Summary: Un estudo internacional publicado na prestixiosa revista Science.

O Aplidin, o antiviral da biotecnolóxica PharmaMar (fundada como subsidiaria da galega Zeltia, á que acabou absorbendo), recibe un importante pulo cos primeiros resultados dun estudo internacional publicado na prestixiosa revista Science. O estudo indica que este fármaco, concibido inicialmente para tratar o cancro, é cen veces máis potente que o remdisivir, o tratamento que se está usando actualmente contra a Covid-19. Segundo este estudo, o Aplidin bloquea o virus independientemente de cal sexa a súa cepa. As accións de PharmaMar disparábanse en Bolsa máis dun 15% nos primeiros compases da sesión de hoxe despois do informe publicado na revista científica Science. En concreto, os títulos da compañía anotábanse unha suba do 15,1% pasadas as 10:00 horas, até intercambiarse a un prezo de 100,9 euros. O articulo relata que "a actividade antiviral de plitidepsina contra o SARS- CoV-2 prodúcese mediante a inhibición da coñecida diana eEF1A" e engade que plitidepsina 'in vitro' demostrou unha "forte" potencia antiviral, en comparación con outros antivirais contra o SARS- CoV-2, cunha toxicidade limitada. Así, en dous modelos animais diferentes de infección por SARS- CoV-2 o ensaio demostrou a redución da replicación viral, o que resultou nunha diminución do 99% das cargas virais no pulmón dos animais tratados con plitidepsina. O estudo tamén afirma que, aínda que a toxicidade é unha preocupación en calquera antiviral dirixido a unha proteína da célula humana, o perfil de seguridade de plitidepsina está ben establecido en humanos e, que as doses ben toleradas de plitidepsina utilizadas no ensaio clínico Covid-19, son "significativamente máis baixas" que as utilizadas nestes experimentos. Esta publicación foi froito da colaboración entre PharmaMar e os laboratorios de Kris White, Adolfo García-Sastre e Thomas Zwaka, nos Departamentos de Microbioloxía e de Bioloxía Celular, Rexenerativa e do Desenvolvemento, na Icahn School of Medicine; de Kevan Shokat e Nevan Krogan, no Instituto de Biociencias Cuantitativas da Universidade de California San Francisco, e de Marco Vignuzzi no Instituto Pasteur de París.


Summary: Xa é tópico falar da banda sonora dunha época, mais resulta doado imaxinar as evocacións que traen a moita xente as cancións de Fuxan os Ventos (Sementeira, O Carro, A Carolina, Cantiga de berce, Muller, Irmaus e tantas outras). Celebran as cinco décadas e Tereixa Novo, que estaba no núcleo fundador, sitúanos naquel tempo de transformación que avanzaba como unha alta marea.

—Fuxan os Ventos fúndanse en 1972 e vostede está no grupo desde primeira hora. Estaba integrada nun fato de rapazas do coro menor do Santísimo Sacramento en Lugo –onde estudabamos internas–, dirixido polo padre Xesús Mato. Gustábanos cantar e nada máis. No outono de 1971, Mato, que era asesor relixioso de Radio Popular de Lugo, coñeceu un grupo de rapaces da cidade que cantaban xuntos, e animounos a cantar desde a casa diocesana desde onde se emitía na radio os domingos. A idea dos rapaces era facer un grupo folk e que se incorporasen mulleres. Foi Mato quen elixiu, co seu criterio, tres voces agudas e tres graves femininas. Alí quedamos ensaiando con eles e algunhas aínda seguimos cantando. —O papel de Mato é azaroso, pero fai coincidir as persoas. Non ten a idea de fundar o grupo, pero nos comezos tivo un papel importante. Na fundación quen están son os rapaces: Mini, Mero e Xoán Fortes entre outros que despois xa marcharon. Os ensaios do grupo faciámolos ao rematar os do Coro. Nin nome tíñamos! Daquela convócase o concurso das San Lucas de Mondoñedo e Mato proponos participar, pero había que levar unha canción inédita e el escribiu música e letra da canción "Fuxan os ventos". Como non tiñamos nome, puxémonos, que orixinais! [risas], Folk 72. Nas San Lucas, actuamos o 22 de outubro de 1972, gañamos o primeiro premio, e ese mesmo día voltando a Lugo, decidimos mudar o nome polo da canción que acababa de gañar 50.000 pesetas da época, que non sei canto sería hoxe… —Un diario custaba 5 pesetas. Aínda lles deu para gastar… Aínda lembrei hai pouco que a metade dos cartos doáronselle a Auxilia [organización dos anos 70 dedicada á atención de persoas con discapacidade] e o resto foi para instrumentos musicais. Pero hai algo que pasou máis veces: as seis mulleres do grupo non fomos a Mondoñedo, eramos rapazas do rural que nas vacacións do verán volviamos para a casa. Tiñamos 15, 16 e 17 anos, e nese verán dos ensaios fortes, non participamos, e aínda que estabamos en Mondoñedo non cantamos, e dúas amigas dos rapaces, Esther e Matuquín, foron as que subiron ao palco. Coa lóxica da idade, e das decisións, varias delas xa non seguiron no grupo en anos sucesivos, outras entraron… chegamos a ser 14 persoas en Fuxan. —O horizonte era formar un grupo que tivese continuidade? Imaxinaban a repercusión social que terían as cancións do grupo, que son unha importante banda sonora dunha época de cambio social e político? Era a máis nova do grupo e Mini, o maior, levábame cinco anos. Eles querían facer algo e aos demais gustábanos cantar e pasei das rifas dos meus pais. Non gravamos o primeiro disco até 1976, pero gañar as San Lucas foi un impacto enorme e neses catro anos multiplicámonos. Mato entraría na categoría do que se entendía como cregos progresistas, e propúxonos recuperar un espectáculo de Nadal na tradición galega. Montouse "Galicia canto o neno", un espectáculo que representaba catro estampas do Nadal: encontro no camiño para facer unha foliada, celebración dunha cea de noiteboa nunha casa de aldea, visita a un nacemento nunha igrexa e a derradeira era a despedida de ano e entrada no Aninovo con cantos de Reis. Ese proxecto involucrou Fuxan, con outros coros, un grupo de gaitas… e de 1973 a 1978 botamos todos os nadais –de primeiros de decembro a pasado Reis– percorrendo Galiza. No resto dos meses, fomos a canto festival había polo país, e eran xa moitos, e deunos moito a coñecer. En 1974 participamos nun Festival dos Pobos Ibéricos, que presentaba Miguel de los Santos, e lembramos esa actuación porque no camiño soubemos do inicio da revolución dos cravos en Portugal. —Fuxan nesa altura xa era un grupo con compromiso político? Ademais de ter unha decisión sobre o repertorio e o idioma, comezamos axiña a cantar pezas tradicionais ás que lles mudabamos a letra e despois tiñamos a Mini, que era un crac na produción artística, e tiña facilidade como letrista e tamén para musicar outras pezas de poetas, algunhas non se chegarían a gravar pola censura. Nós nunca quixemos ser un grupo musical "partidario", aínda que eu xa neses anos de primeiro éxito era militante nacionalista. En 1977, marchamos tres persoas de Fuxan porque nunha actuación en Sindrán (Monforte), nun acto da campaña electoral do Bloque Nacional-Popular Galego (BN-PG) das primeiras eleccións despois da morte de Franco, chamáronnos a cantar no mitin, e ás tres que estabamos militando ocorréusenos poñer unha pegatina. A algúns do grupo non lles gustou e marchamos. Ao cabo dun ano, só volvín eu… porque gustábame moito cantar. —Se non volve, teríase perdido a súa voz, porque non tomou parte de ningún outro grupo. Xa graváramos "Fuxan os ventos" e "O Tequeletequele", e chamáronme porque íase gravar "Sementeira" e querían a miña voz. —E "Sementeira" foi a canción de máis impacto. A peza en si e o disco en conxunto. "A Carolina" tamén pero xa era popular. —A pesar de todo isto, nunca foi Fuxan un grupo profesional, quizais iso é metáfora dunha maneira de estar na sociedade? Chegamos a discutilo cando empezamos a gravar. A Philips propúñao, pero nós queríamos ser os que decidiamos todo. A compañía procuraba intervir no repertorio, no xeito de actuar, en tentarnos co castelán "porque tendríais más éxito"… Tiñamos claro o que facíamos e aceptárono pero baixáronnos os royalties ao 4% en contrato das vendas, unha vez retirados os gastos de produción. Finalmente recoñeceron que "Sementeira", xunto a Paco de Lucía, foi quen máis discos vendeu na Philips da época. Para nós nunca foi o grupo a actividade preferencial. Nós somos produto dunha situación política e social determinada, sen ese caldo de cultivo Fuxan os Ventos ou non existiría ou sería algo ben diferente. Pero estaba o circuíto das asociacións culturais organizando, a rede cristiá galeguista que tiña Mato, moito máis no ámbito rural e nos teleclubes, e despois de "Sementeira", que rompeu muros, xa estivemos en festas, discotecas,… Aínda así, nunca pensamos en facernos profesionais en exclusiva e simultaneamente xa en 1979 entro a traballar de mestra. —E cando entra no ensino as posibilidades legais do galego, fóra da proscrición total da ditadura, ábrense paso. Teño a sorte de iniciar a miña primeira etapa educativa no ámbito rural. A primeira escola é en Vilela, unha aldeiña do Courel, en outubro de 1979. A normativa aínda impuña o castelán, pero daba as clases en galego. A demanda dunha escola en galego viña medrando desde había anos e neses anos producíronse represalias e castigos contra mestres e mestras por esa mesma actitude de usar o galego nas súas escolas [os casos da Estrada e de Dices-Rois son dese tempo]. Aínda en 1982, nun programa de televisión que presentaba un médico galego [Manuel Torre Iglesias-Voces sin voz] levaron a Fuxan a cantar e estaban no debate Filgueira Valverde, Alonso Montero, Carlos Casares e Cacharro Pardo. Lembro que nós puidemos intervir, e falaramos Mini, Mero e mais eu, que os tres eramos mestres exercendo. Acórdome de polemizar con Alonso Montero, que xa sacara o seu Informe dramático sobre a lingua galega, a quen citei cando afirmaba que Galiza non era un país bilingüe, senón que era un país diglósico, e paroume Torre Iglesias: "Fálenos en cristiano", e endoseille a explicación a Alonso Montero, que xa falou sobre diglosia bailando entre dúas augas. Naquela altura, estaba o debate en auxe, e era a decisión e o voluntarismo de mestres e mestras, nacionalistas fundamentalmente, que nos bregabamos no que fixese falta para impartir as clases en galego. Naquel primeiro destino, vivía nunha casa da familia en Vilela, botaba o día con aquela xente, ía chegar á escola e poñerme a falarlles en castelán? E todo isto é anterior á propia aprobación do Estatuto de Autonomía (1981) ou a Lei de Normalización Lingüística (1984). —Nese período preautonómico ese activismo de mestres e mestras foi importante? Creo que decisivo. Non o lembro como traumático, pero xa vivira de cativa a experiencia de ser galegofalante e ir a unha escola na que a mestra que era da miña aldea [Doncos, nas Nogais] dabas as clases en castelán, e no recreo ou cando nos atopábamos polos camiños usaba o galego con normalidade. É o que contaba Fuxan na canción de "O Lelo". Esa disociación foi vivida así sempre até que chegaron as xentes da miña xeración. —Coincidía no tempo cunha proposta na pedagoxía moderna da época. A idea de entender o mundo a partir da experiencia do próximo. E se as crianzas falaban, vivían, sabían os nomes do paxaros e das árbores e cantaban en galego, pero os libros e como se ensinaba desde a palestra era en castelán, que tiñamos que facer? Nós chegamos para reivindicar e mudar iso e creo que deixamos unha boa semente.


Summary: Ningún representante da Consellaría de Cultura e Educación asistiu o sábado á Gala das Letras, o acto central anual da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega (AELG). Por vez primeira, o departamento da Xunta responsábel de temas culturais ausentábase da celebración na que, entre outros premios, se recoñecía a Lidia Jorge como Escritora Galega Universal.

