Summary: Galiza é a zona do Estado español con menos territorio incorporado á Rede Natura. Malia contar con só o 12% da súa superficie sometida a este tipo de protección, moitas destas áreas de alto valor ambiental están afectadas por proxectos eólicos.

A Rede Natura 2000 é unha malla coherente de espazos naturais protexidos creada coa finalidade de conservar ou restaurar a un estado de conservación favorábel a fauna, a flora e os seus hábitats. Mediante esta ferramenta de conservación común a todos os Estados europeos, preténdese conservar o patrimonio natural da Unión Europea e garantir a sustentabilidade, atendendo as necesidades económicas, sociais e culturais. Actualmente beneficia exclusivamente 12% da superficie galega, un espazo moi reducido se temos en conta que algunhas das súas figuras de protección favorecen o 27,35% do conxunto do territorio estatal. Negativa da Xunta a ampliar a Rede Natura A Comisión Europea leva practicamente dúas décadas premendo o Executivo galego para que aumente o ámbito da Rede Natura na Galiza. Así, á volta de 2008, o Goberno bipartito presentou unha proposta de ampliación de espazos protexidos, derrogada polo Partido Popular un ano máis tarde após gañar as eleccións. Á altura de 2012, atendendo a novos requirimentos das autoridades comunitarias, o Executivo de Alberto Núñez Feixoo someteu a exposición pública unha nova delimitación da Rede Natura, que incorporou novas áreas de valor ambiental conforme os criterios marcados pola lexislación europea. A Comisión Europea leva dúas décadas premendo o Executivo galego para que aumente o ámbito da Rede Natura A proposta rematou por ser abandonada pola Xunta da Galiza. Segundo denunciaron naquel momento desde o movemento ecoloxista, a decisión do Goberno galego respondeu a que contraviña os intereses das grandes compañías eléctricas. Na mesma liña, criticaron que a Lei de acompañamento dos orzamentos de 2012 recolleu na súa disposición transitoria quinta a posibilidade de continuar coa tramitación de parques eólicos que "se sitúen, en todo ou en parte, no ámbito territorial obxecto de ampliación, até a aprobación da proposta de ampliación". O tempo acabou dando a razón ás entidades ecoloxistas. O colectivo Rebinxe sinala que "a proposta de ampliación da Rede Natura 2000 para a Galiza data de 2011, e foi sometida a participación pública nun prazo que rematou o 16 de marzo de 2012. Desde esa data, 10 anos despois, seguimos sen ter constancia da aprobación desa ampliación. Se a ampliación se fixese no seu tempo, agora mesmo 35 parques eólicos non poderían construírse". A zona de ampliación "O desleixo de funcións da Xunta da Galiza a respecto da aplicación da normativa europea sobre conservación é ofensiva. Moitas destas zonas son hoxe pasto da industria do eucalipto ou perderon xa gran parte dos seus valores naturais por outras accións", afirman integrantes do citado colectivo, que lembran que "ademais, outros parques eólicos sitúanse en zonas de posíbel ampliación da Rede Natura, de modo que non ten sentido aprobar a súa construción sendo coñecedores disto e condicionando polo tanto unha futura ampliación". As consecuencias da negativa da Xunta da Galiza a ampliar a área de protección da Rede Natura poden percibirse nalgúns dos espazos naturais máis significados da Galiza. Un caso paradigmático atópase na Serra da Groba, un sistema montañoso que atravesa os concellos miñotos de Baiona, Oia e O Rosal e presenta unha rica flora arbórea autóctona e un destacado conxunto patrimonial. Sobresae dentro deste unha importante serie de petróglifos con formas reticuladas e zoomórficas, círculos concéntricos, espirais, liñas e labirintos, localizados nas parroquias de Oia de Lourenza, Torroña e Burgueira. A empresa Acciona ten actualmente en tramitación dous parques eólicos na área de ampliación da Rede Natura da Serra da Groba. Porén, estes dous proxectos en fase de exposición pública, en opinión de colectivos como o Instituto de Estudos Miñoráns, fan parte dun mesmo complexo industrial que a compañía tramita por separado para superar as limitacións legais expostas ás instalacións eólicas de máis de 50 megavatios. Así as cousas, para a Serra da Groba están previstos seis parques eólicos, con 44 aeroxeradores, cunha altura total cada un de 229,5 metros. O caso da Serra do Suído A situación é semellante na Serra do Suído. Situada nos concellos de Avión, Beariz, A Lama, Fornelos de Montes e Covelo destaca polo seus elementos ambientais e patrimoniais, salientando entre os primeiros as grandes fragas de bosque autóctono e entre os segundos unha abundante presenza de mámoas e os coñecidos como chozos do Suído, unhas edificacións que durante séculos foron empregadas pola veciñanza de case todas as parroquias de Avión. Un informe elaborado polo colectivo Rebinxe afirma que na área de protección da Serra do Suído están proxectados 11 parques eólicos. Tres deles, os denominados Suído, Puza e Laxabranca atópanse en fase de solicitude, e oito, os coñecidos como Bidoas, Coto Redondo, Bidueiros Fase II, Covelo, Coto de Gallas, Moncelo, Edreira I e Coto de Airas, en tramitación. "Se a proposta de ampliación da Rede Natura se fixese no seu tempo, agora mesmo 35 parques eólicos non poderían construírse", afirma o colectivo Rebinxe A Serra do Xistral é unha das áreas máis castigadas da Galiza pola industria enerxética. O conxunto montañoso que se estende polos concellos de Abadín, Alfoz, As Pontes, Cervo, Mondoñedo, Muras, Ourol, O Valadouro, Vilalba, Viveiro, Xermade e Xove suma unha das máis importantes concentracións eólicas da Galiza. Segundo o colectivo Rebinxe, impulsado por docentes do Instituto de Mondoñedo e que desenvolven nesta zona o seu traballo, nesta área atópanse sete parques en solicitude e un en tramitación. O TSXG impugna a política eólica da Xunta A situación da Groba, do Suído e do Xistral repítese en toda a Galiza. Segundo a investigación do colectivo Rebinxe, casos semellantes atópanse en zonas de gran valor ambiental do país e que o Goberno galego ten recollidos na súa proposta de ampliación da Rede Natura sometida a exposición pública en 2012. Así, entre estes destacan os proxectos eólicos previstos na Serra de Cova de Serpe, nos concellos de Curtis, Sobrado, Guitiriz e Friol, nas ribeiras do Sor e do Baleo, nas terras de Ortegal, nas brañas do Deo en Aranga, nas brañas de Xestoso, nas proximidades do Ulla ou nas comarcas da Costa da Morte ou do Eume. A lexislación e as resolucións dos tribunais son claras en relación á instalación de parques eólicos nestas localizacións. Así, o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG), nunha sentenza de decembro de 2020 en relación cun proxecto eólico na Serra do Iribio, sinalou que "o impulso da enerxía eólica debe planificarse evitando toda posíbel interferencia para a ampliación da Rede Natura, salvando o impacto visual dos parques eólicos nas proximidades do Lugar de Importancia Comunitaria (LIC), sen que poidan situarse os parques eólicos e logo pretender ampliar a Rede Natura cando as especies a protexer non entenden de planeamentos ou fronteiras, polo que as zonas ecoloxicamente relevantes deben obter unha protección íntegra, sen que poida haber espazos protexidos rodeados de muíños". A sentenza do TSXG afirma que "a Administración competente en enerxía tendeu a unha interpretación tremendamente produtivista" tras sinalar que "o proceso de implantación dos parques eólicos polas empresas promotoras non son inocuos no ambiente" e que "as lesións ambientais se están producindo constantemente".


