Summary: Con 94 anos, morreu este domingo en Londres a escritora Doris Lessing, autora e máis de medio cento de libros a través dunha traxectoria coa que conseguiu en 2007 o Premio Nobel de Literatura. A mensaxe de anticolonialismo, feminismo e xustiza social converten os seus libros en arma contra a inxustiza.

Intelectual comprometida cos problemas de seu tempo, Doris Lessing foi sempre unha escritora atrevida, que non puxo reparos á hora de expresar as súas opinións políticas e sociais. Nacida en Kermanshah, Irán, en 1919, a escritora pasou a súa nenez e adolescencia en Rodesia, lugar onde a lectura se convertería na súa mellor compañeira. O amor entre unha muller branca e un home negro será o tema da súa primeira obra, Canta a herba (1950), título que inaugurará unha longa traxectoria na escrita que ten en O caderno dourado unha das súas obras de referencia, a novela coa que se identificou o movemento feminista. Trátase da historia de Anna Wulf, unha autora que, no medio dunha crise persoal comeza a escribir catro cadernos biográficos de cores diferentes, o negro para a vida literaria, o vermello para a política, o amarelo para a sentimental e o azul no que deita os acontecementos cotiás. Con máis de oitocentas páxinas, O caderno dourado, publicado en 1962, pasou a ser considerado un fito literario e unha das grandes obras do século XX, que á autora lle valeu o recoñecemento internacional. No ano 2009, a obra chega ao galego en tradución de Eva Almazán para a colección Biblioteca Compostela da Editorial Galaxia, co apoio do concello da capital galega. Permeábel ao que acontece ao seu arredor, Lessing comprométese desde nova cos problemas da educación en Rodesia, contra o racismo imperante e contra as inxustizas que veñen das inmensas desigualdades que dividen o mundo. A súa voz maniféstase na defensa dun anticolonialismo que reclama, en especial, para África. A "responsabilidade" é, na autora, clave da escrita e da lectura e, nese sentido, a súa obra convértese en materia creada para contribuír a cambiar o mundo, para denunciar a violencia, o racismo, a discriminación ou a marxinación. Por iso África, por iso as mulleres, teñen un papel relevante na súa narrativa, unha escrita que se pon da parte das "outras" para darlles protagonismo. Recibiu o Nobel por "capturar o esencial e a épica da experiencia feminina, que con escepticismo, lume e poder visionario someteu a unha civilización dividida ao escrutinio". A busca da liberdade, que paira en boa parte da súa obra, convértese nun trasunto da súa propia biografía, a historia daquela moza que se independiza con 15 anos e marcha con 31 para Londres co firme obxectivo de se converter en escritora. Busca en Londres unha nova vida e deixa detrás dous divorcios, con dous fillos do primeiro e un do segundo, o único que a acompañará na súa nova vida. Cando a Lessing lle outorgaron o Nobel en 2007 convertíase na premiada de máis idade na historia do galardón. As crónicas dixeron que non estaba nas quinielas. Ela, cando menos, mostrou a súa sorpresa e mesmo o seu desconcerto. Tentou fuxir, na medida das súas posibilidades, do ouropel do galardón aínda que, por veces, a tafera tornouse imposíbel. Houbo aplausos, tamén atrevidos cuestionamentos que viñeron, en especial, dos dous nomes máis coñecidos da crítica literaria americana e alemá, dos que crean canon. Na explicación da concesión, o xurado do Nobel de Literatura acuñou unha frase que tería percorrido. Dicían que Lessing era merecedora do premio por ter sabido "capturar o esencial e a épica da experiencia feminina, que con escepticismo, lume e poder visionario someteu a unha civilización dividida ao escrutinio". Repítese agora, en moreas de obituarios, a súa maneira de apreixar a "épica da experiencia feminina", esa capacidade que a Lessing a fixo tan querida polo feminismo, esa maneira de levar á escrita a vida das mulleres, desde un eu feminino, que fixo a súa narración especialmente próxima e querida polo feminismo. Instrucións para un descenso ao inferno, Memorias dunha supervivente, A boa terrorista, As aboas, Dentro de min e O vento levarase as nosas palabras son algúns dos seus títulos máis recoñecidos.


Summary: Os galardóns entregaranse nesta cuarta feira nun acto que se vai realizar no Pazo da Pedreira de Pontevedra

O galego é nestes días unha língua de premio. Así, opremio Via Galego vai para a Asociación de Docentes de Portugués en Galiza e o de Abertos ao Galego para Tuenti Technologies. A principal rede social da xente nova, Tuenti, incorporou o galego como unha opción normal hai uns anos, que escollencada día miles de moz@s. Esta unión de mocidade e novas tecnoloxías fixeron que a primeira edición do premio Abertos ao Galego, outorgado pola Mesa pola Normalización Lingüística, vaia recaer na candidatura presentada por esta empresa nova e con fortísima proxección social. A asociación de Docentes de Portugués en Galiza realiza un importante labor formativo e divulgativo sobre as opcións do ensino do portugués en Galiza. Ademais, o xurado do premio Via Galego considerou que unha entidade como a DPG que promove o ensino do portugués contribúe a paliar a falta de coñecemento e comunicación cos outros territorios do sistema lingüístico a que pertencemos. O acto de entrega dos premios terá lugar esta cuarta feira en Pontevedra.


Summary: AXENDA | O domingo están convocadas manifestacións contra a violencia machista nas sete cidades galegas e mais algunhas vilas. Xa este venres e sábado celébranse concentracións ante os concellos, palestras e performances, como a marcha silenciosa non-mixta convocada en Vigo. 102 localidades apoian este ano a campaña En negro contra as violencias machistas Un terzo dos concellos galegos asinan a campaña 'En negro contra as violencias machistas' HEMEROTECA | O feminismo fai historia nun 8M masivo en Galicia

Un terzo dos concellos galegos asinan a campaña 'En negro contra as violencias machistas' HEMEROTECA | O feminismo fai historia nun 8M masivo en Galicia O domingo celébrase o Día contra as Violencias Machistas. Ese día terán lugar a maior parte das actividades convocadas polo movemento feminista, que inclúen manifestacións nas sete cidades galegas, pero xa o sábado e o venres hai varios actos programados. "No último ano coñecemos sentenzas xudiciais que confirman que a violencia sistémica por parte do Estado é aínda un desafío que debemos afrontar dende o feminismo" "Neste 25 de Novembro queremos reivindicar a necesidade de tecermos redes de coidados e soporte das nosas vidas fronte a esas violencias que sufrimos e facelo dende a loita feminista", destaca a Marcha Mundial das Mulleres, que sinala que "no último ano coñecemos sentenzas xudiciais que confirman que a violencia sistémica e o monopolio da violencia por parte do estado son aínda un desafío que debemos afrontar dende o feminismo, que todas as campañas de chamados a denunciar as violencias machistas non ocultan a revictimización e mesmo a indefensión que sufrimos neses procesos de denuncia". O venres ao mediodía nos 102 concellos que este ano participan na campaña En negro contra as violencias machistas haberá concentracións ante as sedes municipais, onde se lerá un manifesto. Ademais, ás 19 horas en Vigo está convocada unha manifestación silenciosa non mixta (só as mulleres poden participar). O movemento feminista pídelles ás asistentes que acudan con roupa negra, para marchar polas rúas unha vez que remate a performance que abrirá a mobilización. O sábado no mercado do barrio vigués de Teis levarase a cabo unha nova acción de rúa, na que se convida ás persoas asistentes a deixar un zapato que simbolice cada unha das mulleres asasinadas polo terrorismo machista. Denúnciase "o abandono que levan tempo sufrindo as mulleres vítimas por parte das administracións e do sistema xudicial, tanto por falta de recursos axeitados como pola visión patriarcal e machista que as segue rexendo" O domingo terán lugar as mobilizacións máis importantes, con manifestacións convocadas nas sete cidades galegas (a de Ferrolterra partirá dende Narón) mais tamén en vilas como Padrón, A Estrada ou As Pontes. Algunhas delas, coma a de Compostela, estarán encabezadas por un bloque non-mixto. Varias das mobilizacións, coma a de Lugo, rematarán ou pasarán nalgún momento do seu percorrido diante dos xulgados da cidade, buscando "visibilizar o abandono que levan tempo sufrindo as mulleres vítimas tanto por parte das administracións públicas como do sistema xudicial, tanto por falta de recursos axeitados como pola visión patriarcal e machista que as segue rexendo a pesares de contar coa lexislación integral contra a violencia de xénero", sinala a Plataforma Feminista de Lugo. Venres Varias localidades. 12 horas. Concentracións ante os concellos. Lectura do manifesto En negro contra as violencias machistas Vigo. 19 horas. Performance e manifestación silenciosa non-mixta (prégase acudir con roupa negra) Sábado Vigo. 11.30 horas. Acción de rúa + teatro imaxe. Mercado de Teis (prégase acudir cun zapato para simbolizar cada unha das mulleres asasinadas) A Pobra do Caramiñal. 19 horas. Teatro-Cine Elma. Debate+Proxeccións audiovisuais+Concerto de Agoraphobia Ourense. 20 horas. Faladoiro: "Como nos atravesan as violencias machistas". A Galleira Domingo A Estrada. 11.30 horas. Concentración. Diante do Concello As Pontes. 11.30 horas. Concentración. Praza do Hospital Vigo. 12 horas. Manifestación. Urzaiz Compostela. 12 horas. Manifestación. Praza Oito de Marzo Lugo. 12 horas. Manifestación. Diante do Concello Pontevedra. 12 horas. Manifestación. Praza da Peregrina Narón. 19 horas. Manifestación + batukada + performance. Praza da Gándara A Coruña. 20 horas. Manifestación. Obelisco Ourense. 20.30 horas. Manifestación. Diante da subdelegación do Goberno Padrón. 13 horas. Concentración. Rúa Rosalía de Castro Cangas. 12 horas. Concentración. Ante o Concello


Summary: O PP atribúe a súa ausencia a un erro da responsable de comunicación. O anterior conselleiro de Educación promoveu hai un mes a celebración dun debate.

O candidato do PP, Jesús Vázquez, ausentouse dun debate electoral na CRTVG co resto de candidatos e candidatas á Alcaldía en Ourense, gravado este domingo. A formación popular atribuíuno a un "erro humano" na xestión da axenda de campaña. Un "erro" que asumiu "persoalmente a responsable de comunicación de Jesús Vázquez", segundo o comunicado do PP. O candidato popular asegura que avisou aos demais aspirantes á Alcaldía, desculpando o atraso. Vázquez quería que esperasen unha hora e media, segundo o PSOE de Ourense, que negouse a facelo e que criticou a ausencia do anterior conselleiro de Educación como unha mostra da "falta de interese" que ten pola cidade de Ourense. "Non quería ser candidato, tiveron que obrigalo e o demostra cada día, escondéndose e actuando con pouca seriedade", manifestaron desde a formación socialista. Tan só unhas semanas atrás, o propio candidato do PP pedía o 15 de abril un debate electoral, nunha campaña de varias candidaturas populares.


Summary: A Primeira Guerra Mundial non sucedeu en Galiza pero tamén sucedeu en Galiza. Os seus efectos no comercio internacional, combinados co eco que a Revolución Bolxevique deixou entre as clases subalternas, foron o caldo de cultivo de numerosas revoltas do pan. A Comisión Revolta Popular Marzo de 2018 quere rescatar as acontecidas en Narón cun amplo programa de actos.