O sábado desenvolveuse no centro Ágora da Coruña o acto central anual da Asociación de Escritores en Lingua Galega. Na Gala das Letras, entregáronse os premios en todas as categorías e, entre outras recoñeceuse á narradora Lidia Jorge como Escritora Galega Universal, un nomeamento que tivo moita repercusión nos medios de comunicación portugueses. Entre o público asistente, comentouse durante toda a gala a ausencia de representantes da Consellaría de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria que, por vez primeira na súa historia, non enviou a ninguén á celebración da literatura por parte da asociación representativa de creadores e creadoras galegas. Nin o conselleiro, nin o secretario xeral nin ningún representante participou no acto de entrega no que, sen embargo, houbo unha destacada presenza de cargos políticos. Francisco Caamaño, do PSdeG-PSOE; Francisco Jorquera, Ana Pontón e Carme Adán, do BNG; Martiño Noriega, de Anova; e Yolanda Díaz, de EU, foron algúns dos representantes políticos que asistiron á Gala da Literatura na Ágora. Xa na entrega de Premios María Casares da Asociación de Actores e Actrices de Galiza fora criticada a ausencia da Consellaría de Cultura mais daquela, enviaran o novo xerente da AGADIC en representación. Desta volta, o departamento dirixido por Xesús Vázquez deixou baleiro o lugar reservado para a Consellaría de Cultura sen facer que fose ocupado por ningún cargo do seu organigrama, un xesto que algúns escritores e escritoras consideran un "novo desprezo para o mundo da creación galego".


Summary: A pesar de que Anova concorre en varios concellos da Galiza baixo o paraugas de Son En Común, xunto Podemos e Esquerda Unida, Xosé Manuel Beiras cargou na tarde da quinta feira contra "cadros políticos" de Unidas Podemos que "están configurando unha nova casta".

Durante a presentación do seu último libro na Coruña, Xosé Manuel Beiras criticou dirixentes de Unidas Podemos, coalición da que forman parte Podemos e Esquerda Unida, por configuraren, ao ser ver, "unha nova casta". O economista puxo de manifesto que "hai cadros políticos que predicaban aquilo da casta e que había que acabar coa casta e que están a configurar unha nova casta". Beiras, que foi portavoz da extinta AGE –coalición de Anova e Esquerda Unida– no Parlamento de Galiza con Yolanda Díaz, unha das máximas referentes de Unidas Podemos, como vicepresidenta, xa cargara após as eleccións xerais e logo da reunión en que o grupo parlamentar de En Marea acordou iniciar os trámites para relevar Luís Villares como portavoz único contra os "dirixentes de UP", cun chío na súa conta de Twitter: "a avaricia rompe o saco e polo buraco vaise, ademais do diñeiro, o valor da dignidade". Señoras e señores dirixentes de UP: a cobiza fura as faltriqueiras, e polo furado vaise, ademáis dos cartos, o valor da dignidade.— Xosé Manuel Beiras (@xmBEIRAS) 30 de abril de 2019 Non é a primeira vez que o ex portavoz nacional de Anova se amosa crítico co partido de Pablo Iglesias, quen publicamente ten declarado que "sen Beiras seguramente non tería sido posíbel Podemos". O propio Iglesias fora asesor de AGE na campaña de outubro de 2012 e de AGE bebeu directamente Podemos até chegar ao Hórreo da man da propia Anova e de Esquerda Unida. Por outra banda, o veterano político asegurou que tanto Anova coma el dialogaron "até última hora" para que se garantise a coalición que no seu momento deu lugar a En Marea. "Non son nada responsábel de que se fixese todo o contrario en certo momento", sinalou a respecto. En relación ao contexto que vive En Marea, Beiras destacou que "non se pode predicar fraternidade e exercer o fraticidio". Anova concorre con Podemos e EU ás municipais Nas citadas declaracións sobre dirixentes de Podemos e Esquerda Unida, Beiras distinguiu entre as organizacións e "os cadros políticos". De feito, Anova concorre nunha trintena de concellos ás eleccións municipais con Son En Común, o paraugas baixo o que se presenta con Podemos e EU.


Summary: Carlos Rivas e Serafín Rodríguez foron condenados á tres anos de prisión por integrar un piquete informativo durante a folga de transporte de mercadurías de 2008. CIG, CCOO e UGT solicitan o indulto e unha manifestación percorrerá o domingo as rúas de Vigo en solidariedade cos traballadores.

Carlos Rivas e Serafín Rodríguez están a piques de entrar na prisión de A Lama por participar nun piquete informativo durante a folga do transporte de mercadurías de abril de 2008 na provincia de Pontevedra.. Foron condenados a tres anos de prisión cada un por entender a xustiza que eran responsábeis "dun delito contra o dereito dos traballadores". O xulgado de Vigo aplicoulles a pena máxima posíbel e en 2011 a Audiencia de Pontevedra ratificou o fallo. O goberno español denegoulles o indulto malia non ter antecedentes, estar traballando e ter fillos menores CIG, CCOO e UGT convocaron para este domingo unha manifestación en Vigo en apoio e solidariedade para con estes dous traballadores. Unha mobilización (11:30. Praza dos Cabalos) para pedir a anulación da sentenza e que se enmarca nunha campaña máis ampla, con recollida de sinaturas incluída. En decembro pasado o goberno español deu a súa negativa á petición de indulto para estas dúas persoas. Os sindicatos volveron solicitar esta 'medida de gracia' para evitar que Serafín e Carlos, con emprego e fillas menores, entren no cárcere. Ambos os dous volveron proclamar a súa inocencia. Lembran que en abril de 2008 formaban parte dun piquete con 80 persoas máis que estaba na zona da rotonda de Bouzas. A policía española identificounos e advertiulles que nos vindeiros días recibirían unha denuncia. Carlos e Serafín aclaran que neste día non houbo incidente algún, nin danos nin enfrontamentos. No piquete había 80 persoas. A policía identificounos e advertiulles que xa recibirían unha denuncia "Sentenzas políticas e de carácter ideolóxico" Para o secretario comarcal da CIG, Serafín Otero, este tipo de sentenzas teñen que ser cualificadas como "políticas" e teñen un claro "carácter ideolóxico". Non son, lembran, un caso illado senón que fan parte dunha estratexia de "criminalización dos movementos sociais e sindicais". Amelia Pérez, de CCOO, tildou de "vergoñenta", "desproporcionada" e "inxusta" a sentenza, mentres que Domingo Barros (UGT) considera que o "único delito" destes dous traballadores foi "pelexar polos dereitos laborais".


Summary: ENTREVISTA | Do 9 ao 14 de agosto Vilagarcía de Arousa acolle a edición 2018 do Festiclown, que neste ano celebra o seu 20 aniversario, con outras cinco sedes: Móstoles, El Prat de Llobregat, Rivas Vaciamadrid, Palestina e Brasil. Falamos con Iván Prado, director do festival

Este xoves comeza en Vilagarcía de Arousa a edición 2018 do Festiclown, que dende o 2015 desenvolve a súa actividade nesta vila e que chegará ata o martes 14. O Festival Internacional de Clown e circo celebra este ano o seu 20 aniversario e faino multiplicándose por seis, pois contará tamén con festivais en Móstoles, Rivas Vaciamadrid, El Prat de Llobregat, Brasil e Palestina. Foi en 1999 cando o evento botou a andar, en Caldas de Reis, dentro da programación do Cultura Quente. Nos anos seguintes pasou por Pontevedra, Santiago de Compostela, Vigo e Lugo, uns anos de nomadismo sen sede estable en Galicia que tamén os levaron a México, ao Sahara, ao Líbano, a Melilla ou aos campos de refuxiados de Grecia ou Calais. En Vilagarcía o Festiclown componse de media ducia de actividades cada xornada, tanto no centro da vila como nas distintas parroquias do concello. Trapu Zaharra, Amontonados por azar, Pulpiño Viascón, Trío Refugallos, Cirk About It, Vol'e Temps, Catropés, Dani García, Mundomandarina, Fran Rei, Passabarret, La Bandita Alegre, Pablo Cool & Dimitry, Kanbahiota ou Pallasos en Rebeldía están nunha programación que se pechará o martes con Alberto San Juan e o seu monólogo Autorretrato de un joven capitalista español, que o PP pediu censurar nalgunha localidade. Falamos con Iván Prado, director do Festiclown. "Despois de tantos anos, falar de 'sede estable' no Festiclown é algo contraditorio, é case como cando se di 'intelixencia militar', con conceptos que non casan. Non sabemos se o festival vai ter algunha vez sede oficial" Como vai ser esta edición de 20 aniversario en Vilagarcía? É unha edición que tomamos con moito cariño porque despois de tantos festivais e tantos lugares, apetécenos facer unha pequena celebración destes 20 anos. Pechamos un festival cun gran nome do teatro comprometido no Estado Español como é Alberto San Juan, cun monólogo incrible que foi censurado por algún concello do PP, Autorretrato de un joven capitalista español. E tamén con moito circo, que é unha tendencia que vimos consolidando nos últimos tempos no Festiclown. Vilagarcía consolídade como sede estable do Festiclown? Despois de tantos anos, falar de 'sede estable' no Festiclown é algo contraditorio, é case como cando se di 'intelixencia militar', con conceptos que non casan. Non sabemos se o festival vai ter algunha vez sede oficial. Foi un festival que conseguiu moito recoñecemento por parte do teatro galego cando estivemos en Pontevedra, pegou un salto impresionante cando estaba en Compostela, chegando a números únicos nas artes escénicas no Estado Español, superando os 50.000 espectadores anuais. E cando chegamos a Vigo internacionalizouse. Nunca duramos máis de catro anos nunha mesma cidade e en cada lugar o festival foi mutando. "O cambio en Vilagarcía está a ser unha grande implicación de colectivos locais dentro do propio festival" En que cambiou o Festiclown estando en Vilagarcía? Penso que o cambio en Vilagarcía está a ser unha grande implicación de colectivos locais dentro do propio festival. En Pontevedra tivemos un grande investimento no tecido social, pero non construímos un vínculo concreto con entidades. E en cambio en Vilagarcía si que se está dando esta posibilidade, que en realidade foi sempre un dos nosos obxectivos: crear empatías e sinerxías co tecido social da cidade. O festival multiplícase por seis nesta edición, nunca organizárades eventos en tantos lugares... Ao igual que xa pasou no 2016, volvemos estar en tres continentes e agora, ademais, con seis sedes distintas. Isto ten moito que ver coas distintas fases do Festiclown. Xa estando en Vigo demos o salto a Palestina, en 2011, porque tiñamos moitas ganas de construír esta ponte entre Galicia e Palestina. No 2012 puidémolo levar a México. Era xa un obxectivo, pero a propia crise económica e os recortes obrigáronnos a repartir a programación entre varias cidades. O feito de ter multisede procede polo tanto da mestura dun impulso consciente e dunha necesidade. Nun dos espectáculos que pecha o Festiclown en Vilagarcía traedes Palestina ata Galicia. Como é ese Checkpoint Clown que se poderá ver o martes? A denuncia da situación en Palestina e en xeral do que sucede en moitas fronteiras sempre estivo no noso ADN. Checkpoint Clown é espectáculo que ridiculiza un destes postos de control israelís e que amosa que os uniformes, os exércitos e as fronteiras non teñen sentido. "O lugar dos pallasos e do Festiclown é reforzar esas loitas e o esforzo das persoas que están tentando chegar a un lugar no que poder ter unha vida digna. E tamén reforzar a confianza no ser humano" A inmigración, os refuxiados ou o peche de fronteiras son temas que levades 20 anos tratando, e que neste momento con protagonistas na axenda do medios. Ademais, cunha serie de discursos xenófobos en España que cada vez gañan en intensidade. Es optimista neste senso ou cres que estes discursos van seguir radicalizándose e estendéndose? Creo que era Gramsci que dicía que hai que ser pesimista na análise e optimista na proxección do futuro. Obviamente provócanos moita dor a existencia deses políticos xenófobos a distintos niveis, porque somos pallasos e polo tanto amamos a liberdade, e porque vimos dunha tradición nomadista e internacionalista como circo. Pero son totalmente optimista, porque despois de estar en campos de refuxiados en Idomeni, en Calais, en Serbia, en Melilla, no Sáhara, no Líbano, en Palestina... vexo que no ser humano hai unha capacidade de resistencia, de creatividade, de xenerosidade e de esperanza extraordinaria. E non hai muro, valado ou exército que poidan impedir que florezan. Polo tanto, sinto que o lugar dos pallasos e do Festiclown é reforzar esas loitas e o esforzo das persoas que están tentando chegar a un lugar no que poder ter unha vida digna. E tamén reforzar a confianza no ser humano. "Nacemos coa vontade de difundir o clown como unha linguaxe artística no noso país e iso creo que o conseguimos. Agora mesmo Galicia é unha potencia en circo e en clown dentro do Estado Español e o Festiclown é unha referencia a nivel internacional" Que valoración fas destes 20 anos? Conseguistes os vosos obxectivos? Hai cousas que quedan pendentes ou que vos gustaría ter feito de forma diferente? Estes 20 anos dannos para reflexionar bastante. Por unha banda, nacemos coa vontade de difundir o clown como unha linguaxe artística no noso país e iso creo que o conseguimos. Agora mesmo Galicia é unha potencia en circo e en clown dentro do Estado Español e o Festiclown é unha referencia a nivel internacional. Naceu tamén cunha lóxica de transformación social, de procura de sinerxías con entidades locais e para xerar un tecido democrático nas cidades que non foi posible levar a cabo no nivel que nós queriamos. Pasamos por Caldas, Pontevedra, Santiago, Vigo, Lugo, agora Vilagarcía... Pero ese nomadismo tamén nos deu moitas boas raíces e tamén serviu para catapultarnos a nivel internacional. Somos o único festival que se fai no mundo árabe, e somos o único festival que une campos de refuxiados, favelas, comunidades indíxenas e prazas europeas. Con todos os erros que puidemos cometer, en xeral estamos felices. Web do Festiclown Vilagarcía 2018


