Summary: A Cámara galega debaterá a proposta do BNG para pór en marcha unha comisión de investigación que estude o acontecido co baleirado de encoros galegos por parte de empresas hidroeléctricas e as posíbeis responsabilidades do Goberno galego.

O próximo pleno do Parlamento galego, que decorrerá 28 e 29 de setembro, debaterá a proposta para pór en marcha unha comisión de investigación que estude o acontecido co baleirado de encoros galegos por parte de empresas hidroeléctricas. A iniciativa parte do BNG, que considera que se deben "depurar todas as responsabilidades, coñecer a verdade do acontecido e pór en marcha medidas para que non se volva producir algo así". A solicitude de investigación conta co apoio do PSdeG. A cuestión parte de que a Xunta asegurou que non foi informada nin se lle solicitou permiso para proceder aos baleirados, un argumento que ficou enlamado ao saberse que a delegación en Ourense da Consellaría de Medio Ambiente e o 112 (servizo dependente da Consellaría de Presidencia) recibiron dúas notificacións, en xuño en xullo, da intención da empresa Iberdrola de proceder ao desembalse. Foi entón cando o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, restou formalidade a esas notificacións enviadas. "Non quero pensar mal, se se trata dunha estratexia pactada entre a empresa e o Goberno [estatal]" e até fixo unha brincadeira: "menos mal" que o escrito "foi enviado ao 112 e non a un centro de saúde". Esta terza feira, 21 de setembro, o portavoz parlamentario do PP, Pedro Puy, dixo que, aínda que a súa formación reserve a súa postura para o pleno, resulta "curioso" que se pida unha investigación sobre a acción da Xunta en relación a unha "competencia estatal". Os encoros baleirados pertencen á Confederación Hidrográfica Miño-Sil, dependente do Estado, mais nacionalistas e socialistas sinalan que a Xunta puido cometer prevaricación ao saber que se ían producir os baleirados de encoros e non telos impedilo, pois implicaría que o Goberno galego non exerceu as súas competencias en materia de Medio Ambiente para preservar a natureza e os ríos. Aliás, o pleno tamén debaterá unha iniciativa lexislativa popular sobre a estabilidade no emprego público e nel comparecerá o conselleiro de Medio Rural, José González, para informar de asuntos relacionados coa Política Agraria Común (PAC). Na sesión de control, Feixoo responderá a preguntas da líder do BNG, Ana Pontón, sobre a defensa dos intereses da Galiza ante o Goberno estatal e do portavoz parlamentario do PSdeG, Gonzalo Caballero, sobre a estratexia da Xunta para a consecución de fondos europeos. PP e PSOE buscan alterar en Madrid o acordo galego para traspasar a AP-9 E mentres en Santiago de Compostela, na sede do Parlamento galego, se reunía a Xunta de Portavoces para concretar a orde do día do próximo pleno; en Madrid, no Congreso das e dos Deputados, botaba a andar grupo de traballo para a lei de transferencia á Galiza da AP-9. Neste grupo de traballo debateranse as emendas ao texto orixinal acordado polos grupos no Parlamento galego. Dáse así un novo avance na tramitación dunha lei que se remonta a maio de 2017, cando foi aprobada por unanimidade na Cámara galega. Desde entón, o paso do texto polo Congreso sufriu distintos atrasos até que en febreiro deste ano, o pleno do Congreso aceptou a súa admisión a trámite, compromiso presente no acordo de investidura entre o BNG e o PSOE. En xuño a Mesa do Congreso desbloqueou a tramitación do borrador lexislativo logo de varias prórrogas concedidas ao prazo de presentación de emendas. Agora, os partidos debaterán as emendas no grupo de traballo constituído este 21 de setembro. O foco estará na posíbel ruptura do consenso explicitado na aprobación do texto no ano 2017 no Parlamento galego, pois PP e PSOE rexistraron emendas ao documento orixinal. O PP defende incluír no texto mecanismos que garantan que o traspaso vaia acompañado de recursos económicos do Estado, cuestión técnica que compete habitualmente á comisión Mixta Galiza-Estado e non á propia lei. O PSOE quere coas súas emendas que a titularidade da infraestrutura quede en mans do Estado e a Xunta reciba só as competencias de xestión, O viceportavoz do PSdeG, Pablo Arangüena, afirmou este 21 de setembro que se abre agora un período de negociación coa posibilidade de chegar a consensos no grupo de traballo. O BNG, que non presentou emendas ao texto para manter fidelidade ao acordo da Cámara galega, acusa PP e PSOE de apartarse do consenso logrado na Galiza.


Summary: Entrevistamos Luís Bará Torres, profesor e parlamentario que encabeza a candidatura do BNG por Pontevedra.

—No BNG poñen Pontevedra como modelo para Galiza. Mais nun país con vilas e urbes tan distintas, que é o "exportábel"? Todo, porque este é un modelo moi avanzado que vai na liña do que se acabará facendo en todo o mundo, tamén polas exixencias do cambio climático. Está pensado para o noso país e para os seus distintos tipos de vilas e cidades, para que sexan inclusivas, integradas e compactas. A chave está en transformar dous conceptos fundamentais: o espazo público, para pór en primeiro lugar as persoas; e mudar radicalmente o concepto de mobilidade, primando modos saudábeis e amábeis fronte á mobilidade motorizada. —Debe o novo Goberno pular para que Ence abandone a ría? O asunto está na vía xudicial e en mans do Goberno estatal e a Xunta debe velar polo cumprimento do Plan de ordenamento do litoral, que prevé desenvolver no espazo que ocupa Ence unha área de mellora ambiental e paisaxística, para a recuperación e rexeneración deses terreos. A prórroga á pasteira é ilegal e a Xunta ten competencias en materia ambiental e industrial, polo que ten que impulsar e liderar o traslado da fábrica. —A Consellaría de Medio ambiente quere a continuidade de Ence e argumenta que Galiza non pode perder máis empregos. O impacto ambiental brutal que causa esa fábrica indica que aí non pode ficar. Hai un debate sobre se Ence pode ser trasladada a outra localización da xeografía galega, e un segundo debate versa sobre se o noso monte ten que estar supeditado aos intereses dunha multinacional allea ao país, que causa grave impacto coa sua actividade e que ademais non deixa aquí os seus beneficios. Nós defendemos que outro monte é posíbel, que debe ser multifuncional, dar beneficios ambientais e postos de traballo diversificados. Isto oponse ao modelo de monocultivo do PP. —Que propón facer coas altas peaxes da AP-9? O Goberno galego debe reclamar a transferencia da AP-9 e apostar polo rescate e nacionalización da autoestrada, tendo en conta que outras vías construídas na mesma época xa son de balde. As peaxes da AP-9 son un atraco e a concesionaria foi beneficiada polos sucesivos Gobernos estatais do PP e PSOE. —Como divulgador da memoria, cómpre lexislar esta materia? Propuxemos unha lei de memoria histórica e o PP impediuna no Parlamento. Reivindicamos esa lei e a necesidade de desenvolver políticas públicas de memoria na Galiza. Feixoo aniquilou todos os proxectos que o BNG puxera en marcha desde a Xunta entre 2005 e 2009. Queremos unha política nesta materia que sitúen de novo Galiza como referente.


Summary: A Audiencia Provincial da Coruña recibiu a declaración dun ex traballador de Talgo. Nela explica que examinou o Alvia-01455 os días antes do accidente de Angrois e detectou unhas "avarías" cuxo rexistro sería forzado a borrar. A sala concede tres días ás partes que recorreron o feche da investigación, unha delas a Plataforma de Vítimas, para achegaren nova documentación.

11 de outubro foi a data fixada pola Audiencia Provincial da Coruña para emitir un ditame sobre o feche da causa a redor do accidente do tren Alvia-04155, o último paso antes de fixar unha data para o xuízo. O seu descarrilamento provocou o 24 de xullo a morte de 80 persoas, 144 resultaron feridas. O organismo tomou a decisión de aprazar tres días a súa resolución, após recibir unha petición de suspensión e unha declaración xurada na que un ex mecánico de Talgo desvelaba o borrado de datos sobre avarías no tren sinistrado. A Audiencia Provincial da Coruña debía estudar os dez recursos interpostos á decisión do titular do sala número 3 da Audiencia Provincial de Santiago, o xuíz Andrés Lago, que puxo punto e final ás investigacións sobre Angrois. O xuíz mantivo como únicos imputados o maquinista do Alvia-04155, Francisco José Garzón, e quen foi director de Seguridade de Circulación de Adif, Andrés Cortabitarte. A Plataforma de vítimas esixiu que a investigación continuase e que máis cargos de Adif e Renfe fosen procesados. A información achegada pola Plataforma de vítimas pode dar un novo xiro a un caso que xa foi fechado e reaberto en 2016, daquela para realizar novas pescudas. No foco estiveron os fallos nos sistemas de seguranza das vías férreas, así como información relativas ás modificacións levadas a cabo no convoi accidentado. Na súa declaración o exmecánico de Talgo sinala que nos días previos ao sinistro anotara "avarías" , algunhas delas "críticas", na revisión do tren. Tres días para presentar nova documentación O avogado que representa á plataforma, Manuel Alonso Ferrezuelo, achegou a declaración xurada tamén á Audiencia Provincial de Compostela. Alonso solicita a citación como testemuñas do ex mecánico de Talgo, do xefe do taller onde se efectuou a revisión do tren e o borrado de datos; así como do director do mantemento e do administrador de sistemas informáticos da compañía ferroviaria. O presidente da Audiencia Provincial da Coruña, Angel Patín Reigada, freou o proceso e ofrece tres días ás partes para que podan "modificar as pretensións deducidas nos seus recursos ou escritos de alegacións". Pasado o prazo a sala examinará a nova documentación aportada e o sumario do caso.


Summary: Galiza suma case un milleiro de viviendas turísticas máis no último ano, o que a converte no segundo territorio após Cantabria que máis crece.

O alugueiro turístico segue a vivir a súa época dourada na Galiza a costa de reducir a oferta de vivendas en alugueiro convencional. Segundo os datos dun estudo experimental do Instituto Nacional de Estatística (INE), no país había a 31 de agosto un total de 13.502 inmóbeis destinados a arrendamentos para uso turístico, case un milleiro máis que hai tan só un ano (12.548). Este incremento, de 7,6% en comparación con agosto de 2020, sitúa Galiza como o segundo territorio no que máis aumentan as vivendas de uso turístico, só superada por Cantabria (+9,7%). A medida de crecemento no conxunto do Estado español, onde hai xa 306.000 vivendas turísticas rexistradas foi neste período de 4,5%. A Federación Galega de Empresas inmobiliarias (Fegein) xa indicaba en maio que a rendibilidade do alugueiro estaba fóra de toda dúbida, se ben "se atopa cada vez máis no mercado de vivendas turísticas, e aí é onde se están a derivar vivendas do circuíto tradicional", apuntaba o seu presidente, Benito Iglesias. Porén, segundo os datos do INE, a porcentaxe de vivenda turística sobre o total de vivendas é na Galiza de 0,8%, menor que o 1,2% da media estatal. En total, a oferta de prazas ascende a 72.753, fronte as 67.050 que figuraban no mercado en agosto de 2020. Estabilidade nas cidades No último ano, o comportamento da oferta nas cidades galegas foi moi desigual. O número de vivendas rexistradas aumentou na Coruña (+27), até as 583; Vigo (+37), até as 795, e Ferrol (+11), até as 145, mentres que descendeu nas outras catro. Especialmente significativa foi a caída en Santiago de Compostela, onde o Concello está a tratar de regular estas prácticas despois de anos nos que atopar un alugueiro na cidade non vacacional era case misión imposíbel. En só un ano, a capital galega pasou de ter 759 vivendas turísticas a contar con 699, 60 menos en só 12 meses. Máis modestos foron os descensos nas outras cidades. Lugo pasou de 168 a 167 vivendas turísticas (-1); Ourense, quedou nas 193 (-4) e Pontevedra contabilizou en agosto 10 inmóbeis para uso turístico menos que o ano anterior, con 305 en total. Os pequenos piden paso Mentres nas cidades as oscilacións non son moi significativas en relación ao total de vivendas, nos concellos de menor poboación moitas familias están a ver nos alugueiros vacacionais unha fonte de xeración de ingresos moi atractiva, aínda que moi puntual pola estacionalidade. Practicamente todos os concellos do litoral teñen un número de vivendas turísticas considerábel, en ocasións desproporcionado respecto ao parque total de inmóbeis da localidade. Destacan casos como o de Sanxenxo, con 1.109 vivendas turísticas e 5.943 prazas), case tantas como A Coruña e Vigo xuntas. Segundo os datos do INE, en agosto deste ano houbo 36 concellos que sumaron máis dun cento de vivendas para uso turístico, e 9 con máis de 200 (sen contar as cidades), mentres que hai só un ano eran 29 os concellos que superaban a centena e só 7 os que contaban máis de 200, unha cifra que moitos deles están xa preto de superar. O Salnés, Costa da Morte e A Mariña A comarca do Salnés, con concellos como O Grove e Sanxenxo, foi sempre referente na oferta turística de apartamentos na Galiza, unha realidade que tamén queda reflectida nas estatísticas do INE, que constatan un forte incremento de vivendas turísticas no último ano. Sanxenxo sumou máis de medio cento (+61); O Grove 52, até as 412, e Poio 41, superando as 300 (312). Significativos son tamén os crecementos na Costa da Morte, con Carnota e Fisterra á cabeza (258 e 205 vivendas turísticas, 22 e 20 máis, respectivamente), e na Mariña, a zona que máis viu aumentar a oferta deste tipo de inmóbeis nos últimos anos até rozar o milleiro. Destacan Foz, con 248 (24 máis que en 2020); Barreiros, con 188 (+19); Viveiro, con 187 (+35), e Ribadeo (182), con 23 pisos turísticos máis que en 2020.