"Estes acontecementos, completamente esquecidos, tiveron unha importante magnitude", sinala Ángel Rial, do monllo de asociacións culturais e activistas que promoven a recuperación da súa memoria. O Estado español potenciaba, durante a Gran Guerra, a venda de trigo e outras materias primas aos países en conflito. Os mercados internos ficaban desabastecidos. As mercadorías de primeira necesidade, relata o completo díptico distribuído pola comisión, foron pasto dos especuladores: pan, carbón, aceite ou cera. E o Goberno de Madrid, no canto de procurar vías de solución, agravou a carga sobre o pobo. Impuxo a deputacións e concellos a recadación de taxas de consumo. As revoltas adoitan acontecer, dicía Brecht, nas calexas sen saída. En marzo de 1918 en Ferrolterra, as saídas da calexa estaban clausuradas. As protestas prenderon na feira de Xuvia e nas vilas de Neda e Narón os días 8 e 9, encabezadas por mulleres. O gobernador civil prohibira importar trigo e os prezos eleváranse á estratosfera. Dúas mulleres, Josefa Noval Luaces e Rosa Tenreiro Ameijeiras, remataron feridas de bala. A faísca xa se convertera en incendio. Mulleres organizadas decidiron cortar o subministro de materias a Ferrol. As protestas derivaron en apedramento de negocios de acaparadores e especuladores -de aí o nome popular dos sucedidos: a Revolta das Pedradas. A bisbarra, de novo coas mulleres en primeira liña, xúntase a marchas e accións reivindicativas. En Ferrol, o día 11, son asasinados un neno de 12 anos -Juan Torres- e un mozo de 16, traballador do Arsenal, Valentín Dapena Pereira. Mais o 13 de marzo en Sedes, Narón, os acontecementos atravesan o seu punto de inflexión. É día de feira. Sobre o alcalde e os concelleiros recae a sospeita de acaparadores "e querer vender trigo por riba dos prezos fixados". Ademais, os impostos de consumo do concello dispararanse. A Garda Civil e tropas de infantería e cabaleiría, ás ordes do tenente Pedro Alcaide, disolven as multitudes. Houbo polo menos cinco mortos, entre eles Francisco Delgado Vilanova, Valentín Muíño, Manuel Romero Romero e María González e Fernández. Tropas despregadas "As tropas estiveron despregadas durante máis dunha semana por toda a comarca", relata Ángel Rial, "en Maniños, os manifestantes asaltaban o tren. Os xornais de Madrid informaban das revoltas, aínda que as comunicacións estaba cortadas e censuradas". Ao día seguinte, 6.000 obreiros percorren a distancia que separa Ferrol de Sedes para realizar unha foloral. "Dáse por sentado que se decretou o estado de guerra e a cidade atópase baixo mando militar". O 18 de marzo, os soldados iniciaron a retirada. En abril, o Goberno do Estado decretou amnistía, "pero 30 mulleres continuaban en prisión". E as revoltas do pan de Narón pasaron á memoria popular. "Acontece que a Guerra Civil rachou o fío desa transmisión", considera Rial, "porque en 1933, en pleno renacemento da República, xa se colocara un monumento en memoria dos mortos. Pero no 36, coo aconteceu en Sobredo, os falanxistas destruírono. A represión fixo que se apagase esta memoria". Os feitos de Sedes, en plena Restauración, foron outro síntoma do malestar social que atravesaba a nación galega. Campesiños amotinados, en rebelión, houbo en Oseira, en Nebra, en Gulllarei, en Sobredo. E tamén sufriron a brutal represión dun Estado que, co estertor da ditadura de Primo de Rivera, acabaría, debido á presión popular, transformándose na II República. A Comisión Revolta Popular de Marzo de 1918 busca agora "tirar o pasado do esquecemento, colcar a lupa sobre el e non deixar que se apague unha vez pase o centenario", en palabras de Rial. Na estación de comboios de Barallobre (Fene) descubrirán unha placa en recordo, en Neda Leandro Lamas pintará un mural e Narón fará o propio Xelo. Charlas por toda a comarca e un acto en Sedes o 18 de marzo conforman as próximas actividades programadas pola comisión.


Summary: Aprobáronse 58 resolucións, a gran maioría do PP, que ten a maioría na Cámara.

Houbo debate duro e houbo tamén momentos para o acordo. A última xornada do derradeiro debate do estado da nación desta lexislatura acabou con 9 acordos de resolución acadados por unanimidade dos 5 grupos parlamentares: PP, PsdeG; Grupo Común da Esquerda, BNG e Grupo Mixto. Estudar os efectos e consecuencias do Brexit na economía da Galiza, aumentar a superficie agraria útil existente no noso país, conectar os portos galegos co corredor atlántico europeo ou prohibir o uso do glisofato son algunhas desas medidas aprobadas co apoio de todos os grupos. Das 200 propostas de resolución presentadas neste debate aprobáronse 58. Das 40 medidas do PP 34 saíron adiante tal e como se presentaron e 6 modificadas con acordos con algún outro grupo, nomeadamente o PsdeG. Das 40 do PsdG saíron adiante 10, do Grupo Mixto, 9, do BNG, 3 e do Grupo Común da Esquerda, 2.


Summary: O goberno español exclúe as alegacións presentadas polos produtores, o que para sindicatos como SLG, UUAA e Fruga supón tirar toda a validez ao documento. Non se descarta unha volta ás mobilizacións.

Os gandeiros galegos desconvocaron a semana pasada bloqueos e cercos á industria láctea como un xesto de boa vontade e confianza en que o acordo que se asina esta cuarta feira, 23 de setembro, contemplase parte das demandas e reivindicacións do sector. Mais o goberno español semella non disposto a concesións e xa anunciou que as alegacións presentadas desde os produtores a través de organziacións como UPA (Unións Agrarias en Galiza) ou COAG (á que pertence SLG) non van ser contempladas. Unha decisión que caeu como unha bomba entre os gandeiros. Malestar e decepción son dúas das palabras máis pronunciadas. O acordo non é só que non concrete un escenario que faga posíbel o "prezo sostíbel" para o leite, senón que tampouco hai disposición para eliminar os contratos da industria de prezos á baixa. Nin para estabelecer algún réxime sancionador para industria e distribución por se incumpren compromisos. "Carta branca para os de sempre", lamentan desde o sector. Por iso, nin SLG nin Unións Agrarias van asinar o documento. "Carta branca para os de sempre", lamentan desde o sector. Por iso, nin SLG nin Unións Agrarias van asinar o documento Elías Somoza (Fruga) considera que o acordo que se asina esta cuarta feira "non achega nada novo", e que "non supón un cambio a respecto da situación que padecemos desde hai meses". Na mesma liña. Xosé R. Cendán (SLG), manifesta a Sermos Galiza que un documento neses parámetros "non pode ter o noso aval". Ambas as dúas organizacións recoñecen que entre os produtores o acordo vai sentar "fatal", porque após meses de mobilizacións non abre as portas a unha solución. Neste sentido, retomar as tractoradas e mobilizacións é unha opción que non se descarta. Mais, poden retornar as mobilizacións? Tanto Fruga como SLG amósanse cautos e inciden en que un paso así ten que ser decidido e acordado polo sector produtor. Falan de agardar a ver o que decorre nos vindeiros días. "O sector está cabreado, e con razón, porque se aspiraba a moito máis no documento".


Summary: Terían que saír en outubro do correspondente ano académico. Porén, en 2011 non houbo convocatoria, en 2012 reducíronse as prazas en 150 e en 2013 non se publicou tampouco polo de agora. Desde o ministerio de Educación non dan explicación ningunha.

Hai máis dun ano que o ministerio de Educación tería que ter publicada a convocatoria da bolsas para Formación do profesorado universitario, as FPU, as máis importantes no ámbito da investigación. Para que @s traballador@s se incorporen en 2014 a convocatoria tería que se publicar en outubro de 2013 e non se publicou; e para que se incorporasen en 2013 tería que se publicar en outubro de 2012 e tampouco se publicou. Por tanto, son trece os meses de demora que acumula o departamento que dirixe José Ignacio Wert, desde onde non achegan ningunha explicación malia as queixas d@s bolseir@s. "Mandamos correos-e de maneira individual para preguntar cando tiñan pensado convocar a bolsa e a resposta é a de sempre: "proximamente", "están en trámite", "no se sabe", "no te puedo decir una fecha exacta", "antes del último trimestre del año", "en el último trimestre del año"... e así até o 31 de decembro, imaxino". Quen se mostra así de indignada é Paula Pérez, bolseira FPU desde hai case un ano. Na facultade de Ciencias de Ourense, pertencente á Universidade de Vigo, desenvolve un estudo sobre os procesos de contaminación e os comportamentos do solo perante substancias coma os pesticidas. Bolseir@s "con remuneración e dereitos" En conversa con Sermos Galiza, dixo que a bolsa foi para ela "unha oportunidade para seguir investigando do meu". E o seu é a área de Edafoloxía e Química agrícola. Pérez sinala cara a estas bolsas como "as máis importantes do Estado" en materia de investigación porque garanten "remuneración e dereitos" para alén de que "ofrece a posibilidade de nos formar no estranxeiro, mais sabendo que podemos volver e é case a única vía que nos queda para facer o doutoramento de maneira remunerada". Xustamente este é o punto en que se atopa esta investigadora: agarda pola convocatoria das FPU de 2013 para solicitar unha estadía fóra, en Escocia. "Se demoran moito máis terei que a pospoñer e non sei até cando, porque primeiro tes que contactar cunha universidade para lles dicir cando tes pensado ir e canto tempo vas estar para que deseñen un proxecto a desenvolver alí, e non podo decidir irme sen saber se me dan ou non a bolsa porque economicamente non me podería permitir esa formación no estranxeiro", explicou Paula Pérez. Suprimiu as Séneca, despois as bolsas de idiomas, despois intentouno coas Erasmus... Con todo, a teima que o ministerio de Wert ten nas bolsas de estudo e formación non augura bos presaxios. Primeiro suprimiu as Séneca, que estaban asociadas ao programa Sicue e permitían a mobilidade do estudantado dentro das universidades do Estado español. Despois eliminou as bolsas para estudar idiomas no estranxeiro ás que destinaba un orzamento de 22 millóns de euros e que foron substituídas por un programa de inmersión lingüística dunha semana --fronte ás tres semanas da bolsa-- e que se imparte no propio Estado español. Recentemente eliminou as bolsas asociadas ao programa Erasmus, que posibilita a mobilidade do estudantado para se formar no estranxeiro. Malia que se viu na obriga de recuar e manter o desembolso económico no presente curso académico, o desmantelamento destas bolsas semella tamén inminente. A demora en convocar as FPU é máis unha estocada do Goberno español ao ensino público, mais non vén de agora. En 2010 @s bolseir@s incorporáronse ás investigacións con cinco meses de demora, en 2011 non houbo bolseir@s e en 2012 a demora a respeito do periodo habitual xa foi de oito meses. Bolsas para emigrar? "A xente que ten a bolsa non a vai perder pola demora da convocatoria, outra cousa xa é que decidan finiquitar o programa", sinalou Carlos Hugo González. Bolseiro FPU desde xaneiro de 2010, está a facer un doutoramento en tecnoloxías da información na Universidade da Coruña. Antes de que lla concederan estivo traballando con contratos por obra "deses que nunca sabes se che van renovar ou non até o día antes, aínda que eu tiven sorte". Coñece ben o panorama laboral que rodea o mundo da investigación e, nese sentido, sen desprezar estas bolsas de formación, ironizou: "ofrecen unha posibilidade estupenda de emigrar a Alemaña porque aquí non hai nada que facer; na Universidade non sacan prazas, no Cesga non hai sitio e no sector privado tampouco abundan as ofertas de I+D". Traballo "por amor á ciencia" Polo de agora, a única mobilización convocada é virtual: @s solicitantes da FPU crearon unha petición na páxina de Change.org e procuran sinaturas. Cómprenlles un mínimo de 2.000 para poder darlle difusión a nivel estatal. Na última convocatoria, con ela xa publicada no Boletín Oficial do Estado, o ministerio de Educación liquidou 150 prazas, pasando das 950 ás 800 e introducindo unha cláusula nova en virtude da cal a estadía no estranxeiro non se pode facer nos últimos seis meses da bolsa. Sen a FPU, que lles queda aos e ás investigadoras? "Pasar de investigar ou traballar gratis", como apuntou Carlos Hugo González ou, con Paula Pérez, "traballar por amor á ciencia".


Summary: Afonso Ribas Fraga, Ángel Sicart , Laura Mosquera Escudero e Eladio Fernández Pérez son as propostas do Parlamento para facerse responsábeis da obra social de AFundación. O BNG cualificou o acordo de "cambalache" político.

