Summary: Responde deste xeito á petición que esta semana lle fixo o Tribunal de Contas ao BNG, ao que lle esixiu as facturas que xustificasen o ensobrado de papeletas realizado nas pasadas eleccións municipais.

O pasado xoves, o Tribunal de Contas pediulle ao BNG que presentase facturas do traballo de ensobrado de papeletas nas pasadas eleccións municipais, unha actividade que, como sinalou o secretario de Organización da formación, Bieito Lobeira, foi realizado "pola militancia" coas súas "propias mans". Segundo explicou Lobeira, o Tribunal pediu entón que se xustificase que, efectivamente, fora a militancia e reclamou o censo de militantes para poder facer comprobacións. En resposta, "para demostrar o labor militante", o BNG levou a cabo este sábado actos en varias localidades, amosando de forma pública este traballo de ensobrado realizado polos seus afiliados e afiliadas, neste caso para NÓS-Candidatura Galega. "Onde o Tribunal de Cuentas ve un problema, NÓS-Candidatura Galega ve un motivo de orgullo, porque o diñeiro publico debe adicarse a mellores causa e por iso tamén propoñemos que as papeletas estean exclusivamente no colexio electoral para aforrar recursos de todos e todas e ganar en democracia", sinalou Carlos Callón dende Compostela. "Onde o Tribunal de Cuentas ve un problema, NÓS-Candidatura Galega ve un motivo de orgullo, porque o diñeiro publico debe adicarse a mellores causa", di Callón O portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, confía que con estes actos públicos, "o TC poda entender como traballa NÓS-Candidatura Galega e como traballou o BNG nas municipais, aforrándolle ao Estado 400.000 euros por facer coa xenerosidade militancia e simpatizantes o que outras forzas contratan". Vence considera que o comportamento do TC "forma parte dunha estratexia deliberada de persecución a unha alternativa molesta como é a alternativa nacionalista que representa NÓS-Candidatura Galega e demostra tamén que desde Madrid non entenden que haxa xenerosidade para construír unha alternativa desde abaixo, coas nosas propias, cando outros o fan co apoio dos poderes mediáticos e económicos". Dentro desa estratexia Vence inclúe a citación da Audiencia Nacional ao portavoz nacional e ao secretario de organización do Bloque a declarar como testemuñas en plena campaña electoral. Neste mesmo senso, dende Lugo Olalla Rodil (número 1 de NÓS nesta circunscrición) sinalou que "con este acto queremos recoñecer, agradecer e poñer en valor o traballo de todas as persoas que se implican nesta campaña por que saben da importancia de que Galiza conte cunha voz propia en Madrid". "Nós facemos a campaña coas nosas mans", dixo.


Summary: O Curtas Film Fest ou Festival Internacional de Cinema e Banda Deseñada de Vilagarcía de Arousa celebrou a súa edición número 47. Os primeiros días do certame cadraron coa celebración en Vigo do II Galician Freaky Film Festival, que vén de dar a coñecer o seu palmarés

