No passado 9 de abril faleceu no seu domicilio de Cádis Rafael Serrano Valls, homem que encarna à perfeiçom o espírito da Transiçom enquanto dispositivo de branqueamento da história, capaz de transformar, da noite para a manhá, franquistas recalcitrantes em democratas de toda a vida, numha democracia à espanhola onde, caso único na Europa, se pode ser democrata sem ser antifascista. Rafael Serrano Valls (Dúrcal, 15-XII-1920 – Cádis, 9-IV-2018) veu ao mundo no ecossistema quartelário da guerra espanhola contra o independentismo rifenho, entorno abafante onde se pré-configurou, matando "mouros", o núcleo ideológico do golpe contra a II República de 1936. O seu pai, Alberto Serrano Montaner, fora oficial das Fuerzas Regulares Indígenas e da Legión, chegando a subinspetor desta última. Com apenas 15 anos, Serrano Valls somou-se às fileiras golpistas da mao do seu pai, como soldado de infantaria de 2ª classe nas Fuerzas Regulares Indígenas de Tetuán nº 1 onde estava destinado o progenitor. Aí começa umha carreira militar marcada por ascensos suspeitos de nepotismo. Aos dous anos já é nomeado alférez provisional de infantiaria e, como a vitória do fascismo, em abril de 1941 ascende a tenente provisional passando em comissom de serviço às incipientes Fuerzas de Policía Armada y de Tráfico que estava a organizar, novamente, o seu pai. Em 1944 destinam-no à Legión de Melilha, mas em março de 1945 passa à Guarda Civil onde fará carreira. O seu correligionário José Núñez, autor do laudatório obituário publicado no Diario de Cádiz no passado 10 de abril, dá neste ponto da biografia de Serrano um salto no tempo até 1961, ano em que aparece como tenente coronel chefiando a 237ª Comandáncia de Cádis1. Dezasseis anos de atornador silêncio biográfico que talvez se deva a que esse período já o escrevera pouco antes o historiador Manuel Pazos Gómez, e o revelado nom resultava ser mui recuperável para a hagiografia de um democrata2. A meados da década de 1940 Serrano é destinado à Galiza, concretamente à comarca de Ordes, onde a resistência antifranquista se estava a fazer forte. A sua missom era, naturalmente, liquidá-la, e para a tarefa nom poupou em métodos contrários ao direito internacional, alguns seguramente classificáveis como crimes de guerra e, polo tanto, imprescritíveis por muita amnistia de 1977 que esgrima o Estado espanhol. Som também os anos de intensificaçom das contrapartidas guerrilheiras –método igualmente condenado polo direito internacional- que foram chave para desartelhar a resistência e, o que é ainda mais grave, causarem umha brutal subversom memorial do que ainda nos resentimos hoje. Tratava-se da criaçom de destacamentos de direitistas que, em nome da resistência antifranquista, realizavam todo tipo de feitorias para desprestigiar o Exército Guerrilheiro da Galiza e deixá-lo sem apoios entre o povo. Sirvam dous exemplos tirados de dous informantes locais para comprovar os efeitos dessa estratégia repressiva: o primeiro, umha mulher nada na década de 1930 e que recorda vivamente as requisas de gado e cereal que afetuavam nas casas dos labregos os que ela chama de "foucelhas", o nome com que popularmente se conheciam os guerrilheiros em todo o país. Perguntada por se lembrava quem eram tais "foucelhas", a senhora cita de cor o nome dos mais conhecidos falangistas da comarca. Assim mesmo, di recordar como um destes "foucelhas" pressumia na feira de Ordes vestindo a zamarra que lhe roubara a "um dos do monte" que assassinara. Outro caso é o de um homem nado já entrada a década de 1940, e que me assegurava que na entrada da vila de Ordes, à altura da Fonte Estrei, havia colocado junto um letreiro "o símbolo dos foucelhas". Estranhado por tal afirmaçom, mas sabendo que há constáncia documental de que o Exército Guerrilheiro figera pintadas reivindicativas na vila na década de 1940, perguntei como é que era esse símbolo. "Era um jugo com umhas flechas, o símbolo dos foucelhas". Ese shock memorialístico continúa a ser transmitido de geraçom em geraçom, sem que a chamada Transiçom supugesse rutura nengumha. Voltando à atuaçom de Serrano nesses anos em Ordes, a sua estratégia repressiva conseguira desmantelar quase completamente a rede de enlaces e apoios da guerrilha. As fontes orais lembram-no como um tipo ambicioso, com pretensons de ascenso e mui interessado nos galons. Segundo estas fontes, Serrano teria participado em numerosos enfrontamentos com os guerrilheiros, chegando a temer seriamente pola sua vida em um tiroteio com Antonio Nouche Costa, o 'Soldado de Deixebre'. Também há quem assegura que participou no 21 de abril de 1947 no cerco do Fontao que rematou com os assassinatos do mais carismático guerrilheiro, Manuel Ponte Pedreira, e de Manuel Díaz Pan 'Rogelio' e Manuel Rodríguez o 'Asturiano'. A casa em que se achavam os três antifranquistas fora rodeada por guardas civis dos postos de Ordes, o Penhasco, Xanceda e Cúrtis, preparando-lhes umha emboscada mortal. Os cadáveres foram fotografados como trofeios de guerra e enterrados numha vala comum no cemitério de Abelhá. Amorte de Ponte, o mais carismático líder da resistência galega, correu como a pólvora entre o exílio, multiplicando-se as homenagens em toda a imprensa antifascista da França, México ou a Argentina. Algumhas testemunhas orais mesmo apontam que teria sido Serrano em pessoa o autor dos disparos. Outras fontes sinalam que após o descabeçamento da IV Agrupaçom –à que seguiu umha macrooperaçom em que detiveram mais de 67 pessoas nas comarcas de Ordes, Bergantinhos e Costa da Morte, resultando torturadas muitas delas-, Serrano foi o encarregado de perseguir até a morte outro imprescindível da guerrilha: Francisco Martínez Leira 'Pancho'. Entretanto, em 9 de setembro de 1946, Serrano casa em Ordes. Foram estes importantes méritos de guerra (a comarca de Ordes, onde nom houvo guerra civil senom golpe de estado e genocídio, foi oficialmente zona de guerra até 1952) os que impulsaram o ascenso meteórico de Serrano na hierarquia da organizaçom armada. Após o destino a Cádis é ascendido, agora a coronel, e enviado a mandar o Terço da Corunha, mas poucos meses depois volta à provincia gaditana a dirigir o recém criado 26º Terço da Guarda Civil de Cádis. Ham saber os antifranquistas de Cádis como foi a sua atuaçom lá, pois entre 1967 e 1979, os anos do franquismo seródio e começos da Transiçom, estivo à fronte da Benemérita de toda a província. A chegada de "democracia" deixa completamente intato o aparato repressor da Ditadura e autoamnistia os seus crimes, e aquele tenente que perseguia os democratas que resistiam em Ordes e Trasancos converte-se em general democrata. Serrano Valls encarna à perfeiçom esse paradoxo fundacional da nova democracia espanhola segundo o qual se pode ser democrata sem ser antifascista, precisamente porque o referente de oposiçom do Regime do 78 e dos seus democratas nom foi o franquismo, senom o independentismo; evidencia esta mais clara ainda à vista da desapariçom de ETA e do exemplo catalám. Juan José Imbroda, o presidente de Melilha polo PP, nom podia ser mais claro quando lhe botaram em cara que mantivesse na cidade africana a última estátua a Franco num espaço público: "nom o reconhecemos como ditador, senom como tenente-coronel da Legión contra Abdelkrim". Em janeiro de 1981 Serrano Valls foi nomeado Chefe da Primeira Zona da Guarda Civil (Madrid) tras cessar no mando da Quinta Zona (Logronho), que abrangia as comandáncias de Álava, Guipúscoa, Biscaia e Navarra durante os anos de chumbo e guerra suja do conflito basco. Depois da sua passagem pola "Guerra do Norte" –de cuja intervençom nom temos de momento mais dados- entra na reserva ativa como general de brigada em 1982. Durante o 23-F será um dos assinantes do chamado "Pacto do capó" que eximia de responsabilidades os golpistas com graduaçom menor à de tenente. O retiro por idade chegou-lhe a partir de dezembro de 1998, tendo ainda tempo de ser homenageado polo alcalde de Medina Sidonia, Santiago López Belizón, em julho de 2014, com ocasiom do 50º aniversário da casa-quartel do município. Durante o ano entregaram-lhe a Serrano a "enseña nacional"3. A de Serrano Valls nom foi, nem muito menos, umha trajetória singular, senom umha de tantas que seguiram caminhos parecidos. Em alguns casos, como o do tenente Camilo Pajuelo Arteaga, investigado por Jordi Bigues4, os paralelismos som assombrosos. Este guarda civil, já falecido, dirigiu em 1947 um operativo que se saldou com a morte de seis guerrilheiros anti-franquistas em La Pesquerda (Cuenca), matança que lhe serviu para ser ascendido e premiado, tendo-lhe imposto Franco a Cruz ao Mérito Militar com distintivos brancos. Em janeiro de 1981 Pajuelo Arteaga, após um ascenso irregular em 1980 –já em democracia", pois- é nomeado general em chefe da IV Regiom Militar (a correspondente a Catalunha) em substituiçom de Isabelino Cáceres Ruiz, outro destacado especialista na guerra suja anti-guerrilheira que depois aplicou os seus métodos contra o movimento basco. Será um ano intenso para Pajuelo o de 1981, especialmente polos sucessos da FargaBebié (Ripollés), em que rematam com a vida de duas jovens levadas a identificar ao quartel como suspeitosas de militarem nos GRAPO, seguido do assassinato de outros dous moços, acribilhados a balaços quando estavam dentro de umha tenda de campanha, e um quinto um mês depois nas ruas do bairro de Vallcarca. Três dos assassinados eram galegos: Dolores Castro Saa, de 24 anos e natural de Mondariz; Albino Gabril López, de 23 e de Vilarelho; e Roberto Liñeira Oliveira, de 22 e nado na Corunha. Na operaçom Pajuel Arteaga participou como tenente coronel, mas como general de brigada acompanhava-o José Blázquez Pedraza (de 84 anos e vivo em 2017, quando Bigues publicou a reportagem), também envolto no operativo de 1960 em Mas Clarà (Pla de l'Estany) em que assassinaram quatro máquis dos grupos de açom do Quico Sabaté. Ao igual que Serrano, Pajuelo também é um desses altos mandos da Guarda Civil que aparecem nessa nebulosa que rodeia o golpe de Estado do 23-F, neste caso integrando o gabinete de crise formado posteriormente durante o assalto ao Banco Central da praça Catalunha de Barcelona, onde estaria o famoso "maletim" com os papeis secretos do 23-F. No 5 de maio de 1981, já como general em chefe, dam-lhe a Cruz de San Hermenegildo. Desta brevíssima olhada aos altos cargos da repressom política franquista transformados em democratas pola Transiçom, premiados e ascendidos, nom podemos esquecer José Ramón Piñeiro, comissário general da Brigada Político Social na década de 1960, e que participou ativamente num dos últimos crimes da agonizante Ditadura na Galiza, no operativo contra a UPG de agosto de 1975 (na qual fora decissivo o infiltrado Mikel Lejarza 'El Topo', outro herói da "democracia") que rematou com o assassinato a tiros de Moncho Reboiras na rua de Ferrol5. Na Transiçom Piñeiro foi nomeado comissário general de Segurança e Ordem Pública, e ainda se lembrava dele, numha recente entrevista, o ex – secretário geral do PSOE Histórico Manuel Murillo: "Ramón Piñeiro foi moi duro cos maquis, tremendo, porén eu creo que co tempo foi intentando lavar o seu pasado. Xa me advertira que me ían deter na casa cando o do 72 [refere-se à greve de Ferrol]. E despois en Madrid, cando era xefe de Orde Pública, no ano 77, e a raíz dos asasinatos de avogados de Atocha, un día achegouse ao meu despacho […] Díxome que non tiña policía suficiente para protexerme e que tomara eu medidas de seguridade"6. Rafael Serrano Valls, Camilo Pajuelo Arteaga, José Ramón Piñeiro… Três trajetórias de carrascos da Ditadura que convergem, já em democracia, por volta dos acontecimentos do 23-F, aquele golpe de Estado "fracassado" que cumpriu com todos os seus objetivos: do branqueio da legitimidade franquista de Juan Carlos I à fêrrea perimetraçom da nascente democracia espanhola, que ficava terrivelmente limitada quanto aos direitos sociais de todo o Estado e aos nacionais da Galiza, País Basco e Catalunha. Assim as cousas, nom resulta paradoxal, senom todo o contrário, que o primeiro afetado pola Ley de Defensa de la Constitución –aprovada como consequência direta do 23-F- nom fosse nengum destes repressores sem depurar, senom A Nosa Terra. A nova lei ativara-se contra o semanário da esquerda nacionalista por mor do número especial polo Dia da Pátria Galega, saído à rua em agosto de 1981, e principalmente por três textos: um artigo desde a cadeia do preso político galego Xosé Beiroa; umha entrevista à familia de Roberto Liñeira Oliveira, o moço assassinado no operativo liderado por Pajuelo; e um artigo do historiador Francisco Carballo em que afirma que a morte de Reboiras fora um "assassinato". NOTAS 1- Jesús Núñez, "Fallece el general Rafael Serrano Valls", Diario de Cádiz, 10 de abril de 2018. 2- Manuel Pazos Gómez, "Atila en Ordes. Listaxe de vitimarios", em VV.AA., Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, Santiago de Compostela, Sermos Galiza, 2017, pp. 135-157. O perfil de Rafael Serrano Valls nas pp. 141-143. 3- "La Benemérita rindo hoy homenaje a los guardias civiles y familiares que allí vivieron desde 1964", Diario de Cádiz, 27 de julho de 2014. 4- Jordi Bigues, "Crims franquistes impunes en democràcia", Directa, nº 435, do 12/7 ao 25/7 de 2017, pp. 4-11 5- Xurxo Martínez González, Luís Soto. A xeira pola unidade galega, Vigo, Xerais, 2011, p. 128. 6- Entrevista de Emilio Grandío e Xosé Manuel Piñeiro, "Manuel Murillo. A historia escura da Transición", Luzes, nº 55, abril de 2018, pp. 26-30. Publicidade


