Summary: O Colexio Oficial de Psicoloxía da Galiza e o Colexio Oficial de Farmacéuticos da Coruña únense para promover un décalogo para que as persoas se enfronten á situación de emerxencia sanitaria da mellor maneira.

Pregúntate e infórmate. Estas son as primeiras palabras destacadas nos 10 consellos psicolóxicos para coidarnos na emerxencia sanitaria polo coronavirus que publican o Colexio Oficial de Psicoloxía (COP) da Galiza e mais o Colexio Oficial de Farmacéuticos (COF) da Coruña. O primeiro punto destaca a necesidade de estarmos ben informadas e atender a "fonte fiábeis" como as profesionais sanitarias, o Ministerio de Sanidade, o Sergas e a Organización Mundial da Saúde, entre outras. Nas súas redes sociais ambas entidades lembran que Noam Chomsky sinalou que "se asumes que non existe esperanza, entón garantes que non haberá esperanza" e que "se asumes que existe un instinto cara á liberdade, entón existen oportunidades de mudar as cousas". Sé solidaria, indican en segundo lugar, pois quedar na casa "é unha forma de protexerte a ti e aos demais". "Fala coas persoas que te rodean cunha actitude positiva e responsábel", engaden. Observa o teu corpo e "escóitao". Ante calquer síntoma como "tose, febre ou dificultade para respirar" chama ao 900 400 116 "con tranquilidade" e evita ir aos centros de saúde e aos servizos de urxencias. Estabelece rutinas de coidado. "Lava as mans con frecuencia, usa panos de usar e tirar e mantén a distancia recomendada con outras persoas". Detén os "malos pensamentos" e "substitúeos por outros máis positivos". "Vive o día a día", salientan. Sentir medo, preocupación, ansiedade e estrés... "é normal ante unha situación tan excepcional". Todas as emocións "son necesarias" e vanse "adaptando". "Se observas que as túas emocións son moi intensas e non es capaz de xestionalas" a recomendación é clara: pide axuda a todas as profesionais da sanidade. Lembra as túas fortalezas. "Dentro de ti posúes os recursos necesarios para facer fronte a situacións adversas", afirman non sétimo punto, no que piden que nos poñamos en marcha para "afrontar dunha maneira saudábel" a nova situación. Organízate na casa e no traballo. "Comparte as tarefas domésticas" na casa e "explica a túa situación" no traballo. Se tes que teletraballar estabelece un "espazo" e un "horario" porque "as rutinas dan sensación de normalidade e de control". Mantente en contacto coa familia e coas túas amizades. "Aproveita a tecnoloxía para comunicarte" e fai bo uso do "humor" (e da nosa retranca). Oportunidade en tempos de crise. Reflexionar, ler, xogar coas crianzas e facer aquilo para o que nunca había tempo... "Tócanos vivir un momento excepcional e temporal do que todas imos aprender". E as recomendacións rematan así: "Esta situación ten un comezo e un final; desta saímos xuntas".


Summary: Nos primeiros días de confinamento as chamadas de voz sobre rede móbil disparáronse un 50% e as aplicacións de mensaxería como WhatsApp quintuplicaron o seu tráfico, calculan as operadoras. As principais compañías piden reservar os usos de lecer para as "horas val", de dúas a catro da tarde e de oito da tarde a oito da mañá

As redes de telecomunicacións, da telefónica á fibra óptica, son unha infraestrutura basicamente privada, malia contar agora e no pasado con abondoso investimento público. Esta rede pasou nos últimos días a ser aínda máis esencial do habitual, dada a indicación gobernamental xeral de aplicar o teletraballo nos sectores en que sexa posible para frear os contaxios do coronavirus. Ademais, en plena crise sanitaria, a transmisión de información e a protección das redes ante posibles saturacións ou caídas é aínda máis fundamental.Nos primeiros días de confinamento as chamadas de voz sobre rede móbil disparáronse un 50% e as aplicacións de mensaxería como WhatsApp quintuplicaron o seu tráfico, calculan as operadorasCon este pano de fondo, as principais compañías de telecomunicacións do Estado, propietarias e explotadoras destas redes, fixeron público no inicio da primeira semana de confinamento polo virus unha nota conxunta apelando ao uso "racional" de internet durante a crise sanitaria. Moi especialmente nas horas en que as redes son imprescindibles para o correcto funcionamento da actividade laboral, educativa e sanitaria. En síntese, reclaman que os usos vinculados ao lecer sexan concentrados nas horas de menor carga por actividades laborais ou de emerxencia.Aínda que Movistar, Orange, Vodafone, Masmóvil e o Grupo Euskaltel -este último inclúe R- sinalan que están a "reforzar as súas redes", piden tamén colaboración das persoas usuarias porque tanto as fixas como as móbiles están "a vivir unha explosión de tráfico". Por exemplo, as chamadas de voz nos teléfonos móbiles disparáronse un 50% e o uso de datos, un 25%. Os servizos de mensaxaría instantánea como WhatsApp ou Telegram quintuplicaron o seu tráfico dende o inicio das medidas de confinamento.As principais compañías piden reservar os usos de lecer para as "horas val", de dúas a catro da tarde e de oito da tarde a oito da mañáEstes son algúns números nos que apoian o chamamento ao "uso intelixente e responsable da rede" mediante recomendacións como as seguintes:Os arquivos e documentos, o máis lixeiros posible: As operadoras recomendan descargar "só os documentos ou arquivos que de verdade precises" e, se son moi pesados, facelo nas "horas val", de dúas a catro da tarde e de oito da tarde a oito da mañá. Adicionalmente, piden priorizar o envío de ligazóns a un arquivo enteiro e cando son enviados, facelo en formatos comprimidos.As conversas, se é posible, sen vídeo: Nestes días cuadriplicouse por catro o tráfico a través de aplicacións de videoconferencia como Skype. As operadoras piden, se é posible, utilizar "ferramentas de colaboración como Teams ou Slack" e "se podes, non sempre o fagas con vídeo. Ademais, agregan, cómpre "evitar os mails masivos".As chamadas, mellor no fixo: Para descargar a rede móbil, "cando sexa posible" recoméndase que as chamadas de voz vaian a través da rede fixa.O lecer, para a noite: "Sobre todo", resaltan as operadoras, as instrucións son "optimizar o tráfico para o que de verdade" sexa preciso. Así, piden que fóra das devanditas "horas val", internet sexa empregada fundamentalmente para o correo, o traballo a distancia ou tarefas educativas e de acceso á información. "As ferramentas de lecer", como aplicacións de streaming tipo Netflix ou Spotify ou videoxogos en rede é preferible que queden para esas horas de menos tráfico -de dúas a catro da tarde e de oito da tarde a oito da mañá-."Un uso racional e responsable da redes permitiraos a todos" asegurar que "disporemos dunha comunicación de calidade de forma sostible no tempo". Cómpre ter claro, finalizan as operadoras, que o "escenario de intensificación do traballo e da escolarización en remoto pode prolongarse varias semanas".


Summary: Haberá eleccións anticipadas en Grecia en setembro, apenas 9 meses despois da chegada de Syriza ao goberno. Hai voces que falan de escisión no partido.

Boa parte dos medios gregos e europeos daban por feito a primeira hora da tarde que Alexis Tsipras demitirá esta quinta feira e convocará eleccións anticipadas. E Tsipras demiteu. Anunciouno el propio nunha intervención televisiva cun discurso ao país: "Agora decidirá a xente se o fixemos ben ou mal", dixo, afirmando que "teño a conciencia traqnuila". As eleccións poderían ser o 20 de setembro e a esa cita coas urnas Syriza podería chegar rota, pois desde a Plataforma de Esquerdas xa se abriu a porta a marchar do partido. A Comisión Europea aplaude o paso dado por Tsipras e as eleccións anticipadas Funcionarios e membros do goberno xa informaran que Tsipras tomou a decisión de demitir na xuntanza que mantivo cos seus colaboradores máis cercanos, canso da división interna de Syriza e os efeitos da mesma no Parlamento, onde o primeiro ministro tivo a 'rebelión' de parte dos e das deputadas do grupo a raíz do resgate. Unha vez que presente a súa demisión perante o presidente, terá 3 días para formar un novo goberno. Ten Tsipras a opción de devolver o mandato ao presidente, que é o que se baralla como máis probábel. Entón o presidente, Pavlópulos, encargará a formación do executivo ao principal partido da oposición, Nova Democracia. En caso de non poder, a quenda será para o terceiro partido, Mencer Dourado. Se, tal e como se agarda, ningún é quen de formar goberno ao non obter o apoio necesario no Parlamento, convocarase os líderes políticos para ver a posibilidade de facer un amplo goberno de unidade. De tampouco callar isto, entón haberá un executivo provisional que terá como único cometido convocar eleccións anticipados nun prazo máximo de 30 días. Syriza Diversos medios apontan a que, despois das eleccións, habería un congreso extra-ordinario de Syriza. Voces da ala esquerda -a Plataforma de Esquerdas- xa anunciaron que non seguirían en Syriza e que mesmo poderían concorrer ás eleccións de setembro cunha candidatura propia, á marxe do partido de Tsipras. A incógnita é saber que van facer destacados nomes, como Varoufakis ou Lavatsipas.


Summary: O 10 de maio ducias de artistas galegos, acompañados de portugueses e brasileiros, homenaxearán o José Zeca Afonso, corenta anos despois da súa primeira actuación en Galicia, en 1972 no Burgo das Nacións, cando cantou por vez primeira o seu Grândola, Vila Morena. Falamos cos organizadores do festival Terra da Fraternidade, e tamén con Uxía Senlle e Xurxo Souto.

O 10 de maio de 1972, nun concerto celebrado no Burgo das Nacións de Compostela, José Zeca Afonso interpretou por vez primeira Grândola Vila Morena, a canción que dous anos despois se convertiría no símbolo da Revoluçao dos Cravos. Foi nun concerto presentado por un novísimo Emilio Pérez Touriño, e ao que asistiron centos de persoas, a maior parte estudantes. Exactamente corenta anos despois o festival Terra da Fraternidade lembrará a efeméride e homenaxeará a José Afonso a través de máis de trinta actuacións, nas que intervirán máis de cen artistas galegos, portugueses, brasileiros e africanos, entre músicos, poetas, escritores, actores, cineastas, artistas circenses ou deseñadores. Os artistas que forman parte do cartel de forma desinteresada son: Quico Cadaval, Banda Utopía, García e Leo, Joao Afonso, Ugía e Fred Martins, Guadi Xabier e Guille Fernández, Tiago Gomes, Ico e Xurxo Souto, Carlos Blanco, Budiño, Ses e Bocixa, Ze Rui, Trópico de Grelos, Aline Frazao, Fran Pérez, Uxía, Sergio Tannus, Vituco, Adrián Beiroa, Najla Shami, Brais Morán, Chévere, Banda Fura Fura e os 7 Magníficos máis 1. "José Afonso é unha conxunción perfecta entre o compromiso e a beleza, entre o lirismo e a realidade" Uxía Senlle recoñece que José Afonso "foi fundamental na miña carreira, porque foi un exemplo de como combinar as raíces e unha linguaxe propia. É unha conxunción perfecta entre o compromiso e a beleza, entre o lirismo e a realidade. Era un home dunha sensibilidade extrema" e salienta igualmente o seu papel de "activista na relación co Alén Miño, coa relación con Galicia, e eu recoñézome nese labor, á inversa". De igual maneira, para Xurxo Souto, "se Zeca Afonso dicía que Galiza era a súa patria espiritual, para moitos galegos e galegas a música de Zeca é a nosa patria. Por riba de debates ideolóxicos, filolóxicos ou de normativas, esa profunda emoción que a música de Zeca provoca dentro de nós é unha realidade. Está no lugar no que gardamos o mellor dos nosos afectos". "Dicían que o primeiro grande encontro entre a música occidental e a música africana foi o Graceland de Paul Simon, pero había vinte anos que se estaba facendo iso, facíao el" Senlle afirma que "se o Zeca nacera noutro país e non en Portugal, a súa figura transcendería ao nivel que o fixeron as figuras de Leonard Cohen, Bob Dylan ou Georges Brassens. Aínda así é o autor portugués máis divulgado de todos os tempos, e é moi reivindicado pola comunidade musical. Pero é necesario que volva ao pobo, que sexa reivindicado por ese mesmo pobo que el cantou". Souto salienta igualmente esa calidade musical: "O Zeca é un dos grandes músicos do século XX. A medida que pasa o tempo a súa música faise máis grande. Dicían que o primeiro grande encontro entre a música occidental e a música africana foi o Graceland de Paul Simon, pero había vinte anos que se estaba facendo iso, facíao el, posibilitou ese encontro entre a música africana e a música de Tras-os-Montes e a música galega". "O que máis me alegra é que esta iniciativa parta da xente nova. É un clásico que non pasa de moda" Uxia Senlle conclúe que "é necesaria unha reivindicación e unha reedición da súa obra. O que máis me alegra é que esta iniciativa parta da xente nova. É un clásico que non pasa de moda. As súas cancións máis reivindicativas, como Grândola ou Utopia cántanse hoxe nas manifestacións, é un símbolo para esta xeración que saíu ás rúas co nome de Geraçao á Rasca. O Zeca está na orixe de todos estes movementos, e Deolinda ou Os Homens da Luta beberon da música do Zeca". Páxina de Terra da Fraternidade Manifesto


Summary: Traballadores e traballadoras da compañía galega volven máis una sexta feira vestir de negro para exixir a fin da manipulación e a censura.