O Curtas Film Fest ou Festival Internacional de Cinema e Banda Deseñada de Vilagarcía de Arousa celebrou a súa edición número 47. Tras as xornadas iniciais -nas que estaban programadas presentacións de obras coma 'Indómita e a semente da inmortalidade' de Álex Mene ou 'Seres máxicos de Galicia e onde atopalos'; faladoiros coma o de Francisco Castro sobre a necesidade de editar obras da literatura universal en galego, o de mitoloxía futura con Xan Eguía, o "patolas culturetas" con Andrea Villa, Matilde Rodríguez, Lila de Lilith e 7H Cooperativa Cultural, o de como facer un fanzine independente de fantasía con Tomás Rivera e Vanesa Santiago ou de mulleres creadoras con Diana López, Eli Ríos, Lucía Catoira e Sonia Méndez; o obradoiro de escrita de relatos con Xosé Duncan, ou o encontro con Fernando M. Cimadevila, creador de 'O mundo secreto de Basilius Hoffman', entre outras actividades- continúan as proxeccións dos filmes integrados nos certames de documentais e curtas. Repasamos as pezas galegas que están incluídas nestas dúas seccións competitivas, así coma as que se proxectaron no Galician Freaky Film Festival que, sendo un proxecto diferente e non vinculado ao Curtas Film Fest, cadrou nas mesmas datas que o comezo deste, tendo lugar non moi lonxe, en Vigo. Os afectos, un dereito roubado: "Eu tamén necesito amar"Unha historia sobre unha das dimensións da represión das que menos se ten falado: a afectiva. Sobre persoas que teceron as súas relacións amorosas "nunha época na que os sentimentos" -e aínda máis a sexualidade- "estaban proscritos". Diso vai o novo traballo de Antón Caeiro, 'Eu tamén necesito amar', que é un dos filmes -xa proxectado- que forman parte da programación de cine documental do Curtas Film Fest de Vilagarcía. 'Eu tamén necesito amar' arranca dunha fotografía de 1959, tomada en Villaza, Gondomar. As persoas asistentes á voda de Antonio e Pura -os pais do director deste documental- retrátanse á saída da igrexa. Mais hai algo, nesa imaxe, que lle chama a atención. "Nesa foto atopo a cabeza da miña irmá, que é o que me rompe o esquema daquela España que estaba pasando o ecuador da ditadura", conta Caeiro. Na casa familiar gardáranse fotos dunha relación anterior que tivera Pura. "Foi cando se me ocorreu facer un traballo que falase desa xeración que non vive exactamente unha guerra civil, pero que si vai a sufrir os seus efectos", explica o director. "A idea de falar de parellas, de homes e mulleres, morreu coas primeiras conversas, previas á gravación. Os homes non tiñan historia que contar xa que a súa idea era única, plana na maior parte dos casos"Partindo, así, dunha historia persoal, Caeiro analiza, a través de entrevistas, unhas relacións íntimas mediatizadas pola ideoloxía da Igrexa e da Sección Femenina. E faino desde a perspectiva das mulleres. "A idea de falar de parellas, de homes e mulleres, morreu coas primeiras conversas, previas á gravación. Os homes non tiñan historia que contar xa que a súa idea era única, plana na maior parte dos casos". Mais non era así no caso das mulleres. Alí estaba -lembra- "a riqueza de matices, a loita contra a dificultade, o querer levantar cabeza, aínda dentro do propio matrimonio. Aí é onde vin que había unha historia". A protagonista ía ser -e é, pero dunha maneira distinta á prevista inicialmente- Pura, a nai de Caeiro. "E a quen lle interesará a miña historia?", preguntaba ela. Ao que el respondía: "ti déixame a min e confía". Mais a saúde de Pura empeorou. E acabou marchando.Mais o documental, que é tamén homenaxe a Pura, continuou. Con 17 testemuñas daquel tempo. "Paradoxicamente as mais próximas, familiarmente, foron as últimas en ser entrevistadas", sinala Caeiro. A historia dera os seus primeiros pasos en San Sadurniño, no Chanfaina'Lab. A idea era, entón, facer un pequeno traballo sobre un salón de baile. Un lugar onde, lembra Caeiro, a xente podía achegarse ata onde o permitían o que dirán e as carabinas. "O que queriamos era escoitar as historias que nos interesaban e, especialmente, tratar de atopar as influencias da Sección Femenina e a Igrexa nesas condutas morais", explica. Mais "a base feminina da Falanxe foi desaparecendo pouco a pouco das nosas preguntas porque o seu ideario xa estaba introducido nas mentes desde moitas xeracións anteriores sen necesidade de que se lles tivesen que inculcar cousas novas. O único que fixeron as seguidoras de Pilar Primo de Rivera foi continuar co que a Igrexa levaba facendo séculos", reflexiona."O único que fixeron as seguidoras de Pilar Primo de Rivera foi continuar co que a Igrexa levaba facendo séculos"As mulleres falan neste documental con moita naturalidade. De cousas, ás veces -di Caeiro- "que nin os seus propios fillos escoitaran". Raras veces se percibe vergoña ou incomodidade nelas e, cando se albisca, parece mínima. O equipo de rodaxe era tamén pequeno: só dúas persoas. "Elas explaiábanse como se non houbese ninguén arredor. Nalgunha entrevista tamén estaban os fillos, pero eran as mínimas, e os maridos desaparecían da contorna", subliña Caeiro. O panorama que describen, de cando eran nenas e mociñas, é non menos aterrador por resultar coñecido: escurantismo familiar sobre todo o relacionado coa sexualidade -silencio sobre a menstruación, por exemplo-, inculcación de medo aos homes ou imposición dun forte control familiar e social da sexualidade das mulleres, nun contexto de educación de homes e mulleres nunha ideoloxía absolutamente patriarcal.Mais o que fai especialmente interesante o documental é, tamén, o relato de como, nese contexto opresivo, as mulleres se arranxaban como podían para transgredir as normasPara investigar sobre a influencia da Sección Femenina nas mentalidades, o director buscou en "libros da época, revistas da propia sección (Y, Telva,...), documentais tamén da época e traballos feitos hoxe en día". Mais "todo o que vía e lía non o atopaba nas conversas", asegura. O ideario patriarcal estaba integrado no "vivir cotián ben a través do cura ou dos estamentos locais. Interesoume máis, por iso, o apartado da Igrexa e esa mentalidade pacata que transmitía: ese terror ao que podería pasar". A Igrexa era, así, segundo o director, o "centro de toda a lectura desa escritura moral" que se transmite no documental a través das entrevistadas: "tres anos sen darlle un bico o mozo" aínda que desexo fose "igual antes que agora", pero "non podías tocarlle nin un brazo, senón xa estabas mal vista". E esa idea -afirma Caeiro- "aínda está presente en moitas daquelas mulleres a día de hoxe posto que o insertado a lume no cerebro segue estando aí, máximo agora que estás a un paso do ceo… ou do inferno".Mais o que fai especialmente interesante o documental é, tamén, o relato de como, nese contexto opresivo, as mulleres se arranxaban como podían para transgredir as normas. "Posiblemente" -reflexiona Caeiro- "o feito de estar apartados do resto do país, que non do mundo (América estaba máis perto que Madrid), fainos aos galegos e galegas algo diferentes". Había medo e culpa. Porén, "de tódalas entrevistadas, que lembre, só tres chegaron virxes ao matrimonio. E iso co temor a que, a pesares das promesas de matrimonio que lles facían para "conseguir la flor más preciada", todo podía truncarse no último minuto. Pero a diferencia doutros lugares de España -por dicir un espazo perto-, elas non se recluían en si mesmas, salvo excepcións, senón que estaba ben visto que ese fillo/a acabase axudando a esa nai na vellez, non quedando ela, se non casaba, soa e desamparada". E a historia deste país -engade Caeiro- "está chea de mulleres, invisibles na maioría das veces, que levantan a súa casa sen precisar de home a súa beira, ben porque nunca estivo, por quedar viúvas, por emigración, etc". "A historia deste país -engade Caeiro- "está chea de mulleres, invisibles na maioría das veces, que levantan a súa casa sen precisar de home a súa beira"O falecemento da súa nai obrigou a Caeiro a reformular a estrutura do documental. Decidiu ser el mesmo o condutor da historia -aínda que é Vicente Mohedano quen pon a voz en off coas súas palabras-. E dividiu o relato en partes, separadas por intertitulados que recollen sentencias utilizadas polo réxime franquista para adoutrinar a xente nova. Tratados como 'Tu vida conyugal' e libros da Sección Femenina usados nos colexios. "Un dos libros que máis usei para este traballo é a Biblia e unha das súas frases, en relación coa menstruación, vai insertada no traballo. Eran frases que, máis que para domesticar as mulleres, tentaban fortalecer a autoestima do home, unha base "intelectual" -hai que ter en conta de que eses traballos estaban firmados por "eminencias do establishment" do momento- para manter o estilo de patriarcado que desde o Estado se quería manter. E funcionaba, aínda que sempre saíse algunha "bruxa" que poñía o sistema en solfa e loitaba por darlle a volta. E tamén o conseguiron", di Caeiro. Acompaña, tamén, a imaxe real das entrevistas, unha parte de animación feita cun pequeno teatriño, mais algún fragmento dramatizado. "Non quería realizar imaxes tratadas informaticamente, senón ir a aquelas épocas onde creabamos teatros a base de teas e caixas e faciamos sombras chinesas ou guiñois con cabezas de corcho e paus e teas que sempre había pola casa. Lembrei o tema do teatriño de cartón, coas figuras troqueladas e incluso das mariquiñas, a quen cambiabamos os traxes, ou aqueles recortables de soldados que nos encantaban de pequenos. Non era tampouco a miña idea primeira introducir unha dramatización, pero, ao final, optei por esta solución para o final", apunta.O documental foi producido por Ollomol Audiovisual e a asociación O Faiado da Memoria, da Vilagarcía, creada por Caeiro e Margarita TeijeiroO documental foi producido por Ollomol Audiovisual e a asociación O Faiado da Memoria, da Vilagarcía, creada por Caeiro e Margarita Teijeiro. O interese pola Memoria chegoulle a Caeiro -lembra el mesmo- polos 26 anos. Primeiro, máis centrado "no que facías cos teus amigos/as e coa voráxine que te ía levando a aquela época de cambios. Logo paras e miras ao teu redor, e comezas a elaborar traballos que che son lonxanos, da guerra civil, pero que te van levando a querer máis, e pouco a pouco vas chegando a ti mesmo e é o momento en que ves o máis próximo, a túa familia, e notas que algo che quedou atrás. E comezas pero, como contamos no documental, ás veces chegas tarde. Desgraciadamente, moitas veces. Esta era a miña débeda por pagar", asegura. Para evitar, tamén, que as vellas fotografías acaben converténdose en papeis gastados sen significado para os vivos. Un dos aspectos presentes no documental é como as mulleres maiores celebran o cambio que veu para as máis novas: o acceso á educación, por exemplo, e a recuperación doutros dereitos xa recoñecidos durante a República, mais que lles foran roubados tras o golpe de estado do 1936.Máis documental: 'A fala' e 'Devalar'O Curtas Film Fest inclúe tamén na súa programación, na sección de documentais a competición, outras dúas pezas moi diferentes entre si: 'A fala', de Fran Amil, e 'Devalar', de Mar García. 'A fala' xorde como un proxecto da Escola de Imaxe e Son da Coruña. "Cando pensaba na problemática da diglosia, víñaseme á cabeza o poema de Manuel María 'A Fala'. De aí xurdiu o título, como el dicía: Se perdemos a Fala non seremos ninguén. E sigo pensando que o que escribiu ten máis vixencia que nunca. Os galegos mostramos fachenda das nosas praias, da gastronomía, da paisaxe, da cultura. Pero parece que aínda hai moita xente que non pon en valor ter unha lingua tan rica e con tanta historia", explica o director.'A Fala' estrutúrase en base a entrevistas con expertos -das institucións ou de movementos sociais- e con xente da rúa. "Algúns dos entrevistados mostran unha situación máis dramática, outros son máis sosegados e outros incluso pensan que as institucións non son as culpables da perda do galego. Todos teñen algunha posición. Pero a meirande parte da xente que entrevistamos na rúa non se parara a pensar por que o galego está desaparecendo, pero todos coinciden en que si, en que efectivamente na meirande parte do país os nenos non falan galego", subliña Amil."A meirande parte da xente que entrevistamos na rúa non se parara a pensar por que o galego está desaparecendo, pero todos coinciden en que si, en que efectivamente na meirande parte do país os nenos non falan galego"Comeza, en efecto, falando de diglosia ou de posible desaparición no futuro. Mais "é unha obra tan galega" -di o seu director- "que só lanza preguntas. Ese era o obxectivo, os protagonistas son os entrevistados. Somos realistas, hai un problema coa nosa lingua e se non se poñen medios pode chegar a ser moi grave. E aínda que cando comezamos a traballar o concepto eramos pesimistas, durante as entrevistas entendemos que non tiñamos dereito a selo, porque se unha persoa que adica a súa vida a ensinar galego ou a fomentar o galego non quere caer no pesimismo entendemos que nós non somos quen para deixar esa mensaxe", reflexiona.Un dos temas máis presentes é o impacto do decreto do "plurilingüismo" no ensino. "No ámbito do plurilingüismo e na confusión dos termos igualdade e non discriminación Adrián Soto fai un bo paralelismo coa coeducación, dicindo: "educar a nenos e nenas por igual non basta para eliminar a desigualdade". Do mesmo xeito repartir as horas de clases en galego inglés e castelán a partes iguais non serve para acabar coa sangría de nenos galegofalantes", indica o director. "Se unha persoa que adica a súa vida a ensinar galego ou a fomentar o galego non quere caer no pesimismo entendemos que nós non somos quen para deixar esa mensaxe", reflexiona"A curta divídese en partes diferenciadas, mais a estrutura acaba sendo circular, xa que ao final volve o concepto de fala, cun enfoque máis relacionado cun sentimento de pertenza. "Porque como ben apuntas 'A fala' é algo que nos pertence, á xente. Xente que loita pola lingua, por iso creo que non debemos acabar de forma catastrofista. Porque aínda que o galego leva anos perdendo a batalla, aínda queda guerra por librar. E grazas a xente excepcional como a que sae na fita rapaces de catorce anos con pais que falan castelán deciden falar galego. Iso hai escasos anos non pasaba. Estamos quitándonos estigmas, hai espellos onde mirarse como Euskadi ou Cataluña. A idea é que cando acabes de ver a fita teñas ganas de fachendear da túa lingua, non que saias deprimido porque pode desaparecer", conclúe o director."A idea é que cando acabes de ver a fita teñas ganas de fachendear da túa lingua, non que saias deprimido porque pode desaparecer"'Devalar', de Mar García, é un documental de feitura experimental cun contido e un ton existencial moi diferente do de 'A fala'. Un pai toma un camiño non moi transitado: decide retornar á aldea e restaurar unha casa en ruínas. "O filme narra a vida de dúas persoas trala elección de escoller vivir dunha forma pouco convencional e establecer un vínculo de retroalimentación coa natureza. Dende pequena é o que vin e interioricei, e non foi ata tempo despois cando me din de conta da valentía que é necesaria para tomar ese camiño. Realmente, quería encontrar o significado desa desvinculación co mundo que creamos de forma artificial, e creo que tanto o meu pai coma Luís son un retrato da desvinculación con todos eses atributos", salientou a directora nunha entrevista con Praza realizada con motivo da proxección da curta no OUFF.Conduce o relato, en 'Devalar', a voz en off da filla, nunha narración de intención poética. O filme está armado, de feito, a través da memoria, dos recordos da infancia dela. Mais é un xeito de chamar polas cousas esenciais, importantes. "A visión que temos na infancia sobre as cousas é moito máis simple, máis pura. Logo comezamos a ver todo con moitos veos superpostos. Sinto que canto máis aprendemos, ás veces tornamos a ser máis escépticos…", di a directora. "A perda da inocencia" -engade- "é uns dos piares de tódolos recordos enfrascados que aparecen durante o documental. A maioría tratan sobre o descubrimento da mortalidade, sempre de forma allea, e por ende a nosa propia, coma un espello. Isto tamén ten que ver co camiño que constrúe o meu pai durante todo o documental: tratar de construír e modificar o noso entorno para transcender a morte. Despois de 25 anos, segue modificando a casa e construíndo máis e máis".O cómico: 'El cumple', 'Tinder Time' e 'Cafeína'No apartado de curtas a competición, o Curtas Film Festival