Os catro membros do padroado de Afundación propostos polo Parlamento foron acordados en dúas xuntanzas da Mesa sobre as candidaturas presentadas por Alternativa Galega de Esquerda, Partido Popular e Partido dos Socialistas de Galiza. Afonso Ribas Fraga, Ángel Sicart , Laura Mosquera Escudero e Eladio Fernández Pérez son os nomes do novo padroado da nova fundación que se corresponde coa antiga obra social das caixas de aforro galegas, que responde á nova marca de Afundación. "Cambalache" di o BNG O BNG cualificou de "cambalache e componenda" o acordo de PP, PSOE e AGE para designar os padróns da Fundación Obra Social de ABANCA. O voceiro parlamentar, Francisco Jorquera mostrou a súa protesta xa na Xunta de voceiros da pasada sexta feira e lamentou que o Parlamento furtara a posibilidade de debater e votar en pleno os padróns designados e a decisión se tomara nun órgano non político. Criticou que o acordo se tomara contra a demanda cidadá que reclama que decisións como estas se tomen "con transparencia e con luz e taquígrafos".


Summary: O día 4 de decembro teremos unha nova xuntanza do Consello Técnico de AP. Nela, esperamos o documento en cuestión e o caso que nos fixo a Consellaría de Sanidade. Xogámonos moito. As organizacións que pretendemos un Novo Modelo de AP, estamos vixiantes.

O día 13 de novembro, presentóuse na Consellaría de Sanidade un "documento", titulado "Por unha atención primaria vertebradora del sistema de salud. Documento estratégico y de gestión (noviembre 2019)". Este documento, en español, foi presentado por varios "expertos", dunha "comisión" encargada pola Consellaría de Sanidade a 16 persoas, entre elas a Rafael Bengoa (vasco) e Jordi Varela (catalán). Estas 16 persoas, foron elexidas polos Colexios Médicos de Galicia e as Sociedades Científicas (algunhas…). A validez das persoas en cuestión, ninguén as pon en dúbida. En palabras do Sr. Antonio Fernández Campa, Xerente do SERGAS (segundo da Consellaría de Sanidade) este informe "non é vinculante" (non sabemos si contou con algún orzamento por parte da Consellaría, pero o preguntaremos no Parlamento). Mentra ésto sucedía, 206 persoas, de TODOLOS estamentos da Atención Primaria, levan traballando 6 meses, nas 15 Comisións Técnicas creadas pola Consellaría de Sanidade, no marco da Mesa de Diálogo solicitada polos Sindicatos e o Comité de Folga, en abril do 2019: o chamado Consello Técnico de Atención Primaria de Galicia. O obxetivo fundamental destas Comisións Sectoriais, é crear un marco de diálogo que nos levara a un Novo Modelo de Atención Primaria en Galicia, que fora capaz de resolver os gravísimos problemas denunciados polos profesionais e os sindicatos (…e organizacións veciñais, organic¡zacións científicas, organizacións sociais, organizacións de enferm@s, de familiares de enfermos, organizacións políticas, etc.. en xeral, calquera que teña que facer uso do Sistema Sanitario Galego en AP que ben sabe o mal que está).Durante os últimos anos, os gobernos do Partido Popular en Galicia, da man do Sr. Feijoo, foron deteriorando a AP en Galicia, deixando de invertir o que deberían, sobre todo en persoal. Por moito que aumenten o invertido o ano anterior, non compensa, ni de lonxe, o orzamento que tiñamos en 2009. A Tasa de Reposición mal entendida, levou a un déficit de profesionais no Sistema, que masificou as consultas e dificultou o acceso a atención d@s doentes. A AP deteriórase día a día, e así, o PP ten a disculpa para PRIVATIZAR os servizos máis rentables para a xente cercana o PP. Primeiro non invirtes, logo deteriórase e por fín: vendese. A comorbilidade e a mortalidade que estamos vendo como consecuencia do deterioro é evidente. A resposta da administración, é un Plan Galego de Atención Primaria 2019-2021, un documento de "expertos" e o Consello Técnico de AP.Ten sentido que 3 organismos diferentes, estén traballando, en teoría, pera o mesmo. A táctica do "DIVIDE E VENCERÁS" que sempre tivo bos resultados para o PP no pasado, en temas sanitarios, xa non cola. A xente sabe que as Comisións Sectoriais do consello Técnico están traballando duro...e ben. A Carteira de Servizos de cada categoría na AP está elaborada. O Mapa de Competencias, tamén. As suxestións para resolver os problemas do día a día...tamén. A pregunta do millón é: fará caso a adminsitración o que dí o Consello Técnico? Porá en marcha as medidas que no documento se expoñen? Teremos a posibilidad, ENTRE TOD@S, de ter un Novo Modelo de AP en Galicia, en breve, CONSENSUADO por e para Galicia? O día 4 de decembo do 2019, teremos unha nova xuntanza do Consello Técnico de AP. Nela, esperamos o documento en cuestión e o caso que nos fixo a Consellaría de Sanidade.Xogámonos moito. As organizacións que pretendemos un Novo Modelo de AP, estamos vixiantes. Temos sobre a mesa a realización de mobilizacións, en breve, aínda que esperaremos o resultado do documento que elabore a Consellaría de Sanidade a partir dos traballos das Comisións Técnicas e actuaremos en consecuencia. Váinos moito nesto, empezando polo futuro da Atención Primaria e da Sanidade Pública en Galicia. Depende de TOD@S, de nós tamén, pero sobre todo da administración.


Inacio e Iván Suárez veñen de presentar en Santiago O pobre tolo, ábum no que se retrata o intelectual dun xeito máis "humano" durante o seu desterro en Badaxoz. A obra é a primeira que ve a luz en forma de libro dunha serie , na que se inclúe tamén Titoán, obra sobre a mocidade do autor de Sempre en Galiza galardoada co Premio Castelao de Deputación da Coruña en 2011 e aínda inédita para o gran pública ao estar "medio secuestrada". "Desmitificar a Castelao, devolvelo ao mundo dos humanos". Así resumen Inacio Vilariño e Iván Suárez o sentido da súa aventura de banda deseñada ao redor do intelectual galego. Os dous veñen de presentar en Compostela o seu álbum O pobre tolo, coeditado por Demo e Libraría Kómic, no que retratan o autor de Sempre en Galiza durante o seu desterro en Badaxoz. É a primeira entrega publicada dun proxecto máis amplo que inclúe un retrato vital de Castelao dividido en oito ábums. "A idea é realizar oito entregas diferentes. Catro centraríanse na súa vida antes da Guerra Civil e os outros catro, despois da contenda", explica o guionista Inacio, quen tamén aclara que a intención inmediata é realizar "os catro primeiros" volumes. Despois, pouco a pouco. Dous deles xa viron a luz, aínda que só hai un publicado. O que debería ser o primeiro libro publicado é Titoán, obra coa que gañaron o Premio de Banda Deseñada da Deputación da Coruña en 2011. Non obstante, ese álbum non chegou aínda ás librarías, xa que a Deputación debe abrir un concurso público para dilucidar que editorial se fai cos dereitos. Iso, polo momento, non aconteceu. Inacio recoñece que esa primeira obra, por circunstancias e polo momento, converteuse nunha obra "medio secuestrada". Titoán "céntrase na vida de Castelao entre os 18 e os 28 anos. Contén unha dimensión moi biográfica que nos retrata a traxectoria do Castelao mozo" Por ese secuestro, O pobre tolo convértese no primeiro libro publicado desta serie, mais nunha estrutura lineal e histórica, este volume sería realmente o cuarto da saga. O primeiro deles sería Titoán. "Céntrase na vida de Castelao entre os 18 e os 28 anos. Contén unha dimensión moi biográfica que nos retrata a traxectoria do Castelao mozo", explica Inacio. Entre o Titoán e O pobre tolo habería dous volumes intermedios nos que xa están a traballar tanto o guionista como o debuxante. Un deles, que podería titularse Do meu diario, xiraría ao redor da viaxe de Castelao a París e a súa vida en Pontevedra en 1921. O outro centraríase en As cruces de pedra, traballo que desenvolvería para o Seminario de Estudos Galegos. Este episodio concluiría co ingreso do autor de Cousas na Real Academia Galega, en 1933. En 1934 iníciase o seu desterro a Badaxoz. É nese punto no que se centra O pobre tolo, título que fai referencia a obra de Teixeira de Pascoaes. "Leu ese libro naquel tempo de desterro. Iso é un dato real" Un ano despois de ser escollido membro de número da Academia, iníciase o seu desterro a Badaxoz. É nese punto no que se centra O pobre tolo, título que fai referencia a obra de Teixeira de Pascoaes. "Leu ese libro naquel tempo de desterro. Iso é un dato real. Sabendo que a lera e coa relación que tiña ese libro coa saudade, coa morriña, parecía que era un título axeitado", explica Inacio, quen tamén lembra as aventuras dos exemplares da obra que manexou o intelectual galego. "Perdera o seu exemplar e aproveitou unha viaxe a Lisboa para adquirir outro. Eu preocupeime por saber que fora dese exemplar perdido e descubrín que non estaba na súa biblioteca, que acabou requisada. Entón busqueina, nas biblioteca dos amigos, na de Otero Pedrayo, por exemplo. E non estaba alí. Había un O pobre tolo, pero era o de Antonio Noriega Varela, que non sei por que estaba ali. Esta historia permitiunos darlle un final a ese exemplar extraviado", sinala. Debuxar a Castelao Inacio foi o impulsor deste proxecto, o "liante" que convenceu a Iván Suárez de poñerse diante da folla en branco e comezar a debuxar unha icona tan recoñecible como é Castelao no imaxinario colectivo. Nese sentido, o debuxante tratou de fuxir do evidente e tamén do recargado. Buscou o trazo fino, a sinxeleza no lapis. "A idea era representalo de forma sinxela para crear unha personaxe próxima. A miña maneira de debuxar é moito máis persoal, máis escura, máis de atmosferas, máis pictórica. Neste caso, eu adapteime para contar a historia de modo máis claro. Tiven que renunciar a moitos tics e a moitas formas de traballar que adquirín ao longo dos anos", explica Iván Suárez. Esa forma de debuxar sinxela ten como obxectivo crear unha personaxe máis "próxima" e ofrecer unha visión de Castelao diferente, afastada dos altares, "desmitificada". "Buscábamos unha perspectiva máis humana, reflectir un personaxe máis próximo e que fora máis alá dun abnegado defensor da causa de Galicia. A pretensión é esa: desmitificar a Castelao, centrarnos máis no home. Devolvelo, en certo xeito, ao mundo dos humanos", explica Inacio Vilariño que, nese afán humanizador, empregou como documentación para este O pobre tolo a correspondencia de Castelao con persoeiros como Otero Pedrayo, Valentín Paz-Andrade, Xocas ou Bóveda e tamén o Adro de Sempre en Galiza. Esa forma de debuxar sinxela ten como obxectivo crear unha personaxe máis "próxima" e ofrecer unha visión de Castelao diferente, afastada dos altares Esa visión máis humana está presente en O pobre tolo como tamén no Titoán e será unha constante ao longo dos diferentes volumes que vaian publicando. Quizais, na quinta entrega -que xa teñen no maxín- esa humanización sexa máis latente. "Empregaremos unha entrevista real que lle fixeron xa na Guerra Civil en Barcelona, nunha revista de papel cuché de contidos máis lixeiros. Ese é un dato real que nos serve para botar a vista atrás e retratar a súa infancia", adianta o propio Inacio.


Summary: A axenda do BNG coruñés arrinca na semana que entra coa conferencia E por que non unha República da Galiza, cadrando co aniversario do plebiscito do Estatuto de 1936

A axenda de actos cos que o BNG celebrará na Coruña o Día da Patria arrinca esta semana que entra cunha conferencia de Francisco Rodríguez na quinta feira, cadrando co aniversario do plebiscito do Estatuto de 1936, baixo o título E por que non unha República da Galiza --Portas Ártabras, 20h--. Unha semana despois haberá un acto político na rúa --Agra do Orzán--, e o sábado a formación frontista organizará unha visita aos bos e xenerosos enterrados no cemiterio de Santo Amaro nun acto que estará coordinado por Pilar García Negro, profesora da UdC --a partir das 11h--. Na terza seguinte realizarase máis un acto político --praza Elíptica dos Rosais, 20h-- e na sexta a campaña chegará a Montealto cunha intervención do candidato á Xunta, Francisco Jorquera --Campo de Marte, 20h--. Os actos culminará coa mobilización nacional do 25 de xullo en Compostela.