Summary: Os candidatos da formación expuxeron os eixos principais dun programa electoral para "rematar coa situación de emerxencia nacional e social" e garantir que Galiza teña "voz e veto" en todas as cuestións que lle afecten. Vídeo no interior

As catro persoas candidatas do BNG-Nós Candidatura Galega nas eleccións do 26 de xuño presentaron esta quinta feira en Compostela os rasgos principais do programa co que a fronte nacionalista concorre a esta cita coas urnas, unhas propostas, en palabras de Carlos Callón, cabeza de lista pola Coruña; "claras e concretas". Os nacionalistas lembraron que as enquisas apontan a un escenario post-26X no que a suma das forzas estatais "non chegue" para formar goberno. Situación na que van facer falla os nacionalistas, dixo. "Catalunya e Euskadi van estar [nas Cortes españolas]. Se non está o BNG, Galiza non estará", afirmou Callón. E "o BNG non dá cheques en blanco", engadiu, indicando que Galiza precisa "voz e veto" en todas aquelas cuestións que lle atinxan e que a candidatura é a única que pode garantir iso. "Os recursos de Galiza non poden ser un botín para pseudo-panameños" (Carlos Callón) Reverter os recortes A candidata do BNG-Nós Candidatura galega por Lugo, Olalla Rodil, defendeu a necesidade dunha "economía posta ao servizo" da sociedade, defendendo unha reforma fiscal progresiva que grave máis ás rendas máis altas, para alén de avogar porque as empresas que operen en Galiza tributen aquí. Medidas coas que sentar as bases sobre as que reverter os recortes en ensino, educación e avanzar en ámbitos sociais. "As empresas que operan aquí teñen que tributar aquí. Boa parte das que explotan os nosos recursos non o fan" (Olalla Rodil) "Defendemos un cambio profundo do modelo político-económico", explicou Luis Bará, cabeza de lista por Pontevedra, incidindo en que só a presenza do nacionalismo nas Cortes garante que "Galiza estea". Puxo o programa electoral como un exemplo de propostas e compromisos cos que facer fronte "á emerxencia nacional e social" que atravesa o país. Propostas para os sectores produtivos, para que o aforro galego non emigre como investimento a outros territorios, pola retirada de ENCE ou polo incremento do investimento en I+D+i até o 2% do PIB foron algunhas das cuestións que debullou Bará. "Resumiría este programa en 2 palabras: crer e querer. Crer neste país e no seu potencial, e querer sacalo adiante" (Luis Bará) "É unha oportunidade" O 26 de xuño os galegos teñen nas urnas unha nova oportunidade para que Galiza "obteña representación", insistiu Noa Presas, unha oportunidade para "rematar coa situación de emerxencia" na que está o país. A candidata por Ourense considera que os meses transcorridos desde as pasadas eleccións do 20D amosan quen "perdeu o tempo en platós de televisión" no canto de se preocupar por resolver os problemas reais das persoas. "Nestes meses, mentres uns estaban perdidos en platos de televisión, a maioría seguía sufrindo" (Noa Presas) Defendeu a derrogación das reformas laborais, a prohibición das ETTs e o ámbito galego de negociación laboral, para alén da tarifa eléctrica galega ou a xornada de 35 horas. Cuestións que son chaves, afirmou, para beneficiar "as maiorías sociais".


Summary: Reactivar a economía e a sociedade galega esixirá un reforzamento do público con unha política fiscal moi potente. De non facelo e seguir confiando en que o mercado e a iniciativa privada por si sos nos devolverán a normalidade terá consecuencias catastróficas.

Nun artigo anterior neste medio (https://praza.gal/opinion/coroavirus-e-recesion-economica-que-non-nos-enganen) subliñaba que o coroavirus veu a acelerar, e tamén en certa medida a ampliar, unha nova recesión económica provocada por unha crise de oferta. Malia que as manifestacións da nova recesión son cada vez mais evidentes (contracción económica histórica en China cunha forte caída da demanda interna, importantes turbulencias no mercado mundial do petróleo debidas as guerras de prezos, riscos dunha nova crise financeira provocada esta vez polo frenesí das bolsas que dou lugar a unha nova burbulla, sobreprodución de sectores manufactureiros estratéxicos como o da automación e a química...) moitas das autoridades internacionais, nacionais e autonómicas non parecen tomar en serio esta situación aparentando crer que unha vez superada a pandemia seremos quen de recuperar a situación anterior en materia, por caso, de crecemento económico e emprego. Non será así. No horizonte se debuxa un panorama a curto e medio prazo que para España e Galicia se presenta moi, moi preocupante dada a xa precaria situación de partida tanto no mercado laboral (o desemprego camiña a índices próximos ao 20%) coma no estado de benestar (basta con veren tanto as enormes dificultades con que os sistemas públicos sanitarios castigados polas políticas austericidas atopan para atender a pandemia como a terrible situación nos centros de atención aos maiores), no equilibrio social (cunhas desigualdades que se dispararon na derradeira década con índices de pobreza superlativos) e na ocupación do territorio (medran en España e Galicia os pobos abandonados). Os efectos da pandemia, e da conseguinte corentena, sobre a produción e a distribución non deberían tapar a evidencia de que cabalgamos nunha recesión económica polo que xunto a medidas, como as que está tomando actualmente o goberno español que intentan paliar, especialmente a nivel de ingresos e pagos, os efectos da pandemia son necesarias medidas a medio e longo alcance para conseguir recuperar a senda do crecemento económico, o emprego e o benestar social. Medidas que si pola súa dimensión e relevancia esixen un esforzo financeiro a nivel europeo obrigan especialmente as administracións públicas de cada pais (nacionais, autonómicas e locais) polas diferentes formas de manifestarse tanto da pandemia como da recesiónClaro está que o primeiro a afrontar debe seren o garantir a saúde e a vida das persoas pero non so agora senón tamén no futuro xa que todo apunta a que as pandemias se repetirán polo que resulta imprescindible reforzar os sistemas públicos de saúde e de atención as persoas mais vulnerables. Algo que en Galicia, como en outras comunidades españolas como sucede con Madrid e Cataluña, resulta prioritario e urxente. Coido que poucas veces, como agora, resultou tan evidente a importancia de contar con fortes sistemas públicos de benestar, velaí como os estados escandinavos soportan mellor o impacto da pandemia con, por caso, índices de contaxio e mortalidade claramente por baixo da media europea. Unha das experiencias do confinamento é o efecto enormemente positivo que ten sobre o medio ambiente: basta con ver agora as fotos que nos chegan do ceo nas grandes cidades. Non cabe dúbidas que logo da pandemia teremos aínda mais claros os negativos efectos que tanto o elevado uso do transporte por carreteira e aire como a actividade de determinadas industriais teñen sobre o medio ambiente e, xa que logo, a nosa saúde. Evidencias que deberan levar a que os partidos e organizacións das esquerdas galegas puxeran no centro do debate tanto o reforzamento do sistema de benestar como a protección e mellora do medio ambiente.Esta pandemia está tamén poñendo en evidencia as vantaxes de contar, por caso, cunha agroindustria próxima e accesible que sexa quen de garantir a alimentación básica. Si o coroavirus demostrou que para unha segura e mellor alimentación é moi importante contar con mercados locais e comarcais de produtos agrogandeiros, que compensen a especulación das grandes cadeas, tamén evidenciou os perigos de non contar cun sistema agroindustrial potente que evite os riscos de cortes na cadea alimentaria e free o crecente abandono do rural. Un sector que en Galicia va a seren moi castigado polos efectos da pandemia e a recesión será a industria na que son maioría as pequenas e medianas empresas. A política a aplicar debe buscar tanto que o tecido industrial galego saia o menos danado posible da pandemia, para o que será necesario fiscalizar que tódalas empresas que se acolleron a un ERTE na volta a normalidade cumpren en materia de mantemento do emprego, como sentalas base para un tecido industrial que, en base a pemes, aposte polo emprego e a innovación selectiva (a nivel sectorial, tecnolóxico e crediticio). Todo apunta a que actividades industriais relacionadas coas novas tecnoloxías e a robótica, a telecomunicación, as enerxías limpas e o medio ambiente así coma as infraestruturas básicas serán centrais nos sistemas industriais postcoroavirus. O comercio polo miúdo pode ser unha das grandes vítimas da pandemia: a parálise dos circuítos de subministro e de venda vai facer estragos neste sector xa ferido e cheo de débedas pola recesión anterior. Logo de que pase a pandemia e se retiren as medidas de confinamento serán necesarios plans de estímulo e de reactivación deste sector minorista de enorme importancia económica e social en Galicia.Unha estratexia deste tipo supón que antes de nada haberá que coñecer o auténtico estado en que queda a estrutura económica e social (familias, empresas, comercios,...) logo da pandemia. Unha vez coñecidos os danos causados hai que ser conscientes de que o esforzo que se vai esixir será de tal magnitude que requirirá da participación do tódolos axentes públicos e privados galegos: un grande acordo a nivel galego resulta, xa que logo, imprescindible. Acordo que so será posible si algunhas das partes como, por caso, os empresarios galegos cambian de actitude, a Xunta de Galicia entende que ela soa non será quen de atender a tódolos problemas xurdidos e o movemento sindical galego participa. Un acordo que precisará, xa que logo, que tódalas administracións públicas galegas (Xunta, Deputacións, Concellos) traballen coordinadamente deixando a un lado as loitas partidistas e os afáns protagonistas. Estes tempos esixen unidade e solidariedade.Velaí algunhas das ensinanzas que se poden sacar do dobre impacto da pandemia e a recesión económica. Leccións que deberan guiar aos gobernantes galegos actuais e futuros. Dirixentes que deberan entender que reactivala economía e a sociedade galega esixirá un reforzamento do público con unha política fiscal moi potente. De non facelo e seguir confiando en que o mercado e a iniciativa privada por si sos nos devolverán a normalidade terá consecuencias catastróficas.


Summary: O alcalde de Pontevedra ve "contradicións absolutamente flagrantes" nos discursos do presidente da Xunta.

O alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores, subliñou publicamente esta segunda feira as "contradicións absolutamente flagrantes" do presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, ao abrir a porta a unha segunda industria pasteira na Galiza ao tempo que asegura "que non hai alternativa de localización ao traslado" da factoría de Ence en Lourizán. Feixoo aludía ao interese nunha segunda industria após o Consello da Xunta da semana pasada, pero ao ver esa posibilidade de instalar outra factoría ao tempo que se insiste en que Ence non pode someterse a un traslado porque non hai outra localización que se adecúe as necesidades o malestar chegou desde distintos ámbitos. Para o alcalde de Pontevedra resulta "absolutamente alucinante" que "ao mesmo tempo, diga unha cousa e a outra" e preguntou "se queren tomar por parvos os cidadáns". Neste sentido, insistiu en que "non é serio nin responsábel" por parte de Feixoo, ao que acusou de "manipular a cidadanía cunhas declaracións que son absolutamente fraudulentas". O rexedor nacionalista lembrou que o Goberno galego "ten todas as competencias para buscar alternativas" para un emprazamento á fábrica de celulosas da ría e acusouno de facer "abandono de funcións, sabendo que se tiña que ir no 2018". Lores destacou que, se o concello tivese as competencias en industria e ordenación do territorio, sería capaz "non de manter os cincocentos postos de traballo da empresa, senón de crear eses 5.000" no Concello "que di Ence que ten". "O PP está a defender os intereses da empresa e non os intereses xerais da cidadanía, como debería facer unha forza política que está no goberno", afirmou. O pasado mes de xullo, a Audiencia Nacional declarou ilegal a prórroga concedida polo Goberno de Mariano Raxoi en funcións a Ence.


Summary: A Unión da Mocidade Galega desenvolveu o seu XVIII Congreso de maneira telemática e elixiu como nova Secretaria Xeral a Iria Carreira, que substitúe a Paulo Ríos á fronte das mocidades da UPG.

Nunha cita telemática, a Unión da Mocidade Galega (UMG) desenvolveu este sábado o seu XVIII Congreso. A organización xuvenil da UPG vén de renovar a súa dirección política. Após a reunión, escolleu a Iria Carreira Pazos como Secretaria Xeral, substituíndo a Paulo Ríos Santomé. Aos seus 29 anos Iria Carreira é médica residente en medicina de familia e comunitaria e deputada do BNG no Parlamento Galego. Após moitos anos desenvolvendo o seu labor político, tanto no eido estudantil como no xuvenil, agora toma o relevo á fronte da Unión da Mocidade Galega. No seu discurso de proclamación destacou a ilusión coa que afronta este novo reto e fixo fincapé na necesidade de seguir construíndo unha UMG máis forte no camiño da loita pola liberación nacional e social. Considerou ademais que a UMG enfronta "grandes retos de futuro nos que a mocidade estamos chamadas a ter un papel decisivo". Analizando a situación de crise social e económica actual e sinalando que estamos "as portas dunha importante crise económica", remarcou a necesidade de loitar desde a mobilización social contra "a precariedade laboral, o desemprego e a falta de expectativas de futuro neste País". Segundo considera, isto require que "a Unión da Mocidade Galega teña unha posición de denuncia da situación, mais tamén combate e de loita contra este sistema capitalista que nos afoga.". Como integrante do colectivo sanitario, puxo tamén o foco na necesidade de garantir uns servizos públicos de calidade. Alén disto, destacou tamén a importancia de contar cun ensino galego público e unhas administracións ao servizo das necesidades do pobo galego. Reafirmou ademais o compromiso da Unión da Mocidade Galega na suma de forzas para "tecer alternativas de futuro" e para "a construción dunha República Galega, socialista e popular na que o noso povo sexa libre". Ao remate, lembrou a importancia de "continuar o traballo que iniciaron camaradas coma Moncho Reboiras ou Bautista Álvarez", a quen considera que " deben estar sempre na memoria".


Summary: Falamos das aves no Día Mundial da Biodiversidade.

Hoxe é o día internacional da biodiversidade, data que tenta alertar sobre a necesidade da conservación da diversidade biolóxica. A data acordouse polas Nacións Unidas porque o 22 de maio de 1992 foi cando se adoptou o texto final da Convención da Diversidade Biolóxica. O seu obxectivo é crear conciencia da importancia que ten a biodiversidade para os seres humanos e a obriga de coidala e preservala para as xeracións vindeiras. A diversidade biolóxica ou biodiversidade refírese á variedade de animais, plantas e microorganismos nas que tamén se inclúen as diferenzas xenéticas dentro de cada especie, como poden ser as variedades de cultivos ou razas de gando, así como a diversidade de ecosistemas e as interaccións entre animais, plantas e humanos co seu contorno. A contribución das aves á biodiversidade As aves aportan á biodiversidade do planeta unhas once mil especies, se ben considérase que poderían existir en torno as dezaoito mil especies atendendo a un estudo publicado na revista científica PLoS ONE. Na súa análise sobre a taxonomía das aves apuntan que no futuro o uso de métodos morfolóxicos e xenéticos podería dar como resultado un aumento considerábel no número de especies. Porén, alén do número e da cantidade de especies, habería que pensar na contribución e na calidade que aporta a avifauna. Ademais do goce estético polas súas diferentes formas e cores, os seus cantos ou comportamentos extraordinarios de moitas delas, non deberiamos esquecer que son unha peza chave para manter o equilibrio ecolóxico. Os voitres, por exemplo, "limpan" o monte de animais mortos, evitando problemas de salubridade e propagación de enfermidades. Outras especies contribúen á polinización e á dispersión de sementes, algo primordial na natureza. A Galiza conta con máis de catrocentas especies de aves entre as sedentarias, estivais, as que veñen en inverno e raras ou accidentais. Das que crían no noso país cada vez son máis as que teñen problemas de conservación, como está a suceder coas asociadas aos ecosistemas agrarios. O sisón está a piques de extinguirse debido a un desenvolvemento agro-industrial descontrolado, sen planificar e unha Administración inoperante que non vela polos intereses do patrimonio natural que debería conservar. Lamentabelmente xa perdemos a pita do monte, as colonias do arao dos cons e de gaivota tridáctila, abundantes noutros tempos. Especies como o corvo mariño cristado ou a tartaraña cincenta van polo mesmo camiño de non tomarse medidas urxentes. O Catálogo Galego de Especies Ameazadas (CGEA), publicado no Diario Oficial de Galiza o 19 de abril de 2007, contén 193 taxóns, de fauna e flora, dos cales se consideran "En perigo de extinción" a 74 e "Vulnerábeis" a 119. Incomprensibelmente nos catorce anos desde a publicación do citado CGEA, só catro contan con plan de conservación das cales dúas son aves, a píllara das dunas e a escribenta das canaveiras. Cómpre unha revisión e actualización deste catálogo e unha aposta real e decidida para evitar a perda de especies. A desaparición de especies non implica só unha catástrofe desde o punto de vista natural e patrimonial. A extinción de fauna e flora, e nomeadamente das aves, estanos alertando de que o actual modelo de desenvolvemento vai por un camiño que non é compatíbel coa vida. E non deberiamos esquecer que se o ambiente non é propicio para as aves tampouco o é para as persoas. Aves bioindicadoras O uso dun paxaro como especie que alerta dun perigo, seguramente o máis coñecido é dos canarios nas minas. Antes de existir aparellos para medir escapes de gas grisú, gas inoloro e incoloro, para evitar as mortes producidas por este, usábanse canarios. Estes cantaban continuamente e cando deixaban de facelo ou perdían o sentido, alertaban que algo ía mal e había que evacuar a zona inmediatamente. A sensibilidade do canario ao gas era maior que a do humano e polo tanto "avisaban" do perigo. Algo semellante sucede co merlo rieiro (Cinclus cinclus). Neste caso unha ave indicadora da calidade das augas dos ríos. Se por algún episodio de contaminación, a calidade físico-química da auga muda, desaparecerá xunto con outras especies tamén sensíbeis como son certos macro-invertebrados dos que se alimentan. Por este motivo, así como por ser doado de identificar e censar, en países como Alemaña ou Inglaterra, empréganse como especie indicadora da calidade das augas. As aves son polo tanto un excelente termómetro para avaliar a calidade dos ecosistemas. Aínda que se require dunha análise previa, xa que debido á súa posición na escala trófica os cambios poden atender a varios factores, certas especies de aves cumpren os criterios básicos para ser consideradas especies bioindicadoras. Están presentes en todos os ecosistemas, teñen unha ampla distribución xeográfica, unha boa parte son fáciles de identificar por observación ou escoita e responden aos cambios e alteracións do medio. Das minas e dos ríos á calidade de vida Porén, non só se poden empregar algunhas especies de aves para alertar dun escape de gas nunha mina ou avaliar os ecosistemas fluviais. O seguimento das poboacións de aves e a evolución nas súas tendencias, xunto coa análise doutras variábeis ambientais, pódese levar a outros ámbitos e a escenarios maiores. Tanto é así que a Oficina Estatística Europea, Eurosat, inclúe o seguimento das poboacións de aves entre os seus índices para avaliar a sustentabilidade e o benestar social. As aves pasan a ser indicadores xunto con outros parámetros como son o nivel de emprego, a esperanza de vida ou o consumo de enerxía. A máis aves, máis calidade de vida. Pero parece que as aves van a menos. Un exemplo é o do coñecido paporroibo (Erithacus rubecula) tamén chamado pisco ou peizoque. En Galiza, alén das aves residentes, acollemos en inverno unha boa cantidade de exemplares que proceden de Europa. Pois ben, estímase que aproximadamente un oitenta por cento dos paporrubios do norte xa non emigran en inverno ao sur de Europa, por causa da subida das temperaturas provocadas polo cambio climático. Este mesmo suceso estase a dar cunha boa cantidade de especies acuáticas. Varias especies de patos que se veñen censando nas zonas húmidas galegas desde os anos oitenta, cada vez contan con menos exemplares, parecendo indicar de novo que as temperaturas máis levadeiras do norte de Europa evita que teñan que emigrar. Somos parte da solución: temos multitude de opcións "Son parte da solución" é o lema escollido para o día mundial da biodiversidade este ano. Como apuntan desde o Convenio pola Diversidade Biolóxica, a pesar de todos os avances tecnolóxicos, dependemos totalmente de ecosistemas naturais saudábeis. Se algo nos aprendeu a pandemia (ou debería ter feito) é a estreita relación que hai entre os seres humanos, o medio e as consecuencias que o seu deterioro, tarde ou cedo acabará afectándonos.Conservar a diversidade natural non é un capricho. Manter a maior cantidade de especies é a mellor maneira de coidarnos. Dispoñemos de multitude de opcións. Podemos asociarnos a entidades ecoloxistas, denunciar, demandar e reivindicar. Participar en programas de ciencia cidadá e ao tempo que gozamos e aprendemos, mentres observamos aves, por exemplo, podemos aportar datos de interese. Na actualidade hai tamén numerosas entidades naturalistas e ecoloxistas da Galiza que están a desenvolver programas divulgativos e de voluntariado para a conservación da nosa diversidade natural. Participemos, sexamos parte da solución.


Summary: A CPLP é um grande instrumento para se posicionar a nível internacional mas precisa redefinir objetivos servindo-se da língua para as pessoas se entenderem e irem em frente. Nesta redefinição qual o lugar da Galiza?

