Summary: O certame, centrado na Xustiza Universal, as vítimas de desaparicións e outros crimes de lesa humanidade, coincidirá cunha nova rolda de negociacións no Consello de Seguridade da ONU.

2015 será un ano importante para o Sahara. O pasado ano o Consello de Seguridade da ONU fixou o vindeiro mes de abril como data límite para a solución ás violacións de dereitos humanos que sofre a poboación saharauí por parte de Marrocos. Tamén se mantén a explotación ilegal dos recursos naturais do país, comezando polos fosfatos. No caso de non haber avances, o secretario xeral da ONU, Ban Ki-moon, propuxo que o Consello realizase una revisión completa do proceso de negociación entre a Fronte Polisaria e Marrocos. En abril retomaranse unhas negociacións, con resultado incerto e nun contexto xeopolítico cada vez máis inestable, nas que España, como membro do Consello de Seguridade, xogará un papel aínda máis protagonista. Coincidindo con esas xuntanzas (do 28 de abril ao 3 de maio) celebrarase no campamento de poboación refuxiada de Dajla, en Tinduf (Alxeria) a XII Edición do Festival Internacional de Cine do Sáhara (FiSahara), un certame no que a Xustiza Universal e as vítimas de desaparicións e outros crimes de lesa humanidade serán protagonistas. Proxectaranse filmes como Granito de arena: Cómo atrapar a un dictador (Pamela Yates) sobre o proceso de xenocidio en Guatemala, e Testigos de la memoria (Eztizen Miranda) sobre a exhumación de fosas comúns no Sáhara Occidental. Tamén se tratará o proceso de Xusticia Universal en España e Arxentina, coa proxección de varias películas e a participación de cineastas e expertos. De igual xeito, familiares de vítimas do conflito do Sáhara Occidental protagonizarán a mesa redonda principal, centrada neste tema, e recibirán un recoñecemento especial por parte do festival. María Carrión, directora executiva de FiSahara, destaca que o festival é "único no mundo porque é moito máis que un festival: forma parte dun extraordinario movemento solidario que loita por unha causa xusta". Carrión sinala que "quen vén a FiSahara namora da cultura saharaui; das súas familias de acollida; da experiencia de ver con elas cinema baixo as estrelas. E saben que a súa presenza no festival axuda a sacar da invisibilidade e do esquecemento a un pobo que loita pacificamente polo dereito a volver á súa terra libre".


Summary: O Goberno galego recoñece que ao inicio da lexislatura observou un uso "minoritario" da lingua propia no alumnado da maioría dos centros educativos do país, contexto no que aplicou o chamado decreto do plurilingüismo

"Desideoloxizar", "despolitizar", retornar ao "equilibrio", "recuperar o consenso" e, sobre todo, poñerlle fin a unha suposta "imposición" do galego. Estes foron só algúns dos argumentos empregados pola Xunta para, no retorno do PPdeG ao poder, derrogar o decreto que rexía o uso dos idiomas no ensino dende o ano 2007, cun "mínimo" do 50% de materias na lingua propia do país, e substituílo polo denominado "decreto do plurilingüismo". Con esa norma, aseguraba a Consellería de Educación, o galego deixaría de preponderar sobre o castelán. Máis de dous anos despois da aprobación da controvertida norma o departamento que dirixe Jesús Vázquez vén de recoñecer implicitamente que a situación descrita non se correspondía coa realidade, aínda que non nunha intervención pública, senón nunha resposta a unha pregunta parlamentaria escrita, documentos que en contadas ocasións chegan á opinión pública. Educación aplicou o decreto malia detectar un "uso minoritario do galego por parte do alumnado na xeralidade dos centros A mudanza de discurso chega a instancias das cuestións formuladas polos deputados do BNG Carme Adán e Bieito Lobeira sobre "os datos referidos ao uso da lingua galega no sistema educativo" como consecuencia do decreto en vigor. No inicio da súa exposición a Consellería asegura que a súa normativa "garante a adquisición dunha competencia en igualdade nas dúas linguas oficiais de Galicia", o "máximo equilibrio posible" entre ambas no referido a horas e materias e, ademais, a "promoción da dinamización da lingua galega". Pero ademais desta reiteración de mensaxes xa lanzadas en diversas ocasións dende o Executivo, Educación detense a describir "a realidade da situación das dúas linguas oficiais nos centros educativos" nos que fixeron "incidir" o decreo "ao inicio da súa vixencia para acadar os devanditos obxectivos". O escenario, admiten, era xa de aquela "moi desfavorable para a lingua propia". Nun exercicio ata agora inédito o departamento educativo do Goberno galego bota, de facto, por terra as teorías da imposición para recoñecer que o seu mandato "partiu dunha situación de uso minoritario do galego polo alumnado na xeneralidade dos centros galegos", algo que se dá "especialmente nas provincias atlánticas". No caso das "sete cidades máis poboadas" o uso do idioma "poderíase dicir" que é "escaso", abonda a Xunta. Malia isto Educación aplicou sen cambios un decreto que permite deixar nun terzo as horas lectivas en galego se ben, tal e como ten relatado Praza Pública, colectivos de docentes, grupos de defensa da lingua e sindicatos educativos sinalan que a lingua propia apenas está presente "nun 20%" nas aulas, circunstancia á que se suma, entre outras, a súa práctica "desaparición" en Educación Infantil nas cidades. "Implantación xeralizada" do decreto, segundo Educación Pero o exercicio de radiografía á realidade da lingua galega no sistema educativo detense aquí e na práctica totalidade das cinco páxinas restantes do documento Educación aposta por gabarse da "implantación xeralizada" das normativa "do plurilingüismo", afirmación para a que se basea só no curso 2010-2011, xa que é "imposible proporcionar datos referidos ao 2011-2012 porque non está rematado". Así, o Executivo asegura que "nos centros públicos todas as medidas" previstas "se incorporaron ao desenvolvemento do labor pedagóxico dos centros e tamén do seu labor administrativo", dende a "determinación da lingua materna predominante do alumnado" de Infantil ata impartir as materias de Primaria, Secundaria e Bacharelato en galego ou castelán segundo marca o decreto. Tamén, sempre segundo a Xunta, "nos centros de FP e de ensinanzas artísticas existe unha oferta equilibrada de materias e módulos impartidos en galego e castelán". Contradicindo os sindicatos educativos tampouco detecta ausencia de "vocabularios específicos" en galego para as aulas de formación profesional. A consellería limítase a describir o contido das axudas para libros escolares en galego, que caeron un 72% en dous anos Para completar a resposta ás cuestións formuladas polo Bloque a Consellería de Educación debulla tamén as accións de "apoio á consecución dos obxectivos do decreto", entre as que inclúe o desenvolvemento dunha "liña de subvencións destinadas á elaboración e edición en lingua galega dos recursos didácticos curriculares e complementarios destes", unhas axudas que o Goberno está obrigado a desenvolver non porque o mande o "decreto do plurilingüismo", senón porque así o estipula a Lei do Libro e da Lectura do ano 2006. Neste sentido o departamento de Vázquez limítase a describir que "a convocatoria do exercicio de 2012 tivo un orzamento de 300.000 euros, con 132 axudas concedidas para materiais editados por 15 empresas editoras". Como ten informado este diario, hai apenas dous anos esas axudas eran un 72% máis elevadas, chegando ao millón de euros anual. De todo isto, informa a consellería a Adán e Lobeira, cómpre tirar unha "conclusión": "debemos destacar que en todos os centros educativos se están a aplicar as emdidas de fomento do plurilingüismo", polo que "a consellería garante, en todo momento", que "os alumnos do sistema educativo galego están recibindo o mesmo número de horas de formación en galego que en castelán e están utilizando materiais e recursos didácticos que lles facilitan e motivan a adquisición do mesmo nivel de competencia en galego que en castelán".


Summary: Despois de publicar no inicio de milenio, "Onde viven os monstros", a editorial Kalandraka completará a triloxía coa tradución de "In the night kitchen" e "Outside over there", obras que publicará nas cinco linguas peninsulares. Durante o ano, a editorial con sede en Pontevedra publicará unha decena de títulos do autor e ilustrador.

Dez títulos durante o 2014 aos que se engadirán máis no ano seguinte. Kalandraka aposta por Sendak na súa nova tempada editorial polo autor americano, falecido en 2012, cincuenta anos despois de ter escrito "Onde viven os monstros", obra que significou un fito no desenvolvemento do álbum infantil. Descatalogados ou mesmo inéditos, boa parte da obra de Sendak é de difícil localización e é esta a razón pola que Kalandraka se decide a traer ao galego, castalán, catalán, éuscaro e portugués a súa obra,a comezar por "In The night kitchen" que chegará ao galego como "Na cociña de noite", un álbum traducido por Xosé Manuel González no que Sendak recorre espazos da súa infancia que foi censurado pola sociedade conservadora americana mais non tardou en se converter nun libro de referencia. "Outside over there", de 1981, completarán a triloxía. Mini-biblioteca Recuperarase tamén a "Mini-biblioteca" de Maurice Sendak, un conxunto de catro libros arredor das letras do alfabeto, os meses do ano, os números e un conto que incorpora unha sentenza. Con "Onde viven os monstros", Sendak deulle unha volta á literatura infantil e atopou outra linguaxe que se achegaba a aquelas crianzas que reviran os ollos e torcen o fuciño. Deixou a unha beira os contos de princesas e finais felices e adentrouse no mundo dos monstros, moito máis atractivo para todas as xeracións de nenos e nenas que gozaron co seu universo imaxinario. O libro saíu publicado en 1963 e cumpriu cincuenta anos sen perder vida en todo este tempo. A súa sona foi medrando e engaiolando a novas xeracións de criaturas e converténdose, en certa medida nun icono cultural e un clásico da literatura infantil. Non por acaso, o propio Obama chegou a lelo en público e destacalo como un dos preferidos das súas fillas. Os monstros foron contraculturais, irreverentes, progresistas mesmo nun tempo no que se quería romper a orde establecida. No 2010 chegaron ao cine da man de Spike Jonze. Sendak tiña nacido en Brooklyn en 1928, procedente dunha familia de inmigrantes xudeus de Polonia. Os primeiros monstros dos que ouviu falar foron os nazis que perseguiron aos seus. Dicía que tiña mal humor e era un anaco gruñón e, talvez por iso, fuxía do sucre e o mel que empalaga tantas veces os soños máis cativos. Comentaba que o seu era facer "libros bos para nenos malos" e por iso o seu Max era traste, máis monstro que os propios monstros. Tanto, que ate a nai o ameaza con castigalo sen cear. Vaia nai e vaia fillo!


Summary: Percorrido polas estacións de tren abandonadas na Galiza coa chegada da Alta velocidade, entrevista á poeta Alba Cid, ecodesafíos...todo isto e máis, neste número.

O suplemento semanal Sermos Galiza chega aos quiosques este sábado co Nós Diario. Xuntos suman 64 páxinas de xornalismo en galego, 32 do xornal e 32 dun suplemento que todos os sábados acompaña o diario. O Sermos dedica a súa portada a unha amplia reportaxe sobre estacións de tren que quedaron abandonadas coa chegada da alta velocidade. Nelas tamén se artellou a vida deses lugares. As mozas da Pontraga (Parada-Ordes) ían esperar os mozos no tren das sete para ir ás foliadas; a musicóloga Dorothé Schubarth chegou ao apeadoiro da Vila da Igrexa (Cerceda) para gravar dúas informantes do Cancioneiro Popular Galego; as veciñas de Bregua (Culleredo) subían todos os días para ir vender fieitos á Coruña. Estas historias puideron non existir. O tramo foi dos últimos en ser construídos na Galiza e o seu trazado estivo en disputa. Entrevistamos tamén Alba Cid (Ourense, 1989), que vén de publicar o seu primeiro poemario, Atlas (Galaxia, 2019), unha cartografía que reúne a voz poética da autora durante os últimos cinco anos. E tratamos os 'ecodesafíos'. 2019 foi un ano marcado pola presenza inexorábel da crise climática, materializada nas protestas dos Venres polo futuro ou o Movemento Galego polo Clima. A emerxencia mantense en 2020, coa evidencia da transición ecolóxica como un dos principais desafíos que verá este século. Inauguramos década cunha previsión, da man das tres principais asociacións ecoloxistas con actividade na Galiza (Adega, Verdegaia e Greenpeace), dos puntos que van marcar a axenda en materia ambiental, conectados no fráxil equilibrio dun ecosistema do que, non o esquezamos, formamos parte. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: O portavoz nacional di que a partir de xaneiro decorrerán asembleas abertas para que as bases "e a cidadanía en xeral" poidan transmitir opinións e achegas para "reforzar" o nacionalismo. En marzo toca Asemblea Nacional ordinaria, prevista no calendario.