O persoal de RTVE protagonizou esta sexta feira o seu último #venresnegro, o HT que presidiu as concentracións e mobilizacións de denuncia pola censura e manipulación informativa na cadea pública española. O compromiso do novo gobernó de Pedro Sánchez de convocar un concurso público para renovar a dirección da RTVE leva aos traballadores e traballadoras desas canles a parar as mobilizacións. Mais estas mobilizacións continúan en Galiza entre o persoal da CRTVG. Esta sexta feira é #VenresNegro8CRTV, a oitava semana consecutiva de compromiso público dos traballadores do medio público galego para se opor á manipulación e demandar un estatuto profesional e a creación do Consello de Informativos. Na mañá deste 13 de xullo, o director da CRTVG, Sánchez Izquierdo, defendeu en sede parlamentar a actuación da compañía e tirou importancia aos protestos e mobilizacións da televisión e radio públicas.


Summary: Chegan a unha consulta do seu médico de cabeceira do Sergas e este dilles "Non fales en galego, que o falas fatal", "Nótase o teu acento de cidade" ou "Tes que pór acento paleto". Non é brincadeira de ningún tipo, aconteceulle a unha veciña de Vigo de 29 anos que vén de solicitarlle ao Sergas o cambio de facultativo.

Máis un caso de vulneración de dereitos lingüísticos na Administración galega segundo denuncia unha veciña de Vigo de 29 anos que vén de reclamarlle ao Sergas o cambio de médico despois de que o doutor que tiña adscrito a instara a non falar en galego. "Díxome: Tes que pór acento paleto" "Facéndolle unha consulta seria sobre os meus problemas de saúde e esperando un trato profesional limitado ao tema da saúde, díxome: Non fales en galego, que o falas fatal. Nótase o teu acento de cidade. Tes que pór acento paleto", explicou a afectada nas redes sociais. "Tantos anos viaxando polo mundo e falando varias linguas e que sexa no meu propio país onde me din isto…", lamenta. A usuaria, que lle confirmou os feitos a Sermos Galiza, dedícase á investigación e á divulgación da cultura galega, "levo toda a vida viaxando, falo varios idiomas", di, "e é a primeira vez que me critican como falo, ademais no meu propio país". "Paréceme unha falta de respecto como cidadá galega, como persoa e, sobre todo, como paciente", engade. "Paréceme unha falta de respecto como cidadá galega, como persoa e, sobre todo, como paciente" "Acudín á consulta con todo o respecto do mundo polo seu traballo e agardando un trato profesional. Espero dun profesional da saúde o mesmo: respeito e profesionalidade. Non por ser unha rapaza nova ten dereito a tomar confianzas que eu non lle dei", salienta a afectada en relación ao médico que a atendeu. "Nunca vin tal cousa fóra de Galiza" Consultada por Sermos Galiza, esta muller pon de manifesto que decidiu facer pública a súa reclamación "para visibilizar a exclusión que sufrimos quen falamos en galego". "Por falar galego non teño por que dar explicacións mentres o meu interlocutor me entenda e mentres me dirixa a el con educación. Que a outra persoa sexa médico, o teu profesor ou o teu xefe non implica que teña dereito a criticarte ou a falar de algo que non sexa relacionado co seu propio traballo", advirte. Esta usuaria do Sergas anima as persoas que sofren discriminación lingüística a denunciaren os seus casos, "interésame que a persoa neofalante non se sinta mal nin se avergoñe", salienta. A raíz de facer o seu caso público nas redes sociais, a muller recibiu numerosos apoios, "vexo unha reacción moi boa e iso é un bo sinal". "Penso que a xente se sente identificada co que aconteceu", engade. Esta viguesa, que viviu en distintos países, sinala que "nunca vira tal, ninguén ten contra a súa lingua os prexuízos que se dan aquí por razóns políticas e sociais determinadas". A denuncia pública desta muller chega na mesma semana en que A Mesa pola Normalización Lingüística denunciou que a meirande parte dos casos de vulneración de dereitos fundamentais recollidos na Liña do Galego corresponden á Administración pública.


Summary: O Ministerio deféndese da vaga de críticas afirmando que levaban unha década na páxina web. Reitéranse as acusacións por culpabilizar á muller neses consellos.

Non facer auto-stop, ter pechadas as cortinas de casa, ir cun asubío, non entrar nun ascensor con estraños... eses son algúns dos consellos recollidos na web do Ministerio de Interior español para evitar violacións. A forte vaga de protestas e queixas leva o departamento de Fernández Díaz a anunciar que vai rectificar e que "actualizará" os consellos. Uns consellos que foron elaborados hai 10 anos por axentes da Policía e a Garda Civil. De feito, desde os actuais responsábeis do Ministerio insisten en que estes consellos levaban dez anos pendurados na web, "desde a época do ministro Rubalcaba". Mais o debate (e as protestas) non son sobre que partido pendurou eses consellos senón máis ben sobre como os mesmos 'culpabilizan' e 'responsabilizan' á muller.


Summary: Montse Dopico entrevista o actor, director e autor teatral Vicente Montoto, que o vindeiro 26 de marzo recibirá o Premio de Honra Marisa Soto dos María Casares