Summary: O Auditorio da Galiza (Compostela) acolle hoxe ás 20.30 horas a representación de Miedo, o último espectáculo de Albert Pla. Acompañado da fama de entrevistado difícil, o catalán móstrase encantador con Nós Diario, quizais por ser preguntado sobre cultura e non polo monotema de Vox ou pola independencia.

—Albert Pla estará hoxe en Compostela logo dunha importante xira que comezou en Bos Aires, país do que é orixinaria a produción. Por que marchou traballar para a Arxentina? Tecnicamente eu non marchei traballar para a Arxentina, propuxéronme facer esta produción estando alí, que foi da man do Teatro Regio de Bos Aires. Ademais, todas as imaxes que se proxectan no espectáculo están baseadas nuns pintores arxentinos, bastante famosos alí, que se chaman Mondongo. —O nivel das artes escénicas na arxentina en particular, e en Latinoamérica en xeral, é maior, menor ou similar a nivel de profesionalidade e creatividade? Non podo dicir quen vai por diante ou quen vai por detrás, pero si que é certo que na Arxentina a xente vai moito o teatro, e no Estado español non tanto. Teñen unha tradición teatral moi arraigada, con moitos teatros funcionando. —Hai moito traballo a nivel de respaldo tecnolóxico en Miedo. Son o futuro esas novas tecnoloxías? Eu xa tiña traballado con proxeccións bastante sofisticadas no meu anterior espectáculo, Guerra, que fixera con Fermín Muguruza da man de Nueve Ojos, un estudo de Barcelona que traballa moito con iso. Mais tiven a impresión de que quedamos a medio camiño, dadas as moitas posibilidades que ofrecían, como crear personaxes que parece que estean en directo, meterte no polo norte, subir escaleiras, remar nun lago, caer por un precipicio, voar... resulta xenial poder facer todas esas cousas enriba dun escenario, e por iso decidimos facelo, era o momento, todo cadraba. —O título do espectáculo é Miedo, que a produtora define como "unha viaxe íntima por todas as etapas do home, desde a infancia até máis aló da vida terrea, co medo como eixo nuclear". Como se constrúe unha narrativa a través dese sentimento tan humano, mais tan temido? O concepto era o propio medo, que medos temos e como podemos falar deles. Así comezaron a saír moitas cousas en imaxes, efectos dixitais, música... e todo iso artellado cronoloxicamente empregando a vida dunha persoa como fío condutor. —Nese fío condutor a primeira etapa é a infancia. A nenez e a infancia están particularmente presentes na súa traxectoria e, de forma moi particular, neste Miedo, mais dunha forma moi distinta que en Anem al llit, por citar un caso. Por que este tema é tan recorrente nos seus traballos? A min sáenme moitas cancións e espectáculos para nenos, mais sempre en catalán, porque é como as penso. En castelán intenteino en varias ocasións, mais o resultado eran cancións de terror, en lugar de cancións bonitas, e o medo para nenos fóisenos das mans. Non sei se pasou por usar o castelán, mais en lugar de cancións de berce saíron cancións para asustar nenos. —A case un ano vista do primeiro pase de Miedo, cal está sendo a recepción da xente? Eu véxoa ben, aínda non nos sacaron de ningún sitio a gorrazos (ri). Cando acaba, a xente ten cara de estar satisfeita. Penso que é un espectáculo que está moi ben, e se non estivese eu tamén estaría moi ben. Ás veces sitúome a mirar cando as probas de son e penso "vaia unha que montaches", e véxoo todo espectacular. —Sen vostede seguiría habendo espectáculo? Podería facelo calquera outro, o peor do espectáculo, sen dúbida, son eu. —Varios dos seus traballos son moi arriscados, xa non só tecnicamente, senón tamén conceptualmente, até o punto de que incluso hai quen di que non se entenden. Cre que seguen sen entendelo a día de hoxe? Ninguén entende o meu traballo, porque tampouco o fago eu mesmo. Cada un entende o que entende, en última instancia todo son sensacións que se transmiten e que cada un as toma como as toma. E cando fago algo tampouco teño un obxectivo, non sei porque o fago, son cousas que se me ocorren non sei por que. —Mais non é reconfortante que sempre haxa xente disposta a pagar un boleto, ou a producirlle, que é aínda máis diñeiro? Só direi que, comparado con outros artistas que coñezo, son o que mellor o pasa facendo as cousas. Parto coa risa cando se me ocorren as cousas, pásoo moi ben, o único que quero e rir e divertirme. —Cre que ese carácter alegre é polo que queda xente que segue a considerarlo un enfant terrible, pese a ter 53 anos? Si, mais xa non son nin enfant nin terrible, estou por enriba deses adxectivos.


Summary: As centrais sindicais denuncian un incremento da persecución ademais dunha resistencia por parte das empresas a estabelecer negociacións pacíficas. Algúns dos exemplos témolos no caso de Kike Rocha, voceiro das auxiliares de Alcoa, ou a denuncia de Alu Ibérica ao comité de empresa.

A pandemia aumentou a tensión entre as empresas e o seu persoal. Desde as organizacións sindicais enumeran varios casos de persecución e represión cara ás súas delegadas e delegados no momento de negociar convenios ou reclamar os seus dereitos. Algunhas destas situacións ocuparon páxinas nos medios de comunicación, outros quedaron máis silenciados. Hoxe mesmo decorreu o xuízo en Lugo contra Kike Rocha, delegado da CIG en Cotelsa, contrata de Alcoa San Cibrao (Cervo), e voceiro da plataforma coordinadora das auxiliares que estivo participando nas negociacións do expediente de regulación de emprego (ERE) na súa calidade de asesor da central nacionalista e como representante do colectivo de persoal das empresas que traballan para a multinacional americana. Ao remate das negociacións do expediente, e despois de sete anos desenvolvendo as mesmas funcións, Cotelsa cambiou ao sindicalista de posto de traballo, póndoo a realizar funcións para que as non ten a formación adecuada, cando este tipo de mudanzas non son nada habituais. Para o propio Kike Rocha esta actitude por parte da empresa "non foi casual", segundo explica a Nós Diario. Rocha relata como desde a multinacional rexeitaban a presenza das auxiliares nas negociacións e como o seu calvario comezou ao día seguinte de rematar as conversas que tiveron lugar en Nigrán. "Cambiáronme de posto de traballo, onde levaba oito anos, para facer outro diferente no que eu non tiña formación", conta, "para nada tivo que ver cunha rotación normal que se podía dar noutros casos", engade. A CIG entende que este ataque á liberdade sindical parte da propia Alcoa, aínda que Cotelsa executa o mandado sen polo en cuestión, é constitúe un castigo á representación do persoal das auxiliares. Nunha concentración antes do xuízo o secretario xeral da central nacionalista, Paulo Carril, aseguraba que "este tipo de actuacións patronais dannos máis forza e confirman a razón que temos neste conflito". Por iso, con esta acción xudicial e coa mobilización da pasada segunda feira, a central nacionalista quere deixar claro "que non lle imos permitir a Alcoa que, ademais de querer roubarnos o dereito a vivir e traballar dignamente na nosa terra, tamén nos queira roubar o dereito a exercer a nosa liberdade de expresión e a nosa liberdade sindical". Alu Ibérica e a xudicialización do conflito Outro dos casos máis coñecidos ten relación tamén con este sector e con Alcoa. A anterior factoría da Coruña vive agora inmersa nun conflito laboral que pasou dun expediente sancionador ao presidente do comité de empresa de Alu Ibérica, Juan Carlos Corbacho, até unha denuncia por agresións a toda a representación sindical. "Está todo moi xudicializado a través da inspección de traballo con diversas denuncias", explica a Nós Diario o presidente do comité de empresa, Juan Carlos López Corbacho, "pedimos que se cumpran as condicións que estaban estabelecidas no convenio colectivo, no Estatuto de traballadoras e traballadoras e na Lei de riscos laborais". Relata que a represión está "desde o primeiro día" tratando de "descualificar o comité de empresa e de abrir unha fractura no mesmo até o punto de enfrontarnos uns traballadores con outros". Ricardo Castro, secretario xeral da CUT, explica a Nós Diario que nestes últimos meses notaron máis presión contra a representación sindical que nos últimos anos. "Vai ligado ao tema da Covid-19", asegura, "é unha escusa para xustificar determinadas medidas por parte das empresas con rescisións de contratos ou ameazas de ERTE". Relata que é moi habitual agora cando negocian un convenio colectivo pór enriba da mesa "que a situación está moi mal e non hai saída". Diante dunha posición de negociación asegura que as empresas aplican "a modo de exemplo" algúns "avisos das consecuencias que poden traer" o feito de reivindicar dereitos. Por este motivo estan a ter "moitas sancións" e pon como exemplos conflitivos o caso de cargadores no peirao de Chapela ou en Urbaser onde, asegura, "non damos saído dos xulgados".