O BNG vai levar adiante unha "reflexión profunda" sobre o proxecto nacionalista, unha reflexión que permita "reinventar" as propostas do nacionalismo de cara a liderar unha alternativa "aberta, inclusiva e con vocación maioritaria" para este país. Así o manifestou esta terza feira o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, na comparecencia para dar conta da valoración da Executiva nacional dos resultados do 20-D. Os ritmos desa reflexión comenzarán en xaneiro, anunciou, a través de asembleas abertas "por todo país", asembleas nas que tomen parte militantes, simpatizantes e todas aquelas persoas que así o desexen para "reflexionar" sobre a situación política e o proxecto nacionalista- Vence anunciou que esa reflexión non debe limitarse unicamente aos resultados do 20-D, que recoñeceu que ficaran "moi por baixo das expectativas". Debe abranguer "a tendencia que traemos nestes anos", en referencia ao devalo de perda de apoios electorais. En marzo, segundo o calendario debullado polo portavoz nacional, tocaría Asemblea Nacional, de carácter ordinario. Vence reafirma a necesidade dun proxecto nacionalista autónomo "e non supeditado a forzas estatais" A necesidade dun proxecto nacionalista para Galiza autónomo e "non supeditado a forzas estatais" non está en discusión, aclarou o portavoz, que incidiu en que "é imprescindíbel para este país". Animou a correxir o que faga falla e a debater e analizar " de onde vén" este proxecto, "onde está" e "cara a onde quere ir". E facelo sen agobios: "Sería un equivocación moverse a golpe de eleccións". A finalidade, sentar as bases "dun proxecto nacionalista que aspire a gobernar este país". Sen desculpas A comparecencia comezou cunha valoración dos resultados, unha valoración na que Xavier Vence non empregou panos quentes. "Foron uns resultados moi por baixo das expectativas", recoñeceu, sobre todo nas cidades e mesmo sendo conscientes das dificultades que se afrontaban nesta campaña. Dixo que hai unha campaña dos poderes económicos e mediáticos por un mapa político centralizado, cada vez máis en "chave estatal" e cun sistema de partidos "a catro" como alicerce, en referencia a PP, PSOE, Podemos e Cs. Mais que iso non pode desculpar uns resultados "malos" que obrigan a abrir as portas cara a "reinventarse". Xavier Vence parabenizou En Marea polos seus 6 deputados no Congreso, tendo unha mención especial con nome e apelidos para Miguel Anxo Fernán Vello e Alexandra Fernández, os electos de Anova para as Cortes españolas.


Summary: O Bloque mobilízase despois de que a Xunta Electoral Central atendese a reclamación de UPyD e lle retirase os 27 segundos que tiñan en cada espazo electoral nos informativos da TVG e da Radio Galega. Miranda ve neste "peche informativo" unha "volta ao franquismo". Audio no interior.

O plan de cobertura das eleccións europeas que rexe na Radio Televisión de Galicia outorgáballe ao BNG 27 segundos dentro dos cinco minutos que dura cada bloque de información electoral nos informativos da TVG e da Radio Galega, repartido en función dos resultados dos anteriores comicios. O partido UPyD, que en 2009 obtivo no país algo menos de 15.000 votos fronte aos 103.000 do Bloque, consideraba que ese espazo lle correspondía e por iso emprendeu un litixio ante a Xunta Electoral, que vén de resolver considerando que a formación de Rosa Díez non ten dereito a esa fiestra informativa a cal, en todo caso, si lle debe ser arrebatada á formación galega. A decisión é, en verbas do portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, "a pinga que reborda o vaso" e por iso se dispoñen a tentar freala no Tribunal Supremo. Vence e a candidata da formación ás eleccións do 25-M, Ana Miranda, anunciaban a decisión este mércores ao pé da catedral de Santiago, ante a que despregaron unha faixa co lema Non á censura ao BNG. Non nos calarán e unha gran bandeira galega con estrela. Acompañados por dirixentes nacionalistas e simpatizantes Vence e Miranda apuntaron que a súa intención é pedirlle ao alto tribunal "medidas cautelarísimos para que se paralice este acordo", un feito que "non podemos permitir os demócratas, que cremos que as campañas teñen que ser para que a cidadanía teña dereito a coñecer todas as alternativas". "Non poden silenciar ao BNG", di o líder nacionalista, dende cuxo punto de vista a decisión da autoridade electoral non só supón negarlle ao Bloque o acceso aos medios públicos, senón que tamén é "un atentado á democracia" e á autonomía galega. "É unha intromisión intolerable da Xunta Electoral Central no espazo autónomo galego" e, "no fondo -di Vence- están negando o espazo político da autonomía deste país". Pero "non imos aceptar que nos calen". Miranda coida que este "peche informativo" nos "devolve aos tempos do franquismo" Na mesma liña, Miranda interpreta que a exclusión do BNG é "silenciar as ideas" das persoas que o apoian e tamén de quen "apoia a liberdade de expresión, un dereito fundamental". "Estamos sufrindo unha censura que nos devolve aos tempos do franquismo", un "peche informativo" que, dende o seu punto de vista, debería ser tido en conta por "todos os demócratas para que nos apoien o domingo". Eses apoios, di, xa lle están chegando á formación frontista ao longo deste mércores, tanto dende Galicia como dende fóra dela. Nesta liña, ao longo da xornada representantes políticos como a candidata de AGE, Lidia Senra, o coordinador de Anova, Martiño Noriega, ou o secretario xeral de Compromiso por Galicia, Xoán Bascuas, expresaron a súa "solidariedade" co BNG. Vence subliña que UPyD reclama "respecto para as forzas minoritarias" pero só "para as españolistas" Todo isto, agrega Xavier Vence, sucede nun contexto no que o partido de Rosa Díez está, no ámbito do Estado, a reclamar "respecto para as forzas minoritarias", aínda que só para "as españolistas, único ámbito que están dispostos a recoñecer". Por iso "van a por todas contra as forzas que contestan o centralismo, contra unha forza nacionalista coma esta". A intención última, lamenta, non é outra que "silenciarnos, amordazar unha alternativa que lle resulta molesta ao españolismo" e, de paso, "enlamar o proceso electoral". Ditame da Xunta Electoral Central


Summary: A igualdade nas enquisas entre esquerda e dereita quece o debate político en Chile.

Co golpe de Estado contra o Goberno de Salvador Allende como pano de fondo e as presidenciais do 21 de novembro no horizonte, o debate político en Chile sobe de temperatura co fin de inclinar a balanza nunhas enquisas que apuntan unha igualdade máxima entre dereita e esquerda. Por segunda semana consecutiva, as sondaxes reflicten un triplo empate entre o conservador Joaquín Lavín, da Unión Democrática Independente (UDI), con 14%; Yasna Provoste, candidata ─aínda non confirmada─ de Democracia Cristiá (DC, centroesquerda), con 14%; e Daniel Jadue, candidato do Partido Comunista (PC), con 13%. Logo da recente elección das 155 persoas encargadas de redactar a nova Constitución chilena, onde se ratificou o xiro netamente progresista vivido no país tras o estalido social de outubro de 2019, a dereita busca recuperar a súa posición e ataca con dureza os seus rivais, especialmente a Jadue. A última polémica ten que ver coa proposta realizada polo candidato comunista, que dixo que en caso de ser elixido pediría que a DC e o Exército asinasen un estatuto de garantías democráticas para asegurar que non será derrocado como Allende en 1973. Acordo da DC con Allende Este "estatuto de garantías democráticas" lembra ao que a DC fixo asinar á Unidade Popular (UP), a coalición de partidos de esquerda que lideraba Allende, como condición para apoiar a súa ratificación no Parlamento. A DC temía que a UP ─que asinou o documento─ levase Chile a un sistema marxista-leninista. "Esas palabras reflicten unha moi mala comprensión da democracia e do noso Estado de Dereito", sinalou o presidente chileno e líder da coalición conservadora Chile Vamos, Sebastián Piñera. Jadue, que lanzou a proposta nun programa en Facebook Live, argumentara que o Exército non se pode colocar de novo ao servizo dunha potencia estranxeira, en referencia ao papel dos EUA no golpe de 1973. Recalcou tamén que as forzas militares actuaran máis veces contra o pobo chileno que en guerras con outros países. E ás palabras de Piñera, retrucou lembrando que "está acusado na Comisión Interamericana de Dereitos Humanos por no defender ni respectar a democracia". Vitoria do centroesquerda Fíxoo tras votar na segunda volta dos comicios rexionais do domingo, onde o centroesquerda se converteu no gran vencedor, logrando a maioría das gobernacións, incluída a de Santiago. Aquí se impuxo o candidato da DC, Claudio Orrego (52,7%) por riba da candidata que apoiaban a pola Fronte Ampla e o PC, Karina Oliva (47,27%). É a primeira vez que Chile elixe estes representantes rexionais, antes designados a dedo polo Goberno central.


Summary: O dirixente do PKK (Partido dos Traballadores de Curdistán) fixo desde prisión un chamamento aos combatentes para que "que calen as armas e falen as ideas" advogando por unha solución "política" para o conflito

A mensaxe de Öcalan foi lida, en curdo e turco, por dous deputados do BDP ante milleiros de persoas reunidas en Diyarbakir, a capital de Curdistán Norte, para celebrar o Newroz, o Aninovo curdo. O dirxente do PP pediu aos e ás combatentes: "Deixade as armas e marchade fóra das fronteiras de Turquía". Na mensaxe sinalaba que "comeza un novo tempo. Un tempo no que comezan os dereitos democráticos, a liberdade e a igualdade. As armas deben calar". "O derrame de sangue turco e curdo ten que se deter. Non serán as armas, senón a política quen fale". Oçalan entende que "non é tempo de guerra, senón de alianzas e compromisos". Este histórico anuncio abre a porta a encetar unha solución para o conflito entre Curdistán e o Estado turco, unha guerra que nos últimos 30 anos custou a vida a 45.000 persoas. Máis de 7.000 combatentes Nas últimas semanas, Öcalan, fundador do PKK (que en 1984 se ergueu en armas contra a ocupación turca) tería mantido contactos e reunións en prisión con membros dos servizos secretos turcos, para procurar a posibilidade de chegar a un cesar o fogo. O primeiro ministro turco, Recep Tayyip Erdogan, deu garantías hai unhas semanasde que o exército non atacaría a milician@s curd@s durante un posíbel replegue cara o Curdistán baixo sobranía iraquí. Desde o PKK afirman que a metade dos seus 7.000 milician@s permanecen no Curdistán vbaixo administración turca, e a outra metade trala fronteira iraquí.


Summary: En Marea traslada ao Parlamento da Galiza a oferta que realizou o goberno local da Coruña para a adquisición dos terrenos de A Solana, na fachada marítima da cidade. 1,4 millóns de euros, o valor de taxación. O porto prefire ir a unha poxa e xa ten negociado un acordo por 10 millóns co actual concesionario dos terrenos.