Vicente Montoto é un "todoterreo" do teatro. Actor, dramaturgo e director, foi un dos pioneiros da súa profesionalización en Galicia. E ten perspectiva abonda para ver, agora, a debacle que no sector están a causar os recortes das axudas, ante unhas estruturas que tiñan pés de lama. Montoto recibirá o Premio de Honra Marisa Soto dos XIX María Casares. Primeiro, a pregunta de rigor. Que supón para ti o premio? Pois é algo marabilloso que mo dean. Agradézollo moito aos compañeiros e compañeiras. Así que a desfrutalo... Comezaches a estudar teatro en Bos Aires, onde tiveches os primeiros traballos profesionais… Como comezou o teu interese polas artes escénicas? O meu interese polo teatro chegou case sen que eu me decatase. Cando era pequeno escoitaba moito a radio, onde retransmitían obras de teatro que se facían na calle Corrientes. Iso foi un dos motivos que me levaron a inscribirme na escola de teatro. Bos Aires ten moita tradición de teatro e moitos actores fantásticos, pero iso a min non me chegaba, porque eu non estaba naquel ambiente. Estiven dous anos na escola de teatro e saíume a primeira oferta de traballo en teatro profesional, na calle Corrientes da que tanto escoitara falar. Daquela xa tiña claro o que quería ser… Es un dos pioneiros do teatro profesional en Galicia. Foi axeitado o modelo de profesionalización do teatro que se escolleu? As compañías teñen que ser necesariamente empresas? É que tampouco hai moitos modelos onde escoller. Hai países nos que hai teatros públicos con actores que son funcionarios, outros con compañías residentes, outros que combinan as compañías residentes con xente que traballa pola súa conta… Aquí, a das compañías residentes é unha opción interesante, que se tentou pero non callou. "O camiño cara á profesionalización do teatro foi longo. Mais o teatro chegou a ser unha forma cultural das máis potentes" Comezou co bipartito, pero non era como o modelo europeo no que a compañía residente xestiona a programación do teatro. Nin había concurso público, nin se puido sostelas cando viñeron os recortes. É que esa é a cuestión. Están a deixar o teatro e a cultura na indixencia total. Entón, nin funcionan as residentes nin nada. É un descalabro total. Se as condicións fosen outras, o modelo das residencias podería funcionar. O camiño cara á profesionalización do teatro foi longo. Mais o teatro chegou a ser unha forma cultural das máis potentes. E agora temos unha realidade que se ve ben mirando as cifras do CDG. Nos seus primeiros 10 anos contratou 320 actores e actrices. Nos últimos 10, contratou a metade. O propio teatro institucional contrata a metade do que contrataba. Ademais, houbo 600.000 euros este ano para produción de teatro, maxia, danza e novo circo, e 320.000 para dous cantantes por dous vídeos. Ese é o criterio que teñen. "Eses recortes supoñen un asasinato en toda regra, totalmente desapiadado. Teñen que felicitarse polo seu éxito se o que querían era facer desaparecer o teatro" O recorte das axudas á produción é do 70 por cento desde 2009. Na Rede Galega de Teatros e Auditorios, baixaron a metade. No 2014 o teatro levou 53.800 euros para distribución dentro do territorio galego, mentres que dous músicos tamén galegos sumaban 57.740 euros para actuacións no exterior. Iso tamén pasa. O problema é que eses recortes supoñen un asasinato en toda regra, totalmente desapiadado. Teñen que felicitarse polo seu éxito se o que querían era facer desaparecer o teatro. O que lles pasa é que lle teñen odio ao teatro porque hai unha actitude non conformista por parte da xente do teatro. Alegraríanse moito se desaparecese, pero non o van conseguir. Os profesionais do teatro somos moi cabezóns e reiventarémonos como poidamos. Cando o teatro comeza a reorganizarse, desde os últimos anos do franquismo e na transición, contábase coa complicidade do tecido local: asociacionismo cultural, veciñal… Agora o contexto é outro. Mais hai compañías, coma Chévere, que si traballaron moito nese sentido, na creación de públicos, na integración no ámbito local… Falta iso? A de Chévere é unha perspectiva moito máis moderna, que pouco ten que ver co contexto dos anos 70. Naquel momento estabamos a saír dunha ditadura para comezar un sistema democrático. Na situación actual, deberían ser os concellos os que se implicasen na creación dese tecido local, os que continuasen con este traballo que daquela tiña que facerse desde o asociacionismo. Algúns concellos tentárono, pero tampouco teñen medios. "Ás veces non nos mobilizamos o suficiente dada a dimensión dos problemas que sufrimos. Mais os profesionais do teatro temos outras opcións de protesta, a través do noso propio traballo, ou a través do contacto cos medios de comunicación" Ti mesmo participaches do sindicalismo e do asociacionismo profesional. Fuches presidente da Asociación de Actores e Actrices de Galicia. Cando Agadic debía diñeiro ás compañías o teatro mobilizouse moito. Agora xa non tanto, malia os recortes… Nunca nos mobilizamos demasiado e iso pasa con todo. É o mesmo na educación, nos servizos sociais, na sanidade… Ás veces non nos mobilizamos o suficiente dada a dimensión dos problemas que sufrimos. Mais os profesionais do teatro temos outras opcións de protesta, a través do noso propio traballo, ou a través do contacto cos medios de comunicación, ou coa xente directamente. É moi importante, nese aspecto, o traballo que se fai en internet. Iso non quita, claro, o papel do asociacionismo profesional. Nese sentido, o convenio colectivo, por exemplo, foi un logro importante. Falabas antes do CDG. Está a cumprir a función para a que foi creado? Porque se agora fai obras de mediano e pequeno formato, que é o que facían antes das compañías, que neste momento pouco máis poden facer que monólogos… No CDG a falta de orzamento é un problema evidente. Pero non é só iso. Se o propio teatro institucional está en mans de institucións que vocacionalmente queren destruír o teatro, non pode haber froito ningún, con independencia da vontade que lle poña a xente que dirixa os espectáculos... "Volvemos no ano 72, nun momento de moita tensión. Unha das primeiras cousas que pasaron cando chegamos foron os asasinatos de Amador e Daniel" Traballaches en Arxentina e en Suíza e despois volviches a Galicia. Que atopaches entón? Volvemos no ano 72, nun momento de moita tensión. Unha das primeiras cousas que pasaron cando chegamos foron os asasinatos de Amador e Daniel. Eu incorporeime ao movemento teatral en Ourense, coa compañía Histrión 70 e despois con Caritel. Iamos á Mostra de Ribadavia… Eu viña de Bos Aires, que era a continuación da Europa democrática no aspecto cultural. E alí estaban superados moitos debates que aquí seguían. Era evidente que se perderan 40 anos, nos que o país estivera sumido no descoñecemento. Uvegá teatro foi a compañía na que botaches máis tempo… Cal era o proxecto desta? Que tipo de teatro querías facer? Foi o meu proxecto central durante 20 anos. Con ela puiden permitirme o luxo de dirixir os espectáculos que quería facer. Non é que teña unha visión única do tipo de teatro que quero. Pero si teño claro que ten que ser un teatro que faga pensar, que emocione, que a xente vexa que alí non hai só uns bonecos, que son persoas… Quérolle moito a todas as obras que fixen. Sacar adiante calquera proxecto é sempre complicado. Mais lembro especialmente, por exemplo, un monólogo de Roberto Vidal Bolaño, Cochos. "Quérolle moito a todas as obras que fixen. Sacar adiante calquera proxecto é sempre complicado. Mais lembro especialmente, por exemplo, un monólogo de Roberto Vidal Bolaño, Cochos" Con Roberto traballaches, ademais, en Teatro do Aquí. El é un símbolo dun teatro crítico, sen medo a posibles represalias, que as tivo. É así o teatro galego actual, en xeral? Eu creo que en xeral a actitude das compañías galegas si é de compromiso, cada unha co seu estilo e coa súa forma de traballar. Todas están co país, coa lingua… En canto a Roberto, dramaturgos coma el só hai un cada dous séculos. Temos dramaturgos moi bos, pero foi el a que acadou a maior altura. Era un home coa cabeza chea de teatro. Era unha marabilla traballar con el. Ti tamén es dramaturgo. Nalgunhas compañías galegas hai un dramaturgo que tamén é director e así monta os seus propios textos. Se non é así, é difícil que cheguen ao escenario textos galegos. Por que? Moitas veces tampouco podes escoller o texto que queres. Estás moi presionado por moitos factores. O teatro nunca tivo grandes apoios e iso é así goberne quen goberne. Unha compañía ten que medirse moito á hora de escoller espectáculo. Ten que ser algo que se adapte á xente coa que traballa normalmente, que supoña un elenco reducido, que non formule grandes esixencias de escenografía, que se poida levar todo na furgoneta… Ou pode que o texto non interese á compañía… "Moitas veces tampouco podes escoller o texto que queres. Unha compañía ten que medirse moito á hora de escoller espectáculo. Ten que ser algo que se adapte á xente coa que traballa normalmente, que supoña un elenco reducido" En televisión e cinema tiveches papeis en filmes como Urxa ou na mítica curta Coruña imposible. Hai pouco celebráronse os 25 anos das que, -supostamente-, foron as primeiras longametraxes galegas. Que é o que non hai que celebrar do que pasou desde entón co audiovisual, en canto a oportunidades perdidas? É verdade que había unha ilusión, unhas expectativas, que non se cumpriron. Pero tampouco é que estea todo perdido. No aspecto da televisión e a ficción, por exemplo, houbo momentos moi bos, con proxectos que tiveron transcendencia tamén fóra de Galicia... O que ocorre é que ese tipo de ficción está moi condicionada polos orzamentos da televisión. E a televisión é gobernada por poderes que están máis preocupados por dirixir os informativos para que falen ben deles que pola calidade e o futuro do audiovisual. Nos María Casares, Voadora e ilMaquinario foron das compañías con máis nomeacións. Teñen en común a súa aposta por moverse tamén moito fóra de Galicia. Aquí construíuse un teatro nacional. Mais a aposta dalgunhas compañías por facer teatro só para Galicia puido acabar tendo, en parte, un efecto negativo no sentido de non someterse nunca ao xuízo da crítica de fóra, de públicos distintos… Creo que aínda nos queda moito que facer no teatro deste país. Nós defendemos unha lingua, non imos pensar que o noso sitio está fóra. O que non quita que os nosos actores e actrices non poidan traballar tamén fóra, e niso temos indicadores de prestixio como a cantidade de actores e actrices galegos que traballan en series de televisión por aí. A nosa presenza fóra xa é unha realidade. Ademais, non saír non é moitas veces, para as compañías de teatro, unha cuestión de vontade. Non podes traducir unha obra, que supón refacer o traballo todo, para facer unha función en Móstoles. Non podes permitirte iso. E iso pasa tamén porque non hai apoios. Porque na Administración e na programación de teatro non está sempre a xente máis axeitada, máis ben ao contrario. E as axudas que hai, malia os recortes, están ben orientadas? Se non se reforza a rede de teatros, se non se coida máis a distribución, nin se poderá crear público, nin as compañías teñen maneira de ser menos dependentes das axudas á produción para continuar traballando. Creo que temos que rachar con esa idea da dependencia. Temos que sacudirnos ese complexo. O teatro é un servizo social, un servizo ademais especialmente en Galicia pola cuestión da normalización da lingua e da cultura. Se comparamos a situación con hai uns anos, o teatro está agora moito peor. Están a destruír o que se conseguira. Se fan morrer de fame ao sector, non ten sentido falar de excelencia, de eficacia… O fundamental é ter recursos para facer o noso traballo. Hai unha enorme cantidade de auditorios que non se están a utilizar. Hai moitos concellos que quedaron sen programación teatral porque non teñen medios. Ten que haber programacións estables e unha difusión do teatro como é debido. Se non é así, non podemos facer nada. "Hai unha enorme cantidade de auditorios que non se están a utilizar. Hai moitos concellos que quedaron sen programación teatral porque non teñen medios. Ten que haber programacións estables e unha difusión do teatro como é debido" Xa, pero referíame non a se ten que haber axudas ou non, senón a onde deben orientarse para facer que o teatro dependa menos das reviravoltas políticas. Houbo compañías que tiraban para adiante coas axudas á produción, facendo poucas funcións. Cando viñeron os recortes, a súa estrutura quedou baixo mínimos. Por iso, se cadra é bo reforzar a distribución. Ten que haber partidas para produción e para distribución, porque as compañías tampouco teñen capacidade para producir soas. E claro que tamén hai que reforzar a rede de distribución para que as compañías poidan rendibilizar o investimento feito. Mais o problema é que agora non hai orzamento nin para unha nin para a outra. Os recortes está a acabar co teatro. E o peor é que non hai, tampouco, diálogo. Non tes con quen falar e explicarlle o que está a pasar. A xente que sabe algo de teatro non ten con quen sentar para explicarlle as cousas, alguén a quen lle importe o teatro e non só os inventos propagandísticos. Antes da crise polo menos, as compañías de estrutura máis sólida devolvían ao Estado entre IVA, IRPF e Seguridade Social máis do que lles adiantaba o Estado en axudas. Iso tamén hai que dicilo. Si, por iso dicía que temos que sacar o complexo de dependentes. As compañías non só devolvían ao Estado máis do que recibían, senón que creaban emprego, ademais da cumprir unha función de servizo á sociedade. Ademais, se queren botar cálculos, que boten os dos vídeos de 300.000 euros que pagaron por facer propaganda, para facer unha foto abrazando a un cantante. "Temos que sacar o complexo de dependentes. As compañías non só devolvían ao Estado máis do que recibían, senón que creaban emprego, ademais da cumprir unha función de servizo á sociedade" Outra cuestión é, como falabamos antes, a da creación de públicos. Chévere, por exemplo, ten experiencias interesantes niso. Como en presenza en internet e nas redes sociais. Ou en escolla de linguaxes que poidan conectar co público. E non sempre é así nas compañías. Hai que facer autocrítica niso? Aí hai un compoñente xeracional e distintas percepcións sobre o rendemento e interese que pode ter estar nas redes sociais. Pero eu creo que, en xeral, as compañías si están a facer un esforzo nese sentido. O importante, iso si, é facer o tipo de teatro que sabes facer. O público de teatro, ademais, non é un mercado. É un público fiel, que sabe o que quere. Os últimos datos do Consello da Cultura mostran que se reduciu o público, pero é que se se reduce a oferta, tamén baixa o público. Se tes a metade menos de opcións, vas ir menos ao teatro. É normal. Tamén é importante que a programación teatral conte cunha boa difusión. Está demostrado que as programacións estables son un éxito. No Festival de Outono de Carballo, por exemplo, esgótanse as entradas. Esa é a maneira de consolidar público, que ten que ter distintas opcións para escoller. Non temos que facer todos o mesmo tipo de teatro.


Summary: Son apenas 220 quilómetros, de Ferrol a Tui, mais xeraron 2.700 millóns de euros desde a súa posta en servizo, en 1979. Os custos de construción non chegaron a 1.500 millóns. Anualmente factura por volta de 140 millóns e a concesión non caduca até 2048. Por iso o negocio da AP-9 atrae o interese de fondos internacionais, enleados na batalla polo control da matriz da xestora da autoestrada. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 314.

A AP-9 non é unha vía fulcral para a comunicación terrestre de Galiza. Nin unha infraestrutura chave na conformación do actual desenvolvemento socioeconómico do país. Nin sequera unha autoestrada para percorrer Galiza de norte a sur o máis axiña posíbel. A AP-9 é un negocio. Un negocio "dos bos", un choio. Por iso esta infraestrutura posta en servizo a finais de 1979 leva tempo centrando o interese de fondos e investidores estranxeiros, a maioría sen moito interese en saber onde cae Galiza no mapa nin das visicitudes das usuarias e usuarios dunha vía que xestionan cos ollos atentos unicamente ao balanzo de beneficios. Nos últimos tempos volveu o baile de accionistas ao redor da Autoestrada do Atlántico. Agora, cos fondos de pensións como protagonistas. O economista Suso Veiga explicouno en Sermos Galiza: "Os xestores dos fondos de pensións son especialistas en detectar beneficios potenciais e por iso apostaron nun negocio concesional que caduca en 2048 e proporciona importantes rendibilidades anuais". No verán saltaba a noticia: Globalia, controlada por tres fondos de pensións [USS, canadiano; PGGM, británico; e OPTrust, holandés] ía facerse con 55,6% de Itínere (matriz xestora da AP-9), até agora en mans de Abanca, Kutxabank e Sacyr. Con esta operación de 723 millóns de euros acontecía, entre outras cousas, que desaparecían as últimas raíces galegas da AP-9. Globalia, con intereses nos EUA, Chile, ou Irlanda xestiona máis dunha vintena de autoestradas en varios países. Entre elas, as radiais de Madrid, que foron resgatadas polo Goberno de Mariano Raxoi. Mais esa operación de compra da AP-9 continúa no aire. E non porque a Xunta ou o Estado movesen ficha senón porque outro fondo de pensións, desta vez holandés (APG), entrou en liza. APG anunciou que adquire 59% de Intinere xunto con Corsair, até agora maioritario nesta empresa. Querían frear así a aposta de Globalia e manter as rendas dun negocio tan gorentoso como a AP-9. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 314 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O prazo de presentación dos traballos está aberto ata o 31 de xaneiro de 2019.

O Concello de Bueu vén de convocar os Premios Johán Carballeira de Poesía e Xornalismo, cuxo prazo de presentación estará aberto ata o 31 de xaneiro de 2020, e que contarán cunha dotación económica de 1.500 euros para ambas as dúas categorías ademais da publicación, no caso do de poesía, da obra gañadora pola Editorial Xerais. As persoas que desexen participar poderán facelo a través de dúas formas: envío do traballo en papel ou en formato dixital, tal e como se establece nas bases publicadas no taboleiro de anuncios da Sede Electrónica e na páxina web do Concello de Bueu. Estes premios naceron coma unha homenaxe ao político, poeta e xornalista Juan Gómez de la Cueva, máis coñecido como Johán Carballeira. O certame celebra este ano a vixésimo terceira edición na categoría de poesía e a décimo sétima na de xornalismo. Cunha gran historia ás súas costas, o pasado ano resultaron gañadores Aser Álvarez, na categoría de xornalismo, pola reportaxe Ferrín e a poesía do circo e Arancha Nogueira, na de poesía, por O silencio das gaivotas.


Summary: O director e músico serbio predí que Washington "tratará de silenciar pola forza unha das armas máis poderosas de Rusia" fronte á propaganda estadounidense.