Summary: A suba dos coeficientes redutores carga as penalizacións da xubilación anticipada nos traballos máis exixentes

O ministro de Seguridade Social e Migracións, José Luis Escrivá, deu conta esta semana no Congreso dalgunhas das cuestións que se están a abordar na negociación do Pacto de Toledo para a reforma das pensións. Novamente, a suba nos coeficientes redutores para as persoas que decidan anticipar a súa xubilación centran un debate no que, como novidade, emerxen cifras concretas do incremento que manexa o Goberno español e tamén dos incentivos para aquelas persoas que opten por atrasar a súa retirada do mercado laboral máis aló da idade de xubilación. O obxectivo destas medidas é achegar a idade efectiva á idade real de xubilación e aumentar así os períodos de cotización da clase traballadora. Porén, as penalizacións á xubilación anticipada non teñen en conta a realidade de moitos traballos que requiren maior esforzo físico e mental, como poden ser algúns dos vinculados cos principais sectores produtivos da Galiza, como a automoción, a pesca ou a metalurxia, mais tamén moitas das profesións feminizadas asociadas á saúde e ao coidado de persoas maiores. Como sinala a Nós Diario o economista e sindicalista Xabier Pérez Davila, "son traballos onde é máis difícil aguantar até os 67 anos e que ademais teñen unhas bases de cotización máis baixas". "Se deciden adiantar a xubilación vanse ver máis penalizados do que están agora. Porén, maxistrados, médicos privados ou xefes de servizo serán os grandes beneficiados dos incentivos ao atraso da xubilación", indica. "Son profesións que teñen altos salarios e que cando se xubilan perden moito, porque a pensión máxima, aínda que boa, é máis baixa que eses salarios. Son traballos prestixiosos socialmente, que non desgastan e dan status. Se en vez de aos 67, deciden esperar até os 70, estarán cobrando un salario máis alto e, ademais, cando se xubilen, terán unha pensión máis alta que a pensión máxima", exemplifica Pérez Davila. Incidencia no emprego Precisamente, un dos argumentos esgrimidos por Escrivá durante a súa comparecencia para xustificar estas medidas era que incentivan a permanencia no emprego e eliminan os elementos regresivos que ten o sistema actual. Ademais, afirmou que hai unha ampla evidencia de que unha maior participación dos maiores "non dana, senón que aumenta as oportunidades de emprego da xente nova". Neste senso, Pérez Dávila asegura que a situación do mercado laboral galego, marcado pola alta temporalidade e os contratos parciais, "non se vai solucionar coa reforma das pensións". Mais ben ao contrario, xa que, como argumenta, "se se atrasa a idade de xubilación van tardar máis en quedar libres postos de traballo, sobre todo os de mellores condicións", apunta o economista. Precisamente, a situación actual da clase traballadora galega, sumada aos cambios que promove o Goberno español para acceder á xubilación, debuxan un escenario incerto para moitas persoas unha vez rematen a súa vida laboral. Neste senso, Pérez Davila lamenta que o debate se centre sobre a reforma dos parámetros das pensións pero que non exista un debate social sobre a promoción dos plans de empresa, que implica, na súa opinión, "iniciar a privatización do sistema de pensións", tal e como aconteceu no seu día coa educación coa introdución dos concertos e coa sanidade e as colaboracións público-privadas. Ao servizo de Bruxelas A reforma das pensións, como indicou o propio Escrivá, está supeditada aos plans de Bruxelas para o Estado español, ao igual que acontece coa reforma fiscal na que traballa Facenda. Ambas están vencelladas, precisamente na cuestión dos plans de pensións de empresas, xa que as exencións fiscais que ofrecen no Imposto de Sociedades permitirán mitigar a suba que prevé o Executivo estatal para este tributo. Como apunta Pérez Dávila, a reforma das pensións está "ao servizo da Comisión Europea e dos poderes financeiros". De feito, alerta de que "en dez ou quince anos" unha parte das pensións estará privatizada, "e iso vai crear unha fenda dentro das clases traballadoras". A idea do Goberno español é que sexan os traballadores e as traballadoras as que, xunto coas empresas, contribúan ás súas pensións futuras, reducindo así a dependencia tan grande, como hai agora, do sistema público de pensións. Das medidas adiantadas o 13 de abril polo ministro Escrivá, o economista e sindicalista só salva a suba das pensións asociada ao IPC, unha "conquista" do movemento en defensa das pensións públicas.


Summary: O conxunto de Tito Díaz non puido certificar o pase á final da fase de ascenso en Coruña. O quinto e definitivo partido dirimirase en Melilla

O Basquet Coruña sucumbiu ante o Melilla Baloncesto en Riazor (61-81) perdendo a primeira oportunidade de pasar á final da fase de ascenso. A semifinal abocouse ao quinto partido que se xogará na cidade autónoma, mañá terza feira as 21.00 horas, no pavillón Javier Imbroda. O conxunto adestrado por Tito Díaz errou na primeira ocasión de clasificarse para a final. Os coruñeses pagaron o grande esforzo físico despregado para chegar ao cuarto partido con 3-1, que se suma ao dos 5 partidos contra o Breogán. Os coruñeses vironse superados en todos os ámbitos por un Melilla Baloncesto, que desta vez conseguiu impor a súa calidade á que lle sumou un grande traballo defensivo. O primeiro cuarto facía presaxiar un partido disputado. Os naranxas chegaron á interrupción só dous puntos por debaixo, mais a partires de aí o Melilla foise impoñendo pouco a pouco ata colocarse 18 puntos por arriba a final do terceiro cuarto. Os últimos minutos do encontro concorreron coa certeza dos dous equipos de que se ía xogar un quinto partido. Coa vista posta nel, a intensidade baixou paulatinamente e o partido fecharíase cun resultado de 61-81 para o equipo de Alejandro Alcoba. "O Básquet Coruña pagou o esforzo que o fixo chegar até onde está" Ao rematar o xogo, Tito Díaz recalcou, precisamente, o esforzo pagado e o exceso de minutos que tiveron que afrontar xogadores como Ben Stelzer e Jesús Castro, os dous con notorios problemas físicos e que levaban máis dunha semana sen adestrar, ou Ángel Hernández quen, recentemente recuperado dunha lesión, forzou para xogar. O compendio entre o desgaste dos naranxas e o bo partido do Melilla Baloncesto, quen non deixou ao Basquet Coruña imprimir un ritmo alto de partido, como ocorrera nas dúas vitorias coruñesas, levaron a fase ao último encontro. O Melilla non deixou crear xogo e desquiciou aos rivais levándoos a firmar unhas estadísticas pobres, cun 30% en tiros de campo, gañando a batalla debaixo dos aros cos 8 rebotes de Almazán e cun gran Suka-Umu en ataque con 16 puntos. O punto de lucidez coruñesa aportouno Beka Bujaranadze con 15 puntos, 8 rebotes e 2 tapóns que, con todo non foron suficientes para achegarse ao Melilla en ningún intre do partido. Suka Umu (16) e Bujaranadze (15) foron os máis destacados do partido no plano ofensivo A eliminatoria decidirase, pois, en Melilla. Campo alleo e complicado. Porén, o Basquet Coruña xa conseguiu imporse no pavillón Javier Imbroda nun dos dous partidos alí disputados nesta fase, polo que o Melilla non as terá todas consigo. Os coruñeses viaxan hoxe para a cidade autónoma e haberá que esperar ata mañá ás 21.00 horas para ver a resolución. Na final espera o Huesca, despois de dar a sorpresa ante o Burgos e gañar por 3-1.


Summary: Este sábado 26, a área recreativa A Veiga será o escenario da feira, que chega á súa terceira edición cunha ampla mostra de oficios e un rico programa de lecer

Na mañá do próximo sábado, Muras amencerá cargada de festa. A Romaxe Artesá da Chaira, que ten lugar na área recreativa da Veiga, chega á súa terceira edición cunha programación para todos os públicos. Non só estará a mostra e o mercado de artesanía, senón que tamén haberá espazo para a música e obradoiros. Ás 10 horas abrirá a mostra de oficios, que estará aberta toda a mañá e contará coa presenza de Xavier Quijada -escultura en pedra e cantería-, Xaneco Tubío -instrumentos musicais-, Idoia Cuesta -cestería contemporánea-, Iria Pigueira -complementos de moda-, Montse Tubío -calceta-, Marcos Ladra -talla de madeira-, Manuel Castro -torneado de madeira-, Alberto Geada -zoqueiro- e Carmen López -traxe tradicional galego-, alén dos Ferreiros de Mazonovo e as Lolas da Cascarilla. Durante a primeira metade do día, as crianzas tamén poderán gozar coa feira cos obradoiros infantís de creación conxunta, que terán lugar a partir das 11.30 horas. As miúdas poderán aprender tecido de punto, elaboración de complementos e mesmo traballar na creación dun niño. Para as máis grandes, a cooperativa Milhulloa e Cosmética Muuhlloa ofrecerán unha palestra sobre a evolución das plantas medicinais ao mediodía. Como acompañamento musical, o Cé Orquestra Pantasma amenizará a romaxe durante toda a mañá até as 12.30 horas, momento no que Axóuxere lle collerá o relevo. Pola tarde, o colectivo Xotramu ofrecerá xogos tradicionais para grandes e pequenas a partir das 16 horas. Pola súa banda, Miudiño tamén impartirá un obradoiro infantil de creación de xoguetes ás 16.30 horas. Logo de tanto traballo, ás 18 horas as crianzas poderán gozar co espectáculo de títeres 'Circo galaico' que ofrecerá Alakrán. Por último, a romaxe fechará a xornada coas actuacións musicais do cuarteto tradicional Cantigas e Frores, de Davide Salvado e de O Sonoro Maxín.


Summary: A Sala Alterarte, situada no Campus Universitario de Ourense, fornece unha aventura expositiva que entra na intimidade dos corpos. A mostra, que forma parte da cuarta edición do proxecto 'Estado Crítico. 12 Curador*s e 12 Artistas', que dirixe Xosé Manuel Buxán Bran e está a cargo do 'curador' Vítor Nieves, nace da creatividade da artista Deebo Barreiro.

A artista viguesa Deebo Barreiro achega un cruising de identidades disidentes que permite calmar as calidades curiosas e o vouyerismo do público na súa exposición "Ocupar un corpo", que se pode visitar até o día 21 de maio na Sala Alterarte de Ourense. Neste espazo expositivo do Campus Universitario de Ourense, a xente está convidada a entrar na intimidade dos corpos fotografados por Barreiro, que o curador da mostra, Vítor Nieves, cualifica de "experiencia inmersiva" máis que de exposición. Barreiro e Nieves traballaron conxuntamente nesta iniciativa -que xurde no marco da idea "Estado Crítico. 12 Curador*s e 12 Artistas", que dirixe Xosé Manuel Buxán Bran- para pór ao público ante unhas arquitecturas inesperadas e un discurso de "identidades de xénero e sexuais que foxen ao binarismo normativo". Coas imaxes como centro sobre o que decorre o resto da mensaxe, quixeron escribir na atmosfera do lugar un "manifesto contrasexual que leva a unha análise crítica da diferencia de xénero e de sexo, que rache co contrato social cisheterocentrado, cuxas normativas foron inscritas nos corpos como verdades biolóxicas". A iso xoga a mostra e a iso levan os produtos audiovisuais paralelos e a arquitectura creada ad hoc, que sobrepasa o visto até agora. De feito, como indica Nieves, a autora das imaxes ideou este canto á liberdade pensando en "dinamitar" as conviccións estabelecidas. "Captura coa súa cámara corpos que son en si mesmos a disidencia do sistema sexo-xénero, usando ás veces iluminacións e puntos de vista propios de deidades", reflexiona o curador. "Mais sen perder o intimismo en cada un dos retratos, o que lle imprime un carácter iconoclasta, característico da súa obra que autodefine como punky", engade.


Summary: Sanidade avalía mudar o regulamento a seguir após recoñecer 'lagoas'. Persoal que atendeu á enfermeira galega alertou de que podía ter ébola mais a advertencia non foi considerada.

A medida que pasan as horas e se coñecen novos datos vanse acumulando os indicios de que puido haber erros e fallos no sistema de seguranza para detectar e atallar o ébola. Declaracións de persoal que atendeu a Teresa Romero (a enfermeira de Becerreá que é a primeira contaxiada por este virus en Europa), técnicos advertindo de 'lagoas' no protocolo español (menos seguro que o que estabelece a Orfganización Mundial da Saúde)... e todo iso coroado polas polémicas declaracións do conselleiro de Sanidade de Madrid nos que apuntaba directamente á responsabilidade da enfermeiroa á que mesmo chegou a acusar, sen probas, de mentir, se ben esta quinta rectificou. O xornal 'El País' informa que Sanidade non tivo en consideración a alerta de persoal de pabiola que recolleu a Teresa Romero na súa morada para trasladala ao Hospital de Alcorcón. Este traballador advertiu que as síntomas podían ser de ébola, mais a alerta non foi escoitada pola administración. Esa mesma ambulancia onde se trasladou á enfermeira contaxiada levou nas 12 horas seguintes a sete persoas máis. Neglixencias? Mentres, en 'El Mundo' o médico que atendeu no Hospital de Alcorcón á doente recoñece que "as mangas do traxe quedábanme curtas" e de que se enterou que ela tiña ébola pola prensa. O Ministerio de Sanidade baralla introducir modificacións no protocolo do ébola, toda vez que nese documento non se completan recomendacións da Organización Mundial da Saúde (OMS), como que haxa sempre un supervisor no momento en que se poñen e quitan os traxes de protección. Precisamente o que a propia enfermeira sinalou que puido ser a orixe do contaxio pois cunha luva se tocou a cara. Rajoy: "É moi difícil" O equipo de comunicación do goberno español recomendou a Mariano Rajoy unha estratexia de comunicación no ébola dirixida a tranquilizar á poboación e evitar alarmas, de aí que multiplicase as súas comparecencias a respecto do que é normal nel. O presidente afirma que "é moi difícil que isto se poida convertir niun tema que afecte a moitas persoas, moi difícil". De por parte, o conselleiro de Sanidade madrileño, Javier Rodríguez, mantivo nunha entrevista na Ser que a enfermeira "non deu toda a información que posuía" se ben rectificou a acusación de que mentira. Sobre responsabilidades políticas, botou balóns fóra e mesmo chegou a sacar peito ao afirmar que el era médico e ten a "vida resolta" polo que non lle molestaría demitir.