inclúe tres pezas relacionadas polo seu ton cómico. Unha delas é 'El cumple', de Breixo Corral e Pablo Alén. Unha historia sobre unha peculiar festa infantil de cumpreanos. "A nosa experiencia como pais está presente na curta, sen ningunha dúbida", explican os directores. "Neste caso intentamos en todo momento non perder de vista a áncora emocional e o tema central da curta, que é explorar ata onde está un disposto a chegar polos seus fillos. Unha vez tivemos eses ingredientes claros, o humor xurdiu de maneira natural, xa que hai moito ao que sacarlle punta en todo o que rodea a paternidade actual. Vivimos nunha época na que parece que hai dous bandos enfrontados, os pais e nais máis "eco" e os máis "clásicos," que pelexan nunha guerra sen cuartel na que hai que erradicar o modo de educar dos outros porque é unha ameaza para o noso mundo. Iso era unha larpeirada que non podiamos deixar pasar", engaden."Vivimos nunha época na que parece que hai dous bandos enfrontados, os pais e nais máis "eco" e os máis "clásicos," que pelexan nunha guerra sen cuartel"Os pais protagonistas, que levan o seu fillo ao cumpreanos dun compañeiro, serían unha parella máis "convencional". E os pais do neno do cumpreanos serían máis "modernos". Todos eles, bastante caricaturescos. Mais a historia non deixa de apuntar á realidade do espazo de xulgamento social en que pode converterse un cumpreanos. "Nós temos a impresión de que xulgar aos demais é case unha tendencia intrínseca ao ser humano. No caso da paternidade, ademais, esa necesidade é aínda maior porque é unha maneira de protexernos das propias inseguridades. Ninguén ten a fórmula perfecta para criar a un cativo, así que tendemos a criticar aos demais e así reafirmarnos en que o estamos facendo ben, que peor sería ser coma eles. Tamén hai moita presión e unha ansia de pertencer ao grupo e iso moitas veces lévanos a adoptar modas sen realmente cuestionalas moito. Ademais, queriamos establecer un pequeno paralelismo entre o patio da escola e a vida adulta, na que nunca te desfás de todo da influencia dos "guais" e sempre buscas a súa aprobación. Na escola querías fumar con eles nos lavabos e agora queres que o seu fillo xogue co teu", opinan os directores desta curta."Ninguén ten a fórmula perfecta para criar a un cativo, así que tendemos a criticar aos demais e así reafirmarnos en que o estamos facendo ben, que peor sería ser coma eles"No desenvolvemento da historia, que xoga á sorpresa dando unhas cantas voltas, parece que ao final os "modernos" algo de razón tiñan. Mais -aclaran os directores- "a verdade é que a nosa intención non era poñernos do lado dos pais "modernos", senón buscar o límite ao que levar aos nosos personaxes protagonistas, unha situación na que, por axudar ao seu fillo, teñen que someterse aos desexos de aquelas persoas ás que máis desprezan, os mencionados pais "modernos" e por iso, de algunha maneira, lles damos a oportunidade de gañar aos antagonistas". Cecilia Freire e Vito Sanz son a parella protagonista. "Son tan bos que disimulan todas a nosas carencias coma directores", aseguran os directores. Mais tamén está, como personaxe secundario, Rober Bodegas. Del e "da súa parella artística Alberto Casado, os Pantomima Full, non soamente somos moi fans, senón tamén amigos, así que soamente houbo que facelos sentir culpables con un pouco de chantaxe emocional para convencelos de unirse", confesan.'Tinder Time', de Olga Osorio, é unha curta cun punto tamén cómico que se xunta co fantástico. Un mozo e unha moza quedan por primeira vez tras contactar por Tinder. Tras as escusas iniciais -a min díxome disto un amigo, nunca antes o usara, etc- a reunión comeza a poñerse delirante. E a volta que a historia dá despois aínda o é máis. Osorio xa explorara o encontro entre o real e o fantástico en 'Mouras', mais nesta ocasión tira máis polo futurista que pola lenda, nunha curta interpretada por Iria Lamas, Álex Sobrino e Elise Gaté. O ton cómico é doadamente perceptible nesta curta. Mais tamén se albisca un fondo de reflexión sobre a incomunicación -a dificultade para establecer novas relacións máis alá das pantallasO ton cómico é doadamente perceptible nesta curta. Mais tamén se albisca un fondo de reflexión sobre a incomunicación -a dificultade para establecer novas relacións máis alá das pantallas-. A carón dun clásico da ciencia-ficción como son as viaxes no tempo. "Creo que a curta fala da incomunicación nos tempos da hipercomunicación. Todos as personaxes teñen unha axenda oculta, por así dicilo, e aínda que temos moitas ferramentas para conectar é difícil chegar a unha conexión sincera coa xente. No tratamento de son xogamos con isto metendo sonidiños de móbil de cando en vez como un xeito de recordar este asunto, igual que o resto dos clientes do bar están embebidos nos seus móbiles…", aclara a directora. 'Cafeína', de Julio López de Sara C. Lorenzo, é, por último, a historia dun home adicto á cafeína que percorre a cidade en busca do que lle dá -e lle quita- a vida: o café. Cada vez máis desesperado na súa busca, chega a sementar o pánico. Ou iso contan os medios de comunicación. A curta conta cun moi bo reparto: Isabel Navera, Nani Matos, Pilar Boullosa e Bastián Lobato.O máis ben traxicómico: 'Marusía' e 'Neno bonito''Marusía', de Pedro Sancho, e 'Neno bonito, de Fran X. Rodríguez, teñen un fondo tráxico, mais no que tamén figura o cómico. Ou máis ben o patético. O punto de partida de 'Marusía' foi un feito real: a contestación social ante a decisión do alcalde de Vigo, Abel Caballero, de colocar un barco nunha rotonda do barrio de Coia. "Eu son de alí, de Coia, e estiven moi presente nas manifestacións", explicou o director a Praza con motivo da proxección da curta no último FICBueu. A curta vén de gañar o Premio do Público á Mellor Curtametraxe Galega na Semana do Cine de Lugo. 'Marusía' trata de reflectir, nun rexistro que se sitúa entre a comedia e o drama, a frustración social ante a instalación da rotonda-barco'Marusía' trata de reflectir, nun rexistro que se sitúa entre a comedia e o drama, a frustración social ante a instalación da rotonda-barco. Juan e Pedro, os protagonistas da curta, son "dous pobres homes, dous perdedores", que planifican unha acción "que nin ten moito sentido, nin saben eles mesmos moi ben contra quen a fan". Dous homes que non son nin activistas. "Quixen reflectir un pouco como somos. Queixámonos de moitas cousas, pero ao final non facemos nada", opina o director.En 'Beautiful Boy', de Fran X. Rodríguez, un "neno" de 37 anos que sofre unha enfermidade crónica dende que era cativo é sobreprotexido por parte de súa nai, educada nun patriarcado moi rancio. "De aí os celos que provoca en súa irmá, unha rapaza que se labrou un futuro propio a costa de traballalo e que sempre viu a seu irmán coma un inimigo que lle ocupaba todo o espacio na contorna familiar. Cando Andrés decide desaparecer, a súa irmá ve a ocasión perfecta para desfacerse del", indicou o director a Praza con motivo da selección da curta nos últimos Mestre Mateo.A curta nace, segundo explica o seu director, "da canción homónima de John Lennon 'Beautiful Boy', onde hai unha frase que di que a vida é iso que pasa mentres fas plans. Esta cita vén dicir que se adicas a túa vida a planificala, o que estás facendo é deixar de vivila. E o máis parecido a deixar de vivir é estar morto. Esta premisa, a priori, tan existencial, serviunos para facer unha comedia negra onde reflexionar sobre o valor que lle damos ás cousas e o valor do tempo". A intención -aclara- é "retratar", a través do personaxe de Andrés, obsesionado por coleccionar obxectos, "ese mundo absurdo no que vivimos obsesionados por acumular cousas que realmente non serven para nada e que, ademais de ocupar un espazo físico, ocupan iso do que realmente somos donos e soberanos: o noso tempo" 'Beautiful Boy' conta con elenco de actores coñecidos coma Santi Prego, Cova Berdiñas, Denís Gómez e Santiago Fernández. A perda: 'Brotes', 'Albóndigas', 'La pescadora' e 'As lavandeiras' Outras tres pezas das Curtas a Competición relaciónanse polo tema da perda, tratado desde distintos ángulos. 'Brotes', de Jorge Fernández, céntrase na perda dos avós. "A necesidade de escribir a curta manifestouse dous anos despois da morte do meu avó. Non tiña ata aquela claro o que sentía ao respecto ou como afrontar a perda", explica. "Loxicamente nós entendemos que é algunha contorna rural da Galicia do século XXI, pero o que subxace é unha experiencia humana universal. A liña estética da curta dirixiuse á redución do concreto a prol do abstracto", sostén. A peza fíxose sen diálogos. "En ningún momento me formulei facer esta obra con diálogos. Non sei ata que punto isto é unha elección consciente, criterio estético ou necesidade formal. Creo que as palabras teñen un sitio e un momento adecuado, e coido que a atmosfera de 'Brotes' non as precisa", di o director.É, de feito, a imaxe -a fotografía, os xestos ou a expresividade dos personaxes- e o son o que conta a historia, segundo salienta o director. "O gotelé das paredes, a rugosidade da pedra, as veas das follas... Todas esas texturas non existen no mundo urbano no que vive Xulio, e porén, axudan a envolver o cativo nese territorio inexplorado", aclara. En concreto, "a casa é case un personaxe máis da historia. O sol e a natureza parecen ter conseguido filtrarse dentro. Flores, arbustos, bonsais, variedades tropicais... as estancias están recubertas dunha sorprendente colección de plantas. A esencia da casa é a esencia dos seus habitantes. E esta casa é o que é agora mesmo debido a un longo de proceso de sedimentación, evolucionando de acordo aos gustos ou necesidades de Marga, Miguel e familia", sinala. Manuel Lourenzo é o avó desta historia, na que se narran distintos momentos da vida de avó e neto, desde a infancia do segundo ata a súa mocidadeManuel Lourenzo é o avó desta historia, na que se narran distintos momentos da vida de avó e neto, desde a infancia do segundo ata a súa mocidade. "O traballo cos actores foi o desafío máis grande que tiven nesta rodaxe. Dadas as condicións da obra, precisaba que tanto avó como neto tivesen unha relación de complicidade máis alá das cámaras. Por iso, o noso xeito de traballar na pre baseouse no xogo e na improvisación: sesións onde Manuel, Simón, Andrés e o propio equipo técnico deixamos caer as barreiras do ridículo e a vergoña, conseguindo a proximidade propia dunha familia", asegura o director.David Fernández dirixe 'Albóndigas', unha historia centrada, tamén, na perda. A protagonista é unha muller nova, ama de casa, que parece sentirse bastante soa: unha nai agoniante, un marido que non está… "A idea principal" -explica Fernández -" é transmitir dunha forma visual o sentimento de baleiro e de perda. Trasladando a historia aos anos 70 e poñendo como protagonista unha muller nova acrecéntase esta emoción, o sentimento de perda é maior, principalmente pola incomprensión da sociedade da época. A protagonista é unha muller forte que soporta moita presión, isto provoca que de cando en vez se derrube na soidade da súa casa".A muller parece vivir pechada no espazo doméstico, cumprindo o tradicional rol feminino. "A muller está confinada na súa casa porque non consegue superar o sentimento de perda, non ten forzas para continuar coa súa vida. A curtametraxe trata de evocar no espectador esa sensación. E a través desta evocación cunha personaxe feminina que cumpre un rol tradicional busca unha reflexión sobre por que parece máis doado empatizar cunha muller nesta situación. Sentiriamos o mesmo se o protagonista fose un home? Por que?", explica o director. O teléfono e o contestador automático xogan un importante papel no relato dunha historia case sen diálogos. "Queriamos afastarnos dos dramas onde as emocións se dialogan para que o espectador fose máis partícipe da trama, para que interpretase os sentimentos levándoos ao seu terreo, á súa propia experiencia emocional", indica. "Queriamos afastarnos dos dramas onde as emocións se dialogan para que o espectador fose máis partícipe da trama, para que interpretase os sentimentos levándoos ao seu terreo"Todo resulta gris, sombrizo, e transmite unha idea de alienación e de confinamento. "Gran parte do resultado recae sobre a formidable interpretación da actriz Marta Lado que consegue transmitir unha emoción contida durante todo o relato grazas a súa expresividade e pequenos xestos que explotan ó final sen chegar á esaxeración. A nivel visual coidamos moito a paleta de cores para crear unha atmosfera de soidade. Tamén xogamos con planos desequilibrados onde a protagonista ocupa un lateral da imaxe rodeada polo baleiro que simboliza o elemento que falta e que equilibraría o plano. Este baleiro salpícase de elementos vermellos que se usan como metáfora da perda... A protagonista tamén se mostra confinada a través das reixas da fiestra e os poucos movementos de cámara -travellings de afastamento- mostran os principais momentos de desequilibrio emocional", asegura o director. 'La pescadora', de Edu Lavandeira, é tamén un retrato -finísimo, de grande beleza estética e moi afinada técnica- da dor da perda. Nun encoro inmenso -Belesar- unha muller pesca compulsivamente nunha procura frustrante. Permanece soa durante días nunha cabana desde a que só pode ollar a auga. De cando en vez, vai beber a un bar. Onde un home a mira, sen falarlle.O propio encoro -a súa beleza inquietante- é bastante protagonista na curta, a nivel de imaxe. Na súa inmensidade, o encoro resulta coma unha sorte de cárcere para a protagonista. As feridas na paisaxe que deixa albiscar o baixo nivel da auga axudan tamén a transmitir as emocións da protagonista. A súa angustia crecente. "Trátase dun lugar dunha beleza extraordinaria pero que ao mesmo tempo transmite moitísimo misterio. Esas augas calmas que van subindo e baixando de nivel cada ano agochan moitas historias, como a de José Castro Veiga, alcumado "O piloto", o último guerrilleiro antifranquista asasinado alí mesmo. A nivel técnico a gravación fixémola, ademais de cámara en man, con dron e cunha cámara subacuática", contou Lavandeira a Praza con ocasión da proxección da curta na Semana de Cine de Lugo.A moi salientable interpretación da actriz é vital para construír unha atmosfera opresiva, nunha curta sen diálogos que reforza, así, a sensación de illamentoA moi salientable interpretación da actriz é vital para construír unha atmosfera opresiva, nunha curta sen diálogos que reforza, así, a sensación de illamento. "É Chela Santalla. A rodaxe durou unha fin de semana de moi bo tempo de novembro e foi bastante complexa xa que o encoro estaba a nivel moi baixo, algo que queriamos a nivel estético, pero que a nivel de produción fixo que tiveramos que subir e baixar ducias de veces. Foi realmente esgotador, sobre todo para a xefa de produción, Ana Lorenzo", conta o director.Tamén 'As lavandeiras', de Lois Basallo, desemboca nunha perda. Aínda deixando ao espectador bastante espazo para imaxinar o que acontece. Unha nena camiña polo bosque tras acompañar a súa nai lavar no río. Por máis que a nai lle rife, non deixa de adiantarse. Ata que se atopa cunha misteriosa muller maior -Mela Casal- que pide algo de comer. Ambientada na posguerra, a curta trata, coma outras realizadas polo mesmo equipo, de "dignificar eses traballos femininos moitas veces vistos como secundarios ou pouco dignos, mais que eran moitas veces o único ingreso que entraba nesas familias tan desestruturadas por mor da guerra. A idea xorde un pouco a raíz dos contos que me contaba miña avoa de cativo, e como mesturando elementos fantásticos propios da nosa cultura, xunto co propio medo que reinaba na época e a recreación no rural, fan que sexa unha combinación moi boa e cree esa aura de misterio", explicou Basallo a Praza con ocasión do último FKM.O espectador debe integrar o seu xeito na historia os elementos fantásticos que se deixan entrever. "Si está feita para que o espectador xogue un pouco coa súa imaxinación e ate os cabos que crea convenientes, mais o que si pretendemos é crear unha angustia. Ver como pasamos dunha aparente xornada de normalidade a ese caos no medio da fraga por mor dunha simple conversa coa cega, e como hai cousas fantásticas como neste caso o lume fatuo ou a curuxa que son presaxios do que vai acontecer", subliña o director.Un elemento moi importante na curta é a propia paisaxe na que está rodada. Que habitan as tres actrices: Claudia Basallo, Gemma Do Carmo e Mela Casal.