Argumenta En Marea na súa iniciativa que a Autoridade Portuaria da Coruña se debería ater ao acordo do seu consello de administración de 30 de xuño de 2016 en que resolveu adxudicar de forma directa os terrenos de A Solana ao concello da Coruña polo seu valor de taxación, isto é, 1,4 millóns de euros. A Autoridade Portuaria deu marcha atrás sobre ese acordo e optou pola vía dunha poxa, precedida dun acordo xa selado co concesionario dos terrenos, e do Hotel Finisterre, a Inmobiliaria Río Mera, por un monto de 10 millóns de euros. Por súa parte, a Comisión Cidadá en Defensa do Común defende a devolución gratuíta dos terrenos, en orixe a desaparecida praia do Parrote, afectados durante a ditadura polo Estado e cedidos ao porto coruñés. Temos aquí pois tres posicións distintas: o concello, que aspira a se facer cos terrenos por 1,4 millóns de euros; a Autoridade Portuaria, que aspira a facer caixa coa venda de A Solana e obter 10 millóns de euros cos que enxugar a débeda contraída pola construción do porto exterior; e a entidade cívica Defensa do Común, que pide a devolución gratuíta de terrenos que pertenceron historicamente á cidade (o BNG fixo súa esta posición ao levar ao Pazo de María Pita unha moción da comisión, aprobada polo Pleno cos votos da Marea Atlántica). En Marea entende que a resolución do asunto pasa pola implicación política da Xunta da Galiza, que ten tres representantes no consello de administración do porto (entre eles, a conselleira de Meio Ambiente) e por iso pede ao goberno galego que inste a Autoridade Portuaria a que retrotraia o proceso ao acordo do 30 de xuño e aceite a oferta de María Pita. Faino En Marea a meio dunha proposición non de lei que vén asinada polo seu viceportavoz parlamentar, Antón Sánchez, unha iniciativa através da cal se defende tamén que, no caso de seren desafectados os peiraos de Batería e Calvo Sotelo, os terrenos sexan cedidos gratuitamente ao concello "con destino aos fins de utilidade pública e interese social de equipamentos dotacionais, espazos libres e zonas verdes, públicos". A confluencia pide tamén que se investigue a xestión do presidente da Autoridade Portuaria da Coruña, de quen critica a súa ineficiencia, e que se revisen os acordos con Fomento para o financiamento do porto exterior, de modo que as obras sexan sufragadas polo Estado e o porto sen recorrer á privatización dos bens comúns da cidade.


Summary: Rebeca Mariño (Boiro, 1983) deixou o taekwondo e os seus éxitos, mais non o deporte. O seu traslado para vivir en Nafarroa e as restricións noutras competicións froito da pandemia permitíronlle coñecer as carreiras pola neve (snowrunning) e na súa primeira participación nunha competición estatal quedar campioa.

Pasou do taekwondo ao snowrunning. Como foi esa transición? Non houbo transición entre un deporte e outro. Eu deixei de competir en taekwondo no último mundial de México no ano 2013. Centreime no de adestradora dese deporte, traballando no Centro de Tecnificación de Balears, até o ano pasado que fun vivir a Nafarroa e mudei de vida. Ao deixar a competición no taekwondo púxenme a facer carreiras de montaña, a correr coas amizades a partir de finais de 2016. Participei en varias carreiras e algunhas gañeinas, até que me quedei embarazada en 2017. En 2018 estiven en moitas carreiras populares en asfalto. Despois tiven o neno e non volvín a correr pola montaña até finais de 2019. Aínda así, fixen un par de carreiras en Mallorca nas que quedei primeira. O trasladado a Nafarroa coincidiume co tema da pandemia da Covid-19 e xa non puiden competir tanto. Fixen unha carreira de montaña en outubro que tivo lugar en Euskadi e despois nada. O tema da neve veu por ese motivo. Chegeui a correr na nela pola falta de carreiras coa chegada da pandemia. Nunca fora ao monte con moita neve e busquei información. Foi así como cheguei ao snowrunning. Comprei uns crampóns e en xaneiro comecei a probar. Daquela decidín inscribirme nunha carreira desta especialidade. Ao principio a miña idea era participar no apartado popular e non no circuíto federado da copa estatal. Parecíame que me quedaría grande. O meu home convenceume de que me federada e apunteime. Na primeira proba quedei terceira, na segunda gañei e nesta última quedei segunda polo que no cómputo xeral quedei campioa da copa. Como explicaría o snowrunnig para quen non o coñeza? No Estado español é bastante novidade. Houbo carreiras mais é o segundo ano que hai circuíto de copa. Para a xente que está acostumada a facer montaña, como era o meu caso, non é difícil correr na neve. Necesitas ir moi abrigada e hai material obrigatorio que hai que levar ademais do uso de crampóns nos zapatos que empregues para facer montaña. Hai uns que son moi especiais, non son moi caros, que se adaptan moi ben ao calzado a través dunhas gomas e adhírense á neve. Iso si, a neve hai que coñecela. Ás veces está dura e podes correr ben. Outras está moi branda e chégate aos xeonllos e non podes correr. Os circuítos fanse, normalmente, nas estacións de esquí. Teñen un par de voltas e son moi fortes en desnivel, con moita pendente. Sobre todo nas estacións que son de esquí alpino, como foi o caso desta última de La Covatilla. Eran case 13 quilómetros mais con 1.200 positivos. Moita pendente para arriba e moita despois moita para abaixo. O adestramento é específico, diferente ao das carreiras por montaña sen neve? Tes que mirar un pouco a carreira que vas facer. Nesta última metinme máis costas, máis pendentes fortes. A que gañei era máis corredeira, non tiña tanto desnivel e sabía que tiña que correr. Tes que usar varias veces os crampóns e pisar varios tipos de neve para despois adaptarte na carreira á que é branda ou á que é dura. Saber onde pisar e ter conciencia do terreo. Logo está o frío. Hai que adaptarse ás temperaturas e ao material que levas. Eu tiven que correr con dous pares de luvas, por exemplo. Facía moito frío e as condicións meteorolóxicas eran bastante malas, había moito vento con refachos de máis de 100 k/h. Iso si, é igual para todos. Que futuro lle ves a este deporte na Galiza? Depende dos territorios que teñan estacións de esquí, por onde se mova a xente. Por ese motivo hai circuítos en Eukal Herria, Catalunya e Madrid onde tamén hai competicións de esquí e raquetas de neve. No inverno móvense moito os deportes de montaña cos deportes de inverno. Na Galiza é máis difícil pola falta de neve. Había galegos nesta competición e estou segura que se vas ao interior do noso territorio onde hai neve e practicas logo por montaña podes competir perfectamente. Se eu puiden aínda que nunca vira a neve até decembro de 2020... Antes de vir botei dez anos vivindo en Mallorca e pouca neve había. En todo caso, na Galiza un circuíto sería complicado. Non sei se en Cabeza de Manzaneda podería facerse unha proba.


Summary: Senllos concursos, que fan parte dos festexos locais, foron denunciados desde o Observatorio da Mariña pola Igualdade e o BNG por "perpetuar unha visión machista do mundo".

Após unha década sen convocar o concurso Burela volverá a elixir 'raíña' con motivo das festas patronais. A última vez en que a comisión organizou este evento foi no 2006. E non é a única localidade mariñá que desenvolverá tal actividade no seu programa. Tamén a vila de Lourenzá o convoca, desta volta baixo o nome da Magdalena. As críticas non se fixeron agardar. Desde o Observatorio da Mariña pola Igualdade amosaron o seu rexeitamento a senllos concursos polos consideraren "exemplos de micromachismos". Isto é, "pequenos xestos de aparencia inofensiva que en realidade están a perpetuar unha visión do mundo machista" ao "cousificar o corpo das mulleres e das nenas". Observatorio da Mariña pola Igualdade: "Resulta preocupante a temperá idade á que comezan estes certames" E é que, tanto Lourenzá como Burela lanzaron a convocatoria dirixida a mozas entre os 10 e os 17 anos de idade, e os 7-8 e 17-25, respectivamente. "Resulta preocupante a temperá idade á que comezan estes certames, por canto se interiorizan uns certos patróns de xénero e de beleza nas mozas desde a infancia", apuntan desde o Observatorio pola Igualdade ao tempo que lembran os "numerosos traballos" que "demostran" como este tipo de eventos "resultan perniciosos para a imaxe e o autoconcepto das mulleres", a comezar por O mito da beleza de Naomi Wolf (1978). Aliás, acrecentan, son actos "discriminatorios" para "aquelas mulleres/nenas cuxas características físicas non casan do canon de beleza dominante, ou con aqueloutras que non dispoñen dos recursos económicos para facerlle fronte aos gastos que a confección dos traxes". Da mesma maneira, desde o grupo municipal do BNG de Burela convidaron a Alcaldía e a Concellaría de Igualdade burelás a "rectificar" no seu apoio ao devandito evento pois, din, "non se trata de volver á Burela de 2006, senón dun retroceso a outra época". BNG de Burela: "Custa entender como en pleno século XXI aínda poida haber iniciativas deste tipo" "Custa entender como en pleno século XXI aínda poida haber iniciativas deste tipo, que reproducen roles de xénero e un canon de beleza dominante e excluínte, que en nada beneficia ao conxunto das mulleres nin contribúe a termos unha sociedade máis igualitaria e integradora", sinalan nun comunicado de imprensa. "As administracións públicas", defenderon, "deben ser as primeiras en desenvolver políticas de igualdade entre mulleres e homes e promover aquelas iniciativas sociais que teñan a muller como suxeito e non como obxecto". Unha demanda á que se sumaron tamén desde o Observatorio da Mariña pola Igualdade. No ano 2012 os concellos de Sarria e Betanzos convocaran tamén senllos actos para elixir a 'raíña das festas' coincidindo coa festividade local. No caso da vila sarriá o goberno municipal tivo que recuar perante as denuncias que carrexou un concurso "sexista" e "anacrónico".


Summary: O alcalde de Verín asiste gratamente sorprendido á "contundente" reacción cidadá ante o peche da sala de partos do Hospital Comarcal e insta a buscar solucións compartidas mesmo con Portugal, pero di ter claro que "os contratos precarios do Sergas" están no centro do problema