*Texto conxunto de Francisco Vázquez Vizoso, Guillerme Fontán Feijoo, Gonzalo Balo Mosquera e Xavier Pérez Davila O Movemento Galego pola Defensa das Pensións Públicas (MODEPÉN) é un movemento social para a defensa dos intereses económicos e sociais das persoas pensionistas. O MODEPÉN xogou un importante papel no nacemento da Coordinadora Estatal para a Defensa do Sistema Público de Pensións Públicas (COESPE), quen promoveu as grandes mobilizacións de pensionistas destes últimos anos que conseguiron a grande vitoria de que as pensións públicas continúen actualizándose anualmente de acordo co crecemento do Índice de Prezos de Consumo (IPC). O MODEPÉN, e a COESPE, segue dando a batalla para que as pensións públicas sexan incluídas nos orzamentos do estado, así como para que a súa revalorización anual de acordo co IPC sexa recoñecida como un dereito constitucional.O MODEPÉN denuncia a situación actual dos Servizos Sociais dirixidos aos maiores e dependentes (Residencias, Servizos de Axuda no Fogar, Centros de Día, ...), que se caracterizan por ser escasos, estar enormemente privatizados, ter unha calidade moi mellorábel, e ter uns prezos carísimos e abusivos. Como movemento social que, alén dos económicos, tamén defende os intereses sociais das persoas pensionistas, o MODEPÉN ten en conta que as persoas pensionistas son na súa grande maioría persoas maiores e, nunha proporción importante, tamén son persoas dependentes.A precariedade dos Servizos Sociais dirixidos aos maiores e dependentes quedan ben reflectida en datos como os seguintes: As Listas de Espera da Dependencia afectan a case 9.000 galegos e a máis de 265.000 españois. Trátase de persoas que teñen recoñecido o dereito ás prestacións de dependencia, mais que non as reciben. En 2017 estímase que morreron 1.900 persoas que estaban nesa situación en Galicia, e 38.000 en España.Estamos lonxe do estándar establecido pola Organización Mundial da Saúde (OMS) de que deben existir 5 prazas de residencias por cada 100 persoas de 65 ou máis anos: na actualidade, en Galicia, só 3,7 prazas residenciais dirixidas a maiores e dependentes, que nun 80% son de titularidade privada. Conseguir praza nunha residencia pública é dunha enorme dificultade na grande maioría do territorio galego, pois a administración non potencia este tipo de residencias, e a súa política actual é reconverter as residencias públicas que existen en "asilos de anciáns" dirixidos aos casos de "emerxencia social", mentres lle cede a súa xestión a empresas privadas en xeral vinculadas aos grandes fondos voitre de investimento. Por outra banda, os prezos das prazas nas residencias privadas con ánimo de lucro son en xeral superiores aos 2.000 euros, e nas privadas sen ánimo de lucro (de carácter relixioso, ...) adoitan ser superiores aos 1.500 €..A case totalidade dos Servizos de Axuda no Fogar (SAF) existentes en Galicia, municipais ou non, dentro ou fora do Sistema de Atención e Axuda á Dependencia (SAAD), son xestionados por empresas privadas nos que a procura de beneficios económicos é unha prioridade. As horas dispoñíbeis para atención no fogar que os concellos galegos teñen orzamentados son moi escasas, e o número de persoas atendidas polos SAF municipais son moitas menos das necesitan eses servizos, sobre todo se o comparamos cos estándares dos países do norte de Europa. A aprobación da "Lei 39/2006 de Promoción da Autonomía Persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia" (Lei de Dependencia ou LAPAD), en decembro de 2006, foi un fito histórico que tivo como consecuencia un forte crecemento duns servizos sociais dirixidos aos maiores e dependentes que, previamente, eran moi escasos. Mais, ao tempo, ese forte crecemento que experimentou o sector da dependencia, estivo fortemente mediatizado tanto polo carácter neoliberal de propia LAPAD, que deixaba un enorme espazo á penetración dos intereses económicos privados, como pola falta de compromiso coa defensa do público, que demostraron os gobernos galego e estatal que viñeron aplicándoa a LAPAD desde a o inicio da súa posta en marcha, e que se manifestou claramente no sempre precario financiamento público da aplicación da lei, que ademais viuse agravado polas circunstancias da crise económica. O MODEPÉN esixe que, como establece a propia LAPAD, o dereito ás prestacións da dependencia se podan exercer como un dereito subxectivo, recorríbel polo tanto nos tribunais da xurisdición social. A realidade actual é que as persoas dependentes e as súas familias seguen véndose obrigadas a reclamar os seus dereitos na xurisdición contencioso-administrativa, moito mais lenta, custosa, complicada e menos garantista, que a xurisdición social. Ningún dos gobernos centrais que se sucederon desde que se aprobou a Lei 36/2011, reguladora da xurisdición social, deron cumprimento ao disposto na Disposición final sétima desa Lei, impedindo así que os demandas xudiciais en materia de dependencia sexan vistas na xurisdición social. O MODEPEN fai seu o obxectivo de conseguir a creación duns verdadeiros Servizos Públicos de Dependencia, que partan da concepción de que o dereito a unha correcta atención aos maiores e dependentes é un dereito dos cidadán, similar ao o dereito ao ensino, a sanidade ou as pensións públicas; un dereito que a administración ten a obriga de garantir.O MODEPÉN defende como opción estratéxica un Sistema de Servizos Sociais Públicos dirixidos aos maiores e dependentes caracterizados por seren: Servizos públicos: de financiación, titularidade, xestión e provisión plenamente públicos.Servizos universais e ben dimensionados, de xeito que teñan capacidade para atender a todas as persoas que os precisan, sen excluír a ninguén por causas económicas ou doutro tipo. Como exemplo, o nº de prazas de residencias debe ser o que recomenda a OMS, é dicir de 5 prazas por cada 100 persoas de 65 ou máis anos.Servizos de calidade contrastada na atención aos usuarios, que os faga atractivos para amplos sectores sociais, alén dos que conten con menos recursos económicos. Servizos ben financiados, que conten cunha financiación pública suficiente, con ese obxectivo o baixo Gasto Social dedicado a Dependencia que hoxe existe no Reino de España, 0,7% do PIB, debe incrementarse substancialmente: a media europea é do 1,8%, e nos países do norte de Europa chega até máis 4% do PIB.Servizos gratuítos na súa parte de coidados (como na sanidade), e nos que o copagamento só afecte aos aspectos hostaleiros (aloxamento, manutención), e que teñan prezos asumíbeis para a grande maioría das persoas traballadoras e pensionistas.Servizos que prioricen claramente a prestación de servizos formais, realizados por profesionais con experiencia e debidamente formados, antes que a prestación de servizos informais (que ademais perpetúan a discriminación de xénero), ou as prestacións económicas. Servizos baseados no principio de "envellecer na casa", e teñan o seu alicerce en fortes Servizos de Proximidade (sobre todo Servizos de Axuda no Fogar, mais tamén Centros de Día, Servizos de Teleasistencia Avanzada, ...) e que procuren adiar á "institucionalización" (ingreso nunha residencia) até o momento no que xa non sexa viábel manter á persoa usuaria no seu domicilio. Os servizos residenciais, e os Centros de Día, deben estar situados na proximidade do domicilio do paciente e/ou da súa familia.Servizos que conten cuns ratios de profesionais suficientes para que estes poidan realizar ben o seu traballo.Servizos dotados de coherencia estratéxica e de xestión coordinada: debe crearse o Servizo Galego de Atención Pública á Dependencia (SERGAPAD), no que se integren o conxunto dos servizos públicos de dependencia de Galicia. Servizos que promovan a participación da sociedade na súa xestión, tanto das institucións e organizacións sociais do espazo territorial nos que actúen, como dos usuarios e dos seus familiares.No MOPEPÉN sabemos que temos por diante unha longa e dura loita social para conseguir que cheguen a ser unha realidade os servizos sociais públicos dirixidos a maiores e dependentes como os que describimos no punto anterior. Enfronte temos e teremos o enorme poder dos intereses económicos que hoxe obteñen importantes beneficios da atención aos maiores e dependentes, comezando polos grandes fondos voitres de investimento, que son os propietarios da parte máis substancial do enorme negocio que hoxe é a dependencia. Eses grandes intereses económicos contan, ademais, con importantes apoios sociais, mediáticos, e políticos que defenden e defenderán a continuidade da inxusta realidade actual dos servizos dirixidos aos maiores e dependentes.No MODEPÉN consideramos que é preciso crear un forte e amplo movemento social dirixido a conseguir os Servizos Sociais Públicos dirixidos aos maiores e dependentes que antes describimos. Ese amplo movemento social debe ser unitario e incluír ao maior número posíbel de persoas, movementos e organizacións, de carácter social, profesional, veciñal, sindical, ou político, que concorden con nós na necesidade e características dos servizos sociais que defendemos. Coa mirada posta na creación dese amplo e unitario movemento social que é preciso construír, no MODEPÉN consideramos que debemos priorizar unha alianza máis estreita coas Asociacións de Familiares e Usuarios dos Servizos de Dependencia, que pelexan pola mellora da calidade deses servizos, así como cos colectivos de traballadores e traballadoras dos servizos de dependencia que se están rebelando e mobilizando contra unhas condicións laborais e salariais existentes no sector caracterizadas pola súa forte precariedade. Con estes dous colectivos, temos unha ampla coincidencia de obxectivos, e certa experiencia de mobilización e traballo en común, polo que procuremos afondar na alianza estratéxica con eles. NOTA PREVIA: O texto está datado o día 10/03/2020, poucos días antes de que estalara con toda a súa crueza o actual andazo do Coronavirus. A dramática situación que estes días se está vivindo nas residencias de maiores e dependentes de Galicia e de todo o estado español, ten en boa medida a súa causa na situación que se describe, e se pretende combatir, no texto que segue.


No ano 1992, Bill Clinton usou un lema oficioso de campaña cunha idea que se ten parafraseado noutros campos. Dicía 'É a economía, idiota!', dando a entender que ese era o tema central sobre o que ían aquelas eleccións, no que había que fixarse, o importante. Recollo o lema e adáptoo á actualidade: É a confianza, idiota!Pouca confianza tiñamos xa nos nosos políticos. Ben, é un falar, non son nosos, sinxelamente, témolos. Pois iso, viñamos arrastrando unha baixa de confianza continuada dende non tanto tempo despois de comezar o estado democrático. E, despois da crise económica da primeira década do século, cando podía ter levantado algo a confianza se se viran os esforzos que eles mesmos podía e tiñan que ter realizado, a corrupción non deixou que tal cousa sucedera. Agora, o desenvolvemento da pandemia leva aínda máis baixo o nivel. E iso é malo para todos.Que si, que levar un estado nunha crise non é doado: por iso se lle chama crise. Pero o caso é que a navegación desa crise repercute, está a repercutir, na nosa confianza. Nos políticos e na sociedade, que constituímos entre nós, os nosos veciños... E isto último é o que máis conta.A sociedade necesita confianza para funcionar. Non só por non ser posible que normas, decretos ou leis cubran todos os aspectos e pequeneces da vida diaria (de aí a importancia do que tamén se pode chamar 'memoria histórica', a tradición), senón porque a confianza impulsa a colaboración. A confianza lubrica e elimina roces, actúa como pegamento que refai o rachado, permite delegar no outro e quedar tranquilo, contribúe ó benestar. Polo contrario, a falta de confianza disgrega. Fai medrar a suspicacia e mesmo ver fraudes onde non os hai (que xa hai abondos). Déixanos intranquilos polo traballo dos demais. E a inquedanza temerosa non permite o asomo do benestar.Si, claro, o ideal é un equilibrio entre confianza e desconfianza: se confías plenamente, deixas de controlar, de preocuparte e participar, de ser, para pasar a ser só por delegación de algo alleo. Parello a cando tes plena desconfianza e convérteste nun pasota doutro estilo ou un antisocial (desa sociedade).Confianza, responsabilidade, exemplo. Tres palabras relacionadas e convenientes sempre, necesarias como nunca. Confianza e responsabilidade ou a falta de responsabilidade dos políticos polo seus actos (as súas decisións son actos tamén), blindados por si mesmos, que produce desconfianza. E a irresponsabilidade que amosan, en troques de ser exemplo para a cidadanía, é tamén mal exemplo.Solución? Non hai pocións milagreiras, mais son coñecidas varias bases que poden facer aumentar a confianza. Transparencia, que todos podamos ver que pasa. Participación, o ter a posibilidade de que todos podamos poñer o noso gran de area. Vontade... non só fai falta tela, senón amosar que se ten. Pode que este punto sea o clave: deixar de amosar o que non se ten.


Summary: A previsión é que a docencia en Medicina comece de maneira telemática. O estudantado reprocha á Universidade o cambio de criterio a 12 días de que o curso principie e, ante as dificultades para manter distancias nas aulas, exixen á Universidade que se poñan en marcha grupos máis reducidos por clase para garantir a presencialidade.

O enfado entre o estudantado de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela (USC) é maiúsculo após comunicárselle, a 12 días do inicio do curso, que a previsión é que as aulas comecen de maneira telemática.Alumnas desa facultade denuncian en conversas con Nós Diario a falta de previsión da USC pois, segundo a información que recibiron, as aulas principiarán 100% telemáticas, tanto as expositivas como os seminarios, e unicamente as prácticas de laboratorio de primeiro e segundo curso serán presenciais. "A práctica clínica que se ten a partir de terceiro vaise levar a cabo en función dos protocolos publicados polos hospitais do Sergas, co que o alumnado aínda non sabe que acontecerá", quéixanse. Estas estudantes sinalan que a facultade "obviou" os tres escenarios que previamente se barallaran e que foran comunicados ao alumnado. O primeiro contemplaba a docencia 100% presencial, o segundo a semipresencialidade e o terceiro, en caso dun novo confinamento, apostaba polo telemático. "Este curso ímolo comezar teoricamente no escenario 2, o da semipresencialidade, mais vemos como na práctica trátase do 3, cun ensino 100% a distancia", lamentan. Para estas estudantes, as causas débense a unha falla de anticipación da Universidade por non resolver eivas importantes no verán, xa que a vía telemática débese, segundo se lles comunicou, á falla da capacidade das aulas, para que nelas se poidan respectar os 1,5 metros de distancia entre persoas. "É certo que somos grupos moi grandes, 360 estudantes por curso repartidos en tres ou catro aulas por nivel, mais en calquera caso non son clases de menos de 40 persoas", sinalan, criticando a Universidade por non organizar grupos reducidos e baixar a ratio de alumnado por profesorado. As consecuencias da falla de anticipación afectarán tanto a aprendizaxe como á economía de cadaquén, aseguran as alumnas. "Primeiro, porque ao cambiar o criterio de presencialidade por telemático a tan só 12 días de iniciar o curso fai que moita xente se vexa cun piso alugado que non vai precisar, coa fianza e mesmo cos primeiros meses xa aboados, ao igual que no caso de quen optou por residencias", explican. "Estamos falando de miles de euros tirados por non se notificaren as cousas con algo de tempo". Aliás, son conscientes das dificultades que entraña a docencia a distancia nun país como a Galiza, onde extensas zonas do territorio sofren a fenda dixital, así como do custo económico que supón ter equipos tecnolóxicos para unha boa aprendizaxe".


Summary: Suspéndense o feche e mais as mobilizacións de maneira temporal. Así o decidiu na tarde do sábado o Comité de Empresa de Ferroatlántica, que se mantén á expectativa dada a reunión que manterá a segunda feira, o 28 de novembro, co Goberno galego.

O Comité de Empresa de Ferroatlántica realizou na tarde do sábado unha asemblea no Concello de Cee na que valorou de maneira positiva os pasos dados en contra da venda e da segregación das centrais e na que decidiu suspender de maneira temporal o feche e as mobilizacións. Os representantes dos traballadores adoptaron a decisión após a Xunta accedera a se reunir con eles esta segunda feira, 28 de novembro. Aínda así, o Comité advirte de que non vai frear a súa loita contra a intención da empresa de vender as centrais. Os traballadores aproveitaron a asemblea para agradecer a participación e implicación das persoas da comarca e o apoio institucional por parte de todos os alcaldes da contorna, así como a disposición e acollida no concello de Cee durante o feche. Tamén tiveron palabras para as organizacións políticas comarcais e nacionais do ámbito parlamentario e fóra del. "O comité valora positivamente o compromiso público adquirido, no que se corresponsabilizan os alcaldes da comarca, de facer valer o título concesional e polo tanto, a non autorización da segregación, no caso de que a empresa rexistre a venda na Xunta, ademais de informar de calquera movemento que se produza", informan os traballadores nun comunicado.