Murade Murargy é o secretário executivo da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP) desde a IX Conferência de Chefes de Estado e de Governo, realizada a 20 de Julho de 2012 em Maputo. A próxima, a XI, vai decorrer nos dias 31 de outubro e 1 de novembro de 2016, em Brasília. Para o secretário, a CPLP está cada vez mais visível no contexto internacional com uma série de países, como a Índia e a Austrália, que se candidatam, inclusive, para serem observadores da Comunidade e é por isso que a organização deve traçar, para a próxima década, políticas de cooperação entre os países nas áreas de educação, agricultura, energia e turismo. Na opinião do moçambicano, seguir à risca a aplicação do acordo ortográfico não é prioridade. Entender-se as pessoas para ir em frente Em entrevista concedida a Marieta Cazarré para a Agência Brasil, falou da necessidade de internacionalizar a língua com independência de seguir ou não o acordo ortográfico ."A língua é muito importante, não há dúvida nenhuma, e é nossa obrigação difundi-la, promovê-la, internacionalizá-la. Mas não podemos ficar apenas agarrados à nostalgia da língua. A língua é um meio de transmissão de conhecimento, de negócios, do comércio, do investimento. Eu, por exemplo, não me preocupo se estou a aplicar [o acordo ortográfico] ou não. Se as pessoas me entendem, vamos em frente". "Nós, os países-membros, não nos olhamos ao espelho para ver quão interessantes somos. Os outros é que olham para nós e veem a importância que temos no cenário internacional. O potencial económico, os recursos naturais que nós temos... Eles [os países observadores] querem ter acesso a nossas negociações sobre comércio e investimento. Todo mundo quer aprender português, sobretudo por causa dos países africanos. Hoje a Turquia está na África. A China e a Índia estão na África. Estão todos a correr para a África para desenvolver negócios". Redefinir objectivos Murargy está convencido que é preciso que os países-membros da CPLP redefinam os objetivos da organização, tendo em conta seu potencial económico e seus recursos naturais. "Todos os países da CPLP têm uma capacidade energética muito forte. É preciso traçar políticas para exploração desses recursos em benefício dos nossos próprios povos. Na agricultura é a mesma coisa. A larga experiência do Brasil, através dos conhecimentos que a Embrapa [Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecuária] possui, pode ser transmitida a outros países que também têm capacidade para produzir alimentos". A próxima guerra vai ser por alimentos. E nós temos a capacidade de minimizar os grandes deficits de alimentos no mundo A respeito do Brasil, Murargy serviu como embaixador de Moçambique no Brasil por seis anos e meio, disse que o país está buscando o equilíbrio entre as prioridades internas e o compromisso que tem com as comunidades, como a CPLP e as Nações Unidas. "É preciso ter em conta que o Brasil é um vasto continente e, apesar de ter muitos recursos, é um país em desenvolvimento. Um país que luta para resolver seus problemas de base, como pobreza, educação, saúde, habitação. Então o Brasil interessa-se [pela CPLP] na medida do que é possível. Assim como outros países, como Angola e Moçambique, dá prioridade, obviamente, à resolução dos problemas internos. Os problemas da Comunidade ficam sempre em segundo ou terceiro plano." Educação e Acordo Ortográfico Para Murargy, o maior dos desafios que a Comunidade enfrenta é na área da educação e do desenvolvimento humano. "Os países, sobretudo da África, ainda têm um grande deficit na área de educação, inclusive na educação de base, e é preciso eliminar o analfabetismo para que não haja um cidadão que não saiba ler, escrever, fazer contas". "Quanto ao acordo ortográfico, muita gente não está de acordo, há muitos intelectuais, jornalistas, que não aplicam, pois acham que não traz vantagens. Não há uma unanimidade sobre se valeu a pena, ou não, o tanto de dinheiro que se gastou". "As implicações financeiras da aplicação do acordo são grandes", disse Murargy. Ele deu como exemplo a alteração dos manuais escolares, sobretudo nos países africanos, que não têm capacidade financeira para mandar alterar tudo. "Acredito que devemos concentrar-nos no que é fundamental para permitir que os outros [países-membros] possam se desenvolver". Futuro da CPLP "Eu gostaria que a CPLP resolvesse um grande problema, que é a questão da mobilidade do cidadão no espaço da Comunidade. Sobretudo em grupos identificados, que são os empresários, jornalistas, artistas, desportistas, estudantes, investigadores, pesquisadores. A este grupo podíamos começar a dar uma porta de saída para circular no espaço, enquanto os países se organizam, para que a abertura seja total para os outros cidadãos. Isso seria um grande avanço nos próximos dez anos. E isso tem implicações na questão da educação, dos intercâmbios de conhecimento entre estudantes de Portugal, Brasil, Moçambique...". São os cidadãos que vão transmitir a imagem do que é a CPLP, deste sentimento de pertença à CPLP" "Eu vejo que, se houver vontade política, e espero que em Brasília os chefes de estado reafirmem a sua decisão de que a CPLP é uma organização para todos os nossos povos, é possível dar um impulso para que continue a crescer cada vez mais. Eu acredito que é um grande instrumento que temos para nos posicionarmos a nível internacional. Hoje já somos incontornáveis, mas podemos ser mais se mostrarmos um empenho em que essa organização cresça", afirmou Murargy. Dum tempo a esta parte os movimentos na CPLP apontam para o aproveitamento da unidade linguística como o fator de estabelecimento de laços comerciais e desenvolvimento económico. Mas o tempo passa e a Galiza continua ausente. Entrar de vez na CPLP deveria ser tarefa prioritária do novo parlamento que agora se constitui e do Governo que dele sair.


Summary: A Fiscalía responsabilízaos de desordes públicas e enfrontamentos coa policía durante unha manifestación na defensa dun reparto xusto para a frota galega das cotas de xarda e xurelo

O 2014 foi un ano de continuas mobilizacións dos cerqueiros galegos (por volta de 120 barcos e mil tripulantes), un sector que saiu á rúa en manifestacións e mobilizacións para protestar por un reparto de cota da xarda e xurelo que consideraban inxusto e discriminatorio para coa frota galega. Por unha desas mobilizacións, que decorreu en Vigo en marzo de 2014, a Fiscalía pide para 16 mariñeiros 3 anos de prisión para cada un, o que supón un total de 48 anos. As citacións recibíronas a finais de 2014 e o xulgado vén agora, segundo informa La Voz de Galicia, de aprazar o xuízo até o mes de xullo. A Fiscalía acusa os mariñeiros de protagonizar desordes públicas durante esa mobilización, que comezou no Berbés para ir até a sede da Xunta en Vigo. Alí producíronse diversos enfrontamentos e incidentes, que o ministerio público achaca aos cerqueiros, aos que acusa de guindar todo tipo de obxectos contra axentes e edificio, así de queimar unha bandeira da Unión Europea após baixala do mástil onde penduraba. Para a Fiscalía, os acusados tiñan "clara finalidade de atentar contra a convivencia" e responsabilízaos de causar diversos danos no mobilizario urbano e en vehículos da policía española durante os enfrontamentos que posteriormente tiveron lugar na zona do Berbés. Multas e detencións Non son estes os primeiros procesos nos que se ven os mariñeiros do cerco polas mobilizacións na defensa dun reparto xusto da cota da xarda. Até 150 euros de multa por unha falta catalogada como "grave". Esas foron as sancións que impuxo a Subdelegación do goberno español a mariñeiros e armadores do cerco que participaron na manifestación do 6 de marzo en Vigo. En abril de 2014 a policía española desenvolvía un operativo para deter media ducia de persoas ás que acusaba de tomar parte nos incidentes que decorreron en Compostela en marzo dese mesmo ano nunha mobilización dos mariñeiros do cerco diante do Parlamento de Galiza.


Summary: 300.000 accidentes de traballo fican anualmente sen investigar, sen que iso implique ningún tipo de sanción para a maioría das empresas que incumpren a legalidade neste campo. O Gabinete Técnico de Saúde Laboral da CIG analiza esta situación no seu último boletín.

Máis da metade das empresas incumpren coa obriga de investigar os accidentes laborais embora ser esta unha obriga. O artigo 16.3 da Lei de Prevención de Riscos Laborais (LPRL) estabelece a obriga do empresariado de "investigar os feitos que teñan producido un dano para a saúde das e dos traballadores, co obxectivo de detectar as causas deses feitos". Mais, denuncia o último boletín de saúde laboral elaborado pola CIG, isto é papel mollado para a maioría das compañías. O sindicato toma datos da Enquisa Anual Laboral (EAL) realizada polo Ministerio de Traballo, no ano 2016, que revelou que só 34,4% das empresas españolas investigaba os accidentes laborais. "Isto é, que 65,6% das empresas non cumpren coa súa obriga legal de investigar os accidentes. Se temos en conta que os accidentes non investigados rondan 60%, isto supón que uns 300.000 accidentes de traballo quedan anualmente sen investigar, sen que isto implique ningún tipo de sanción para a infinita maioría das empresas que non cumpren coa legalidade nesta materia", indica. A investigación dos accidentes/incidentes de traballo é un instrumento necesario e imprescindíbel para coñecer as causas que os provocaron, así como para que se poidan adoptar as medidas preventivas necesarias para eliminar esas causas e reducir a posibilidade de que se poidan repetir ese tipo de accidentes. No boletín recóllense unha serie de propostas para mudar a situación. Así, proponse esixir que a contratación da investigación de accidentes forme parte obrigatoria do contrato de prestación dos servizos a realizar polos Servizos de Prevención Alleos (SPA), ou ben que cando a Inspección de Traballo reciba unha comunicación de accidente a través do sistema Delt@, este emita automaticamente un requirimento para que a empresa lle presente o Informe de Investigación do Accidente (IIA). Galiza lidera a mortalidade por sinistralidade laboral no Estado. O país está á cabeza do Estado español en índice de incidencia (número de accidentes por 100.000 traballadores) en sinistros laborais mortais. Duplicamos a media estatal no que é unha constatación máis do preocupante panorama que nos accidentes laborais rexistra Galiza. No Estado hai 3,24 sinistros mortais por cada 100.000 traballadoras. Na Galiza hai 6,05.


Summary: Saíu do prelo Galiza 1968. A consciencia avivada. O volume incluído nas monografías De Nós, impulsadas por Sermos Galiza S.A., chegaralles nos vindeiros días ás e aos asinantes do semanario. Tamén se distribuirá polos quiosques e as librarías de todo o país. Ao fin, o caderno responde á vontade de restaurar un período chave do noso pasado recente dándolle voz á loita dunha xeración que aspiraba a devolver Galiza á historia.