Summary: O Faro Fisterra acolle a exposición dos murais de azulexo dos Faros realizados por estudiantes e persoas con diversidade no concurso bianual de Suministros Lar

Son xa un dos elementos representativos da nosa comarca. Os Murais de Azulexo que arman os centros de ensino a raíz do Concurso bianual organizado por Suministros Lar dende 2006 son unha seña de identidade da Costa da Morte. Así o entenden ata en Sanxenxo, onde a súa concelleira os considera "perfectos para que os turistas inmortalicen a súa vila". O ano pasado os Faros de Azulexo da Costa xa pasaron o ano no paseo pontevedrés, nun concello que non dubidou en volver solicitar a visita dunha nova fornada de murais. Así, o o conxunto de obras ata agora exposta Deportes Acuáticos" ao pé da Cascada de Ezaro vaise directa a Sanxenxo por petición da concelleira Paz Lago, substituíndo así a dos Faros. Un lugar ideal onde se valoran como "un museo urbano". Ademais, a colección "Os Faros da Costa a Morte" xa están expostos aos pés do Faro de Fisterra, para o goce dos veciños desta marabillosa costa e todos os visitantes que por pasen por alí. Todo gracias ao fascinado que se atopa o organismo de Portos de Galicia con este proxecto educativo e integrado. Unha circunstancia que permite que veciños e visitantes disfruten destas xoias artísticas feitas polo noso alumnado, así como polos usiarios asociacións de persoas con capacidades extraordinarias como Apem, Aspadex ou Íntegro. Expándese así esta Costa da Morte única. Proceso de instalación dos murais de azulexo dos Faros no Faro Fisterra


A Xunta tramita dende o pasado setembro a lei na que apoiará a súa apertura a primeira universidade privada de Galicia, a Universidad Intercontinental de la Empresa, impulsada por Abanca a través de Afundación sobre a base do actual Instituto de Educación Superior Internacional da Empresa (Ieside). Os impulsores do proxecto prevén que abra as súas portas no curso 2020-21 e para iso precisan superar varios trámites. Un deles, o do Consello Galego de Universidades, salvouno este luns grazas aos votos da Xunta.Os reitores das tres universidades públicas opuxéronse á tramitación da lei para abrir unha universidade privada ao considerar que se dirixe ás "elites económicas" e non cumpre a función legal de "complementar" a oferta públicaComo a propia Xunta admite, aínda que o apoio deste Consello á creación do centro non é "vinculante", o feito de que informe ao respecto si é "preceptivo". E o ditame foi positivo grazas ao Goberno galego. Non en van, segundo fontes coñecedoras da xuntanza consultadas por Praza.gal, os 11 votos a prol do informe chegaron dende a Xunta e os seus entes dependentes, da representación do PP por designación parlamentaria. Tamén dos tres presidentes dos consellos sociais das universidades públicas. Os votos contrarios foron só tres menos, un total de oito, segundo as mesmas fontes consultadas. Trátase dos emitidos polos responsables dos reitorados das universidades da Coruña, Santiago e Vigo e mais da representación que PSdeG e En Marea teñen neste órgano. A percepción xeral nos órganos de goberno das tres universidades públicas sobre este proxecto é que está dirixido ás "elites económicas" e non "complementa" a oferta existente. A Xunta non debera apoialo, senón "reforzar" as institucións académicas de carácter público, cren.Así o reiteraba este martes o reitor da Universidade de Santiago, Antonio López, a preguntas da prensa durante a presentación do novo sitio web da institución académica. Tanto a USC como as universidades da Coruña e Vigo, subliñou, coidan que cómpre "reforzar" o sistema universitario público antes que apostar por unha entidade privada que ademais, ao seu xuízo, dificilmente encaixa nas condicións fixadas na lei de universidades para ser autorizada: "complementar e mellorar" a oferta universitaria pública.A Xunta resta importancia ao trámite e a oposición rexéitaoFronte ao malestar das universidades públicas e da oposición parlamentaria, dende a Consellería de Educación réstase importancia a este trámite, por ser "preceptivo e non vinculante" e implicar só "analizar se o anteproxecto de lei se axusta aos requirimentos establecidos pola normativa galega e estatal". "Trátase dun trámite máis", reitera Educación, que evidencia que a lei para autorizar a universidade promovida por Abanca aínda ten que ser aprobada polo Consello da Xunta e despois, polo Parlamento. Posteriormente, aínda cumpriría un decreto para que inicie a súa actividade.Fronte ao rexeitamento das universidades públicas e da oposición, a Xunta resta importancia ao trámite por non ser "vinculante" e evidencia que lei para autorizar o centro privado aínta ten que pasar polo Consello do Goberno galego e o ParlamentoAs tres universidades públicas discrepan da apertura da primeira universidade privada galega e tamén o fan as forzas da oposición parlamentaria. Así, este martes o secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, advertiu o Goberno de Alberto Núñez Feijóo da necesidade de "escoitar" os reitores da universidade pública e, ao cabo, de "defender o público". Porque a responsabilidade da Xunta, advirte, é garantir que o Sistema Universitario Galego mantén "todos os requisitos legais de calidade investigadora e docente" e un proxecto coma este implica "riscos" de que esas "garantías de calidade" non estean garantidas.Pola banda do BNG a súa vicevoceira parlamentaria, Olalla Rodil, subliñaba tras coñecer o ditame do Consello de Universidades que "crear unha universidade privada nun país coma o noso xeraría enormes distorsións" porque no canto de "complementar" a oferta pública, "prexudicará ás tres universidades galegas". Dende En Marea o seu voceiro, Luís Villares, advertía este martes da súa oposición á apertura dunha universidade privada que "non fai falla". "Despois de que Núñez Feijóo asfixiase as universidades públicas nós últimos anos", censura, propicia a apertura dunha privada que ademais, asegura, está a ser tramitada con defectos "formais" como a ausencia dunha "memoria xustificativa da súa legalidade".


Summary: Antón Sánchez emerxe da III Asemblea Nacional de Anova como novo líder da organización. A súa aposta na unidade popular é "innegociábel", como tamén o é o seu esforzo por pacificar a convulsa vida interna da súa propia casa e da confluencia. É a entrevista política do Sermos239, xa na rúa. Eis un extracto da conversa.

-Supoño que es consciente de que o maior impacto mediático da vosa asemblea foi a lea protagonizada por mozos de Xeira con ex militantes da FPG. Como viviche ese episodio? -Eu non lle podo atribuír o incidente só a determinadas persoas. O incidente é lamentábel, é intolerábel, non pode voltar a ocorrer e traballaremos para que non volte a ocorrer. Farémolo con serenidade, pero con firmeza. En todo caso, quero dicer que ese momento non representa o ton dos debates en Anova. Sería triste que ese suceso puntual, inadmisíbel, intolerábel, contaminase toda a militancia de Anova. Sobre a lea protagonizada por mozos de Xeira: "Traballaremos para que non volte a ocorrer. Farémolo con serenidade, pero con firmeza" (...) -Visto desde fóra a sensación que dá é que a unidade popular está máis desunida que nunca, véxase sen irmos máis lonxe as leas no seo de Podemos Galiza. Imaxino que unha das túas tarefas como novo referente de Anova será contribuír a pacificar todo ese ambiente interno, non? -Si, eu aquí teño que facer unha certa autocrítica da cal tirar conclusións positivas pensando no futuro. Eu creo que ás veces algunha representación política institucional perde a perspectiva. Confunde o interno coa realidade. Iso é o peor que nos pode pasar. Eu creo que hai que facer unha chamada de atención de que nós nos debemos á xente que nos apoia, á xente que quere unha alternativa de esquerda rupturista contra este sistema, contra as políticas que aplica este sistema, e iso nunca o debemos esquecer na nosa praxe política. Esa é unha cuestión que eu si que vexo que puido pasar nalgún momento. Nunca podemos esquecer que tivemos en decembro de 2015 400 mil votos -e nas galegas, 287 mil votos- e nunca debemos esquecer por que esa esa xente nos apoiou, e esa xente apoiounos polo noso esforzo a prol da unidade popular porque nos vían como unha ferramenta útil. No momento en que non se visibilice que a nosa vontade é sermos úteis, no momento en que se nos vexa ollándonos para o embigo, esa xente deixará de apoiarnos. Porén, o futuro creo que ten que ser aproveitar esta época sen envites eleitorais no horizonte para reflexionar, repensar o papel quer de Anova que de En Marea na sociedade, e voltar a comezar con forza un novo ciclo político. [A íntegra desta entrevista, unha dupla páxina, aparece no Sermos239, nos pontos de venda habituais e tamén na nosa loxa]


Summary: Desde o 14 de novembro e ata o vindeiro 1 de decembro desenvólvese a XII edición do Santiago(é)Tapas. Falamos con Lois Lopes, membro da directiva da Asociación Hostalería Santiago, organizadora do evento.

Desde o pasado 14 de novembro e ata o vindeiro 1 de decembro desenvólvese en Compostela a XII edición do Santiago(é)Tapas e a I edición do Santiago(é)Coctel, nos que participan un total de 77 locais de toda a cidade, que ofrecen os seus mellores produtos. Participan 53 tapas na modalidade tradicional (cun prezo de entre 1 e 2 euros) e 56 tapas na modalidade creativa (de entre 2 e 3,50 euros). Tamén 13 cócteles clásicos (cun prezo de 5 euros) e 12 cócteles creativos (cun prezo de 6 euros) para un público que poderá votar a través dos pousavasos oficiais que atoparán nos locais participantes, depositando o seu voto nas urnas correspondentes. O evento, xa ben consolidado, está organizado pola Asociación Hostalería Santiago. Falamos con Lois Lopes, un dos membros da directiva. Que acollida está a ter esta edición de Santiago(é)Tapas?Pois a cousa vai un pouquiño por riba da participación do ano pasado, a pesar do tempo que está facendo, o que é un bo dato. "A participación vai un pouquiño por riba da do ano pasado, a pesar do tempo que está facendo. É xa a 12ª edición, hai unha tradición e iso inflúe"O evento en Santiago adoita ter mesmo máis participación que en cidades moito máis grandes...Hai que ter en conta que en Santiago estase a celebrar a 12ª edición. É unha ducia de anos con isto, hai unha tradición e iso inflúe. Ademais, o evento en Compostela ten bastante nivel e repercusión, non só na cidade, senón entre xente que se despraza para participar no evento. É máis cliente local que turista o que participa, non si?Basicamente a clientela é local porque turistas nesta época do ano non hai moitos. Claro que hai xente que vén de fóra visitar a cidade e participa e accede á información; ademais, teñen a opción do Tapasporte, que inclúe rutas distintas e que permite de gozar en menos días do evento. Con todo, o cliente principal é o local. Serve Santiago(é)Tapas para reivindicar tamén outro tipo de ocio diferente ao turismo exprés e de masas?Non ten que ver moito este evento co turismo de masas. O que nós reclamamos é que a cidade ten que seguir o seu curso normal e non pode estar pensada única e exclusivamente para os turistas. O impulso do Xacobeo está a influír moito na hostalería?O Xacobeo é un fenómeno mediático que está aí e vai supor un ano importante para a economía de Santiago e para o sector da hostalería, un dos sectores máis importantes da cidade e que ten que seguir despois do Xacobeo e sen tanto turista. Nós sempre reclamamos a desestacionalización do turismo e a adopción de medidas que deslocalicen o turismo do que é a Catedral e a súa contorna porque, realmente, a masificación turística en Santiago está nas dúas rúas lindeiras coa Catedral, ademais dalgún momento puntual noutras zonas e certas molestias en determinadas horas do día. Cunha maior deslocalización e desestacionalización estaríamos todos contentos."Santiago(é)Tapas segue mantendo o nivel, que xa é moito"Santiago(é)Tapas tamén serve para desestacionalizar o turismo?É certo que Santiago(é)Tapas é unha actividade que naceu de Turismo de Santiago e como un evento máis desestacionalizador e para unha época que non é a mellor do ano por estar achegada ao Nadal, pero unha grande parte da hostelería compostelá non ten a súa tempada en función do turismo porque practicamente non lle chega. Ninguén da praza Roxa vive do turismo, e xa non che digo da Sionlla. O efecto do turismo é moi reducido xeograficamente na cidade. Nótase no evento unha evolución tamén nas tapas, na súa variedade ou grao de elaboración?Segue mantendo o nivel, que xa é moito. Foi un evento que empezou cun alto nivel e que o segue mantendo co paso dos anos. Cada ano vaise adaptando máis ao que o público che reclama. Establecemos agora unha modalidade tradicional e outra creativa, para que os restaurantes tradicionais, que sempre participaron, se sentisen máis identificados aínda e nunha categoría máis enmarcada. Tamén incluímos a ruta dos cócteles, que era unha demanda da xente da noite e que está a ter bastante éxito de participación de locais e de usuarios.