Summary: O presidente pon en cuestión a Enquisa de Poboación Activa tras os malos resultados do primeiro trimestre e despois de utilizala durante anos para apelar ao "diferencial positivo" de Galicia. Vincula a posibilidade de atopar traballo coas inscricións como demandante no antigo INEM, aínda que menos do 3% das baixas neste se producen por unha oferta do Servizo Público de Emprego.

Cando a EPA si era válida para o presidente"A EPA do segundo trimestre acredita o incremento interanual do paro do 11%" e, ante esta situación, á poboación galega só lle restaba botar man do seu "plus de paciencia ante a crise económica". En setembro de 2008 o daquela líder da oposición e aspirante á Presidencia da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, escribía estas verbas no seu blog. Daba así por bos os datos da Enquisa de Poboación Activa e, de paso, responsabilizaba o Goberno de coalición de PSdeG e BNG de non mudar o rumbo da situación. Máis de cinco anos despois daquela reflexión a propia EPA vén de impactar de cheo no argumentario da recuperación económica proclamado pola Xunta. En Galicia hai 16.100 persoas máis no paro que hai tres meses e 9.100 máis que hai un ano, din uns datos que agora Feijóo desdeña abertamente dende a xefatura do Goberno galego.Tras a reunión semanal do Consello da Xunta Feijóo foi cuestionado a respecto das malas novas que trouxo consigo a EPA, unha enquisa que "reflicte unha serie de contidos que supoñen preocupación para calquera persoa responsable" pero cuxa veracidade cuestiona. O que antes era válido como ariete contra o bipartito agora xa non o é tanto. "O conxunto destes datos necesita un estudo", di, partindo de que "o que é evidente é que as persoas demandantes de emprego non se obteñen dunha enquisa", senón "dos rexistros do paro", isto é, do número de cidadáns e cidadáns que están anotadas nas oficinas de emprego como demandantes dun posto de traballo.Cales son as diferenzas?Neste punto e alén do argumentario presidencial cabe preguntarse cales son as diferenzas entre ambos datos do paro. O número de persoas desempregadas da EPA, dato de referencia a nivel internacional, obtense a través dun inquérito que mide a poboación que, ademais de estar desempregada, está a buscar emprego e dispoñible para incorporarse a el de inmediato. Mentres, o paro rexistrado non só se limita ás inscricións nas oficinas de emprego, senón que ademais exclúe, por exemplo, a estudantes á procura de traballo ou a quen está a cursar un curso de formación do propio Servizo Público de Emprego. Obviamente, tampouco mide a cidadanía que decidiu non renovar a súa inscrición nestas oficinas, que só é obrigatoria para quen percibe algunha prestación."É difícil atopar un traballo se non amosas interese en conseguilo", di Feijóo sobre quen non se anota no Servizo de EmpregoA ligazón entre a inscrición nas listas oficiais do paro e a posibilidade de atopar emprego foi tamén merecente de análise por parte do presidente, quen chega a cuestionar que parte da poboación sen traballo queira atopalo. Preguntado a respecto do efecto desánimo, o que leva a desistir de atopar un traballo a través do antigo Inem, Feijóo ofrece unha rechamante teoría coa súa correspondente metáfora: "É difícil atopar un traballo se non amosas interese en conseguilo", isto é se a persoa non está anotada na oficina de emprego, igual que é "imposible conseguir unha operación cirúrxica se alguén non está anotado na lista de espera dun hospital". "Non sei se hai moitas persoas que necesitan operacións cirúrxicas e non están na lista de espera", reflexiona.Nos últimos cinco anos só o 2,27% das baixas de demandantes se produciron por unha oferta da oficina de empregoParalelismos sanitarios á marxe, os datos oficiais do paro rexistrado ao que apelan non semellan darlle a razón a respecto da efectividade dos Servizos Públicos de Emprego para colocar as persoas rexistradas como demandantes. Así, por exemplo, os rexistros do Instituto Galego de Estatística din que dos 2,3 millóns de baixas de demandantes de emprego que se produciron en Galicia entre 2009 e 2013 apenas o 2,27% tiveron como motivo unha "colocación con oferta" de emprego previa. Mentres, un 40% das baixas producíronse porque as persoas afectadas non acudiron a renovar a súa demanda e case un 50% porque as persoas desempregadas atoparon traballo pola súa conta. No que vai de ano houbo xa algo máis de 114.000 baixas e destas só 676, o 0,59%, producíronse por unha oferta laboral chegada dende a oficina de emprego. "O que é verdade é que os que están no paro non teñen traballo", di FeijóoXunto a estas sospeitas non especialmente sustentadas na realidade Feijóo alega outro motivo para a desconfianza na EPA, o "sorprendente" dato de que "hai 77.000 persoas que din que están ocupadas e non afiliadas á Seguridade Social", isto é, traballando sen cotizar. Suxire que existe neste ámbito unha bolsa de economía mergullada?, cuestionou a prensa. "Pregúntelle aos que fixeron a EPA", suxeriu o presidente, a quen, en última instancia, lle "preocuparía máis que a enquisa nos diga que o paro vai ben e os datos do paro rexistrado digan que está subindo o paro". Ao cabo, resolve, "o que é verdade é que os que están no paro non teñen traballo".


Summary: A parroquia focega de Vilaronte conta cun rico e diverso patrimonio. Antigas minas romanas, as fábricas de Damián López, as vellas caleiras, a arquitectura indiana, o castro ou a igrexa son algunhas mostras. A asociación cultural A Pomba do Arco organiza un roteiro polo lugar o vindeiro 28 de setembro, sábado.

"O obxectivo é divulgar os elementos de relevo do seu patrimonio e da súa historia", sinala A Pomba do Arco. A viaxe comezará ás catro da tarde no Campo da Feira da Espiñeira cun paseo polos lugares antes mencionados. Ás sete da tarde, no local da asociación O Castro, proxectarase Riquezas Lucenses, gravada en Vilaronte en 1946 con imaxes dos aserradoiros de Damián López. Para participar da excursión cómpre iinscribirse previamente no enderezo electrónico apombadoarco@gmail ou nos teléfonos 608555010 ou 636587098. O número de prazas é limitado.


Summary: No Venhan Máis Cinco falamos este sábado con Montse Prado, membro da Executiva Nacional do BNG e deputada no Parlamento Galego.

-Como avalías o estado actual da sanidade galega? -O PP está a practicar unha política de recortes e demolición da sanidade pública, mentras aumenta os recursos destinados á privada. Coa crise como excusa, foron efectivizando o que é unha escolla ideolóxica, decidida polos poderes económicos, de converter os servizos públicos en nicho de negocio. Este proceso non é recente, a decisión foi tomada hai varias décadas e efectivizada de xeito paulatino. As regras do xogo foron definidas e deseñadas polos que non se presentan ás eleccións, polo poder económico, e logo efectivizadas fidelmente, de xeito escalonado, polos gobernos ao seu servizo. O Goberno galego do PP, de Feixóo, actúa obedientemente ao servizo destes intereses: descapitalizar o sistema público, facilitar ás empresas privadas a provisión de servizos con diñeiro público a través das derivacións, concertos e externalizacións, paralelamente ao deterioro da sanidade pública. As regras do xogo foron definidas e deseñadas polos que non se presentan ás eleccións, polo poder económico Durante os últimos anos, o PP, con Nuñez Feijoo á cabeza, impulsou todo tipo de medidas que afondan no desmantelamento da sanidade pública, redución de orzamentos, eliminación de máis de 2.000 profesionais, redución de case 600 camas, privatización masiva de servizos, repagamento de medicamentos... A Xunta entregou xa a empresas privadas -na súa maioría multinacionais, algunha vinculada a fondos financeiros- empresas de fóra de Galiza unha considerábel parte dos servizos estratéxicos do Sergas, electromedicina, a plataforma loxística, cociñas e lavanderías, alta tecnoloxía, laboratorios... Os recortes teñen unha gravísima repercusión na prestación dos servizos sanitarios, no deterioro asistencial: peche de camas, colapsos de urxencias, sobrecarga laboral d@s traballador@s, aumento das listas de espera, non dispensación de tratamentos a persoas con doenzas graves como os de hepatite c ou oncolóxicas Os colectivos máis vulnerábeis, como son @s pensionistas ou unha gran porcentaxe da clase traballadora con salarios precarios, están a sufrir máis cruelmente as consecuencias dos copagos e da exclusión de fármacos do catálogo de prestacións farmacéuticas. Nunca un goberno desfixo tanto en tan pouco tempo, fixo tanto dano á sanidade pública e @s usuari@s. -Que evolución agardas da sanidade galega a cinco anos vista? -Precísase un cambio total de rumbo, porque facendo o mesmo, repetindo o mesmo, non parece moi intelixente pensar que se poidan obter resultados distintos. A sanidade pública de Galiza precisa un goberno que exerza de tal, que poña por diante o dereito á saúde d@s galeg@s, e non sexa executor dos intereses dos que fan caixa a costa da enfermidade. Galiza, e a sanidade pública galega, precisa un goberno que esixa un financiamento xusto, un concerto económico onde @s galeg@s nos autorresponsabilicemos dos ingresos e dos gastos, que decidamos nós que facer cos nosos recursos. Unha sanidade financiada a través dun sistema impositivo xusto, onde pague máis quen máis diñeiro tiver e non quen máis enferm@ estexa. Fago votos para que Sermos colla máis impulso Unha sanidade planificada en función das necesidades da cidadanía e non das empresas contratistas da saúde privada, que conte coa participación tanto da cidadanía coma d@s profesionais. -Que esperas de Sermos nos próximos cinco anos e en que cres que debemos e/ou podemos mellorar? -Os medios de comunicación non só informan ou entreteñen, tamén transmiten símbolos, representacións, constrúen referentes e contribúen á construción da identidade colectiva. Fago votos para que Sermos colla máis impulso e se consolide como un instrumento para a protección e difusión da cultura e da língua galega, e dunha información veraz, plural e obxectiva. Para que contribúa dun xeito determinante á existencia dun espazo de comunicación galego en galego, desde a nosa realidade. Un espazo onde Galiza sexa o centro de referencia e de análise.


Summary: A Confederación Estatal de Sindicatos Médicos en Galiza ( CESM) acusa a dirección da área sanitaria de Pontevedra de "incumprir" as instrucións do plan de vacinación.

A Confederación Estatal de Sindicatos Médicos en Galiza ( CESM) elevou a unhas 200, e non as 17 recoñecidas polo Servizo Galego de Saúde, as persoas que foron vacinadas en Pontevedra de maneira irregular, xa que ningunha delas ten relación directa con pacientes covid-19. O sindicato, nunha comunicación, acusa a dirección da área sanitaria de Pontevedra de "incumprir" as instrucións do plan de vacinación e priorizar a inmunización de persoal de admisión, informática, cociña, laboratorios centrais, administrativos ou servizos non esenciais. Estes sumarían 150 doses en total, ás que a CESM engade outras 50 vacinas que foron fornecidas a persoal dun hospital privado de Pontevedra, o Quirón Salud Miguel Domínguez, que tampouco está en "primeira liña" contra a Covid-19. O problema, subliña este sindicato, "non é que se vacinou estes traballadores" senón que "se deixou de inmunizar o persoal que está de forma permanente en contacto con pacientes, potencialmente enfermos ou transmisores da infección" O problema, subliña este sindicato, "non é que se vacinou estes traballadores" senón que "se deixou de inmunizar o persoal que está de forma permanente en contacto con pacientes, potencialmente enfermos ou transmisores da infección". A través dun escrito que dirixiron ao conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, desde a CESM esixen que se tomen medidas "con carácter inmediato" para resolver esta situación de "extrema gravidade" ante o risco de contaxio do persoal sanitario. A este respecto, asegura que no caso de que algún dos profesionais non vacinados contraia a covid-19 no seu posto de traballo estudarán acudir aos tribunais para esixir "responsabilidades" á administración sanitaria galega. A CESM acusa ademais á Xerencia da área sanitaria de "falta de transparencia", ao anunciar un "erro puntual" con 17 traballadores non prioritarios vacinados e reprocha á Xunta verificar eses datos "sen levar a cabo as comprobacións pertinentes".