A publicación promovida por Sermos Galiza S.A. e coordinada polo investigador Xosé Ramón Ermida Meilán propón unha viaxe pola Galiza da década dos sesenta guiada por algunhas das mulleres e homes que viviron en primeira persoa os feitos que agora nos contan. Segundo os editores, "os traballos pretenden revivir da man dalgúns dos seus protagonistas os días e feitos que abonaron a conformación dunha nova consciencia galega", sinalando que neste período fanse presentes "algúns dos síntomas dun novo tempo na sociedade galega, que acadará o seu momento cumio no segundo quinquenio da década dos setenta xa convertido nun amplo movemento de masas de orientación democrática e galeguizadora". Nesta liña, considérase que o 68 galego "foi un movemento orixinal que responde á dialéctica endóxena da formación social galega" e saliéntase que "as demandas da sociedade respondían a reivindicacións concretas moi ligadas á problemática específica do país nunha xeral orientación antifranquista e de recuperación da identidade galega". As clases populares serían un suxeito decisivo na conformación dunha alternativa ao franquismo. Así, neste monográfico Nemésio Barxa, na altura un avogado galeguista que traballaba no despacho de Amadeo Varela, militante da UPG que asumiu a defensa xurídica dos labregos afectados polo encoro de Castrelo de Miño, recupera a loita das veciñas e veciños contra Fenosa e o movemento social de solidariedade xurdido na sociedade galega. As protestas da veciñanza do val de Castrelo, o xantar de despedida a Celso Emilio Ferreiro en 1966, convertido no primeiro mitin organizado na Galiza após 1936 contra o franquismo, as follas voandeiras clandestinas e tamén dirixentes como Luís Soto dan corpo á crónica sobre "a primeira revolta autenticamente popular contra Franco". Pola súa banda, Camilo Nogueira, ao tempo un mozo enxeñeiro da Citroën que presidía a Asociación Cultural de Vigo, resgata nunha entrevista a construción do colectivo Galiza Socialista, os intentos de vincular a clase obreira á loita nacionalista, a vontade de articular sindicatos de dirección galega e a xénese da organización operaria en Vigo, que demostraría a súa madurez nas grandes loitas de 1972. A eclosión da cultura A década dos sesenta significa unha auténtica eclosión da cultura galega. Henrique Harguindey e Manuel Romero, fundadores e directivos da agrupación O Facho, debrúzanse no asociacionismo cultural xurdido para a defensa da identidade galega. A aparición de entidades como O Galo en Compostela, O Facho na Coruña, a Agrupación Cultural de Vigo, o Clube Cultural Valle-Inclán en Lugo, a Auriense, o Ateneo de Moaña, Amigos da Cultura en Pontevedra ou Abrente en Ribadavia serviu para pór en marcha centos de iniciativas de dignificación da cultura do país e da súa lingua, favorecendo o compromiso co propio dunha nova xeración galega. A carón do impulso ao tecido asociativo, sinalouse no tempo o impulso da actividade teatral, das artes plásticas, coa aparición da Estampa Popular Galega, e da canción no noso idioma. Precisamente, Vicente Araguas, un dos fundadores e membros senlleiros de Voces Ceibes, ocúpase nesta publicación do nacemento e desenvolvemento da nova canción na Galiza, reparando no labor deste colectivo, así como no papel das primeiras iniciativas discográficas. A loita estudantil Os protestos estudantís ficaron na memoria como imaxe case icónica do patrimonio rebelde de toda unha década. Xesús Sanxoás Formoso, á volta de 1968 estudante de dereito en Compostela, repasa os conflitos vividos na universidade galega que estouparan con toda a súa forza no mes de marzo cunha folga que paralizaría durante meses a actividade académica. A lembranza das reivindicacións concretas e a incardinación destas no marco xeral da loita contra o franquismo, a aparición de novas formulacións partidarias, as dificultades na configuración da alternativa nacionalista pero tamén o recordo da represión do réxime a unha xeración que aspiraba a volver a poñer en marcha a Galiza son eixos deste artigo. Ao tempo, Pilar Allegue Aguete, entón unha estudante na universidade madrileña, recupera a participación na loita das e dos escolares galegos residentes na capital do Estado, significando a actividade dos Comités de Nacionalidades, unha plataforma impulsada por patriotas galegos e vascos que xogarán un papel chave na orientación e dirección do movemento estudantil en Madrid. A aparición do estudantado como actor político de primeira orde introduciría toda unha serie de mudanzas que cuestionaría os roles tradicionais e abriría novos aspectos na axenda do cambio. María do Carme García Negro, recentemente chegada a Santiago de Compostela no curso 1967/1968 e parte da primeira promoción da Facultade de Económicas, fixa un panorama social da capital de Galiza, afirmando que "Compostela era en 1967 pouco máis que unha vila grande con dous representantes de peso social: a Igrexa e a Universidade" e afirma que "a convivencia dos estudantes cos santiagueses era moi cativa, compartíase espazo urbano pero non vidas". A cuestión de xénero Camiño Noia, entón presidenta da Xuventude de Estudantes Católicos e destacada activista do marzo compostelán, reflexiona sobre o papel das mulleres e da problemática de xénero naquela mocidade politizada que combatía o franquismo, destacando que "os grandes cambios no pensamento en 1968 non foron acompañados de mudanzas importantes respecto ao papel das mulleres" e exemplificado que "malia o compromiso político dun amplo grupo de universitarias, os dirixentes da revolta foron só homes". A monografía é unha obra continuadora doutras sobre a temática editadas nos últimos anos e agarda por novas investigacións que permitan achegar unha visión de conxunto sobre a época. Son moitos os temas de relevo que ficaron, por diversos motivos, fóra da publicación e que terían contribuído a unha mellor compresión do período. Porén merece destacar a achega de Xaquín Campo Freire, un daqueles cregos antifascistas da comarca de Ferrol comprometido até hoxe cunha igrexa galeguizada e coa súa sociedade. O seu traballo fornécenos a perspectiva dun sector da igrexa heterodoxa que, ao abeiro do proceso iniciado co Vaticano II, aposta decididamente na introdución do noso idioma na liturxia e no movemento que prestou colaboración á loita nacionalista clandestina, como aconteceu en 1975 canda "o Domus Ecclesiae foi saqueada pola policía cando o asasinato de Moncho Reboiras, xunto coas casas doutros seis curas". Presentacións Estamos diante dunha publicación con vontade divulgativa que aspira a achegar un relato anovado sobre a historia contemporánea de Galiza. Sermos Galiza S.A. indica que "os debates que se pretenden organizar nas cidades e vilas de Galiza responderán ao obxectivo de botar luz arredor dun novo rexurdimento que vai inaugurar un ciclo político no país que arranca coa fundación das organizacións nacionalistas clandestinas a mediados da década dos sesenta e que se fechará após o golpe de Estado do 23 de febreiro de 1981 tras a consolidación do réxime da II Restauración".


Summary: Os contaxios pola Covid volven superar un día máis o medio millar mentres aumenta a presión hospitalaria.

Os casos activos de coronavirus na Galiza continúan á alza e alcanzan as 4.779 infeccións ─383 máis nas últimas 24 horas─, mentres que os contaxios volven superar o medio milleiro, 514 ─59 menos─. A presión hospitalaria tamén se incrementa até as 114 hospitalizadas ─dez máis─, así como a taxa de positividade, que marca un 6,98%. Segundo os datos publicados na mañá deste domingo pola Consellería de Sanidade con rexistros até as 18 horas deste sábado, aumentan a 21 os pacientes ingresados en UCI pola covid na Galiza ─seis máis─, e a 93 os hospitalizados noutras unidades ─catro máis─. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria aumenta en seis das sete, e só se estanca na de Lugo. Así, a de Pontevedra e O Salnés continúa un paciente covid en UCI, pero aumentan até os 12 (dous máis) os hospitalizados noutras unidades; e a de Ferrol conta con dous ingresados en críticos (un máis), pero continúa con 10 pacientes en planta, sen cambios. Pola súa banda, a carga asistencial aumenta lixeiramente na área de Ourense, que rexistra 27 pacientes en planta (dúas máis), aínda que mantén a tres en críticos (sen cambios), e na da Coruña, onde non se notifican cambios en UCI, con catro pacientes, pero onde aumentan os hospitalizados en unidades convencionais até o 16 (un máis). A presión hospitalaria increméntase tamén na de Santiago, con cinco hospitalizados en unidades convencionais (un máis) e catro en críticos (un máis). O maior incremento en hospitalizados en UCI rexístrao a área de Vigo, onde hai seis pacientes en críticos (catro máis), aínda que 20 en unidades convencionais (dúas menos). Por último, o distrito lucense é o único que non rexistra cambios, e continúa con tres ingresados en unidades convencionais e un en UCI. Camiño das 5.000 infeccións Galicia continúa por encima dos 4.000 casos activos de Covid após rexistrar un novo ascenso por vixésimo oitava xornada consecutiva até os 4.779, que constitúen 383 máis, ao haber máis contagios (514) que altas (131). As infeccións activas ascenden de novo no sete áreas sanitarias galegas, coa de Ourense á cabeza (+129), seguida pola de Vigo (+123), Pontevedra e O Salnés (+40), A Coruña-Cee (+38), Ferrol (+23), Santiago e Barbanza (+17) e Lugo (+13). Deste xeito, con máis casos colócase a de Vigo, con 1.325; seguida da de Ourense, con 1.263; A Coruña e Cee, con 674; Lugo, con 448; Santiago e Barbanza, con 402; Pontevedra e O Salnés, con 420; e á cola continúa a de Ferrol, con 247. Segundo os últimos datos actualizados na tarde deste pasado xoves polo Ministerio de Sanidade, Galiza conta cunha taxa a 14 días de 148,12 casos por 100.000 habitantes, mentres que a media de España ascende a 171,68.


Summary: A investigación da presunta trama corrupta constata as presións dos dirixentes de Aquagest para incrementar a factura en Compostela e o "desvío evidente de fondos" da empresa para financiar equipos deportivos e festas da cidade. Os investigadores sospeitan do uso de "facturas falsas" nunha sociedade na que participa o Concello.

Aos presuntos líderes dunha das pólas da Pokémon non lles saían as contas. Se o sumario da causa instruída pola xuíza Pilar de Lara fose unha novela unha das tramas máis recorrentes sería a teimosía dos responsables da empresa Aquagest por renovar a concesión do servizo de augas de Compostela, unha prórroga que non lles daba chegado malia á eliminación de obstáculos como as persoas titulares da secretaría e da intervención municipal no Concello e que se complicou coa definitiva caída en desgraza de Gerardo Conde Roa. Ademais de para lograr esa renovación, proceso no que tentaban utilizar todas as súas influencias, a presión tiña outro obxectivo fundamental, segundo a investigación: incrementar a recadación do recibo da auga. Segundo consta nos informes de Vixilancia Aduaneira incluídos na parte do sumario que sobre a que xa non pesa o segredo, un dos dirixentes composteláns de Aquagest, José Luis Míguez, expresa nunha chamada telefónica a súa contrariedade pola reticencia do Concello a aplicar un incremento na factura equivalente á suba do IPC. Así, nunha conversa cun home identificado como Luis "pregúntalle se no seu contrato teñen a revisión automática das tarifas pola suba do IPC". "Luis dille que si, pero que en 2011 a interventora cargouno polo morro, eles reclamaron e vanllo pagar". Míguez "ameazou con meter unha factura de 200.000 euros de suba das tarifas" Neste contexto, Míguez "interésase pola forma da reclamación" mentres segue a "queixarse polo maltrato que lle está dando o Concello", que lle "devolveu as facturas do incremento do IPC" malia ao "compromiso do anterior alcalde", Gerardo Conde Roa. Dado que todo parecía indicar que non ía haber incremento da recadación Míguez transmítelle a Luis o que xa lle advertira a algúns membros do Goberno municipal: que como non hai máis cartos, "a partir de agora non van participar en nada", aínda que nos últimos anos "participaron en moitas cousas e grazas a Aquagest hai un equipo na cidade que está na ACB", en referencia ao Obradoiro. "Míguez -recolle outro informe- ameazounos [ao Concello] con meter unha factura de 200.000 euros de suba das tarifas que non está aprobado" e por iso "están deixando de poñer cartos para actos cívicos relacionados co Concello como facían antes". Segundo Míguez "ao final a pelota vai ascender a un millón de euros". "Desvío de fondos" para equipos deportivos e festas O financiamento de equipos deportivos composteláns a través de empresas da presunta trama é, precisamente, outra das liñas de investigación da xuíza. Indaga nisto despois de que os investigadores incluísen como feitos "destacados" nos seus informes a "entrega de cartos por parte da empresa Aquagest ao Obradoiro" pero non por altruísmo ou por amor ao deporte, senón "para conseguir a prórroga do contrato" co Concello. "Míguez -detalla un informe- recoñece" esa entrega de cartos, que se concretaría nun "desvío evidente de fondos a outros fins que non son os do contrato que ten Aquagest". A empresa ameazaría con deixar de financiar actos e equipos se non recadaba máis "Realízanse achegas de cartos por Aquagest para empresas suxeridas por autoridades de Santiago", algunhas delas "moi relevantes pola súa contía", relata Vixilancia Aduaneira antes de salientar que a compañía de augas "entregoulle 60.000 euros ao Obradoiro como acordo para renovar a concesión en Santiago", entrega que se produciría "a iniciativa de Ángel Espadas", alcumado Puñales, para "pagar nóminas e xogadores". Pola súa banda, o concelleiro de Deportes, Adrián Varela, "pide 70.000 euros para o equipo Lobelle de fútbol sala". Noutro punto da investigación Vixilancia Aduaneira intervén unha conversa na que Míguez lle explica a outro dirixente da empresa, Casimiro González, que "vén de estar co concelleiro de Auga e Saneamento, ao que lle rehabilitara as oficinas por 32.000 pola cara" e lle dixo "que a empresa xa non pode achegar máis, que xa puxo 180.000 euros para as festas e para o Obradoiro". Preguntas da xuíza a Adrián Varela As achegas aos equipos da cidade, as contrapartidas por estas e a influencia do Concello no proceso foron unha parte fundamental do interrogatorio da xuíza ao edil Adrián Varela, imputado no caso. Ante a pregunta de se Aquagest "entregou cartos ao Concello" Varela asegura que a empresa achegou "60.000 euros" pero "directamente" ao club. El só admite que "o club se reúne comigo", porque "comigo se reúne ata o apuntador", para explicarlle que "necesitan cartos". "Tentas buscar fórmulas, sempre dentro da legalidade para axudar a entidades deportivas". En todo caso, afirma, "eu non participei na xestión" porque "foi Gerardo quen levou o tema". Non obstante, a sospeita da maxistrada é que eses cartos se entregaron como "anticipo pola renovación do servizo de augas". A xuíza sospeita do financiamento de entidades deportivas e pregunta polo uso de facturas falsas De Lara dubida de que o Concello non influíse nestas axudas ao club e tamén de que este recibise só os 60.000 euros de Aquagest. Faino porque os investigadores advírtena de que "se estaría entregando diñeiro dende o Concello ao club de baloncesto Obradoiro e, para que non quede constancia deste feito, estaríase realizando a través de facturas, polo que podemos deducir que se trataría de facturas ficticias que pagaría Xade", unha sociedade mixta na que participa o Concello, e por "un montante de, cando menos, 200.000 euros". Nunha gravación telefónica Varela "admite que o autorizou el" e "espera que non se entere a prensa". En conversas posteriores o propio Varela e Espadas admiten que "se fixo por tras, con facturas". Con estes datos sobre a mesa a xuíza pregúntalle ao concelleiro "que quere dicir que iso se fixo por tras, a través de facturas" e el mantén que o financiamento se realizou "en concepto de patrocinios" por importe de "50.000 ou 60.000 euros". "E 200.000?", repregunta a xuíza. "Si, pode ser", admite o edil, que tras explicar a composición accionarial de Xade -nela participa o Concello minoritariamente e empresas propiedade do presidente do Obradoiro- detalla os motivos polos que non quería que os feitos chegasen a ouvidos dos medios de comunicación: "porque politicamente estamos vendendo que imos colaborar cos clubs de base". En calquera caso, resalta, "non son 200.000 euros do Concello", senón "da sociedade, dos que o 33% son do Concello".