O socialista Gerardo Seoane é alcalde de Verín en coalición co BNG dende 2015. Asiste gratamente sorprendido á "contundente" reacción cidadá ante o peche da sala de partos do Hospital Comarcal, decidido pola Xunta. Consciente do "evidente" devalo demográfico que sofre o país e, moi especialmente, a provincia de Ourense, o rexedor verinés di ver claro que é nestas zonas "onde a actuación pública ten que ser prioritaria, por riba da rendibilidade económica". No caso concreto do Hospital Comarcal en xeral e da atención aos partos en particular, Seoane insta a buscar solucións compartidas mesmo con Portugal, pero di ter claro que "os contratos precarios do Sergas" están a "dificultar todo".Agardaba esta reacción da cidadanía ao peche do paridoiro?Ninguén agardaba que a reacción fose tan forte e contundente, pero estamos falando dun caso grave e importante. É o peche dun servizo que xa existe e non decidir non activar algo que xa non existe. A sociedade e as entidades pola defensa da sanidade pública actuaron moi ben. A Xunta e o seu presidente, Núñez Feijóo, xustificaban o peche polo baixo número de nacementos e a "falta de pericia" dos profesionais, pero agora xa falan de ausencia de pediatras e mesmo da reactivación do servizo..."Os informes que se empregaron para xustificar a decisión son nesgados. Os partos no Hospital de Verín sempre foron seguros"Insisto. Estamos nunha comarca que se vai despoboando pouco a pouco, pero iso non ten nada que ver co desmantelamento dun servizo que xa existe e que leva funcionando moito tempo. Aquí o Sergas aludiu a uns informes técnicos cando, en realidade, tamén se poden facer outros que digan exactamente o contrario. E, ademais, aténdese a cuestións que non están a dar solucións aos problemas. O despoboamento dun territorio non quere dicir que debas abandonar servizos, senón, precisamente, que debes ter un mínimo de servizos no rural. Os informes técnicos que se empregaron para xustificar a decisión son nesgados e poderíanse facer perfectamente outros que se adaptasen a outra realidade. Non houbo problemas de seguridade cos partos no Hospital de Verín, sempre foron seguros. Cal é o problema, daquela?Hai un problema de persoal e contratación no Sergas. Ocorre non só cos pediatras, senón tamén con outros especialistas. Estanlles ofrecendo contratos que non sei se se poderían chamar lixo pero case... Contratacións temporais que impiden darlle certa estabilidade aos servizos hospitalarios. "Hai un problema de persoal e contratación no Sergas. Por que van querer vir ata Veríns e non lles pagan como é debido o desprazamento e non teñen asegurado nada?"Feijóo anunciou que o Sergas volve convocar dúas prazas para Verín...O que acaba de facer é o mesmo que hai catro meses, as mesmas prazas que quedaron desertas daquela porque non se lles dá perspectivas nin garantías de quedar na zona a estes profesionais. Por que van querer vir ata Verín se non lles pagan como é debido o desprazamento, se non teñen asegurado nada? A propia oferta de emprego é un fiel reflexo de todas as eivas que tes no sistema e de onde hai que apuntar. Como cre que se debe abordar o problema?É unha cuestión de servizo público. É evidente que a poboación nesta zona está a diminuír rapidamente e que a porcentaxe de xente maior é cada vez máis grande, e é aquí onde a actuación pública ten que ser prioritaria, por riba da rendibilidade económica e doutro tipo de cuestións ou informes que poidan invocarse. Ten que haber vontade de manter este servizo e de mantear hospitais onde se presten uns servizos mínimos para unha cuestión tan importante como é un nacemento, pero tamén para outras especialidades coas que está ocorrer exactamente o mesmo. Cre que a Xunta está intentando amañar a situación?Ofrecendo contratos temporais? A política de precariedade do Sergas é a que provoca isto, a que as cousas se vaian facendo no sentido contrario. En lugar de dar estabilidade, estase a desestabilizar o pouco que queda no rural. "É a precariedade laboral e os contratos precarios o que o dificultan todo. Dá a impresión de que se fan así as cousas para que non se cubran prazas"Cre que é a precariedade laboral o factor que máis inflúe?É moi evidente o que está a pasar porque o contan médicos e enfermeiras. É a precariedade laboral e os contratos precarios o que o dificultan todo. Dá a impresión de que se fan así as cousas para que non se cubran prazas... Todos sabemos onde estamos, os números... Sexamos racionais. Como?Temos que buscar unha solución e a primeira delas é dar estabilidade aos profesionais para que veñan traballar. É posible que a situación, de seguir así a tendencia, non a poidas soportar demasiado tempo e que dentro de 4-6 anos haxa que formular outra porque non hai unha masa crítica suficiente. Daquela, busquemos esa masa crítica. Que propón?Entre a zona de Chaves e a de Verín hai uns 500 nacementos ao ano, así que habería que buscar un acordo para traballar conxuntamente nunha área sanitaria. Ese acordo non o pode tomar a Xunta, senón que ten que ser un acordo internacional que implique o Goberno de Portugal e o de España. Podemos aproveitar a potencia que ten a Eurocidade e todas as axudas, que as hai, que achega a UE a áreas como a nosa, despoboadas ou en proceso de despoboamento. Debemos procurar ir nesta vía para seguir prestando servizos. "Entre a zona de Chaves e a de Verín hai uns 500 nacementos ao ano, que habería que buscar un acordo para traballar conxuntamente nunha área sanitaria"Esa proposta xa foi realizada polo Eixo Atlántico hai máis dunha década e mesmo ben recibida pola Xunta, que pouco máis fixo...Un dos problemas deste país é que se fala de cousas nas que non se teñen competencias. Podemos formular o que queiramos, pero hai que seguir o camiño axeitado. Se é só para sacar a foto, pois moi ben, pero todo iso acabou parado. Eu teño claro que é posible, pero hai que poñerse a traballar desde a parte española e portuguesa e lograr un acordo que permita seguir ofrecendo os servizos aquí, xa non só por rendibilidade social, senón tamén por criterios económicos porque a carga non sería tan grande. Para este tipo de convenios, a UE ten partidas económicas que se poderían estudar. Sabemos que non nos levaría unha semana nin un mes, senón máis, pero hai que poñerse a traballar e facelo ben. "Falta chamar ás cousas polo nome e ser consciente de onde vivimos. O tema do paridoiro só é a punta do iceberg; se se iran as cousas só pola rendibilidade económica, non se manterá nada"Cre que falta vontade política?Non creo que falta vontade, o que falta é chamar ás cousas polo seu nome, ser consciente de onde vivimos, do envellecemento, de que a masa crítica para contar con certos servizos está no límite e que temos que actuar. E, por riba de todo, temos que ter en conta que o tema do paridoiro só é a punta do iceberg. Hai servizos que se non se acubillan baixo un paraugas público non se van manter nunca. Daquela, hai un criterio de renbidibilidade económica, economicista...Se se miran as cousas só pola rendibilidade económica, non se manterá nada. A xente ten que defender o público porque nel vaille a supervivencia e de aí a gran contestación social. A cidadanía sabe que se non protexen o público non lles quedará nada. "O que se leva facendo dende hai meses é desviar persoal e doentes a Ourense para que se vise que aquí hai problemas"Deulle a impresión de que houbo demasiado cálculo partidario e político no conflito co paridoiro de Verín?O primeiro que fixo o Sergas para tomar a decisión foi baseala en criterios técnicos usando datos á súa maneira. O que se leva facendo desde hai meses é desviar persoal e doentes para Ourense para que se vise que aquí había problemas, pero aquí non mudou nada nos últimos meses para mellor nin para peor. O que mudou foi o sistema de contratación e as decisión veñen de onde veñen...Incluír a zona de Verín na área sanitaria de Ourense restoulle autoxestión. É ese un dos problemas?Ampliar as áreas sanitarias trouxo vantaxes pero tamén problemas. Claro que inflúe desde onde se toman as decisións, pero a xénese do problema está na precariedade que fomenta o propio Sergas. A agrupación de áreas sanitarias buscando maior viabilidade nalgúns aspectos non está mal, pero hai outras cousas que se fixeron que non se poden facer.


Summary: Policía cargou e retivo dúas persoas. Hai convocada unha concentración ás 20:00 horas desta terza feira na Praza 8 de Marzo. O Concello decretou a paralización do tapiado con bloques por se tratar dun inmoble protexido no casco histórico da capital galega. Compostela Aberta e BNG, críticos coa actuación policial.

En 2011 a agrupación de baile Cantigas e Agarimos abandonaba o local que usaba desde había anos na Rúa de Algalia, en pleno corazón de Compostela, para marchar cara o barrio do Castiñeiriño. Ficaba así sen vida un enorme caserón na zona vella da capital galega até que a comezos de 2014 foi ocupado, dando lugar así ao CSOA Escárnio e Maldizer, que ao longo destes tres anos foi epicentro de non poucas actividades e iniciativas, sempre desde a marxe e desde abaixo, en Compostela. "O espaço foi ocupado pondo em causa a propriedade privada e a gestom miserável e ruinosa levada a cabo polo Capital, dando pé a gente que tivera algumha iniciativa sem passar pola mediaçom do dinheiro e o lucro pessoal, tecendo laços de solidariedade e cumplicidade", indican na súa web. Na mañá desta terza feira furgonetas de antidisturbios da Policía Nacional posicionábanse na contorna do CSOA. Axentes das forzas de seguridade entraban no edificio para facer efectiva unha orde xudicial de desaloxo. Segundo testemuñas, non había ninguén no interior. A nova da presenza policial espallouse a través das redes sociais e en poucos minutos xa había concentrada nas imediacións un pequeno grupo de persoas. "Entón cargou a Policía", afirma unha testemuña en conversa con Sermos Galiza, que indica que os axentes procederon a reter a dúas persoas (A.S.O. e D.C.C.). Ambas as dúas xa foron postas en liberdade após lles abrir expediente sancionador. A carga, sinalan varias fontes, foi desproporcionada e deixou feridas e contunsións a varias persoas. Aos poucos, máis xente foi achegándose até a zona. Ás once da mañá o número de persoas concentradas na Rúa de Casas Reais - próxima á Algalia- camiñaba cara o cento. Mentres, un grupo de operarios procedían a tapiar con bloques os accesos ao caserón que acollía o centro social ocupado. "Un desaloxo, outra ocupación" foi unha das palabras de orde dos concentrados. Segundo outra das testemuñas a Sermos Galiza, antes de proceder a tapiar os accesos non se procedeu a sacar do interior o diverso material (unha biblioteca de libros, mobiliario...) que había no centro. Nun comunicado, Compostela Aberta, organización que goberna no concello da capital de Galiza, rexeita o desaloxo por entender que "non é o xeito adecuado de proceder por parte das institucións públicas", indicando que o CSOA "non presenta ningún problema nin de convivencia nin de seguridade. Ben ao contrario". Ademais, O Concello decretou a paralización do tapiado no local desaloxado por tratarse dun inmoble protexido no casco histórico. De por parte, o BNG de Compostela consideran "desproporcionada" a actuación das forzas de seguridade. Reclaman, ademais, o uso público do local de Cantigas e Agarimos que, dende 2011, quedara sen utilizarse "pese á necesidade dun espazo para organizar actividades socioculturais nesta área". Para as 20:00 hai convocada unha concentración de solidariedade para co CSOA Escarnio e Maldizer. Será na Praza 8 de Marzo.


Summary: No que vai de 2016, o réxime sionista avanzou nunha nova estratexia para atacar o pobo palestino: a demolición de edificacións. Segundo a ONU, nos catro primeiros meses do ano máis de 700 palestinos e palestinas ficaron sen fogar por culpa de Israel.

A Axencia das Nacións Unidas para os Refuxiados Palestinos en Oriente Medio (UNRWA nas súas siglas en inglés) denuncia que no que vai de ano máis de 700 palestinos foron desprazados debido ás demolicións masivas perpetradas por Israel en Cisxordania. A magnitude é tal que a cifra xa se aproxima ao número total de persoas desprazadas en todo o 2015. As zonas máis afectadas polas demolicións son Xerusalén, Ramala e Belén. A Administración israelí acomete estes despexos escudándose na falta de permisos para construír vivendas, moitas delas entregadas a través de doazóns. nun só día –a pasada quinta feira-, Israel deixou sen casa 124 persoas, das que 60 eran crianzas. Trátase dunha nova medida de acoso do réxime sionista ao pobo palestino. A axencia da ONU amosou a súa preocupación polas demolicións, na medida en que viola o Cuarto Convenio de Xenebra, que impide a destrución da propiedade privada.


Summary: Coincide este 5 de maio em que Nós Diario começa um curso sobre Língua que visa oferecer um melhor uso e mais qualidade com o Dia da Língua Portuguesa e da Cultura Lusófona. O dia foi criado em 2005 durante uma reunião dos ministros de cultura de sete países lusófonos celebrada em Luanda. Os ministros optaram por essa data por ser nela que se reuniram por vez primeira, em Lisboa, os ministros de Cultura da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP). Corria o ano de 1996. O texto que segue foi inicialmente concebido para a lembrança do 106 aniversário do nascimento de Carvalho Calero em Ferrol, na casa número 51 da Rua de Sam Francisco, hoje em ruína, como em ruína, outro tipo de ruína, ficam as comemorações do Dia das Letras a Carvalho dedicado.

