, unha exploración motivada polo desexo de escribir, un tratar de avanzar por un territorio descoñecido. Un non aprende a escribir un día concreto e ese coñecemento permanece inalterado para sempre: non se trata dunha actividade repetitiva e mecánica, cada liña é un novo reto. Escribir require un certo nivel de tensión, e iso hai que provocalo, hai que buscalo, aínda que como di Lobo Antunes "a primeira hora case sempre é en balde"."Escribir require un certo nivel de tensión e iso hai que provocalo, hai que buscalo"Eu son feliz entre as frases, a linguaxe chama por min, sedúceme, apaixóname, desexo manter ese contacto co literario, indagar nese mundo, acceder a novos espazos, a novas formas de conciencia, ben sexa lendo ou escribindo. Trato de atopar no que escribo aquilo que me aprenderon a coñecer os libros que admiro, algo que non sei se conseguirei, pero que quero intentar, e esa porfía, como tantas cousas na vida, coido que require dunha certa dose de obsesión, que en realidade non é outra cousa que unha especie de teima lúcida e feliz.Non é a primeira vez que o protagonista viaxa. Hai un capítulo en que o conta. E a viaxe é coma unha busca constante (non unha fuxida). Algo así coma unha busca constante de vida. É iso o que o empurra a viaxar e vivir nun hostel?Paréceme interesante a túa puntualización: unha busca, non unha fuxida. Ás veces semella que fuximos dalgunha cousa cando en realidade o que facemos é andar á procura, non sabemos de que, pero buscamos, e se algún día o atopamos sabémolo, recoñecémolo, aínda que ata ese momento non o soubésemos verbalizar. Viaxar, vivir e escribir son formas de coñecemento que o protagonista do libro coido que atopa concentradas no hostel."Ás veces semella que fuximos dalgunha cousa cando en realidade o que facemos é andar á procura, non sabemos de que"O narrador traballa para Esperanza, que é unha lectora empedernida, (coma Armando, que leva sempre con el a súa biblioteca). O amor polos libros está tamén bastante presente neste libro… Por algún motivo especial?Eu amo os libros, amo a literatura, amo a palabra e todo canto ten que ver coa linguaxe. A nosa conciencia está configurada en boa medida polo feito de sermos seres que falan. A linguaxe condiciónanos, frústranos, enriquece e intensifica a nosa conciencia, desvela o descoñecido, apalpa no misterio, pero tamén nos limita e nos traizoa. É un animal poderoso difícil de domear. Non deixa de ser fascinante o feito de que un libro poida condensar toda unha vida de traballo en varios centos de páxinas, anos de tarefa que nós lemos en cuestión de horas ou días. É un colocón moi potente cuns efectos secundarios marabillosos que duran para sempre. Como non amar algo así.O narrador proba a prostitución, segundo di, por curiosidade. O encontro coa primeira muller coa que se deita é contado como un relato erótico se cadra un pouco estraño. E todo é tan natural como cando, capítulos atrás, conta que se metera cunha amiga polaca nun hotel de luxo para facer o amor e durmir -gratis-. En calquera caso, a sexualidade está moi presente na novela, e penso que de maneira bastante desprexuizada. Por que? Que pensas ti disto?Paréceme interesante o que comentas porque non o pensara antes. Non sabería dicir se eu falo da sexualidade de forma desprexuizada ou non -algúns prexuízos sobre a sexualidade supoño que terei, non sei cales pero seguro que algún haberá debido á educación e á cultura en que crecín-. Así e todo, o certo é que é un asunto que nunca me espertou esa fascinación misteriosa e case animalesca que sempre percibín noutras persoas ao meu redor."Penso que hai todo un construto social que sobredimensiona a importancia do sexo como elemento de valoración social"Penso que hai todo un construto social que sobredimensiona a importancia do sexo como elemento