Summary: A Galiza volve saír ás rúas nun novo 25 de novembro para denunciar o que segue a ser unha crúa realidade: a violencia machista afecta, en todas as súas formas, a unha de cada tres mulleres. No ano da pandemia medraron as denuncias, mais o medo ao agresor provoca que só cheguen á vía xudicial 22% dos episodios machistas. Desde 2003 foron asasinadas 65 galegas polas súas parellas ou ex parellas sentimentais. Aliás, unha de cada tres galegas asegura ter sufrido algún tipo de violencia machista ao longo da súa vida.

Catro de cada mil mulleres galegas denunciaron en 2020 seren vítimas de violencia machista en calquera das súas formas —física, sexual, emocional ou sentir medo—. Así o recolle na súa memoria anual a Fiscalía Superior da Galiza, cuxas estatísticas reflicten un incremento de 1,27% das denuncias a respecto do ano anterior até as 6.073. Son catro de cada cen denuncias presentadas no conxunto do Estado. O número de mulleres que acudiron á vía xudicial no ano da pandemia foi aumentando de forma progresiva en cada trimestre, habida conta de que nos dous primeiros o confinamento obrigatorio foi o gran condicionante. De feito, segundo evidencia o Informe anual sobre violencia machista que elabora a Secretaría Xeral de Igualdade da Xunta, o número de teléfono de atención ás vítimas 016 rexistrou 3.096 chamadas no ano da pandemia —535 máis que en 2019—, mentres os Centros de Información á Muller (CIM) recibiron 13.235 consultas sobre violencia machista, isto é, unha repunta de máis de 3.000 en comparanza con 2019. Botando a vista atrás, na última década presentáronse 56.819 denuncias, arredor de 5.700 por ano. As cifras actuais superan en case un milleiro as de 2011, cando se rexistraran 5.153. Só unha de cada cinco vítimas denuncia En 2020 emitíronse un total de 1.107 sentenzas xudiciais referidas á violencia contra a muller —900 menos que en 2019—, das cales 805 foron condenatorias e as outras 302 remataron coa absolución do acusado. Aliás, dentro dos fallos que condenaron o agresor, 451 pronunciáronse con conformidade de ambas as partes; non así nas 254 restantes. Porén, os datos recollidos pola Xustiza amosan un dato preocupante: 672 mulleres rexeitaron proseguir o xuízo após presentar a denuncia, isto é, 307 máis que en 2019. Mentres as sentenzas emitidas se reduciron á metade e as denuncias totais subiron pouco máis dun punto porcentual, o abandono da vía xudicial medrou en 84% no ano da pandemia. A este respecto cómpre salientar que, segundo a última Macroenquisa de violencia contra a muller —2019— elaborada polo Ministerio de Igualdade, unha de cada catro denuncias son retiradas polas vítimas de parellas pasadas; catro de cada dez, nos casos en que a muller denunciante acusa a súa parella actual. O medo é o principal factor esgrimido por 25% das vítimas, mentres 22% retira a denuncia porque o agresor é o pai do seu fillo ou filla, 19% sente "pena" pola súa parella, outro 19% confía na "promesa" de que o home "vai cambiar", 9% faino porque cre que persoalmente a súa parella "cambiará" e o 6% pola falta de recursos económicos. 22% das vítimas que acoden á vía xudicial retiran a denuncia contra o agresor Mais todas estas cifras aluden unicamente ás mulleres que conseguen dar o paso de acudir á vía xudicial, e a realidade da violencia machista dista moito destes rexistros. Segundo o mesmo estudo do Ministerio, apenas 22% das vítimas de violencia machista chega a denunciar o seu agresor. E 67% non pediu axuda formal de ningún tipo, como pode ser a atención psicolóxica ou psiquiátrica, que é demandada por 23% das vítimas. Case a metade das mulleres que non pediron axuda —46%— fixérono ao considerar que o acontecido "tiña moi pouca importancia" ou "non era o suficientemente grave para ser considerado violencia". Con todo, oito de cada dez mulleres decide contalo nun ambiente informal, principalmente a unha amiga —50% dos casos— a nai —36%— ou a filla —25%—. Cómpre destacar tamén que a metade das vítimas que non pide ningunha axuda opta por non rachar coa parella, unha decisión que se reduce a unha de cada cinco no caso das que si denuncian ou, cando menos, solicitan axuda formal —a través das institucións— ou informal —expondo a súa situación a familiares ou amizades—. A menor taxa de denuncia ante a Xustiza dáse nas mulleres de entre 16 e 24 anos —14,5% das vítimas— e as maiores de 65 —17,5%—. Tamén resulta salientábel que, independentemente da súa idade, só 5,5% das mulleres que aseguran ser vítimas da violencia machista denuncian a súa parella actual se esta é a agresora. De tratarse dunha ex parella, a porcentaxe de denuncias medra até 25%. Máis dun milleiro de sentenzas condenatorias o pasado ano En 2020, segundo recolle o Instituto Galego de Estatística (IGE), imputáronse no país 1.338 infraccións penais contra persoas acusadas de cometeren delitos de violencia machista. Son 260 menos que en 2019, mais a cifra vai na liña dos rexistros da última década. Dado que o pasado ano foron condenados por diferentes delitos 9.013 homes, 15% das penas debéronse a crimes de violencia machista. A meirande parte destas condenas, 707, foron por delitos de lesións, mentres 329 responderon a crimes de tortura e contra a integridade moral, 141 por ameazas, 95 por quebrantamento da condena anteriormente imposta, 35 por coaccións, nove por danos, seis por homicidio, outras tantas por agresión sexual, catro por inxurias, dúas por abuso sexual, unha por violación de morada e outra por detención ilegal ou secuestro. As dúas restantes correspondéronse con outros delitos sen especificar. O Goberno galego concedeu no ano da pandemia axudas económicas a 996 mulleres vítimas de violencia machista —case 300 máis que en 2019—, mais só 639 foron beneficiarias dunha subvención mensual de até 800 euros para a independencia económica, mentres outras 341 vítimas obtiveron un pagamento único para se reinsertaren no mercado laboral, once recibiron as axudas que garanten a percepción das indemnizacións previstas por sentenza xudicial e cinco foron compensadas por resultaren feridas de gravidade por parte dos seus agresores. 34% das galegas sufriu algún tipo de violencia O mesmo informe expón que 34% das mulleres galegas enquisadas afirmou ter sido vítima dalgún tipo de violencia machista ao longo da súa vida. Extrapolando os datos desta mostra ao conxunto da cidadanía galega pódese concluír, aliás, que 16% das mulleres sufriu nalgún momento violencia física ou sexual —en tres de cada catro casos, de forma reiterada—; 24%, violencia psicolóxica emocional; 27,5%, violencia psicolóxica de control, e 14%, violencia económica. E nos 12 meses previos á realización da enquisa, 9% das mulleres padeceron algunha destas violencias. 36% das mulleres da Galiza afirma ter sido vítima de acoso sexual Mais os crimes machistas non se limitan ao ámbito da parella. 17,5% das galegas foron vítimas nalgún momento de violencia física fóra deste entorno, e até 6,5% reportaron casos de violencia sexual. Neste senso, 36% das mulleres sufriu ao longo da súa vida acoso sexual, e 18% afirma ter sido vítima de acoso reiterado. 65 mulleres asasinadas na Galiza desde 2003 A Xustiza galega resolveu favorabelmente 1.292 das 2.009 ordes de protección solicitadas polas vítimas o pasado ano. Son 700 máis que unha década atrás, e o triplo que no ano 2005. Porén, a realidade demostra que non son suficientes ou, cando menos, non se presentan todas as necesarias por mor do medo a denunciar das vítimas. Desde que existen os primeiros rexistros oficiais, no ano 2003, na Galiza foron asasinadas polas súas parellas ou ex parellas 65 mulleres, das cales apenas 23% interpuxera previamente unha denuncia. Só unha de cada catro vítimas mortais denunciara previamente o seu agresor En 2020 cometéronse tres crimes mortais, e en setembro do presente ano unha muller foi asasinada pola súa parella na Coruña, no que é até o momento o único delito desta índole en 2021. Ningún destes agresores fora denunciado previamente. Dos 71 homicidios cometidos na Galiza nos últimos cinco anos, un de cada cinco —15 en total— foi un delito de violencia machista. Desde 2003 producíronse unha media de entre tres e catro asasinatos machistas por ano, sendo 2015 o ano máis negro —oito vítimas mortais— e 2006 o único sen ningún pasamento. A violencia vicaria O Parlamento da Galiza aprobou este mesmo ano, por unanimidade de todas as forzas políticas, unha proposición de lei formulada polo BNG que permite incluír na Lei galega contra a violencia machista as persoas que sofren violencia vicaria, isto é, aquela que ten por obxectivo danar a muller a través dos seus seres queridos, nomeadamente as e os fillos. Neste senso, cómpre salientar que en 2020 a Xustiza adoptou medidas cautelares ou ordes de protección para 98 rapazas e rapaces menores de idade, a cifra máis elevada desde que existen rexistros e 33 máis que en 2019.


Summary: Nova baixa do PP por asuntos de corrupción. Despois de o ex presidente da Deputación de Ourense se desafiliar do partido "provisoriamente", chega a quenda para Albino Vázquez, concelleiro de Seguranza Cidadá.

Albino Vázquez foi prendido a pasada quinta feira en Compostela, nunha nova peza xudicial aberta ao rebufo da operación Pokemon, a baptizada como Operación Manga. A xuíza decretou para el liberdade baixo fianza de 15.000 euros, mas con cargos: suborno, revelación de información privilexiada e tráfego de influencias. Acompaña a súa baixa no partido coa renuncia aos seus cargos de concelleiro en Santiago de Compostela e deputado provincial do PP. Quen si ingresará en prisión é o ex concelleiro e man dereita de Conde Roa, Ángel Espadas, ben como o delegado de Aquagest na capital galega, José Luis Míguez.


Summary: Sobre seguro, mais sorprendendo. O Museo interactivo de historia de Lugo ponse a andar cunha exposición de arte contemporánea cunha artista como comisaria. O resultado é unha exposición que aposta por construír un catálogo das "preferencias" dos últimos trinta anos.