A optimista reflexión do escritor Marcelino Fernández Mallo, que di que cando unha persoa decide comezar a usar o galego "despois non pode parar", convídanos a pensar sobre a normalización do idioma e os ataques que vén recibindo nos tres anos de goberno de Alberto Núñez Feijoo nun vídeo elaborado por Xosé Bocixa en conversa con Lois Dieguez, Xurxo Souto, F. Xosé Fernández Naval, Antía Otero, X. R. Freixeiro Mato, Dores Tembrás, Estibaliz Espinosa, Pilar Pallarés ou Ánxeles Penas. Bocixa recolleu durante meses as opinións que distintas autoras e autores galegos teñen sobre a situación do idioma galego, da falta de apoios da administración autonómica (ou directamente dos ataques recibidos pola Xunta), o proceso de normalización, a necesidade de achegamento ao portugués, as estratexias para a recuperación de falante e as perspectivas de futuro. Xurxo Souto é optimista e asegura crer "na resposta cívica", cunha "confianza absoluta na xente nova", pois "canto máis nos encirraron, máis nos puxemos a actuar" As súas voces camiñan entre o desasosego e a rabia ao asistir aos pasos atrás que nos últimos tres anos se deron nun proceso de normalización que nos últimos trinta acadara algúns froitos positivos, principalmente no que atinxe á introdución do galego no ensino. "Nestes anos sempre se foi avanzando. Pero agora estase iniciando un proceso en contra das disposicións legais, que indican que o galego debe irse normalizando", afirma Freixeiro Mato e Lois Diéguez advirte de que "se eliminan a lingua no ensino, todas as xeracións posteriores serán analfabetas na súa lingua". En calquera caso, Xurxo Souto é optimista e asegura crer "na resposta cívica", cunha "confianza absoluta na xente nova", pois "canto máis nos encirraron, máis nos puxemos a actuar". As autoras e autores entrevistados denuncian a situación de discriminación que vive o galego, pois como sinala Fernández Naval, para un rapaz hoxe en día "é imposible, no seu país, vivir en galego o 100% do tempo", o que dá lugar a numerosas situacións de "esquizofrenia", como apunta Antía Otero e ao que é o cerne do problema, para Ánxeles Penas: "o galego é unha lingua prescindíbel, pódese facer unha vida completa sen coñecelo". As autoras e autores entrevistados denuncian a situación de discriminación que vive o galego, pois como sinala Fernández Naval, para un rapaz hoxe en día "é imposible, no seu país, vivir en galego o 100% do tempo" "Calquera persoa que teña un complexo do seu idioma non é unha persoa libre", salienta Lois Diéguez. Mentres que Estíbaliz Espinosa establece a comparación entre a protección que ten calquera especie animal ou vexetal nunha situación de ameaza da súa supervivencia e a que deben ter a linguas: "a lingua é unha criatura viva, e dálles igual que morra, que esmoreza". En canto ao futuro, ademais do imprescindible apoio público, que anteriormente existía, pero que sempre foi insuficiente: "Ningún presidente convidou os cidadáns a falar en galego", lembra Fernández Mallo, propóñense estratexias. Estíbaliz Espinosa recomenda "non vencellar a defensa da lingua cunha ideoloxía política". E outros autores fan fincapé na necesidade de que Galicia mire cara á lusofonía, ao portugués e sobre todo a Brasil, como sinala Fernández Naval. Este achegamento debería darse principalmente na grafía: "a escrita apréndese na escola e é fácil de fixar", di Fernández Mallo. E un e outro concordan en que se en Catalunya se dispuxese desta oportunidade de relación cun xigante coma o país sudamenricano "estarían traballando todos: empresas, goberno, cidadanía, en achegarse a esa sociedade emerxente, Catalunya sería o primeiro socio comercial de Brasil". Outros autores fan fincapé na necesidade de que Galicia mire cara á lusofonía, ao portugués e sobre todo a Brasil, como sinala Fernández Naval Outras estratexias resúmense en algo moi sinxelo: "falar", como sinala Tembrás, ou como apunta Fernández Mallo, neofalante recoñecido, que recomenda facer presión sobre as empresas e os empresario, para que comecen a empregar o galego, e afirma que "unha lingua é adictiva, é unha droga benigna, cando empezas a falala despois non queres parar".


Summary: A Marea Atlántica desenvolveu na mañá do domingo un acto para celebrar os dous anos de goberno. Fíxoo acompañada doutras candidaturas municipalistas, que apelaron a "exercer a dignidade".

O Campo da Leña da Coruña acolleu na mañá do domingo un acto de conmemoración dos dous anos de goberno da Marea Atlántica. Unha celebración convocada baixo o lema "Marea Atlántica, dous anos de cambio común" e en que participaron representantes doutras candidaturas municipalistas, como o alcalde de Santiago, Martiño Noriega, ou o de Ferrol, Jorge Suárez. O rexedor coruñés, Xulio Ferreiro, valorou os dous anos de mandato como unha etapa "razoabelmente positiva" e asegurou que "fixemos cambios na cidade en todas as áreas". Así, salientou o labor na área cultural ou na de xustiza social. Nesta última puxo como exemplo a renda social, a medida "estrela" do Goberno municipal e que non está a ter a acollida esperada. Ferreiro sinalou que o programa electoral da Marea Atlántica "ten un nivel de cumprimento alto". De aí que recoñecese que "fican moitas cousas por favor". Aliás, o alcalde da Coruña defendeu que é posíbel gobernar "doutra maneira", "desde a proximidade", engadiu. "Sabemos que o noso papel é poñernos do lado dos máis débiles", acrecentou. Na mesma liña, Jorge Suárez, cuxa situación á fronte no concello de Ferrol é cada vez máis débil debido á falta de apoios mesmo dentro do seu propio grupo, subliñou que Ferrol en Común "recuperou as políticas de benestar e participación en tempos moi duros". Tamén interveu o seu homólogo en Compostela, Martiño Noriega, quen subliñou a necesidade de "exercer a dignidade". "As institucións tómanse para as poñer ao servizo dos que levaban sendo agredidos anos e anos", afirmou. Recoñeceu que os dous anos de goberno en Santiago foron "moi duros".


Summary: Os tribunais paralizaron en xullo o proceso de eleccións sindicais tralas denuncias da CIG, que acusa á empresa de "prácticas mafiosas" para evitar que a central obteña representantes. A pasada semana o sindicato foi o máis votado en Novafrigsa, dependente do mesmo grupo

O pasado verán as denuncias sindicais, confirmadas pola Seguridade Social e Inspección de Traballo, obrigaron a Coren a integrar no seu cadro de persoal a 1.350 falsos autónomos. Estes traballadores levaban anos realizando as súas funcións a través de Servicarne, unha falsa cooperativa que recibe encargos de matadoiros e empresas de procesado de carne de todo o país. Coren tivo que acatar as indicacións do Ministerio de Traballo, pero mantivo unha posición de hostilidade cara aos sindicatos que denunciaran a situación e, ademais, a pesar da integración teórica no cadro de persoal dos antigos falsos autónomos, a súa igualdade de dereitos laborais está aínda lonxe de ser unha realidade, con moitos asuntos pendentes de se cumprir: recoñecemento de antigüidade, numerosos aspectos de seguridade laboral e outros elementos salariais, de vacacións e de días libres.Especialmente intenso foi o conflito xerado ao redor das eleccións sindicais, convocadas para o pasado mes de xullo. A CIG denunciou que Coren tentou evitar mediante "ameazas e extorsións", "situacións de acoso" e "prácticas mafiosas" que a central nacionalista presentase candidaturas por vez primeira. O sindicato sinalaba que dende a empresa se entraba en contacto con cada un dos traballadores que se presentaba nas listas da CIG para instalos a abandonar a candidatura e que mesmo un dos empregados foi despedido por este motivo.Os tribunais paralizaron en xullo o proceso de eleccións sindicais en Coren tralas denuncias da CIGFinalmente, a CIG e outros sindicatos renunciaron a concorrer ás eleccións para non participar "dun proceso fraudulento". Ademais, a central reclamaba a inclusión no censo do traballador despedido, "xa que o caso está xudicializado e no caso de que o despido sexa declarado nulo as eleccións serían nulas porque non se lle permitiu participar", sinalaba. Ademais, denunciaba a separación do persoal en tres mesas electorais: técnicos/as e administrativos/as, matadeiro e sala de despece.Os comicios ían ser celebrados unicamente coa participación dun sindicato próximo aos intereses da empresa, pero un laudo arbitral e o Xulgado do Social número 4 de Ourense anularon a constitución das mesas. "A teima de Coren en dividir o CPA en dous centros de traballo responde á estratexia deseñada pola dirección para intentar xustificar que os falsos/as autónomos/as pouco ou nada teñen que ver coa empresa, sobre todo agora que nos achegamos á data do xuízo, previsto para finais de setembro", explica a CIG. Hai unhas semanas iniciouse, coa constitución das mesas, o proceso para a repetición das eleccións, que se celebrarán á volta de setembroVitoria da CIG en NovafrigsaA central foi a forza máis votada nas eleccións sindicais celebradas na compañía Novafrigsa de Lugo, pertencente ao grupo CorenHai uns días chegou unha nova vitoria da CIG na súa loita contra Coren. A pasada semana a central foi a forza máis votada nas eleccións sindicais celebradas na compañía Novafrigsa de Lugo, pertencente ao grupo Coren. A central obtivo 2 dos 4 representantes que se escollían no comité de empresa. Despois de que a compañía foi obrigada a incorporar os traballadores que operaban como falsos autónomos, agora o comité de empresa pasa a ter 13 representantes. A USTG e o Grupo de Traballadores obtiveron os outros dous postos en xogo, despois de que participaran 205 empregados dos 264 con dereito a voto.Para a CIG, o cadro de persoal de Novafrigsa "recoñece así o intenso traballo sindical desenvolvido pola central nos últimos anos para lograr que os falsos/as autónomos/as da industria cárnica fosen dados/as da alta no réxime xeral da Seguridade Social e contasen así cos mesmos dereitos que os seus compañeiros/as". "Algo está cambiando"A CIG considera que é urxente que en Coren "se democraticen as relacións laborais como paso previo e imprescindíbel para a dignificación das condicións de traballo"A CIG considera que é urxente que en Coren "se democraticen as relacións laborais como paso previo e imprescindíbel para a dignificación das condicións de traballo". "Non imos parar nin frear na dignificación das condicións de traballo en Coren, para conseguir, igual que fixemos hai un ano, dobrarlle o brazo a toda a industria cárnica, nomeadamente a Coren, acabando cos falsos autónomos e as falsas cooperativas", sinala o secretario xeral do sindicato, Paulo Carril, que engade que "tamén conseguiremos entrar en Coren dunha maneira ou doutra, coa forza da razón que temos".Nunha concentración celebrada en xullo en Ourense en protesta contra a "represión sindical", o traballador que foi despedido de Coren sinalaba que "algo está cambiando na mente da xente no momento en que saímos todos á rúa, aquí en Ourense, ante unha empresa tan importante como é Coren, é dicimos basta xa por esta represión sindical, polos abusos". José Barros concluía daquela que "se non loitamos, deixamos que o día de mañá os nosos fillos ou os nosos seres queridos sexan quen sufran a represión".


Summary: O PCCH reforza o liderado de Xi Jinping ao apostar na eliminación da limitación de mandatos para o presidente da República. A diferenza dos seus predecesores Hu Jintao e Jiang Zemin, Xi é un líder con carisma e conta co plácet das distintas correntes do partido. A súa sorte está intimamente ligada á formidábel tarefa que ten por diante o PCCH: ser quen de combinar o desenvolvimento do país co combate á corrupción e coa aminoración das crecentes desigualdades producidas polo avanzo do mercado en áreas sensíbeis da economía.