Summary: A defensa do ceo nocturno, a loita contra a contaminación lumínica, o fomento dun alumeado intelixente, a divulgación da astronomía e a promoción dun "turismo de estrelas" son os obxectivos primordiais da Fundación Starlight, que certifica os lugares con condicións favorables para a observación do ceo estrelado en Galicia teñen esa condición Trevinca e as Illas Cíes, estas últimas atinxidas pola contaminación lumíninica de Vigo

O 25 de setembro do ano 2015 o Parlamento galego aprobou por unanimidade unha declaración institucional "en defensa do ceo nocturno". O texto subliñaba que "é imprescindible o control da contaminación luminosa en todo o territorio galego dado o impacto que xera sobre moitas especies, hábitats, ecosistemas e paisaxes" e chamaba a "promoverse e esixirse o uso racional da iluminación artificial para minimizar o resplandor que provoca no ceo e evitar a nociva intrusión de luz sobre os seres humanos e o medio natural". "Os lugares que presenten condicións excepcionais para a contemplación do ceo, e en particular aqueles máis aptos para a observación con fins científicos, serán obxecto dunha protección especial", engadía.O Parlamento galego comprometeuse a "promover e esixir o uso racional da iluminación artificial para minimizar o resplandor que provoca no ceo e evitar a nociva intrusión de luz sobre os seres humanos e o medio natural"A defensa do ceo nocturno, a loita contra a contaminación lumínica, o fomento dun alumeado intelixente, a divulgación da astronomía e a promoción dun "turismo de estrelas" son os obxectivos primordiais da Fundación Starlight, con sede nas Illas Canarias. A entidade realiza ademais certificacións dos denominados destinos Starlight, lugares con condicións favorables para a observación do ceo estrelado, que cada vez atraen máis visitantes. En Galicia dous espazos teñen esa condición: Trevinca e as Illas Cíes; e un máis -o Concello de Muras- iniciou o proceso para acadar tamén esa distinción. Porén, a Fundación Starlight advertiu nos últimos meses de que as Cíes corrían un serio risco de perder a súa distinción, debido á contaminación lumínica procedente da cidade de Vigo, especialmente agravada pola crecente iluminación de nadal instalada nos últimos anos polo Concello. A certificación será revisada durante o vindeiro mes de xaneiro. Dende que hai tres anos as Illas Cíes se converteron nun destino Starlight, máis de de 71.000 visitantes participaron nalgunha das actividades que buscan difundir alí o coñecemento das estrelas, accións organizadas por entidades como a Federación Galega de Astronomía e Radioastronomía e o propio Parque.Máis aló da situación concreta das Illas Cíes e da cidade de Vigo, Starlight vén denunciando a contaminación lumínica xerada nos espazos urbanos. A entidade lembra os prexuízos que a falta de escuridade causa nos ecosistemas, e sobre todo en determinadas especies como insectos e aves. Tamén sobre os seres humanos, que vén dificultado o seu descanso e que, ademais, se ven privados da contemplación do ceo nocturno e das estrelas. Entidades como a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío traballan tamén nesa dirección. Falamos con Antonia Varela Pérez, astrofísica e directora da Fundación Starlight.A Fundación Starlight alerta de que as Illas Cíes corren o risco de perder a súa certificación como destino de observación do ceo nocturno. A razón é a contaminación lumínica procedente de VigoCal é a función do voso traballo na Fundación Starlight? En que centrades a vosa actividade?A Fundación Starlight creouse a partir da iniciativa do Instituto de Astrofísica de Canarias. O principal obxectivo é a defensa do ceo estrelado, a difusión da astronomía e a protección do ceo nocturno a través de proxectos de alumeado intelixente. Búscase ademais utilizar o ceo estrelado nocturno protexido como un motor de economía sustentable. A fundación parte da denominada Lei do Ceo, aprobada en Canarias no ano 1988, unha norma pioneira que supón unha defensa integral contra a contaminación lumínica e outras contaminacións. E tamén da declaración Starlight, redactada no ano 2003 e aprobada en 2007, en defensa do ceo escuro como un patrimonio inmaterial da humanidade e do dereito á luz das estrelas.Levades a cabo certificacións de espazos nos que aínda é posible gozar dese ceo estrelado. En que consiste?Si, creamos un sistema internacional de certificación territorial daqueles lugares que teñen un compromiso firme en defensa do ceo escuro, con dous grandes conceptos: as reservas e os destinos turísticos Starlight. Unha reserva é unha área natural que mantén case intactas as condicións do ceo, mentres que os destinos son aqueles lugares visitables para poder gozar dese ceo, nos que se promove un turismo de estrelas. Son lugares con ceo escuro aos que non se lles esixe a mesma excelencia que ás reservas, pero si un compromiso por limitar a luz emitida e por cambiar o alumeado por outro máis respectuoso co medio. Búscase que ese turismo de estrelas sirva para promover o desenvolvemento local neses lugares, que pertencen sempre a espazos rurais. É un tipo de turismo que obriga a pernoctar alí, polo que deixa bastantes recursos. En Galicia contamos con dous destinos turísticos Starlight: as Illas Cíes e Trevinca."Estamos perdendo un patrimonio da humanidade. Pero é que ademais a ausencia de escuridade nocturna supón a alteración de ecosistemas e especies, que se están vendo alteradas pola contaminación lumínica"Dá a impresión de que hai unha preocupación crecente pola contaminación do aire ou da auga, pero que a contaminación lumínica é a grande ignorada a pesar de que provoca efectos negativos no medio ambiente, máis aló dos prexuízos sobre a paisaxe ou sobre as persoas. Non é unha prioridade?O certo é que estamos perdendo un patrimonio da humanidade. Dende sempre o ser humano observou o ceo e as estrelas, que foron as referencias dos nosos navegantes e dos nosos historiadores, todas as civilizacións se inspiraron no ceo nocturno. Pero é que ademais dese patrimonio da humanidade en extinción, a ausencia de escuridade nocturna supón a alteración dos hábitats, ecosistemas e especies, que se están vendo alteradas pola contaminación lumínica. Está modificando migracións, as relacións entre predadores e presas, morfoloxía e fisioloxía de moitos animais e plantas e está provocando mortalidade. Ademais, a contaminación lumínica está a asociada a emisións de CO2 moi importantes para producir a enerxía necesaria para as iluminacións e tamén para fabricar os materiais dos que se compón o alumeado."O máis positivo é que é un tipo de contaminación que se pode erradicar moi rapidamente, simplemente optando por alumear de forma intelixente"Como se combate esa contaminación lumínica?O máis positivo é que é un tipo de contaminación que se pode erradicar moi rapidamente, simplemente optando por alumear de forma intelixente. Sempre dicimos que non se trata de apagar as nosas localidades, senón de iluminalas doutro xeito.Pero neste momento aínda non hai ese compromiso e ese convencemento en moitos lugares. A contaminación lumínica é a que máis dano está facendo ás especies nos parques naturais, onde se cadra a calidade de aire é boa, pero onde temos contaminación lumínica das poboacións próxima. É o que pode estar pasando nas Illas Cíes co alumeado desorbitado e inexplicable do nadal.Hai un risco real de que as Illas Cíes perdan a súa certificación Starlight?O risco é real, claro que é real. O alumeado é equivalente a sete estadios de fútbol de primeira división e está facendo dano a unha fauna que non pode agardar a que pase o nadal."Están poñendo en perigo a certificación e sería moi inxusto para as Illas Cíes e para o Parque Nacional"Houbo contactos nos últimos meses para tentar reverter a situación?Falamos co director do Parque Nacional das Illas Atlánticas e tamén con expertos galegos das universidades de Santiago e de Vigo. A realidade é que o Parque Nacional fixo os seus deberes e foi un dos territorios Starlight que mellor traballou neste senso, tanto protexéndose contra a contaminación lumínica como divulgando o turismo de estrelas.Nós certificamos as Illas Cíes no seu momento, despois de reunirnos con representantes da Concellería de Medio Ambiente e contando cunha adhesión asinada por todos os concellos próximos. De forma excepcional, tamén o pleno do Parlamento de Galicia aprobou unha declaración en defensa do ceo nocturno, aínda que non o esixíramos. É dicir, había un compromiso de alumar de forma sustentable, favorecendo así o desenvolvemento de zonas rurais. E isto pode estar sendo infrinxido. Evidentemente isto non era un contrato, senón un pacto, un compromiso, o que para min é máis sagrado que un contrato, e este pacto debe cumprirse. Están poñendo en perigo a certificación e sería moi inxusto para as Illas Cíes e para o Parque Nacional."Habería que ter unha regulación: imos alumear no nadal, pero o nadal é decembro, non novembro. Imos alumear no nadal, pero a medianoite imos apagar as luces, porque xa non hai xente na rúa"Máis aló do que está a pasar en Vigo, cal é o efecto do incremento sobre o ceo da iluminación de nadal en moitas cidades?Hai cousas que non teñen valor económico. E ti podes argumentar: é que o alumeado de nadal xera máis ingresos que o que custa a súa instalación. Pero quen recibe eses ingresos? Están chegando ás zonas rurais? Ten prezo a perda dos ecosistemas? A min dóeme moito cando escoito a frivolidade coa que se fala deste tema, poñendo por riba de todo unhas cifras económicas de beneficios comerciais que son consecuencia dun alumeado moi pouco intelixente. As cidades teñen que ser solidarias coas zonas rurais.Evidentemente a todos nos gusta o nadal. A Rede Española contra a Contaminación Lumínica e outras entidades están promovendo o uso de LEDs máis eficientes, non os LEDs que se utilizan na actualidade. Pero habería que ter tamén unha regulación: imos alumear no nadal, pero o nadal é decembro, non novembro. Imos alumear no nadal, pero a medianoite imos apagar as luces, porque xa non hai xente na rúa. Para que ese desbalde?"Paréceme moi negativo o efecto cadea que se está producindo no tema das luces"Este ano, ademais, varias cidades seguiron o exemplo de Vigo e incrementaron o seu gasto en luces...Paréceme moi negativo o efecto cadea que se está producindo no tema das luces, un efecto que se produce cando alguén fai algo que é interpretado como exitoso. E agora esa política estase contaxiando a outras cidades. Habería que crear un cerco sanitario ao redor para evitar que isto se estenda, para evitar que outras localidades fagan o mesmo. Sabemos que son unhas datas nas que os excesos son case inevitables, pero competir entre unhas cidades e outras por ver cal ten máis luz paréceme un retroceso nos obxectivos marcados en todo o planeta para reducir a contaminación e as emisións. Nós nas Canarias estamos traballando para que a nova Lei de loita contra o cambio climático inclúa a contaminación lumínica, e hai expertos noutros lugares tentando que alí tamén se recolla."Está en proceso a certificación do Concello de Muras, que tamén se vai converter nun destino turístico Starlight"Independentemente de que as Cíes manteñan ou perdan a súa certificación, algún outro espazo de Galicia pode recibir esta distinción?Está en proceso a certificación do Concello de Muras, que tamén se vai converter nun destino turístico Starlight. Ademais, hai algúns aloxamentos rurais que tamén certificamos polo seu compromiso coa protección do ceo e coa divulgación dos obxectivos da Fundación e do turismo de estrelas. Trátase de Casa Pedreira, en Cuntis (Pontevedra), e da Aira da Petada, na Veiga (Ourense).


Summary: Despois do comezo da operación militar do Goberno Federal de Etiopía en novembro contra Tigrai, na que os militares etíopes apoiados por tropas eritreas se fixeron rapidamente co control do territorio, as Forzas de Defensa de Tigrai recuperan a súa capital, Mekelle, e forzan Etiopía a aceptar o alto o fogo até setembro.