Summary: Hai máis de media década Pontevedra implantou o seu primeiro roteiro para que nenos e nenas fosen á escola sen adultos, a pé e con seguridade. Varias localidades desenvolven xa iniciativas semellantes cunha aposta á que agora se incorpora Santiago.

"Eu propóñolle ao alcalde de Pontevedra que ao entrar na cidade poida haber un cartaz que poña: Coidado, os nenos desta cidade van á escola sós e xogan na rúa". Así chanceaba o pasado marzo o prestixioso psicopedagogo e educador Francesco Tonucci durante unha conferencia na que, ao debullar a versión galega da súa obra A cidade dos nenos (Kalandraka), lembraba a súa colaboración co Concello pontevedrés no seu proceso de "cambio" urbano, no que pasou de priorizar os coches a "convidar os nenos a iren á escola sen adultos". Esa filosofía plasmouse nos Camiños Escolares, unha iniciativa xa plenamente implantada en Pontevedra e que nos últimos anos se veu estendendo por diversas localidades de Galicia, con Santiago como última incorporación ata o momento. A xuízo de Tonucci, que nais e pais "non lles deixen saír aos nenos porque a rúa é perigosa" é todo un "paradoxo". "Eu creo que a rúa é perigosa porque non hai nenos nela, está abandonada", afirmaba. "Se os nenos non poden saír sós da casa non poden ser bos cidadáns, non contribúen a facer a cidade mellor", e se as vías urbanas "só serven para que pasen os coches, os coches non coidan a ninguén", mentres que os peóns "comunícanse, míranse, e se hai nenos na rúa, cóidanos". Con estes principios lanzouse hai xa máis de media década o primeiro Camiño Escolar de Pontevedra, que comezou experimentalmente no colexio Álvarez Limeses. Os postulados do psicopedagogo Francesco Tonucci inspiraron o lanzamento do proxecto en Pontevedra A aposta por que o alumnado volvese ir andando ao colexio particu dunha apelación á "confianza" das familias na responsabilidade de nenas e nenos, pero tamén na cidade como "espazo basicamente seguro", lembran dende o consistorio. Por este motivo, os camiños escolares baseáronse na "pacificación" do tráfico mediante peonalizacións e a xeralización do límite de 30 quilómetros por hora na zona urbana, pero tamén no establecemento de varios dispositivos adicionais sobre o papel e sobre o terreo. "É no seo de cada familia onde cada neno e nena ten que aprender o camiño á escola e á casa", evidencia o goberno local, se ben persoal municipal "de apoio" ubícase en varios puntos dos percorridos para "axudar" a que os escolares "estean atentos a semáforos e vehículos" e indicar a quen vaian en coche "a necesidade de extremar o coidado pola presenza de nenas e nenos sós na rúa". Implicación da cidadanía e do tecido comercial Distintivo dos locais colaboradores en Pontevedra e "multa cívica" en Santiago Ademais de intervir no tráfico, trazar rutas seguras e implantar persoal de apoio, os camiños escolares apelan á colaboración do conxunto da cidadanía e, moi especialmente, dos establecementos comerciais e hostaleiros que desenvolven a súa actividade nos itinerarios polos que pasan nenos e nenas ao iren ao colexio. "Falamos con encargados dos locais comerciais e hostaleiros para que axudasen en caso de problemas, de tal xeito que o neno ou nena pode entrar nos locais" que teñan o distintivo distribuído dende o Concello para "recibir a axuda que precisen", que en caso de problemas adoita ser, "basicamente, chamar ao colexio ou á Policía Local". Os camiños escolares inclúen unha rede de establecementos comerciais aos que o alumnado poden acudir se ten algún problema durante o percorrido A colaboración dos comercios é tamén unha das pezas do proxecto da que, ata o momento, é a última localidade galega en poñer en marcha estes roteiros á escola, Compostela, onde reciben o nome de Colecamiños. No caso da capital galega o primeiro destino experimental do plan é o colexio Pío XII, ao que chegan catro itinerarios deseñados pola Policía Local que se "poden percorrer nuns 10 minutos", partindo de puntos nos que "os pais e nais poden parar uns minutos cos seus coches para deixar os nenos", no caso de que os seus fogares estean máis afastados. Os Colecamiños, resalta o Concello compostelán, segue a estela de "experiencias que xa funcionan con éxito en moitos países europeos e en cidades máis próximas como Pontevedra" e "abrangue todas as áreas de xestión municipal", porque implica dende charlas de sensibilización a "modificacións urbanísticas", pasando pola implantación de novos sinais de tráfico ou campañas específicas como a denominada "multa cívica", coa que nenas e nenos poden sinalar condutas de persoas adultas que, ao seu xuízo, poden obstaculizar ou impedir estes percorridos seguros. Os Colecamiños de Santiago inclúen a campaña da "multa cívica", para sinalar condutas de persoas adultas que poñen en risco a seguridade Como en Pontevedra, o proxecto de futuro en Santiago é estender os Colecamiños para, paulatinamente, ir substituíndo "o hábito de levar os cativos en coche ata a mesma porta da escola", que "os priva de momentos compartidos coas súas amizades, pero tamén pon trabas ao desenvolvemento da súa autonomía". Cómpre ter en conta, di a oficial da Policía Local Diana Parente, que "hai estudos que xa apuntan a que aos oito anos os cativos xa teñen as capacidades psicolóxicas e psicomotrices necesarias para seren autónomos". "Levar os cativos en coche ata a porta da escola pon trabas á súa autonomía" A "recuperación da cidade para as persoas que viven nela, tamén para as máis novas" e, asemade, a mellora na "fluidez do tráfico" serán dous dos obxectivos dos Colecamiños composteláns. Coa súa posta marcha Santiago súmase a Pontevedra, pero tamén a iniciativas semellantes que, nos últimos anos, xurdiron en cidades e vilas como A Coruña, Ourense e Lugo, e, máis recentemente, en Carballo e Barbadás.


Summary: O BNG celebrou este 6 de decembro en Pontevedra un acto de homenaxe e conmemoración do 90 aniversario da fundación do Partido Galeguista, nacemento do nacionalismo político organizado.

"O BNG é o Partido Galeguista do século XXI, vimos de lonxe e imos chegar aínda máis lonxe", proclamou a portavoz nacional, Ana Pontón, tras remarcar que se ben o mundo cambiou de forma notábel ao longo destas nove décadas, hai algo que non mudou: "A necesidade do nacionalismo para Galiza, que precisa máis que nunca forzas políticas coas mans libres para defender os seus intereses". A líder do BNG foi a encargada de clausurar o acto 'Galiza, unha nación viva' no que tamén participaron o alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores, mais a secretaria xeral de Galiza Nova, Marta Gómez Martín. A cerimonia deu comezo co himno do antigo Reino da Galiza e serviu para reivindicar unha Galiza con futuro mai o "legado vangardista", dixo Lores, de persoas como Castelao e Bóveda, e con eles, engadiu Ana pontón, unha "equipa de primeira" como os irmás Vilar Ponte e Suárez Picallo, Victor Casas, Johan Carballeira, Ánxel Casal ou Otero Pedraio. Pasado e futuro feminista Mais tamén ilustres mulleres, que a portavoz nacional do BNG quixo reivindicar de forma expresa, como Amparo López, María Miramontes, Elvira Bao, Micaela Chao, Antonia Pardo, Virxinia Pereira, Antonia Pardo, Amalia Álvarez, Ernestina Otero e tantas outras. "Porque elas foron, somos. E porque somos, o futuro de Galiza será feminista, ou non será", proclamou a líder nacionalista. Pontón salientou a necesidade dunha forza "coa cabeza e co corazón" no país, capaz de frear un centralismo "que se estende como mancha de chapapote, viscosa e contaminante, para tapar a realidade dun Estado que é plurinacional, pluricultural e plurilingüe", destacou. Pontón destacou o proxecto transformador e modernizador do Partido Galeguista co Estatuto do 36 como punto de partida que incluía o recoñecemento nacional da Galiza ao mesmo nivel que Euskadi e Catalunya. "Galiza é unha nación viva e o BNG un nacionalismo liberador", subliñou Pontón, e iso, dixo, é o que conmemorou o BNG no acto de Pontevedra, "non a Constitución que blinda a impunidade dunha casa real corrupta, nin a que nega a plurinacionalidade e impón un centralismo letal, nin a que apuntala unha democracia de baixa calidade trufada de portas xiratorias, de corrupción institucionalizada e de control partidista dos órganos xudiciais", argumentou. Disputarlle a hexemonía ao PP Como contrapunto, sinalou o BNG herdeiro do Partido Galeguista, que encara un novo ciclo político co reto de liderar a Presidencia da Xunta, "porque somos un proxecto gañador e imos disputarlle a hexemonía ao PP como xa fixemos en Pontevedra, indicou Pontón, un reto que require, de toda a humildade, intelixencia colectiva e de toda a ambición". "O nacionalismo é a esperanza do pobo galego para termos futuro", recalcou. "Imos construír unha Galiza en grande que deixe atrás a Galiza en pequeno que nos lega o PP de Feixoo, porque o BNG ten confianza no país, no seu potencial e sabemos cara onde queremos camiñar". Referiuse Pontón a unha Galiza "máis xusta", con servizos públicos fortes, á vangarda na loita contra a emerxencia climática, con base na ciencia e na innovación, con oportunidades para a mocidade, feminista, internacionalista e solidaria. Ademais, reiterou a demanda dun novo "status político de nación" e autonomía financeira para Galiza, que pasa por ter aquí a chave dos nosos cartos.


Summary: O Día da Candeloria, 2 de febreiro, ese en que casan os paxaros, ten un simbolismo que se remonta no tempo. A festividade de Santa Bríxida, un día antes que a Candeloria, enxalza a fertilidade e a fecundidade, presentes na tradición do pobo que con máis intensidade conservou as diversas manifestacións do mito, Irlanda.