de valoración social, propiciando que vivamos a nosa sexualidade influenciados por unhas expectativas e uns rituais un tanto enfermizos. Pero volvendo á túa pregunta, o certo é que eu non sabería valorar a maneira en que trato o tema no libro. O que si podo dicir é que a literatura que a min me interesa non aspira a ser un tratado de moral nin un manual de bos costumes.Cara ao final pasa algo inesperado que fai que todos acaben separándose. Coñécense, fan amizade, pero tamén teñen relacións efémeras, polo motivo que sexa. E chega un momento no que comunicarse é imposible. Era tamén parte do obxectivo apuntar a iso, ás relacións efémeras e á dificultade para comunicarse?Non conscientemente, pero si, creo que algo diso hai. As persoas estamos de paso neste mundo e o hostel podería representar, en certo modo, o efémero do noso tránsito pola vida, a fugacidade das nosas relacións, as dificultades para nos comunicar, pero tamén a intensidade dos vínculos afectivos que un lugar así pode propiciar.Tiñas outro par de libros, anteriores, en castelán. Cambiaches ao galego por algún motivo especial?Para responder a esta pregunta dunha maneira satisfactoria necesitaría moito máis espazo que me permitise explicar os matices da miña biografía lingüística e as razóns polas que decido escoller unha ou outra lingua para escribir, razóns que non considero que sexan de especial relevancia pero que considero o suficientemente complexas como para tentar despachalas nunhas liñas. En todo caso, e tratando de responder a túa pregunta, debo dicir que non hai ningunha razón especial para que decidira escribir este libro en galego, como tampouco as houbo para escribir os outros en castelán.O xurado dixo que era un libro "innovador". A todos os escritores lles costa falar do seu estilo, mais o teu é áxil, por veces un pouco poético… E o libro, que é curto, está estruturado tamén en capítulos curtos. Supoño que evitas tanto escribir demais como un estilo non natural, con moito adorno… Como procuras escribir, neste sentido?"Cada persoa ten que descubrir a súa maneira de afrontar a escritura e cada texto demanda unhas leis e uns mecanismos diferentes que hai saber atopar"Cando Philip Roth deixou de escribir fixo balance do traballo feito citando ao boxeador Joe Louis: "Fíxeno o mellor que puiden co que tiña". Eu trato de facer cada frase o mellor que podo e procuro que o que fago me seduza, que chame por min, que me empurre a continuar dun modo case físico, que o proxecto sexa o suficientemente verdadeiro como para que me motive a regresar cada día a el.Atopar esa sensación require unha busca teimuda. Por iso cando non escribimos tamén estamos a escribir. A mente nunca deixa de buscar. Probas desta maneira, desta outra, borras, reescribes, corrixes; quer na mente, quer no papel. Escribir é corrixir. Nun programa da televisión holandesa preguntáronlle a Coetzee que era escribir e el, serio e imperturbable, respondeu cunha única palabra: "industria"."Gustaríame escribir o libro soñado de Lobo Antunes: "un libro absolutamente silencioso, sen palabras"Cada persoa ten que descubrir a súa maneira de afrontar a escritura e cada texto demanda unhas leis e uns mecanismos diferentes que hai saber atopar. En referencia ao que comentas dos "adornos" si podo dicir que cos anos vou tratando de escribir dunha maneira cada vez menos barroca ou "adornada", procurando un estilo máis austero e esencial. Outra cousa é que o consiga. Gustaríame escribir o libro soñado de Lobo Antunes: "un libro absolutamente silencioso, sen palabras, eliminando os adxectivos, as metáforas, os adverbios".Algo máis que queiras comentar do libro ou doutros proxectos literarios?Se hai algún mecenas disposto a me financiar para que me poida dedicar á literatura en corpo e alma estou aberto a escoitar ofertas.