A Fronte Popular para a Liberación de Tigrai (TPLF), renomeada como Forzas de Defensa de Tigrai (TDF) após o comezo da operación armada de Etiopía contra o territorio do norte, comunicou esta terza feira que a capital de Tigrai, Mekelle, está "100%" baixo o seu control. Desde o serán da segunda feira as tropas de Etiopía comezaron a abandonar a toda présa Mekelle despois dos avances militares na última semana das TDF. Pouco despois, o Exército tigrino comezou a entrar en Mekelle entre as celebracións da poboación local, informa o Addis Standard. Antes de saír de Mekelle, integrantes do Exército etíope irromperon na oficina de Unicef na cidade e desmantelaron a antena de comunicación coa que contaba a entidade, como denunciou Henrietta Fore, directora executiva da institución. Ademais, o pasado 22 de xuño as Forzas Aéreas etíopes bombardearon un mercado de Togogo, a 20 quilómetros de Mekele, deixando cando menos 64 persoas mortas e case 200 feridas. Unha vez na cidade, a Axencia de Novas de Etiopía adiantou que Abraham Belai, xefe executivo da Administración Interina de Tigrai, solicitara un alto o fogo ao Goberno de Etiopía, encabezado por Abiy Ahmed, para permitir o desenvolvemento da temporada agraria, o envío de axuda humanitaria e a procura dunha solución política ao conflito co Estado. "A inmensa maioría da poboación está baixo o Goberno de Tigrai", apuntou á BBC Faseha Tesema, do equipo de asesoría das TDF, quen, dirixíndose á comunidade internacional, salientou que "poden traer toda a axuda internacional á inmensa maioría dos tigrinos que a precisan, dado que a situación sobre o terreo permite a súa entrega", reclamando que "[a comunidade internacional] non ten escusas para dicir que o Goberno de Adís Adeba a ignora". "Non hai liñas de teléfono. O primeiro é que a xente teña algo de normalidade", explicou Tesema, que tamén denunciou que "non hai electricidade en todas as zonas de Tigrai, á marxe de Mekelle". A Organización das Nacións Unidas (ONU) vén denunciando nas últimas semanas a fame xeneralizada en Tigrai desde o comezo en novembro das operacións do Exército de Etiopía, acompañado polo de Eritrea, contabilizando que 353.000 persoas están a vivir unha catástrofe humanitaria, mentres que 1,8 millóns sofren unha situación de emerxencia. Alto o fogo Apenas unha hora despois da petición de alto o fogo, o Goberno Federal de Etiopía facía pública a declaración dun alto o fogo "unilateral" no territorio de Tigrai que se estenderá até setembro, cando remate a tempada agrícola. O Goberno Federal sinala que "o pobo de Tigrai, especialmente nas áreas rurais, sufriu en gran medida" e, asemade, recoñece que hai que acabar de inmediato co "risco de crise humanitaria polo enfrontamento entre a nosa xente", sumado á "pandemia de Covid-19 o desprazamento [forzoso de persoas] e a interrupción das actividade agrícolas debido á instigación dun conflito violento", declarou nun comunicado. Co ánimo de "enfrontar eses retos", o Goberno Federal proclamou o alto o fogo "con efecto inmediato" pouco antes da medianoite da segunda á terza feira. Eleccións federais O pasado 21 de xullo decorreron en Etiopía as VI Eleccións Nacionais, malia que en varios territorios -como no caso de Tigrai- non se puido votar, o Goberno Federal sostén que "demostran o forte compromiso do pobo etíope de decidir o seu propio destino a través dun proceso democrático e pacífico". Esta terza feira a Xunta Nacional Electoral etíope anunciou que 378 dos 440 distritos electorais nos que se votou xa transmitiron os seus resultados. Solyana Shemelis, do departamento de Comunicación do organismo electoral, revelou que se inscribiron arredor de 37 millóns de cidadás e cidadáns no rexistro electoral. Shemelis tamén indicou que, aínda que o décimo día posterior á votación os resultados teñen que estar publicados, esa data pode variar polos retrasos nalgúns distritos. O nacemento do Partido da Prosperidade e o comezo do conflito con Tigrai en 2019 O conflito entre a TPLF e o Goberno Federal comeza cando o presidente Abiy Ahmed impulsa a conversión da Fronte Democrática Revolucionaria do Pobo Etíope -unha coalición de partidos políticos territoriais no Goberno desde 1991- nunha forza política unificada, o que leva o nacemento a finais de 2019 do Partido da Prosperidade. A TPLF, que daquela era a organización cunha maior estrutura dentro da coalición, decide non sumarse e opta por continuar co seu Goberno no territorio tigrino baixo unha tensión crecente. Á convocatoria de eleccións en Tigrai en setembro de 2020 en contra da decisión de Adís Adeba de adiar o proceso, seguiulle a proposta de considerar a TPLF como grupo terrorista, un día despois acusouna dun ataque a un campamento militar en Mekelle, atentado que a forza tigrina rexeita como propio.


Summary: A Plataforma de Afectados polo Vertedoiro Santiago-Miramontes quere poñer en coñecemento da opinión pública o "risco para a saúde, o silencio admnistrativo dos organismos competentes que velan polo medio ambiente e o desamparo" que senten os veciños e veciñas que residen a carón do vertedeiro de Grixoa-Miramontes, ao norte de Santiago de Compostela.

A Plataforma de Afectados polo Vertedoiro Santiago-Miramontes quere pór en coñecemento da opinión pública o "risco para a saúde, o silencio admnistrativo dos organismos competentes que velan polo medio ambiente e o desamparo" que senten os veciños e veciñas que residen a carón do vertedeiro de Grixoa-Miramontes, ao norte de Compostela. Denuncian que na madrugada do pasado día 25 de maio tivo lugar un incendio no -denominado oficialmente- Complexo Ambiental Miramontes "que provocou un fume irrespirábel e picor nos ollos e na gorxa". A plataforma cidadá móstrase "preocupada" pola posibilidade de que a impermeabilización do vaso do vertedoiro, poidese quedar alterada polo incendio Ademais -tal e como está recollida na denuncia presentada-, "a cantidade de materia orgánica que está depositada no vaso é moi superior a 10% permitido e recollido no proxecto construtivo do vertedoiro". Este límite máximo do 10% de entrada de materia orgánica é unha cota de seguridade sobre a que se asentan os cálculos para o deseño do sistema de desgasificación deste vertedoiro. Por todo isto, e cunhas instalacións a menos de 500 metros de casas habitadas, piden á Fiscalía de Medio Ambiente "que entre de oficio na Investigación deste cuarto incendio, porque chove sobre mollado"


Summary: Jarvis Dolan é o locutor estrela do polémico programa de radio "A crúa realidade". O mesmo día que un antigo colaborador volve para presentar a dúo o programa, un par de enmascarados toman o control da emisora para desvelar un escuro segredo.

Tras labrarse un nome no mundo da publicidade, e un par de curtametraxes ás costas, o coruñés Pedro Corredoira Alonso (aka Pedro C. Alonso) realiza a súa primeira longametraxe cun filme de xénero rodado integramente en inglés, reparto internacional e produción galega (Vaca Films) e catalá (Ombra Films). Unha ópera prima moi ben arroupada a través do apadriñamento do barcelonés, afincado en Hollywood, Jaume Collet-Serra, especialista en cinema de terror e suspense con achegas tan interesantes como A orfa ou Inferno azul. Bos vimbios. Feedback é directa, visceral, non se anda con moitos miramentos. Comeza cunha breve introdución de personaxes para logo ir de cheo ao asunto. Dous homes enmascarados secuestran unha emisora de radio para facer que Jarvis Dolan, un famoso locutor de radio, saque á luz, en directo, un escándalo acontecido fai 10 anos no Hotel Europa. Uns feitos que poderían significar o fin da súa carreira. Violencia explícita, suspense, atmosfera asfixiante, xiros inesperados... Tras a tensión inicial comeza roldar unha cuestión... Que pasou realmente no Hotel Europa? Quen di a verdade? Quen leva realmente a máscara? Toda a trama acontece dentro emisora de radio. Un único espazo que acentúa a claustrofobia dunha situación límite levada ao extremo e todo un reto para un equipo actoral que non se pode apoiar en flash-backs e ten que transmitir co careto toda a angustia e contención dos diferentes puntos de vista sobre o acontecido no Hotel Europa. Interpretacións moi físicas dun elenco composto por secundarios de luxo e xente da televisión que pasan, aquí, a teren un papel protagonista. Eddie Marsan (o inspector Lestrade do Sherlock Holmes de Guy Ritchie), Richard Brake (Mandy), Paul Anderson (O renacido) ou Ivana Baquero (O labirinto do fauno) son as faces máis coñecidas. O referente principal de Pedro C. Alonso é bastante claro: Stanley Kubrick. Non son casualidade as chiscadelas co gallo da "apertura de portas", nin que o estudo de radio –ideado nos estudos Tex 45 de Ordes (A Coruña)– semellen unha mestura entre o Hotel Overlook e a nave espacial Discovery de 2001: Odisea do espazo, nin tampouco que a dirección de fotografía, de Ángel Iguácel (Sete mesas de billar francés), sexa recorrente en travellings "tan característicos" dos filmes de Kubrick. Guión a catro mans do propio Alonso xunto co gran Alberto Marini (Mentres dormes, O descoñecido). Consegue que pasemos por alto as lagoas argumentais (que as ten) grazas a hora e media de hiperviolencia e tensión apuntalada pola xenial banda sonora de Sergio Moure de Oteyza. Feedback é quen de remexer os miolos e cortar a respiración a partes iguais. Sangre, suor e brutal agresividade mestúranse cunha reflexión sobre a condición humana e as "máscaras" que nos poñemos para ocultar "a crúa realidade". Un dignísimo filme de xénero, onde ninguén é quen di ser, no que Pedro C. Alonso camiña todo o tempo por terreo espiñoso xusto por riba desa fina liña que separa a xustificación do inxustificábel da xustificación da vinganza, facendo, ademais, que o propio espectador cuestione todo ata o abafante clímax final. Un debut prometedor. Feedback: (Galiza-Catalunya 2019, 97 min.) Dirección: Pedro C. Alonso Guión: Pedro C. Alonso e Alberto Marini Fotografía: Ángel Iguacel Música: Sergio Moure de Oteyza Elenco: Eddie Marsan, Paul Anderson, Ivana Baquero, Richard Brake, Oliver Coopersmith, Alana Boden, Alexis Rodney, Nacho Aldeguer


Moisés Blanco, mestre de profesión, é o mellor puntuado para cubrir un posto de subdirector na Axencia de Desenvolvemento Rural ao que o Goberno galego aplicou unha excepción para que non sexa só para o funcionariado"Excepcionalmente" a Lei de Emprego Público de Galicia contempla que os postos directivos das entidades públicas instrumentais -nunca os da propia administración xeral da Xunta- poidan ser cubertos por persoas que non sexas funcionarias de carreira. Esa excepción está a ser aplicada na Axencia Galega de Desenvolvemento Rural (Agader) para cubrir o posto de subdirector de Relacións cos Grupos de Desenvolvemento Rural, en cuxo proceso de selección a persoa mellor puntuada á espera de facerse públicos os resultados da última proba, unha exposición oral, é o ex-deputado do PP Moisés Blanco Paradelo. O sindicato CSIF denuncia que o proceso que "trata de colocar" ao político popular é un novo caso de "nepotismo e corruptela administrativa".Moisés Blanco, mestre de profesión, foi voceiro do PP no Barco de Valdeorras durante máis dunha década, vicepresidente segundo da Deputación de Ourense e deputado no Parlamento de Galicia durante as dúas últimas lexislaturas, onde foi voceiro de Medio Rural do seu partido. Nas eleccións do pasado xullo ocupou o posto 12 na candidatura popular de Ourense, pero alí o partido baixou de 9 a 8 escanos e malia que dous deputados deixaron a acta para ocupar cargos na Xunta, a lista non correu tanto como noutras ocasións e Blanco quedou fóra do hemiciclo.O sindicato critica que "as bases para o posto están adaptadas á limitada formación académica e experiencia laboral" do ex-deputadoO pasado 23 de decembro o Diario Oficial de Galicia (DOG) convocou o proceso para cubrir o antedito posto de subdirector en Agader aberto a persoas que non sexan funcionarias cun prazo de presentación de solicitudes de 10 días. E agora CSIF denuncia que a falta só da valoración da última proba Blanco Paradelo é a persoa mellor puntuada nun proceso que segundo o sindicato prima a formación e experiencia política do popular fronte a outros perfís. "A diferenza doutras convocatorias similares, onde aos candidatos se lles esixe unha ampla bagaxe, tanto a nivel formativo como profesional, as bases para o posto de Agader son totalmente exiguas, simplonas e adaptadas á limitada formación académica e experiencia laboral do ex-parlamentario popular", di CSIF.


Summary: Preséntase 17 de xuño na sede da Fundación Seoane

En decembro de 2018, a Fundación Luis Seoane inauguraba a exposición Maruxa Seoane. Achegamento a Mª Elvira Fernández López, un proxecto comisariado polo artista e docente Juan Martínez de la Colina co que se lle rendía homenaxe a esta figura. Nada na Coruña en 1912, foi colaboradora nalgunhas das principais iniciativas da cultura galega no exilio, como o Laboratorio de Formas de Galicia, a editorial Citania, o programa radiofónico Galicia Emigrante ou Sargadelos. Organizou múltiples exposicións quer na Galiza quer en Bos Aires e noutros países. Compañeira de Luis Seoane ao longo do seu periplo vital, tras o falecemento do artista en 1979, acometeu o inxente labor de reunir, conservar e difundir a memoria artística e intelectual do que fora o seu marido, unha tarefa que culminaría coa creación, en 1996, da Fundación Luis Seoane. Após o seu paso por esta entidade, a mostra que conmemora a súa figura viaxaría á Sala de Exposicións do Pazo de San Marcos da Deputación de Lugo. Proximamente trasladarase á Fundación Eugenio Granell en Santiago de Compostela, a partir de onde seguirá o seu percorrido. Chega o libro Agora, o proxecto expositivo amplíase cunha publicación que presenta hoxe o seu autor, o mesmo comisario da mostra, Juan Martínez de la Colina, no patio da Fundación Luis Seoane (A Coruña), na que será a primeira actividade aberta ao público da institución tras o período de confinamento. O acto será tamén retransmitido en directo por streaming a través de Facebook Live, a partir das 20 horas. Xunto ao autor intervirán a historiadora María Antonia Pérez e a directora da Fundación Luis Seoane, Silvia Longueira. A capacidade do lugar estará limitada a 40 persoas, e para asistir é preciso realizar unha reserva previa por teléfono ou por vía de correo electrónico. Tamén outras mulleres O volume afonda nos aspectos biográficos e no significado da figura de Maruxa Seoane apoiado nunha coidada selección de fotografías e de distintas seccións que recollen, ademais de diferentes aspectos da exposición e da película Maruxa que a acompañaba –e que hoxe ten vida propia–, a transcrición das receitas de cociña publicadas na revista Galicia Emigrante entre 1954 e 1959. O libro péchase cunha sección coa que o seu autor réndelle homenaxe a 41 mulleres destacadas que, dun xeito ou doutro, tiveron relación con Maruxa Seoane.