Apreocupação de Carvalho pela língua foi constante, quer do ponto de vista da normalização de usos quer da estandardização gráfica. Dum ponto de vista muito diferente também a Língua era uma preocupação de Fernando Pessoa. Possivelmente Carvalho e Pessoa não cruzaram nunca os seus caminhos vitais mas ambos coincidiram numa ideia: a língua é a pátria, ou a mátria, ou a frátria, comum; ou dito de uma outra maneira, a língua é o que define a nação, o que identifica uma comunidade. Com bastante certeza Fernando Pessoa não leu nunca nada do escrito por Carvalho Calero a pesar de à altura de 1935, ano em que a 30 de novembro Pessoa faleceu, já Carvalho ter publicado quatro livros de poesia e uma peça de teatro de título O Fillo, sem esquecer o discurso pronunciado com motivo da abertura do curso 1930-1931 da Universidade de Santiago e de nos contar Como vía Aristóteles o Pae Feijoo e de ter sido um dos líderes estudantis com mais carisma dentro da FUE. Com toda a segurança Carvalho leu todo o publicado por ou sobre Pessoa até o ano da sua morte, a de Carvalho, em 1990. Pessoa escreveu muita e variada coisa, tanta que ainda hoje seguem a aparecer textos inéditos, mas, como Carvalho, preferiu sempre a poesia: E a criança tão humana que é divina / É esta minha quotidiana vida de poeta, / E é porque ele anda sempre comigo que eu sou poeta sempre, / E que o meu mínimo olhar / Me enche de sensação, / E o mais pequeno som, seja do que for, / Parece falar comigo. Carvalho, nas Conversas em Compostela com Fernán-Vello e Pillado, confessa: "Dunha forma ou doutra, aínda que eu son polígrafo, xa que teño traballado en narrativa, en teatro e en ensaio, creio que, efectivamente, o máis íntimo da miña personalidade está reflexado na poesía, até o extremo de que na mesma narrativa ou no mesmo teatro, considero que a parte mais persoal ou a parte mais orixinal, dentro da orixinalidade que cabe a un escritor do século XX depois de Xesuscristo, é aquela que contén unha raiz lírica". A Baixa e Maçarelos Com certeza Carvalho percorreu todas as ruas da Baixa em que Pessoa imaginou mais de um cento de heterónimos, todo um universo de criaturas que o acompanharam nas tertúlias do café A Brasileira e nas noites do Chiado e também quando ideou a anúncio da Coca-Cola. Nada nos indica que Pessoa percorresse o Tránsito dos Gramáticos nem andasse pela Praça de Maçarelos como fazia Carvalho cada dia antes das nove desde que em 1965 se incorporou à Faculdade de Filologia, a um posto de trabalho dotado com 700 pesetas ao mês: "O Decano escribiume oferecéndome o posto. Como a cadeira non está dotada, só se dispón de 700 pesetas mensuás pra me remunerar. Pero, ¿cómo ía atreverme a refusar? Mallaríades en min. Contestei aceitando… En fin, é unha aventura persoal impropria dos meus anos; pero quero ensaiala, inda que remate mal, pois sería paradóxico que a esquivara. Hai que vivir con autenticidade" escreveu em carta a Del Riego. O espelho em que a Galiza se reconhece "A minha pátria é a língua portuguesa" escreveu Pessoa e Carvalho, se calhar neste caso menos poético, diz: " Em realidade, Galiza existe desde que existe o galego porque o galego é o espelho em que Galiza se reconhece" para continuar "A história do idioma galego é a história mesma de Galiza" e concluir que "Galiza nace à história quando o galego nace". A identificação língua/pátria e língua/nação é comum a Carvalho e a Pessoa. A frase de Pessoa, do Livro do Desassossego, originou inúmeras citações ou adaptações. Entre elas, a modo de exemplo, José Saramago, que concluiu que a língua portuguesa é "uma língua de várias pátrias" ; ou Eduardo Lourenço, que acrescentou: "uma língua não o é de ninguém, mas nós não somos ninguém sem uma língua que fazemos nossa"; ou Jorge de Sena, que vai além: "a Pátria de que escrevo é a língua em que por acaso de gerações nasci"; ou Maria Gabriela Llansol, para quem :"o meu país não é a minha língua, mas levá-la-ei para aquele que encontrar"; ou Eduardo Prado Coelho, que, categórico, afirma: "A nossa pátria só será a língua portuguesa se for mais do que a língua"; ou o moçambicano Mia Couto, que diz: "a minha pátria é a minha língua portuguesa"; ou o brasileiro Ledo Ivo: "Minha pátria não é a língua portuguesa. Nenhuma língua é a pátria. Minha pátria é a terra mole e peganhenta onde nasci"; ou o brasileiro Caetano Veloso, que não tem pátria e quer frátria: "A língua é a minha pátria / E eu não tenho pátria, tenho mátria / E quero frátria". A preocupação de Carvalho pela língua, tanto pela sua codificação como pelo seu uso arranca da sua etapa de estudante em Compostela. Já em 1933 censura o amigo Fernández del Riego por ter utilizado em público o espanhol antecipando a teoria da necessidade de criarmos espelhos públicos de uso: "Paréceme moi mal que falaras en castelán no mitin escolar. Hai que partir da hipótese de que todos os estudantes de Santiago coñecen o galego. A tesis debe ser: en Galicia, como non se actúe como funcionario oficial nunca debemos falar en castelán en púbrico". Chegados a esta altura do relato podem pergunta-se por que juntar num mesmo relato Carvalho e Pessoa. Pois permitam-me trazer como resposta aquele verso de Rosalia: O amor da patria me afoga. Porque se em Pessoa é evidente a identificação pátria e língua em Carvalho é patente a identificação língua e nação, que vem sendo o mesmo. Por isso Carvalho diz que "o galego é Galiza" e se o galego é (ou forma parte de, como preferirem) o mesmo sistema linguístico também chamado português e a partir de aqui resulta bem conhecida a posição de Carvalho, sermos linguisticamente falando, compatriotas de Pessoa, de Mia Couto ou de Caetano Veloso.


Summary: A mobilización é impulsada por persoas de diferentes ámbitos e colectivos baixo o lema "contra a Europa criminal do racismo e da desigualdade"

Un grupo de persoas procedentes de diferentes entidades e colectivos sociais e sindicais chaman a unha "manifestación unitaria anticapitalista" este Primeiro de Maio en Compostela, a partir das 19:00 horas e con saída desde a Porta do Camiño. Unha mobilización "sen siglas na convocatoria" e que califican como "unha mobilización das persoas que xa estamos fartas de vernos derrotadas, impotentes, das que decidimos que hai que retomar as rúas ata tumbar este sistema da inxustiza e a barbarie". "Unha mobilización na que as únicas protagonistas sexa a unión de todas as voces nunha gran manifestación contra a batería de agresións que estamos a recibir por parte da Unión Europea, esa organización criminal, do racismo e da desigualdade, que comandan a troika e o Capital".


Summary: A asociación veciñal do Calvario, en Vigo, xunto con librarías especializadas, debuxantes e amantes do cómic organizarán esta fin de semana (4 e 5 de xuño) o festival 'Banda á feira' polas rúas deste barrio vigués. A aventura busca iniciar unha andaina coa que promocionar artistas propios e dar a coñecer esta arte visual.

A banda deseñada nunca foi allea á cidade de Vigo, proba disto é a presenza de librarías especializadas e non poucos exemplos de debuxantes que naceron nela ou escollérona para fixar a súa residencia. Das primeiras podemos falar de 'Banda deseñada', o local rexentado por Melo e dos segundos podemos sinalar a Fernando Llor e Miguel Porto, autores de Subnormal, un cómic sobre o acoso escolar. Do outro lado están as persoas receptoras das historias ilustradas, seguidoras e seguidores que manteñen viva a paixón polas historias contadas en viñetas. Malia todo, a cidade olívica non ten na actualidade un evento de referencia neste eido. Sabedores desta situación, desde a Asociación de Veciñas e Veciños do Calvario pensaron que o barrio podería ser quen de contar cunha experiencia que resultase positiva, tal e como acontece noutras cidades galegas, organizando un evento relacionado coa banda deseñada. Peter Bagge: "Fales do que fales ou debuxes do que debuxes sempre vai haber alguén que se sinta ofendido" A proposta informal de Raúl Fontán, presidente da asociación veciñal, pasou a ser un proxecto en firme que contou, ademais de coa participación de Melo e Fernando Llor, coa colaboración directa de Félix Rodríguez e Fabián Valero. Dous días de banda deseñada na rúa O proxecto tomará vida esta mesma fin de semana, 4 e 5 de xuño, co nome de 'Banda á feira' e pretende achegar o cómic á poboación sacándoo ás rúas. Recoñecéndose como "un evento humilde e coa filosofía clara de facer que todo o mundo poida gozar do cómic", sinala Félix Rodríguez a Nós Diario. O evento propón charlas, talleres para as nenas e nenos, ademais de varias exposicións dispostas ao longo da zona peonil da rúa Urzáiz, nos arredores do Mercado do Calvario. Durante estas dúas xornadas visitarán a cidade varios autores do panorama nacional e estatal. O sábado Carles Dalmau (Planeta Manga) realizará un obradoiro de técnicas dixitais (sede veciñal, 12 horas) e unha charla coloquio con Anabel Colazo (Encuentros cercanos, Espada) ás 18 horas. Unha hora despois ambos asinarán a súa obra xunto a outras e outros artistas locais. Begoña G. Alén: "Non penso no lector cando traballo, pero entendo que unha historia para ser completada necesita ser lida" O domingo, a charla coloquio estará será ás 11 horas e nela participarán Borja González (The black holes, Grito nocturno) e Mayte Alvarado (La isla). Ao remate, tamén asinarán as súas obras en compañía de artistas da zona. "No apartado de autoras e autores locais a nosa intención é dar a coñecer o seu traballo", indica Rodríguez, "por este motivo contamos con 20 debuxantes que xa confirmaron a súa presenza no Calvario, a maior parte son de Vigo", engade. Unha boa parte da obra das e dos debuxantes que estarán nesta edición de 'Banda á feira' poderá verse estes dous días nunha exposición ao aire libre que encherá de arte as rúas do barrio. A mesma completarase cunha mostra de Subnormal, o cómic de Llor e Porto. Cartel de Julio Martínez, 'Das Pastoras' O cartel para esta primeira edición de 'Banda á feira' é obra de Julio Martínez, coñecido artisticamente como Das Pastoras, e con grande arraigamento na cidade olívica, unha auténtica lenda do mundo do cómic que traballou en grandes compañías como Marvel e participou en títulos inesquecíbeis como La casta de los metabarones xunto a Alejandro Jodorowsky. Octavio Beares: "Nos 70 xurdiu a idea dun cómic noso, galego; e a xeración que hai agora é incríbel" A intención do cartel é mostrar unha celebración, unha festa ao redor do cómic que ten varios personaxes emblemáticos como protagonistas fronte a un dos enclaves máis recoñecíbeis e con máis historia do barrio: o mercado municipal. "Penso que agora hai un especial rexurdimento do cómic en papel, hai moitas iniciativas e todas moi interesantes", apunta Félix Rodríguez en declaracións a este xornal, ao tempo que salienta, como exemplo, "a gran cantidade de títulos e unha especial creatividade en traballos para todos os públicos, tamén en infantil que estaba un pouco abandonado", engade. Por este motivo agarda que o evento sea todo un éxito e "se cadra teña continuidade no futuro con novas edicións".


Summary: O movemento asociativo COGAMI que agrupa 53 entidades que traballan con persoas con discapacidades alerta, depois de celebrar a súa Asemblea Xeral, sobre os efectos que están a ter os recortes nas áreas de benestar. O Presidente de COGAMI, Anxo Queiruga, sinala que o colectivo "corre o perigo de retroceder trinta anos nas súas condicións de vida".