Emir Kusturica volveu falar e, como acostuma, non deixou indiferente a ningúen. O cineasta e músico asegurou nun artigo para o diario serbio Politika que "a Terceira Guerra Mundial comezará con USA bombardeando a canle RT", segundo recolle o propio medio ruso. Kusturica equiparou RT con algunhas das "armas máis poderosas de Rusia", fronte a maquinaria de prensa estadounidense. Afirmou que a canle está acabando cos "estereotipos de Hollywood-CNN", aos que considera como abandeirados da propaganda de Estados Unidos. "Están molestos polo feito de que RT envíe sinais de que o mundo non está determinado polo inevitable do capitalismo liberal, de que os Estados Unidos lideran o mundo mediante o caos", dixo. O cineasta sinalou que a canle rusa é percibida como "unha ameaza" para a hexemonía de Estados Unidos, polo que cre que Washington "tratará de silencialo pola forza", como fixo en 1999 coa televisión estatal serbia. Pensa que RT seguirá mostrando "a realidade detrás do 'soño americano' en horarios de máxima audiencia, revelando a verdade escondida durante décadas aos estadounidenses".


Summary: Desde a madrugada da quinta feira houbo na Galiza 23 focos. A primeira vaga de lumes do verán queimou máis de 500 hectáreas, sendo os de Monforte e Porto do Son os máis importantes. En Sardiñeiro (Fisterra) un incendio orixinado nas últimas horas afecta xa 40 hectáreas.

Pasada a medianoite a Xunta daba por estabilizado o incendio de Monforte, un lume que en poucas horas devorou 350 hectáreas (estimación provisional) e que obrigou cortar ao tráfico varias vías, así como evacuar vivendas en puntos concretos (Vide en Monforte e Mañente en Pantón) polo perigo da proximidade das lapas. O forte vento de nordés, que as previsións apuntan que se vai manter na Galiza nestes días, foi o propagador máis eficaz deste incendio, que obrigou a intervir a un amplo operativo: aé 13 helicópteros e 4 hidroavións combatiron o lume, así como 22 brigadas, 5 axentes, 2 técnicos. O incendio está estabilizado mais non extinguido. O outro punto de importancia está en Porto do Son, onde o incendio afectou máis de 80 hectáreas e tamén se achegou a núcleos poboados. Continúa activo. Na Barbanza houbo a quinta feira varios lumes, en Noia e Boiro. En Lobeira, no Xurés, o lume arrasou máis de 50 hectáreas. O incendio continúa activo. O foco de Cenlle, na comarca do Ribeiro, está controlado, após calcinar 40 Has. A primeira vaga de incendios na Galiza, con 23 focos desde a madrugada da quinta feira, queimou máis de 500 hectáreas, segundo as primeiras estimacións. Unha xornada na que Galiza está en risco extremo de incendios. Fisterra Nas últimas horas tivo lugar un novo incendio, desta volta na parroquia de Sardiñeiro, en Fisterra, que xa calcinou 40 hectáreas.


Summary: Ducias de veciños das localidades próximas a Corcoesto celebraron un xantar lúdico para celebrar a comunicación oficial da paralización definitiva do proxecto mineiro.

"Polo rexurdir da primavera e o amor á terra". Foi o lema escollido para o xantar ludico co que este sábado dúciras de veciños e veciñas das localidades próximas a Corcoesto celebraron un xantar lúdico para celebrar a comunicación oficial da paralización definitiva do proxecto mineiro. O evento, organizado polas asociacións de veciños de Cereo, Valenza e Corcoesto e pola Plataforma pola defensa de Corcoesto e Bergantiños, tivo como escenario a Carballeira de Santa Mariña, dende as 12.30 do mediodía. Alí, a veciñanza da zona, a máis beneficiada pola paralización do polémico proxecto mineiro, compartiu mesa con activistas chegados do resto do país, e por representantes de forzas políticas, coma Xosé Manuel Beiras, Antón Sánchez e Consuelo Martínez, por AGE, ou Francisco Jorquera, Ana Miranda ou Carme Adán, polo BNG. Ademais, convidouse a todos os participantes a engadir unha pedra ao Milladoiro por Corcoesto que croio a croio se vai construíndo dende o pasado ano. O acto concibiuse como "un recoñecemento aos apoios recibidos na loita contra a barbarie que pretendía Edgewater co proxecto da mina de Corcoesto e que suscitou un rexeitamento social no noso país sen precedentes", segundo destacaron os seus organizadores, que sinalaron que "con certeza a empresa canadiana ou outra con máis potencial económico van seguir insistindo con outros proxectos semellantes, polo que a celebración desta vitoria non implica que baixemos a garda no futuro inmediato". Entre estas ameazas, sitúan a pretensión do alcalde de Cabana de Bergantiños de incluír a mina no futuro PXOM do concello ou a insistencia por parte de Edgewater da vixencia da Declaración de Impacto Ambiental ou a negativa da Xunta a prohibir o uso do cianuro nas tecnoloxías mineiras.


Summary: A Confederación de Empresarios, a Federación Comercio e a Asociación provincial de Hostelaría pedirán @s soci@s que fechen durante a mobilización.

Esta quinta feira (3 de setembro) a cidade amurallada será tomada pol@s gandeir@s cunha nova tractorada que visan paralice Lugo durante 5 horas. Neste senso, as organizacións convocantes demandaron o seu apoio ao comercio e hostelaría locais á fin de que fechen os seus estabelecementos durante o percorrido da mobilización. A Confederación de Empresarios, a Federación de Comercio e a Asociación de Hostelaría amosaron o seu apoio e solicitarán @s asociad@s que encerren entre as 12h e as 14h. Aliás, adheríronse ao manifesto que se lerá ao remate da mobilización. Porén, a patronal non quixo dar o seu apoio. O percorrido da tractorada comezará nas inmediacións do Estadio do CD Lugo, o Anxo Carro, onde comezarán a concentrarse os vehículos por volta das 11.30h. De aí, partirán pola avenida das Américas cara á Avenida da Coruña e de aí á Ronda da Muralla onde ficarán durante 5 horas deixando unicamente un carril libre para posíbeis urxencias. Ao seu paso perante o Edificio Multiusos da Xunta sumarase aos vehículos agrícolas unha manifestación convocada para as 13h que levará o protesto ao centro da cidade.


Summary: "Altas concentracións de metais pesados con impacto inmediato sobre espazos protexidos da Rede Natura 2000.

Ecoloxistas en Acción alerta da ameaza á Rede Natura "Pena Trevinca" pola contaminación da mina de Penouta. A organización solicita que o proxecto de explotación da mina de Penouta en Viana do Bolo sexa denegado, "pois implicaría a continuación de verteduras directas con altas concentracións de metais pesados con impacto inmediato sobre espazos protexidos da Rede Natura 2000". Neste sentido, denuncian que as masas de auga de Treita de Cortiñas, Rego de Valdafranca, Balsa Frente de Explotación e Rego dos Corvos superaran en varias ordes de magnitude os valores máximos permitidos para arsénico, mercurio, cadmio e chumbo, "evidenciando o estado de contaminación grave por metais pesados actual e a ausencia de calquera previsión de tratamento ". A mina da Penouta no concello de Viana do Bolo, alertan as ecoloxistas, é un gran foco de contaminación con metais pesados das masas de auga circundantes (situadas en Rede Natura 2000), tanto polas características xeoquímicas do xacemento como polo "incumprimento por parte das sucesivas concesionarias e da administración das súas obrigas en materia de restauración do espazo afectado por actividades mineiras". Millóns de toneladas Ecoloxistas en Acción alerta dos riscos asociados na mina á extración de máis de 100 millóns de toneladas (50 Mt na primeira fase que contempla este proxecto e outros 53 Mt de mineral nunha seguinte etapa continuando a explotación cara cotas inferiores), "que deixarían detrás 25,6 millóns de metros cúbicos de residuos xeradores de drenaxes ácidas só para a primeira fase". ASeguran, aliás, que, expostos ás condicións de meteorización en superficie, "producirán de forma constante drenaxes ácidas de mina capaces de contaminar as augas superficiais e subterráneas con metais pesados, incluídas substancias perigosas prioritarias, nunha zona contigua a varios espazos protexidos da Rede Natura".


Summary: A imputación da Audiencia Nacional a Pepita Seoane por unhas declaracións sobre os Grapo e a detención dun mozo en Lugo volven traer a primeiro plano unha acusación, 'enaltecemento do terrorismo', da que, advirten avogad@s, estase a abusar como ferramenta contra movementos como o independentista.

O lucense X.O.P foi detidoa pasada semana semana no marco dunha gran e publicitada operación da Audiencia Nacional "contra o enaltecemento do terrorismo'. Un operativo' que implicou a detención dunha vintena de persoas en diferentes puntos do Estado español por mor de comentarios, opinións ou declaracións verquidas nas redes sociais. O mediatizado arresto do mozo de Outeiro de Rei ficou, ao igual que no do resto d@s detid@s, nunha declaración en comisaría (e en espera do que de novo decida a AN) e a requisa de diverso material. Mais o Ministerio do Interior non escatimou terminoloxía máis propia dun combate contra unha organización terrorista para se referir a este operativo. Poucos días despois producíase a noticia de que Pepita Seoane Vaz, coruñesa de 75 anos de idade, era imputada pola Audiencia Nacional acusada de, tamén, "enaltecemento do terrorismo" por unhas declaracións nas que enmarcaba a violencia dos Grapo (organización á que pertencían algúns fillos) na resposta á "violencia do Estado", para alén de "denigrar" ás vítimas. Enaltecemento, máis aló da apoloxía Mais @s principais afectad@s pola aplicación desta medida áchanse no movemento independentista. Durante estes meses, e segundo cálculos do colectivo Ceivar, "unha trintena de galeg@s foron procesad@s acusados de enaltecemento do terrorismo".Varias destas persoas acusadas mesmo tiveron que desprazar a Madrid para se presentar perante a Audiencia Nacional e responder por esta acusación. "É un concepto que poderiamos dicir difuso, e polo tanto perigoso", sostén o avogado Xosé García, que lembra que se ten empregada esta acusación contra "rapeiros polas súas lertas, como Pablo Hasel; internautas,contra manifestantes que portaban fotos de independentistas presos,...". Co de "concepto difuso" para definir 'enaltecemento' García refírese a que "a diferencia do anterior de apoloxía do terrorismo, o enaltecemento abarca cuestións como a humillación ou menosprecio ás vítimas,o que é moi laxo, unha especie de caixón de xastre onde pode caber de todo". Unha opinión partillada en parte polo tamén avogado Borxa Colmenero, que ten defendido a vari@s galeg@s en xuñizos por 'enaltecemento'. "O poder fai uso desta acusación como ferramenta de control social" Colmenero lembra que nos dez de casos que defendeu o seu despacho de galeg@s acusad@s de 'enaltecemento' todos foron arquivados. Mais, lembra, séguese a acusar a nova xente de enaltecemento polas mesas causas e nos mesmos termos que nas causas que xa foron arquivadas. Por que?."É unha ferramenta de control político e social", considera este letrado. "Podemos dicir que se está a facer un uso con, por dicilo así, prevaricación", apunta como reflexión. Malia saberse que as acusacións finalmente van ficar en nada, séguense a realizar na procura de criminalizar, preocupar, atemorizar... Un chanzo máis nunha estratexia que o propio movemento independentista cualifica como represión 'de baixa intensidade'.


Summary: Demitido De Sousa após décadas na presidencia, estase a producir unha guerra de guerrillas polo control da empresa, en concurso de acredores.