"A Obra Elixida" é o título da exposición de arte galega dos últimos trinta anos que abriu o Museo interactivo de historia de Lugo e que se poderá visitar até o 15 de febreiro de 2013. O centro de historia acolle unha mostra de arte contemporánea e pon como comisaria unha das máis destacadas creadoras dos nosos tempos. A artista Mónica Alonso ocupa desta volta o lugar de comisaria para se poñer á par d@s artistas, para seleccionar os seus nomes e pedir que sexan quen elixan a obra que será exposta, a preferida da súa traxectoria.O resultado é unha aposta sobre seguro. Un feixe de nomes que ocupan os primeiros postos no panorama artístico contemporáneo e unha selección de obras que identifican plenamente a autoría. O máis Leiro, a máis Pamen Pereira, claramente Menchu Lamas, identificada Carme Nogueira e inconfundíbel Vicente Blanco. Jorge Barbi, Manuel Vilariño, Xoán Anleo, Jesús Otero-Yglesias, Antonio Murado, Salvdor Cidrás, Rubén Santiago, Félix González, Amaya González ou Mar Vicente, están tamén nesta "indiscutíbel" nómina que vén da man da artista Mónica Alonso.A comisaria deixou de lado a diferenza xeracional para crear un mosaico de nomes que están a falar na arte contemporánea, dándolle entrada de forma singular aos que teñen na cidade de Lugo o seu lugar de orixe como Antonio Murado, Jesús Otero-Yglesias e Mar Vicente, ou que a tomaron en adopción como Vicente Blanco e Salvador Cidrás, ou mesmo que está como referente na súa traxectoria, nos nomes de Félix Fernández e Rubén Santigo."Cada artista convidado nesta exposición debe elixir unha obra da súa autoría e dicirnos o porqué da súa elección. Os motivos da escolla resultaron moi variados: a obra que marcou a miña traxectoria artística, unha vinculada cun acontecemento persoal destacado, unha das mellores obras, a preferida, a última obra realizada, a revisión actual dunha anterior, unha obra concedida para o espazo da exposición... A proposta de elixir quere darlles voz aos artistas, que sexan eles os que escollan a obra con que queren reencontrarse, que manifesten a súa preferencia e a compartan co espectador" explica Mónica Alonso ao respecto da filosofía da exposición que recolle 16 obras seleccionadas por quen as creou".


Summary: O Festiclown celebra os seus 15 anos de historia con programación en San Fernando de Henares (18-21 de setembro), Palestina (1-9 de outubro) e Lugo (4-12 de outubro). Falamos con Iván Prado, director do festival.

O Festiclown fai 15 anos. Moito mudaron as cousas dende aquel ano 2000 no que esta iniciativa botou a andar, primeiro en Pontevedra, dende o 2003 en Compostela e entre o 2009 e o 2011 en Vigo. Daquela, a crise económica e a retirada de apoios institucionais obrigaron a un cambio de modelo, apostando por unha programación multisede (nos últimos anos, distribuída por concellos como Rivas Vaciamadrid, Lugo e outros e tamén por afondar na internacionalización da proposta, que xa estaba en marcha. Palestina, México, Brasil, Sáhara..., a risa como compromiso político e como instrumento de solidariedade. Neste 2014 o festival xa pasou por Brasil e por Rivas Vaciamadrid e nas vindeiras semanas levará a súa programación a San Fernando de Henares (Madrid), entre o 18 e o 21 de setembro, a Palestina, entre o 1 e 9 de outubro, e a Lugo entre o 4 e o 12 do mesmo mes. Nos seus 15 anos de historia o festival conxugou dúas grandes vertentes, que sempre discorreron en paralelo: o compromiso político e a solidariedade e a calidade artística. Neste tempo o festival foi quen de anovar as linguaxes de clown e de novo circo, da arte urbana, afondando na formación, converténdose dende Galicia na maior plataforma de formación de clown de Europa, con preto de 2.000 alumnos e alumnas e 150 cursos e talleres. Falamos con Iván Prado, director do festival. "En que se parece o Festiclown ao proxecto co que comezamos en 2000? Parécese no impulso e na necesidade de empregar o clown como ferramenta de transformación social" O festival mudou moito nestes anos, ás veces de forma obrigada, e outras como evolución natural e como vía para acadar novos obxectivos. Que cambiou e que queda do proxecto orixinal do Festiclown? Cambiou, si, en primeiro lugar porque as necesidades son outras. Nós nacemos en Pontevedra coa vontade de que en Galicia o clown existise e a día de hoxe, despois de tantas edicións do Festiclown e doutros proxectos, a saúde do clown e do novo circo galego é moi boa. Podemos mesmo dicir que a nivel de pallasos e pallasas Galicia é unha potencia dentro do panorama estatal. Esa necesidade inicial de dar a coñecer o pallaso, e de que en Galicia existisen compañías satisfixémola, conseguimos ese obxectivo e superamos esa primeira etapa. Despois veu unha segunda etapa na que era imprescindible un maior compromiso social. Tamén fomos necesitando internacionalizar o proxecto. E iso coincidiu xusto coa chegada da crise e cun cambio estrutural, no que pasamos de facer un gran festival que era unha referencia a nivel europeo e que saía en todos os medios de comunicación do Estado a facer pequenas programacións que permiten facer toda a antiga programación, pero repartida por varias sedes. En que se parece o Festiclown ao proxecto co que comezamos en 2000? Parécese no impulso e na necesidade de empregar o clown como ferramenta de transformación social, para demostrar que o circo social podía existir en Galicia, para erguer a bandeira da esperanza noutros lugares do mundo a través da risa. "Gustaríanos volver facer un gran Festiclown en Galicia, como había antes? Obvio. Ogallá houbera unha gran cidade progresista co tamaño suficiente para financiar un evento con ducias de artistas e decenas de cursos" En certa maneira a crise e a falta de apoios nalgunhas cidades galegas é o que vos deu o empurrón para levar a cabo estes proxectos internacionais? Esa internacionalización xa viña cocéndose de antes. De feito, a última grande edición do Festiclown foi en Vigo en 2011 e simultaneamente estabamos xa co festival de Palestina. Estas edicións internacionais e solidarias do Festiclown xa están consolidadas e son moi importantes para nós. Agora imos de novo a Palestina, pero este ano estivemos xa nas favelas de Río de Janeiro, facendo o primeiro festival internacional de pallasos nunha favela. Se tivésedes á vosa disposición os medios suficientes, apostaríades por facer de novo un gran festival de clown en Galicia? Aínda hai grandes edicións do Fetsiclown, o que pasa é que xa non acontecen en Galicia. Gustaríanos volver facer un gran Festiclown en Galicia, como había antes? Obvio. Ogallá houbera unha gran cidade progresista co tamaño suficiente para financiar un evento con ducias de artistas e decenas de cursos. Pero en calquera caso, a liña que comezamos xa non ten retorno, estamos xa traballando para o 2015 en Chile e Colombia e tamén temos en mente retornar a Brasil, non sabemos se en 2015 ou en 2016. E tamén nos gusta moito a aposta pola multisede, a oportunidade de estar en varias cidades e antes distintos públicos. "Calcúlase que hai máis de mil cativos e cativas que están sendo tratados e tratadas nestes centros hospitalarios polos efectos dos bombardeos" Como vai ser esta nova visita a Palestina? Vai ser unha reedición do que fixemos en 2011, pero tamén moi focalizada na poboación infantil e adulta desprazada dende Gaza nos hospitais de Cisxordania. Calcúlase que hai máis de mil cativos e cativas que están sendo tratados e tratadas nestes centros hospitalarios polos efectos dos bombardeos. Nestes momentos vemos como un feito completamente político e fundamental retornar a Palestina, aínda que modifiquemos o plan inicial de facer o festival no campos de refuxiados do Líbano, porque os organizadores locais preferiron aprazalo sen data, xa que a escalada de violencia é interminable. "A nosa achega foi colocar a Galicia nese circuíto mundial, fomentar a posibilidade de que aquí existise o clown, converter Galicia na maior escola do mundo do clown, e facer do Festiclown un dos festivais de teatro máis recoñecidos do Estado" Cres que ás veces esquecemos a vertente máis puramente artística do Festiclown, o traballo formativo realizado, como fostes creando en Galicia unha estrutura profesional e un público para o clown, demostrando que non é unha arte menor? É que para nada é unha arte menor! (ri) Ao contrario, eu diría que é unha arte maior e imprescindible. O pallaso e a pallasa son dúas figuras imprescindibles na cultura occidental. Inventamos o circo como a maior das utopías, o circo como unha fábrica na que o imposible se torna posible. Falamos dunha tradición secular que atravesa toda a historia de Europa e doutros lugares dunha maneira clave. A nosa achega foi colocar a Galicia nese circuíto mundial, fomentar a posibilidade de que aquí existise o clown, converter Galicia na maior escola do mundo do clown, e facer do Festiclown un dos festivais de teatro máis recoñecidos do Estado español. Poucos festivais de teatro conseguen ter 50 mil espectadores de público, como tivemos en Santiago.


Summary: Catro décadas sobre os escenarios -non exactamente: Leo Bassi actúa en calquera lugar en calquera intre- forman a base do Último bufón, o espectáculo que o cómico de orixe italiana presentará este mes en Galiza. En Ourense, no Miteu, o 18 de abril será a primeira de cinco datas na súa xira galega.

O último bufón nace dun descubrimento da irmá de Bassi (Nova York, 1952). En 1896, os irmáns Lumière filmaron o seu bisavó e o seu tío mentres traballaban no Circo Rancy en Lyon. Segundo indican dende Culturactiva -a compañía que promove os pases galegos de Bassi-, trátase "probabelmente das primeiras imaxes en movemento de pallasos da historia". Leo Bassi procede dunha "antiga liñaxe de comediantes excéntricos e de pallasos circenses vindos de Italia, Francia, Inglaterra, Austria e Polonia". Aínda que se fixo popular no Estado español a través da televisión, o seu labor cómico -de estirpe libertaria, sempre en oposición aos poderes- ten fondas raíces no circo do século XIX. Despois de Ourense, Bassi parará en Compostela. Será o 19 de abril no Teatro Principal e suporá o seu regreso a unha capital en que fora censurado polo alcalde Gerardo Conde Roa, do PP, en 2012. O 20 de abril irá a Culleredo -edificio de servizos múltiples-, o 21 a Vimianzo -no auditorio da Casa da Cultura-, e rematará en Burela o 22, na Casa da Cultura.


Summary: A secretaria xeral do partido en Madrid, Ana Camíns, afirma nunha entrevista que teme que o presidente do Goberno do Estado español empregue os "tentáculos políticos e mediáticos" para afectar aos resultados electorais de Isabel Díaz Ayuso o 4 de maio.

O PP madrileño confesa estar convencido de que o líder do Executivo do Estado español, Pedro Sánchez, ten un interese en perseguir a xa ex presidenta da Comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso. Así o asegurou hoxe a secretaria xeral do partido nese territorio, Ana Camíns, que pensa que usará os "tentáculos políticos e mediáticos" de Moncloa para "prexudicar" a candidata nas eleccións do 4 de maio. A representante da formación política acusou ao Goberno de coalición entre o PSOE e Unidas Podemos de tentar "combater a boa xestión" da equipa de Díaz Ayuso durante todo o tempo que leva activa a pandemia. Desde o seu punto de vista, pódese agardar calquera cousa porque hai "unha clara intención de prexudicar" a súa compañeira. "Aquí hai unha batalla que desde o principio están tentado combater, que é a batalla de relato e da boa xestión, porque calou e a xente viuno", lamentou, defendendo que a candidata do PP en Madrid foi a "primeira" en empregar a estratexia dos feches de centros de días para loitar contra o virus. Por exemplo, pensa que haberá anuncios de "medidas en clave electoral" e afirma que no partido "o teñen asumido". Mesmo criticou que as eleccións de maio coincidan cunha reunión do Consello de Ministras. "Nada lles parou e agora mesmo nada lles vai a parar", afirmou a número dous dos populares madrileños, que considera que o Estado leva poñendo "paus nas rodas" á Comunidade de Madrid dous anos. Como contrapunto, sostén que despois de ter a Díaz Ayuso "na diana", "é moi tarde para convencer aos madrileños de que quere algo bo para Madrid". "Os madrileños sentíronse moi sós por parte do Goberno de España este último ano de pandemia", engadiu. De cara ao impacto que poida ter a pandemia no electorado, subliñou: "Preocúpanos que se utilicen os contaxios para meter medo como fixeron en Catalunya". Tal e como está o contexto político, Camíns non descarta que tamén poida haber un adianto dos comicios xerais. "O feito de que Pablo Iglesias se fose implicou un alivio e un desafogo ao PSOE porque estaba a ser un problema para eles", reflexionou. Pero se hai adianto unha vez pasado ese episodio de despedida, se hai convocatoria ás urnas antes de tempo será "porque Pedro Sánchez pensa que lle van vir ben".