-A Asemblea Xeral de COGAMI alertou sobre os efectos no colectivo dos recortes sociais. Como están a notar os efectos? Nas últimas décadas déronse avances para facer visíbeis ás persoas con discapacidade, pequenos avances porque nunca se viviu na bonanza. O movemento asociativo, artellado en todo o territorio, ten aínda unhas estrutura febles. Avanzouse na igualdade mais queda moito por recorrer. As políticas de recortes están a atacar aos colectivos máis febles. As persoas con discapacidades supoñen un 10% da poboación. Os recursos son precarios e sobrevívese tamén co compromiso de moitos profesionais. No caso de COGAMI, 53 organizacións están a dar repostas ás necesidades básicas, tamén no mundo rural, onde os servizos son moito menores. Estamos a falar de persoas con nomes e apelidos. Preocúpanos, por exemplo, que a nova lei de educación vai afastar, en lugar de integrar, ás persoas que teñen problemas de aprendizaxe. Un grupo empresarial como o noso, que son empresas sociais, está a xerar 800 postos de traballo directo e reclamamos que se teña en conta esta circunstancia porque senón non teremos oportunidade de integración. -Cun índice de desemprego histórico, como lle afecta ao colectivo de persoas con discapacidades? En condicións normais duplicamos a taxa de desemprego e triplicamos a de inactividade. O Estado fixo un recorte en políticas de emprego salvaxe e isto tamén nos está a afectar. Un servizo de emprego como o de COGAMI tivo que recorrer á iniciativa privada porque estaba chamado a desaparecer. O movemento asociativo ten que ser un referente e a Administración ten que vixiar que se dean respostas ao colectivo sen eliminar máis recursos. -Unha das reclamacións da súa asemblea foi rexeitar o pago previo dos produtos ortoprotésicos. O colectivo non pode ir ao anticipo de pago porque o poder adquisitivo é moi baixo. Maiormente vívese de pensións non contributivas, quen as ten. Se ten que poñer unha prótese ou mercar unha cadeira de rodas, moitas persoas non teñen capacidade de poder adiantar os cartos e logo agardar a que se lle faga o pago desde a administración. Pedimos que a xestión funcione como a da receita electrónica. Para nenos e nenas con discapacidades, estes materiais son de primeira necesidade e, ás veces, hai que cambialos cada ano ou dou anos. Estaslle pedindo sacrificios a familias que xa teñen un custe de máis de 15.000 euros. Agardamos que o decreto galego que regula esta xestión non vaia ao pago previo, como lle demandamos á Conselleira de Sanidade. -Como valoran os recortes da Lei de Autonomía persoal, coñecida como lei da dependencia? Naceu xa desencamiñada, ao noso ver, destinada só a pesoas maiores. Nós defendemos a autonomía persoal. En todo o territorio a posta en marcha de servizos é unha excepción, falta desenvolvelos. Creouse unha grande expectativa e, co tempo, vemos como o copago se está a incrementar e as axudas da Lei de Autonomía Perdoal redúcense. As entidades temos obriga e necesidade de demandar servizos porque as persoas están aí e hai que darlles respostas e ter profesionais contratados para garantir servizos básicos. Desapareceron as políticas de servizos sociais porque, se non tes dependencia, non es usuario. Agora nin temos Lei de Autonomía persoal nin sistema de servizos sociais e isto repercute directamente en persoas con nomes e apelidos. -Que urxencias reclaman nunha situación de crise como a que vivimos? O que consideramos básico é non dar un paso atrás e manter os servizos. Traballar para que as políticas de emprego non se resintan aínda máis. Se as persoas con discapacidade non teñen posibilidades laborais pasarían a engrosar a lista do desemprego cando están contribuíndo ao desenvolvemento do país. As 800 persoas que están traballando a través de COGAMI non están cobrando pensións. Temos que garantir un ensino inclusivo e servizos de saúde e sanitarios universais e gratuítos porque o 80% das pesoas con discapacidade teñen problemas crónicos e iso significa un importante sacrificio. As políticas sociais non se poden ver como un gasto porque é un investimento. As políticas teñen que ser transversais, aféctanlle ao acio, ao ensino, á saúde... e teñen que contar con nós. -En que sector de actividades se desenvolven as empresas de COGAMI? Temos, como dicía, 800 persoas empregadas en centros de economía social e na propia confederación. Unha boa parte, dedicadas a temas de carácter mediambientais. En Coregal, poño por caso, hai 146 persoas traballando. Estamos tamén a sufrir unha situación moi difícil porque a Coregal róubanlle a metade de toneladas de papel e cartón. En Santiago temos trinta persoas traballando na recollida e antes de pasar cos camións, xa se adiantan tres ou catro que collen o cartón. A nós énos moi difícil manter un servizo cando nos quitan o material antes de chegar. Isto está a repercutir na situación da empresa. O pasado ano a través do servizo de emprego de COGAMI atoparon traballo 2000 persoas, cunha duración mínima de seis meses. Somos referencia en todo o Estado español. Temos empresas propias mais tamén asinamos acordos con empresas e federación de distinos sectores. -Desde hai moitos anos, unha das súas demandas é a eliminación de barreiras arquitectónicas. Avanzouse en facer as cidades máis habitábeis? Desde hai dúas lexislaturas temos unha proposta ao respecto no Parlamento mais aínda non se aprobou. Os concellos teñen que regularse con ordenanzas novas. Se os locais non son accesíbeis non poden ter licencia. Estes días escoitabamos a noticia do hotel de Andalucía no que impediron entrar a un grupo de persoas con síndrome de down e episodios coma estes, infelizmente, aínda están a suceder. En moitos aspectos, en lugar de avanzar, estase a retroceder.


Summary: O pequeno comercio coruñés agoniza. As tendas que dan vida aos barrios nunha cidade de barrios levan resistindo anos e non ven moito futuro nun segmento golpeado pola crise, pola instalación incontrolada de grandes superficies e por políticas públicas dispersas e ineficaces.

O adxectivo da crise é brutal. O pequeno comercio na Coruña, unha cidade de barrios, rechúmese. A crise, brutal; a competencia dos grandes centros, incontrolada; unhas políticas públicas sen xeito. O relevo xeracional que se frustra. Locais pechados, rúas desertas, barrios sen máis vida ca dos bares. Un síntoma que á vez é a enfermidade. "Eu empecei naqueles últimos anos de boas vendas, e a diferencia daqueles tempos respecto dos seis ou sete últimos anos foi dunha caída brutal", di Alba Balsa, desde hai trece anos na tenda Luces de Bohemia, nunha punta da rúa Ángel Senra, no barrio dos Mallos, un dos que crecera co porto hai un século, mariñeiros e anarquistas, un barrio que bulía nos sesenta e nos setenta cos mariñeiros e labregos e emigrantes asentando unha cidade de comerciantes. A rúa Ángel Senra, peonil desde non hai moito, resume a paisaxe na que vai parando aquela cidade dos oitenta e dos noventa. Alba Balsa e outras comerciantes da área crearon a Guerrilla dos Mallos. Non poñen bombas. Telas e Adela son dúas tendas xemelgas, contiguas e discretas na rúa Barcelona. Desde hai uns meses teñen case o mesmo reclamo no escaparate: Liquidación por Jubilación, Liquidación Total por Jubilación. A rúa Barcelona, peonil, comercial, máis longa que Ángel Senra, na mesma da fachada da Coruña cara o oeste, onde viñan os clientes a mares nos corenta, nos cincuenta, nos sesenta, experimenta estes últimos anos un fenómeno curioso. Os locais comercias da ampliación máis alá da perpendicular con Vila de Negreira van quedando baleiros pola mudanza de negocios cara a parte da praza das Conchiñas. Vénse apagando a rúa do norte cara o sur, un síntoma que é a enfermidade. "Foi a crise da construción. Si, a partir do 2009 ou 2010 empezaron a faltar os cartos. Xa pasara a principios dos noventa. Xente que antes gastaba en roupa, que quería vestir calidade, quedou sen cartos. Foi pouco a pouco. Foi cambiando a maneira de pensar da xente, pola crise. Agora non se valora a roupa", di Adela, a meses de xubilarse, que abrira a tenda no 76, poucos meses despois de que a súa irmá, Ana, empezara coa tenda de alimentación, porque daquela o marido traballáballe na distribución dunha gran empresa de alimentación. Logo deixou o ramo cando empezaron os Alcampo e os Carrefour a mediados dos oitenta. "Adela, que estaba no negocio da confección, axudoume a entrar no das telas. Telas de calidade. A comezos dos anos dous mil a costura ía ben, a xente gastaba en vestir. Agora non quedan modistas. Aquí retiráronsenos tres e as mozas e os mozos queren ser deseñadores, pero non queren coser. Demasiado sacrificio. Meus fillos teñen bos traballos". A concellería de Emprego e Economía Social non ofrece datos sobre a evolución do pequeno comercio coruñés. O concelleiro, Alberto Lema, leva dous anos facendo xiras. Estivo en China, en Londres, Roma, Sevilla ou Málaga. Tamén mantivo reunións coas asociacións de comerciantes da cidade. Sen resultados aparentes. "O 90% das políticas municipais fallaron", opina José Antonio Salgado, presidente de Distrito Mallos, a asociación da zona, e vicepresidente da federación de comerciantes da cidade. Salgado empezou montando escolas nos Mallos hai medio século e agora rexenta un aparcadoiro baixo a Ronda de Outeiro, o único da cidade que se construíu baixo iniciativa veciñal. "Paréceme que no Concello desconfían das asociacións, pensan que están politizadas para traballar contra deles. Din que prefiren actuar directamente coa veciñanza, prefiren que sexa o Concello o que faga todo. Intentan educar con accións puntuais. Dannos as cousas feitas, e iso non funciona". A federación de comerciantes reúne a 17 asociacións (quedan fóra dúas) e uns 1.600 pequenos comercios de todos os ramos de actividade, mesmo profesionais liberais. Un terzo deses comercios teñen empregados. Son menos que a principios de século, pero non hai datos. "Non os teñen, pero esa só é unha mostra máis da incapacidade política deste goberno. Tampouco é que esteamos moi contentos cos anteriores", explica Tonecho Amor, da Asociación Zona Comercial Obelisco, esta mañá de agosto suplindo as vacacións nunha das xoierías da familia, catro xeracións no negocio que non terán continuidade na seguinte. "Por poñer un exemplo de ineficacia das políticas municipais: levamos dez anos reclamando un bus turístico e nin roxos nin azuis nin morados foron quen de poñelo a circular. A resposta é invariable: non hai cartos. Fai moitos anos que a cidade non vive da industria e do porto, mais na concellería de comercio cabe todo, é un saco: turismo, comercio, emprego... sen coordinación". A da Zona Obelisco é unha das asociacións máis fortes, "privilexiada pola situación e pola calidade dos negocios", envexa Salgado. Teñen cartos para facer accións propias. Son 180 socios sobre un censo de 400 comercios. Teñen desde tendas do téxtil e zapatarías até hostalería e tamén notarios e avogados porque ofrecen descontos para os aparcadoiros. Tonecho Amor explica a evolución do comercio local desde os anos nos que a crise empezou a golpear forte, o 2009 e o 2010. "Somos empresas con picos de actividade que precisamos do crédito dos bancos para manter o equilibrio todo o ano. Nesa época os ingresos caeron e fomos arranxando con despidos e prexubilacións. Ao principio o banco aínda confiaba en ti. Houbo liquidacións de empregados que chegaron até os 70.000 euros, xente que levaba moitos anos traballando. O emprego reduciuse aproximadamente entre un 20 e un 30% desde entón. Os comercios entramos en débedas e moitos aguantan simplemente até que consigan saldar esas débedas. Despois, pecharán". Antes da crise foran os centros comercias. "Na Coruña tiñamos unha gran superficie e en pouco tempo abríronse catro máis. Había unha oferta para unha cidade dun tamaño tres veces maior. Enriba, algúns deles fixéronse en zonas de entrada como a de Carballo e toda a Costa da Morte pola que a xente que viña de alá xa nin chegaba aos barrios". José Antonio Salgado cre que pasou máis pola avidez dos construtores que polas posibilidades reais de negocio comercial. "Aqueles centros afogaron moito pequeno comercio. E mira hoxe, ou están pechados ou baleiros". Aquela invasión levou por diante ramos moi específicos de actividade no comercio minorista: as ferraxerías (nos Mallos xa só queda unha aberta), as drogarías (nos barrios só resisten franquiciados) e pequenas librarías e quioscos. Na Agra do Orzán, nos Mallos, no Obelisco e Catro Camiño, mesmo en Monelos, o comercio de proximidade mantense inda que murcho. Noutros barrios coma Monte Alto é "moi pobre" ou xa desapareceu, "coma na Cidade Vella", indica Salgado. Na zona do Obelisco e no Distrito Picasso desapareceron sobre todo tendas de xoguetes, pequenos supermercados, e aquela proliferación de chinos e todo a cen. A crise tivo algún efecto lateral beneficioso. "Moita xente deixou o coche e volveu a pasear e a coñecer o barrio, tamén hai xente nova que xa non cre nas grandes superficies, empezou o botellón que trouxo ás mozas e os mozos de novo ao centro. A idade dos paseantes na Rúa Real baixou", comenta Tonecho Amor. Alba Balsa viu pechar moitas tendas nos trece anos que leva nos Mallos. E segue vendo como as que abren, a maioría, acaban pechando despois de dous ou tres anos. "Houbo unha perda enorme de poder adquisitivo en barrios coma este. Mesmo os propios comerciantes temos unha percepción negativa sobre como estamos levando o negocio porque as vendas caeron e non remontan. Salvo quen ingresa máis por traballo que por venda de produtos, como os salóns de peiteado, por exemplo, as demais seguimos con mi pouco volume de negocio". Por iso decidiu montar a Guerrilla dos Mallos. Son varias tendas agrupadas nas redes sociais, facendo propaganda (non venda) a través de Internet e coordinándoa con accións na rúa que leven á xente a entrar nas tendas. "Marketing de guerrilla", conta Alba, "de aí vimos, de facer ruído con poucos medios. Somos un grupo pequeno que xurdiu da necesidade de colaborar e darlle cobertura aos que van abrindo e potenciar a imaxe comercial da zona. Facemos cousas polo barrio, e pouco a pouco a xente vai vendo o comercio como seu". José Antonio Salgado mira con esperanza iniciativas como a de Alba. El insiste en que as asociacións teñen vínculos cos barrios que son imprescindibles para desenvolver calquera política pública. "Que nos dean cartos e non gasten o pouco que teñen en facer propagandas que non fan que o cliente entre á tenda". Mira con simpatía á Guerrilla dos Mallos, pero desconfía de iniciativas como Tu tienda examen. Un técnico encargado de executar este programa municipal acompañou a algúns comerciantes durante tres meses. "Ensináronos a mirarnos desde fóra", di Alba Balsa, que foi mudando pequenas cousas en Luces de Bohemia aquelas semanas, entre finais do ano pasado e comezos deste. "Ofrecéronos algunhas ferramentas, a coidar o empaquetado ou os escaparates, pero tamén nos deron seguridade no que vaiamos a emprender, porque ás veces veste peor do que realmente estás". "O comercio rebentou", reflexiona Tonecho Amor, que confesa que nalgún momento foi asesor do anterior goberno municipal, "de Carlos Negreira", e di que "un día deixou de chamarnos porque deu en falar con tres ou catro grandes de verdade e só con eles, e entre eles arranxaban os asuntos importantes". Amor explica como a cidade que creceu de costas ao mar pensa en seguir vivindo, cega, de costas ao pequeno comercio. Outro erro, advirte. E xa non espera moito das políticas públicas. Nin busca grandes referentes. "Non, xa non podemos aspirar a competir no rango de cidades como Santander ou Donosti. Pero miremos cara outras como Segovia, Salamanca ou Toledo. Está ben ir a Fitur ou investir o que non se inviste en comercio local nunha feira gastronómica que organizan hostaleiros cataláns. Se houbera para todo... É unha concellería sen cartos, e os cartos vanse en saraos. Hai visitantes que baixan dos cruceiros e nin ven as praias porque ninguén lles informa que están alí. E, témosllo dito, no Entroido non hai un punto focal no noroeste. A Coruña podería selo. Non podemos vivir do turismo de alpargata. Urxe pór a cidade no mapa, sinais, imaxe corporativa". Todas as imaxes, de Erik Dobaño. Portada e interior, Telas e Adela. No texto: Alba, Salgado e Tonecho.