Fernández de Sousa deixou a presidencia de Pescanova o 17 de xullo, espoleado polos resultados da auditoría de KPMG que destapaban fraudes e irregularidades na empresa, actualmente en concurso de acredores. Mais que Fernández de Sousa marche non implica que desapareza a presidencia da multinacional, se ben esta ficará baleira por un tempo. De feito, e no seo do consello de administración, estase a dar de xeito soterrado unha guerra de guerrillas para se situar en posición de poder. Malia a difícil situación actual, en Pescanova hai moito en xogo. no presente e no futuro. Por iso as manobras e batallas. A mediados de setembro está marcada a realización da xunta de accionistas de Pescanova, un mes antes de os principais dirixentes da empresa nestes anos desfilaren na Audiencia Nacional para declarar como imputad@s. Partida de xadrez E mentres? Pois mentres a partida de xadrez segue a desenvolverse. Fernández de Sousa demitiu e, de inmediato, perfiláronse dúas vías. Unha delas, a representada polo grupo Damm, o segundo accionista da empresa con sede en Chapela. A outra, a encarnada por Alfonso Paz-Andrade, un histórico da compañía que se distanciou de Sousa nos últimos anos após décadas de traballo man con man. Ningunha das dúas vías, até o de agora saiu triunfante. A da cervexeira Damm non reuniu apenas apoios no consello de administración. Segue a ser visto con receo en grande parte d@s conselleir@s de Pescanova. A de Paz Andrade tampouco dá progresado. Apoios que cambian Alfonso Paz Andrade (até 2007 conselleiro delegado da pesqueira) tería posto sobre a mesa que só asumiría o cargo se chegaba a el co apoio unánime de todo o consello. Mais iso foi posíbel pola oposición de Luxempart (terceiro accionista de Pescanova) ou mesmo Iago Méndez, fillo do que fora director xeral de Caixa Galicia, José Luis Méndez. Nun principio foi un leal a Sousa, mais iso é pasado e hoxe en día é visto como man dereita do grupo Damm. Publicado en Sermos Galiza nº57


Summary: Un informe de Save the Children sitúa o país nun nivel "medio-baixo" en canto á igualdade de oportunidades dos nenos galegos no ensino. O estudo, baseado en varios indicadores, aproba as políticas públicas na comunidade a prol da equidade na escola, pero suspende as levadas a cabo fóra dela.

Galicia sitúase no décimo posto na clasificación de equidade educativa, segundo o ránking elaborado por Save the Children e que xorde dun amplo estudo da ONG no que se calcula a posición media de cada unha das comunidades e cidades autónomas do Estado en relación a 14 indicadores educativos analizados. É unha equidade educativa "media-baixa" para os nenos galegos, tal e como sinala o estudo. A equidade educativa en Galicia é "media-baixa" segundo o estudo elaborado por Save the Children Segundo esta táboa, Melilla, Canarias, Murcia, Estremadura, Andalucía, Castela-A Mancha, Ceuta, Baleares e Canarias estarían peor que Galicia en canto a esta equidade educativa, mentres que Euskadi, Madrid, Cataluña, Navarra, Aragón, A Rioxa, Cantabria e Asturias -por esta orde- encabezarían o ránking e situaríanse por riba da autonomía galega. Xa que logo, terían un maior grao de coherencia e pertinencia nas súas políticas públicas en materia educativa. Save the Children baseouse en indicadores como os servizos en educación, os coidados en primeira infancia, o tempo de permanencia no centro en Primaria e Secundaria, a cantidade ou calidade das infraestruturas e materiais, a cantidade de centros con comedor ou a taxa de abandono escolar temperán. Tamén tivo en conta a asistencia dos rapaces a cinema, teatro ou museos, o tempo dedicado á televisión, a práctica regular de depore ou a dispoñibilidade de libros na casa. Tras debullar e cruzar todos estes datos, a ONG elaborou unha clasificación onde 1 equivale á peor nota e 19 á mellor. E a conclusión foi clara: as comunidades con máis pobreza infantil son tamén as que se sitúan nos últimos postos do ránking de equidade educativa. A puntuación de Galicia sitúase nos 9,4 puntos, case no medio, a máis de seis puntos de Euskadi (primeira na táboa con 16,2) e con cinco puntos máis que Canarias (a última autonomía, cun 4,4) e algo máis de cinco por riba de Melilla, cidade autónoma e peor territorio neste ámbito. Galicia sitúase nun nivel medio, moi por baixo de comunidades como Euskadi pero moito mellor doutras como as Canarias No caso galego, a equidade educativa no país é "medio-baixa" tanto de ter en conta esta igualdade no ámbito escolar como fóra del. No primeiro caso, a puntuación de Galicia descende aos 8,9 puntos, mentres que se mantén nos 9,9 no segundo caso. Aínda así, o estudo dá unha alta puntuación ás políticas a prol da equidade educativa, que se situarían nun nivel "medio-alto". É fóra da escola onde estas políticas públicas -que acaban influíndo no rendemento escolar- levan un suspenso. O estudo aproba as políticas públicas a prol da equidade na escola, pero suspende as levadas a cabo fóra dela Con todo, o estudo destaca que esta disparidade na equidade fóra e dentro da escola agravouse en Galicia "ante a falta de actuacións axeitadas e/ou suficientes". Para Save the Children, resulta evidente que as políticas de equidade son as que compensan as fendas sociais e as que reducen a desigualdade de oportunidades que moitos nenos sofren nas distintas autonomías. Así, advirten de que, malia que a educación é gratuítaata os 16 anos, hai uns "gastos ineludibles e custos ocultos da educación", como o material escolar, o transporte, as visitas culturais ou as excrusións, que son as que xeran esta desigualdade. Os efectos dos recortes no ensino "Estamos a asistir a procesos de exclusión educativa relacionados co empeoramento das condicións de vida dos fogares nas que viven as persoas en idade escolar", di a ONG, que lembra que os recortes en educación nas administracións coa chegada da crise provocou o aumento do número de nenos con necesidades e do gasto medio por fogar en ensino. Galicia, malia todo, non saca mala nota, aínda que ten aspectos moi mellorables. Tal e como lembro o informe, o 25,9% da poboación galega entre 0 e 17 anos atópase en risco de pobreza ou exclusión social, fronte ao 32,6% da media estatal. Pero hai moitos máis datos e con máis detalle. Tal e como recolle o informe, a comunidade galega sitúase entre as autonomías con mellor taxa de escolaridade entre os nenos de entre 0 e 2 anos -só superada por Madrid e Euskadi- e ocupa un posto medio en canto á porcentaxe de centros con comedor (o 64%), a vinte puntos da taxa de Madrid pero case á mesma distancia doutros territorios como Castela-A Mancha ou Estremadura. Galicia sitúase nos últimos postos en canto ás infraestruturas dos centros escolares e no acceso a Internet Non sae tan ben parada Galicia no índice que mide as condicións de habitalidade e as condicións das infraestruturas dos centros escolares, onde oito comunidades teñen claramente mellores datos. En canto á porcentaxe de aulas con acceso a Internet, a autonomía galega chega ao 84% segundo os últimos datos do Ministerio de Educación que recolle a ONG, pero só Canarias, Asturias e Andalucía teñen unha menor implantación da Rede nos colexios. No que se refire á taxa de abandono escolar, tan só Euskadi cumpre xa co obxectivo da UE para o 2020 cun 10%. Galicia está aínda no 20% de poboación de entre 18 e 24 anos que non completaron a segunda etapa de Secundaria e non continúa os estudos. Onde si suspende a comunidade autónoma é no que se refire á asistencia ao cinema, teatros ou outros espectáculos, así como na visita a museos, bibliotecas ou semellantes. A comunidade galega sae mal parada de ter en conta a asistencia dos nenos a cinema, teatro, museos ou bibliotecas Neste último caso, Galicia sitúase entre os tres últimos postos, moi lonxe da media do gasto familiar estatal nestes ámbitos, mentres que case outro tanto ocorre co gasto en cinema ou teatros. Pola contra, os nenos galegos son dos que menos tempo pasan con vídeoxogos e diante da televisión de entre o conxunto de rapaces de toda España.


Summary: A renda per cápita de Galicia pechou 2015 no 79% da media comunitaria, mentres que a Xunta prevera acadar o 95%. O país afástase da converxencia europea pero gaña posicións relativas a respecto doutros territorios do Estado, que retrocederon máis.

A economía galega xa medra a un ritmo semellante ao anterior á crise. O Produto Interior Bruto do país rematou 2016 cun crecemento do 3,1%, segundo os datos provisionais do IGE, o que supuxo o terceiro exercicio consecutivo de cifras positivas. No entanto, este crecemento non ten a súa correspondencia noutros indicadores como o emprego -150.000 persoas ocupadas menos-, os salarios ou a renda media dos fogares e as familias. Esta disparidade reflíctena tamén os datos de converxencia coa Unión Europea. Non en van, segundo a última revisión que vén de publicar Eurostat, Galicia acumula tres anos seguidos nos que a renda media da poboación está ata 21 puntos por baixo do promedio da Unión. Nos anos previos ao estourido da crise Galicia avanzara notablemente no seu achegamento á renda per cápita media da UE, cara á converxencia. Así, a oficina estatística da Comisión Europea amosa que en 2008 e 2009 a renda persoal galega chegou a situarse nun 89% da media continental. No entanto, a partir de 2010 iniciouse un rápido descenso de ata dez puntos, ata chegar ao 79% en 2013, o cal se mantivo en 2014 e 2015, o que significa unha caída superior á estimada por Eurostat en anos anteriores e o que ratifica, tamén, unha diferenza de ata 16 puntos entre o estimado pola Xunta, acadar o 95% da renda media en 2014, e o que finalmente aconteceu. O retroceso de Galicia na súa converxencia non foi, obviamente, un fenómeno illado, pero non é menos certo que non foi tan acusado como noutros territorios da contorna do país, isto é, outras comunidades autónomas do Estado e mais as sete rexións nas que Eurostat divide Portugal. Así, Galicia está máis lonxe de coller o tren económico europeo no que atinxe á renda da súa poboación, pero gaña posicións relativas en comparación cos anos previos á expansión económica que precedeu ao inicio da crise. Así, moveuse dende as últimas posicións ás intermedias con relación a España e Portugal. Esta mellora relativa débese a que, mentres Galicia perdía 10 puntos dende o ano no que máis próxima estivo á converxencia coa UE, o 2009, outros territorios retrocederon máis. Foi o que lles sucedeu as áreas de influencia de Lisboa e Madrid, con retrocesos de 14 e 13 puntos, ou a autonomías españolas como Cantabria, Canarias, Navarra ou Andalucía. Mentres, o proceso de converxencia coa UE retrocedeu menos en rexións portuguesas como Açores, Alentejo, Algarve ou o Centro e mais o Norte de Portugal, se ben estas áreas partían tamén de rendas per cápita máis baixas. A diferenza da renda media galega per cápita con relación á comunitaria é de 6.000 euros ao ano A diferenza en puntos porcentuais da renda per cápita galega con relación á media da UE regresa, daquela, a valores anteriores á expansión económica da década pasada, pero a súa tradución a euros é notablemente peor. Así, no ano 2003 a renda per cápita media da poboación galega era de 17.000 euros anuais de capacidade de compra -valor que Eurostat emprega para descontar dos seus cálculos as diferenzas de prezos entre países- e a da UE, de 21.500, o que supuña unha diferenza de 4.500 euros. Esta fenda chegou a reducirse en 2009 ata os 2.800 euros e no 2015 chegou aos 6.000, coa renda media galega en 22.900 euros anuais e a comunitaria, en 28.900.


Summary: O PP admite que a diplomacia israelí pode "mellorar" pero salienta que é "o único país democrático da súa contorna" Feijóo visita Israel catro anos despois de que declarase "inimigo" ao Parlamento de Galicia

Feijóo visita Israel catro anos despois de que declarase "inimigo" ao Parlamento de Galicia Os tres grupos da oposición coincidiron este martes en reclamar ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, que a viaxe de tres días que vén de iniciar a Israel para promover as exportacións galegas non supoña un aval ás políticas do seu Goberno cara os palestinos. Pola contra, o PP admitiu que a diplomacia israelí pode "mellorar" pero salientou que é "o único país democrático da súa contorna". A viaxe fai que o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, veña de asumir ata a volta de Feijóo o "despacho dos asuntos da Presidencia". A viaxe de Feijóo a Israel prodúcese catro anos despois de que o embaixador en Madrid declarase "inimigo" ao Parlamento galego por censurar o desprazamento de palestinos das súas residencias que orixinou a creación do Estado israelí. Ese feito foi lembrado polo portavoz de En Marea, Luís Villares, quen salientou que Galicia é un pobo de paz e que a Cámara galega vén de condenar novamente o Holocausto xudeu, pero que reclama igualmente o dereito do pobo palestino a existir e non ser desprazado. Villares reclamou a Feijóo que inicie a súa viaxe en Israel incidindo nesa idea. O PP admite que a diplomacia israelí pode "mellorar" pero salienta que é "o único país democrático da súa contorna" Desde o PSdeG o seu portavoz parlamentario, Xoaquín Fernández Leiceaga, reclamou a Feijóo que sexa "extremadamente coidadoso nunha contorna internacional moi complicada para non avalar as políticas erradas do Estado de Israel" cara a Palestina. Máis alá desa consideración, Leiceaga rexeitou avaliar a viaxe porque criticou que a Xunta se limitou a informar da mesma que terá un contido económico. Para os socialistas Israel non é un Estado prioritario para Galicia pero entenden que a viaxe pode facerse se resulta útil. Quen máis dura se amosou coa viaxe foi a portavoz do BNG, Ana Pontón, para quen Feijóo "ampara" un "Estado criminal" que "acosa os dereitos humanos". "Non é o país nin o momento idóneo para ir", dixo. Pola súa banda, o portavoz parlamentario do PP, Pedro Puy, salientou que Israel é "o único país democrático da súa contorna" e que, á marxe da "consideración" que se poida ter sobre se a diplomacia israelí pode "mellorar", a viaxe de Feijóo terá un carácter económico.