Summary: A capa do semanario Sermos Galiza está a se converter nunha fonte inesgotábel de reflexión gramatical. Gramática da lingua. Tamén gramática da fantasía, que para iso Uxía e Narf cantan a Galiza imaxinaria. Paga ben a pena ler esta entrevista. E tamén os outros textos que aparecen esta semana. Os intereses galegos en Sermos Galiza.

Se no número 149 comentabamos un acrónimo que centraba o titular e no número 150 foron as siglas, toca falar hoxe dos sufixos, esas formas que, como se dun líquen se tratar, se apegan á raíz dunha palabra e aportan -din as gramáticas- unha información suplementaria. O de suplementaria daría moito que falar pois nada é suplementario no sistema lingüístico. Naturalmente, existen varias clases de sufixos e o que imos tratar hoxe pertence ao grupo dos alterativos, isto é, aqueles que varían a significación dunha palabra sen variar a categoría gramatical. Apégase a un nome e o resultado é outra palabra que segue sendo un nome. Igual que dunha faba nace outra faba. AZO e -AZO Non é do primeiro AZO do que imos falar. Aínda que non nos falte alento nin folgo para tal. Nin dese ferro que combinado con carbono se utiliza para innumerábeis usos hoxe en día. É de -azo, esa forma á que as gramáticas teiman en atribuír valores aumentativos con matices pexorativos. Como se estiveren a analizar un viño e a falar de aromas retronasais. Ricazo é o exemplo que figura nalgúns dicionarios, aínda que logo na definición non apareza ese matiz despectivo: Ricazo: dise de persoa moi rica. Á marxe desa definición, non moi precisa, atopamos o sufixo -azo en infinidade de contextos indicando acción co valor de "golpe con" (zapatazo) ou "golpe de" (balazo). Tamén pode significar estado, como na páxina 29 do semanario "… calafríos, cansazo e letargo ". Tamayazo, Cacharrazo, Martinazo Mais que é o Tamayazo? Que valor ten aí o sufixo? Coñécese como Tamayazo o transfugismo de dous parlamentarios do PSOE na Comunidade de Madrid, Eduardo Tamayo e María Teresa Sáez, que co seu cambio de voto permitiron o acceso de Esperanza Aguirre e o Partido Popular ao Goberno na Asemblea de Madrid en 2003. Na orixe o sufixo adáptase a valor tradicional de acción indicando "golpe", neste caso non físico mais de efecto. E a partir de aí pasou a significar, cando acompañando un nome ou apelido, unha acción con pouca ética política. En 2007 atopamos un titular en Galicia Hoxe que di: "Confírmase o 'cacharrazo' na deputación de Lugo" Agora, en 2015, o sufixo vén con impulsos anovados. E pasa a ser martinazo: " Unha deputación para o PP a golpe de 'martinazo" en alusión a Manuel Martínez, o alcalde de Becerreá (Sermos páxina 7). Sabemos que -iño é o sufixo máis abundante en galego. Esperemos que -azo, con estes novos valores que está a adquirir, non lle dispute o posto.


Summary: Houbo un tempo no que no Estado español se construían vivendas a un ritmo descontrolado. Nese momento fixéronse tantas como en Alemaña, Francia, Italia e Gran Bretaña xuntas. Na periferia das cidades e vilas apareceron novos e anódinos bloques de edificios, moitos deles para alimentar a especulación. Porén, a vivenda é un dereito e merece outra maneira de facer.

Manuel Carbajo e Celso Barrios están á fronte dun estudio diferente que, en aparencia, en 20 anos de traballo fixo moi poucas cousas. Como explica Barrios, iso débese a que dentro de cada obra hai centos de proxectos máis pequenos. Nos últimos tempos estabeleceron relación co grupo Arial, e como parella desenvolven en Compostela iniciativas moi grandes de vivenda, que precisan varios anos para facelas realidade. A súa é unha carreira de fondo. Din no estudio que entenden o traballo como o que facía o médico da vila. Identifícanse con ese profesional próximo e de confianza que ten que atender centos de casos diferentes ao día. Non fan cousas moi exquisitas, pero son útiles á sociedade. Esa proximidade permítelles manter o agarimo nos detalles, a pesar de facer obras moi grandes, encárganse persoalmente de cada parte. Durante o desenfreo, antes da crise inmobiliaria, Compostela medraba cara ao oeste, cara ao novo barrio de Santa Marta. Alí unha familia (que logo sería o grupo Arial) contaba cuns terreos onde se asentou parte deste barrio. En lugar de vendelos, decidiu desenvolvelos pola súa conta. Santa Marta axiña se enchería de grandes edificios insubstanciais, polo que para diferenciarse apostaron nunha arquitectura de calidade. Chamaron a Carbajo e Barrios e xuntos fixeron unhas vivendas diferentes, de vidro e formigón branco na fachada, nos interiores: moita luz. Chamáronlle M6 e foi o comezo da súa relación. Iso foi en 2010, logo estoupou a burbulla e os bancos deixaron de dar crédito, polo que tiveron que buscar unha alternativa ao modelo tradicional de facer vivenda colectiva. Compartir O habitual é que unha empresa constrúa 50 vivendas e logo busque 50 familias que as habiten, cun único beneficiario: o promotor. No entanto, o modelo de cooperativa baséase en que esas 50 familias, xuntas, constrúan as súas vivendas e repartan gastos. Faise en común e o fin é social: dar un fogar ás persoas socias. É unha maneira democrática de facer cidade na que as decisións se toman entre todas e todos en igualdade. O proceso é semellante a facer 50 vivendas unifamiliares xuntas en vertical. Carbajo resúmeo como: "Na cooperativa, as persoas socias decídeno todo: como vai ser a súa vivenda e as zonas comúns, canto queren gastar... pero tamén corren todos os riscos. É un proceso colaborativo e democrático. Quen vai vivir na vivenda participa en todo, desde escoller o soar até os detalles finais". O edificio de Galeras contou con 81 propietarios diferentes, con Arial como xestor. Xuntos desenvolveron estas vivendas ao bordo da cidade histórica. Mediante o diálogo entre cooperativistas e arquitectos, en coordinación dos múltiples desexos, chegaron a deseñar 16 tipos de vivenda diferentes. Cada unha encaixa dentro dun gran volume horizontal, próximo á Compostela máis antiga. Está a 200 metros da praza do Obradoiro, rodeado de senlleiros muros de pedra e conventos monumentais. Os arquitectos decidiron buscar o equilibro entre un encaixe nun espazo memorábel pétreo e ter vivendas ateigadas de luz. Fixeron un gran muro de pedra, así semella visto de esguello. Desta maneira, non destaca na contorna de grandes muros, pero visto de fronte está moi aberto. Grandes fiestras enchen de luz e introducen a paisaxe que o rodea en cada estancia da vivenda. A pedra é a protagonista da fachada, que achega monumentalidade, e as columnas de granito forman un brise-soleil (así chamaba o arquitecto Le Corbusier ao efecto parasol da fachada) que protexe do exceso de sol. Detrás do muro atópanse as grandes fiestras, os corredores ou as terrazas. Así, detrás do pano de pedra, o edificio móstrase moito máis lixeiro e transparente. "A persoas socias decídeno todo: como vai ser a súa vivenda e as zonas comúns, canto queren gastar... pero tamén corren todos os riscos. É un proceso colaborativo e democrático", di carbajo Ao carón das primeiras vivendas feitas xunto con Arial, o estudio volve traballar coa mesma parella no barrio de Santa Marta, esta vez mediante un edificio en cooperativa na rúa Trece Rosas. Manuel e Celso decidiron facer un edifico branco, sinxelo e rotundo, cunha planta en "U" cun patio central. A fachada está composta por unha retícula, mais é necesario integrar os diferentes tipos de vivenda interiores. A fronte conta cunhas pezas de granito verticais encargadas de disimular as variacións de cada piso. Uns queren balcón, outros fiestras quer grandes quer pequenas ou noutras cadra un tabique. Así, pódese compaxinar a sinxeleza e repetición con resolver cada piso como se fose único. Outra peculiaridade deste edificio son os baixos á altura da rúa. En lugar de pór comercios, a veciñanza decidiu dedicar todo o baixo ao lecer e á socialización. Conta con piscina, xardín, zonas de xogo e mesmo un salón e unha cociña colectivos. Neste bloque os baixos son unha extensión da propia vivenda. As nenas e nenos poden xogar nun patio particular sen os perigos do tráfico e baixo a mirada da familia desde a súa casa. No caso de que un veciño ou veciña queira facer unha gran reunión ou festa, pode usar a gran cociña e salón do baixo e, por exemplo, facer un churrasco ao pé da piscina. Mediante os usos compartidos compaxínase ter un piso nunha cidade con vivir como nunha vivenda propia con xardín. Recuperar Este estudio non só fai grandes vivendas, tamén presta atención ao miúdo. De novo en Santiago, xunto á Carballeira de San Lourenzo, ampliaron unha vivenda tradicional. A estratexia consistiu en respectala na súa totalidade, recuperar o patio para o goce da casa e facer a ampliación cara a este. Fíxose unha nova gran galería que achega catro metros máis de fondo á casa, co que se gaña unha estancia en cada planta. O novo volume de vidro dótase dunha celosía de madeira que dá tamén algo de intimidade. O valor da obra de cantaría respectouse integramente, incorporado no deseño. Mantivéronse as partes en pedra, pero tivéronse que refacer os forxados, xa moi deteriorados. Desta vez, construíronse en aceiro pintados de branco, mais coa intención de que recorden aos orixinais de madeira. O resultado é unha nova vivenda que recupera a preexistente e se funde coa ampliación. Última vivenda Pasamos unha gran cantidade de tempo da nosa vida en arquitecturas, pero o edificio no que máis tempo estaremos será o cemiterio: a última vivenda. Este lugar sempre ten unha carga simbólica moi especial. Conscientes dese peso, Carbajo e Barrios foron os responsábeis de proxectaren o cemiterio de Teo. Ao igual que outras construcións municipais desta sorte (non asociadas a ningunha parroquia, como o famoso de Fisterra) está aínda á espera dos primeiros ocupantes. Sitúase nunha ladeira moi pronunciada ás aforas da vila. Os arquitectos decidiron respectar a costa e facer o volume semi soterrado rodeado de cachotes de pedra. Isto pode recordar á tradición funeraria prehistórica das mámoas. Dentro do perímetro de pedra atopamos os nichos nunha disposición en retícula ao redor dun baleiro, o que lembra un pouco ao cemiterio de Bonaval. Estas dúas referencias históricas vencellan a tradición cuns edificios completamente contemporáneos. E o máis importante: fixeron un lugar tranquilo e sereno para o descanso (eterno).


Summary: A web do artista respondeu á pregunta da axencia France-Presse, negando que ese traballo fora da súa autoría. O festival das Meninas de Canido reservara o pasado verán un espazo para o artista e chegou a poñer valados publicitarios e anuncios en prensa no Reino Unido.