Summary: A Xunta Electoral impide que se presenten as listaxes da Federación Rural Galega en tres consellos reguladores e noutros proclamou as candidaturas da Fruga como independentes

A Xunta Electoral vén de facer hai uns días a proclamación definitiva das candidaturas aos consellos reguladores das Denominación de Orixe e Identificacións Xeográficas Protexidas (IGP) do sector agroalimentario da Galiza, distintivos aos que se acollen 17 produtos no noso País. Nunha polémica decisión, este organismo decidiu impedir as candidaturas presentadas pola Federación Rural Galega a 'Tenreira Galega', Consello Regulador da Agricultura Ecolóxica (Craega) e 'Pataca de Galicia'. Alén diso, a Xunta Electoral proclamou o resto de listaxes da Fruga aos restantes consellos reguladores, mais fíxoo "ben como se fosen independentes ben como asociacións profesionais, sen responder a ningún criterio lóxico", segundo denunciou Manuel Da Cal, coordenador xeral do sindicato, nun artigo que vén de ser recollido por Terra e Tempo. A Federación Rural Galega presentou candidaturas en Monterrei, Rías Baixas, Ribeiro, Valdeorras e as mencionadas Tenreira Galega, Pataca de Galicia e Craega. Desde Fruga lémbrase que "como federación na que se inclúen distintas asociacións profesionais dos diversos subsectores da actividade agraria, e como organización constituida para a defensa dos sectores produtivos agrarios galegos", presentou as súas candidaturas a estes consellos reguladores "en prazo e forma". No escrito, Da Cal argumenta que no caso de 'Tenreira galega', a Xunta Electoral mantivo a mesma liña que o pleno do Consello Regulador para non proclamar a candidatura da Federación, baseándose nunhas motivacións "que non se axustan aos criterios que inspiran a lexislación electoral xeral"- No que atinxe ao Craega, "sorprende que a candidatura da Fruga non se lle permita substituír @s candidat@s incluídos por erro" mentres que na de Xóvenes Agricultores ao consello de Monterrei a Xunta Electoral lles permita substituír "a tres candidat@s que inicialmente figuraban na lista proclamada polo pleno do Consello Regulador por outr@s que non se corresponden cos inicialmente proclamados". "Prívase ás e aos titulares de máis de 7.000 explotacións inscritas de dous dereitos fundamentais en democracia: o dereito a participaren no debate de propostas e alternativas; e o de exerceren o seu lexítimo dereito a voto" No entanto, para Da Cal o caso máis rechamante é o de 'Pataca de Galicia', onde a candidatura da Fruga foi proclamada polo seu Consello Regulador (tanto na primeira xuntanza como nunha segunda onde a listaxe da Federación foi ratificada fronte ás alegacións do Sindicato Labrego Galego-Coaga). Mais, paradoxalmente, a candidatura da Fruga foi botada para atrás pola Xunta Electoral "sen ningún motivo aparente". Privar de dereitos a 7.000 titulares Para Da Cal, todas estas artimañas constitúen un "veto en toda regra" á Fruga, quer por impedir a presentación de candidaturas a algúns consellos reguladores quer por impor a Xunta Electoral que outras listaxes da Federación deban concorrer co engadido de "independentes". O coordinador xeral da Federación Rural Galega afirma no mencionado artigo que este tipo de decisións supón "privar @s titulares de máis de 7.000 explotacións inscritas de dous dereitos fundamentais en democracia: o dereito a participaren no debate de propostas e alternativas; e o de exerceren o seu lexítimo dereito a voto". Mais Da Cal ten claro que este escenario pode ser posíbel se o resto de candidaturas (SLG-COAG, UUAA e XXAA) chegaren a un acordo para se repartiren os postos "sen necesidade de realizaren as eleccións, nos consellos reguladores onde se vetaron as candidaturas da Fruga, posibilidade que se recolle no artigo 8 da Orde que regula a propia convocatoria de eleccións"


Summary: A eurodeputada eleita nas listas de AGEe (Alternativa Galega de Esquerdas para Europa) organizou este sábado en Cangas unha xornada intitulada "O empoderamento das mulleres na esquerda política social".

Está a haber un retroceso "moi forte" nos direitos das mulleres "mesmo dentro das propias organizacións de esquerda ás que pertencemos ou coas que traballamos", denunciou este sabado Lidia Senra no decurso dun coloquio que levaba por título xenérico "Mulleres implicadas política e socialmente fronte ao machismo diario que continúa a imperar na maioría de organizacións de esquerda". A eurodeputada -que en Bruxelas fai parte do Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica (GUE/NGL)- criticou a "belixerancia" coa que os compañeiros homes de esquerda reaxen perante os avanzos das mulleres nas organizacións partidarias, quer na esfera orgánica quer na institucional. Na mesma perspectiva, reprobou o "mínimo" tempo que se dedica nas campañas eleitorais "a falar da situación e das propostas das mulleres". "Aínda que conseguimos que se fagan listas paritarias e que cada vez máis mulleres accedan ás institucións, o certo é que os primeiros postos continúan a reservarse para homes. Cantas mulleres hai alcaldesas, secretarias xerais ou portavoces?", inquiriu.


Summary: Fran P. Lorenzo é o novo gañador do Premio Blanco Amor coa novela Cabalos e lobos. Trátase da primeira novela do xornalista.

Por unanimidade o xurado do XXXIII Premio Blanco Amor de novela recaeu no xornalista Fran P. Lorenzo e a súa obra Cabalos e Lobos. Composto por Xosé Luís Franco Grande, Camiño Noia Campos, Olivia Rodríguez González e Xosé Antonio Palacio Sánchez, o xurado reuniuse na casa da Cultura de Redondela este 11 de novembro, San Martiño e o premio entregarase nun acto público que terá lugar en Redondela o vindeiro 22. Cabalos e lobos é a primeira novela de Fran P. Lorenzo, xornalista de Cultura de El Correo Gallego. Malia iso, a súa escrita é xa coñecida, alén do traballo xornalístico, a través do seu blogue Un país en lata. En Cabalos e lobos, Fran P. Lorenzo artella unha intensa historia na que os segredos familiares constrúen unha trama de tensións cun escenario, a cidade de Vigo -da que é natural o autor-, que cobra un protagonismo especial. A novela arrinca co acontecemento dunha noite de 1960 que servirá para desvelar as verdades e mentiras que se agochan detrás da realidade.


Summary: A Irmandiña debuta nun Campionato de España

A selección galega, que se estrea no Campionato de España de Trail que se disputará na localidade catalá de Berga o 7 de maio, xa ten nomes propios. A proposta do responsábel de Trail Running e do director Técnico da Federación Galega, dito ente fixo pública unha listaxe composta por un total de 12 atletas, seis da categoría masculina e outras tantas da feminina, que lograron a súa clasificación de modo directo no pasado Campionato da Galiza de Trail. A proba galega desenvolveuse na Serra do Barbanza, e na mesma proclamáronse gañadoras Daniel Paz e unha Verónica Calvo que, lamentabelmente, non poderá desprazarse até Cataluña por motivos laborais, recaendo a responsabiliade de liderar a Irmandiña sobre os ombreiros da subcampioa no Galego, Carla Trillo. Este evento suporá o debut da selección nacional nun Campionato de España que alcanza neste ano 2022 a súa cuarta edición. Ao longo das mesmas, o combinado catalán, con catro títulos, sitúase á fronte do palmarés, seguida das Seleccións de Valencia e Euskadi, cun cada unha. Con esta nova aposta federativa, a selección galega de trail running únese a outros combinados nacionais baixo o paraugas do atletismo, como a de campo a través, a escolar, a de marcha ou a de probas combinadas. O obxectivo, medrar A meta da Irmandiña neste torneo, tal e como apuntaron desde a Federación Galega, non é outra que "a de representar unha modalide atlética en importante crecemento no noso país grazas, en parte, ás excelentes condicións xeográficas e orográficas coas que conta a Galiza, así como ao gran número de afeccionados e afeccionadas que buscan, ademáis de deporte e novos retos, unha contorna e un espazo natural diferente e motivador".


Summary: O buque Marianne de Göteborg chegará a Galiza o 30 de maio onde será despedido cunha festa popular.

O porto de Bueu recibirá un dos buques que compoñen a Flotilla da Liberdade. O Marianne de Göteborg partiu este domingo desde Suecia e chegará a Galiza o 30 de maio onde permanecerá durante dous días. A embarcación viaxa provista de paneis solares e equipamento médico e ten como obxectivo rachar o bloqueo imposto por Israel na Faixa de Gaza. Mais tamén, lembran desde a organización, visan remover conciencias e pór na axenda mediática o conflito en Palestina. O Marianne de Göteborg será despedido en Bueu cunha romaría popular. Desde Galiza viaxará a Portugal e outros puntos da Península Ibérica para se reunir no Mediterráneo coas demais embarcacións da Flotilla. A viaxe desenvólvese, aliás, no marco do quinto aniversario do ataque ao Mavi Marmara atacada pola armada israelí no 2010 e en cuxa agresión foron asasinadas 10 persoas e feridas medio cento. Desde a Flotilla da Liberdade queren salientar a impunidade daquel ataque polo que non foi xulgado o goberno israelita no que definen como un acto de piratería.


Summary: A primeira sesión de control ao presidente de 2022 veu con estrea de portavoz parlamentar do PSdeG incluída, Luis Álvarez remudando Gonzalo Caballero; e con BNG e PSdeG poñendo en cuestión ,en 2 temas de actualidade, o relato do PP de 'Feixoo bo xestor': Atención Primaria e a execución de fondos pola Xunta.