O mapa do occidente Atlántico está cuberto por pobos de brétemas, entre enguedelladas topografías, labirintos históricos nos que se perden mitos e ancestrais ritos. Entre eles tamén o da Atlántida, illa con canles e circos de augas, arredor dun gran templo erguido ao deus dos océanos... que se a lenda do país, das Hespérides, dos hiperbóreos, paraíso centrado polo horto da árbore das mazás de ouro. Pomas buscadas por Hércules, como tamén era buscado por Jackson e os Argonautas o pelexo do Castrón de ouro, símbolo dos imperios. Illas máis aló dos mares navegados por fenicios, gregos e romanos, noutra banda dos agudos montes das Columnas de Hércules ou do deus Briareo, quizais o mesmo e mítico Vero Breo, adorado nos altares do Facho de Donón, mirando ás Cíes... Parte mítica dos "máxicos" pobos do extremo occidente, aos que os cronistas e xeógrafos latinos catalogaban como "outros", "keltoi"; para os gregos eran os "keleto", veloces xinetes... Pobos nomeados coa raíz "gal", "kal", como os romanos coñecían os celtas, quizais pola cute branca, como coida Isidoro de Sevilla, ou por habitar entre as pedras, señores dos coios. Entre tantas "gallaecias", en Polonia, Romanía, en Macedonia, a Galiza... Xentilidades, grupos familiares cunha firme relixión animista. Adoradores dos astros, das árbores, das fontes, intérpretes do vento e das estrelas... Celtas, pobo nacido da encrucillada, do camiño, do encontro entre diferentes etnias procedentes de Asia, de Anatolia, coñecedores do ferro: Escitas, Hititas... introducidos no que hoxe é Europa por todos os camiños, seguindo o Danubio e o Rhin. Para facerse co territorio e mesmo con gustos e costumes dos etruscos, dos Íberos e doutro indíxenas impregnados das influencias mediterráneas, exipcias, cretenses, micénicas e mesmo coas que topaban no seu lento camiño difusor. Turín, Bérgamo, Milán, Maguncia, Bohemía, París, Coimbra e tantas "brigas" ou "brigantias", nas illas británicas, a Braganza trasmontana, a nosa Brigantia do Mar dos Ártabros, e outros como Friburgo... son algúns topónimos coa orixe frixia "frig" ou "brig". Núcleos que compartiron ritos semellantes aos orientais, cultos zoroastristas ás dualidades, centrados polo lume, á natureza, aos astros, aos catro elementos que rexen o agro e a vida: luz e lume, auga, terra e pedra, o aire, celebrados por magos oficiantes, druídas, entre sagas e nostalxias cantadas polos poetas bardos. "Soamente cun medo: que o ceo lle caese derriba... e as tebras", como lle confesou un druída a Alexandro e segundo conta Ptolomeo... Don Vicente Risco daría conferencias interminábeis sobre este tema no que teimaba. Bríxida e a Candeloria: da Luz ás Tebras, do Inverno á primavera Nas crenzas célticas todo está en devalar, desde o caos ao cosmos, na procura da perfección, para logo renacer de xeito diferente... a Teixido irá de morto o que non vai de vivo... e farao baixo a forma de réptil... na busca da harmonía cósmica. Celtas, tidos como valentes, aínda que bebedores e indisciplinados, especialistas ourives e delicados nos traballos do metal, das telas de lá e do liño. Entre os seus xamáns estaba Lug, sobranceiro nas sagas irlandesas: militar, mago, músico, domesticador de corvos mensaxeiros, heroe-deus, precedente do xermano Wotan ou Odín. Brigida é a deusa do lume, da luz, en relación coas brigantias, significa acoiraza , forte, madroeira pois da fortaleza física, dos ferreiros, dos curandeiros, da fecundidade... Cristianizada pola Santa Brígida. Da que na metade do século V, Cogitosus, na súa Vita Brigitae, conta obra e milagres da irlandesa, seguramente coa faciana pencada e roxa. Filla dun druída, sabedora das ciencias sacras da natureza, alumna de San Patricio. Monxa do mosteiro irlandés de Kildare e que pon nome a tantas Brigites nórdicas. Matriarcado patente na Bretaña na que tamén no século VI ten sitio Dahud-Ahés, filla do rei de Cornubia, meiga endiañada que combate o cristianismo e que castiga e asolaga a illa de Ys pola avaricia dos seus habitantes, tema que inspiraría a Allan Stivell para unha das súas composicións de arpa celta... unha de tantas lendas que se repite en lagoas da Galiza, disfrazando a virxe de pobre peregrina, mendigando pan que non lle dan... e que, cos poderes dunha meiga, como Ana Manana, envolve en auga cidades e panadeiros avarentos. Non podía ser doutra maneira, pois a Santa Brigida asóciase coas candeas, coa luz que brota entre a brétema da invernía, celebrada cada día 1 de febreiro, na véspera da Candeloria cristiá, cando tamén nos preparamos para honrar o armenio mago San Brais. Cultos traídos e levados entre Oriente e Occidente. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube


Summary: O día de Rosalía celébrase en todo o país impulsado pola AELG, que conseguiu que máis de trinta concellos aprobasen mocións declarando o 24 de febreiro como Día de Rosalía de Castro. Durante toda a xornada organízanse ducias de actos nas rúas e prazas de todo o país

Este venres cúmprense exactamente 175 anos do nacemento de Rosalía de Castro e para celebralo a Asociación de Escritores en Lingua Galega organizou un feixe de actividades de todo tipo e en todas as direccións, animando ademais á cidadanía a agasallar un libro en galego e unha flor. Dende hai semanas, ademais, foilles remitindo aos concellos de todo o país solicitudes para que os plenos municipais aprobasen mocións declarando este 24 de febreiro como Día de Rosalía de Castro. Até agora máis de trinta xa o fixeron ou están en proceso de facelo, comezando pola Coruña, A Estrada, A Guarda, A Pontenova, Arteixo, Arteixo, Betanzos, Cangas, Ferrol, Laracha, Muros, Narón, O Rosal, Ponteareas, Porto do Son, Redondela, Rianxo, Santiago, Teo, Tui, Valdoviño, Viana do Bolo, listaxe que irá aumentando nos próximos días segundo se vaian celebrando os plenos. Como salienta Mercedes Queixas, secretaria xeral da AELG, "o recibimento foi moi bo. A proxección que ten Rosalía é tal, que segue estando en nós case sen dármonos conta". "O obxectivo é achegar a obra de Rosalía todos os galegos, que hoxe coñecen unha Rosalía que non foi a que estudamos durante moitos anos" Como salienta Queixas, os actos organizados nacen con vocación de ser moi "sociais" pois "a obra de Rosalía está concibida para o pobo, para a sociedade galega". O obxectivo é "achegar a obra de Rosalía todos os galegos, sobre todo os máis novos, que hoxe coñecen unha Rosalía que non foi a que estudamos durante moitos anos. Os estudos de diferentes investigadores nos últimos anos fóronnos colocando ante unha Rosalía moito máis auténtica, con maior personalidade, unha muller culta, loitadora, vangardista..., algo moi diferente a aquela Rosalía simple, chorona, populista..., que outras xeracións estudamos". Queixas afirma que "Rosalía tiña un país na cabeza que non era a que daquela había e ela ergueuse convencida como a voz do pobo, dende unha posición consciente de certo prestixio ou con maior facilidade para chegar á sociedade. Era a voz dos oprimidos, dos silenciados, das maltratadas, das nunca valoradas, das invisibilizadas, das mulleres, da lingua, era a voz que falaba por todos". E conclúe: "precisamos voces que nos recorden que non existe aínda o equilibrio para a sociedade, nin para o xénero, nin para as linguas, que hai unha lingua propia e oficial que segue sendo invisibilizada e marxinada". Actos públicos Durante toda a xornada haberá actos nos centros de ensino, pero tamén nas rúas e prazas máis significativas das principais vilas e cidades galegas. Estes son: Santiago de Compostela, Panteón dos Galegos Ilustres, 18:00 A Coruña, Kiosko Alfonso, 18:30 Lugo, Salón de actos do IES Lucus Augusti, 10:30 Ourense, Liceo, 19:00 Ferrol, Galería Sargadelos, 19:00 Vigo, Museo de Arte Contemporánea (MARCO) A Rúa, Biblioteca Pública Municipal, Casa da Cultura, 18:30 Pontevedra, Casa das Campás, 18:00 A Estrada, Sala de conferencias e exposicións CaixaNova, 19:00 Monforte, Centro de interpretación do viño, 21:00 "Rosalía como berro" En cada un destes actos o coordinador/a, socio ou socia da AELG, lerá unha Declaración da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega no Día de Rosalía de Castro 175 anos despois do seu nacemento, do que este xoves se adiantou o primeiro parágrafo: "Hoxe Rosalía como berro que reclama e revive en presente atemporal a reivindicar a presenza de lingua e identidade en todos os recunchos do noso país". En opinión de Mercedes Queixas, "estamos escribindo un capítulo máis dunha historia que non sempre é lineal, non se nos permite sempre avanzar con paso firme, senón que temos que dar eses pasos adiante e atrás da Penélope que nos recordaba Díaz Castro. Nós estamos escribindo un capítulo o mesmo que outras xeracións escribiron outros. Non hai nada rematado, hai moito por facer, moito por recuperar, e o importante é que teñamos esa vontade e esa firmeza que nos caracteriza ao longo da historia, para chegar a ese coñecemento, e unha vez que cheguemos ao coñecemento chegaremos ao recoñecemento e ao orgullo e a posta en valor do que somos, dentro dun mundo moi amplo pero dende a nosa individualidade". Blog dedicado ao Día de Rosalía


Summary: Clasifícase por primeira vez na súa historia para unhas semifinais europeas após un sufrido empate co Genk. Enfrontarase co Manchester United de Mourinho. O primeiro partido, en Vigo, o 4 de maio. A volta en Old Traffor, o 11.

O Celta clasificouse para semifinais da Europa League, un paso de xigante na historia celeste, onde nunca se lograra pasar de cuartos finais nunha competición europea. Logrouno da man de Berizzo, nunha competida eliminatoria co Genk e con catro canteiráns sobre o céspede belga. O Celta chegaba con vantaxe ao Luminus Arena (3-2 en Balaídos), mais consciente de que ese resultado non permitía nin especulacións nin opcións conservadoras. Había que saír a polo partido. Enfronte, os belgas non tiñan outra que facer o mesmo, polo que o partido xa se prevía electrizante. O Genk enchufou os primeiros minutos de encontro, con decisión e perigo. Mais o Celta axiña deu resposta nun remate de Pione Sisto que marchou desviado por pouco. Os celestes sufrían cando tiñan que defender sen balón e os belgas centraban a súa aposta nas xogadas a balón parado. O Celta nunca desesperou. Tentaba manter a bola e tecer xogadas de ataque. O premio chegou xa na segunda parte, cun golazo de Sisto que estendeu a tolería entre o celtismo e acalou os seareiros belgas. Mais o Genk non é óso doado de roer e amosouno. Catro minutos despois empataba grazas a unha perda de balón na defensa celeste. A partir de aí o Celta sufriu. Foron os seus peores momentos, cun Genk atacando e sen acabar os celestes de aproveitar para armar as contras. Sufriu mais non se rendeu. O premio, o paso por primeira vez na súa historia a semifinais europeas. Ficha técnica 1 (3)-Genk: Ryan, Brabec (Dewaest, min.81), Colley, Trossard, Malinovskyi (Boëtius, min.72), Buffel (Schrijvers, min.72), Uronen, Pozuelo, Berge, Castagne, Samatta. 1 (4)-Celta: Sergio, Hugo Mallo, Cabral, Fontàs, Jonny, Radoja, Pablo Hdez., Wass (Jozabed, min.80), Iago Aspas, Sisto, Guidetti (Beauvue, min.42; Roncaglia, min.90). Goles: Sisto, 0-1, min.63; Trossard, 1-1, min.67. Árbitro: William Collum, de Escocia. Amoestou a Dewaest (Genk); Pablo Hdez., Jozabed, Hugo Mallo (Celta).


Summary: Comeza a moverse polas redes sociais unha convocatoria para realizar unha cazolada en Santiago de Compostelá que marchará dende a Praza Roxa até o Hórreo para rematar na Praza do Obradoiro.

Este martes 25 de setembro un gran número de colectivos -organizados ao redor da Coordinadora 25S- chaman a concentrarse en Madrid diante do Congreso en protesta polo "secuestro da democracia" por parte "dos grandes poderes económicos". Será unha gran mobilización que, máis ou menos masiva, leva semanas espertando a preocupación do Goberno central e da policia, sobre todo ante a posibilidade de que se consolide unha acampada permanente nos arredores da cámara baixa. Seguindo o ronsel aberto por esta convocatoria, en Galicia tamén haberá mobilizacións este martes e que terán como obxectivo dous dos centros de poder da comunidade: o Parlamento e a sede do Goberno galego. 25S Compostela chama a concentrarse ás sete e media da tarde na Praza Roxa da capital galega con potas, tixolas e instrumentos musicais para dende aí iniciar unha marcha até o Parlamento e a Presidencia da Xunta na Praza do Obradoiro e levar a cabo unha cazolada polas rúas de Santiago. A organización fíxose dende a Asemblea Aberta de Compostela e nos últimos dias contactouse con outras asembleas de Ourense, A Coruña, Lugo, Pontevedra ou Vigo, para que tamén acudisen á protesta. Porén, é posible que nesas cidades tamén se leven a cabo mobilizacións semellantes. Os organizadores denuncian que "o noso sistema político resultou ser unha fraude na cal os distintos gobernos nos traizoan facendo exactamente o contrario aos seus compromisos electorais, e no que a xustiza non actúa contra os banqueiros, políticos e empresarios culpábeis da situación". As demandas ao igual que as da gran convocatoria do 25S en Madrid inscribense na reivindicación xeral do inicio dun proceso constituinte.