Summary: O comité de empresa deste centro hospitalario de Santiago de Compostela asegura que a compañía HM Hospitais trata de forzar ao seu cadro de persoal a coller vacacións, días de suspensión de emprego e salario ou a optar pola redución da súa xornada. A compañía nega os feitos e asegura que unicamente se decidiu non renovar aqueles contratos temporais de persoal "que non se atopa en primeira liña na batalla" contra a enfermidade.

O comité de empresa do hospital HM A Rosaleda, situado en Santiago de Compostela, asegura que entre a pasada sexta feira e a xornada de hoxe foron despedidas traballadoras do centro. "Non temos certeza de cantas, porque aínda que o solicitamos á empresa esta non nos facilitou máis información", denuncia Ana Varela, presidenta da mesa sindical. O centro hospitalario é propiedade da cadea de hospitais privados HM Hospitais. Segundo Varela, a compañía despediu a unha administrativa e mais a tres técnicas de raios. "Ao mesmo tempo que o Servizo Galego de Saúde informa de que precisan a máis persoal, aquí decidiron despedilo", censura, engadindo que nun comunicado, a compañía suxire ao cadro de persoal a posibilidade de ser trasladado a centros da comunidade de Madrid, o punto do Estado no que se concentra un maior número de contaxios pola COVID-19. "Ao mesmo tempo que o Servizo Galego de Saúde informa de que precisan a máis persoal, aquí decidiron despedilo" Nun correo difundido entre o persoal, a compañía HM Hospitais comparte que os seus centros en Madrid "superaron con moito a súa capacidade asistencial e necesitan da nosa axuda". Por este motivo, e porque desde a compañía considérase que na Galiza "grazas ás medidas de restrición máis temperás e á dispersión xeográfica" é posíbel "aplanar a curva de contaxios", convida ás profesionais de enfermaría a trasladarse á comunidade madrileña. "Organizaremos o transporte e aloxamento e poderás poñer o teu grao de area nesta dura batalla", indica a empresa. Noutra circular partillada nas instalacións de HM A Rosaleda, a compañía explica que, a raíz das medidas adoptadas polo Goberno do Estado para evitar a propagación da pandemia, enfróntase ao deber de "reorganizar e reordenar os servizos, sanitarios e non sanitarios" coa fin de que "só estea en cada momento a "xente absolutamente necesaria para dar cobertura á actividade existente nos servizos que realmente son precisos". Para acadar este obxectivo, a dirección de HM Hospitais anima ao seu cadro de persoal e "arrimar o ombreiro" "gozando" das vacacións "de xeito rotatorio", a optar pola posibilidade de "permisos ou suspensións de emprego e soldo", "distribución irregular da xornada con días a recuperar máis adiante" ou á redución de xornada, entre outras opcións. Sen medidas de protección Esta traballadora do departamento de raios tamén afirma que até o día de hoxe o persoal non contaba con medidas de protección efectivas contra a nova cepa de coronavirus. No centro suma un total de nove pacientes illadas, oito das cales obtiveron un resultado positivo nas probas para detectar a infección da COVID-19. Algunhas destas doentes foron trasladadas desde a residencia de maiores Domus Vi San Lázaro, na que se detectou un brote de coronavirus a pasada semana. "Até esta segunda feira, as enfermeiras estábanlles dando de comer a estas persoas só coa protección dunha máscara quirúrxica", apunta Varela, e non as recomendadas FFP2 ou FFP3. "Tampouco nos ofreceron ningunha formación sobre os protocolos a seguir", asegura a presidenta da mesa sindical. HM Hospitais nega as acusacións Nun comunicado remitido a este medio, a empresa HM Hospitais nega os despedimentos, explicando que "a realidade é que non se renovaron contratos temporais con persoal "que non está na primeira liña da batalla da COVID-19". Así mesmo, a compañía matiza que o convite realizado ao persoal "de maneira voluntaria" a acollerse a opcións de "reorganización laboral" está destinado unicamente ao persoal non sanitario e "non esencial na crise da COVID-19". En canto ao persoal sanitario, a empresa asegura que está contratando persoal "extra" para reforzar a xestión asistencial incluíndo a médicas, enfermeiras, auxiliares ou limpadoras. "Nas últimas dúas semanas reforzamos o cadro de persoal en Madrid con 20 médicos, 85 enfermeiras e outras 60 uxiliares de enfermaría para a xestión desta emerxencia sanitaria", informan.


Summary: A CIG-Ensino denuncia que a Consellaría de Educación está a impedir o ensino en galego nos ciclos de FP a distancia.

Segundo o sindicato nacionalista, maioritario no ensino, a Consellaría de Educación eliminou da Plataforma de formación a distancia os materiais elaborados en galego para os substituír por outros en español. A CIG-Ensino asegura que teñen constancia de que nos ciclos de Emerxencias Sanitarias e Administración e Finanzas, cando menos, o alumnado xa só ten acceso a materiais en español a través da plataforma da consellaría de Educación Platega. "A situación é moi grave se consideramos que os cursos anteriores a metade dos módulos tiñan o seu material editado en galega, mais a Consellaría fiel ao seu afán desgaleguizador retirounos para substituílos por outros integramente en español", denuncian desde a CIG-Ensino. Lembran tamén que en reiteradas ocasións reclamaron á Dirección xeral de FP que se establecera os módulos que deberán ser impartidos en galego nos currículos dos ciclos formativos, demanda que a Consellaría, segundo apuntan, se nega a responder. "A Consellaría lonxe de cumprir coas súas obrigas mesmo incumpre o Decreto 79/2010 de uso da lingua galega no ensino elaborado por ela, impedindo pola vía dos feitos o cumprimento da cativa normativa sobre o noso idioma", sinalan arredor dun decreto no que se contempla unha "oferta equilibrada" de materias e módulos en galego e castelán para garantir a competencia nas dúas linguas. Reclaman a restitución de manteríaos en galego para garantir, "como mínimo, o que fixa a lexislación que é a oferta equilibrada de módulos en galego e castelán e o coñecemento do vocabulario específico na nosa lingua".


Summary: O líder do PP na Galiza, Alberto Núñez Feixoo, compareceu na noite do domingo perante os medios de comunicación para subliñar que a súa formación "recupera o liderado político" que perdera en abril. Porén, de se repetiren estes resultados nas eleccións galegas, o dos Peares non recuncaría como presidente da Xunta.

A porcentaxe de voto superou pola mínima á do PSdeG, con quen empatou en escanos. Aínda así o discurso do PP na Galiza foi triunfal. O propio Feixoo falou perante a prensa para salientar que o seu partido "recupera o liderado político" que perdera en abril. Malia que de repetírense estes resultados nas eleccións galegas o PP perdería a maioría (ao ser claramente superado pola esquerda), Feixoo dixo manter "intacta" a "expectativa" de manter a maioría absoluta en "dez meses" -fechou así a porta a un posíbel adianto electoral-. Engadiu que "continuará traballando por unir o centro-dereita"- No seu discurso, de chave españolista, o presidente da Xunta sinalou que "o centro político en España é o PP".


Summary: O Colexio oficial de Psicoloxía de Galiza volveu alertar recentemente do "abandono da atención psicolóxica no sistema público de saúde". Falamos coa decana do COPG, que afirma que no escenario actual "ou tes recursos para ir a unha consulta privada, ou a psicoloxía na sanidade pública é inaccesíbel na práctica".