Summary: Roi Casal estreou este domingo en Ourense o directo de 'Son galego, son cubano', un disco con letras de Neira Vilas e música caribeña con toques galaicos que quere ser unha homenaxe á historia común destes dous países e tamén ao propio escritor, que faleceu antes de ver o seu proxecto en marcha.

- Con este disco queres contar a epopea dos galegos en Cuba. Por que? Como naceu na túa cabeza esa idea?- Máis que querer contala eu, quen a contou foi Neira Vilas, como sabes é un proxecto común entre os dous. Non xurdiu de maneira voluntaria. A vida e a música foime levando a estes proxecto. En 2014 cando fixemos a xira latinoamericana, en Cuba déronme o premio Cubadisco, que llo deran o ano anterior a Paco de Lucía, e propuxéronme facer algo que puxese en valor a historia común entre Galiza e Cuba. Estando na illa empezo a descubrir a pegada dos galegos na illa, e á volta chámame Neira Vilas para dicirme que sabe o da proposta do Ministerio de Cultura cubano e el ofrécese para asesorarme e mesmo para facerme as letras. E eu, loxicamente, diante desa proposta, non puiden rexeitala. E en maio-xuño de 2014 empezou todo a andar, e no verán de 2015 xa practicamente tiñamos practicamente todo finalizado, Neira xa tiña as letras feitas. - As letras fíxoas a pé feito para ti?- Claro, si. El escribiu ex profeso temas sobre mariñeiros que viñan a Cuba e fixeron aquí embarcacións iguais ás de alá, sobre Caballero de París, que era unha figura mítica en Cuba, de orixe galega, un personaxe que paseaba cunha capa que dicía que era o conde de Montecristo. Do seu amor cubano, do xeneral Villamil… de todo iso escribiu Neira hai doce meses. E íame enviando unha a unha, até que tiñamos doce ou trece, lembro o último mail que me enviou uns días antes de morrer preguntando como ía o tema, se o iamos presentar na Habana… Facíalle moita ilusión este proxecto. Traballamos conxuntamente, deixoume moita liberdade para facer o que eu quixera, pero el asesoroume en todo momento e abreume os ollos. Non conta todas as historias, é só a punta do iceberg, pero ten que valer para que sexa, digamos, un indicador de que algo moi importante fixeron os galegos en Cuba e desde Cuba para Galiza. Son galego, son cubano é a metáfora de todo iso que hai detrás, e espero que esperte a curiosidade entre o público para saber como se construíu parte de Galiza. Desde cousas moi obvias, como o himno, a bandeira ou a RAG, ou outras menos coñecidas como que mandaban diñeiro para facer escolas, lavadoiros, centros de saúde… desde alí mantívose a dignidade e o sentimento de país cando aquí non había nin goberno constituído. Eu aspiro humildemente a que Son galego, son cubano sirva para recuperar esa información que os galegos deberiamos ter. El tiña moita máis perspectiva do que ía significar este proxecto ca min. Ao principio tomeino como un disco da miña carreira e hai tempo que deixou de ser iso. - Unha vez que se cruzou polo medio a morte de Neira tamén se convertiu un pouco nunha homenaxe a el, non?- Claro, é que este proxecto ten un cúmulo de circunstancias que o fai moi especial. Eu sempre lle agradecerei a Neira que me colocase aquí. El tiña moita máis perspectiva do que ía significar este proxecto ca min. Ao principio tomeino como un disco da miña carreira e hai tempo que deixou de ser iso. É case un proxecto máis de país. A súa morte afectoume tamén moito, era unha persoa que tiña 86 anos, pero o intelecto mantíñao perfecto. Un día ou dous antes falaramos e doume moita pena, porque lle faría moita ilusión velo estreado, tal e como o pensamos xuntos, e saíu incluso mellor. Estreámolo no centro galego debaixo do escudo de Galiza, onde só actúa o Ballet Nacional, e alí estivo Obama uns días antes. Deume moita pena, pero si, converteuse nunha homenaxe a el e á emigración galega en Cuba. El estivo 31 anos en Cuba e traballaba no MInisterio de Industria co Che Guevara e saía todas as tardes de alí e ía ao Instituto de Literatura e Lingüística a recompilar todo o que fixeran os galegos na illa. Nós tivemos a sorte de ter un cronista supercualificado, iso ten un valor incalculable. - Dis que este disco se convertiu nalgo máis. Que é para ti neste momento?- Para min como artista significa un punto de inflexión grande, porque non mantén a estética dos tres anteriores e é a primeira vez que eu non son o responsable íntegro das letras. Eu non son unha persoa habituada a facer colaboracións con ninguén. Sempre mantiven unha personalidade propia bastante grande. Pero obviamente no caso de Neira sería soberbio non facelo. É a primeira vez que fago algo cun dos grandes da historia da literatura galega, que para min é unha honra. E no plano estético, é un disco de salsa, de baile, de raíz cubana con toques galegos. Pero a min o que me interesa neste disco é poñer en valor a historia común entre Galiza e Cuba, máis que que se vexa como un disco de fusión de música galega-cubana. Ten unha aproximación a iso, pero o valor máis grande do disco, o que subxace, é a temática. É un disco luminoso, de festa. En Galiza cando se fai algo relacionado coa emigración soe ser algo triste, de lamentos, e eu sempre me rebelei contra esa mensaxe da aldraxe, de que en Galiza todo é un desastre, que todo nos foi mal historicamente. Neira non era así, nin eu o son. Eu non penso que os nosos males sexan culpa dos outros. E entón é un disco en positivo, dicindo que esa foi unha circunstancia histórica do noso país, pero ao mesmo tempo serviu para construír a nosa propia identidade. Para min é un punto de inflexión en todos os sentidos: no estético, pero tamén no que transmite e a ver a onde chegamos con isto, pero eu estou moi satisfeito. Eu dedícome a facer música para masas, non fago música ortodoxa para un sector da poboación, eu son un músico que intento chegar a público moi diverso. Non quería facer un tocho de historia, senón que a xente o pase ben e que ademais teña un valor histórico engadido. - Eu preguntaba porque dixeches que era máis un disco "de país".- É algo que todos os que participamos, Pablo Milanés e moitos outros, nos preguntabamos, como é que isto, despois de 150 anos de relación, non se tivera feito nunca. E a segunda reflexión é: menos mal que se fixo. A min tocoume estar no momento axeitado no lugar axeitado. Non é un disco de Roi Casal nin un libro de Neira Vilas, é unha síntese de algo que este país tiña e ten pendente. Temos pendente unha revisión do que significa a emigración para Galiza. Para min foi moi enriquecedor todo o proceso de Son galego, son cubano porque descubrín moitísimas cousas de como se conformou o que somos, o que é Galiza. Este non é un disco máis, é algo que debe servir para ver a punta do iceberg e descubrir todo o que hai debaixo. Neira deixou moito escrito sobre o tema para quen queira investigar e fascinarse. Si, é un disco de país que nos debíamos a nós mesmos. - No disco contas con colaboracións cubanas (Pablo MIlanés, Laritza Bacallao) e galegas, co teu propio pai, Nando Casal. - Nós gravámolo en maio de 2016, con Neira xa falecido, e vin claro que ía ser un traballo grande, de país, e a quen lle contamos esta historia se sentía fascinado coa historia. E vendo iso decidín intentar contar cos mellores, e aí está a voz masculina máis recoñecida, Pablo Milanés, a voz feminina actual máis potente, Laritza Bacallao, a produción de Miguel Núñez, que probablemente é o mellor pianista da illa, o pianista dos Bambán, etc. E de aquí, o condimento galego tiña que ser unha gaita e eu tíñaa pretiño, verdade? [risas] Por iso está Nando Casal, de Milladoiro. E así conformouse un proxecto único, tamén polas personalidades que interveñen. E o 27 na Habana a xente non veu ver só Son galego son cubano senón tamén un All Stars que non tocaran xuntos nunca. Eu dedícome a facer música para masas, non fago música ortodoxa para un sector da poboación, eu son un músico que intento chegar a público moi diverso. Non quería facer un tocho de historia, senón que a xente o pase ben e que ademais teña un valor histórico engadido. - Vin que en Cuba estivestes dous días seguidos, obtendo senllos éxitos. Como reacciona a xente alí a este, que xa son galegos de segunda ou terceira xeración? - Si, pero seguen mantendo as estruturas asociativas orixinais dos primeiros que chegaron alí. Siguen en certa maneira conectados a Galiza. Hai escolas de gaitas con mulatos. Chamoulle moito a atención que se fixese algo así, e claro feito ao grande, con músicos de moito prestixio, pois causou expectación, claro. Por iso digo que é un proxecto de país, estreouse ao grande en Cuba, e agora vaise facer igual en Galiza. É algo que nos debíamos. En Galiza cando se fai algo relacionado coa emigración soe ser algo triste, de lamentos, e eu sempre me rebelei contra esa mensaxe da aldraxe, de que en Galiza todo é un desastre, que todo nos foi mal historicamente. Neira non era así, nin eu o son. Eu non penso que os nosos males sexan culpa dos outros. - Falando xa da xira que comezas este domingo en Ourense, como vai ser a formación en Galiza? - Aquí participa aínda máis xente aínda que no disco. Algúns músicos veñen expresamente de Cuba e outros de aquí, que xa sabes que hai moitísimos músicos cubanos radicados aquí. Somos doce músicos, con coro e bailaríns. É un show de primeira división de gran formato, na que o público está bailando o 90% do tempo. Poderase ver practicamente en todas as cidades e vilas grandes. En Ourense, no Apóstolo, en Lugo, en Ferrol, en Cambados no Albariño… Publicaremos a xira íntegra pronto. - E logo xira internacional, non?Temos xa previstos varios fóra: en Suíza, nas Canarias, en Brasil, en México, en Bélxica… - Este é un disco especial na túa carreira. Logo vas continuar coa túa aposta pop, unha aposta por certo inusual en Galiza por parte de alguén que comezou en Milladoiro…- Si, o pop é a miña seña de identidade, é coa que me fixen cun público que me permite vivir da música e ter unha banda estable e facer xiras importantes. Iso é co que cheguei até aquí, pero tamén é verdade que Son galego son cubano é un proxecto distinto e eu non sei nunca que vou facer o ano que vén. Se me preguntan hai dous anos se ía facer isto teríalle dito, estás tolo, e sen embargo aquí estou. Botando a vista cara atrás hai 8 anos que deixei MIlladoiro e emprendín a miña carreira en solitario, co cal eu penso que en 2018, aos 10 anos, será unha boa oportunidade de mirar atrás, pero á hora de crear, eu non sei o que vou facer. A vida e a música vante poñendo en sitios moito mellores dos que tiñas pensado. Así que me vou deixar ir a onde me leve, pero intentando non defraudar o meu público, claro. Unha das cousas que quero testar é a resposta do meu público a este proxecto.