Summary: O alcalde de Ourense, Gonzalo Pérez Jácome, recoñeceu esta cuarta feira, día 16, que a decisión de retirar a Policía Local do sistema VioGén de seguimento integral dos casos de violencia de xénero, anunciada a pasada terza feira tras unha xunta de seguridade local extraordinaria no Concello e fixada para o vindeiro 22 de marzo de 2020, non é definitiva.

O rexedor por Democracia Ourensana compareceu ante os medios para expoñer que a resolución aínda se someterá a revisión, e cargou a responsabilidade na xefa da Policía Local xa que, segundo expuxo, foi quen recomendou sacar o Concello deste sistema estatal, que coordina os distintos corpos de seguridade para o control das mulleres vítimas de violencia machista, ante a mala prestación que se estaba a realizar por falta de persoal. "A resolución tomouse por unha decisión técnica", argumentou. Segundo avanzou, será nos próximos días cando se "proceda ou non politicamente", despois de analizar a información ao respecto. "Pode que a técnica se equivocase", manifestou. "Non se pode ter un servizo que se está facendo mal cando hai outros corpos que o poderían facer mellor", defendeu Jácome, tal e como recolle Europa Press. Desde a alcaldía ourensá manteñen, en resposta ás preguntas de Sermos Galiza, que a retirada do Concello de VioGén nunca se tomou, e que o que se trasladou no día de onte foron as consideracións que se formularon durante a Xunta de seguridade local. Moción do BNG A esa hora, as críticas á saída deste protocolo chegaban xa desde todas as frontes. Na oposición municipal, o BNG presentou por rexistro unha moción para instar o Goberno municipal a non abandonar o protocolo VioGén, na que tamén se solicita que o Concello garanta que o persoal dedicado a estas tarefas teña a formación e os instrumentos necesarios para loitar contra a violencia machista. Nela, chámase tamén a ampliar os efectivos policiais e creando unha unidade específica. "É unha auténtica barbaridade deixar as mulleres vítimas de violencia machista absolutamente soas e á deriva", censurou o seu portavoz, Luís Seara, quen achacou a resolución "ao alcalde e ao seu grupo de Goberno, que decidiron saír por non ter efectivos". "Ningún dos socios que conforman o Goberno considera que a loita contra a violencia machista sexa unha prioridade na súa acción política", considerou. Pola súa banda, o PSOE solicitou un pleno extraordinario para tratar esta decisión, para o caso de se manter, e advertiu, por boca da concelleira Natalia González, que a saída deste sistema comporta tamén unha perda de fondos destinados á loita contra estas violencias, procedentes do Pacto de Estado contra a violencia de xénero. O portavoz socialista no consistorio, Rafael Rodríguez Villarino, sinalou a Jácome como responsábel "deste erro clamoroso" e sinalou que a Xunta de seguridade local fora convocada polo propio rexedor e a concelleira de seguridade "coa finalidade de estudar a retirada do VioGén e eliminar a oficina municipal de denuncias". Tamén desde Ciudadanos se lle afeou ao alcalde que "coma sempre, bote as culpas ao funcionariado, cando este traballa cos medios dos que dispón". Retirada do apoio Desde o Parlamento galego, o secretario do PSdeG, Gonzalo Caballero, equiparou o alcalde ourensán coa formación Vox pola decisión, agora en suspenso, un comportamento que cualificou de "gravísimo" e que, para o líder socialista, merece que o Partido Popular retire o seu apoio a Democracia Ourensana no consistorio da capital provincial. Así, Caballero instou o presidente galego e líder do PP, Alberto Núñez Feixoo, a pronunciarse sobre a decisión. "O PP está incorporado ao Pacto de Estado (contra a violencia de xénero) e o que hai é que ser coherente co que se di e co que se expón. Se o PP quere garantir a seguridade das mulleres e comprometerse na loita contra a violencia machista, ten que facer que, aí onde goberna ou onde apoia a quen goberna, se dean pasos adiante", incidiu. "O que houbo durante estes anos en Ourense foi un desleixo nestes servizos, e o que pasa agora é que o novo alcalde executa as políticas que viña desenvolvendo o PP", afirma a Coordinadora Galega de Marcha Mundial das Mulleres A contestación social diante do anuncio do alcalde de retirar a Policía municipal do sistema VioGén tampouco se demorou. A Coordinadora Galega da Marcha Mundial das Mulleres convocou para as próximas horas unha comparecencia para expoñer a súa postura fronte a decisión e sobre o estado dos servizos que atenden mulleres no Concello ourensán. "O que houbo durante estes anos en Ourense foi un desleixo nestes servizos, e o que pasa agora é que o novo alcalde executa as políticas que viña desenvolvendo o PP", avanzou a Sermos Galiza a portavoz Ximena González. Desde alcaldía sinalan tamén que o primeiro edil deixou claro en todo momento que non se van desatender as vítimas, e advírtese de que a Subdelegación do Goberno é coñecedora das carencias e limitacións da Policía ourensá, e confirman a intención de sacar de forma inmediata as prazas para o cadro de persoal do corpo municipal para tentar recuperar un mínimo de efectivos, dos que unha parte, avanzan, irán destinados a prevención e control da violencia de xénero.


Summary: A análise dun plan para a reunificación do reino da Galiza e do de Portugal chega acompañada -entre outros moitos contidos- por unha entrevista ao historiador Dionisio Pereira ou polas reflexións de Miguel Anxo Rodríguez arredor da retirada de estatuas.

Non foron poucos os plans para facer desaparecer a fronteira da Raia ao longo do tempo. A súa orixe remóntase á Idade Media, cando o daquela o feudo máis influínte do sur do reino da Galiza, o condado de Portucale, virou nun reino independente. Os pasos para a unión Tirando do fío do tempo remontámonos aos inicios desta liña divisoria que traza o Miño, a uns tempos nos que a coroa portuguesa e parte da nobreza galega ambicionaban unha Galiza e un Portugal unidos. Despois de que a princesa Xoana de Castela e o seu marido, Afonso V de Portugal, reclamasen en 1476 o reino da Galiza, sen éxito, os Reis Católicos perseguiron aos nobres galegos simpatizantes dos veciños lusos. A sintonía política chegou a un anónimo autor francés, que recolleu nunha publicación os pasos precisos para que o monarca portugués gañase Galiza para sempre. A súa confianza radicaba na unidade xeográfica, étnica e mais lingüística entre os dous pobos, mais tamén na burla e desprezo que españois profesaban aos galegos. 30.000 peregrinos Para o éxito da empresa, o autor francés calculou en 30.000 os peregrinos a soldo que o rei portugués debía introducir na Galiza. Estes, coa axuda dos galegos sen afecto por Madrid, distribuiríanse nas frontes de Salvaterra, Lugo-Ourense e Padrón-Pontevedra-Compostela. O plan, que aseguraba infalíbel, ficou no papel. (Podes ler o artigo íntegro 'Un plan secreto para reunificar Galiza e Portugal' no suplemento Coñecer, no teu Nós Diario de hoxe (e de todas as terzas feiras), á venda no teu quiosque, libraría, tenda, gasolineira ou na nosa loja) Ademais, neste número a A. C. Ferrolterra Antiga debulla a figura do escritor e historiador galego Benito Vicetto Pérez; percorremos a vía Künig, unha alternativa do Camiño de Compostela a través dos Ancares; Miguel Anxo Rodríguez afonda no debate arredor da retirada de estatuas e entrevistamos ao historiador Dionisio Pereira. Suplementos diarios de carácter temático Coñecer', 'Aprender', 'Xogar', 'Gozar' e 'Producir' publicaranse de terzas feiras a sábados co diario para ampliar a información relativa a patrimonio, historia, arte, ciencia, educación ambiental, ensino, actividade física, gastronomía, enoloxía, viaxes, sectores produtivos e iniciativas empresariais, entre outros. Unha aposta de Nós Diario no marco da celebración dos seus cen primeiros números en papel.


Summary: @s populares acusaban de prevaricación ao alcalde por erguer unha homenaxe ao guerrilleiro arxentino, nunha denuncia que encabezou Pablo Cobián, que tempo despois dimitiu por ser imputado na Operación Campión.

A simbólica cruzada que abriu o PP na localidade coruñesa de Oleiros contra a construción dunha estatua coa efixie máis coñecida do guerrilleiro comunista Ernesto 'Che' Guevara chega ao seu punto final diante da Xustiza co arquivo definitivo do caso por parte do xuíz, que non atopa indicio ningún de posíbel prevaricación na obra, que custou uns 180.000 euros, o que o PP considerou "un despilfarro interesado". A construción dunha estatua do Che nunha rotonda moi transitada foi idea do alcalde de Oleiros, Ángel García Seoane, motivada pola súa admiración pola revolución cubana. O tamén coñecido como Gelo encabeza Alternativa dos Veciños, a formación de corte populista e que en ocasións utiliza certa estética e discurso de esquerdas que dirixe desde hai lustros o consistorio de Oleiros. A denuncia agora arquivada contra a estatua do Che foi presentada polo que hai uns anos era o líder local do PP, Pablo Cobián, que tamén era deputado autonómico pola formación de Núñez Feijóo, cargo do que dimitiu por verse implicado na Operación Campión.


Summary: "O Concello quere axudar a evitar os cada vez máis frecuentes desafiuzamentos que practican as entidades bancarias a familias que, pola crise económica, vense na rúa por non poder pagar a vivenda na que residen", asegura o alcalde nun comunicado.

Rebelión nun concello galego. O alcalde de Ares, Julio Iglesias, vén de anunciar este domingo que cancelará a súa conta con aquelas entidades bancarias que "decidan practicar un desafiuzamento a un veciño" deste municipio coruñés. "O Concello quere axudar, na medida das súas posibilidades, a evitar os cada vez máis frecuentes desafiuzamentos que están a practicar as entidades bancarias a familias que, pola crise económica, vense na rúa por non poder pagar a vivenda na que residen", remarcou, a través dun comunicado. "O Concello quere axudar, na medida das súas posibilidades, a evitar os cada vez máis frecuentes desafiuzamentos" Ademais, o rexedor socialista adiantou tamén qeu vai remitir unha carta ás entidades financeiras nas que o Consistorio ten contas para advertirlles da súa decisión e das posibles consecuencias. Ao tempo, Julio Iglesias fai un chamamento ao resto de alcaldes para que o imiten e fagan "o mesmo" para conseguir así que os bancos "non leven a cabo estes desafiuzamentos". A decisión do alcalde de Ares chega tras o sucidio dunha veciña de Barakaldo xusto antes de que fora expulsada da súa casa por unha entidade bancaria e despois tamén de que o alcalde de Tenerife conseguise parar o desafiuzamento dunha veciña tras ameazar a Bankia de anular as contas que o Concello tiña na entidade madrileña.


Summary: Paula Vázquez Verao compareceu en conferencia de imprensa no Parlamento galego para demandar á Xunta unha mudanza na súa estratexia orzamental visando destinar máis recursos ás políticas sociais. 25 por cento da populación da Galiza está en risco de pobreza, denunciou a parlamentar de En Marea.