-Na Oferta Pública de Emprego (OPE) do Servizo Galego de Saúde non se incluirá, máis unha vez, ningunha praza para especialistas en psicoloxía clínica. Desde o Colexio oficial de Psicólogos afirmades que isto supón "un verdadeiro abandono da atención psicolóxica no sistema público de saúde, con tan só tres prazas convocadas desde 2010". Que supón este escenario? -Este escenario implica que é imposíbel atender as necesidades de saúde mental da poboación galega. Apenas 90 psicólogos e psicólogas clínicas están a exercer no Sergas. Isto significa que nos atopamos con dispositivos asistenciais básicos sen psicólogos nin psicólogas e que non queda máis remedio que atendelos a tempo parcial, no mellor dos casos. É un absurdo! Unha paciente que estivo ingresada nunha unidade de hospitalización psiquiátrica preguntábame como era posíbel que nas semanas que estivo alí non tivese nunca atención psicolóxica. Cada dous ou tres días pasaba consulta o psiquiatra, e despois, todo recaía nas enfermeiras. Estamos así. Mentres, máis de 150 especialistas en psicoloxía clínica están nas listaxes de contratación do Sergas; é dicir, que temos profesionais, pero non se atende a saúde mental. Isto non é unha consecuencia dos recortes unicamente, senón que a política de austeridade non fixo máis que agudizar unha precariedade que xa viña de atrás. A falta de aposta pola psicoloxía clínica na sanidade pública é un síntoma de atraso e unha inxustiza social flagrante. O verdadeiro problema é que a saúde mental está tratada como a irmá pobre da sanidade pública, e iso é inadmisíbel. -Afirmades que coa infradotación de psicólogos e psicólogas clínicas é imposíbel prestar os tratamentos psicolóxicos que se recollen na carteira de servizos comúns do Sistema Nacional de Saúde. É isto una vulneración dos dereitos recollidos por lei do dereito á saúde mental da poboación galega? -É evidente que se están a vulnerar os dereitos da poboación galega, pero moitas persoas non saben que teñen eses dereitos, co cal tampouco os reclaman. É dicir, se vas a atención primaria cunha depresión e só che receitan psicofármacos, pensas que estás correctamente atendido, aínda que a psicoterapia estea recollida na carteira de servizos comúns do Sistema Nacional de Saúde. Co cal, non reclamas. Isto non pasa con outras patoloxías. O verdadeiro problema é que a saúde mental está tratada como a irmá pobre da sanidade pública, e iso é inadmisíbel. Estamos falando de que os trastornos mentais están detrás dunha de cada tres consultas en atención primaria. A principal causa de baixa laboral, cunhas duracións moi longas ademais, é a depresión. O suicidio continúa nunhas taxas elevadísimas en Galiza. Ninguén comprendería que en patoloxías que sofren tantas persoas non se dispoña nin dun cento de especialistas para as atender. Non hai unha especialidade sanitaria tan menosprezada como a psicoloxía. Alguén se imaxina que o cardiólogo que te atende nun hospital estea realmente contratado por unha ONG? -En áreas como atención a vítimas de tráfico, oncoloxía, coidados paliativos ou neuroloxía desde a administración apostan en cubrir as carencias asistenciais en psicoloxía clínica con bolsas de investigación e con convenios con ONGs para a prestación de asistencia. Que representa iso? Como revertelo? -Representa a maior precariedade posible. Alguén se imaxina que o cardiólogo que te atende nun hospital estea realmente contratado por unha ONG? En cambio, se tes cancro ou un ictus, a atención psicolóxica pode provir dunha asociación ou dunha persoa que está como bolseira. É recoñecer que existe unha necesidade pero non investir en atendela con recursos propios. A atención psicolóxica a través de bolsas e convenios implica poñer nun compromiso serio a autonomía dos psicólogos e psicólogas dependentes desas entidades alleas aos hospitais, e isto repercute sobre a atención dos pacientes. Non podes ter autonomía se estás como bolseiro ou bolseira; se existe a necesidade, o goberno ten que crear as prazas na rede pública. Moitos dos trastornos e problemas de saúde mental poderían previrse ou tratarse nunha fase inicial se houbese atención psicolóxica en atención primaria -Cales son as necesidades e demandas que consideras básicas en canto a psicoloxía para o sistema público de saúde? -As necesidades son moitas, porque basicamente está todo por facer. Pero as prioridades teñen que ser, primeiro, implantar a psicoloxía clínica nos centros de atención primaria. Son varias as comunidades autónomas que o está facendo e, novamente, Galiza queda atrás. Moitos dos trastornos e problemas de saúde mental poderían previrse ou tratarse nunha fase inicial se houbese atención psicolóxica en atención primaria. En cambio, cronifícanse e agrávanse pola falta dun tratamento adecuado. Segundo, precisamos reforzar as unidades de saúde mental con, cando menos, 26 especialistas en psicoloxía clínica, para poder atender as necesidades da poboación. Falamos de infantoxuvenil, trastornos alimentarios, adicións, neuropsicoloxía… Por exemplo, existe unha grande alarma polas adicións a tecnoloxías por parte de adolescentes, pero, quen os atende? Se teñen que agardar tres, catro ou até seis meses para ser atendidos en saúde mental. Aquí, ou tes recursos para ir a unha consulta privada ou a psicoloxía na sanidade pública é inaccesíbel na práctica. E a terceira demanda é unha maior autonomía profesional. A día de hoxe, para que unha persoa poida ir a unha consulta de psicoloxía no Sergas ten que contar coa derivación dun ou dunha psiquiatra, non pode ir cun volante desde atención primaria. Non ten sentido. É unha inxustiza para a persoa e unha falta de recoñecemento ao traballo dos psicólogos e psicólogas clínicas. -Cal é o tempo medio de espera en atención psicolóxica no Sergas? Que supón esa espera? -Polo que nos contan os colexiados e colexiadas, chegan a pasar seis meses. Seis meses entre consultas implica que non hai terapia posíbel. É dicir, cunha persoa con ideacións suicidas que pasa dous meses, no mellor dos casos, entre consultas, como imos poder facer terapia? Novamente, volvemos ao que sinalaba antes: ou contas con capacidade económica para acudir a unha consulta privada ou a atención na sanidade pública é máis que precaria. A Organización Mundial da Saúde recolleu como prioridade o desenvolvemento de servizos integrais de saúde mental e de asistencia social de base comunitaria debido ao crecemento exponencial dos trastornos mentais, para o que é elemental a integración da asistencia e dos tratamentos de saúde mental nos hospitais e nos centros de atención primaria. Cara aí debemos camiñar. Existe unha grande alarma polas adicións a tecnoloxías por parte de adolescentes, pero, quen os atende? -A prevalencia de trastornos mentais con carácter crónico en Galiza, como a depresión ou a ansiedade crónicas, supera con moito a media estatal. Por que? Que debería facer a administración pública galega neste escenario? -En Galiza temos unha serie de circunstancias que teñen que ser abordadas a través dun plan estratéxico de saúde mental. No caso da prevalencia da depresión crónica, estamos en máis dun 50% sobre a media estatal, un 60% na ansiedade; son cifras impactantes. Pero non é o único. Case un de cada dez galegos ou galegas sofreu nalgún momento da súa vida trastornos mentais vinculados ao consumo excesivo de alcohol, case o triplo que a media estatal. E a taxa de suicidio é ben coñecida que supera con moito á estatal, somos a segunda comunidade autónoma con maior incidencia. Outras cuestións como o envellecemento ou a dispersión poboacional teñen que obrigar a deseñar unha planificación específica para as necesidades galegas. No conxunto do Estado, o custo dos trastornos mentais é de 46.000 millóns ao ano, dos cales a metade derívanse de baixas laborais e xubilacións precoces. A falta dunha atención apropiada ás persoas con problemas de saúde mental implica que as baixas laborais se prolonguen cun impacto inmenso na Seguridade Social. Así que o económico non pode ser escusa. Precísase dunha visión estratéxica, xa que se estima que por cada euro investido na prevención ou no tratamento da depresión ou da ansiedade, supón un retorno de 4 euros en mellor saúde e habilidades para o mercado laboral. Pero precisamos ese investimento. No caso da prevalencia da depresión crónica, estamos en máis dun 50% sobre a media estatal, un 60% na ansiedade; son cifras impactantes -Hai algún modelo (noutro territorio do Estado ou ben noutro país) que consideredes que pode ser un exemplo en canto a atención psicolóxica? -Temos as peores ratios de psicólogos e psicólogas de Europa, e Galiza, no conxunto do Estado, peor aínda. Estímase que na sanidade española hai 4,3 psicólogos e psicólogas por cada 100.000 habitantes, fronte a 18 na media da Unión Europea. En Alemaña subimos a 50 e nos países nórdicos a 70. Pero tampouco precisamos ir tan lonxe: a situación de Portugal é envexábel. En Portugal, na Europa do Sur, vemos que si hai psicoloxía na atención primaria, e que na especializada están a anos luz. Oxalá tivésemos a implantación da atención psicolóxica que teñen en Portugal. No Estado temos exemplos que tamén nos indican que é o bon camiño. Por exemplo, o proxecto PsicAP (Psicología en Atención Primaria), de Psicofundación, que atendeu 1.200 pacientes en centros de saúde de dez comunidades, demostrou que a intervención psicolóxica en ansiedade, estrés ou depresión é catro veces máis eficaz que os psicofármacos. Así que as evidencias científicas están máis que demostradas. A pelota está no tellado dos responsábeis políticos, que teñen que apostar pola atención psicolóxica no sistema público de saúde.


Summary: É posíbel un referendo legal e acordado con Madrid. Iso é o que opinan as entidades promotoras del Pacte Nacional pel Referèndum.

O Pacte Nacional pel Referèndum constituíuse o 23 de decembro de 2016 por iniciativa do Govern soberanista de Catalunya e co apoio do Parlament. Agrupa miles de entidades cívicas e de persoas a título individual e acaba de lanzar unha campaña para recabar apoios ao seu manifesto, que se pode ler aquí en versión galega (realizada pola profesora da UDC Carme Pérez Sanxulián). As adhesións poden materializarse neste sitio. Entende o PNR que si é posíbel e legal a realización dun referendo de autodeterminación de Catalunya. Así o interpretan tamén reputados expertos en Direito Constitucional. Só sería necesario a tal efeito a aplicación do artigo 150.2 da Constitución española, aquel que contempla a hipótese de transferir ás comunidades autónomas competencias exclusivas do Estado (a convocatoria de referendos éo). O marco legal español si que non prevé a realización de referendos vinculantes (só consultivos). Aliás, o PNR entende que do ponto de vista político sería impensábel virar as costas aos resultados dunha eventual consulta. Colectivos e persoas integradas no PNR instan a Madrid e Barcelona a que superen "dificultades e prexuízos" e pacten a realización da consulta, para a que piden aínda recoñecimento internacional. No cenario político estatal non demorou en mostrar o seu apoio a esta iniciativa o líder de Podemos, Pablo Iglesias, quen, como é coñecido, está pola consulta, aínda que de se realizar faría campaña polo non á independencia. Para un #referèndum con garantías he firmado el manifiesto @referendumpacte. No queremos que Catalunya se vaya pero somos demócratas— Pablo Iglesias (@Pablo_Iglesias_) 22 de fevereiro de 2017


Summary: Á caída no consumo súmase que Estados Unidos fica sen espazo para almacenar o seu cru.

Os prezos a futuro do petróleo de referencia estadounidense, o West Texas Intermediate (WTI), caeron esta segunda feira a niveis nunca antes visto, chegando incluso a cotizarse en negativo. A principios do día, o WTI comezara a se cotizar por volta dos 18 dólares estadounidenses pero ao longo da xornada chegou a estar até en -37,63 dólares. En negativo, algo sen precedentes. Isto significa que os produtores de petróleo pagaron aos compradores para que levasen o produto, temendo que a capacidade de almacenamento do cru se esgotase en maio. Demanda e almacenamento Este escenario débese á combinación de dóus factores. Por unha banda a caída da demanda de cru da man da crise provocada polo coronavirus. Por outra, que os Estados Unidos, que compite por ser o maior produtor do mundo, enfróntase ao insólito desafío de que facer cos hidrocarburos que produce. Por que? Pois, en resumo, as súas principais instalacións de almacenamento (as máis grandes están en Oklahoma) están practicamente completas e hai temores de que poidan atinxir o seu nivel máximo en moi pouco tempo.


Summary: Esta cuarta feira conmemórase o Día da Acción Global por un Aborto Legal e Seguro, tamén coñecido como o Día pola Despenalización e Legalización do Aborto. Desde 1990 cada 28 de setembro o movemento feminista exixe a legalización da interrupción do embarazo segura, de balde e na sanidade pública, co obxectivo de reducir as mortes por abortos pouco seguros.

Segundo os datos do Ministerio de Sanidade rexistráronse na Galiza un total de 2.490 interrupcións voluntarias do embarazo en 2020, último ano con datos dispoñíbeis, na súa meirande parte, en centros sanitarios privados. O 77,3% dos abortos voluntarios producíronse en centros privados. As cifras, ás que tivo acceso Nós Diario, poñen de manifesto que das 2.490 intervencións realizadas, un total de 1.926 decorreron en instalacións pertencentes a grupos empresariais, e 564, na sanidade pública. O 77,3% dos abortos voluntarios producíronse en centros privados A meirande parte dos abortos practicáronse en centros extrahospitalarios - ambulatorios, consultorios, centros de saúde, servizos de urxencias ou centro peiféricos - un total de 2.285, case o 92%, dos cales 1.868 foron en equipamentos privados e 417 en equipamentos públicos. Un total de 205 practicáronse en centros hospitalarios, neste caso 147 en hospitais públicos e 58 en centros privados. Kentucky súmase á lista de estados que prohíben o dereito ao aborto En 2020, só catro hospitais galegos levaron a cabo algún aborto: o Complexo Hospitalario Universitario de Santiago de Compostela, o Hospital de Verín, o Comarcal de Valdeorras e o Hospital Montecelo, en Pontevedra. A estes uníronse cinco centros de orientación familiar e tres clínicas privadas, a Clínica Arce e Clínica A Pasaxe na Coruña e Clínica Climent en Vigo, que, segundo os datos do Ministerio de Sanidade, concentraron a maior parte das intervencións. En 2020, só catro hospitais galegos levaron a cabo algún aborto O groso das interrupcións de embarazo en 2020 foron por petición da muller, cun total de 2.398 casos, o equivalente a 96,3%; fronte aos 59 casos de risco para a saúde da embarazada e os 32 por risco de anomalías no feto. Ademais, as tres cuartas partes dos abortos foron realizados nas primeiras oito semanas de xestación, un total de 1.879 casos; só 76 superaron as 15 semanas de xestación. 96,3% das interrupcións de embarazo foron por petición da muller No que respecta ao perfil das mulleres que decidiron interromper o seu embarazo, o informe recolle que o grupo de idade no que se realizaron máis abortos foi o das mulleres de entre 30 e 34 anos. Do total, 40% das mulleres convivían en parella e a metade non tiña fillos. Das 2.490 mulleres que detiveron voluntariamente o seu embarazo, en 1.054 casos non se empregaba ningún método anticonceptivo, e 1.070 mulleres non abortaran previamente. As rapazas maiores de 16 anos poderán abortar sen o permiso dos seus pais e nais Embarazos en menores de 19 anos As estatísticas do Ministerio de Sanidade mostran que 204 mulleres menores de 19 anos abortaron en 2020, das cales 75% fixérono na privada. Destas 204, un total de 76 non empregaran método anticonceptivo. As cinco chaves da nova Lei do aborto Precisamente no aspecto da idade, a Lei do aborto, promovida polo Ministerio de Igualdade, introduce novidades, pois as mulleres de 16 e 17 anos poderán interromper o seu embarazo sen necesidade dun consentimento paterno.