Summary: As relixiosas que sementaron a polémica coas súas catequeses "extremistas" entre as familias dunha vila da Costa da Morte proceden da Fraternidad Reparadora Apostólica, cuxas integrantes viven en condicións de pobreza e sometidas a unha dura disciplina

Con elas chegou o escándalo. O que durante anos foi a habitual catequese á que diversas familias católicas do Concello de Zas enviaban os seus fillos e fillas tornou en polémica ao inserírense dúas relixiosas na vida habitual da parroquia. Como relatou Praza Pública, os pais e nais detectaron ensinanzas "extremistas", eloxios da "dor" e da enfermidade como "castigo de Xesús", ou prácticas como mostrar "un vídeo da realización dun aborto" nunha das xuntanzas. Fartos destes sucesos as familias decidiron retirar os nenos destas sesións e ensinarlles o Catecismo pola súa conta. Mentres, os responsables da parroquia mantéñense na defensa das monxas, pertencentes á Fraternidad Reparadora en el Corazón de Cristo Sacerdote, unha estrita orde relixiosa que non é a primeira vez que sementa receos e fortes polémicas coas súas prácticas. O fundador da orde estivo enfrontado ao sector máis aperturista da Igrexa española durante a Transición A peregrinaxe por diferentes parroquias para realizaren diversos labores nelas é unha dos habituais xeitos de proceder desta orde, fundada en 1977 polo xesuíta Luis María Mendizábal. Segundo recolle un artigo difundido por Redes Cristianas -plataforma de colectivos cristiáns progresistas, entre os que se atopa a asociación galega Irimia-, Mendizábal é un dos representantes do sector máis "marcadamente conservador" dos xesuítas. A día de hoxe octoxenario, durante a Transición protagonizou duros enfrontamentos cos sectores máis aperturistas da Igrexa española, como o cardeal Tarancón ou o tamén xesuíta Pedro Arrupe. Na actualidade goza de prestixio na Conferencia Episcopal -foi director de exercicios espirituais dos bispos españois, sinala Redes Cristianas- e, por exemplo, exerceu especial influencia para lograr que os xesuítas vascos pasen a formar parte da "provincia de España", apunta nunha reportaxe o diario Gara. Dende o seu feudo de Toledo Mendizábal impulsou a devandita Fraternidad Reparadora, cuxa sede se atopa na vila toledana de Oropesa. Atendendo ao explicado por Redes Cristianas, pero tamén ao recollido por publicacións diversas, tanto especializadas como de prensa xeralista -incluídos diarios como El Mundo ou ABC-. As integrantes desta orde acceden a ela tras un noviciado de catro anos, que comeza a unha idade moi temperá. "Érguense ao amencer", "non teñen despensa e viven do que as xente lles dá cada día", "cando non teñen nada, fan xaxún", "dormen sobre táboas sen colchón e mortifícanse con cilicios e disciplinas", explicaba El Mundo nunha reportaxe publicada en febreiro de 2003. "Dormen sobre táboas, fan xaxún, mortifícanse con cilicios e disciplinas" As tamén coñecidas como "monxas azuis", pola cor do seu hábito, tamén espertaron a preocupacion no colectivo Europa Laica. Un dos membros da súa directiva, José Luis Andrino, asegura nun relatorio sobre a Fraternidad Reparadora que os "testemuños dalgúns pais" de mozas que se integraron na orde e tamén de "xente da vila que tivo acceso á vida das novicias" amosan que as relixiosas e as aspirantes a selo "viven en condicións infrahumanas, pasando todo tipo de privacións" e "sacrificios", tales como "pasar frío" por "levar a mesma roupa no verán e no inverno", "durmir no chan" ou "non porder usar o teléfono sen permiso expreso" nin "ir nunca á súa casa", malia non tratarse dunha orde de clausura. Estas prácticas non pasaron desapercibidas para familiares dalgunhas das monxas, ata o punto de que, atendendo ao recollido por ABC en novembro de 2002, unha nai tentou sacar a súa filla do convento, tentativa na que asegurou ser "agredida". Fronte a estas acusacións, nese mesmo ano a orde relixiosa recibiu o apoio dende a Deputación de Toledo, cuxo presidente na altura, Miguel Ángel Ruiz-Ayúcar (PP), acudiu ao convento de Oropesa para "expresarlles todo o seu apoio ante algunhas informacións aparecidas nos medios de comunicación" sobre as súas "estritas normas", segundo informou a prensa local. Estes relatos concordan en boa medida coa alerta lanzada polas familias de Zas que, entre outros aspectos, viron con especial receo que as relixiosas mantivesen encontros individuais coas nenas da parroquia. "Preguntámoslles ás nenas de que lles falan nestes encontros" e elas "contestan que as advertiron de que non lles contasen nada aos seus pais". Posteriormente, din, revelaron que "lles dan libros ás agachadas, incítanas ao xaxún, a sentírense afortunadas por estaren enfermas e a ofrecer a súa dor a Xesús".