Vázquez Verao alega que o conselleiro encarregado das políticas sociais, Rey Varela, "dá mostra de non entender o alcance real da pobreza na Galiza". A parlamentar de En Marea propón a adopción de tres medidas para "evitar a exclusión dos galegos afectados pola crise", di a confluencia nun comunicado de imprensa. A primeira das medidas sería a publicación imediata do Decreto que desenvolva a Lei 10/2013 de Inclusión Social da Galiza, en diálogo aberto "con sindicatos, asociacións e entidades que traballan sobre a pobreza e a inclusión social". Para a confluencia, o decreto é esencial para pór fin á "arbitrariedade e o funcionamento a base de instrucións na concesión da RISGA". A segunda medida pasa por deixar atrás a austeridade e "dotar con máis fondos as políticas de inclusión e os servizos comunitarios" e nesa dirección trataríase de -"cara aos orzamentos de 2018"- aumentar as partidas destinadas á RISGA "permitindo o desenvolvimento dos tramos de transición ao emprego". Por último, En Marea insta a Xunta a que defenda a consideración da pobreza infantil como un problema central dentro do Pacto pola Infancia que está a promover UNICEF.


Summary: O Goberno español ultima o decreto para limitar a publicidade das casas de aposta.

O Executivo español está a traballar no decreto sobre publicidade e xogos de azar coa previsión de telo aprobado antes de rematar a primavera. A lei que impulsa o ministro e líder de Izquierda Unida (IU), Alberto Garzón, procura mudar e limitar a publicidade das empresas de apostas para combater os seus efectos nocivos sobre a economía e a saúde das persoas. O proxecto someterase a información pública a vindeira segunda feira, 24 de febreiro, mais xa se adiantou que, entre outras medidas, propón prohibir que persoas famosas anuncien apostas e quere limitar a franxa horaria da publicidade do xogo online na televisión, reducíndoa de unha a cinco da mañá. Con todo, esa franxa horaria non afectará á televisión e radio cando estas retransmitan eventos deportivos que comecen ás oito da tarde, polo que, por exemplo, serán visíbeis na maioría de partidos de fútbol como os da Liga de Campións. Ante tal salvedade, que supón a continuidade da publicidade das casas de aposta en eventos de grande seguimento e audiencia, a asociación de consumo Facua-Consumidores en Acción instou o ministro Alberto Garzón a non permitir a publicidade de casas de aposta nese tipo de eventos. Mais o ministro afirmou onte, 21 de febreiro, en rolda de prensa que "experiencias internacionais, como a de Italia, demostraron ser un fracaso, xa que a prohibición total da publicidade, non só é inadecuada, senón que é imprudente", argumentou."Hai xente que vai xogar si ou si porque pode ter un problema", sinalou Alberto Garzón, polo que "se nós xeramos incentivos ás empresas a que vaian ao mundo ilegal, porque xa non teñen vantaxes no mundo legal, é probábel que esteamos a empurrar a xente que necesita protección a un mundo ilegal onde non hai ningún tipo de protección", engadiu o ministro.


Summary: O 12,71% dos electores xa acudira ás urnas até as 12 horas, fronte ao 16,1% nas eleccións de hai catro anos. O descenso prodúcese en todas as provincias e todas as comarcas do país.

O 12,71% dos electores galegos xa acudira a votar até as 12 horas, fronte ao 16,1% que o fixo até a mesma hora nos anteriores comicios autonómicos de marzo de 2009, o que supón 3,4 puntos menos que nas pasadas eleccións. Segundo os datos facilitados polo secretario xeral da Presidencia, Valeriano Martínez, en rolda de prensa, por provincias, a que maior participación rexistrou até o mediodía foi a de Ourense, cun 15,73%; mentres que en Lugo foi do 12,97%; na Coruña do 12,42%; e en Pontevedra do 11,95%. A participación descendeu en 3,4 puntos con respecto a 2009 A participación baixa algo máis de tres puntos de media en todo o país. Pero o descenso é maior na provincia de Ourense, onde cae cinco puntos, seguida de Pontevedra e Lugo ( tres puntos e medio menos). A Coruña é onde a caida é menor, algo menos de tres puntos. O descenso da participación é maior nos concellos rurais ca nas cidades. Así, a caida non chega a dous puntos na Coruña e Ferrol e supera esa cifra por pouco en Santiago. En Vigo e Pontevedra roza os tres e en Lugo e Ourense sitúase por riba dos tres e dos catro puntos, respectivamente, pero por debaixo da media das súas provincias. O descenso da participación é maior nos concellos rurais ca nas cidades. Así, a caida non chega a dous puntos na Coruña e Ferrol e supera esa cifra por pouco en Santiago. En Vigo e Pontevedra roza os tres Por comarcas os descensos máis importantes prodúcense en Xallas, Viana, Verín, Valdeorras, Terra de Soneira, Terra de Celanova, Ribeiro, Meira, A Limia, O Carballiño ou Allariz-Maceda, todas con descensos na cifra de participación de máis de cinco puntos ás doce do mediodía, e próximos aos seis puntos. A Ulloa é a comarca na que máis descende a participación: case dez puntos. No Concello de Monterroso a participación baixa catorce puntos. Incidencias Preguntado polos xornalistas, o secretario xeral de Presidencia tamén informou de que un grupo de persoas manifestouse este domingo ante o colexio electoral no que votou o actual presidente da Xunta e candidato do PPdeG á reelección, Alberto Núñez Feijóo. Con todo, asegurou "non poder concretar" os motivos polos que se celebrou esta manifestación e lembrou que "como calquera outro cidadán" o candidato popular "ten dereito a exercer o seu voto" nesta xornada electoral. Ás 17.30 horas está previsto que Valeriano Martínez compareza de novo ante os medios de comunicación no centro de datos habilitado na sede da Xunta de Galicia para informar do segundo avance dos datos de participación. Web oficial cos datos da xornada electoral


Summary: A "Verbena Galega" chega ao Festixeve o 2 de agosto con Pandeiromus, A Tuna Rastafari, Nonito Mondosonoro e Isabel Risco e moito máis no Campo do Vilar. É a nova data atopada despois de adiarse a causa da traxedia de Angrois.

Serán máis de cinco horas de música en galego, cunha verbena na que Pandeiromus, A Tuna Rastafari,Nonito Mondosonoro como picadiscos e o humor de Isabel Risco están nun programa que ofrece música e moi bo ritmo nunha aposta pola presenza da nosa lingua nas festas tradicionais. O tráiler da Verbena Galega chegará ao Campo de Vilar de San André de Xeve coa lenda que conduce a este proxecto ideado por Culturactiva: "as festas de sempre como nunca se viron". Cun novo formato, no que a distribuidora ofrece un "todo incluído" ás comisións. Despois de Lugo e Monforte, con Ribeira e outras localidades no horizonte, a Verbena Galega chega a Xeve ofrecendo varias horas de música con todos os sons acaídos para unha festa, desde o tradicional, á pachanga, con picadiscos de música galega e fogos de artificio. "Pack cultural en galego" O "pack cultural en galego" quere que a nosa lingua regrese a un espazo no que, sobre o escenario, estaba a ser especialmente esquecida. "Démonos conta de que a música en galego estaba relegada a festivais e programacións especiais mais estaba ausente das festas tradicionais. Pensamos que sería estupendo que a xente volvera bailar con música galega nos torreiros e se nos ocorreu facer un pack que levase xa o tráiler e os equipos de luz e sons, como as orquestras mais cunha proposta galega. Asimilamos a proposta da verbena habitual só que, neste caso, a música é en galego" explica Manuel Vicente, produtor de "Verbena Galega". Un tráiler con 40.000 w de son e 100.000 w de iluminación visita nestes meses de verán os campos das festas cunha proposta como as de sempre, mais como nunca até agora se viu. O 2 de agosto a posibilidade de vivila está no Festixeve.


Summary: Desde a sexta feira e até o domingo ten lugar o Desafío Volta A Lugo, unha proba cicloturista por etapas que percorre as comarcas de Lugo, acumulando 400 km de distancia e 7.000 metros de desnivel.

A sexta feira comezou o Desafío Volta a Lugo, unha nova edición da primeira volta cicloturista por etapas que ten lugar na Galiza, unha proba de individual na que a resistencia é o factor clave. Nesta ocasión, a volta divídese en tres etapas que discorren polas comarcas de Lugo e que acumulan unha distancia de 400 km e uns 7.000 metros de desnivel positivos. Trátase esta dunha recreación dunha volta cicloturista profesional impulsada pola Área de Deportes da Deputación de Lugo que, a través da organización, o Clube Ciclista Cidade de Lugo, fornece os mesmos recursos e medios que no caso de se tratar de ciclistas profesionais, "sen dúbida isto fará que se logren todos os obxectivos propostos e que os participantes e acompañantes gocen duns días de puro ciclismo". "E como di o noso slogan que todos os participantes queiran volver noutra ocasión", sinalan desde a organización. As tres etapas A volta ás comarcas de Lugo desenvólvese nun marco incomparábel que atravesa percorridos fermosos en portas de montaña de gran categoría e outros tramos de chairo pola Terra Chá. Así, na primeira das etapas, os corredores e corredoras atravesaron os 87,3 km que separan Lugo de Muras. Pasaron por Friol, Parga, Xermade e o Alto da Paidavella. Na xornada deste sábado, os e as ciclistas percorren os 117,3 km entre Muras e Sarria. Pasan por Vilalba, a Feira do Monte, Xermar, Mosteiro, Altos de Montecubeiro, Castroverde, O Corgo e Láncara. E na derradeira etapa, a que se desenvolve mañá, as persoas participantes cubrirán 128 km entre Sarria e Lugo. Pasarán por Becerreá, Navia, Alto do Restelo, Alto do Lago, Baralla e O Corgo. O Desafío Volta a Lugo compleméntase co Desafío Junior, unha serie de probas de habilidades e destrezas para crianzas de entre 2 e 13 anos e que ten lugar na zona de chegada de cada unha das etapas.


Summary: Forma parte do proxecto 'Lanóbriga: Unha cidade galaica", que será presentado na décima edición das Xornadas Galaicas-Portuguesas, que decorrerán este 7 de maio en Pitoês das Júnias.

O Centro Infográfico Avanzado da Galiza (Ciag) vén de publicar nas súas redes unha reconstrución virtual dun 'corono galaico' da Idade de Ferro. Segundo explica o Ciag, para desenvolver esta reconstrución serviuse de varias pezas arqueolóxicas custodiadas e conservadas en diferentes museos da Galiza e Portugal. En concreto, empregouse a estatua do "Guerreiro IV" de Lesenho, o torques de Vilasboas, o brazalete de Lebução e a fíbula de San Cibrao de Lás, da man do artista dixital, Miguel Torre e o ilustrador arqueólóxico, Paco Boluda. Tal e como sinala o Ciag, a proposta de reconstrución forma parte do proxecto 'Lanóbriga: Unha cidade galaica", que será presentado na décima edición das Xornadas Galaicas-Portuguesas, que decorrerán este 7 de maio en Pitoês das Júnias.


Summary: Algúns locais optaron por non celebrar o fin de ano, aínda que a maioría están á espera do que decidan as autoridades.

Representantes da hostalaría nocturna consultados por Europa Press coincidiron en que a posibilidade de máis restricións para o sector, como o peche de cara ao fin de ano, non serían "entendíbeis" e incentivaría "as festas privadas sen control". Ademais, sosteñen que suporía o peche definitivo para locais que até agora resistiron no contexto de pandemia. Así o apuntaron o presidente de Galiza Noite, Luis Diz, e Sergio Fernández, de Hostalaría Federada Galega, quen sinalaron que os empresarios permanecen á expectativa do que poidan decidir as autoridades sanitarias. Sergio Fernández precisa, no entanto, que algúns locais optaron xa por non celebrar o fin de ano. "Supón o 60% da facturación deste ano", explica Luis Diz sobre o que se recada nesta ocasión, dada a repercusión que a pandemia tivo no sector. "A inmensa maioría das entradas están vendidas", insiste tamén, á vez que lembra que o lecer nocturno en Galiza estivo "18 meses pechado". Por outra banda, denuncia "improvisación" por parte das autoridades galegas e precisa que non se pode comparar o contexto en Galiza, á espera aínda das decisións que se adopten, co de territorios como Cataluña ou Asturias que xa anunciaron o peche do lecer nocturno hai días. "Cun paquete de axudas", recalca Luis Diz que, como Sergio Fernández, critica, por consideralas escasas, as achegadas pola Xunta. "Ninguén fala de indemnizar", sinala este último en caso de máis restricións ou peche do lecer nocturno. "As axudas foron poucas", incide o primeiro comparándoas coas outorgadas en autonomías como a catalá. Ambos os dous defenden tamén a "seguridade" neste tipo de locais e apuntan que, de acordarse o endurecemento de restricións para este sector, incentivaríanse as festas privadas ou botellóns. "Sen máscara e sen control", insisten neste sentido, e apuntan xa á existencia de eventos deste tipo esta pasada fin de semana. "Díxosenos que non dependería do número de contaxios, senón da presión hospitalaria", afirma, como outro argumento para rexeitar posíbeis peches, o presidente de Galiza Noite, que recalca que non se pode "machucar" a este sector. "Cumprimos todo o que se nos pediu", engade a este respecto. "Somos un sector con medidas seguras", acrecenta Sergio Fernández, que se pregunta por que non levaron a cabo antes cribados. "Sería unha lousa para moitos locais", engade sobre o posíbel peche dos mesmos de optarse por un fin de ano con peche do lecer nocturno ou outras medidas restritivas.