Summary: O documental 'El tiempo futuro' conta a fazaña de Bárbara Iglesias, unha rapaza galega que destaca neste minoritario deporte de inverno malia ter a pista máis cercana a máis de 1.700 quilómetros de distancia. Unha campaña de mecenado busca financiamento para rematar a fita.

Unha galega que destaca no bobsleigh, ese deporte no que un espectacular vehículo lánzase a velocidades de vertixe a través dun tubo de xeo. Unha moza de Arcade que vive a máis de 1.700 quilómetros de distancia da pista máis cercana da disciplina. E unha muller á que lle valeu a súa experiencia nas carrilanas para se converter na primeira piloto española en competir neste deporte. A historia de Bárbara Iglesias, de 21 anos, é a que conta El tiempo futuro, un documental dirixido por Xoán Escudero e que agora vén de poñer en marcha unha campaña de micromecenado para poder facer fronte aos gastos necesarios para rematalo. A fita de Y la nave, producida por Sika Lamas e Analía G. Alonso, fai un repaso polos esforzos e a traxectoria de Bárbara na persecución do soño olímpico, así como pola súa participación como membro da selección española de bobsleigh en diferentes campionatos en Austria ou Alemaña. A moza de Arcade pouco sabía do bob -así se chama o vehículo- pero foi o que logo sería o seu adestrador, Javier Pintado, o que lle cambiou a vida. 'El tiempo futuro' conta a fazaña de Bárbara Iglesias, que pasou das carrilanas a destacar no bobsleigh malia ter a pista máis cercana a máis de 1.700 quilómetros O técnico tamén practicaba carrilanas e sabía da afección de Bárbara por deportes de inercia, unha experiencia que lle valeu para ser a elixida para probarse como futura compoñente do equipo feminino de bobsleigh de España, ata daquela inexistente no Estado. Pouco ou en nada se parecían as disciplinas. Nada tiña que ver o asfalto ou os camiños co tubo de xeo. Pero a rapaza lanzouse. Bárbara e a súa compañeira asturiana, á que acababa de coñecer, metéronse nunha furgoneta camiño de Austria. Logo de 25 horas de viaxe, montouse por primeira vez nun bob. Non foi tan mal a cousa, malia non saber practicamente nin como frear ese estraño vehículo. Máis dun ano despois, a parella formada por ela e Cristina Ibaseta acadou o 12º posto no Mundial júnior, xa co apoio que non tiveran da Federación Española de Deportes de Xeo, que aínda segue sen sufragarlles todos os gastos. Unha campaña de 'crowdfunding' busca financiamento para rematar o documental "É un deporte moi minoritario e a federación tamén é moi pequena; se deportistas olímpicos importantes teñen dificultades, imaxina o seu caso", conta Xoán Escudero, director do documental, que espera que a campaña de crowdfunding axude a "darlle o empaque" necesario a unha fita case rematada pero que precisa algunha rodaxe máis e rematar a posprodución. "A xente adoita pensar que é un documental deportivo, pero realmente é un documental sobre as persoas que logran facer esta fazaña", engade o director, que explica que nesta Fórmula Un dos deportes de inverno "hai equipos que teñen mecánicos, condutores e masaxistas" competindo contra Bárbara e a súa compañeira, "para as que chegar ao lugar da competición é tan importante como para o conxunto alemán acadar o terceiro posto". "Para o equipo de Bárbara, chegar ao lugar de competición é tan importante como para os alemáns conseguir o terceiro posto" No documental participan importantes figuras dos deportes de inverno, entre eles Ander Mirambel, olímpico español de esqueleton, ou Kaillie Humphries, dobre campioa olímpica de boblsleigh, así como Javier Pintado Piquero, o adestrador do equipo español e descubridor de Bárbara. A historia retrotráenos irremediablemente á película Nacidos para el triunfo, na que se contaba a aventura dun equipo xamaicano que logrou participar nos Xogos Olímpicos de Calgary malia a lóxica inexistente tradición deste deporte de inverno nun lugar onde non hai inverno. En Galicia haino, pero nin hai neve suficiente, nin tanto frío nin moito menos tradición. O que si sempre houbo foi corredoiras e carrilanas. E iso foille suficiente a Bárbara para ser xa o referente dun descoñecido deporte e aspirar a participar nos Xogos de 2018. Ese é o seu soño.


Summary: A autorización excepcional de certa actividade cinexética co pretexto do control das especies salvaxes bate cos argumentos das organizacións ecoloxistas, que ven no aval da Xunta aos argumentos do sector cinexético unha concesión inxustificada a esta actividade nun momento de parálise da súa actividade.

Baixo o argumento de "evitar incidencias que poidan provocar a fauna salvaxe e primar así a seguridade das persoas e o tráfico viario, ademais de reducir os danos nas extensións agrarias no inicio da época de semente", o Centro de Coordinación Operativa (Cecop) avalaba en abril a continuidade do exercicio excepcional da caza durante o estado de alarma, ampliado agora a accións grupais, mediante batidas, e xa non unicamente individuais. Os criterios, esgrimidos polo vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda –a Administración galega preside este órgano, creado para xestionar os efectos da crise pola pandemia, no que están representadas a Delegación do Goberno e a Federación galega de municipios e provincias, Fegamp– baten frontalmente cos das organizacións ecoloxistas galegas, que rexeitan que a actividade cinexética poida verse como unha actividade esencial neste período de restrición da actividade e que tachan a medida de "inxustificada", ao ver nela unha nova concesión ao sector cinexético por parte da Xunta. De feito, a conselleira de Medio Ambiente, Ángeles Vázquez, chegou a manter unha nova xuntanza coa Federación Galega de Caza para "difundir os valores medioambientais asociados á actividade cinexética". Na difusión deste encontro, a Xunta salientaba o "diálogo constante co sector cinexético" para "mantelo informado de todas as medidas e restricións en materia de caza" derivadas do estado de alarma. En declaracións a Nós Diario, a asociación ecoloxista Adega advirte do "sensacionalismo" e o "perigoso discurso do medo que están a difundir as Administracións –Xunta e Goberno estatal, que tamén vén de recomendar o mantemento da caza para o control animal durante o estado de alarma– ao par do sector cinexético", ao aludir ao necesario "control" de especies como o xabarín na corentena. "A poboación do xabarín non está descontrolada, senón que carece de xestión, pois a súa situación segue sendo igual que nos últimos meses e anos", afirma esta organización, que pon en dúbida tamén a validez da caza como método para reducir os danos das colleitas, previr accidentes de tráfico ou, como esgrime o sector, conservar a biodiversidade. Así o entenden tamén en Ecoloxistas en Acción, que non atopan "ningunha xustificación" para autorizar batidas durante o confinamento, unha posición similar á que levou a Fundación Franz Weber a trasladar ao Goberno estatal unha denuncia contra a Xunta por entender que a autorización das batidas podería infrinxir o estado de alarma. "Por moito que o repitan non hai unha invasión da fauna salvaxe. O seu control cinexético non é máis que unha burda escusa para seguir matando" denuncia Ecoloxistas en Acción. Ciclos reprodutivos O doutor en bioloxía Francisco Carro, que traballa no seguimento de fauna no parque natural de Doñana, desbota a posibilidade dunha "proliferación esaxerada" da fauna por efecto de semanas de confinamento. "A nivel biolóxico é imposíbel que a poboación dun animal como o xabarín medre de forma significativa nese tempo, dados os seus ciclos reprodutivos", observa. Para o especialista galego, os reiterados avistamentos de fauna salvaxe que sosteñen o discurso do sector da caza teñen unha explicación diferente á da "expansión descontrolada". "O que si ocorre cos animais nesta etapa é que cambian o seu comportamento pola falta de actividade humana. Ao non haber tanta xente poden verse polo día con máis facilidade", expón. Carro remítese tamén ao fenómeno polo que se reafirma a sensación, non contrastada, de que a fauna está invadindo os espazos urbanos por repetición de informacións nese sentido. "Esas proliferacións esaxeradas non existen en dous meses, mais ás veces creáse un estado de cousas que fai pensar que si. É verdade que os animais tenden a ser máis diurnos cando non teñen competencia humana, pero non medran até ser unha praga da noite para o día", rexeita, sinalando que se decotío non se producen tantos avistamentos é porque, coa actividade ordinaria, os animais evitan o contacto coas persoas. No mesmo sentido, desde Adega sinalan que os avistamentos recentes son "anecdóticos e sempre existiron". "Durante o confinamento non houbo unha explosión de fauna nin de invasión desta en zonas poboadas nin un comportamento anómalo dos animais. Os casos de gravacións en zonas urbanas son puntuais, moitos deles de animais desorientados", apuntan, e tachan de "irresponsabilidade" inferir deles unha "situación especial de cambios de comportamento derivados do confinamento". Feixoo quere a volta das batidas de xabarín A Xunta, pola súa banda, cre necesario autorizar a pesca fluvial e a caza, especialmente as batidas do xabarín, segundo comunicou Alberto Núñez Feixoo durante a súa comparecencia do día de onte, na que indicou que a petición xa foi trasladada ao Goberno estatal.


Summary: Para o presidente da Xunta é posíbel falar da Derradeira leición do mestre sen mencionar a represión fascista, os asasinatos do bando de Franco ou os fusilamentos. Demostrouno esta cuarta feira nas palabras que pronunciou após o acto solemne de desembalaxe do emblemático cadro de Castelao na Cidade da Cultura.

Alberto Núñez Feixoo referiuse á obra que centrará a exposición Castelao Maxistral como unha "defensa da educación fronte o fanatismo que lembra que a educación en liberdade é o medio para a promoción dos valores democráticos". Tamén lembrou a loita do seu autor "contra a inxustiza" e engadiu que a pintura "recorda o que xamais debe volver pasar". "Somos a Galiza que soñaba Castelao", chegou a afirmar. A derradeira leición..., que a partir deste 5 de outubro poderá verse en Galiza por primeira vez, é a reprodución ampliada ao óleo da sexta lámina do álbum de guerra Galicia Mártir. O rostro do mestre asasinado é o de Alexandre Bóveda, fusilado polos franquistas o 17 de agosto do 36. Castelao pintouno en 1945, cando levaba máis de seis anos exiliado. A oposición, cuxos tres líderes tamén asistiron ao acto, reaccionou no lugar. A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, esixiu que a difusión do traballo de Castelao se faga "sen descafeinar e sen censuras". Para a nacionalista, que se declarou "emocionada", o cadro debe quedar en Galiza. "É importante que os galegos e as galegas coñezan a verdade e que non vivamos novos episodios de manipulación", engadiu, e sinalouno como "unha razón máis para recoñecer este nacionalista que entregou a súa vida a defender que Galiza é unha nación con dereito a autogobernarse". Tamén Luís Villares, portavoz de En Marea, amosou a súa indignación polo que a súa organización entendeu como "mentiras" de Feixoo. Visibelmente molesto, afeoulle ao presidente da Xunta que se "apropiase" do cadro e da figura de Castelao. "Queremos que a estadía da obra en Galiza sirva para devolver a memoria e a dignidade da represión franquista", dixo, acompañado da deputada de En Marea Ánxeles Cuña, neta de Alexandre Bóveda. "A idea de que na presentación dunha obra na que hai un mestre asasinado non se expliquen os motivos desa imaxe significa que quere darse outra explicación a ese feito, que non se quere recoñcer a realidade das vítimas do franquismo", concluíu. O portavoz parlamentario do PSdeG, Xaquín Fernández Leiceaga, limitouse a esixir "unha maior compromiso futuro da Xunta coa recuperación da memoria histórica e coa eliminación da simboloxía franquista".


Summary: José Luis Sucasas foi escritor de ficción, político, economista, articulista de prensa. E unha persoa "afábel e moi querida" mais cun "epicentro vital": Galiza. Un home de ideas para un país mellor son 50 textos publicados na prensa que, ao dicir do seu amigo e compañeiro de militancia no BNG Francisco Vilariño, recollen "a alma de Sucasas". Preséntase esta quinta feira, 13 de xuño, na Biblioteca Municipal de Lalín.