Dous anos despois de rematar a vixencia do plan estratéxico 2012-2018, elaborado con parágrafos plaxiados, a Xunta encarga outro por 40.000 euros e cun prazo de elaboración de tres mesesMalia que viña construíndose desde unha década antes, a Xunta tardou ano e medio despois de inaugurar os dous primeiros edificios da Cidade da Cultura, en xaneiro de 2011, para aprobar en xuño de 2012 o primeiro Plan Estratéxico do complexo, para o período 2012-18. Agora, máis de dous anos despois de rematar a vixencia dun documento que foi elaborado con parágrafos plaxiados, o Goberno galego encarga un novo plan, para o período 2021-27 que "debe explorar outras medidas non perfectamente deseñadas ou desenvolvidas no período anterior".O novo plan vén de ser adxudicado en concurso público por 40.000 euros a unha consultora privada que terá tres meses para elaboralo, fronte aos dous anos que tardou a Xunta en facer o plan estratéxico de 2012. Na memoria que xustifica o contrato, a Fundación Cidade da Cultura, a entidade pública a través da que a Xunta controla o complexo, recoñece agora eivas naquel primeiro plan presentado en 2012 sendo conselleiro Jesús Vázquez."Existen determinados obxectivos que esixen unha reformulación ou, no seu caso, potenciación das actuacións programadas para obter uns resultados de maior impacto. Son os referidos a visibilidade nacional e internacional do proxecto, así como a diversificación das fontes de financiamento, explorando novas vías de captación de recursos, así como a posibilidade de obter fondos a nivel estatal e europeo", sinala o documento. Un plan que segundo o actual conselleiro, Román Rodríguez, "plasmará" o obxectivo do Goberno galego de arrincar "unha nova etapa baseada na expansión" do complexo tras a "fase de consolidación" que vén de dar por rematada dez anos despois da súa inauguración.O plan "plasmará" o obxectivo da Xunta de comezar "unha nova etapa baseada na expansión" da Cidade da Cultura, cuxa construción supuxo xa arredor de 350 millóns de euros e o mantemento anual, sen ter en conta os contidos, outros 7 millónsNo eido do financiamento, e tras gastar nas obras de construción do complexo arredor de 350 millóns de euros desde o seu comezo hai agora dúas décadas, o seu mantemento ordinario, sen ter en conta as actividades culturais que se organizan, supón uns 7 millóns de euros ao ano, repartidos en 6 millóns para o mantemento, fundamentalmente a través de contratos externos con empresas de servizos, e un millón en soldos do persoal propio da Fundación Cidade da Cultura, que supón unha moi pequena parte das persoas que acolle a diario un complexo no que traballan varios centos de persoas de diversos departamentos da Xunta e de empresas privadas con espazos alí alugados. Canto á actividade cultural, o groso dela é pagado tamén con cartos públicos mentres que un millón de euros ao ano sae do minguante fondo creado en 2008 a medias pola Xunta e empresas privadas patrocinadoras e no que xa só quedan 8 millóns.O documento co que a Cidade da Cultura encarga o novo plan fai balance do anterior con indicadores que impiden comprobar o cumprimento ou non de boa parte dos obxectivos establecidos en 2012Por outra banda, a documentación feita pública pola Fundación Cidade da Cultura para encargar a elaboración do novo plan estratéxico lembra os obxectivos e medidas concretas que se estableceron no documento de 2012, pero os indicadores de supervisión elixidos impiden comprobar o cumprimento ou non de boa parte dos obxectivos establecidos daquela. Así por exemplo, se un dos obxectivos establecidos naquel primeiro plan estratéxico era o de poñer en marcha novos programas de visitas ao complexo coa expectativa de que en 2015 se chegase e 500.000 visitantes, o documento remítese á memoria das contas anuais da Fundación Cidade da Cultura en 2017 -xa é pública a memoria de 2019- para cifrar en 743.354 as visitas nese ano, cifra na que a entidade vén incluíndo todos os anos os desprazamentos diarios do persoal que traballa no complexo tanto en oficinas da administración como de empresas privadas alí instaladas.Noutro punto o documento lembra que se prevía que en 2015 se celebrasen 365 "actividades culturais" distintas e sinala que como indicador que en 2018 houbo 156 "eventos culturais" con 171.653 asistentes. Ou que se prevían para 2015 200.000 "usuarios dos programas en liña" dentro da divulgación dixital do complexo mentres que o indicador empregado para a comprobación dese obxectivo sinala que en 2018 houbo 297.523 "accesos" á páxina web da Cidade da Cultura.Aquel primeiro plan estratéxico baseaba as medidas que propuña nunha análise das industrias culturais que contiña numerosos parágrafos plaxiados de diversas fontes copiadas textualmente sen citalas, segundo revelou El País.


Summary: Relevará á primeira ministra de Suecia, Magdalena Andersson, e non terá que deixar o seu posto no Goberno español.

A vicepresidenta primeira e ministra de Asuntos Económicos e Transformación Dixital do Goberno español, a coruñesa Nadia Calviño, foi seleccionada como presidenta do Comité Monetario e Financeiro Internacional (IMFC, nas súas siglas en inglés), o órgano reitor das políticas do Fondo Monetario Internacional (FMI). Relevará á primeira ministra de Suecia, Magdalena Andersson, que renunciou ao cargo ao que accedeu o 18 de xaneiro de 2021, sendo a primeira muller en presidilo, segundo informou o comité nun comunicado. Calviño, que estará por un período de dous anos como presidenta do IMFC, poderá compatibilizar este labor coas súas funcións de vicepresidenta económica no Estado español. A número 'dous' do Executivo español recibiu o apoio dos ministros de Economía e Finanzas da Unión Europea (Ecofin) para este cargo. Trátase dun comité que xoga un papel "chave de orientación estratéxica" nas políticas do FMI, segundo indica o propio organismo, ao asesorar e informar á Xunta de Goberno sobre a supervisión e xestión do sistema monetario e financeiro internacional, incluídas as respostas ao desenvolvemento de acontecementos que poidan perturbar o sistema. Conta con 24 membros cuxa designación reflicte o tamaño e composición do directorio executivo e o seu presidente asume xeralmente un mandato de tres anos. Outra fronte aberta para Calviño Este nomeamento fecha un ano "movido" para a vicepresidenta, pois á súa cuestionábel defensa da marcha da economía a nivel estatal -"Todos os indicadores confirman que a recuperación xa está en marcha", tal e como sinalaba a finais de setembro-, engadiu a súa firme defensa do castelán sobre as linguas cooficiais na Lei Audiovisual -"O castelán é a lingua que permite un papel poderoso"-.


Summary: Adega denuncia que a empresa que quer explotar a mina de San Fins (Lousame), solicitou permiso para verter esas augas, previo tratamento, a un rego que vai dar a esa ría.

A mineira Tungsten San Finx SL, do grupo Sacyr, solicitou a Augas de Galiza permiso para verter, previo tratamento, por volta dun millón de metros cúbricos de augas residuais mineiras (procedentes das galerías anegadas e escorrentías das entulleiras) ao rego de San Fins, en Lousame. Denuncia Adega que estas augas, con elevada acidez e contidos de metais pesados, son un importante risco. Ese rego vai dar ao Vilacoba, que acaba na Ría de Noia. "Malia a que a empresa insiste en que as augas residuais que pretende verter cumprirán cos límites legais de contaminantes, as analíticas que manexa Augas de Galiza (e que figuran na documentación do proxecto) din o contrario", sosteñen desde a organización ambientalista. Así, afirman que mesmo a quilómetro e medio augas abaixo da mina os níveis de cadmio, Cobre e cinc disoltos sobardan os límtes máximos fixados nas Normas de Calidade Ambiental (NCA) do RD 817/2015. O punto de vertido final levará estas augas até a vella balsa mineira actualmente ateigada de sedimento e con risco de derrubamento. Nos anos 50 do pasado século, a vella balsa que aínda existe na actualidade e ameaza con derrubarse en calquera intre, crebou esterilizando a vida río abaixo case até a vila de Noia. Adega reclama da administración hidráulica galega a denegación da solicitude de Tungsten San Finx SL para facer ese vertido. "Por moitas medidas de contención que se poñan, o risco dun accidente nunca será cero. Tendo en conta os precedentes históricos, cando hai 60 anos a vella balsa que aínda acumula milleiros de toneladas de lodos tóxicos crebou arrasando todo río abaixo, este risco nunca poderá compensar os supostos beneficios que a mina deixaría na comarca. Canto vale para a Xunta a seguranza e a saúde de toda unha ría?"


Summary: A veciñanza oponse a un proxecto que supón un risco para a saúde e medioambiente e que afectaría a núcleos de poboación de Teo, Ames, Santiago e Padrón.

Máis de 2.000 persoas, segundo a organización, participaron este domingo nunha andaina reivindicativa contra a instalación na canteira de Casalonga (Teo) dunha planta de residuos que recibirá anualmente 90.000 toneladas de diferentes refugallos, desde lodos de depuradoras e conserveiras a puríns ou residuos de industrias agroalimentarias,. O roteiro reivindicativo parteu de sete puntos diferentes para as persoas participantes confluír na Carballeira de Casaio, desde onse se iniciou unha marcha até a canteira. A veciñanza alerta do impacto desta planta para a saúde e para o medio ambiente, non só deste lugar, senón de varios concellos, de aí que pidan á Xunta que non autorice o proxecto. Así, lembran que a só 400 metros de onde se pensa instalar a planta hai un núcleo de poboación; e nun radio de 2 quilómetros viven por volta de 4.000 persoas. A planta ocuparía unha superficie de 145.000 metros cadrados e contaría cunha balsa de 7.000 metros cúbicos de capacidade para almacenar os residuos, dous gasómetros para 1.000 metros cúbicos cada un, un espazo para o lavado diario dun mínimo de 40 camións que transportarían os residuos orgánicos e lodos á planta ou unha nave de recepción de residuos duns 2.000 metros cadrados. Este proxecto impulsado polo grupo Toysal ten como obxectivo a posta en funcionamento na antiga canteira de Camilo Carballal dunha instalación de tratamento e reciclado de residuos composta por unha planta de biogás agroindustrial e unha de procesado de digestatos e produción de fertilizantes. Xa hai constituída unha plataforma, Casalonga limpa de residuos, que está a aglutinar a oposición a esta planta. O pleno de concellos como o de Teo aprobaron por unanimidade rexeitar o proxecto. "A instalación desta planta tería afectacións sobre a saúde, a calidade das augas de pozos, mananciais e regos ou os olores. O cheiro vai ser pestilente varios quilómetros á redonda e é obvio que todos estes residuos van atraer gaivotas, ratas, insectos e a posibilidade de enfermidades, segundo contrastada información". Alén disto, "foron as últimas modificacións na Lei do Solo no ano 2016 as que permiten que proxectos deste tipo poidan optar a situarse en solos tan achegados a núcleos de poboación", apontan desde a plataforma.


Summary: Análise para 'Nós Diario' de Martin Pawley, divulgador científico e membro da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío.