O pasado verán a organización das Meninas de Canido (que esta fin de semana celebran a súa décima edición) realizaron un chamamento público a Banksy convidándoo a realizar un mural neste barrio ferrolán. A mensaxe chegou a ocupar valos publicitarios no Reino Unido (de onde se cre que procede este misterioso artista ou colectivo de artistas) e anuncios en xornais impresos de Reino Unido, Italia e outros países. Meses máis tarde, o pasado mes de abril, o espazo que o festival artístico reservara para el apareceu ocupado por un graffiti no que se vía a dous gardas civís bicándose, imitando o estilo de Banksy. "A sinatura é idéntica e a pintura está perfectamente traballada, coas características das súas obras; andamos na procura dalgún detalle que poida desbotar que sexa o que pensamos, pero aínda non o atopamos", afirmara daquela Eduardo Hermida, en conversa con Praza. Este sábado a web de Banksy confirmou para a axencia France-Presse (AFP) que o mural non é da súa autoría: "Non é un Banksy". Hermida sinalara que el tamén se puxera en contacto con esta páxina web e que esta nunca lle negara que o mural non fora do artista, segundo explica a AFP. Hermida mesmo afirmara ter recibido un correo electrónico desa web preguntando pola localización exacta do muro onde a imaxe apareceu meses máis tarde. "Se o artista acode á nosa chamada fai que As Meninas de Canido sexan un proxecto univeral; de tratarse dun triste falsificador, dota á nosa iniciativa da capacidade de reprodución para que os autores descoñecidos poidan ensinar as súas técnicas inspiradas nos máis grandes", salientara Hermida no momento en que o mural foi descuberto. "Querido Banksy. Temos reservado un espazo para ti nunha das nosas rúas para que poidas libremente expresar a túa interpretación máis persoal das Meninas e axudarnos a facer do noso barrio un lugar máis fermoso no que vivir. Agardamos por ti. Os residentes do barrio de Canido, Ferrol", dicía o convite lanzado o pasado verán polo barrio, que semella que terá que seguir agardando.


Summary: A empresa de Beatriz Mato obtivo a autorización administrativa previa para instalar 109 novos megawatts.

Greenalia obtivo ao longo do presente ano a autorización para construír tres novos parques eólicos na Costa da Morte, un dos territorios nos que as renovábeis teñen alcanzado un maior desenvolvemento nas últimas décadas. Deste modo, a enerxética coruñesa aumenta a súa carteira de enerxía 'verde' a 183,9 MW. Segundo o recente informe presentado pola Asociación Empresarial Eólica, a patronal do sector, a Galiza fechou 2020 con 186 parques eólicos en funcionamento e unha potencia instalada de perto de catro xigawatts (XW) e que permitiu xerar 9.993 xigawatts/hora (XWh), 40,7% da enerxía total producida no país. A esta potencia cómpre sumar os 28,1 megawatts (MW) cos que Greenalia aumentou este ano a súa carteira de renovábeis, a través dos parques eólicos Monte Tourado —tres aeroxeradores e 10,4 MW—, Alto da Croa —dous muíños e 7,3 MW— e Alto da Croa II —tres e 10,4 MW—, todos eles situados en Dumbría e Vimianzo. Greenalia ten hoxe operativos cinco parques eólicos que suman unha potencia instalada de 74,6 MW. Aliás, nos últimos doce meses o Goberno galego outorgoulle as autorizacións administrativas previas para os proxectos Bustelo —dez turbinas e 49,5 MW—, Campelo —once e 40 MW— e Monte Toural —catro e 19,8 MW—, nos concellos de Carballo, Coristanco e Santa Comba, o que posibilitou que a compañía aumentase en 246% a potencia instalada. Todos estes proxectos, sumados ao parque O Picoto —promovido por Cortizo Eólicas en Arteixo, composto por un aeroxerador de 3 MW—, incrementan en 140,4 os megawatts instalados nos municipios da Costa da Morte. Este territorio contaba previamente con 34 parques eólicos en funcionamento e unha potencia superior aos 200 MW. E hai outra vintena de proxectos en distintas fases de tramitación a través da Xunta e do Goberno estatal. En 2021, por outra parte, o Executivo de Alberto Núñez Feixoo concedeu a aprobación inicial aos proxectos eólicos Airas, en Alfoz e Mondoñedo, e Prado Vello, en Chantada e Taboada. O primeiro impúlsao Fergo Galiza Vento e prevé a instalación de seis muíños que sumarían 23,4 MW; o segundo, promovido por Breotecnia, erguerá tres turbinas de 9 MW. A Asociación Eólica da Galiza (EGA) considera "insuficiente" a potencia instalada no país até o momento e insta a Xunta a suspender a moratoria e sumar "400 ou 500 MW anuais". Con todo, cómpre lembrar que a Galiza exporta na actualidade 30% da enerxía que produce, e tres de cada catro megawatts —75,6%— proceden de fontes renovábeis, cumprindo, deste modo, o obxectivo fixado en 74% de cara ao 2030 no Plan nacional integrado de enerxía e clima (Pniec). No conxunto do Estado, a enerxía 'verde' supón hoxe 43,6% do total. Sete declaracións de impacto emitidas Noutra orde, a Consellaría de Medio Ambiente emitiu en 2021 sete declaracións de impacto ambiental (DIA) para tres proxectos de Norvento —Acibal, 12 MW; Farrapa II, 20 MW; Monte Tourado, 21 MW, e Outes, 34,65 MW—, así como para outros tres parques presentados por pequenas compañías. 37% dos parques en trámite presentáronse após o anuncio da moratoria Francisco Conde, vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, anunciou o pasado 20 de outubro a imposición dunha moratoria aos novos proxectos eólicos que entrará en vigor mañá e ficará activa até xullo de 2023. Unha moratoria, porén, que exclúe os proxectos que o Goberno considere "vertebradores do territorio" e non afecta os perto de 200 parques que xa está a tramitar, 57 deles presentados ao longo de 2021. A enerxética coruñesa Greenalia, de cuxo consello de administración forma parte a ex conselleira de Medio Ambiente Beatriz Mato, foi a que solicitou máis proxectos no último ano, dez, seguida da madrileña Green Capital Power, con nove, e Naturgy, con oito. Cómpre salientar que 21 proxectos —37%— iniciaron a tramitación nos dous meses e medio que transcorreron desde o anuncio da moratoria. Os 36 restantes presentáronse entre o 1 de xaneiro e o 20 de outubro. Por outra parte, Green Capital solicitou este ano outros sete parques eólicos a través do Ministerio para a Transición Ecolóxica (Miteco); Greenalia, cinco; Volantis Renovables, catro; a norueguesa Statkraft, dous; Enel Green Power, un, e Iberdrola, os dous parques mariños que pretende situar nas costas coruñesa e mariñá, alén do que proxecta nas Fragas do Eume.


Summary: As restricións impiden que poidan expresar os seus sentimentos nas bancadas do Ángel Carro, como sería o normal, mais as redes sociais evidencian que a presión social por parte da afección albivermella para que se produza un cambio de rumbo nun CD Lugo que pasou en apenas dous meses de albiscar os postos de ascenso a Primeira División a descomporse deportivamente ante os seus ollos resulta abafante.

A gota que rebordou o vaso da paciencia da parroquia lucense foi a derrota, outra máis, e van catro seguidas, ante o Real Club Deportivo Mallorca (2-0). Se ben ese resultado podería entrar dentro da normalidade competitiva que supón xogar ante un dos dous mellores equipos da categoría, e con moita diferenza sobre o resto, a indignación, máis que no resultado, radica en como se produciu o mesmo, pois os albivermellos ían por detrás no marcador xa no segundo 54 de partido e en ningún momento transmitiron a sensación de poder remontar. Aínda que -como se encargou de lembrar Luís César na rolda de prensa posterior ao encontro- tiveron en contra unha arbitraxe moi caseira, que mesmo omitiu un claro penalti na área mallorquina no que o VAR, igual que pasa en Primeira, volveu favorecer o equipo grande, o maior problema dos galegos non foi o home do chifre, senón unha inoperancia ofensiva case á altura da súa debilidade defensiva. Luís césar suma a cuarta derrota seguida e encende todas as alarmas A pesar do cambio táctico a un 4-4-2 máis tradicional, Sampedro segue sen dar coa tecla para reconducir un Lugo que marcha costa abaixo e sen freos, e desde a súa chegada a situación non fixo máis que empeorar, pois sumou tan só tres puntos de 21 posíbeis, unhas cifras incompatíbeis coa permanencia en calquera división futbolística. Na Coruña, onde a etapa do de Vilagarcía como técnico finalizou abruptamente logo dunha única vitoria en once partidos, poden dar boa fe. Por iso resulta aínda máis soprendente que o presidente Tino Saqués, home de gatillo fácil en canto a adestradores se refire, como acredita o feito de que desde a súa chegada a Lugo, de media, cambia de preparador cada 18 partidos, aínda non apostase por un relevo para Luís César, e máis tendo en conta que as súas cifras son moito peores que as do seu predecesor no cargo, Mehdi Nafti -cinco derrotas en 22 partidos fronte a catro en sete- e mesmo ás do técnico que iniciou a tempada e que foi cesado xa na quinta xornada, Juanfran García. Pontevedra e Coruxo complícanse a vida Con respecto á categoría de bronce, nin Pontevedra nin Coruxo, representantes galegos no grupo por eludir a Terceira División e xogar a vindeira tempada na nova Segunda RFEF, foron quen de superar con vitoria os seus compromisos. Os granates, logo do triunfo da pasada xornada ante o Covadonga, empataron (1-1) co filial do Sporting de Xixón e ven como a súa vantaxe sobre o Oviedo B na clasificación desaparece. Pola súa banda, o Coruxo volveu deixar escapar os tres puntos, esta vez ante o Lealtad de Villaviciosa (0-0) e agarda reconducir a situación e, de paso, facerlle un favor aos seus veciños a vindeira xornada ante o segundo equipo ovetense. O Celta B logra o único triunfo nunha dura xornada para Galiza O resultado do choque entre Celta e Sevilla disputado na noite de onte, e do que os horarios da Liga de Fútbol Profesional nos impiden dar a debida cobertura nestas páxinas, determinará o balance final que da fin de semana faga a parroquia celeste. Mais, independentemente do que os do Chacho sexan quen de facer ante o conxunto hispalense, deben sacar peito polo espectacular rendemento do seu filial, que logrou a única vitoria da xornada con selo galego ante a Cultural Leonesa (0-3) cunha espectacular actuación de Solís, que asinou un hat-trick. Con este resultado reengánchase á loita polo ascenso, mais coa cautela que impón a inminente visita a Balaídos do indiscutíbel líder da categoría, o Burgos. No grupo 1-C, o Deportivo da Coruña tamén parecía claro dominador até a súa inesperada derrota co Langreo en Asturias (0-1), o que en combinación co tropezo do Rácing de Ferrol ante o Numancia (3-1) deixa o bloque por xogar o ano que vén na Primeira RFEF máis aberto que nunca, tamén na súa zona baixa, pois o Compostela non puido pasar do empate (0-0) ante o fechacancelas Marino e está xa a seis puntos do Dépor.


Summary: Poden participar bandas emerxentes e tamén consolidadas. Rock en galego é o único requisito para participar no I Concurso de bandas en galego, Novo Cruceiro Rock. O prazo remata o 31 de marzo.

O Novo Cruceiro Rock leva sete anos como festival que ten como obxectivo a promoción da música en galego. Bandas como Zënzar, Ruxe Ruxe, Invivo ou Familia Caamagno formaron parte do seu programa que na edición deste ano bota a andar unha nova iniciativa, o I Concurso de bandas en galego. Poderán participar tanto bandas emerxentes como consolidadas e a gañadora pechará o cartel do 7º Novo Cruceiro Rock que terá lugar no mes de agosto. Para se anotar na competición cómpre enviar tres temas orixinais cantados en galego (piden, a ser posíbel, enlace de bandcamp ou similar) cunha foto do grupo e unha pequena biografía ao correo novocruceirock@gmail.com. Só entrarán en concurso, advirten, traballos que sexan rock e variantes. Catro bandas escollidas polo xurado participaran nunha fase final que consistirá nunha actuación xa ao vivo o día 1 de maio en Vila de Cruces. Serán protagonistas dun concerto de 40 minutos no que terán que "convencer ao público e ao resto do xurado" para converterse en gañadora e formar parte do programa do festival Novo Cruceiro Rock que terá lugar o 7 de agosto. Ademais do premio de ser banda convidada en Vila de Cruces terán un premio en metálico de 300 €.


Summary: Cantas Verbas, un triplo concerto que xuntou no Museo do Mar de Vigo a AldaoLado, Faia e Laura LaMontagne e Pico Amperio.