Publicado polo Concello de Lalín, a cuxa corporación optou Sucasas en tres ocasións nas listas da organización nacionalista, foi a súa viúva, Chiruca Janeiro, a encargada de sintetizar en 50 columnas xornalísticas o seu pensamento. Contou coa colaboración de Vilariño, edil en funcións de Turismo. "Este material define perfectamente a figura de Sucasas", relata este último a Sermos, "a dun auténtico patriota. Falan de economía, de lingua, de política, pero o denominador común é ese acento de patriotismo, mirar as cousas desde o país". José Luis Sucasas nacera na parroquia de Cadrón -presente de continuo nos seus escritos- en 1959. Morreu dun ataque ao corazón hai dous anos. "Era unha persoa plural, aberta e dialogante", descríbea Vilariño, "e moi firme á hora de ver todo desde Galiza como solución". Nacionalista por ideas e por práctica, á hora de escribir usaba "esa retranca tan intelixente" que o caracterizaba. "O libro é unha homenaxe a un veciño destacado de Lalín", sinala o edil nacionalista. Ademais dos 50 artigos inclúe dous limiares, un do consistorio e outro do escritor e xornalista Moncho Vilar. "Foi un traballo duro de facer", explica, "porque cada artigo lembrábache os cafés con Sucasas". Ademais de Janeiro e Vilariño, tamén contribuíron ao traballo Fernando Pereira e Alfonso Toimil. No acto desta quinta feira ás oito do serán participarán Vilariño, Villar e o alcalde en funcións da localidade do Deza, Rafa Cuíña.


Summary: A coalición pide "actuar sen demora" e que a Xunta interveña nas residencias privadas para garantir "o coidado das persoas máis vulnerábeis".

Galicia en Común-Anova Mareas urxiu esta terza feira ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, a que "exerza de presidente" e "actúe xa para medicalizar todas as residencias de maiores do país, tanto as públicas como as privadas", no ámbito das súas competencias en Política Social e das que lle faculta a orde do Ministerio de Sanidade publicada no Boletín Oficial do Estado. "Cómpre actuar sen demora e reforzar no inmediato a dotación de persoal e medios, debidamente equipados e protexidos, para o coidado das persoas máis vulnerábeis que requiren dun maior esforzo médico e asistencial extremadamente agravado pola pandemia da COVID-19 que nos azouta", exixiu o candidato da coalición, Antón Gómez-Reino, como xa fixera o pasado domingo na xuntanza telemática con Feixoo. "Estamos a pedir á Xunta que se medicalicen xa as residencias públicas e que o Executivo de Feixoo interveña tamén nas residencias privadas", insistiu Gómez-Reino, solicitando que o Goberno galego aplique a orde do Ministerio de Sanidade que faculta aos distintos territorios do Estado a intervir nas residencias privadas "en función da situación epidémica e asistencial, considerándoas como servizo esencial na loita conta a COVID-19". "A Xunta ten que asumir as súas competencias, non só aplicando esta orde senón tamén indo máis alá deste documento", salientou o candidato da coalición, que se suma así á demanda das traballadoras de residencias como a San Carlos de Celanova, onde tan só hai 4 persoas para atender a 54 residentes sendo o foco máis grande de positivos por COVID-19 da Galiza, con 20 persoas contaxiadas e unha falecida. "Unha situación dramática que nos preocupa severamente e que comeza a ter réplica noutros centros galegos", lamentou Gómez-Reino. "O caso de Celanova é un dos moitos exemplos de privatización das residencias, cun 25% das prazas concertadas e no que vemos como a privatización da asistencia aos nosos maiores foi a peor solución. Precisamos un futuro onde apostemos decidamente polo público, sen escatimar esforzos e recursos", destacan desde a coalición. Pola súa banda, Eva Solla puxo en valor o inxente traballo que están a facer as traballadoras e o persoal de coidados (nun sector altamente feminizado) "tanto nos centros públicos, con moitas eivas, como nos privados, onde o modelo de negocio que se impuxo na Galiza na última década se estivo a lucrar a costa de abaratar a asistencia, recortando en persoal e a calidade do servizo". Da mesma maneira, Martiño Noriega denunciou a acción privatizadora de Feixoo nos máis de dez anos do seu goberno. "Xa desde a súa primeira lexislatura decidíu privatizar residencias como as Viveiro, Vimianzo, Monforte ou Ourense para colocalas en mans de empresas como Geriatros", lembrou Noriega, para resaltar a importancia da "defensa do público como garantía colectiva da cohesión social para o futuro dun país que precisará de moitos esforzos colectivos, non só o benestar dos nosos maiores, senón do conxunto da sociedade, con particular atención aos colectivos máis vulnerábeis".


Summary: Lume e auga son os elementos principais para facer da de San Xoán a noite máis máxica do ano. Buscamos as tradicións para quitar o meigallo e procurar un futuro luminoso. "Galicia Encantada", o proxecto promovido polo escritor Antonio Reigosa, danos as claves dunha festa que se conmemora en todo o territorio galego.

Unha noite máxica para un país encantado. O proxecto "Galicia encantada", a Enciclopedia de Fantasía Popular de Galicia, promovida polo escritor Antonio Reigosa achéganos a tradicións e ritos que acompañan unha xornada para non desaproveitar. Poucas ocasións se presentan tan acaídas para botar de riba o mal de ollo e poñer toda a vontade en darlle unha volta a un presente cincento. Alá imos a saltar o lume, procurar nove ondas, lavar a cara con auga da noite ou facer un roteiro nocturno polas fontes … todo é pouco se a noite dá para mudar o futuro. Informantes de todas partes contribúen a que a Enciclopedia da Fantasía Popular de Galicia vaia nutríndose de tradicións que acompañan a noite de San Xoán. Herba luísa, santa maría, espadana, ruda, castiñeiro, nogueira, romeu... son algunhas das herbas que se deixan nunha tina con auga a coller o orballo da noite para aproveitar as propiedades milagreiras pola mañá, como contan en San Xoán de Culleredo. As herbas purificadoras tiñan en Navia de Suarna outra práctica. Sabugueiros, herba de San Xoán e a artemisa colocábanse en portas e ventás para escorrentar as meigas nas aldeas do concello. "Fóra meigas" Saltar a fogueira para se purificar co lume é práctica de todo o territorio e tamén en Castrolandín, onde o lume serve tamén de contacto coa cultura dos mouros que reside no interior da terra. A fogueira préndese despois de media noite mais antes colócanse pólas espetadas con piñas arredor do castro que logo se acenderán con fachos nunhas tradicións que, como o forno no que cocen pezas de cerámica, se está a recuperar. "Fóra meigas" é o berro que se repetía no concello de Cervantes para saltar a fogueira na medianoite como relata un informante a Galicia Encantada. De carácter singular é a práctica que se seguía en Vilar de Moia, en Navia de Suarna, onde a veciñanza acendía unha cacharela entre Vilar e Moia, "como símbolo para recalcar a personalidade dun pobo fronte ao outro cun marcado carácter fixador de límites simbólicos-sociais", sinala Xabier Moure en "Galicia Máxica". No concello, en Savane, as fogueiras situábanse nos cruces de camiños para que o gando curara o mal dos pés ao pasar por riba. Nove ondas, na Lanzada Os efectos milagreiros do baño das nove ondas no areal da Lanzada está xa a proba de toda dúbida. Dependendo da temperatura custa máis ou menos introducirse nas frías augas do Atlántico para procurar a fertilidade, rito sanador que a tradición reservaba para as mulleres, sufridoras tamén na máxica noite dos bos desexos. Carros e cancelas están agora xa máis ao cuberto da noite na que, en especial os mozos, procuraban por toda a aldea enseres para cambiar de lugar e deixalos, en calquera lugar, en especial, amoreados no adro. Era o peor dos amañeceres da noite de San Xoán, cando a casa estaba aberta e o carro desaparecera coa tradicional brincadeira á que non se lle coñecen maiores efectos purificadores.


Summary: De Sousa dimitiu como presidente da multinacional en xuño. Como presidente cobraba por volta dun millón de euros anuais.

662.119 euros con 26 céntimos de euros. Esta é a cantidade que reclama o ex-presidente de Pescanova, Manuel Fernández de Sousa, segundo a demanda presentada contra a multinacional por un suposto despido improcedente. O Xulgado do Mercantil nº1 de Pontevedra acolleu o xuízo nesta segunda feira, sesión á que non asistiu De Sousa mais si a súa avogada. Os letrados de Pescanova e da administración consursal reclamaron que se considere "unha temeridade" este proceder e que se teña en conta as circunstancias nas que se presentou a reclamación. De Sousa presentou a súa dimisión como presidente da compañía galega o 17 de xullo, cargo polo que cobraba case un millón de euros ao año.


Summary: ENTREVISTA A procura da transcendencia é, segundo Suso de Toro, a liña que resume o sentido da súa obra, que retomou con Somnámbulos, Humildar, Conta saldada e Aquí somos así, positivamente