Summary: O decreto 19/2016 recollía a convocatoria de 188 prazas de persoal laboral no Servizo de Prevención e Defensa contra Incendios Forestais. Unha manifestación esixirá este venres en Compostela que o Goberno anuncie unha oferta de emprego que palie a temporalidade que afecta ao 40% dos traballadores

O decreto 19/2016, polo que se aprobaba a oferta de emprego público de prazas de persoal funcionario e laboral da administración autonómica para o ano 2016, recollía a convocatoria de 188 prazas de persoal laboral no Servizo de Prevención e Defensa contra Incendios Forestais (SPDCIF): 60 condutores de autobomba, 20 vixilantes fixos, 20 emisoristas, 44 peóns e 44 peóns condutores. Porén, un ano despois do seu anuncio -produto dun acordo entre a Xunta e os sindicatos- estas prazas non foron aínda convocadas, contribuíndo a incrementar a precariedade laboral que domina o dispositivo de loita contra o lume, que segundo as centrais sindicais afecta ao 40% do persoal. CIG e CSIF esixen o cumprimento do acordo asinado en setembro de 2016 entre a Xunta e os sindicatos sobre os bombeiros forestais Este mércores, o delegado da CIG en Medio rural en Pontevedra, Xesús Dorado, e o representante do CSIF, Juan Carlos Rivas, demandaron en rolda de prensa a convocatoria da Oferta Pública de Emprego correspondente ao 2016 como persoal laboral. Dorado esixiu o cumprimento do acordo asinado en setembro de 2016 entre a Xunta e os sindicatos sobre os bombeiros forestais e a súa segunda actividade, onde se recollía explicitamente a redución da taxa de precariedade ou temporalidade, mediante as correspondentes ofertas públicas de emprego para prazas de persoal laboral, previo a calquera proceso de funcionarización que se puidera acometer neste ámbito. Agora mesmo forman parte do dispositivo entre 1.800 e 1.900 traballadoras e traballadores, dos que preto de 800 non teñen a condición de fixos Dorado reiterou, ademais, a denuncia do incumprimento por parte do Goberno galego das súas propias publicacións. O representante da CIG acusou a Xunta de "alimentar a precariedade na propia administración pública". Neste senso, lembrou que agora mesmo forman parte do dispositivo entre 1.800 e 1.900 traballadoras e traballadores, dos que preto de 800 non teñen a condición de fixos. De feito, moitos e moitas non traballan máis de tres meses en todo o ano, o que impide ademais que teñan dereito a cobrar unha prestación por desemprego. Outra parte importante deses 800 traballan un máximo de 9 meses, o que provoca, segundo Dorado, "unha enorme inseguridade laboral e desprotección". CIG e CSIF subliñan que "unha administración pública non pode permitir que parte do seu persoal estea nunha situación laboral como esta" e exixen a convocatoria desta OPE que posibilitaría "a progresiva conversión en persoal laboral fixo destes traballadores e traballadoras". Unha medida que non só melloraría as condicións laborais do persoal, senón que tamén "permitiría reforzar os labores de prevención durante os meses previos á tempada de alto risco", ao contar con persoal suficiente no dispositivo ao longo de todo o ano. A convocatoria de prazas "permitiría reforzar os labores de prevención durante os meses previos á tempada de alto risco", ao contar con persoal suficiente no dispositivo ao longo de todo o ano O persoal do Servizo de Prevención e Defensa contra Incendios Forestais (SPDCIF) manifestarase este venres polas rúas de Santiago de Compostela (saída ás 10.30 horas da estación de autobuses) denunciando este incumprimento levado a cabo polo Goberno galego. A convocatoria da mobilización foi acordada na asemblea de traballadores e traballadoras que tivo lugar o pasado día 21 de xuño, unha xuntanza na que tamén se acordou unha recollida de sinaturas entre o persoal do SPDCIF, unhas sinaturas que serán presentadas no rexistro da Xunta coincidindo coa mobilización.


Summary: Rego anunciou que en 2020 se porán en marcha medidas para a eliminación dos prexuízos fiscais que supón ter dous pagadores e o estabelecemento do mesmo límite de ingresos que obriga de facer a declaración do IRPF.

O deputado do BNG no Congreso, Néstor Rego, asegurou que en 2020 vanse pór en marcha as medidas necesarias para acabar coa situación fiscal dos emigrantes retornados. O colectivo, dixo, terá "o mesmo trato fiscal que calquera outro cidadán". Néstor Rego fixo este anuncio durante o encontro que mantivo en Vilagarcía de Arousa coa Coordinadora Nacional de Emigrantes Retornad@s, acompañado da deputada Montse Prado e o presidente da asociación Marusía, Xosé Lois Leirós. O deputado galego no Congreso explicoulles ás persoas afectadas os detalles do punto alcanzado no acordo de investidura para solucionar a "estafa" que representa para as persoas que reciben prestacións desde o estranxeiro a súa situación fiscal. Agravio Os emigrantes retornados que traballaron noutros países, recalcou, "contribuíron tamén ao desenvolvemento económico deste país". Rego incidiu no compromiso asinado que pretende modificar lexislativamente o agravio que sofren moitos e moitas retornadas por teren dous Estados pagadores ao mesmo tempo. Segundo dixo, unhas 250.000 persoas na Galiza, un millón no conxunto do Estado. Néstor Rego comprometeu ao longo deste ano, a posta en marcha de medidas concretas para a eliminación dos prexuízos fiscais que supón ter dous pagadores e o estabelecemento do mesmo límite de ingresos para ter a obriga de facer a declaración do IRPF. O portavoz da coordinadora, Xosé Lois Leirós, lembrou que, mentres para calquera cidadán español ese límite sitúase en 22.000 euros, para os emigrantes retornados é de 12.000. O deputado do BNG adiantou que aínda que o acordo require dunha certa tramitación administrativa, "non precisa dunha dotación orzamentaria, polo que non está condicionada á aprobación dos Orzamentos Xerais do Estado", de aí que se poida iniciar xa.


Summary: Albert Pla (Sabadell, 1966) levou a canción de autor máis alá dos seus límites. A forza de irreverencia salvaxe, sarcasmo lírico, doces melodías e teatral posta en escena, o autor de No sólo de rumba vive el hombre (1992) trazou un percorrido puntuado pola polémica e por singulares achados musicais. Esta sexta feira visita Santiago de Compostela, ás dez da noite na Sala Capitol.

Pla iniciou a súa carreira discográfica cantando en catalán. Pero foi a partir da primeira metade dos noventa, co citado No sólo de rumba vive el hombre, Supone Fonollosa (1995) -sobre poemas do maldito José María Fonollosa- ou Veintegenarios en Alburquerque (1997) -que incluía a controvertida La dejo o no la dejo-, cando a súa proposta trascendeu máis ou menos masivamente. Entre unha versión irónica e retorcida da canço catalana e aires rumberos, o cantante de Sabadell gravou colaboracións con músicos como Quico Pi de la Serra, Fermín Muguruza, Manolo Kabezabolo, Joan Miquel Oliver (de Antònia Font), Pascal Comelade ou Kiko Veneno. Nas súas últimas obras volveu empregar o catalán, por caso en Cançons d'amor i droga (2003) ou Somiatruites (2011). Albert Pla, que tamén se prodiga como actor, presentarase en Compostela acompañado do guitarrista flamenco Diego Cortés e repasará o seu repertorio de todas as épocas con, segundo os promotores, "as mans libres e o corpo desatado para teatralizar as súas cancións e conseguir unha poética inusual devastadora e electrizante".


Summary: Desde que anunciou que abría un período de reflexión, Ana Pontón (Sarria, 1977) recibiu centos de mensaxes para que continúe á fronte do BNG. Agradece o cariño recibido, e apela a "dotar de racionalidade esa afectividade". Ten claro o obxectivo da súa meditación: conseguir para o BNG a Presidencia da Xunta da Galiza.

-Hai unha semana fixo pública a súa intención de abrir un período reflexión persoal sobre o seu futuro político. Que avanzou nestes últimos días? As reflexións necesitan tempo e esta é unha decisión responsábel. Cando hai cinco anos me dixeron que apostaban por que eu puidese ser a portavoz do BNG, tomei moito tempo para pensar se dar ese paso ou non. Na vida non hai que actuar por impulso, senón valorando profundamente os pros, os contras e se realmente somos as persoas adecuadas para poder levar adiante esas responsabilidades. O BNG tamén ten que reflexionar sobre como ir cara a ese obxectivo de conseguir a Presidencia da Xunta dentro de tres anos. É lóxico levar adiante ese proceso de reflexión para ver se eu son a persoa adecuada para esta finalidade tan ambiciosa, que é colectiva e fundamental para o país. A reflexión é un elemento necesario para poder acertar nos retos que temos por diante. Non podemos seguir cun Goberno que está estragando a sanidade pública e deteriorando a nosa base produtiva, que non dá respostas a temas tan importantes como a suba da luz, nun país que produce electricidade a esgalla. -Sinalou nunha das últimas comparecencias que o principal reto do BNG é ensanchar a súa base social. Como se logra? Ou ensanchamos a nosa base social ou calquera avance no plano electoral vai ter sempre os pés de barro e isto require que fagamos un esforzo para achegar máis persoas ao BNG, por ter unha interlocución máis ampla coa sociedade e por dar a coñecer cales son as nosas alternativas. Hai miles de galegos e galegas mirando cara a nós, que confiaron no BNG como a mellor opción para liderar este país e temos que facer un esforzo por que moitas desas persoas que comparten o proxecto que temos para a Galiza dean o paso de incorporarse á organización. Iso require achegarse a elas e xerar unha dinámica de participación e de implicación práctica. -Unha das cuestións ás que se ten referido é á necesidade de que o BNG manteña sen alteración os seus principios ideolóxicos e políticos. A razón de ser do BNG é a defensa da Galiza, ser unha organización que teña os seus centros de decisión aquí e que represente un proxecto sen ataduras. Todo iso é esencial para poder seguir avanzando. A Galiza necesita un Goberno que teña as mans libres para poder defender a súa economía, os servizos públicos, un novo modelo de financiamento... é dicir, a capacidade de decisión desde aquí. Unha organización política sen principios é como unha casca baleira. O que temos que ver é como actuamos nun marco e nun contexto moi diferente. Hai un novo ciclo político para o BNG, que se abre nas pasadas eleccións, e no que esta asemblea nacional é unha parte moi importante. Ao longo destes cinco anos, fomos quen de responder aos retos que tiña o nacionalismo. Estabamos falando de pasar dun momento de resistencia á reorganización que eclosionou nas eleccións de 2020, cun salto espectacular do BNG. Neste ciclo, temos que reflexionar sobre os retos, como os conseguimos e non actuar desde a pasividade nin a inercia. Temos que pensar como somos máis útiles para a Galiza. -A asemblea nacional é tamén unha posta a punto para enfrontar os procesos electorais de 2023 e de 2024. Que obxectivos se marca? Os obxectivos teñen que marcarse colectivamente. Estamos traballando en como fortalecer o BNG para conseguir o apoio de máis galegos e galegas e ter unha base sólida para que, por primeira vez, teñamos o nacionalismo na Presidencia da Xunta. Isto é un reto de primeira magnitude. O BNG é a alternativa real ao PP. Estamos nun momento histórico, non podemos repetir os erros do pasado e temos que facer unha reflexión a fondo. Esta Asemblea é transcendental e non pode abordarse desde a rutina. Estamos nun novo ciclo, con novos retos, e o BNG ten que prepararse cunha organización máis forte, cun maior coñecemento sobre o país e con alternativas ben estudadas e viábeis. Levamos demasiados anos cun Goberno que nos está levando a unha calexa sen saída e a Galiza merécese que o BNG faga todo o que estea na súa man para chegar á Presidencia de Xunta e frear a desfeita do PP. Temos que estar á altura do que moitos galegos e galegas queren: un proxecto de país ambicioso, para que a Galiza teña futuro, xogue outro papel no Estado, recuperar a nosa lingua e os sinais de identidade... -Que considera fundamental da asemblea nacional e dos textos a discusión? A reflexión sobre este novo tempo político, como ensanchamos a base social e como preparamos a organización para dar resposta á expectativa que se abriu na sociedade para que o nacionalismo poida liderar o país. Iso require reflexionar sobre como imos traballar e sobre como imos priorizar ese traballo, que ten que ser dunha crítica contundente ao PP, pero tamén de presentación dunha alternativa sólida, críbel e que vaia aglutinando máis persoas.


Summary: O propietario de Autobuses Calo, Ramón Sanjuán, enfróntase a posíbeis penas de cárcere por continuado acoso laboral desde o ano 2006 contra a traballadora Nélida Pisco. Inspección de Traballo chegou a definir o trato cara a Nélida de "terrorismo psicolaboral". O xuízo arranca esta segunda feira, 27 de xaneiro, ás 10 horas, nos xulgados das Fontiñas de Santiago de Compostela.