A situación de "colapso" da Atención Primaria (AP) e os ataques da Xunta á repartición dos fondos europeos foron os dous temas cos que, respectivamente, BNG e PSdeG inauguraron a sesión de control ao presidente de 2022. Dous temas aos que o Goberno Galego está a destinar tempo e esforzo para tecer o que agora se chama un relato. Así, a situación de saturacións, dificultades e esgotamento da AP deriva única e exclusivamente da conxuntura da Covid e, no que atinxe ao outro tema levado a esta sesión parlamentar, o Goberno español "castiga" Galiza e só a Xunta de Alberte Núñez Feixoo é quen de defender o país. O presidente dedicouse nas súas quendas de réplica a asentar o relato. Réplicas adobadas con críticas aos portavoces da oposición. A Luis Álvarez situouno como un simple "seguidista" do que diga o Goberno español e a Ana Pontón reprochoulle que "leva vostede 18 anos de deputada", dixo, "e coa mesma pancarta e o mesmo discurso". Núñez Feixoo: "Cun PSdeG que renuncia a defender a Galiza e o BNG seguidista, Xunta e PP son máis necesarios ca nunca" Gostou Feixoo desa liña, na que teimou e durante a sesión: "Eu viña por aquí [Parlamento] nos 90 como alto carto de Sanidade e xa dicían o mesmo que agora". Feixoo criticando os anos de Pontón de deputada e presumindo de ser alto cargo hai 30. E que é o mesmo antes que agora? Ana Pontón reiterouno: "vostedes teñen unha ruta ideolóxica, que é a de privatizar" a sanidade. "Experimentar co privado" A portavoz do BNG tirou de hemeroteca e leu o que Núñez Feixoo dicía en 2012: "En todo o que non sexa núcleo duro da Sanidade pode experimentarse coa xestión privada". "E vaia se experimentaron!!", remachou a nacionalista. Luis Álvarez: "Vostedes na Xunta si que fan un reparto discrecional dos fondos, en función da cor política dos concellos" Ana Pontón sinalou que antes de iniciar a sesión procurara en google "deterioro da sanidade na Galiza" e en menos dun segundo o buscador localizou 1.070.000 novas relacionadas. Na réplica Feixoo apostou por se centrar no dedo e non na lúa e cargou contra o BNG por usar en google 'Galiza' e non 'Galicia', "que é o nome de Galicia". A portavoz do Bloque denunciou a "saturación" e "colapso" da AP, responsabilizando Núñez Feixoo (O Privatizador, alcumouno) "de poñer en risco a saúde dos galegos e galegas" cos recortes en sanidade. Ana Pontón: "As súas políticas poñen en risco a sanidade, é Feixoo 'O Privatizador', un risco para a saúde de galegos e galegas" Incidiu a nacionalista en que faltan recursos ("destínase a Atención Primaria 12% do orzamento cando os especialistas din que ten que ser o duplo") e persoal ("os propios profesionais denuncian situacións como esta: unha enfermeira de Ourense asinou 34 contratos en 60 días"). Convidou o presidente a que "vaia no seu novo coche oficial a dicirlle aos doentes que os datos sanitarios son mellores ca nunca". Feixoo recoñeceu "problemas" na AP mais achacounos á pandemia e insistiu en que a falta de médicos é responsabilidade do Goberno español ("os seus socios", díxolle a Pontón, noutro clásico do seu argumentario contra o BNG). Anunciou que ía convocar unha oferta de emprego de 106 prazas para especialistas e dixo que era "soez" dicir que o problema da sanidade galega é a "privatización". Quen executa os fondos? Luis Álvarez estreouse cunha crítica, unha denuncia e unha dúbida. Así, criticou que Feixoo ataque a repartición dos fondos europeos ("Galiza recibe 671 millóns, a 6ª autonomía que máis leva e desas 6, 4 son do PP"), denunciou que a Xunta ten sen executar 50% dos fondos para emprego ao tempo que fai "distribución discrecional" segundo a cor política dos concellos en axudas como Augas da Galiza. E o novo portavoz socialista deixou unha dúbida pendendo sobre Feixoo: co "historial" que a Xunta do PP ten ("escasa execución de fondos" e "repartición discrecional"), serían quen de xestionar "con transparencia" os fondos da UE?


Summary: Delegad@s da CIG concéntranse diante da consellaría de Benestar e exixen entrevistarse con Beatriz Mato e urxir unha xuntanza entre patronal e sindicatos en que se negocie un convenio galego que regule as condicións de traballo dun cadro de persoal que nalgúns casos se viu abocado a aceptar baixadas do 60% nos seus salarios para manter o centro aberto

Delegadas e delegados da CIG nos centros de atención a persoas con discapacidade concentráronse esta terza feira ás portas da consellaría de Traballo e Benestar para denunciaren a situación "crítica" dun servizo do cal "os medios falan pouco", mais cuxo funcionamento é indispensábel para que afectad@s por autismo ou síndrome de Down reciban atención. "Xa é grave que este servizo non estea atendido pola administración", sinalou Xosé Lois Ribera, membro da Executiva da federación de Ensino da central nacionalista, lembrando que nada máis dous destes centros dependen a día de hoxe do departamento que dirixe Beatriz Mato. O resto están en mans de entidades privadas que "por sorte e de momento" son na súa meirande parte asociacións de nais e pais das persoas afectadas, isto é, entidades sen ánimo de lucro. A man da empresa privada tamén toca este servizoPorén, de facermos memoria lembraremos que o primeiro de xuño o Diario oficial da Galiza facía públicos os convenios que Mato asinou para os catro primeiros meses do ano. Na relación de entidades beneficiarias, as maiores contías van parar a Asociación Galega San Francisco (Agasfra) --2.082.955,32€--, para contribuír ao mantemento dos servizos que presta a través dos seus centros de atención a persoas con discapacidade da súa titularidade; e a Esclavas de la Virgen Dolorosa-Crecente --1.038.441,60€-- para contribuír ao mantemento do servizo que presta a través do Centro Residencial Asistencial Nuestra Señora de Fátima y Cristo Rey. Tales axudas resultaron rechamantes, pois neste mesmo ano deixaron de funcionar o centro de menores de Montealegre, en Ourense, e o de Soutomaior, en Ferrol. Alén destes, o pasado ano a consellaría de Benestar eliminou o centro de atención especializada do Santiago Apóstolo, e privatizou o centro Souto de Leixa, en Ferrol, que acabou sendo propiedade do grupo empresarial CLECE, vinculado a Florentino Pérez e, por conseguinte, cun ánimo de lucro presumíbel. Estes dous últimos centros prestaban atención, xustamente, a persoas con diversidade funcional. Aceptar unha baixada do 60% nos salarios para manter o centro abertoEntrementres, as asociacións de nais e pais sosteñen a actividade "con escasos recursos", dependendo das axudas que achegan as distintas administracións, nomeadamente a autonómica, tal e como explica Ribera. Así, as delegadas e os delegados que secundaron a protesta diante da consellaría rexistraron un escrito en que solicitaron unha entrevista con Mato para preguntar polo recorte do 35% que o seu departamento practicou nas subvencións destinadas aos centros, o que provocou retrasos nos pagamentos e un problema laboral derivado dos meses que o cadro de persoal estivo sen cobrar, nalgúns casos até tres meses. Nalgúns casos, tal conflito derivou nunha rebaixa salarial de até o 60% que, motu propio, @s propi@s traballador@s aceptaron. Para alén de cuestionar a Mato polos recortes e de procurar "o seu compromiso con este servizo", CIG quere que a Xunta emprace a patronal e sindicatos para negociar un convenio galego, pois o regulamento dos centros no que atinxe ao persoal contratado depende dun convenio negociado en Madrid e con ámbito estatal que se publiciou esta mesma terza no BOE. Nel contémplanse rebaixas nas condicións laborais e "non se adapta ás condicións específicas de Galiza". O noso territorio ten competencias específicas nesta materia, mais o PP mantívoas estes tres anos no letargo.


Summary: Un estudo realizado pola Universidade de Vigo na súa comunidade alerta do alto grao de descoñecemento do concepto de violencia de xénero e das súas características. Segundo conclúe, unha de cada tres persoas –maioritariamente varóns– incluíu nas súas respostas "elementos negacionistas".

Coa imaxe das mobilizacións multitudinarias do 8-M aínda presentes, a Universidade de Vigo presentaba onte o seu estudo de valoración, percepción e impacto das políticas de igualdade entre mulleres e homes na institución académica, cuxas conclusións son, nalgún caso, "preocupantes". Así cualifica o informe o grao de descoñecemento do concepto de violencia de xénero que se extrae da investigación, realizada a través de 375 entrevistas presenciais en 11 das escolas ou facultades dos tres campus da Universidade viguesa. Como indica, en facultades como Enxeñaría Industrial ou Telecomunicacións chegan a 73,5% as persoas que, cuestionadas ao respecto, consideran que esta violencia se exerce "indistintamente" de homes a mulleres ou no sentido inverso. O estudo alerta de que unha de cada tres participantes no inquérito achegou "elementos negacionistas" da violencia machista ou relacionouna cun comportamento desvinculado do xénero, "asumindo indirectamente o negacionismo dalgúns discursos políticos e sociais". 70% desas definicións, incide, foron dadas por homes. Segundo recolle, na comunidade universitaria predomina a "confusión" sobre o concepto, se ben existe un "positivo rexeitamento dos falsos tópicos" en relación coa dependencia económica das vítimas ou do baixo nivel formativo. Facultades como a de Ciencias Xurídicas e Empresariais, Dereito, Económicas e Educación achegan definicións desta violencia máis acordes coa lexislación, a ONU e o Convenio de Istambul. Na parte positiva, o informe, presentado polo reitor de Vigo, Manuel Reigosa, a directora da Unidade de Igualdade, Águeda Gómez, e a consultora Laura Seara, conclúe que unha alta porcentaxe do alumnado (73%) quere mellorar o seu coñecemento en igualdade, e que 67% do profesorado ten interese en recibir horas de formación.


Summary: Marea de Vigo, BNG, CIG, UXT e CCOO apoiaron as mobilizacións.

Persoal de Vitrasa, concesionaria do servizo de transporte urbano de Vigo, mobilizouse na tarde desta quinta feira polas rúas da cidade para exixir unha solución ás "múltiples" problemáticas laborais que padecen "desde hai anos". Un deles, segundo precisaron desde a representación sindical, ten a ver coa "inaplicación do convenio que a empresa pretende impor para reducir os salarios e os dereitos laborais, de modo que os soldos caerán 14% no que queda de ano en 30% en 2023". De forma paralela, acusaron a empresa de "recortar os servizos" desde hai meses, "o que provoca que o que debera ser un servizo público de calidade sexa nestes momentos totalmente deficiente". Na mobilización participaron as agrupacións locais de Marea de Vigo e BNG. O concelleiro do Bloque en Vigo, Xabier Pérez Igrexas, instou recentemente o alcalde, Abel Caballero, a actuar "con determinación e firmeza" para resolver o conflito. "Se a Vitrasa non lle convén ou non lle é rendíbel seguir a xestionar o servizo de bus urbano de Vigo, que se resolva a concesión", propuxo. Pola súa parte, desde a Marea avanzaron esta quinta feira que presentarán unha moción no vindeiro pleno para instar o Concello a realizar unha auditoría externa da compañía. A formación acusou Vitrasa de "utilizar" os seus empregados para "tensionar" as negociacións co Concello e lograr compensacións económicas que melloren a súa xa "avantaxada" posición.


Summary: Os nacionalistas rexistraron unha proposición non de lei instando ao goberno a expresar a reprobación de Samuel Juárez e a petición do seu cese ante o Goberno central. A desproporción das cargas policiais contra os mariñeiros e a actitude d@s axentes con alcaldes e deputad@s, os motivos.

O BNG rexistrou unha proposición non de lei pola cal ao goberno a expresar a reprobación de Samuel Juárez e a petición do seu cese ante o Executivo central. Os nacionalistas piden amparo á Mesa do Parlamento ante o trato dispensado a alcaldes, deputad@s e representantes políticos "que se estaban a manifestar pacificamente contra o canon de Sogama" así como a agresión sufrida por unha parlamentaria do BNG "por internar mediar para evitar o uso desproporcionado da forza nunha detención". Os nacionalistas consideran "intolerábel" o trato das forzas de seguridade a alcaldes e deputad@s e o uso desproporcionado contra os mariñeiros do cerco. O Bloque solicita investigar os feitos, depurar responsabilidades "e adoptar medidas para que non se reproduzan no futuro" actuacións dese tipo. Ademais, e alén da actuación das forzas se de seguridade da semana pasada, @s nacionalistas engaden a negativa do delegado do Goberno para que compareceran na Comisión de estudo de seguridade viaria os máximos responsábeis de Garda Civil de Tráfico, un "motivo máis", dixo, para pedir a súa reprobación.