Summary: A xa numerosa familia Bolechas medra cada día. O clan creado por Pepe Carreiro ten agora un clube para "enganchar" aínda máis as crianzas. Doce anos despois do seu nacemento, Pili, Loli, Braulio, Carlos, Sonia e Tatá son xa parte de moitas casas galegas nas que medran e medraron xeracións bolecheiras.

Convertidos xa nun "fenómeno" como di a páxina que teñen na rede, a familia Bolechas continúa a ser o produto creado no país que máis pegou nos nosos nenos e nenas. Cando hai doce anos Pepe Carreiro botaba a andar en Edicións A Nosa Terra a peculiar familia numerosa ninguén podía contar coa dimensión da súa sorte. A tal hora, adolescentes e xa mocidade ten no singular apelido unha referencia da súa infancia. Conseguiron porse á altura das coñecidas personaxes da animación internacional, esas que acompañaron xeracións e xeracións sen mudar de tamaño. Agora si, mália a competencia, a saga Bolechas acadou o seu posto sen deixar nunca de falar galego. As trasnadas, as situacións desorbitadas ou as aprendizaxes da familia Bolechas foron compartidas nas distintas coleccións de libros que deron despois noutros produtos infantís até o momento ausentes no mercado galego. De libros plásticos para o baño até quebracabezas, de guías infantís das cidades até primeiros manuais da natureza. Todos eles co entusiasmo que a cativada atopaba en Carlos, as xémeas Pili e Loli, Braulio, Carlos, Sonia ou Tatá e, como non, tamén en Chispa, o inseparábel can das crianzas. Agora, nunha nova xeira, os Bolechas móvense con facilidade en internet, na súa páxina web e nas redes sociais en que achan novos campos para se encontraren cunha nova xeración de bolecheir@s. Facebook, tuenti e twitter senten tamén o seu barullo. Para ser soci@ Facerse soci@s do clube é ben fácil desde a páxina web que teñen na rede. En troca de se inscribiren, nenos e nenas recibirán de balde na casa un carné de soci@ e un agasallo ademáis de ter o privilexio de contar con descontos na compra de produtos da familia. A páxina da familia Bolechas conta xa con xogos como colorea, canta e a granxa. Promete concursos e outros enredos para que a cada pouco máis e máis nenos e nenas tomen parte dese grande clube, con carné ou sen el, que é o das crianzas que medran a carón de Pili, Loli, Carlos, Braulio, Sonia e Tatá. E tamén de Chispa, claro.


Summary: Os votos populares no Parlamento impiden elaborar un plan urxente de restauración ambiental con dotación económica para ese área. Tamén rexeita o PP iniciar os trámites para a declaración de Parque Natural do Monte Pindo.

O Monte Pindo ficou arrasado o pasado 11 de setembro. Un xigantesco incendio queimou máis de 2.000 hectáreas (monte, labradíos, hortas, paraxes de gran valor ambiental, proximidade de zonas habitadas...) deste emblemático punto de Carnota e Galiza. Mais para o PP, sendo iso lamentábel, non é motivo para declarar Monte Pindo 'zona catastrófica' e sentar as bases para a súa recuperación, tal e como solicitaba o BNG a través dunha proposición on de lei. Ana Pontón, parlamentar nacionalista, acusou ao Partido Popular de emitir "un voto vergonzoso" e impedir que as persoas afectadas polo incendio poidan recibir axudas, e acusou ao PP de "darlle vostedes as costas aos veciños e veciñas de Carnota". A fronte nacionalista mantivo na súa intervención que a Xunta pode activar fondos destinados a paliar os danos nos lugares onde se produciu o incendio e poñer en marcha un plan de recuperación . "Mais o PP nega esa posibilidade votando en contra destas propostas así como da declaración de Parque Natural para o Monte Pindo" porque "non están a favor das políticas de conservación" . O pailanismo cúrase viaxando Ana Pontón animou ao PP a "viaxar un pouco máis" para comprobar que existen espazos no mundo cun valor "moi inferior ao Monte Pindo" que son elementos de riqueza importantísimos pero o Partido popular, inquiriu , " prefire que o Monte Pindo siga esquecido" e non dotar de medidas unha zona que padece con crueza as consecuencias da emigración, a falta de emprego e a destrución de emprego no mar.


Summary: O próximo seis de xuño Pazos de Borbén acolle unha concentración para denunciar a situación da residencia Mi Casa e reclamar a dignidade dos usuarios da mesma e dos seus traballadores. O dirixente da CIG-Servizos da comarca de Vigo, Pedro Pérez Caride, explica a Nós Diario as razóns desta protesta.

—A segunda feira teñen convocado desde a CIG unha concentración diante da residencia de Pazos de Borbén, cales son os obxectivos que persiguen coa mesma?Esta concentración ten como obxectivo principal reivindicar a dignidade das persoas residentes e do persoal do centro. Non podemos permitir que se siga mirando cara a outro lado diante das atrocidades cometidas nesta residencia. A Consellaría de Política Social é coñecedora das irregularidades detectadas neste centro, xa que o servizo de inspección fixo varios requirimentos por incumprimentos en relación ao persoal de enfermaría e cociña, ademais de instalo a que manteña un estado óptimo de limpeza e salubridade, indicando que o menú debe de estar supervisado en dietética e nutrición e en perfecto estado de conservación e que as comidas deben darse en horarios razoables. Do mesmo xeito, requiríronlles os rexistros das actividades básicas da vida diaria (ABVD). Aínda así a Consellaría non ordenou o seu peche, sendo responsabilidade súa o que alí acontece por ser a responsábel directa da inspección dos centros da terceira idade, polo que reclamamos a dimisión da conselleira de Política Social, Fabiola García. —Vostede e o seu sindicato denunciaron en 2017 á residencia Mi Casa por agochar a uns maiores nun galpón, en que quedou aquel procedemento e cal foi a actitude mantiva no mesmo pola Xunta da Galiza?Foi unha verdadeira vergoña, porque despois de agochar os residentes nun galpón pechouse o procedemento cun expediente por sobreocupación, por ter un total de 63 residentes en lugar de 58 que tiñan autorizadas pola admnistración galega, que son as prazas que tiñan permitidas, das que 22 eran subvencionadas pola Xunta da Galiza. Sonia Jalda, presidenta de Trega: "A situación dos residentes de Mi Casa non variou" —Como persoa que coñece de vello o funcionamento deste centro de maiores, sorprendéronlle as denuncias divulgadas as últimas semanas e as imaxes sobre a situación dos residentes?Sempre te sorprende que poidan existir persoas que traten así aos seus semellantes, pero cando hai empresariado sen escrúpulos, que só busca facer negocio coas persoas maiores o resultado non pode ser outro que o trato indigno aos residentes, por iso é tan importante a existencia de mecanismos que eviten estas situacións. Está claro que neste caso os medios de control, supervisión e inspección fallaron estrepitosamente: por un lado temos a avaricia empresarial, que conxugada coa precariedade laboral fai que os mecanismos de control e supervisión sexan inexistentes; e logo a función inspectora por parte da administración brilla pola súa ausencia. —Cal é a situación laboral das traballadoras de Mi Casa e en xeral do conxunto das empresas ligadas ao sector dos maiores do grupo de Lucía Pedroso?Desde a CIG temos presentadas denuncias diante da Inspección de Traballo polas irregularidades e os incumprimentos en materia de xornada, contratación irregular, descanso semanal, calendario laboral e salarios, sendo está a mecánica habitual nas empresas xestionadas por Lucía Pedroso. "Alí vin xente á que lle faltaban os talóns dos pés polas úlceras e chorreaban sangue" Un novo modelo de residencias Pedro Pérez é moi crítico co funcionamento do sector da dependencia. Neste sentido, entende que "o actual modelo concibe as necesidades asistenciais como un negocio, precarizando as condicións laborais para así incrementar os beneficios". Así, aposta "pola creación dun sistema público galego de atención ás persoas, temos que pór os coidados no centro das políticas públicas, abandonando a xestión privada, que só busca obter beneficios a costa das persoas maiores e dignificando as condicións laborais das persoas traballadoras". Pérez considera "a concentración desta segunda feira ás 11:30 diante da residencia Mi Casa en Pazos" como unha oportunidade para defender "a dignidade de usuarios e traballadoras" e demandar "unha viraxe no actual modelo de residencias".


Summary: José Manuel Sande terá acudir ao xulgado o 17 de abril por un presunto delicto "contra os sentimentos relixiosos", trala denuncia presentada pola Asociación de Viúvas de Lugo, que lle esixe que pida "desculpas" e espera que isto lle sirva de "escarmento" HEMEROTECA | Comparsas e ilustradores defenden o autor do cartel do Entroido coruñés e lembran en que consiste a festa

Unhas semanas antes da celebración do últimos Entroido xurdiu na Coruña unha polémica pola utilización nos carteis do Concello dunha ilustración que representaba a unha persoa disfrazada de Papa, cunha copa de viño e un papamóvil de cartón. O Goberno municipal recibiu críticas por parte do Arcebispado de Santiago, que o acusou de "ferir as crenzas dos crentes", e dalgunhas outras entidades, como a asociación Abogados Cristianos ou a Asociación de Viúvas de Lugo, que chegou a presentar unha denuncia. Aquela denuncia terminou na imputación (agora baixo a figura de investigado) do concelleiro de Culturas da Coruña, José Manuel Sande, por un presunto delito contra os sentimentos relixiosos. O vindeiro 17 de abril Sande deberá acudir ao xulgado de Instrución número 3 da cidade. Aurora Carro, presidenta da Asociación de Viúvas de Lugo pediu, entrevistada pola Cadena Ser, que o concelleiro "pida perdón publicamente" e espera que isto lle sirva "de escarmento" Aurora Carro, presidenta da Asociación de Viúvas de Lugo pediu, entrevistada pola Cadena Ser, que o concelleiro "pida perdón publicamente". Carro asegurou que "como católicos xa o perdoamos, porque iso é o que nos ensina a relixión: o perdón e o amor" pero aínda así insiste en demandar que a denuncia lle sirva como "escarmento". "Polo menos para que outra vez non se meta coa relixión católica", dixo. Desde o Goberno municipal coruñés insistiuse este venres (como xa fixera no inicio da polémica) en que no cartel non se representou o Papa, senón a unha persoa disfrazada de Papa, un disfrace moi habitual no entroido da cidade e que, de feito, púidose ver con frecuencia nas rúas hai tan só unhas semanas. Tamén se manifestaran do mesmo xeito as principais comparsas do entroido coruñés, como Os Maracos, Pantaleón, Amigos da Xoldra, Kilomberos ou Monte Alto a Cien. Neste sentido, José Manuel Sande afirmou ter "absoluta tranquilidade, xa que non houbo ningunha vontade de ofensa cun cartel que reproduce un disfrace habitual no Entroido coruñés dentro do carácter irreverente e lúdico que caracteriza a esta festa". Sande resaltou, ademais, "a defensa que desde este Goberno faise e sempre se fará da liberdade de expresión, o que inclúe por suposto as expresións culturais e as manifestacións artísticas, como é o caso deste cartel de Entroido". "As festas do Entroido, que durante un período moi concreto e escuro da historia do Estado español foron prohibidas, sempre se caracterizaron polo seu humor e por un espírito de irreverencia e crítica de determinados poderes, sempre dunha maneira saudable, que non debería faltar", engadiu, para concluír que "cremos que as imaxes non son ofensivas con ningunha crenza relixiosa, senón que entroncan cunha tradición festiva nesta terra e co humor gráfico". José Manuel Sande afirmou ter "absoluta tranquilidade, xa que non houbo ningunha vontade de ofensa cun cartel que reproduce un disfrace habitual no Entroido coruñés dentro do carácter irreverente e lúdico que caracteriza a esta festa" O debuxo foi realizado polo ilustrador Alberto Guitián, que en varias ocasións criticou que este tema se sacase de contexto. "Pregúntome se a xente que sente ofendida sae á rúa no entroido, se cada vez que ven alguén disfrazado de bispo, de cura ou de papa moléstalles", afirmou nunha entrevista na que reivindicou a tradición do entroido como festa pagá. Nas redes comezou a verse este venres ao mediodía o habitual #jesusis, utilizado ante outros ataques do fanatismo relixioso contra a liberdade de expresión, neste caso en defensa do concelleiro investigado (#jesuissande). Xa no seu momento, Guitián foi apoiado por numerosas entidades, comezando polos seus compañeiros e compañeiras do mundo da ilustración e o cómic. E este venres de novo profesionais como Mauro Entrialgo, entre outros, comezaron a manifestar a súa solidariedade con Guitián e co propio Sande.