Logo de anos de innumerábeis mobilizacións sindicais en solidariedade coa traballadora Nélida Pisco, vítima de acoso laboral desde 2006, chega o xuízo contra Ramón Sanjuán, o propietario de Hedegada (Autobuses Calo). Na mañá desta sexta feira, 27 de xaneiro, Ramón Sanjuán e a súa filla, Marina Sanjuán, acudirán aos xulgados composteláns do barrio das Fontiñas para responder diante da xustiza como responsábeis directos do acoso laboral ao que foi sometida desde hai 14 anos a condutora de autobús Nélida Pisco. A parte denunciada afronta unha petición de dous anos de prisión e o pagamento dunha indemnización de 100.000 euros á traballadora por danos morais e vulneración de dereitos. Desde 2006 sufrindo "terrorismo psicolaboral" O acoso contra Nélida Pisco comezou en 2006 debido a ter solicitado unha redución de xornada para atender a súa filla após nacer, pois ao ser prematura, precisaba coidados especiais. Pisco denunciou como a partir desa situación derivaron episodios que a propia Inspección de Traballo cualificou como "terrorismo psicolaboral" e de "acoso" por parte da empresa. Desde entón, sucedéronse varias sentenzas pola vía social, sempre favorábeis á traballadora e onde se acreditaba o acoso laboral e a vulneración de dereitos contra Nélida Pisco. Mais Nélida denuncia que a día de hoxe continúa a padecer acoso e vulneración de dereitos. Pisco foi despedida en 2018 A traballadora agredida foi despedida por última vez en decembro de 2018 cando Autobuses Calo solicitou á Dirección Xeral de Tráfico (DXT) que a inhabilitara. Pisco gañou a sentenza contra o despedido e a empresa perdeu todos os recursos posíbeis que apresentou. O último foi hai un mes no Tribunal Supremo e tamén lle saíu desfavorábel a Calo. Con todo, Pisco atópase actualmente sen que a empresa lle permita reincorporarse ao posto de traballo. Xa en marzo de 2019 o representante da FGAMT-CIG de Compostela, Inácio Pavón, denunciaba que "a empresa está dilatando artificialmente a volta efectiva ao posto de traballo de Nélida Pisco, o que constitúe outra forma de acoso dentro de todo o proceso que leva vivido nestes anos". Prórroga de dez anos para a empresa Desde a central sindical nacionalista tamén denuncian que, a pesar de ter trasladado en múltiples ocasións esta información á Consellaría de Infraestruturas e Mobilidade e máis á Secretaría Xeral de Igualdade e ao propio presidente da Xunta da Galiza, Alberto Núñez Feixoo, en sede Parlamentaria; non só ninguén deles interveu senón que premiaron a empresa cunha prórroga por dez anos.


Summary: Ana Cedeira é portavoz da Plataforma de Afectad@s pola estafa das preferentes na Coruña. En conversa con Sermos Galiza asegura que o ex-conselleiro de Economía, Javier Guerra, aconsellou ás estafad@s non se moveren "porque ía ser peor". De Feijóo, só pode dicir que é "un mentireiro" do que din sentírense "moi desprezad@s"

Ana Cedeira é natural de Arteixo. Foi estafada por Caixa Galicia ao lle vender "unha persoa de confianza" participacións preferentes. Corría o ano 2003 mais non o sabería até pasaren os anos. Logo do estourido deste calote --que afecta a 100.000 persoas en todo o país-- Ana acudiu á arbitraxe. "Devolvéronme o diñeiro", di, mais tamén apunta que o facían para tentaren partir a masiva resposta social. "Non descartamos ir á ONU para denunciarmos o dano humano que causou a estafa das preferentes" Deste proceso --do que Alberto Núñez Feijóo se gaba acotío-- asegura que é "unha montaxe" creada "pola Xunta e o banco porque lles conviña". Para Ana, NovaGalicia Banco é "xuíz e parte" nesta estafa que foi rexeitada mesmo pol@s estafad@s pois "sabiamos que ía pasar o que está acontecendo". E é que moit@s afectad@s non foron chamad@s para acudiren a unha vía extra-xudicial agora fechada. "Nós o que queriamos era a arbitraxe para todos", sentenza, mais iso exixe "unha solución política" que a Xunta, afirma con rotundidade, non está a dar. "Temos a sensación de non valermos nada". A entrevista completa, no número 55 do Sermos Galiza. Xa á venda nos quiosques e librarías do país. Mais tamén, na nosa loxa.


Summary: Amnistía Internacional súmase ás denuncias de sindicatos, organizacións e redes de apoio sobre que se limite o dereito á saúde das persoas. A ONG cualifica a lexislación aprobada polo PP de claramente discriminatoria

Amnistía Internacional (AI) critica que as reformas en materia de sanidade deixaron a 873.000 inmigrantes sen cartón sanitario No Estado español "impedindo ou dificultando" so seu acceso ao sistema sanitario, e "mesmo poñendo a súa vida en risco". O director de AI no estado español, Esteban Beltrán, cualifica esta medida de "regresiva" e "discriminatoria" e pediu que se modifique o Real Decreto-Lei aprobado en setembro de 2012 e polo cal, sosteñen desde esta organización, limítase o dereito á saúde das persoas inmigrantes, que teñen que pagar para recibir asistencia sanitaria, incluída a primaria. Escusa AI considera que se está a usar por parte dos gobernos a crise como unha desculpa e unha escusa para facer recortes en servizos tan básicos e necesarios como o sanitario.


Summary: Encontrámonos en Adegas Bordel, en Sarandós, concello de Abegondo, cuxo compromiso coa calidade do produto e o territorio marcan indubidabelmente o carácter dos seus viños.

No cerne de Adegas Bordel latexa o espírito dos viños ligados á Terra", así a definen na páxina web de Viños IXP (Indicacións Xeográficas Protexidas) da Galiza. Tamén indican que "a posta en valor dunhas terras e unha caste propia do territorio e esquecida co paso do tempo". Podemos dicir sen medo a nos enganar que non lle falta razón. A actividade principal da adega está ligada a diferentes actividades agrarias, mais na viticultura ten a súa máxima expresión, destacando a defensa dunha uva con presenza secular neste territorio, a Branca Lexítima. Xosé Antonio Meixide foi profesor no Centro de Formación e Experimentación Agroforestal de Guísamo (C.F.E.A.) e membro da adega Bordel. Nós Diario abordou con el diferentes cuestións sobre a adega, a defensa da Branca Lexítima ou a maneira de traballar as viñas. —Como comezou a adega Bordel?A nosa adega comezou en Bordel, un lugar da parroquia de Sarandós en Abegondo, de aí o nome. Comecei a traballar hai tempo no mundo da viticultura e na produción de viños mais non somos viticultores exclusivos, simplemente vivimos no rural e temos as leiras dedicadas a aquilo ao que se dedicaron historicamente. A finca onde temos as viñas xa se dedicaba desde hai moito tempo á actividade vitivinícola. Na miña casa sempre houbo tradición de viño e, aos poucos, decidín comezar a producir unha pouca uva que inicialmente vendía e máis adiante pareceume oportuno dar comezo ao noso proxecto propio por varios motivos. Entre outros, queriamos achegar o noso gran de area ao sector vitivinícola da IXP de Betanzos que estaba indo a menos despois de moitos anos de tradición. Temos a intención de implementar ao longo deste ano outra media hectárea de terreo pra cultivar uva. Sabemos que é pouco terreo mais traballar a nosa viña en concreto supón unha gran dificultade pola orografía do lugar, ademais non é unha adega herdada nin eu son un empresario cun grande orzamento. O que quixemos foi aproveitar as terras para vivir no mundo rural da maneira que nos parecía máis correcta. —Por que é tan importante defender a uva Branca Lexítima?A Branca Lexítima é a uva propia de Betanzos, aínda que o cambio climático as cousas están a mudar. Mais en condicións normais, Betanzos é unha zona límite para as castes autóctonas por humidade e temperatura. Con todo, a Branca Lexítima é unha caste moi adaptada a facer ciclo curto, é bastante resistente ás condicións da zona e dáse nun acio coas uvas separadas. Esta uva é máis resistente a certas enfermidades e, por outra parte, ao ter o ciclo máis curto, tamén é máis fácil que alcance unha gradación alcólica correcta. Ademais de todos estes valores, é unha caste que se comporta moi ben tamén en termos de sabor; é intensa e ten un aroma moi agradábel. Podemos dicir que é unha caste que permite producir viños de calidade e únicos. Tamén é certo que a Branca Lexítima non está só en Betanzos, tamén se dá no Morrazo, Padrón, Boiro e até na Ribeira Sacra. De todos os modos os tres lugares onde está máis presente este tipo de uva son a Barbanza, Betanzos e Negueira de Muñiz. —Como traballan as viñas?Como temos moi pouca superficie de viña, traballamos todo de maneira moi artesanal. Digamos que apostamos por un modelo de traballar as viñas sustentábel. É unha forma de traballar que é moi laboriosa mais que dá resultados moi satisfactorios. A pesar de que esta zona estaba de caída en canto á produción de viño, nós seguimos apostando por facer viño aquí e continuar a tradición que sempre houbo de produción. Tamén dá moitos folgos saber que os viños que producimos son ben acollidos e que hai moita xente que gusta deles. Mesmo en concursos moitas veces conseguimos premios a pesar da pouca cantidade que producimos. —Que características teñen os viños que producen?Os viños que producimos varían dependendo das diferentes condicións que se dean cada ano. Con todo, unha característica moi boa dos nosos viños é o grao de acidez que conseguimos e que consideramos moi axeitado así como a calidade da uva. O modelo que seguimos é dunha viticultura non curtopracista, normalmente podemos traballar con viños a mesmo máis de catro anos. Ademais, a Branca Lexítima ten unha característica moi curiosa e é que, co tempo, vai corrixindo a acidez do viño, o cal dá uns resultados realmente únicos. Os nosos son viños moi agradábeis e moi expresivos en sabor, é dicir, viños que nunca están apagados e iso dálles un valor importante que cremos que os consumidores poden apreciar e valorizar tamén. É o resultado da nosa filosofía á hora de tratar o viño.


Summary: A eurodeputada Ana Miranda (BNG) organiza esta segunda feira 21 de xaneiro unha xornada de traballo no Parlamento Europeo para valorar os incumprimentos das recomendacións europeas de saneamento das rías do Burgo e Vigo

Xunto coa eurodeputada da formación nacionalista, comparecerá na Eurocámara unha delegación formada por integrantes das plataformas en Defensa da Ría de Vigo-Serxio Regueira, presidente- e da Confraría da Coruña-Felipe Canosa, patrón maior- así como a Concelleira da Coruña Avia Veira, o Concelleiro de Culleredo Antonio Chouciño, Francisco Jorquera polo BNG da Coruña e Xabier Pérez Igrexas polo BNG de Vigo. "O tratamento e a calidade da auga é unha das nosas prioridades políticas e debemos esixir o saneamento integral das nosas rías, dada a súa importancia para o sector pesqueiro, marisqueiro, para o medio ambiente e o turismo", explica Miranda. A comparecencia na Comisión de Peticións de Bruxelas é resultado dunha investigación realizada por unha delegación do Parlamento Europeo en Galiza en febreiro do 2013. O informe desta visita será estudado de novo na eurocámara após negociacións do BNG. "Que este tema volva á Comisión de Peticións, -cos votos en contra do PP-, é unha oportunidade de corrixir aquilo que o Partido Popular non fixo durante estes cinco anos ao respecto do saneamento integral das rías", subliña Miranda a propósito do insuficiente investimento por parte dos gobernos estatal e autonómico. Actualmente a ría de Vigo non ten asignada ningunha consignación económica. Os aliviadoiros que existen son os mesmos que hai anos polo que a contaminación e os vertidos seguen a existir, explicou a eurodeputada. En canto á ría do Burgo, a actividade económica e os postos de traballo descenderon drásticamente nos últimos anos debido á deficiente calidade da auga, din dende a formación nacionalista. A delegación completa participará após da Comisión nunha reunión con eurodeputados do Grupo Verdes-Alianza Libre Europea-Ale, do que forma parte o BNG. Tamén, a terza feira 22 de xaneiro realizarán unha rolda de prensa no Parlamento Europeo.