Summary: A plataforma cidadá convoca mobilizacións en varias cidades galegas para o Día das Letras Galegas. "Ningún pobo pode aspirar ao progreso e ao avance social de costas á súa lingua", di.

Queremos Galego, presentou este mércores os actos que terán lugar en diferentes cidades galegas o 17 de maio ás 12 do mediodía, e xa confirmados na Coruña, Ferrol, Foz, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago e Vigo A convocatoria nun novo Día das Letras Galegas terá lugar baixo o lema Galego, garantía de futuro, porque, segundo indicou Marcos Maceira, portavoz da plataforma cidadá, a existencia e a normalidade da lingua galega "é a garantía da existencia e do futuro do pobo galego", lembrando que" ningún pobo pode aspirar ao progreso e ao avance social de costas á súa lingua". "Ningún pobo pode aspirar ao progreso e ao avance social de costas á súa lingua", di Queremos Galego Para Queremos Galego, o actual goberno da Xunta "actúa irresponsabelmente en relación ao noso idioma", lexislando contra el por primeira vez na historia, reducindo a súa presenza no ensino e o prohibíndoo para as matemáticas, a física, a química e a tecnoloxía, e ademais, segundo indicou Maceira, "por acción ou omisión, a Xunta néganos a posibilidade elemental de recibirmos, ou mesmo de optarmos polo galego no audiovisual, na dobraxe, no lexendado de filmes e series, nos servizos de atención telefónica, na etiquetaxe, na educación infantil, na formación profesional a distancia ou na formación de adultos, na administración electrónica, na xustiza ou na saúde, nos xoguetes e xogos infantís e xuvenís, entre outros". A plataforma quéixase de que tivo que obter "clandestinamente" o documento da Xunta para a dinamización do galego no tecido económico "Despois da masiva manifestación do 8 de febreiro, a única resposta que obtivo a sociedade galega foi un anuncio propagandístico, con máis nome que conteúdo", en referencia ao Documento estrutural básico de dinamización da lingua galega no tecido económico, anunciado esta mesma semana pola Xunta e que malia as reiteradas solicitudes de envío por parte do portavoz de Queremos Galego á Secretaria Xeral de Política Lingüísitica, "tivo que obter case clandestinamente", segundo afirmou. Para Queremos Galego, "a lingua galega non precisa propaganda". "Precisa accións concretas a favor dela, aprobadas unanimemente hai 10 anos no Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, que non só está sen activar senón que ademais toda a acción de goberno nos últimos 6 anos foi na súa contra". Para Marcos Maceira, "dá a sensación de que é un anuncio máis para rebaixar na práctica o conteúdo do xa acordado por unanimidade en 2014, algo que non consentiremos". "Se a Xunta realmente quixese comezar a traballar a favor do galego, comezaría por derrogar o decretazo do ensino" "Se a Xunta realmente quixese comezar a traballar a favor do galego, comezaría por derrogar o decretazo do ensino, e deixaría de proscribir o termo 'normalización' como está a facer, malia ser o termo empregado polo Estatuto, a Lei de Normalización Lingüística e o PXNLG. Faino porque é un termo indicativo da vontade de actuar para que a lingua propia de Galiza teña unha desenvolvemento plenamente normal", engadíu. Queremos Galego fixo, por último un chamado ao conxunto da sociedade a mobilizarse o 17 de maio, "mais tamén nos días previos e a partir desa data". "O pobo galego ten que ser o protagonista da reposición e normalización do seu idioma en todos os espazos e lugares e para todos os usos, activándose os 365 días dos ano", remata.