A palabra. A música. A poesía. A tradición oral e escrita que é, tamén, modernidade. A diversidade. A creación de comunidade. Todo iso e máis foi o Cantas Verbas, un triplo concerto -cantado e falado- organizado por Xescultura que xuntou no Museo do Mar, en Vigo, a AldaoLado, Faia e Laura LaMontagne e Pico Amperio. "Só as que non loitan permanecen indiferentes ao paso das ondas", recitaba María Lado -a metade de AldaoLado- na que foi a primeira das actuacións da noite. Nun poema da súa autoría, cun ronsel mariñeiro moi acaído para a ocasión, sobre o efémero ou sobre a incerteza, que celebra malia todo o "saber que aínda podemos remar/ remar co corazón ardente". María Lado percorreu despois, coa súa outra metade en AldaoLado, Lucía Aldao, a historia deste proxecto poético-musical que as une desde hai 15 anos. Co humor que as caracteriza, resumiron todo nunhas poucas palabras: azar, erro, fracaso e parvoira -risa parva por esgotamento-. 15 anos fracasando e defraudando, xa que tras seren anunciadas como poetas, ou humoristas, ou músicas, ou o que cadre, chegan e ofrecen un espectáculo que é todo iso sen cinguirse a nada en concreto. Ou porque resulta difícil, por non dicir imposíbel, rexistrar nomes de shows seus coma Onde estea un cubata que se quite un soneto, que acaban virados, por exemplo, en Onde estea unha cubana que se quite un soneto. María Lado e Lucía Aldao resumiron os seus 15 anos de proxecto xuntas nunhas poucas palabras: azar, erro, fracaso e parvoira. Ou máis aínda, porque o nome AldaoLado pode acabar mutado, como xa pasou, no alcume dun novo poeta inexistente, borrándoas a ambas. Ou porque María, nun momento de debilidade, pode comezar a laiarse porque, tras tantos anos de viaxes por estradas e actuacións por todo o país, a xente segue sen acosalas pola rúa para pedirlles autógrafos. E tanto foi así que acabou escribindo o verso: "cando me deite cun fan quero foder nunha carballeira centenaria rodeada de cervos", que un programa de transcrición anglófilo traduciu por "cando me deite cun fan care of other" e todo o demais. Toda unha declaración en favor dos coidados que recomendan pedir a todo aspirante a amante. Seguiron despois entre as dúas con versos do libro Todo isto antes era noite de Lucía Aldao ou coa Cover do adolescente morto de María Lado, homenaxe a un dos poemas galegos de Federico García Lorca que mesturaron cunha canción de Miguel Ríos -e cun verso de Xiana Arias-. Chegou despois Faia, que fixo algúns temas do seu disco Ao cabo leirín, froito da investigación sobre a cantigas tradicionais galegas, e que hai xa dous anos publicou en formato vinilo con dúas caras: unha, cantando ela mesma esas cancións en espazos inesperados para un concerto e outra coas gravacións orixinais das mulleres informantes. E así foi tamén a súa actuación do Museo do Mar. Primeiro, o canto de Toutón. Despois, unhas cantigas recollidas por Alan Lomax ou outra transmitida por Avelina de Bembibre. Polo medio, anacos das gravacións orixinais de campo. Xusto despois de que o xiradiscos decidise rebelarse, apareceu Benxamín Otero tocando por sorpresa desde a planta superior do museo para acompañar a Faia en Rosiña anda descalza e no resto do concerto. Un saber feminino O disco -explicou Faia- trata de recuperar as melodías tradicionais e a palabra daquelas mulleres que pasaban o seu saber de nais a fillas e de fillas a netas. Cantigas coma unha belísima copla da montaña de Lugo que lle dá titulo ao disco -un cantar de sega-, un intenso e emocionante tema sobre un represaliado que vai ser paseado, un cantar de berce ou unha tamén moi fermosa habaneira coa que non era nada doado resistir o impulso de botarse a bailar. O mesmo aconteceu despois coa actuación de Laura LaMontagne e Pico Amperio, outra mostra do potencial da reinterpretación dunha tradición musical en constante transformación, neste caso ao mesturala coa música electrónica. Diálogos imprevistos Comezaron co Banharémonos nas ondas de Martin Codax, co que estableceron un diálogo seguramente non previsto co Este é o momento inmediatamente anterior a de María Lado ou o posterior tema de Lorca+Miguel Ríos que fixeron AldaoLado, dunha historia de amor nun río. Seguiron cunha cantiga de Airas Nunes sobre, en realidade, o mesmo tema: o amor e o baile, esa práctica liberadora que, dixo Laura, recuperaremos nun tempiño. Veu logo Porque no mundo mengou a verdade de Xosé Quintas-Canella, un tema sobre a verdade que se nos escapa, tal como -lembrou Laura- explicaba Alejandra Pizarnik. Continuaron despois cun dos seus temas máis coñecidos, a súa interpretación do Ondas do mar de Vigo de Martin Codax, sentido e fermoso poema sobre a ausencia que foi un dos mellores momentos do concerto, coma o popular Senhora de Almortão ou a súa inesquecíbel versión do A Xustiza pola man de Rosalía de Castro. A poeta Luz Fandinho foi quen lle descubriu a Laura este poema, do mesmo xeito que lle ensinou o seu Pola costa vella, co que Laura e Pico fixeron outro dos temas máis coñecidos do seu repertorio. Antes de escoitar a Laura, o público puido ouvir a voz de Luz Fandinho. Como fixera antes Faia coas informantes das que tirou as pezas de Ao cabo leirín. Acabou así un concerto de encontros, de fíos invisibles que unen proxectos musicais converxentes. De amor pola poesía e a música. E veñan moitos Cantas Verbas máis.


Summary: O 1 de outubre remata a temporada de alto risco de incendios, na que os lumes afectaron 13.467 hectáreas segundo os informes da Administración galega. Os responsábeis da política forestal continúan a ligar esta problemática aos incendiarios, con quen prometen ser "implacabeis". Porén, esta visión adoita deixar de lado os motivos que levan unha persoa a prender lume, que non sempre se reducen a causar dano. Investigadores e técnicos convidan a afondar nos problemas sociais que o fume pode chegar a ocultar.

Lume sobre queimado e cinza sobre negro. É a pegada que deixa a temporada de alto risco de incendios forestais que remata hoxe. A falta de que a Consellaría de Medio Rural faga un reconto dos focos e hectáreas de terreo afectados, os informes que difunde no seu portal dan conta dunhas 13.467 hectáreas tocadas polas lapas. Case o dobre que en 2019, con 6.837. Porén, a Xunta non informa de todos os incendios que se detectan, polo que o cómputo total podería ser máis alto. "Foi unha campaña negra pola traxedia reiterada de territorio queimado no Macizo Central, en Cualedro ou Manzaneda, que volveron arder. Tamén pola traxedia do accidente dun hidroavión en Lobios, na que faleceu un compañeiro", resume o técnico forestal da Xunta da Galiza e delegado da CIG Xabier Bruña. Impotencia da veciñanza Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística, os distritos que máis arderon entre 2007 e 2018 son tamén os que concentran dous tercios dos incendios este verán. Son o distrito XIV Verín A Limia, no que as lapas se espallaron por 5.529,18 hectáreas de terreo; o XII Valdeorras-Trives, no que arderon 2.304,8 hectáreas; e mais o XV A Limia, que suma nos informes da Xunta 3.042,6 hectáreas tocadas polas lapas. Para a veciñanza é terríbel, a nivel emocional xérase unha indefensión aprendida, din María Xesús Blanco e Carmen García A poboación a dos territorios que abranguen está afeita a presenciar como o territorio arde unha e outra vez. "Para a veciñanza é terríbel, a nivel emocional xérase unha indefensión aprendida ante un problema sobre o cal non hai capacidade de facer nada", explican a Nós Diario María Xesús Blanco e Carmen García, integrantes de Adega Monterrei. "Desde pequenas, os lumes eran o normal dos nosos veráns", engade a segunda. Ambas as dúas aluden a unha sensación de "mal endémico" que se estende cada vez que as lapas volven prender. "É realmente desesperanzador", contan. "Por desgraza, a xente xa ve como algo habitual que se produzan lumes nestas zonas, xa o agardan, por dicilo dalgunha maneira", apunta o enxeñeiro Alberto Freitas, veciño de Verín e colaborador de Adega. A xente xa ve como algo habitual que se produzan lumes nestas zonas, apunta Alberto Freitas Incendiarios previsíbeis Desde a Xunta da Galiza tamén fixeron mención á previsibilidade dos incendios no verán e, nomeadamente, á actividade incendiaria. En setembro, o director xeral de Defensa do Monte, Tomás Fernández-Couto, manifestou nunha entrevista coa televisión pública galega que "xa se prevía unha forte actividade incendiaria" nese mes e no Macizo Central. Na semana da súa intervención ante as cámaras, arderon 2.000 hectáreas no concello de Lobios que afectaron ao parque natural do Xurés; 1.300 no municipio de Cualedro, onde un incendio previo calcinara outras 1.535 hectáreas este verán. E en Chandrexa de Queixa un foco deixou 850 hectáreas afectadas polas lapas. "A intencionalidade dos incendios na Galiza xa é un clásico", afirmou o presidente da Xunta da Galiza, o popular Alberto Núñez Feixoo, neses días. As declaracións e os comunicados en relación á actividade incendiaria do conselleiro de Medio Rural, José González, intensificáronse a medida que avanzaba o verán. "Responderán polos seus delitos con penas de cárcere e co seu patrimonio, pagarán co que teñan os gastos de extinción", afirmou no pleno do Parlamento do 23 de setembro. González mantén así unha vía de actuación que a súa Consellaría iniciou hai anos. Tras a terríbel vaga de incendios de 2017, Medio Rural repetiu a súa campaña "Eu son cortalumes". "Facerse cortalumes significa actuar coa máxima precaución no monte, adoptar prácticas respectuosas coa natureza, avisar a través do teléfono 085 dos incendios dos que se teña coñecemento e, sobre todo, denunciar os incendiarios", informou o departamento en xuño de 2018. Porén, estes discursos non afondan nas intencionalidades que procuran denunciar. E, paralelamente, deixan de lado as múltiples dimensións do problema dos incendios. A realidade económica das áreas máis afectadas, co abandono das explotacións agrarias ou gandeiras das áreas, ou as dinámicas sociais da veciñanza. Afondar nas causas "O lume leva moitos anos presente, empregado de maneiras distintas, como ferramenta de traballo agrícola, elemento de protesta ou para chamar a atención", di Xabier Bruña, que na súa tese de doutoramento investigou sobre a participación social na prevención de incendios. O conselleiro de Medio Rural salientou en numerosas ocasións a necesaria colaboración cidadá para frear "a ameaza" dos incendiarios. Bruña vai moito máis aló cando se refire á participación social. "En vez de criminalizar as persoas temos que acompañalas na procura doutro camiño que non sexa o incendio", propón. Debaixo das lapas subxacen problemas sociais, advirte Juan Picos Unha achega similar á do director da Escola Forestal da Universidade de Vigo, Juan Picos. "Penso que isto supera a cuestión da maldade, de causar un mal. Debaixo das lapas subxacen problemas sociais. Hai conflitos por lindes, rexeneración de pastos, a motivación de afastar especies coma o xabaril ou o lobo ou mesmo unha protesta pola falta de servizos do rural", enumera a Nós Diario. [Podes ler a reportaxe íntegra no Nós Diario en papel, á venda a partir da quinta feira, día 1, nos quiosques ou na nube]


Summary: Núñez Feijóo presentou o Programa de Desenvolvemento Rural 2014-2020, que definiu como unha "aposta polo ámbito rural como lugar no que vivir e traballar". Os indicadores do IGE amosan a realidade de regresión demográfica, perda de poboación ocupada e crise laboral do sector primario

