Summary: Comeza maio, mes en que ten lugar a festa homónima que celebra a fin do inverno e a chegada da primavera e dun florecer que acabará dando sementes, e rexeneración. Tempo en que se conmemora a Árbore da Vida, coas raíces na terra e as pólas á luz. Recuperamos a orixe dos Maios.

Tras as xanelas e as portas do confinamento coronavinario, o ciclo astral ensina o primaveral maio. Atrás queda o canto do cuco, o orneo dos burros, onde os haxa; os merlos e as andoriñas a ir e vir e a construír o seu niño... Mes cos seus recendos a cinamomo e caravel, que celebra as flores como símbolo do futuro froito e conseguintemente de novas sementes, alimento e remedio. Maio das árbores floridas, como ben estudou Vicente Risco e os seus seguidores, entón tamén da celebración da Santa Cruz, como "arbor una nobilis", Árbore de Redención que di que é a cristiandade. Mes pois de diálogo cos espíritos vexetais, representados na cultura celta e centroeuropea pola divindade do Cernununs, o cervo coroado de ramas, como deus-árbore, "greenman" para os mitólogos ingleses, tan simbolizado na Arte Galega, se o buscamos. Tempo propicio aos bardos, aos trobeiros medievais, aos poetas, ás virxes e ás santas. Mes dos rosarios e das ladaíñas, dos xogos florais, da mocidade, das manifestacións e das revolucións, isto é: de canto implica renovación. Na Galiza é mes no que tamén floreen tradicións antigas Mes de Maio que no almanaque pon remate aos meses con letra "r", os tan recomendados na sabedoría popular para xantar lamprea e mariscos. Con tres primeiros días moi celebrados nas urbes, máis que nun mundo rural no que ten orixe e significación, cousas que sempre pasan, xa que ao fin e ao cabo a urbe nútrese da aldea. Na Galiza é mes no que tamén florecen tradicións antigas, as máis romanas, ensarilladas entre herdos célticos que cristianizados pasan e adórnanse no medievo, reiterando a cruz por medio. O luminoso e primaveral Beltaine Maio que para os celtas e celtiberos, de tantas tradicións indoeuropeas, zoroastristas, xunto co novembro do Samaín repartía o almanaque anual en dous períodos: o da Luz e o das Tebras, esa permanente dialéctica na esencia da identidade galega. Maio celta que abre as súas calendas coa festa dedicada ao seu deus Beltaine, Belenus ou Cetsamain, nome do que non se filia proba arqueolóxica nunha Galiza fondamente romanizada e cristianizada, quizais poida que figurado nesas tarascas aínda non interpretadas. Aínda que pola contra abondan topónimos co prefixo bel- que alguén levado pola súa celtofilia poda interpretar inicialmente coa exóticas divindade desaparecida. Deus solar, do lume pois, que na centroeuropa romanizada ten a súa equivalencia co romano Maius Xupiter, o máis grande deus, o que goberna o ceo e os fenómenos atmosféricos. Mesmo en algunhas zonas, como na Galia, tan en relación con Galiza, venerábase unha divindade feminina Belisena, equiparábel á deusa grega Maia, nai de Hermes, a maior das fillas de Atlas e Pleione, as sete Pléiades identificadas con esa constelación estelar que asoma neste tempo que os mariñeiros dicían propicio ás navegacións. En Roma deusa da primavera, Maia Maiestas, a deusa maxestade asociada ás vestais, ás do culto ás flores e ao lume. Maio no que se celebra a vida, a fecundidade, no que puido enxalzar tamén as enigmáticas "Matres galaicas", señoras da fartura, nomeadas nalgún epígrafe da Antigüidade como o dun tal Tito Fraterno, segundo recolle a Historia de Galicia de Verea y Aguilar 1852, epíteto local ao que lle dan voltas os historiadores e os antropólogos, ao que lle dan voltas por canto implica de matriarcado antigo. A desaparecida noite de Walpurgis Deuses máis celebrados na derradeira noite de abril, a que abre as calendas