Suso de Toro anunciara, hai sete anos, que deixaba a profesión de escritor. Mais non era doado de crer, tras tantos anos de andaina nas letras galegas, e con non pouco impacto nelas. Volveu, primeiro, con 'Somnámbulos', (Xerais), no 2014. Aos que este ano se uniron 'Humildar' (Xerais), Conta saldada (Xerais) e 'Aquí somos así, positivamente' (Concello de Santiago). Falamos con el destes libros, e repasamos a súa obra narrativa. 'Aquí somos así, positivamente' foi editado polo Concello de Santiago con motivo do SELIC. Mais é un texto que xa estaba en 'Caixón desastre', non si? Ten uns 25 anos, si, ou algo máis. 'Caixón desastre' fora, a primeiros dos 80, premio Galicia da Universidade de Santiago. Anos despois reeditouno Xerais, e como o que tiña era un texto moi delgado, engadimos outros relatos para publicar no mesmo volume. Mais, en realidade, a orixe estivo nun encargo para un libro sobre cidades. Daquela considerei que a única cidade que coñecía abondo para falar con convicción dela era a miña, Santiago. Por iso é un relato que fala de Santiago desde dentro, desde a voz dun santiagués. Naceu aí o personaxe de Nano, do que despois botei man en 'Tic-Tac' para darlles unidade aos relatos… Nada menos ca Nano, que anda por varios dos teus libros. O segundo relato de 'Somnámbulos' parécese un pouco a 'Aquí somos así, positivamente'. Un monólogo… Hai conexións, si. É un personaxe distinto, dunha condición social distinta e de idade distinta. E tamén pasa en Santiago. Mais si que é verdade que ter un personaxe que fala e fala, -e niso enlaza co personaxe de Nano-, é habitual nas miñas novelas. Agora mesmo estou rematando unha, e a xente que a leu dime que teño un estiño recoñecible, cousa que me preocupa porque eu nunca quixen ter un estilo, senón máis ben o contrario. Mais, si, a presenza da oralidade é unha marca da miña maneira de escribir… "A presenza da oralidade é unha marca da miña maneira de escribir…" Tamén hai unha relación entre o primeiro e o terceiro relato de 'Somnámbulos'. A través de dous personaxes, colaboradores activos do franquismo, que están orgullosos do que fixeron. 'Somnámbulos' recolle tres relatos, mais o que motivou a publicación do libro é o primeiro deles, 'Negocios de familia'. Este texto naceu pola rabia que me dá a relación co pasado que ten esta sociedade, polo ocultamento e negación de episodios molestos, pola manipulación da memoria. Os mozos da matanza de Atocha, ou Moncho Reboiras, teñen que os reivindique. Pero non é así cos cinco mozos do FRAP e da ETA que foron fusilados no 75. Porque é unha memoria incómoda. ETA e o FRAP representan un dos camiños aos que levaban as ideoloxías do antifranquismo. Eu non pertencín a ningunha das dúas organizacións, pero sinto que aqueles mozos eran meus. Paréceme inxusto esquecelos. Cando foi o aniversario, quixen escribir para eles, para a súa memoria. En 'Home sen nome' xa recolleras o punto de vista dos verdugos. Nano escoitaba un home que contaba a súa vida: a súa simpatía polo nazismo… Si. E a verdade é que me preocupa… Porque penso que todo o meu mundo literario está a tramarse demais. Supoño que é o paso do tempo, por onde van conducindo a obra… Na novela coa que estou agora aparece un dos personaxes de 'Negocios de familia', o psiquiatra. Hai relacións entre as historias que escribo, si. Non é algo forzado nin deliberado. Vén de seu. E preocúpame que porque ás veces teño a sensación de que se está a cerrar o meu tempo, a miña obra… "Ás veces teño a sensación de que se está a cerrar o meu tempo, a miña obra" O terceiro dos relatos de 'Somnánbulos' fora escoitado na Sala Galán… De que maneira? O orixinal foi escrito como texto para magnetófono, para ser escoitado. Fixémolo un amigo, Xosé Manuel Rodríguez Abella, e eu, que faciamos a lectura. Despois houbo funcións teatrais e parateatrais... , e o que fixemos foi levarlle ao público a cinta, ofrecerlle a gravación. Esta é unha das liñas da miña obra: sacar a palabra do texto, do libro, e levala a outros lugares: ao espectáculo… En 'Humildar' explicas que a palabra significa tornarse humilde. Moderar a soberbia, aceptando a vida como é. Francisco Macías editárame hai anos un libro que se chamaba 'FM'. A FM supuxera un cambio tecnolóxico importante: era a radio máis viva, máis dinámica que había naquel momento. O medio de comunicación máis directo. Por iso o título. Así estaba a estética que practiquei nos 80, que mesturaba o mundo no que vivo co desexo de ultrapasalo, de entrar noutra fase da Historia e da miña vida. Despois houbo outro libro, 'Parado na tormenta', que falaba do mundo da modernidade construído pola civilización occidental. Era froito da reflexión intelectual e de algo ao que lle dou moito valor, que é a experiencia. Pois iso mesmo é 'Humildar', e por iso está escrito desde un punto de vista tan persoal. Eu penso que escribir un libro coma este é arriscado, no sentido de que é vulnerable á ironía, aos discursos tópicos da modernidade. Eu dicía, xa desde hai anos, que me gustaría escribir un libro de oracións para agnósticos. E iso tentei facer. A motivación chegou porque había unha xente que quería facer un documental sobre min, e como eu dixera hai 7 anos por Sant Jordi que deixaba a profesión de escritor, precisabamos un libro para que eu volvese a Sant Jordi, como eles querían. Precisaba escribir un libro breve, e púxenme con 'Humildar'. "Eu dicía, xa desde hai anos, que me gustaría escribir un libro de oracións para agnósticos. E iso tentei facer" Tanto en 'Tic-Tac' como en 'Círculo', aínda que sexan moi distintos a 'Humildar', apúntanse os mesmos temas: o paso do tempo, a celebración da vida, a concepción moderna da mesma que no acepta os dogmas de fe… En xeral, a aceptación da morte como parte da vida e sen desesperarse por iso. Claro, sen desesperarse, senón todo o contrario. O que busco é algo que conduza a vivir a vida, con plenitude, a desfrutar cada momento. Sen vivir na mentira, sen ocultar aspectos esencias da existencia. Eu sei que non é a idea de min que poden ter os lectores ou a crítica, e ademais pasa que en Galicia non hai unha recepción completa do meu traballo que o explique e sitúe, pero o que penso é que, como autor, son moi existencial. Trato temas moi radicais, que expreso a través de estratexias, de estéticas, distintas, a xeito de novela, de conto… Creo na narratividade, penso que o libro ten que funcionar, pero si hai unha preocupación existencial, como unha das constantes no que escribo. Pero sei que isto non encaixa coa imaxe que adoita terse sobre a miña obra… Suso de Toro / CC BY-SA A. Navarro Eu non son crítica, mais a miña percepción é que cos primeiros libros que publicaches si se formou unha imaxe de autor anovador, que falaba do mundo urbano e moderno, que xogaba co fragmentario… Non sei se cos libros máis recentes se mantén tanto esa visión. Penso que non. Pode ser que veña de aí, si. Naquel tempo eu tiña que defender unha posición que adoptara de maneira consciente, que me permitise cuestionar a estética dominante na literatura galega, a relación da literatura coa sociedade, a figura do escritor, a función da literatura… Porque eu quixen cuestionar iso, aspectos fundamentais da literatura galega, creando un modelo novo… E iso puido dar lugar a unha recepción tópica… Non sei. "Quixen cuestionar aspectos fundamentais da literatura galega, creando un modelo novo" Cal era o teu proxecto, entón, nos anos 80? Para os que non o lembramos, que eramos pequenos entón. Sendo adolescente imaxinei unha figura do autor do século XX, en relación coas estéticas de Joyce, Beckett, Faulkner… En diálogo cos autores da modernidade, sobre todo os anglosaxóns, e tamén coa narrativa francesa da época. Aos 16 anos gañei un concurso literario, e nunha entrevista que me fixeron dixen que eu quería modernizar e actualizar a literatura galega. "Sendo adolescente imaxinei unha figura do autor do século XX, en relación coas estéticas de Joyce, Beckett, Faulkner" Parecíame que había unha contradición entre o mundo daqueles que eran os meus referentes literarios e a literatura galega, -tendo en conta que si había literatura moderna, pois estaba a Nova Narrativa Galega-. Era consciente de que tería un problema para encaixar a miña obra no que se facía normalmente, naquel momento, en galego. Pois non se entende o que fixen despois, tras anos de militancia política, nos anos 80, sen ese proxecto da adolescencia, coa súa arrogancia e o seu ímpeto de xuventude. Xa o decidira 10 anos antes. Pero non sei se debería contar todo isto, que despois sitúate no medio da crítica.... Coma calquera cousa que digas fóra da mesa da cociña da túa casa. O que si é certo é que sempre te posicionaches publicamente, dun ou doutro lado. E iso ten consecuencias. Eu penso que iso vai con cada persoa. Ao longo da miña vida andei sempre no camiño do activismo e da militancia, en distintas organizacións políticas e sindicais ou de xeito particular. E penso que as persoas deben vivir en liberdade e practicar a liberdade. O que ocorre é que me refiro á acepción liberal do liberalismo do século XIX. Son liberal pero tamén comunitarista, porque penso que debemos ser libres, mais que necesitamos configurar comunidades. Non me interesa o liberalismo tal como se entende hoxe, no sentido de ser individuos illados, sometidos ás ordes do mercado. Volvendo a 'Humildar', falas de vivir ritualmente as cousas máis importantes da vida, dándolles transcendencia. Falas do ritual, do sagrado, que tamén remite á palabra sagrada. De celebrar o esencial. En 'Trece badaladas', de xeito moi distinto, está a espiritualidade, a morte… E o sagrado, que non ten que pasar polo relixioso. Para resumir o sentido da miña obra, podería dicir que no seu conxunto está unha preocupación pola transcendencia. Pero está de distintas maneiras. Nos anos 80 está reflectido a través do intranscendente, nun mundo cheo de ruído e sen sentido. Nos 90 comezo a dar voltas arredor da transcendencia. Aquilo no que buscamos o sentido pode adoptar distintas formas: os discursos relixiosos, nacionalistas, patrióticos… son un exemplo. Son xeitos de dar argumentos, de dar sentido á vida, de interpretar a vida a través deles. Eu non teño relixión, pero entendo que me falta algo, o que ti chamas sagrado. De aí nace 'Humildar', nesa busca de argumentar unha vida con sentido. "Para resumir o sentido da miña obra, podería dicir que no seu conxunto está unha preocupación pola transcendencia" Iso remite á historia da ética. Desde a filosofía grega… Os gregos foron os primeiros en separar o mito e o logos, o racional e o irracional. E con ese esquema entenden a orixe, o mito, os deuses… Moito máis adiante, con Spinoza, ese discurso da razón imponse dun xeito moito máis radical. No século XX a Escola de Frankfurt critica a razón da Ilustración… Mais si, eu sempre sentín desacougo co mundo moderno, porque penso que ten carencias severas. O que o capitalismo precisa é un baleiramento espiritual para transformarnos en obxectos que producen e consumen. "Sempre sentín desacougo co mundo moderno, porque penso que ten carencias severas" Tamén 'Conta saldada' fora publicado antes, non si? Nel, unha adolescente fala co fantasma do pai. E hai unha busca na historia da familia, unha procura na orixe… Memoria, historia da familia, orixe e identidade son os fíos que unen varias das túas obras. Coma 'Non volvas', 'Calzados Lola', 'Sete palabras'... E 'Land Rover' e 'A sombra cazadora'. 'Conta saldada' fora publicado antes por Alfaguara, si. Agora edítao Xerais. O meu gran tema é a identidade persoal, e a construción da masculinidade en relación con ela. Mais si, en todas esas obras hai personaxes que se vén obrigados e cuestionar a súa identidade, a averiguar quen son. Tamén pasa na novela coa que estou agora. O que acontece é que, afortunadamente para min e para os lectores, aínda que o fondo sexa o mesmo, as historias son sempre distintas. Mais tampouco é algo que faga conscientemente. Só que as historias acaban indo para aí, cara ese esquema. Someto os personaxes a un proceso de coñecemento radical, para que saiban quen son. "O meu gran tema é a identidade persoal" En 'Conta saldada' a protagonista averigua cousas do seu pai e da súa familia que descoñecía. 'Hamlet' serve un pouco de metáfora da necesidade de facer o que hai que facer para facerse maior. En 'Sete palabras' indagabas na historia da túa propia familia. Si, son viaxes ao pasado que se fan para tentar solucionar un problema. Por que ías poñerte a cavar na tumba se non tes un problema, unha necesidade? Son viaxes ao pasado para reconstruírse, para apoderarse da vida de un, para facerte dono da túa vida, máis que para facerse adulto, como dis ti. "Por que ías poñerte a cavar na tumba se non tes un problema, unha necesidade?" Nunha entrevista sobre 'Sete palabras' dicías que entendías a vida a través da literatura. Toda a vida é literatura, entendida como argumento, comentabas. Por que? Ten que ver co que dicías antes da palabra. A palabra é o que nos distingue, como especie, dos nosos irmáns, os simios. A palabra é o que nos separou da natureza, e penso que a literatura pode ser un camiño para religarnos de novo ao mundo. Cando presentabamos 'Trece badaladas', eu dicíalles aos editores que podiamos presentalo coma un libro relixioso. Pero non se pode facer iso, porque a Igrexa católica perverteu tanto o significado da palabra relixión, que se dis iso veñen os malentendidos. "A literatura pode ser un camiño para religarnos de novo ao mundo" Cando sae a novela nova? Desde que dixeches que marchabas non escribiras novela... Para o outono. Mais si, novela non escribira. De feito, agora teño dúbidas. Tamén porque 'Sete palabras' supúxome un nivel de compromiso coa literatura, utilicei a literatura dunha maneira tan radical, que agora créame certa inseguridade afrontar outra novela… Mais serán os lectores os que decidan, os que digan se acertei ou non.


Summary: O presidente de Venezuela acusa o Estado español de inxerencia tras a visita da ministra González Laya á fronteira con Colombia.

O presidente de Venezuela, Nicolás Maduro, ordenou revisar a fondo todas as relacións con España en resposta á visita da ministra de Asuntos Exteriores española, Arancha González Laya, á fronteira colombiana con Venezuela para comprobar a situación dos inmigrantes venezolanos. Maduro cualificou a visita como unha agresión e unha inxerencia nos asuntos internos do seu país. "Xa abonda de hipocrisía, avisámoste (...). Quen queira un bo trato debe darlle respecto e bo trato a Venezuela. Estamos a revisar a fondo todas as relacións con España ", dixo Maduro durante un discurso televisado. "Simplemente chegou ao noso coñecemento. Responderemos con forza a calquera agresión, xa sexa verbal, de acción, diplomática ou política ", engadiu. Maduro referiuse á dobre cara do ministro español: "Ela apoia o Goberno de Colombia (...) Hoxe o chanceler declararase a favor da política xenófoba de Colombia contra Venezuela". Maduro acusou González Laya de inxerencia. "Que fai na fronteira colombiano-venezolana, en vez de ir ao Mediterráneo a buscar refuxiados e persoas que foxen de África e morren no mar? Por que chegar a se entrometer nos asuntos de Venezuela? (...) Go home (vaia para casa), chanceler de España, xa abonda de humillación contra Venezuela, xa chega de hipocresía, de abuso, abonda de posicións de dobre moral, favorecendo os paramilitares colombianos, o goberno de Colombia, os asasinatos e masacres " , engadiu nas declaracións recollidas pola páxina web do Ministerio de Asuntos Exteriores venezolano.