Alberto Núñez Feijóo presentou este xoves o Programa de Desenvolvemento Rural 2014-2020, que definiu como unha "aposta polo ámbito rural como lugar no que vivir e traballar". O Programa significará un desembolso público de máis de 1.186 millóns de euros no rural galego, procedentes na súa maior parte de fondos europeos. Os seus obxectivos principais son mellorar a "competitividade da agricultura galega" mediante catro prioridades: a modernización das explotacións, a incorporación de agricultores mozos, a ordenación do territorio e a mellora da produtividade da industria agroalimentaria e forestal. Núñez Feijoo asegurou que o obxectivo deste plan é "insistir e persistir en que no rural se pode vivir e se pode traballar" Entre as partidas principais, destacan os 67 millóns de euros destinados a apoiar aos mozos e mozas que queiran instalarase para desenvolver actividades agrícolas, os 166 millóns dedicados á mellora de explotacións, os 57 millóns dirixidos a actuacións de concentración parcelaria e camiños ou os 95 millóns para axudar a industria agroalimentaria. Así mesmo, destinaranse 176 millóns á prevención de danos causados por incendios, desastres naturais e catástrofes ou 116 millóns ao mantemento da poboación agraria nas zonas de montaña. Núñez Feijoo asegurou que o obxectivo deste plan é "insistir e persistir en que no rural se pode vivir e se pode traballar". "Imos insistir nesta idea con novos folgos económicos", asegurou. Á vista está que a situación das zonas rurais en Galicia non é boa, nomeadamente no que respecta a eses dous aspectos (vivir e traballar) nos que o presidente da Xunta fixo fincapé. O rural non deixa de perder poboación, sobre todo poboación nova, sufrindo un constante avellentamento ano tras ano. De igual xeito, as estatísticas revelan a debilidade das súas actividades económicas, comezando polo esmorecemento do sector primario, fundamental nestas zonas. O Instituto Galego de Estatística compila unha serie de indicadores para o seguimento do Plan de Desenvolvemento Rural, organizando os datos en función do grao de urbanización dos concellos e das parroquias galegas, en consonancia coa clasificación empregada a nivel estatal e europeo. Divide, deste xeito, o territorio en Zonas densamente poboadas, Zonas intermedias e Zonas pouco poboadas (ZPP). O instituto estatístico define estas ZPP como espazos cunha densidade inferior aos 100 habitantes por quilómetro cadrado e non adxacentes a territorios densamente poboados. A maior parte de Galicia corresponde a este tipo de zonas, parroquias que suman o 91,6% da superficie, pero pouco máis dun terzo da poboación (ao redor dun millón de habitantes). O peso do sector primario, ata hai non moito a base da súa economía, decreceu dende o ano 2010 do 19,9% das persoas ocupadas a só o 13,5%, descendendo tamén a industria, do 29,6% ao 25,1% As estatísticas amosan, ademais, unha continuada regresión demográfica (35 mil na última década), sobre todo nos grupos de poboación máis novos (pasou de 117 mil a 109 mil habitantes menores de 15 anos). A taxa de ocupación entre a poboación en idade de traballar descendeu nos últimos cinco anos do 60% ao 55%. E o peso do sector primario, ata hai non moito a base da súa economía, decreceu dende o ano 2010 do 19,9% das persoas ocupadas a só o 13,5%, descendendo tamén a industria, do 29,6% ao 25,1%. Crece, pola contra o peso relativo do sector terciario, ficando o turismo como un recurso cada vez máis importante nestas zonas nas que nos últimos anos asistimos a un gran crecemento do número de prazas dispoñibles nos establecementos turísticos. Poboación en Zonas Pouco Poboadas. Fonte: IGE Poboación menor de 15 anos en Zonas Pouco Poboadas. Fonte: IGE Taxa de ocupación (da poboación de 15 a 64 anos) en Zonas Pouco Poboadas. Fonte: IGE Poboación ocupada por sectores nas Zonas Pouco Poboadas. Fonte: IGE Capacidade dos establecementos turísticos nas zonas pouco poboadas. En número de camas. Fonte: IGE


Summary: Máis de 14.000 altas epidemiolóxicas nos primeiros dez días de febreiro contribúen a moderar os casos activos e a hospitalización, que rexistra a primeira baixada significativa nas UCI malia seguir por riba do pico da primeira vaga. O Sergas suma 677 novos casos e o gran número de probas ligadas aos cribados contribúe a que descendan as taxas de positividade mentres rexistra unha media diaria superior ás 20 mortes na última semana

"Cando un paciente que está na UCI dá negativo aos 15 días e segue na UCI, a situación non muda" aínda que si o fagan as cifras de hospitalización. Quen lanzou esta advertencia o pasado mércores foi o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña. Apenas unhas horas despois de que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, avanzase a súa intención sobre unha desescalada "medida e gradual" dende as actuais restricións, o titular de Sanidade pedía cautela adiantándose ao inminente efecto sobre os datos da COVID-19 das altas epidemiolóxicas de persoas que se contaxiaron durante as semanas do Nadal, Aninovo e Reis.As máis de 14.000 altas epidemiolóxicas dos primeiros dez días de febreiro contribúen á moderación dos caso activos e tamén da hospitalización, que rexistra a primeira baixada significativa nas UCI aínda que segue por riba do pico da primeira vagaEse gran número de altas epidemiolóxicas (máis de mil ao día dende finais de xaneiro e máis de 14.000 nos primeiros dez días de febreiro) está a contribuír a que descenda con intensidade o número total de "positivos activos". Este xoves queda en 16.643 tras diminuír en -989, o maior descenso en vinte e catro horas (das seis da tarde do martes á mesma hora do xoves) dende o inicio da pandemia. Esa diminución alivia moi levemente os servizos de Atención Primaria e rastrexo e un efecto semellante prodúcese nos hospitais, en combinación coas persoas que se recuperan e deixan de estar ingresadas e tamén cos falecementos. O total de persoas hospitalizadas con test positivo do coronavirus, 1.145, é o máis baixo dende o 24 de xaneiro e supón 172 persoas menos ingresadas que hai unha semana, pero segue por riba do pico de hospitalización da primeira vaga.A combinación de recuperacións, altas epidemiolóxicas e falecementos tamén se percibe no total de persoas con test positivo do coronavirus ingresadas nas unidades de coidados intensivos. Agora son 234, o primeiro descenso destacable en varias semanas que non impide, de momento, que este indicador siga por riba do pico da primeira vaga e moi lonxe de abandonar a saturación no conxunto do sistema sanitario público galego.O Sergas suma 677 novos casos e o gran número de probas ligadas aos cribados contribúe a que descendan as taxas de positividadeAs caídas no número de casos activos e nas cifras de hospitalización están relacionadas coas altas, pero tamén coa diminución no número de novos casos detectados que, alén de oscilacións dun día concreto, seguen nunha tendencia claramente descendente. O Sergas suma este 11 de febreiro 677 novos casos rexistrados entre as seis da tarde do martes e as do mércores. Deles, 617 son diagnósticos mediante PCR, o que permite que a media de diagnósticos a sete días siga baixando e se sitúe en 721 ao día na última semana, aínda por riba do máximo da segunda vaga, a única comparable porque daquela o Sergas xa dispuña dunha capacidade diagnóstica semellante á actual.Este descenso de casos novos detectados chega nun contexto no que o número de probas PCR procesadas segue nos niveis máis altos de toda a pandemia. A media de probas PCR procesadas cada día da última semana rolda as 12.000 nun contexto moi marcado pola realización de cribados masivos. Estes cribados, que axudan a detectar casos asintomáticos, tamén contribúen a que descendan as taxas de positividade (porcentaxe de PCR que dan positivo), ao ser realizadas moitas probas a persoas que non están contaxiadas. Así, a positividade media a sete días segue baixando para o conxunto de Galicia e aproxímase ao 5%, o limiar que a Organización Mundial da Saúde sinala como referencia para dar por controlada a pandemia nun territorio. Así e todo, cómpre ter en conta tanto o efecto destes cribados como o feito de que o Sergas utiliza outro tipo de probas (como os test de antíxeno) que non figuran nesta serie estatística en termos comparables ou agregados.Catro concellos con máis de dez mil habitantes con incidencia superior a 1.000A incidencia acumulada a 14 días rolda os 540 casos novos por cen mil habitantes e o intenso descenso do indicador a 7 días augura que seguirá moderándoseO relativo acougo da situación xeral percíbese tamén nos datos de incidencia acumulada (casos novos por cada cen mil habitantes) para o conxunto de Galicia e por concellos. O indicador global de todo o país mantén a súa liña descendente e sitúase arredor dos 540, aínda máis do dobre do fixado polo propio Sergas como primeiro obxectivo (250) para poder afirmar que a situación mellora con claridade. A sete días, a incidencia acumulada tamén descende e achégase aos 200, aínda por riba do pico da primeira vaga, pero cunha intensidade que augura, ao tempo, continuidade na mellora do indicador a 14 días [podes consultar a serie completa destes datos nesta ligazón].Este freo tamén se percibe nos datos por concellos. Son xa só catro (Betanzos, Poio, Ordes e Arteixo) os municipios con máis de dez mil habitantes onde a incidencia acumulada a 14 días supera os 1.000 casos novos e en todos eles a liña tende a descender. Mentres, os concellos que superan os 500 casos novos por cen mil habitantes na incidencia a 14 días tamén van descendendo e roldan os 140 (a pasada semana roldaban os 180).Por cidades, as liñas descendentes son a tónica dominante coa única excepción de Ferrol, que tende a un certo estancamento arredor dos 600 casos novos por cada cen mil habitantes na incidencia acumulada a 14 días. A urbe con maior incidencia acumulada A Coruña, continúa descendendo aínda que segue, de momento, en niveis moi altos (673). Na banda contraria, as cidades con menor incidencia acumulada, Vigo e Lugo, seguen a baixar camiño dos 300 casos por cada cen mil habitantes a catorce días. Todas elas están lonxe, en calquera caso, das incidencias acumuladas que lograran acadar antes do Nadal. Galicia rexistra na última semana unha media de 22 mortes ao día de persoas que contraeran a COVID e o total chega a 2.039, 222 delas nos primeiros dez días de febreiroComo xa auguraran dende os centros sanitarios e a propia Consellería de Sanidade, o último indicador en acougar tras un empeoramento sostido da pandemia é, xunto a ocupación das UCI, o dos falecementos. Isto tamén comeza a suceder en Galicia, onde así e todo se rexistra unha media superior ás vinte mortes ao día na última semana e o total chega xa ás 2.039 tras sumar o Sergas un total de 23, nove delas da última xornada.No que vai de mes de febreiro xa se confirmaron en Galicia 222 mortes de persoas que contraeran o coronavirus, máis que en todo o mes de decembro e máis da metade das rexistradas en xaneiro. Os primeiros dez días de febreiro tamén superan en falecementos oficialmente ligados ao coronavirus a todas as mortes rexistradas noutros seis meses do ano pasado, todos agás abril.


Summary: Reitera a petición dunha reunión con Ferraz

A presidenta da xestora do PsdeG, Pilar Cancela, reiterou esta segunda feira que non pensa demitir do cargo, desoíndo así as reiteradas peticións que se lle fan nese sentido desde certos sectores do socialismo, liderados por Abel Caballero e Carmela Silva. Mais dixo que está disposta a integrar os críticos. "Esta xestora representa á maioría do PSdeG mais se hai quen entende que nesa maioría non se sinte representado ou que debe facer parte, nós estamos dispostos ao diálogo e a chegar a acordos", afirmou. Iso si, lembrou que no seu momento condivouse ás distintas sensibilidades do PSdeG a facer parte deste órgano e "houbo quen se negou". Cancela ofrece "toda a capacidade de diálogo e interlocución" que faga falla, dixo, pora rebaixar a confrontación existente no seo dos socialistas galegos, ao tempo lembraba que o único que reivindica a actual xestora galega é "cumprir co calendario previsto". Sobre a proposta remitida a Ferraz para unha nova xestora na que non figuraría ela, Cancela considera que "o enfrontamento permanente" debilita a organización, para alén de pedir que as críticas que se fagan sexa "construtivas" e non intentando "dinamitar" a actual xestora.