O Comité Central do Partido Comunista chinés acaba de propor remover da Constitución a cláusula, introducida no post-maoísmo, que limita a 10 anos como máximo -dous mandatos de 5- a permanencia ao fronte da presidencia da República popular. Xi Jinping ve reforzado así o seu poder de tal xeito que eleva a súa figura xa á altura dos dous grandes xigantes da historia da China socialista, Mao Zedong e Deng Xiaoping. Xi Jinping (Beijing, 1953) asumiu o seu primeiro mandato como presidente da República Popular de China a 14 de marzo de 2013, con 60 anos. De acordo coa Constitución vixente no país, tería de abandonar o cargo forzosamente en 2023, con 70. Presumibelmente non o terá de facer, porque con toda seguranza o 5 de marzo o Parlamento chinés dará luz verde á proposta aprobada este domingo polo Comité Central do Partido Comunista, en función da cal decaerá da carta magna do país o límite de 10 anos para a permanencia no poder. Significa esta profunda alteración da arquitectura institucional chinesa que o país camiña cara a un liderado vitalicio de Xi? Non necesariamente. Hu Xijun, editor chefe do Global Times, un meio de titularidade estatal, esclareceu en twitter que "a remoción do límite dos dous mandatos non significa que China restaure o liderado vitalicio ao fronte do Estado. Esa especulación é unha má leitura". O que parece evidente é que o PCCH aposta na estabilidade política para, nos próximos lustros, manter a dirección dun país que nos últimos tempos está a ensaiar un novo modelo de desenvolvimento, menos dependente dos mercados exteriores e máis preocupado por reducir as fortes desigualdades de ingresos producidas polas medidas liberalizadoras introducidas no país no post-maoísmo, baixo a dirección de Deng Xiaoping. China planifica todo a meio e longo prazo e esta decisión do Comité Central do PCCH adóptase a poucos días de se facer 5 anos da chegada de Xi á presidencia do país. En todo caso, o movimento non colle por sorpresa ningún bon coñecedor da vida política do vello imperio do centro. Destarte, na análise de Xulio Ríos que publicamos sobre o recente XIX congreso do partido xa se puña en destaque a consolidación do xiísmo como unha nova guía ideolóxica do país á altura da marcada no seu momento por Mao e Deng.


A estas alturas, resulta obvio constatar que o galeguismo político vive momentos (re)constituíntes. Hai unha forza, o BNG, en transo de perder o carácter de práctica referencia exclusiva; e certo magma diverso con notoria tendencia a aglutinación cando menos electoral. Consciente de que entidade orgánica e rutina o favorecen, convoca aquel a urxencia de bater a dereita gobernante, demandando implicitamente que se manteña a concentración de apoio arredor de si; ben saben que parte do sufraxio concitado responde a mal menor, descarte de opcións peores e algunha outra forma de cálculo ou catividade. Pola súa banda, os elementos do magma vanse presentando. E no proceso, hai cadros suxestivos. Nos días anteriores, a organización frontista viñera dando mostras de intelixencia subseguinte á reunión de Amio Este asinante, que é lugués, contemplou un dos tales a semana pasada. Aparecía o portavoz local de Máis Galiza para anunciar que unhas decenas abandonaran o BNG e comezaba a nova empresa; foi titular certa expresión ben mellorable como resumo e aínda máis se se quería lapidaria. Nos días anteriores, a organización frontista viñera dando mostras de intelixencia subseguinte á reunión de Amio: propósito de iniciar acción social e presenza activa nos barrios, revitalización das súas comisións de traballo interno con apertura á base e círculos non afiliados; trala comparecencia dos escindidos, o responsable comarcal obxectou certos aspectos con forma crible e moderada. Non ían mal. Pero o efecto rebentou ao día seguinte. Ignoro se de motu propio ou incitado, a corrente figura referencial do BNG en Lugo xurdiu con forma ben menos ponderada; segundo o que recolle a prensa, encontro a súa intervención triplemente inadecuada. Enumeremos. Primeiro erro, o mesmo feito de intervir. Mantén atención informativa sobre unha instancia nova, e aínda dispersa, que o que quere é propaganda; el, representante da sigla coñecida na provincia onde a escisión produciu menos estrago. Esa afirmación de que "non están preocupados" ben pode quedar en interdito. O lector lugués ben se pode abraiar considerando a face de Xosé Anxo Laxe vinculada politicamente á de Jaime Castiñeira; o galego común alucinará psicodelicamente relacionando a Beiras cos sucesores de Fraga Segundo, acusar de intolerante a quen se dá de baixa alegando diverxencia ou incomodidade política. Se o argumento é que debían seguir dentro aínda mal a gusto, -e cal poderá ser, se non?-, a antes dubidosa teoría do secuestro pilla agora traza de verosimilitude. Titular e tese allea, talvez avalados. Terceiro, realmente insólito: malia esa cláusula rebaixante –"espero que non"- con tufo a retórica, á vista queda a hipótese de que o PP artellase ou inspirase a operación enteira. O lector lugués ben se pode abraiar considerando a face de Xosé Anxo Laxe vinculada politicamente á de Jaime Castiñeira; o galego común alucinará psicodelicamente relacionando a Beiras cos sucesores de Fraga; e quen practique análise política, igual evoca a paranoia como tradición interpretativa en relación co BNG. Non alcanzo o motivo de que Antón Bao dixese iso que dixo, se a prensa recolleu ben. Discútolle o bo resultado -como discurso, e para a súa imaxe- nunha cidade onde a aínda instancia máis relevante do nacionalismo perdeu en poucos meses, por cadanseu motivo, os que foran maiores activos no social e electoral. E aínda que para un o Bloque non sexa o que era hai un ano, tampouco non lle quere mal. Síntomas?


Summary: A Liga Estudantil Galega e a Plataforma A Sega organizaron un acto reivindicativo en Vigo para poñer en valor o II Día das Galegas nas Letras, que este 15 de agosto homenaxea a escritora María Vitoria Moreno. [Vídeo no interior de GZVideos]

A Liga Estudantil Galega realizou un acto reivindicativo este venres para poñer en valor o papel das mulleres na literatura galego, en colaboración coa Plataforma A Sega, que organiza este 15 de agosto o II Día das Galegas nas Letras, que homenaxea este ano a labor da escritoria María Vitoria Moreno. Un recitado de poemas feministas en honor da homenaxeada que tivo lugar no C.S A Revolta do Berbês, despois de que o Concello de Vigo denegara o permiso para facelo na praza da Vila (nomeada hoxe como praza da Constitución). "Queremos deixar clara a neglixencia administrativa levada a cabo polo Concello Xa que tras pedir o permiso para realizar o recital na Praza da Constitución, o Concello decidiu avisar o mesmo día", sinalan dende a Liga Estudantil Galega Vigo que consideran que non hai "mellor acto para reivindicar a nosa cultura, unhas letras galegas feministas que fagan ver que tamén existen escritoras galegas".


Summary: Asistimos a un proceso de demolición dos medios públicos galegos. Un deseño perfectamente dirixido a expulsar a información e o talento da radio e televisión para construír unha máquina de propaganda orientada a manter o control político do Partido Popular na Galiza.

Alberte Núñez Feixoo tampouco acudiu na sexta feira, 19 de xuño, ao Parlamento da Galiza para dar conta da situación dos medios públicos, tal e como demandaron as forzas da oposición. O presidente galego botou outra vez máis da man da maioría absoluta do Partido Popular para eludir calquera tipo de explicación sobre un modelo de radio e televisión que cuestiona os estándares requiridos para unhas canles de natureza pública e un estilo de dirección que choca coas máis elementais normas esixíbeis nunha sociedade democrática. A televisión e a radio pública da Galiza téñense convertido en dous instrumentos centrais na estratexia do Partido Popular para perpetuarse no poder. Así, opera como unha ferramenta de propaganda de Feixoo, que só durante a pandemia do coronavirus apareceu en 40 comparecencias televisadas, superando 40 horas de pantalla que representan máis de 2.400 minutos en horario de máxima audiencia. Ao tempo, funciona como un elemento chave de control político e de amordazamento da oposición, até o punto de quitarlle a voz en moitas novas aos principais dirixentes das forzas da oposición parlamentaria. Os contidos dos medios públicos galegos son unha expresión do proxecto ideolóxico da dereita. A divulgación dunha visión estereotipada dos galegos e das galegas, a construción dun discurso que presenta o país como sucursal ou apéndice e non como centro da realidade, a exclusión de ópticas alternativas co relato do Partido Popular, a desaparición de visións críticas que cuestionen a imaxe dominante sobre Galiza ou o veto ás expresións máis xenuínas da realidade cultural e social son exemplos ben paradigmáticos dunha folla de ruta que escapa a condicionantes de carácter conxuntural e liga cunha formulación de orde estratéxica. Os medios públicos galegos en negro A xestión do equipo directivo da CRTVG estivo marcado ao longo da última década por unha persecución aos profesionais da compañía que apostaban por unha canle pública sen ataduras partidarias e ao servizo dunha información de calidade. A iniciativa Venres Negros, promovida polo colectivo de traballadores e traballadoras agrupados na plataforma Defende a Galega, é todo un toque de atención sobre a necesidade dunha mudanza nos medios públicos galegos, pero tamén das súas fortalezas.


Summary: Lonxe de ser pesimista, só quero que reflexionemos sobre a necesidade de realizar estudos dende unha perspectiva de xénero, dentro da crítica literaria galega na Galiza. Por Verónica Martínez Delgado