Summary: O sector do audiovisual galego retorna á casa con seis galardóns para filmes presentados no importante certame. Oito producións galegas foron exhibidas nesta edición.

Que oito producións galegas fosen seleccionadas para a súa exhibición na 23ª edición do Festival de Málaga xa era unha boa nova. Mais que cinco delas volvesen para a casa con premio xa pode cualificarse, tal como fixo nas súas redes sociais a Academia Galega do Audiovisual, de "grande éxito". Así, Lúa vermella, dirixida por Lois Patiño e producida por Zeitun Films, gañou a Biznaga de Prata á Mellor Película Española na sección Zonazine. Patiño felicitou a través do Facebook o seu equipo e quixo agradecer "enormemente o esforzo e a valentía do festival por levalo a cabo pese a todas as dificultades". Heidi Hassan e Patricia Pérez Fernández levaron a Biznaga de Prata á Mellor Dirección por A media voz, producida por Matriuska Producciones, Perspective Films, PCT Cinéma Télévision e Producciones de la 5ta Avenida. Equipos de mulleres Pola súa banda, Carne, dirixida por Camila Kater e producida por Abano Producións e Doctela, logrou a Biznaga de Prata á Mellor Curtametraxe Documental. Chelo Loureiro, de Abano Producións, lembrou nas súas redes sociais "todas as mulleres talentosas que hai tras Carne, comezando pola directora, Camila Kater, e seguindo polas guionistas, animadoras, protagonistas, compositora, coprodutoras, sonidistas, actrices de dobraxe, montadora e distribuidoras". Xoves de comadres, de Noemi Chantada, producida por Islandia Producciones, obtivo a Mención Especial do Xurado e a Biznaga de Prata Premio do Público na Sección Oficial de Curtametraxes e, por último, Homomaquia, de David Fidalgo Omil, producida por Abano Producións e El Gato Verde, foi distinguida coa Biznaga de Prata Premio do Público dentro da sección Animazine.


Summary: O IPC rematou o ano na Galiza cun incremento de 0,7% pola suba dos combustíbeis.

A chegada do novo ano trouxo consigo subas de prezos especialmente significativas no transporte, e máis en concreto nas peaxes da AP-9. En 2019, o transporte foi precisamente o sector no que máis aumentaron os prezos. Fixérono 3,4%, segundo os datos que publicou esta cuarta feira o Instituto Nacional de Estatística (INE). Séguenlle moi de preto o sector da restauración (hoteis, cafés e restaurantes), que experimentou un alza de 3%, e o ensino 1,8%. O Índice de Prezos de Consumo (IPC) fechou 2019 na Galiza cunha suba de 0,7% respecto ao ano anterior, lixeiramente inferior á media do conxunto do Estado español, de 0,8%. Estadística atribuíu a alza da taxa interanual do IPC de decembro á suba dos prezos dos carburantes e, en menor medida, á dos prezos do transporte aéreo. Tamén incrementaron o seu prezo os alimentos e bebidas non alcohólicas (1,2%), mediciña (1%) e vestido e calzado (0,9%), entre outros. Pola súa banda, baixaron os da vivenda (-5,4%), ocio e cultura (-0,4%) e as bebidas alcohólicas e o tabaco (-0,1%). A suba puido ser maior de non ser porque os prezos moderaron o seu crecemento no último mes do ano. Descenderon 0,1% en decembro respecto a novembro como consecuencia da baixada dos prezos no vestido e calzado (-2,4%) e en vivenda (-1,1%).