de maio, coñecida no mundo de herdos célticos-centroeuropeos como a noite de Walpurgis, popularizada por Goethe no seu Fausto. Na Galiza perdéronse os ritos desa noite, coñécense os de acender fogueiras na cima de outeiros considerados "sacros", tempo no que os mozos daban voltas arredor das leiras portando erguidos fachóns de lume, entre outros ritos de fecundidade. Dende a Maía a Noia veñense recuperando nesta noite as fogueiras do Lumapán, lume, frores e froitos. Festa moi celebrada nesa Irlanda avivadora das súas tradicións celtas, especialmente nos outeiros de Uisneach, condado Westmeath, santuario en relación co de Tara no Condado de Meath, o sitio sagrado da Pedra do Destino, este vencellado ao poder real e ás festas de Samaín, mentres que Uisneach estaba en relación co poder espiritual, como couto ou embigo, axis mundi que era para os clans, santuario do culto ao lume que a arqueoloxía asocia con Beltene, entón coas festas de maio. Sitios sagrados onde reforzar as tribos, como proba a abundancia nestes lugares de monumentos megalíticos, de pozos, de pedras asociadas coa "cama", en Erín do cristianizador San Patricio. Beltene con prefixo belt- en relación ao deus Bel e o sufixo -tene en alusión ao lume. Festa pois noutrora, e como tantas, con orixe naquelas tradicións do lume e das fogueiras, co mesmo senso que para a Igrexa ten o lume de Pascua ou o San Xoán, de renovación e comezo dun novo tempo, de luz e calor. Festas nas que os druídas tiñan o papel de acender a maxia do lume, facendo pasar o gando e as pertenzas entre as labaradas, como un xeito de purificación fronte ás epidemias. Coa mesma equivalencia que tiñan as saunas nas entradas dos castros, esas "pedras fermosas" nas que interaccionan os catro elementos en ritos hixiénicos e de purificación. Irlanda, como Galiza, é un pobo en que perdura esa tradición de celebrar esta conmemoración arredor do lume, se ben na Galiza reconvertidos en sesións de pirotecnia e máis modernamente en videoproxeccións. Maios, festa da árbore florida Celebracións polas que sempre asoman os herdos orientais asentados no mundo celta, entre eles os zoroastristas, en relación co lume que significa luz, purificación... pero as fogueiras do maio perdéronse. Si se avivaron as do San Xoán e as dos Magostos. Namentres perduran nos primeiros días de maio os ritos do culto ás flores e a árbore, como celebración da Santa Cruz e das cruces florais, asociadas aos maios, esas construcións forais sobre complicados armazóns de madeira e arame, monecos, mesmo nenos ou mozos "vestidos" de flores e de temas diversos, inicialmente os identitarios, para portalos sobre angarellas en procesión, entre comparsas que pasean de porta en porta, con ramos, "crocas dos meus castiñeiros" (canta Curros) e allos porros... cantando retranqueiras coplas, sátiras, os variados cantares de maio... velaquí a orixe das batallas de flores e pétalos, as que co tempo pasaron a ser de papel e confetti... entre cintas e tantos outros elementos comerciais. Tradicións, liturxias reconvertidas ao longo da historia polos reinos da cristiandade, as que, entre tantas cousas, se espallarán e incluso mellorarán en terras conquistadas ao Islam. Sábeno ben os etnoarqueólogos. Costumes que reportan preparar os escenarios e elementos da festa, como erguer no centro a arbore adornada, o Maio Rei, con sona o de Laza, adornar portas e xanelas das casas con ramos, flores, fiúncho, romeu, cinamomo... o fiúncho tan usado para rúas e pisos das igrexas... complementadas con danzas a toque e bater de garabullos, entre ramallos e arcos florais baixo o que pasan os danzantes mozos. A flor como símbolo de mocidade, entre costumes que se repiten no Nadal con novas fórmulas decorativas.