Lonxe de ser pesimista, só quero que reflexionemos sobre a necesidade de realizar estudos dende unha perspectiva de xénero, dentro da crítica literaria galega na Galiza. Non considero que sexa ofensivo para nós, para as mulleres, coido que é desalentador. Somos as ignoradas, as silenciadas, as maltratadas, as invisibles. A omisión das mulleres en toda a cultura, provoca unha grande perda e un empobrecemento notable para todos, o que nos deixa con menos recursos para comprender o presente e afrontar os retos. Isto representa, sen dúbida, un fracaso social colectivo que tamén é alimentado a partir da educación. Carecemos de referentes femininos, modelos de identificación social e/ou individual aos que seguir. O recoñecemento dos nosos méritos, para o desenvolvemento da sociedade, son desvalorizados. Somos relegadas a cidadáns de segunda clase. Unha desigualdade implícita que se transmite de forma moi eficiente a través da educación, a través desta falta de recoñecemento, axudando a establecer e perpetuar a desigualdade de xénero, materializada, por exemplo, na diferenza salarial, na violencia machista ou no teito de vidro (a verdadeira dificultade para as mulleres para ocupar posicións de poder). Toda a sociedade está a contribuír na transmisión de normas discriminatorias, cheas de prexuízos, que impiden acadar a igualdade de oportunidades. Por iso, esta, até hoxe, minoría consciente, estamos a traballar a través de moitos campos, temas, con diferentes ferramentas de intervención, que nos posibiliten a inclusión sistemática de mulleres en espazos vetados para elas, e ir camiñando con pasos firmes cara a igualdade. Cada tímido proceso que realicemos dende unha perspectiva de xénero, suma, posibilitando perspectivas multiposicionais simultáneas que evidencien a inoperatividade dos procesos de monolitización do (anti)pensamento redutor patriarcal Cada tímido proceso que realicemos dende unha perspectiva de xénero, suma, posibilitando perspectivas multiposicionais simultáneas que evidencien a inoperatividade dos procesos de monolitización do (anti)pensamento redutor patriarcal. Por tanto, de novo alentar a toda a sociedade para dar pasos cara adiante e na mesma dirección como os que hoxe estamos dando aquí. Depois desta pequena introdución, centro o discurso. O tema que me corresponde apenas presentar é Literatura galega: identidade, alteridade e exilio. Visión de xénero na crítica literaria galega. Para poder desenvolver esta pequena e humilde disertación, púxenme en contacto cos máis coñecidos e recoñecidos críticos e críticas literarias deste país, para tirar unha visión máis profesional e plural sobre o tema1. Coas súas respostas a un pequeno inquérito e as miñas propias conclusións, espero poder dar un pouco de luz sobre este tema. Comezo reflexionando sobre isto: que é a crítica literaria? Consiste nun exercicio de análise e valoración razoada dunha obra literaria, nun medio de comunicación actual. Cabe distinguila da historia da literatura, que realiza unha crítica e valoración moi a posteriori e, frecuentemente, de forma máis documentada e ecléctica. Existen dous grandes xéneros de crítica literaria: a que propón como proxecto o rigor metodolóxico e científico e aqueloutra que establece a propia subxectividade ou o seu carácter polémico ou informativo. Na enquisa realizada, parto da base de que existe un sistema literario galego, cunha compoñente importante na crítica literaria. Segundo esta premisa recollo a opinión, daqueles que tiveron a ben responder á miña demanda, sobre que opinión lles merece a crítica galega, entendida como tal, a feita en galego sobre libros escritos nesta lingua. Concordan, na súa maioría, en que a crítica profesional e científica como tal, non se exerce de maneira efectiva no noso país, na "súa función selectiva e dialéctica", en palabras de Ana Salgado, para que sexa un terreo que propicie verdadeiramente a discusión, quizais, e nin sempre, fóra do ámbito estritamente académico. Inciden en que non se leva a cabo unha crítica negativa en case ningún caso, só pequenas apoloxías dos libros criticados e/ou haxiografías dos propios e propias escritores e escritoras. Diferencian, moi acertadamente, entre crítica académica e a situada nas marxes. "O patriarcado non pesa máis nin menos que no resto dos planos sociais, a cultura, non é algo que realmente nos faga libres da discriminación coa que as mulleres e os nosos discursos vivimos todos os días" En canto á visibilidade dentro do entorno dos mass media e publicacións especializadas, en canto a calidade, repercusión na sociedade, etc, comentan que resulta difícil medir o impacto real da crítica galega, xa que está moi dirixida a un público concreto, mais a invisibilización e invisibilidade da literatura leva asociada a invisibilización e invisibilidade, aínda maiores, do discurso crítico arredor dela. Existen poucos espazos para a crítica e estes son maioritariamente hexemónicos e patriacais. Así, finalmente, os lectores podemos rematar por confundir a calidade coa cantidade de laudatios que reciba un escritor e como apuntaba Mario Regueira, se cadra, só nos está a manifestar cal é a súa rede social. Tamén existe unha literatura de xénero feita por mulleres que manifestan abertamente un compromiso feminista reflectido nas súas obras. Pregunto ás críticas e aos críticos: Como consideran o comportamento da crítica fronte a este tipo de obras e autoras? Como está a ser o tratamento destas obras? Existe un diferente tratamento destas obras segundo a crítica sexa realizada por mulleres ou homes? As respostas apuntan cara a que "o patriarcado non pesa máis nin menos que no resto dos planos sociais, a cultura, non é algo que realmente nos faga libres da discriminación coa que as mulleres e os nosos discursos vivimos todos os días", como afirma nese senso Ana Salgado. Eli Ríos apunta: "se a obra mantén intactos os canons patriarcais e non resalta demasiado o "feminismo" os críticos deciden publicitala para demostrar que as mulleres temos cabida tamén na literatura galega, non acontecería o mesmo se fose abertamente feminista". Para rematar insisto en se existe unha distinta visibilización da crítica feita por mulleres e aqueloutra feita por homes, ou un tratamento diferente feito polos lectores. E se consideran que se trasladan os preconceptos da sociedade ás distintas interpretacións das obras realizadas por homes e mulleres. Concordamos en que existe, desde o momento en que a meirande parte da pouca prensa que crea espazos para a literatura, os elixidos para facer crítica son homes. Os medios, ademais, están dirixidos por homes, e reflicten a mentalidade machista dominante na sociedade, cando non a promoven. Por tanto, existe unha tendencia a interpretar de forma distinta o valor do traballo feito por un home e o feito por unha muller. Ramón Nicolás súmase ao destacar que a aparición da plataforma de crítica literaria A Sega é a manifestación máis clara, pertinente e iluminadora desa diferenza e afirma: "penso que cumpriría unha maior presenza de críticas neste país que abordasen o que se publica con criterio e honestidade, e o criterio, cando menos, sempre debería ser plural, aberto, argumentado e sen estridencias. O exemplo da páxina A Sega paréceme moi interesante, por exemplo". Como conclusión, resumo as ideas xerais arredor da crítica literaria galega realizada por mulleres fronte á feita por homes: – Confróntase a existencia da crítica moi ligada ao entorno e ás filias e fobias dos críticos e críticas xunto coas súas relacións persoais. – Faise referencia á escasa presenza dunha crítica académica fronte á apuntada como "crítica de novidades" moito máis lixeira, en canto a contido, e cun ton marcadamente publicitario e, polo tanto, laudatorio. – Por outra parte semella que aumentan os espazos críticos na rede fronte a unha realidade que pecha xornais e suplementos específicos. – Salientar que falamos de literatura nun país e nunha realidade lingüística concretas. Por unha parte un país onde apenas se le e onde o idioma está absolutamente minorizado. Neste contexto, a repercusión tanto da mensaxe literaria como da crítica é moi reducida. – En canto ao xénero existe unha reprodución na arte das dinámicas sociais existentes, non é especificamente abordada dado o posible descoñecemento da temática feminista ou o desinterese e rexeitamento que esta xera. – Na crítica non se pode falar dunha mala acollida das obras que tratan as cuestións de xénero, e si, se cadra, dun "machismo brando" sempre situado dentro do contexto da sociedade patricarcal que relega á muller a ocupar espazos menos visibles. – Por outra banda, salientar a aparición de crítica específica trala presenza de A Sega, que vén cubrir un baleiro no que se refire ao tratamento da literatura de xénero. – Malia que se teñen dado pasos para mellorar, por medio da literatura, a visibilidade dun discurso feminista, a lousa do patriarcado continúa a frear eses mínimos avances. Dentro incluso das mentes máis manifestamente progresistas, fica aínda un pouso de machismo que se manifesta normalizado na actitude mostrada habitualmente tanto por homes como por mulleres. Somos tamén todos e todas nós a primeira barreira que debemos superar no camiño para acadar unha sociedade máis libre e igualitaria. Bibliografía: Queixas Zas, Mercedes (1999): Breve historia da literatura galega. Promocións culturais galegas: Vigo. Tarrío Varela, Anxo (1994) Literatura galega, Aportacións a unha historia crítica. Xerais: Vigo. VV. AA. (2003): Lingua e literatura II. Rodeira: A Coruña. Nota (1) Das e dos 34 críticos literarias/os galegas/os coas/os que me puxen en contacto, os e as informantes que tiveron a ben responder á miña enquisa foron: Montse Dopico, Xosé Manuel Eyré, Ramón Nicolás, Mario Regueira, Eli Ríos, Ana Salgado e Susana Sánchez Arins.


Summary: Con motivo da homenaxe que estes días lle rende o Concello de Cambre a Miro Casabella, publicamos un texto do cantante e compositor Xosé Luís Rivas "Mini" sobre esta xeración de cantautores galegos.

Corrían os 69-70 do século pasado, os meus dezaoito-dezanove anos e estreando ilusión. Fun ás festas de Sarria á casa do meu amigo Arlindo. El tiña toda a colección de discos de voces ceibes. El lía moito, moitísimo máis ca min. El ía por diante dos demais en moitas cousas. Eu diría que en todo. Tiña antecedentes na familia, do Partido Galeguista, e con ese seu xeito calado e calmo compartía amizade con todos e se terzaba, falaba do asunto. Vaia empacho de música protesta! A Velliña, Ti viches Galicia... e O meu País unha canción para remoer con calma. Un aprendía con esa letra densa e a melodía pausada e ben cantada (non todos o facían) a recoñecer as lindes ocultas, os significados silenciados, a traxedia e a esperanza necesaria do noso. Porque nun tímido e tatexante amencer, moitos de nós andabamos á busca da liberdade imprescindible e do coñecemento negado. Aprendemos a compartir aquelas letras nas que adiviñabas e socializabas ideas e anceios A nosa foi unha xeración de cancións. Aprendemos a compartir aquelas letras nas que adiviñabas e socializabas ideas e anceios. Unha guitarra, a entrada dun portal, un grupo de mozas e mozos e a cantar. E a soñar. Valíanos a máis pequena insinuación á protesta... Miro estaba alí. Non saía na radio (medio case único para moitos de nós de escoitar música) pero no boca a boca si andaba. E houbo un día que o vin e oín cantar. Non sei quen me levou. Tanto ten. Tampouco sei se foi un recital prohibido ou permitido daquela maneira. El estaba alí e cantou e tocou a guitarra. Sabía ben máis acordes ca nós. Tocaba a guitarra con mestría. Cantaba con seguridade, posuíndo a un auditorio entregado. Con voz harmoniosa e cálida... Olla meu irmao honrado... Castrelo de Miño... Dona Eusenda... Era Miro Casabella, o máis senlleiro de todos eles. Quen máis coidaba a música. As cancións non eran só a protesta, había arte, calidade... densidade. Aquilo marcoume. Foi unha mestura de medo ao prohibido e ao estado policial e de apreixar aqueles tesouros feitos cancións. Eu confeso, el xa o sabe, que cantei moitas das súas cancións de oírllas unha ou dúas veces e como eu as canto non se parecen ás orixinais. Son versións obrigadas pola memoria musical. Demorei moito en trabar amizade con el. Cando nós comezamos a cantar, el deixaba. Cando o Prestige, a min encomendóuseme preparar o Concerto Expansivo na provincia de Lugo e falei con el. De entrada dixo que non... que xa non estaba niso... que... Onde ti queiras... ofrézoche Guitiriz, un auditorio amigo e a pelo. Aceptou... Logo compartimos estrado e canción desde A Quenlla ou con Mero. Amizade, ideas. Loita e País. El estaba no camiño da recuperación da Matria cando só había croios e frío. Cando a nosa vida transcorría en branco e negro. Hoxe hai moito charlatán de feira que conta historias que nunca sucederon. Nada era rosa. Nada foi fácil. O conto da transición marabillosa é só iso: un conto. A realidade foi máis dura e difícil: houbo que recuperar a palabra. En toda a súa dimensión. A palabra esquecida. A que a maioría do pobo non quería oír. Si, afirmo que non a quería oír. Doíalle. Doíanos a todos nós a mentira sabida, as pistolas amarteladas, o medo mamado en silencio desde o leite materno. Na nova democracia seguían mandando os vellos fascistas. Agora tutelaban as novas formas. Só mudara o pelexo aparente. Domesticados polo fascismo pasado, presente e o que permaneceu, poucos querían oír a palabra liberdade. Miro levábaa constantemente nos labios. Levou tempo a máis mastigala. Hoxe aínda canta e que seña por moitos anos. Van estas lembranzas en agradecemento por estar aí, antes e despois, pola dignidade e a coherencia. E pola calidade da súa arte. Saúde, compañeiro. E Parabéns [Esta colaboración aparece no A FONDO especial Miro Casabella, publicado no Sermos Galiza 255, á venda na loxa]


Summary: Hablamos Español, asocaición presidida por Gloria Lago, promove unha Iniciativa Lexislativa Popular (ILP) discriminatoria co galego. A norma que buscan levar ao Congreso pon o foco na relación da cidadanía coas Administarcións e no ensino.