Summary: O Goberno do Estado español decidiu elevar a norma por entender que medidas como a vacinación obrigatoria presentan dúbidas. O prazo para emitir dun ditame sobre o texto remata o día 23.

A nova lei de saúde da Galiza segue a súa tramitación após ser aprobada polo PP en solitario no Parlamento, mais de momento xa atopou un novo atranco máis aló da falta de convencemento da oposición no país. O Goberno do Estado español vén de elevala ao Consello de Estado. Para o Executivo de Pedro Sánchez a norma ten certas medidas que considera "inconstitucionais como a vacinación", polo que quere esa opinión máis elevada. Considera que debe ser o Consello o que se pronuncie sobre a constitucionalidade de "obrigar á vacinación en situacións epidemiolóxicas que o requiran" como no caso da Covid-19, entre outras cuestións. Unha das polémicas xa na Galiza foi que se incluíra no texto a posibilidade de que a Xunta requira "a medidas profilácticas de prevención da enfermidade, incluída a vacinación ou inmunización" por imposición. Respecto a esta posibilidade, tamén se entende que ademais de afectar a reserva de Lei Orgánica e ao ámbito competencial do Estado, non considera a estratexia de vacinación aprobada polo Consello Interterritorial que recolle que a vacinación será voluntaria. Aliás o artigo 7, que engade medidas preventivas en materia de saúde pública, e que por tanto a lei autonómica vulnera a reserva da Lei Orgánica. O tempo máximo para emitir un ditame sobre o documento remata o 23 de marzo e podería presentarse un recurso de inconstitucionalidade no Tribunal Constitucional até finais do mes de maio. Polo momento ese paso non foi comunicado ao Parlamento galego.


Summary: As dúas grandes promesas do PP nas eleccións autonómicas para o naval galego están a desmontarse: a SEPI vén de anunciar que non se poderá construír o dique flotante en Ferrol por consideralo Bruxelas 'competencia desleal'. E os pregoados e blindados acordos con Pemex para dous floteis están no ar. O naval, enganado, retoma as mobilizacións

Eran bos tempos os da campaña electoral do 21-O. O candidato Feijóo prometía a babor e estribor manás para o naval galego, sector que levaba meses sufrindo a destrución de postos de traballo (por volta de 10.000 nos últimos anos entre Vigo e Ferrol). Dúas eran as grandes promesas de Núñez Feijóo para o naval: o dique flotante para Ferrol e a construción de dous buques para a multinacional mexicana Pemex. Pasado o fragor electoral, os compromisos vendidos como atados y bien atados polo aparello popular, do goberno autonómico e da prensa máis afín, vanse esvaíndo. Esta segunda feira, a Sociedade Estatal de Participación Industrial (SEPI) vén de informar aos traballadores de Navantia que non construirá o dique flotante previsto no porto exterior da Coruña (Punta Langosteira). Por ser, disque, considerado 'competencia desleal' por Bruxelas. Nos sindicatos cunde a indignación. Desde a CIG, Manuel Grandal, considera que este anuncio mostra que a creación dunha comisión de seguimento sobre o dique "foi para darnos largas en periodo electoral", e critica que Estado e Xunta procuren botar as culpas a Bruxelas: "Eles tamén teñen responsabilidades". "Se nun primeiro momento, a SEPI e Navantia puxeron como escusa a falta cartos, agora a escusa é Europa", indican desde a central nacionalista A creación dunha comisión de seguimento sobre o dique "foi para darnos largas en periodo electoral" De feito, operarios do plantel dos estaleiros concentráronse diante do edificio onde tivo lugar a xuntanza da comisión, impedindo sair aos representantes da SEPI, da consellería de Industria e alcaldes da comarca coma o de Ferrol. Pola volta de 400 traballadores continúan a primeira hora da noitiña nesta concentración. "A idea é manternos aquí até a noite", sinalan O corrido de Pemex Mais o dique flotante non é a única labazada ao naval galego. Hai uns meses, Feijóo xuraba e perxuraba que os contratos con Pemex para construír dous floteis en estaleiros galegos estaban "blindados". Mais non é tal. E sábese polo propio ministro de Exteriores español, García Margallo, que vén de afirmar que desbloqueou con México a vía para que se poidesen acabar facendo eses buques. Estaleiros e sindicatos pregúntanse a qué veñen esas declaracións, se Feijóo levaba meses prometendo que era cousa feita. E hai máis. Ese desbloqueo só significa que a proposta dos estaleiros galegos entrarán no debate (con outras de empresas de diferentes países) para facer eses floteis. A multinacional aínda ten que escoller a cal llo encarga. E volven as mobilizacións Fartos dos incumprimentos do PP, o naval retomou a semana pasada as mobilizacións. Por volta de 3.000 traballadores dos estaleiros de Ferrol volveron saír á rúa para exixir carga de traballo e denunciar os incumprimentos do PP con este sector, tanto no que atinxe o dique flotante como na construción dos floteis de Pemex. Esa vaga de mobilizacións segue esta terza feira, con concentracións de delegados do naval fronte ao Parlamento. E o vindeiro 13 de febreiro haberá manifestación na capital da Galiza. E xa para final de mes, mobilización a nivel comarcal en Ferrolterra.


Summary: A produción de enerxía eólica atópase na Galiza en máximos históricos. Segundo os datos fornecidos pola Rede Eléctrica Española, a potencia instalada atinxiu en 2020 os 3.829 megawatts (MW), sinalando a Asociación Eólica Galega (AEG) que a xeración de enerxía por esa vía situouse en 999,23 quilowatts (kW) por hora. Malia que a Galiza é o segundo produtor eólico do Estado e nesa mesma anualidade exporta 28% da electricidade xerada, as compañías enerxéticas teñen actualmente en tramitación no país máis de 10.000 MW, o que supón aumentar a potencia instalada en máis de 72%.

A potencia eólica actualmente en tramitación na Galiza sitúase en 10.000 megawatts (MW). Así, no último ano, no Ministerio de Transición Enerxética téñense rexistrado solicitudes para 37 proxectos, que acumulan unha potencia de 2.978 megavatios aos que compre engadir tres parques partillados co Bierzo que suman outros 256 MW. A maiores, a Xunta da Galiza ten sometido a trámite de información pública desde 2020 27 proxectos para instalar 8.017 MW, atopándose na fase de avaliación de impacto ambiental outros 64. Os novos incentivos á produción renovábel adiantan unha nova avalancha de proxectos ao longo de 2021. Neste sentido, o programa Next Generation recolle importantes achegas económicas para iniciativas deste tipo, destinando o Estado español o 37% do total dos fondos europeos ao sector enerxético. Ao tempo, os deseños económicos da Unión Europea (UE), no marco da súa estratexia da descarbonización, os movementos de capitais cara a estas liñas de negocio, cos fondos de investimento apostando polo sector das renovábeis e as facilidades da Xunta da Galiza a este tipo de instalacións, apuntan a un aumento nos proxectos. O sector eólico galego está marcando máximos de produción e beneficios nos dous últimos anos. Á volta de 2020, Galiza xerou 9.992 megawatts hora de orixe eólica, o 18,2% do total da enerxía producida por esa vía do Estado e segundo o biólogo Ramón Varela "posibelmente máis da metade do consumo total galego". A maiores, representou unha alza de xeración de 14,9% respecto do ano 2019, situando a Galiza como segundo produtor do Estado, por detrás de Castela e León e colocando a enerxía do vento como a primeira do pool eléctrico galego, con o 41% da produción enerxética total do país. "Duplicar antes de 2030 a potencia eólica de Galiza" A potencia eólica instalada na Galiza alcanzou en 2020 os 3.829 MW. A este respecto, Ramón Varela destaca que "as empresas eléctricas instalaron nos montes galegos durante o ano 2019 máis MW eólicos que nos últimos 10 anos anteriores xuntos, sumando un total de 18 parques eólicos que representaron 415 MW novos". Neste sentido, considera que "as intencións e previsións das empresas eléctricas son duplicar antes de 2030 a potencia eólica actual da Galiza" e significa que " o país está no punto de mira das multinacionais e boa parte destes megawatts derivados das diversas poxas queren instalarse no noso territorio por ter un vento idóneo para mover muíños e un lugar para asentarse onde deixan facer". Galiza exporta unha terceira parte da electricidade que produce. Ramón Varela sinala a Nós Diario que "anualmente xeramos da orde de 27.000 a 33.000 xigawatts hora electricidade, cando a demanda para consumo galego non chega a 20.000. "Isto quere dicir que a terceira parte da electricidade que producimos nas distintas fontes non se utilizan na Galiza", continúa Varela, "senón que se traslada a territorios que podemos considerar privilexiados xa que consumen o produto final, a electricidade, mentres aquí deixan a contaminación e os custos sociais. Así, por exemplo, en 2018 exportamos o 35% do total da enerxía producida e en 2019 o 25%". O profesor da Facultade de Económicas da Universidade de Santiago de Compostela Adrián Dios cuestiona os beneficios da especialización produtiva da Galiza na xeración eléctrica. "Galiza ten unha matriz produtivista dentro da organización económica española, cunha posición subordinada, onde estamos encargados de producir electricidade para fornecer a Madrid, malia a ser excedentarios", afirma Dios, quen sinala que "non deixa de ser curioso que se afonde na especialización produtiva no ámbito enerxético cando o sector industrial ligado ao mesmo está en proceso de desmantelamento". "Tal e como funciona o sistema tarifario español, para Galiza non hai ningunha vantaxe de exportar electricidade", conclúe Dios en conversa con Nós Diario. "Na Galiza só quedan as farangullas" Ramón Varela lamenta que "na Galiza só quedan as farangullad". "Uns pequenos beneficios para os concellos en concepto do canon eólico e outra pequena porcentaxe para os propietarios", sinala Varela, quen critica que "se segue insistindo en producir mentres aquí non queda ningún beneficio. Está claro que cada vez somos máis colonia, van triplicar a potencia eólica instalada na Galiza e nós non sacamos nada disto. Ademais, ao tempo que se están instalando máis aeroxeradores que nunca, están desmantelando a industria de compoñentes eólicos, como acaba de acontecer con Siemens Gamesa nas Somozas". O presidente de Ventonoso, José Antonio Diéguez, quéixase de que "as condicións son cada vez peores para os propietarios dos terreos onde se asentan os eólicos". "Hai unhas poucas empresas, como Enerxía de Portugal (EDP) ou Endesa, que pagan aos propietarios unha porcentaxe do que produce o parque, mais a maioría dos contratos das eólicas son de dereitos de superficie, que habitualmente vén afectando á finca completa", afirma Diéguez. Neste sentido, critica a lexislación galega, que "favorece o dereito á expropiación das empresas", e denuncia a situación de indefensión das e dos donos dos terreos. O economista da Universidade de Vigo e responsábel do Observatorio Eólico da Galiza, Xavier Simón, coincide coa opinión de Diéguez. "As condicións para os propietarios son peores que no pasado", afirma Simón, quen apunta que "nos contratos que temos revisado no último ano no Observatorio, a petición das e dos propietarios, non atopamos ningunha oferta que mellore as condicións medias dos contratos actualmente vixentes. As empresas eólicas argumentan as baixadas sinalando que lles reduciron as axudas públicas, porén a súa produtividade mellorou de forma evidente como consecuencia dos avances tecnolóxicos".