Summary: O pleno municipal aprobou pr unanimidade a declaración, sumándose así ao camiño iniciado por Folgoso do Courel o pasado mes de abril.

Pantón, na comarca da Terra de Lemos, tamén se declara concello libre de eucaliptos, seguindo así a Folgoso do Courel, primeiro municipio en Galiza en adoptar en pleno municipal unha decisión neste sentido. No pleno de Pantón o apoio á declaración foi unánime, tanto do goberno local (PP, 7 dos 11 concelleiros), como do BNG (2 edís) e PSdeG (2). A declaración adoptouse a raíz dunha moción presentada polos nacionalistas, que advertía de que, embora no concello non houbese grandes extensións desta especie, si que nos últimos temos xa comezan a verse algunhas plantacións. De aí precisamente a importancia deste tipo de decisións, e que se adopten por unanimidade. Entidades ambientalistas e ecoloxistas denuncian desde hai tempo a 'eucaliptización' de Galiza. "Na Galiza o eucalipto atinxe 500.000 hectáreas e aumentando", denunciaban a comezos de ano desde Adega, Asociación para a defensa ecolóxica de Galiza. Ocupa case o 17% de todo o territorio galego. Por iso, os ambientalistas apostan en prohibir o eucaliptus nitens por invasor e fixar moratoria para o globulus. Estes colectivos, canda entidades como a dos montes veciñais en man común, son moi críticos coas políticas da Xunta en materia forestal, sinalándoa como responsábel de permitir a "eucaliptización".


Summary: En liberdade tres dos trece detidos, entre eles o alcalde de Boqueixón que tivo que facer fronte a unha fianza de 10.000€. O BNG pedirá a dimisión do alcalde socialista de ser imputado.

O controvertido caso "Pokemon" continúa a desenvolverse. A operación xudicial que abaneou a precampaña electoral a menos dun mes das eleccións galegas do 21-O, prosegue a súa marcha. Até o momento xa declararon tres dos trece detidos. O primeiro en facelo foi o funcionario do Concello de Compostela, R.O.F., que quedou en liberdade ás 20:40h desta sexta, sen que se coñeza nesta altura se ficará finalmente imputado na causa xudicial. A detención do Xefe de Servizo de Contratacións do concello compostelán causou sorpresa e estrañeza dado que o seu cargo carece de poder de decisión sobre os procesos de contratación. Fontes próximas ao consistorio da capital galega apuntaron desde o principio o "rigor" do funcionario, extremo confirmado onte polo propio alcalde da capital, o popular Ángel Currás, afirmando publicamente que todas as referencias que tiña del "eran favorábeis". Tamén pasou polo xulgado o alcalde de Boqueixón, o popular Adolfo Gacio, en liberdade logo de enfrontar unha fianza de 10.000€ mais acusado de delitos de suborno e prevaricación. Os últimos acontecementos arroxarían luz sobre informacións que a mediados deste mes apuntaban a saída de Gacio da alcaldía de Boqueixón, logo de 21 anos á fronte do concello, para asumir un cargo na Embaixada de España en Venezuela. Daquela especulábase con que Gacio sería relevado --co acordo de Feijóo-- polo actual Director xeral de xuventude e voluntariado da Xunta, Ovidio Rodeiro, o que esixía que dez integrantes da candidatura renunciasen en favor del, xa que Rodeiro pechaba a lista de suplentes da candidatura popular ás eleccións municipais en 2011. Asemade, o Xerente de Sermasa, A.Q., compareceu tamén diante do Xulgado de Instrución número 1 de Lugo, quedando en liberdade con cargos pasadas ás 2 da mañá deste sábado. Esta mañá están a declarar diante da xuíza Pilar de Lara, o alcalde de Ourense, o socialista Francisco Rodríguez, e máis o xerente de Vendex. Rodríguez chegou aos xulgados de Lugo ás 9:40h, despois de ter que recibir atención médica --no día de onte-- por mor dunha dor de cabeza e dunha baixada de tensión. O alcalde estivo 48h incomunicado. Adrián C., o xerente de Vendex, grupo empresarial que está no cerne do caso "Pokemon", chegou aos xulgados ás 10:30h. Ambos acusados entraron en sede xudicial no medio dun importante dispositivo policial. Nas vindeiras horas e días está previsto que pasen a declarar os oito detidos restantes, entre os que se atopan un bo número de responsábeis de Vendex e máis o expresidente da Confederación Hidrográfica Miño-Sil --e tamén exconcelleiro do PSOE en Lugo-- Francisco Fernández Liñares. A chave Vendex No centro da causa xudicial atópase Vendex, un importante conglomerado empresarial, que xestiona un bo número de servizos públicos (escolas infantís, limpeza, xestión da O.R.A.) por concesión en Galiza e no conxunto do Estado. De feito, foi o avultado patrimonio --detectado no proceso do caso Carioca-- dun dos seus empregados, J.M.R.P., xerente do servizo da ORA de Lugo e detido o pasado xoves, o elemento que puxo ao xulgado trala pista da presunta trama de corrupción. Con todo, inda non transcendeu a que cifra atinxirían as comisións que supostamente se terían entregado desde Vendex para asegurar un trato favorábel en diferentes concursos públicos. O BNG de Ourense pedirá a saída de Rodríguez se resulta imputado O Consello Local do BNG, forza que integra o goberno municipal de Ourense en coalición co PSOE, acordou que pedirá a dimisión de Francisco Rodríguez no caso de que o alcalde resulte finalmente imputado. Pola súa banda, afiliad@s socialistas de Ourense convocaron para ás 12h de hoxe unha concentración na Praza Maior da cidade para solidarizarse co alcalde.


Summary: Reivindicación e ironía presiden a marcha cívica que este sábado decorreu na Coruña para reclamar a devolución ao pobo de bens como a Casa de Cornide ou o Pazo de Meirás, en mans da familia Franco. Non faltaron ao acto nin o Caudillo, nin o monarca español, para alén de coruñeses representativos do anterior réxime.

O dictador Francisco Franco e a súa dona Carmen Polo, o monarca español Filipe VI, o alcalde franquista Alfonso Molina e o empresario tan querido polo réxime Pedro Barrié de la Maza. Todos esles estiveron este sábado na Coruña para desfilar polas súas rúas e lembrar a coruñeses e coruñesas que, após 40 anos da fin do franquismo, na realidade da cidade aínda fican pegadas vivas daquel réxime. Como, por exemplo, a Casa de Cornide, un ben aínda en mans da familia Franco. Estas 'personaxes' participaron na Marcha Cívica convocada por Defensa do Común e que tivo o apoio de diferentes colectivos e plataformas. Reivindicación, tratro, ironía... todo iso estivo presente no protesto, que saíu da Praza de María Pita acompañado de varias ducias de persoas. De alí foron até a Casa de Cornide, onde reclamaron a súa devolución. Entre as persoas asistentes, Francisco Jorquera, candidato do BNG ás municipais de 2019. "Coñecida a presenza na cidade da esposa do Xeneralísimo, o gremio de xoiaría anunciou que pecharán todos os establecementos durante esta fin de semana", comunicaban con sorna os convocantes do acto, que tamén inqueriron ao monarca español para saber se vai retirar, "o mesmo que fixo coa súa irmá a infanta Cristina e Urdangarín, os títulos nobiliarios concedidos polo ditador Franco e polo rei Juan Carlos a golpistas e criminais?". A Casa de Cornide, un edificio do século XVIII de estilo barroco e situado en plena cidade vella coruñesa, tivo a mala sorte de ser vista por Carmen Polo, a quen se lle antollou. E desde ese momento, a máquina do franquismo, púxose a funcionar. Así, 6 de xullo de 1962 anunciouse no BOP a poxa. Acudiron só dúas persoas, o subxefe do Movemento na Coruña e Barrié de la Maza. Gañou a poxa Barrié por 305.000 pesetas. E cando asinou as escrituras, o 3 de agosto, especificou que a casa se transmitía a Carmen Polo. Imaxes: @xlmartinez e @sircivcmb9


Summary: A orde, publicada no DOG, e a que fixa a base para a renovación dos concertos, non aclara se renovará os convenios cos colexios que segregan por xénero

O Diario Oficial de Galicia publica esta segunda feira, 1 de abril, a orde para renovar os concertos e convenios cos colexios privados para os vindeiros catro cursos. A Xunta vai investir até 1.000 millóns de euros nese período. Unha cifra que é moi semellante á dos anteriores catro anos. Nesta orde publicada no DOG non se di o que acontecerá neses catro cursos cos cinco colexios onde se segrega por sexo e que nunha sentencia do TSXG invalidaba os convenios.No DOG recóllese que serán prioritarios os concertos dos colexios en rexime de cooperativa. Cómpre lembrar que desde sindicatos e colectivos de pais e nais tense criticado a constante desviación de fondos da pública para a concertada a e a privada que sedeu co goberno de Feijóo.


Summary: O acto é ás 19:00 horas desta sexta na Casa da Cultura. O acto está organizado polo colectivo Terra e o Ateneo Eumés

Sermos Galiza mantén a súa liña de apresentación en cidades e vilas do país, nunha aposta polo contacto directo e persoal con todos aqueles e aquelas interesados en ter, participar e partillar dun medio de comunicación desde e para Galiza. Desta volta a cita é en Pontedeume. Esta sexta feira ás 19:00 horas na Casa da Cultura desta fermosa vila do norte do país. O acto está organizado polo colectivo Terra e polo Ateneo Eumés. No mesmo, intervirán Xoán Costa, conselleiro delegado de Sermos; e Xurxo Souto, membro do consello de administración


Summary: Xosé Dios, médico e membro da Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública carga contra as políticas do presidente da Xunta desde "cinco días despois de tomar posesión", no Día Mundial da Atención Primaria.

Esta segunda feira, 13 de abril, celébrase o Día Mundial da Atención Primaria nun contexto, o da pandemia da COVID-19, onde os profesionais médicos salientan aínda máis a necesidade de que este servizo sexa o máis forte posíbel. Neste sentido, a Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública afirma que "é o recurso sanitario fundamental para garantir unha atención de saúde universal, accesíbel, continuada e equitativa a toda a poboación". Nun comunicado emitido co gallo desta xornada, a asociación destaca que a Atención Primaria en situacións de emerxencia sanitaria como a actual é "esencial" para "identificar a poboación de risco", "evitar novos contaxios", "tratar as persoas afectadas nos seus domicilios", "evitar traslados innecesarios", "informar a poboación", "evitar os colapsos e os riscos de acudir aos centros" e "tratar outras patoloxías que continúan afectando as persoas". "Campaña de descrédito" Nestes días, a nivel de de todo o Estado, atendéronse mais dun millón de demandas asistenciais, din desde a asociación, que alerta de que os feches de centros de saúde oculten unha "nova tentativa" de privatizar este nivel asistencial. Ademais, denuncian que "desde diferentes ámbitos políticos e sanitarios", púxose en marcha unha "intensa campaña" destinada a "desacreditar" o sistema sanitario público. Ao respecto, agardan que o "apoio manifestado diariamente con aplausos e outras mostras de recoñecemento", permita impulsar despois da pandemia medidas para "recuperar os recursos recortados por [o presidente da Xunta, Alberto] Núñez Feixoo". "Incumprimento legal" Segundo Xosé Dios, médico de Atención Primaria no centro de saúde de Outes e membro da Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública, produciuse un "desmantelamento sistemático desde a chegada do Goberno de Feixoo". "Cinco días despois de tomar posesión eliminou o Plan Galego de Mellora da Atención Primaria, que estaba acordado entre todos os sindicatos, partidos, asociacións profesionais e científicas", apunta. Un programa elaborado co Goberno bipartito (PSOE-BNG, 2005-2009) onde "todo aquel que quixo participar participou" e que "facía fincapé no tema profesional, de material, novos centros de saúde que facían falla…". "Feixoo eliminouno aos cinco días malia as normas que obrigan os Gobernos a cumprir o xa acordado", engade, e "posteriormente, fóronse retirando orzamentos ano tras ano de Atención Primaria ─de aí os conflitos, tanto de Vigo como en Compostela, e as folgas─", conclúe.