"Un sistema no que dúas linguas son simultaneamente oficiais debe xirar sobre o principio de liberdade de elección". É unha das primeiras sentenzas que recolle a Lei de liberdade de elección lingüística que pretende levar ao Congreso dos Deputados Hablamos Español, unha asociación fundada hai máis de dous anos para "defender os dereitos lingüísticos dos hispanofalantes". Así se presenta no seu sitio web, como un colectivo "apartidista sen ánimo de lucro" que avoga por unha política lingüística baseada na libre elección das persoas, "que non se poña ao servizo da conservación das linguas". Ataque ás linguas cooficiais Na práctica, baixo a aparencia do respecto aos dereitos lingüísticos das persoas, o texto que ampara a iniciativa cidadá agocha un intento de fulminar as linguas propias e cooficiais do Estado español no ámbito das administracións públicas, da empresa privada, do ensino, da cultura e da toponimia; a partir dunha realidade deturpada que non é quen de soster boa parte das súas demandas. A Lei que propón Hablamos Español pon o foco naqueles territorios onde existen linguas cooficiais para privilexiar o uso do castelán por riba dos idiomas propios. De saír adiante, a norma reivindica a presenza do castelán en todas as estancias dependentes das Administracións públicas, por separado ou en formato bilingüe. Nos edificios e documentos oficiais, na información turística, nos sinais de tráfico. Avoga por recuperar os topónimos en español de longa tradición para que volvan ser oficiais. Insiste en obviar as obrigas dos poderes públicos a respecto das linguas propias e cooficiais para seguir demandando "que se poida estudar español en todo o Estado". E desculpan as empresas privadas no uso das linguas minoritarias mais o colectivo de funcionarias que tampouco terán por que saber os idiomas cooficiais. Administración e ensino "Non será necesario que todos os empregados públicos coñezan a lingua cooficial co castelán no territorio no que prestan os seus servizos" co fin de que "ser hispanofablante non supoña un impedimento para viaxar, estabelecerse ou acceder a unha oposición en calquera parte do Estado". Unha norma que, ademais de ignorar os dereitos lingüísticos dos galegofalantes e o deber do Estado de asegurar unha presenza adecuada dos idiomas cooficiais na Administración periférica, esquece que as empregadas do ámbito da Xustiza, de facenda ou da Seguridade Social xa non teñen a obriga de saber galego nin calquera outra lingua propia. Con todo, a Lei para a que xa avanzaron o seu apoio representantes do Partido Popular, de Ciudadanos e de Vox no Congreso fai fincapé no ensino. "Os pais das crianzas menores de idade terán dereito a elixir a lingua oficial na que os seus fillos e fillas reciban a ensinanza", e no seu caso, o alumnado maior de idade. Ningún modelo adicional que poidan ofertar os poderes públicos suporá a restrición dese dereito fundamental, manteñen, unha solución que pode deixar o galego na escola nunha situación de desleixo e discriminación maior que a que rexistra na actualidade. Segundo datos do Instituto galego de estatística, o castelán é a lingua maioritaria no ensino. 500.000 sinaturas Despois de fracasar no primeiro intento, finalizado en novembro de 2018, Hablamos Español, a asociación presidida por Gloria Lago, obtivo de novo o beneplácito da Mesa do Congreso dos Deputados para iniciar unha segunda recollida de sinaturas co mesmo propósito: presentar unha Iniciativa Lexislativa Popular (ILP) en favor da liberdade de elección de lingua en todos os ámbitos da vida pública, nomeadamente no ensino. Para ser considerada pola Cámara lexislativa, a iniciativa cidadá require do aval de 500.000 sinaturas que comezarán a xuntar tan pronto a Xunta Electoral sele os pregos correspondentes para a posta en marcha do procedemento. A Lei de liberdade de elección lingüística que defende o colectivo busca protexer o dereito a usar o español e foi, en 2017, o xermolo da asociación.


Summary: A poetisa declama versos no Queen's College da Universidade de Oxford -fundado no século XIV polo capelán Robert de Eglesfield- tanto en versión orixinal como en inglés no recital protagonizado pola académica da lingua e a súa tradutora, Erin Moure.

Era o día da miña execución / movíame con facilidade, podía mesmo embarcar / lembraba todos os códigos. Así comeza un dos poemas de Un libre favor (Editorial Galaxia, 2019), o último traballo da poetisa Chus Pato. A obra soou no Queen's College da Universidade de Oxford -fundado no século XIV polo capelán Robert de Eglesfield- tanto en versión orixinal como en inglés no recital protagonizado pola académica da lingua e a súa tradutora, Erin Moure. It was my execution day / I moved with ease, could even embark / I remembered all the codes, respondeulle a tamén poeta, de nacionalidade canadense mais con orixe galega. O acto estivo enmarcado na programación da residencia sobre escrita internacional e tradución do Queen's College, que incluíu outras actividades protagonizadas por ambas as dúas autoras. O público tamén puido gozar da declamación de Secesioín-Incession, á que se sumou Alba Cid, lectora de galego na Universidade de Oxford e responsábel do centro John Rutherford Center for Galician Studies. A docente leu, asemade, un poema de Atlas, a súa vindeira publicación. Un "gran recital" Chus Pato, en declaracións para Nós Diario, define o evento no auditorio do Queen's College de Oxford como «un gran recital». «O acto -explica a poetisa- comezou coa lectura dun poema en galego de Alba Cid. Logo -prosigue- veu o recital de Un libre favor, que aínda non está publicado en inglés, o que foi como unha especie de presentación do libro alí. E, finalmente, concluímos cunha rolda de preguntas do público». A escritora engade que a súa estadía en Oxford «prolongouse catro días», grazas ao convite do Departamento de Tradución, e apostila que durante ese tempo ela e Erin Moure protagonizaron «moitas máis actividades» alén do recital do Queen's College. «Por exemplo, impartimos unha clase cos alumnos de Alba Cid no Centro John Rutherford, na que falamos de poesía ou tradución», afirma. O de Oxford non foi o primeiro recital internacional compartido por Pato e Moure. En 2015 converteuse na primeira figura das letras galegas en rexistrar súa voz na Woodberry Poetry Room da Universidade de Harvard.


Summary: Participarán alumnos e alumnas de centros de ensino das dúas localidades, nunha acción organizada por Ponte... nas ondas! en conmemoración dos 20 anos da inauguración da ponte internacional João Verde-Amador Saavedra

Alumnos e alumnas de centros de ensino de Salvaterrra do Miño e Monçao realizarán este luns 13 de abril unha cadea humana sobre a ponte que une as dúas localidades, nunha acción organizada por Ponte... nas ondas! en conmemoración, precisamente dos 20 anos da inauguración da ponte internacional João Verde-Amador Saavedra. A xornada comezará ás 10.30 horas co inicio da cadea humana. Ao son da canción Máis perto (composta por Uxía e Segundo Grandío para Meniños Cantores) os mozos e mozas das dúas beiras uniranse e soltarán globos coa lema "Un Patrimonio para o futuro", no que lembrarán a iniciativa das escolas de Galicia e do Norte de Portugal para a inscrición do patrimonio inmaterial galego-portugués na Lista Representativa da UNESCO. Haberá tamén xogos infantís e un concerto a cargo de Magín Blanco. En 2007 a Asociación Ponte... Nas Ondas! realizara un vídeo, no que 2.000 mozos e mozas pedían sobre as pontes do Miño unha nova oportunidade para a Candidatura de Patrimonio Inmaterial Galego-Portugués. Hai uns meses a Asociación embarcouse nun novo intento para que o patrimonio inmaterial galego-portugués sexa recoñecido pola Unesco, despois de que hai dez anos a proposta non fose aceptada, en parte polo limitado apoio do Goberno portugués á proposta. Santiago Veloso, responsable da iniciativa, expresou a súa confianza en que desta volta a cultura galego-portuguesa si acade esta distinción. O pasado 28 de marzo Salvaterra do Miño e Monção celebraron oficialmente o vinte aniversario da inauguración da ponte internacional entre as dúas vilas. Tamén Ponte…nas Ondas! celebrou nesas datas os seus vinte anos cunha emisión radiofónica especial.


Summary: Asinou un pacto cos populares onde renuncia o cargo pero continúa como número dos do goberno na localidade pontevedresa. Socialistas e nacionalistas cualifican o feito de "traizón" e "incoherencia".

Gonzalo Pita conseguira romper a hexemonía do PP en Sanxenxo tras 16 anos consecutivos de gobernos populares. Pero só dous anos despois, o mesmo Pita vén de devolver a alcaldía do municipio pontevedrés a Telmo Martín, até o momento líder da oposición. O rexedor rompe así o acordo de goberno tripartito con PSOE e BNG, aínda que mantén a súa acta na corporación como tenente de alcalde. Pita, da formación Sanxenxo Agrupación Liberal (SAL), unha escisión nada do propio PP, acusou a socialistas e nacionalistas de deslealdade, en particular pola reforma dunha céntrica rúa e relacionada con vinte prazas de aparcadoiro. Un argumento que rexeitan os que foran os seus socios, cuestionando as motivacións do pacto cos populares. Os portavoces dos socialistas e dos nacionalistas aseguran, segundo recolle o xornal Pontevedra Viva, que non foron informados previamente da ruptura do tripartito, un feito que cualifican de "traizón" á veciñanza que apostara por un cambio na localidade e de "incoherencia" política. "O concepto de lealdade que el entende é apuñalar por detrás os seus socios de goberno e xurar pleitesía a Telmo Martín", sinalou o voceiro local do BNG, David Otero. Na mesma liña, a súa homóloga no PSOE, Coral González-Haba, acusou a Pita "dunha cobardía notoria". Un goberno que quedara en igualdade de forzas co PP hai un ano coa saída do concelleiro de Cultura, Roberto Carlos Agís, representante de Sanxenxo Pode. Agís xustificou nese momento a existencia de "diferenzas insalvables" co resto do goberno, mais aseguraba que nunca pactaría cos populares, a quen porén deu o seu apoio en media ducia de propostas nos últimos meses. Populares e liberais suman así 12 dos 17 postos do pleno municipal, anda que a actual concelleira de Seguridade Cidadá, Vanessa Rodríguez Búa, do SAL, amosou a súa oposición a formar parte do novo goberno.


Summary: A resposta da Unión Europea á pandemia do coronavirus deixou unha nova categoría, os frugais. A denominación empregada para designar un conxunto de Estados do centro e do norte de Europa agocha unha realidade social e política diversa. A súa actitude exemplifica a natureza do proxecto comunitario.

O último cumio europeo deixou liberais, conservadores e demócratas cristiáns defendendo políticas económicas expansivas e a socialdemócratas apoiando medidas de contención do gasto e de recorte do investimento público. O proceso de reconfiguración dos dous grandes espazos políticos do continente e o constante achegamento dos vellos partidos socialdemócratas ás formulacións neoliberais explican en parte o acontecido. Porén, non é o único factor nin un fenómeno novo, dado o consenso existente entre uns e outros a respecto do actual modelo da Unión Europea. Os denominados Estados frugais son un exemplo disto. Agás os Países Baixos, cuxo xefe de Goberno é o liberal Mark Rutte, á fronte dun Gabinete de varios partidos de dereita, os outro catro países do clube teñen a forzas definidas de esquerda no Goberno. Así, Dinamarca, Suecia e Finlandia teñen primeiros ministros socialdemócratas, Mette Frederiksen, Stefan Löfven e Sanna Marin, que partillan filiación na Internacional Socialista co mandatario español Pedro Sánchez ou co portugués António Costa. Pola súa banda, os verdes fan parte dos Gobernos finlandés, sueco e austríaco, neste caso presidido polo conservador Sebastián Kurz. O sistema de benestar destes países non escapa aos retallos impostos nas últimas décadas, mais atópase moito máis desenvolvido que nos Estados da periferia europea. O gasto público representa 59,4% do PIB en Finlandia, 49,6% do PIB en Dinamarca, 49,3% en Suecia, 48,2% en Austria e 41,9% nos Países Baixos, situándose, agás neste último caso, por riba da media comunitaria e diante de Estados como Grecia, Alemaña, Portugal ou España. Ao tempo, a extensión dos programas de protección social atópase á cabeza da Unión Europea e o alcance da rede asistencial para maiores e a infancia está por diante dos seus socios europeos. A súa aposta polos servizos públicos é superior ao resto da Europa dos 27. Os denominados frugais son dos grandes beneficiados do proxecto comunitario. A súa condición de Estados centrais que fan parte do núcleo de poder da Unión Europea favorece un desenvolvemento que os Estados da periferia nunca van lograr dada a propia xenética e dinámica do proceso europeo. Neste sentido, a comisaria europea para a Cohesión e Reformas, a portuguesa Elisa Ferreira, sinala que o diñeiro recibido do presuposto da Unión Europea por estes países supera de lonxe a súa contribución ao orzamento comunitario. Segundo as cifras feitas públicas por Ferreira, a cidadanía dos Países Baixos será a cuarta que máis diñeiro recibirá da Unión Europea no período 2021/2027 con perto de 5.000 euros ao ano por habitante; seguida por Austria, con algo máis de 4.000 euros ao ano por habitante e de Dinamarca, cunha contía superior a 3.500 euros ao ano por habitante. As achegas do orzamento comunitario a estes países aprobados no recente cumio fican moi por diante do Estado español, que non chega a 2.000 euros ano por habitante; de Italia, con pouco máis de 1.000 euros anos por habitante, ou de Portugal, cunha cantidade semellante. A portavoz do BNG en Europa, Ana Miranda, vén de manifestarse a respecto dos resultados do cumio comunitario. Neste sentido advirte de que "existen fortes recortes en partidas fundamentais para a Galiza, como a PAC, os fondos de cohesión e o fondos para a transición xusta". Ao tempo, critica que os recortes, ademais de poder debilitar o impacto económico do plan de recuperación, "evidencian que a UE vai aplicar medidas regresivas. Engade que os plans estatais "poden ter consecuencias no aumento de impostos, do déficit e no mercado laboral".