O 1 de agosto o concello de Zaragoza anunciou que rebaixaba 20 minutos o tempo de acendido da iluminación pública, que se suman a outros 20 xa recortados na primavera. A intención expresa é conter o crecente gasto enerxético: segundo di a nota oficial, o consistorio pagou 7,2 millóns de euros pola luz en 2020, 10 millóns en 2021 e poderían chegar a 19 millóns no ano en curso. Poucas horas despois o goberno do estado presentaba o Real Decreto-lei 14/2022, que inclúe diversas medidas de aforro e eficiencia enerxética e de redución da dependencia do gas natural, froito do complicado contexto internacional que se deriva da invasión de Ucraína por Rusia. Entre os artigos da norma foi obxecto de singular debate o 29.4, que exixe o apagado de escaparates a partir das 22 horas así como a luz de edificios públicos "que se atopen desocupados". A fraqueza do texto, que ademais non inclúe a iluminación ornamental, non fai prever resultados moi notábeis, mais en calquera caso é mellor isto que nada. Resulta insólito que medidas como estas non estivesen vixentes desde hai décadas De feito, o que resulta insólito é que medidas coma estas non estiveran vixentes desde hai décadas e que até agora non se contemplase como unha aberración deixar prendidas luces en estancias públicas (aulas, oficinas, despachos) que non están en uso. E o mesmo vale para impoñer un control aos escaparates, contra o cal non vale escudarse na liberdade de cadaquén para tirar os cartos como mellor lle pete, posto que esa iluminación privada interfire coa planificación -suponse que rigorosa- da iluminación pública e crea zonas sobreiluminadas ou descompensacións entre rúas que poden afectar gravemente a seguridade. Para alén diso, toda a luz artificial contamina. Non "o exceso de luz", senón "toda a luz", o cal non quere dicir que debamos facer desaparecer a luz artificial das nosas vidas, senón entender que, como axente contaminante que é, cómpre manexalo con extrema cautela para iluminar do xeito máis homoxéneo posíbel só as zonas que se precisan, cando se necesita e coa mínima cantidade que permita unha boa visión. Contaminación luminosa Non toca hoxe falarmos de contaminación luminosa, do seu gravísimo impacto ambiental, dos seus efectos na saúde e da maneira en que arrasa cun milenario patrimonio inmaterial, cultural e científico. A estas alturas dou por suposto que calquera persoa interesada e, en particular, calquera cargo público que non sexa moi insensato debe estar ao tanto de que esta polución existe e de cales son as súas consecuencias. Debe estalo porque, entre outras cousas, hai mandatos e recomendacións internacionais de alto nivel ao respecto que non deixan lugar á dúbida. Que populares líderes do Estado practiquen a imprudencia temeraria arredor destes e doutros temas non os exime de cumprir as leis presentes nin, máis importante aínda, do deber moral de adiantarse ás normas futuras en favor da protección do noso planeta e os seres que o habitan (incluídas as persoas, mais non unicamente elas). A seguridade e os farois Xa escoitamos estes días necidades sobre a "tristeza" e "inseguridade" que provoca o Ministerio, e isto último é particularmente noxento porque, como ben explican as expertas en seguridade con perspectiva de xénero -escoiten, por exemplo, a Anna Almécija-, a seguridade non a producen maxicamente os farois, senón as políticas perspicaces que fomentan a creación de comunidade e un uso saudábel dos espazos comúns. A caverna político-mediática española falará moito de luz e seguridade para darlle paus a Teresa Ribera, mais será apenas un enésimo exercicio de populismo anticientífico. Cabe desexar que en setembro cheguen medidas máis ambiciosas que impoñan unha redución intelixente da iluminación pública O real decreto non loita especificamente contra a contaminación luminosa, mais todo o que cae na rede é peixe. E cabe desexar que en setembro cheguen medidas máis ambiciosas que impoñan unha redución intelixente da iluminación pública para que, sen prexudicar o máis mínimo a cidadanía, haxa aforros medíbeis da contaminación. Ou que acouten a aldraxante iluminación ornamental que duns anos para acó tingue de fucsia igrexas e monumentos civís nun atentado non só ambiental senón tamén estético. Que limiten as malas prácticas da inmensa maioría de concellos galegos, sexa cal for a súa cor política, porque nisto non hai ninguén libre de pecado. Se tal acontece, será unha boa nova para o planeta e para nós. Poderemos redescubrir a paisaxe natural da noite, a do ceo e a da terra, e comprenderemos que, como escribe Manuel Rivas en O que fica fóra, "Pobre, pobre / é non ter / escuridade ningunha".


Summary: As escuadras galegas na Primeira e Segunda queren prorrogar os bos resultados da anterior xornada. Así, celestes e albivermellos aspiran a dar a sorpresa ante dous 'xigantes' como Sevilla e Girona, respectivamente. Na Primeira RFEF, pola súa banda, Dépor, Rácing e Celta B loitarán por manterse na zona nobre.

O fútbol non dá tregua, e o sempre comprimido calendario obriga a que Celta e Lugo, sen apenas descanso logo dos seus esixentes compromisos intersemanais nos que superaron dous rivais de nivel como Osasuna e Almería, respectivamente, volvan entrar en acción tan cedo como esta mesma fin de semana. O conxunto celeste afronta un desafío de gran magnitude, pois visita a casa do Sevilla (hoxe, 18.30 horas), segundo clasificado do campionato e o único que parece ser quen de seguir -aínda que de lonxe- o ritmo que está imprimindo o intratábel Real Madrid. Este choque, xa de por si complicado, chega cos hispalenses enrabietados logo de deixarse dous puntos ante o Valencia e da polémica no derbi andaluz ante o Betis nunha Copa da que foron eliminados tras perder tras o descanso dun partido inicialmente suspendido despois de que Jordán recibise o impacto dun obxecto lanzado desde as bancadas verdibrancas. Outro dato que xoga en contra das aspiracións do Celta é a historia, pois tan só foi quen de gañar en 10 das súas 58 visitas ao Sánchez Pizjuán, a última delas na tempada 2015/16 (1-2 con tantos de Nolito e Daniel Wass). Non obstante, e como di un Aspas que defendeu a camiseta do Sevilla hai sete anos, "o equipo merece máis puntos dos que ten", e con ese optimismo por bandeira agarda "volver á casa cos tres puntos". O 'mataxigantes' de Segunda, a polo Girona Empates con Eibar e Tenerife, vitoria ante o líder Almería... o Club Deportivo Lugo, ademais de 'rei do empate', estase facendo acredor do título de 'mataxigantes' da Segunda División, e o seu novo reto é un Girona (mañá, 18.15 horas) que fecha os postos de play-off de ascenso con 37 puntos e ao que xa superou na primeira volta (1-0). Aquel partido decidiuno un solitario tanto de Manu Barreiro no minuto 86, un home que precisamente foi o autor do gol que lle deu os tres puntos aos albivermellos contra o Almería. Nesta ocasión o Lugo non terá o seu favor o sempre importante factor campo, e tal e como destacou o rival Samu Saiz, agardan resarcirse da derrota nun encontro que, pensa, mereceron "polo menos empatar". Obxectivo na Primeira RFEF: copar a cabeza Na terceira división do fútbol estatal, coñecida como Primeira RFEF, a Galiza conta con tres representantes que están loitando por copar a cabeza da táboa. Así, o indiscutíbel líder, o Deportivo da Coruña, tratará de aumentar a súa vantaxe de seis puntos sobre o segundo clasificado a costa dun Dux Internacional de Madrid (mañá, 12 horas) que conta coa vantaxe de recibir os futbolistas herculinos nun terreo de xogo de céspede artificial, superficie coa que non están demasiado familiarizados os visitantes. De todos modos, e tal e como salientou o capitán, Álex Bergantiños, o que importa é "adaptarse e plasmar a idea de xogo propia, independentemente dos condicionantes do bote ou a distancia do balón". Con respecto ao cuarto clasificado, o Rácing de Ferrol, os Diaños Verdes reciben na Malata (mañá, 17 horas) un rival directo na loita por facerse cun posto na promoción, unha Unión Deportiva Logroñés que axexa a tan só un punto de distancia dos ferroláns. A intención dos departamentais é aproveitarse dun conxunto ferido que vén de sumar unicamente un punto nos seus últimos catro encontros. Un equipo que terá posto un ollo neste encontro será o Celta B, que chega á xornada empatado co Logroñés (hoxe, 17 horas) e coa firme intención de asaltar os postos de play-off á custa dunha UD San Sebastián que -sinal da igualdade que impera na categoría- tamén suma 28 puntos logo de 18 partidos disputados.


Summary: A compañía de seguros Zurich vén de presentar un recurso contra a sentenza do Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Lugo que condena o Sergas a aboar 273.139,82 euros a unha paciente que derivou a Madrid a abortar un feto inviábel na semana 32 de xestación. Paula (nome ficticio), cuxa vida correu un grave risco, sufriu a perda do útero.

Segundo puido saber Sermos Galiza, a aseguradora do Sergas, a compañía Zurich, recorreu a sentenza do Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Lugo que condena a Consellaría de Sanidade a pagar 273.139,82 euros por arriscar a vida dunha paciente que derivou a Madrid a abortar. O Sergas, no seu papel de cliente da compañía, puido presionar Zurich para non presentar recurso ningún contra o fallo A avogada da afectada, Francisca Fernández Guillén, explica, en declaracións a Sermos Galiza, que a aseguradora considera excesiva a indemnización e pon de manifesto que a Consellaría de Sanidade, no seu papel de cliente da compañía, puido presionar Zurich para non presentar recurso ningún contra o fallo. "Imos opoñernos e defender a validez da sentenza", afirma a letrada, que advirte de que o recurso foi presentado "in extremis". "Paréceme ridículo que a aseguradora queira pagar uns 100.000 euros malia o dano moral que padeceu esta muller de 32 anos, que sufriu a perda do útero, viu nacer viva a súa filla e sentiu o terror de verse morta", salienta Francisca Fdez. Guillén. "O dano psicolóxico é moi acusado", insiste. Neste sentido, expón que a aseguradora pretende que se aplique o baremo de tráfico, que contempla uns criterios de dano corporal. "É máis axustado a dereito que a indemnización se basee noutros casos semellantes, tal e como entendeu a súa señoría", engade. Aliás, en caso de accidente, di a avogada, as aseguradoras ofrecen a indemnización e non existe un calvario procesual. Porén, no caso de Paula, non se facilitaron os trámites. Francisca Fdez. Guillén lembra que a causa que provocou esta sentenza foi directa, "a actuación do Sergas provocou este resultado e de actuar correctamente non asistiriamos a este drama". "Ocultóuselle á paciente de maneira reiterada o diagnóstico e iso é unha neglixencia moi grave que vai alén da obxección de conciencia", conclúe a letrada. Na sentenza, á que tivo acceso Sermos Galiza, o xuíz amósase contundente cando advirte de que "a neglixencia médica está pois en todas as partes", desde no atraso á hora de autorizar o aborto ao feito de derivar a paciente a Madrid. "Inaceptábel obsérvese desde onde se observe". Os feitos A prolongación innecesaria do embarazo de Paula ten relación co deficiente diagnóstico prenatal por parte do servizo de Xinecoloxía e Obstetricia do Hospital da Costa de Burela, un centro sobre o que pesan numerosas sospeitas a respeito da práctica dos abortos. De feito, o hospital ocultoulle a unha muller brasileira información sobre as graves malformacións que sufría o seu feto até o punto de que tivo o seu fillo e de que se viu nunhas dificultades gravísimas para o sacar adiante. Non foi até a semana 32 cando o comité clínico aprobou a interrupción voluntaria do embarazo e, posteriormente, a paciente foi derivada á clínica madrileña Isadora. Dada a hemorraxia vaxinal que sufriu Paula, tivo que ser levada ao Hospital La Paz, onde se lle practicou unha histerectomía total. A nena, de sete meses e medio, naceu con vida, cun gravísimo problema mental e con discapacidade física e faleceu á hora e media de nacer. Desde o hospital de Burela non se remitiu nin se lle facilitou á afectada a información necesaria para intervención que se lle ía practicar En ningún dos hospitais madrileños coñecían os antecedentes do embarazo porque desde o hospital de Burela non se remitiu nin se lle facilitou á afectada a información necesaria para intervención que se lle ía practicar. De feito, a clínica Isadora tivo que chamar telefonicamente o Sergas e o citado hospital antes de resolver o traslado da muller a La Paz.