Summary: "As sentenzas demostran que a empresa pretendeu converter nun conflito persoal o que era en realidade un conflito laboral e sindical", valoran desde a central sindical.

Os xulgados do social 1 e 2 de Santiago de Compostela veñen de emitir senllas sentenzas nas que deixan sen efectos dúas sancións moi graves da compañía Enaire a dúas traballadoras que exercen como delegadas sindicais, segundo informa a CIG. Nun comunicado, o sindicato sostén que estas traballadoras "levaban anos sufrindo todo tipo de presións laborais e persoais" por parte da empresa pública Enaire para impedir a súa actividade sindical como delegadas desta central no aeroporto de Santiago. "Nas sentenzas queda demostrado que a empresa pretendeu converter nun conflito persoal entre as traballadoras e os seus responsábeis o que era en realidade un conflito laboral e sindical que durante anos deixou á CIG sen poder representar ás traballadoras e traballadores deste centro de traballo", sostén a central sindical. Enaire acusa dúas representantes da CIG de acosar outras compañeiras O representante da FGAMT-CIG en Santiago de Compostela, Inácio Pavón, denuncia a cantidade de recursos económicos que a empresa destinou a "esta montaxe", para o que mesmo sacou un concurso público para a contratación dun despacho de avogados, peritaxes psiquiátricas e todos os procedementos e demandas xudiciais que realizou. En xuño de 2021, Enaire abriu expediente contra estas dúas traballadoras, delegadas da central sindical, porque segundo a empresa, 100% pública e dependente do Ministerio de Transportes, acosarían os seus responsábeis no departamento de recursos humanos. Unha acusación que a CIG cualificou no seu momento de "absurda", ademais "de extrema gravidade" porque podería terminar no despedimento destas empregadas.


Summary: A CGT require "o cesamento neste tipo de prácticas abusivas e intimidatorias" e denuncia que a empresa reclama aos traballadores os nomes e apelidos dos doutores que optan por dar un parte de repouso en lugar da baixa. A firma executou xa catro despedimentos por ausencia médica ao abeiro do aval do Constitucional.

O aval do Tribunal Constitucional ao despedimento obxectivo por faltar un número determinado de días ao traballo, aínda que sexa por unha enfermidade e de forma xustificada, cebouse en Galicia co sector do telemárketing, un dos máis precarizados. A empresa Extel tirou desta posibilidade agora lexitimada pola Xustiza para despedir catro persoas na Coruña nunha semana, tres delas no mesmo día. A decisión é considerada polos delegados sindicais unha "estratexia" da compañía para prescindir de persoal "sen necesidade de ERE e maior conflito". As sospeitas son que estes despedimentos non serán os últimos.A CGT denuncia en Inspección de Traballo a "práctica abusiva e intimidatoria" da empresa, que require o nome dos médicos que dan parte de repouso en lugar de baixaA "presión" exercida pola empresa é duramente criticada pola representación do persoal, que tomou máis medidas logo da exitosa folga do 9 de decembro. O pasado xoves, delegados no comité de empresa da CGT, sindicato maioritario, denunciaron ante Inspección de Traballo a compañía por "solicitar aos traballadores os nomes e apelidos do doutor ou doutora que expida un parte de repouso en lugar da baixa". "É unha vulneración clara do dereito á intimidade", di a denuncia á que tivo acceso este diario sobre unha práctica que está a levar a cabo o departamento de Recursos Humanos de Extel na Coruña. A empresa levou a cabo un "cambio unilateral nos criterios para xustificar as ausencias por razóns médicas, eliminando a posiblidade de entregar un parte de horas médicos ou de repouso por unha ausencia dun día". Tal e como explican varios traballadores, rompeuse así un acordo que foi ratificado hai meses no Servizo de Mediación, Arbitraxe e Conciliación (SMAC) e que levaba vixente 20 anos. Con esta mudanza, din os sindicatos, a compañía busca que persoal acumule o número de baixas --e non partes de repouso-- necesarios para poder tirar do artigo 52 do Estatuto dos Traballadores, introducido pola reforma laboral de 2012, e avalado polo Tribunal Constitucional nunha polémica sentenza de hai só uns meses. Ao abeiro deste aval foron despedidos xa catro persoas nunha semana no centro de Extel da Coruña. "Todas estas medidas só buscan intimidar os traballadores", advirte a CGT na denuncia sobre a demanda na que aclara que a petición dos nomes e apelidos dos médicos "é unha práctica abusiva por parte da dirección da empresa, xa que calquera xustificante médico reflicte o número de colexiado do facultativo sen necesidade de esixir aos traballadores esa información". "A empresa puxo en marcha esta estratexia para xerar temor entre o persoal, máis aínda despois dos últimos despidos baseados no artigo 52 do Estatuto dos Traballadores""A empresa puxo en marcha esta estratexia para xerar temor entre o persoal, máis aínda despois dos últimos despidos baseados no artigo 52.D do Estatuto dos Traballadores", explica o texto presentado ante a Dirección Provincial da Inspección de Traballa da Coruña. Na denuncia, a CGT asegura que agora os traballadores "evitan acudir ao seu médico ante calquera problema de saúde, oque implica que vaian ao seu posto enfermos, vulnerándose o seu dereito á saúde". "Esta práctica empresarial conleva consecuencias para a saúde laboral no centro de traballo ao aumentar o risco de contaxio", engade. Os traballadores que presentaron o escrito reclaman que Inspección de Traballo "requira a Extel para que cese neste tipo de prácticas de todo abusivas e intimidatorias" para que "o dereito á intimidade e á saúde estea de todo salvagardado".


Summary: O presidente da Xunta de Galiza pide nun acto en Lugo o voto a favor do cambio de Goberno "para evitar que a España do 2024 sexa unha España en deterioro e en profunda recesión económica" e equipara a política económica de Pedro Sánchez á de Zapatero.

Feixoo elude calquera responsabilidade propia e do seu partido na xestión económica desde os gobernos de Galiza e do Estado durante esta década. O líder dos populares galegas, en campaña por Lugo esta cuarta feira, dixo que Pedro Sánchez "é cada vez máis parecido a Zapatero no económico". O PP utilizou os datos de desemprego publicados esta semana contra o Goberno socialista en Madrid. Feixoo lamentou que España se teña que enfrontar "aos seus peores datos de paro nos últimos sete anos", e advertiu dos perigos de "volver ocultar a realidade e de relativizar outra vez o que sucede". Nese senso, recordou que "xa hai precedentes de intentos similares e que os resultados xa os coñecen todos os españois porque os padeceron". Chamamento ás votantes das dereitas O PP insiste nesta campaña en pedir que se concentre o voto da dereita na candidatura de Pablo Casado. A discreta actuación do candidato no debate televisivo fixo que se intensifique esa demanda. Feixoo volveu apelar esta cuarta feira ao voto útil ao PP para ofrecer unha alternativa de «estabilidade, xestión, rigor e experiencia».


Summary: O Sergas vén de informar tamén dun alivio da presión hospitalaria ao haber 107 persoas ingresadas na rede galega, nove menos que no anterior balance. A Xunta estima que os casos activos ascenden a 2.387.

Os contaxios da Covid-19 baixan do centenar desde que comezou a quinta onda na Galiza e a presión hospitalaria volve ter un alivio ao baixar as persoas ingresadas a 107, nove menos que no informe fornecido pola Consellaría de Sanidade esta sexta feira. Segundo o balance feito público este sábado, que inclúe información até as 18 horas da sexta, a taxa de positividade incrementouse a un 4,63% pero os casos activos continúan caendo e agora son 2.387. Respecto da atención na rede hospitalaria do país, hai 28 doentes nas Unidades de Coidados Intensivos (UCI) e outras 79 en unidades normais. Por áreas sanitarias a presión descende en catro das sete; mantense na de Ourense; e aumenta lixeiramente na de Pontevedra e na de Lugo. Na demarcación da Coruña e Cee aínda que se manteñen en dez os pacientes Covid na UCI, descenden a 19 os doutras unidades -seis menos-; mentres que na de Compostela continúa sendo atendidas dúas persoas en críticos, pero hai 13 pacientes en planta (dúas menos que na sexta feira). Na de Ferrol fica un na UCI e baixaron de cinco a tres as infectadas ingresadas noutras áreas. En Vigo, quedan cinco en críticos (dous menos) e nove no resto das unidades de hospitalización. Por contra, na zona de Pontevedra, aínda que descenden as atencións en coidados intensivos, onde só queda un paciente -dous menos-, aumentan os hospitalizados en planta, sete -tres máis-. Tamén se incrementa a presión na área de Lugo, que mantén a catro pacientes en críticos, pero que conta con 18 ingresados en unidades convencionais fronte aos 15 dos que informara a Xunta no anterior parte. A área de Ourense, pola súa banda, mantense sen cambios, con 10 hospitalizados en planta e cinco pacientes en UCI. Os activos, en caída Os casos activos de coronavirus manteñen a tendencia descendente e baixan a 2.387, que supoñen 193 menos que os rexistrados até o día anterior, ao haber máis altas (292) que contaxios (99), e non ter que contabilizar ningún falecemento. Por áreas sanitarias, as infeccións activas descenden de novo nas sete: A Coruña e Cee (-54), Santiago e Barbanza (-34), Ourense (-5), Lugo (-40), Ferrol (-13), Pontevedra e O Salnés (-17) e Vigo (-30). Así, o espazo sanitario da Coruña e Cee ten a cifra máis alta de casos, con 633; seguido do de Lugo, con 470; Vigo, con 403; Compostela e Barbanza, con 375; Ourense, con 271; Pontevedra e O Salnés, con 160; e Ferrol mantense á cola, con 75, a única por baixo do centenar. Cómputo global Con estes últimos datos, as contaxiadas na Galiza durante a pandemia ascenden a 181.644, deles 42.935 (+13) na área da Coruña e Cee; 37.464 (+22) na de Vigo; 26.857 (+7) na de Santiago e Barbanza; 21.584 (+20) na de Ourense; 21.363 (+4) na de Pontevedra e O Salnés; 19.770 (+32) na de Lugo; e 11.604 (+1) na de Ferrol. Nas últimas horas non se comunicaron novos pasamentos vinculados ao virus, polo que a cifra de vítimas continúa en 2.614. Casos nos centros de maiores Pola súa banda, a Consellaría de Política Social informou da redución do número de infectadas na residencia DomusVi Monforte, ao dar negativo 20 das usuarias que tiñan coronavirus. Porén, detectáronse outras 13 infeccións, polo que o número de residentes coa Covid-19 é de 52. En todo o país hai 57 maiores co virus, dado que tamén está activa a doenza en tres persoas que viven no centro xeriátrico O Bolo. Aliás, hai un contaxio na San Vitorio de Baralla e outro na residencia San Marcos Hermanitas de los Ancianos Desamparados de Compostela.