"Pasados incómodos" era o título do ciclo de conferencias no que se insería unha das ponencias que ía impartir o maxistrado expulsado da carreira xudicial Baltasar Garzón. Non cabe dúbida que máis dun se sentiu incomodado pola presenza na sala dun grupo de persoas que lle lembraron o seu pasado ao palestrante. Días atrás a militancia da organización xuvenil independentista Isca! difundía na Universidade cartelería e follas voandeiras repudiando a presenza de Garzón na USC. Sumáronse a esa denuncia varias organizacións da esquerda soberanista con comunicados nos días previos aos actos previstos nas facultades de Ciencias da Educación e de Historia, que non se puideron desenvolver por mor do boicote realizado polo estudantado. Os motivos polos que rexeitar a presenza de Garzón nun acto sobre dereitos humanos organizado por unha universidade pública son abondo consistentes e xa foron expostos polas organizacións que desenvolveron esa campaña de axitación e denuncia. Aínda lembro o relato de Martxelo Otamendi hai uns anos, noutro centro da USC, a Facultade de Ciencias da Comunicación, detallando as torturas que sufrira no cárcere agardando a ser xulgado como director do xornal vasco Egunkaria. Ese xornal que, seguindo o camiño iniciado para o diario Egin por Garzón, hoxe defensor dos dereitos humanos, foi pechado cautelarmente sen indicios probatorios suficientes. Sete anos despois, todas as persoas imputadas saían absoltas. Sete anos de sufrimento e todo un capital social e humano tirado pola borda como resultado dunha intervención propia do apartheid, que tivo a súa continuación na persecución de movementos sociais e organizacións políticas de signo independentista cando Garzón facía parte da Audiencia Nacional, ese organismo de excepción herdeiro do Tribunal de Orde Pública do Franquismo. A pretendida defensa dos dereitos humanos deste señor non lle serviu tampouco no seu día para gardar as garantías requeridas para a seguridade persoal e a integridade física das persoas detidas durante unha instrución; nin sequera corroborada por informes forenses que evidenciaban casos de tortura e que omitiu investigar cando era a súa responsabilidade directa facelo. Feitos polos que foi condeado o Estado Español polo Tribunal Europeo de Dereitos Humanos ("Operación Garzón" durante os Xogos Olímpicos de Barcelona). Podiamos tamén falar de varias das súas actuacións xudiciais, faltando á observancia dos dereitos das persoas inculpadas, que facilitaron xustamente a súa exculpación Podiamos tamén falar de varias das súas actuacións xudiciais, faltando á observancia dos dereitos das persoas inculpadas, que facilitaron xustamente a súa exculpación en moitos casos malia a súa evidente implicación; motivo polo que foi expulsado da carreira xudicial. Pero imos falar da súa incursión na denuncia dos crimes da Ditadura Franquista, que era o motivo polo que foi traído á USC. A reivindicación da recuperación da memoria histórica –o triplo lema "verdade, xustiza, reparación" – acumula na historia recente sucesivas frustracións polo paso de gobernos de diferente signo que ben non aplicaron medidas nese sentido ou ben estas foron insuficientes ou meras declaracións de intencións. Mais esta realidade adversa non debe distraernos da peza clave na solución á inxustiza sobre os crimes do Franquismo, que non é outra que a vía política e pasa pola derrogación da Lei de Amnistía. Somos a cidadanía consciente quen nos temos que facer responsábeis de mudar a situación, non podemos agardar á chegada dun mesías xudicial que refaga por riba das súas atribucións o que debemos transformar nós coas nosas mans. Ás veces reflexiono se a apariencia xudicial ou de legalidade da persecución emprendida polo Franquismo tivo algo que ver na relevancia que se lle confire ao estamento xudicial na solución desa inxustiza. Probabelmente teña algo que ver. Cómpre loitar contra os pasados incómodos, pero tamén evitar os presentes acomodaticios Cómpre loitar contra os pasados incómodos, pero tamén evitar os presentes acomodaticios, inmobilistas e contemporizadores con determinadas traxectorias; xustamente para desenmascarar a quen pretenden pescar no río da confusión ou da desesperanza. Unha loita social desenvolvida de maneira anónima e desinteresada por moita xente durante moitos anos –antes de que xerara titulares de prensa– non merece ser devorada pola ambición de notoriedade duns poucos que pretenden converter esa loita nun negocio ou nunha plataforma de lanzamento para outras contendas. Garzón non representa a loita pola recuperación da memoria histórica. Si, en cambio, o oportunismo de saberse introducir nese debate cando acada relevancia mediática para poñer en valor a súa persoa, non a inxustiza sufrida durante anos por vitimas do Franquismo. Por que, senón, montou o teatro da adopción de medidas urxentes e a busca e captura de Franco cando había destacados cargos da ditadura aínda vivos naquel entón e con implicación en sucesos luctuosos, como o propio Fraga Iribarne? Non sería máis útil que, desde a súa función de maxistrado, traballara en xerar doutriña favorábel á derrogación da Lei de Amnistía? Non podemos deixar de facer notar a reacción que desde determinados sectores tivo o boicote levado a cabo polo estudantado da USC. Sorprende que coincidan en argumentos descualificatorios contra as manifestantes medios de ultradereita como o ABC e boa parte da progresía deste País, cualificando de 'extremistas', 'violentas' ou veladamente de terroristas ás boicotadoras. Esta reacción ten certa carga de profundidade, quizabes non advertida a simple vista; porque o que se visualizou nas aulas da USC non foi máis que un conflito xeracional e mesmo con certa tinguidura de clase: unha mocidade que non tolera a explotación laboral, a emigración, o patriarcado, a privatización e elitización da Universidade e o denuncia todos os días; tamén denuncia a presenza dun promotor de torturas como Garzón nun espazo público e non permite que se desenvolva con normalidade. De fronte, unha elite que tiña previsto 'darse un baño' de dereitos humanos, que de vez en cando non senta mal, mentres permanece calada, equidistante ou compracente no día a día. E as primeiras estanlles a dicir ás segundas que non lles permitirán que as dirixan porque o que pretenden é transformar a realidade. Ese mesmo conflito é parte da historia do movemento estudantil na Galiza e tense manifestado no tempo en varias ocasións. Na miña época de estudante, na que facía parte dos CAF, molestábame bastante ter que aturar as leccións que algúns profesores da Universidade nos pretendían dar –previa lembranza dos tempos cando corrían diante dos grises ou aludindo á súa condición de exCAF ou exERGA–, mentres condeaban as nosas protestas ou miraban para outro lado cando a USC nos criminalizaba ou nos denunciaba, con procedementos dignos do Franquismo. Eles eran xa parte da institución, do sistema, e nós queríamos cambialo. Só loitando contra os presentes acomodaticios construiremos un futuro sen pasados incómodos. O Franquismo perseguía tamén 'extremistas', 'violentos', 'axitadores', 'marxistas'… estes cualificativos eran suficientes para inculpar a militantes da esquerda e do movemento operario despois do golpe de Estado do 36. Mentres, algunhas elites acomodaticias que se perpetuaran en diferentes réximes renegaban da súa eventual pertenza a partidos republicanos de esquerda para seguiren mantendo a súa posición. Os extremistas xa morreran nas cunetas, asasinados pola xente 'de orde'. É que a chamada 'memoria histórica' é a memoria dos extremistas, das vítimas que loitaron por un mundo mellor, perténcelle ás persoas que loitan. E as persoas que loitan, que teñen memoria, non se resisten a aceptar torturadores de hoxe e aquí dando leccións de dereitos humanos e democracia sobre o que ocorreu onte ou a miles de quilómetros, como se ten feito hai uns anos en resposta a unha homenaxe a Fraga en Filosofía, ou como faciamos os CAF cando a USC colaba como 'xornadas de orientación laboral' palestras de promoción das Forzas Armadas. Só loitando contra os presentes acomodaticios construiremos un futuro sen pasados incómodos.


Summary: "As medidas adoptadas polos nosos gobernantes non son acordes a ciencia, senón a outros intereses nos que non imos entrar", lamentan desde a Plataforma en Defensa da Sanidade Pública de Sanxenxo, un municipio que fica no nivel medio de restricións malia liderar a incidencia no Salnés. Aliás, cómpre lembrar que a Xunta non computa os contaxios de turistas.

A Plataforma en Defensa da Sanidade Pública de Sanxenxo fai este domingo un "chamamento á responsabilidade individual e aos órganos de goberno municipal e galego", por mor do "brutal incremento de casos da Covid-19" rexistrado nas últimas xornadas neste concello e os seus arredores. "Os médicos de familia están atendendo unha media de 90 pacientes por xornada, e o Punto de Atención Continuada (PAC) vese desbordado, xa que só existe un facultativo para atender, por quenda, arredor de cen pacientes", afirman, nun comunicado difundido aos medios. Salientan, así mesmo, que os seguimentos de positivos e probas de cribado fanse no centro de saúde de Baltar, polo que o persoal "debe cumprir quendas de 14 horas un día tras outro". "Levamos 14 meses de loita, con pequenos remansos entre vaga e vaga nos que o persoal (administrativos, persoal de limpeza, enfermeiras, médicos, etc.) tratan de devolver a normalidade ao servizo sanitario público, mais cada vez con menos persoal e maiores requirimentos e sacrificios", engaden. A este respecto, lamentan atopar pola rúa persoas que os propios sanitarios positivaron da Covid, "vendo como as aglomeracións son fomentadas desde o propio goberno municipal". Sanxenxo, co lecer nocturno aberto pese a liderar a incidencia Tal e como xa informou este xornal, o concello de Sanxenxo fica no nivel medio de restricións —que permite á hostalaría atender no interior e a apertura do lecer nocturno— malia contar cunha incidencia acumulada a 14 días maior que A Illa de Arousa, Vilagarcía ou Vilanova, que, pola contra, si están no nivel alto. Cómpre salientar, así mesmo, que a Xunta non contabiliza nun municipio os positivos de persoas non residentes, polo que a incidencia en Sanxenxo podería ser aínda maior debido ao turismo. "As medidas adoptadas polos nosos gobernantes non son acordes a ciencia, senón a outros intereses nos que non imos entrar", censuran, e engaden que o requirimento do certificado de vacinación, unha PCR ou unha proba de antíxenos para acceder ao lecer nocturno é "un pasaporte ao libre contaxio", xa que "os test de antíxenos ou de saliva só serven cando as persoas xa teñen síntomas, polo que unha persoa pode estar contaxiada e dar negativo". Aliás, "unha persoa vacinada cun sistema inmunolóxico debilitado ou de idade avanzada pode sufrir secuelas que lle van complicar o seu estado de saúde e incluso a súa supervivencia" se contrae a enfermidade, algo posíbel aínda coa pauta completa do fármaco.


Summary: A coordinadora nacional de Anova reunirase este domingo, onde terá coñecemento das opinións sobre alianzas electorais das súas asembleas comarcais

O voceiro de Anova, Xosé Manuel Beiras, vén de avogar nunha comparecencia pública por conformar unha alianza estratéxica fronte ao PP de cara ás eleccións do 21O, apelando neste sentido ao BNG, Compromiso por Galicia e IU. A proposta de Beiras prodúcese horas despois de que CxG tendese a man a Anova para conformar unha alianza electoral en que o candidato á Xunta sería elexido en primarias abertas á cidadanía. "A proposta de Anova está aberta a todas as redes de movementos sociais, a organizacións e grupos políticos organizados, desde Compromiso por Galicia até Esquerda Unida, incluíndo o propio BNG, non temos reparos", sinalou Beiras, aínda que recoñeceu que con esta última formación non tivera contactos. Porén, para Beiras o máis importante agora é erguer unha alternativa "todos contra o PP". Asembleas Desde esta quinta e até o sábado 1 de semtebro, as asembleas comarcais de Anova debatirá e tomarán unha decisión sobre o formato con que concurrirán á cita coas urnas, quer en solitario, quer conformando unha alianza máis ampla. Neste sentido, sobre a mesa non está só a posibilidade de ir con CxG, senón tamén con IU, coa cal unha parte de Anova (a FPG) xa tivo contactos. Para Beiras, as eleccións do 21 de outubro non se van desenvolver nun "escenario normal" pois estamos, afirma, nunha situación de "emerxencia nacional".


Summary: O ex-presidente Touriño e a ministra de Traballo arroupan o líder do PSdeG como candidato á presidencia nas vindeiras eleccións, que segundo Caballero poden ser convocadas por Feijóo "cando queira" porque "o seu tempo está a chegar á súa fin" ENTREVISTA | Gonzalo Caballero: "Na Galicia real, máis alá do marketing, Feijóo é un rei espido"

ENTREVISTA | Gonzalo Caballero: "Na Galicia real, máis alá do marketing, Feijóo é un rei espido" Gonzalo Caballero foi proclamado oficialmente este domingo como candidato do PSdeG á presidencia da Xunta nas vindeiras eleccións autonómicas. O secretario xeral advertiu a Feijóo que pode convocar estes comicios "cando queira" porque os socialistas galegos están "preparados para asumir o cambio". Caballero reivindicouse e reivindicou o seu partido nun acto en Compostela no que estivo arroupado polo ex-presidente da Xunta Emilio Pérez Touriño e pola ministra de Traballo, Migracións e Seguridade Social, Magdalena Valerio, entre outros cargos. O líder do PSdeG dixo estar "convencido" de que a súa formación é "a mellor casa" que Galicia pode ter "para construír unha sociedade máis xusta e próspera" porque, aclarou, "Galicia merece un cambio". Acto de proclamación de Gonzalo Caballero como candidato do PSdeG á Xunta / CC BY-SA-NC PSdeG Caballero reta o PP a convocar eleccións "cando queira": "O tempo de Feijóo está a chegar á súa fin" "O tempo de Feijóo está a chegar á súa fin", engadiu Caballero, tras asegurar confiado oque, no caso de que hoxe se celebrasen eleccións, "non habería maiorías e Feijóo non sería presidente". Ademais, a ministra de Traballo advertiu a Caballero que "ten todas as bases sentadas para ser o próximo presidente" da Xunta. "Quero vir á túa toma de posesión, en todo caso como compañeira e amiga. Pero se é como ministra, mellor", rematou.