Summary: A renuncia prodúcese a raíz dun caso de corrupción que salpica a primeira ministra (unionista) e abre as portas a unhas novas eleccións nos seis condados da illa baixo soberanía británica.

Martin McGuinnes, Sinn Féin, renuncia ao cargo de viceprimeiro ministro de Irlanda do Norte, unha decisión adoptada a raíz do escándalo de corrupción que atinxe á ministra principal, Arlane Foster, do unionista DUP. A demisión do republicano sitúa os seis condados de Irlanda baixo soberanía británica na liña de saída para unhas novas eleccións. O certo é que a renuncia de McGuinnes era un paso que se vía vir. O líder do Sinn Féin, Gerry Adams, advertía este mesmo domingo que os republicanos irlandeses non ían consentir que a primeira ministra do Ulster continuase no seu cargo durante a investigación sobre o escándalo de suposta corrupción na xestión do RHI, que lle afectaba a ela. Unhas irregularidades por valor de perto de 500 millóns de euros. O Sinn Féin advertira que ían ser "intransixentes" sobre a corrupción, "tanto no sur como no norte" da Illa. Este partido avogaba porque a primeira ministra dese un paso atrás de deixase o cargo temporalmente durante a investigación sobre o escándalo RHI entendendo que Foster estaba nun "claro conflito de intereses". "O pobo exixe accións claras e render contas" neste asunto, afirma MacGuinnes, algo que o DUP e Foster non fixeron. Por iso a renuncia ao cargo.


Summary: O borrador da lei educativa situaría o galego como materia "de especialidade", por baixo das troncais e das específicas e permitiría que se impartise tan só unha hora á semana e obter o título de ESO sen demostrar competencia nel. O ministro de Educación nega que se ataque o modelo catalán.

O borrador da reforma educativa dá a volta aos diferentes modelos lingüísticos educativos no conxunto do Estado. A nova normativa que impulsa o Goberno, e que será discutida coas autonomías este martes na conferencia sectorial, supón un ataque directo ao sistema catalán, pero leva por diante tamén os principios doutros modelos, malia a súa febleza na normalización das linguas cooficiais. O galego é un caso. Así, o borrador da Lei Orgánica de Mellora da Calidade Educativa (Lomce) situará o galego nunha situación aínda máis residual. Segundo este texto, as materias en Primaria dividiranse en troncais, específicas e de especialidade. As primeiras ocuparían un mínimo do 50% do horario lectivo, mentres que as segundas conformarían, como máximo, o 50% do horario. No caso das de especialidade, non se asigna un tempo mínimo. O galego converteríase en materia "de especialidade", polo que un centro podería optar por impartilo tan só unha hora á semana É precisamente neste último bloque onde se situarían as linguas cooficiais e, xa que logo, as materias específicas de galego, por debaixo en importancia do castelán e da primeira lingua estranxeira (troncais) e tamén da segunda lingua estranxeira, que é considerada materia específica. E que suporía iso? Segundo advirte a Generalitat, que haxa centros que poidan determinar que ao ensino da lingua propia de cada autonomía tan só se lle dedique unha hora á semana. O galego, obviamente, estaría tamén nesta situación. Os alumnos poderían obter o título de ESO sen examinarse de galego Na ESO a situación sería semellante. As materias tamén se dividen en troncais, específicas e de especialidade, quedando o galego neste último bloque. Neste caso, os alumnos poderían obter o título de ESO sen demostrar o seu coñecemento da lingua galega, xa que na reválida imposta polo Goberno tan só se esixe examinarse dunha das materias do bloque de especialidades, polo que os rapaces poderán escoller entre o galego ou calquera outra materia. Por outra banda, o borrador obriga as autonomías con lingua propia a garantir "en todas as etapas educativas obrigatorias que as linguas cooficiais sexan ofrecidas nas distintas materias en proporcións equilibradas no número de horas lectivas". No caso de non ser así, as comunidades deberán ofrecer aos pais a posibilidade de "escoller a lingua vehicular" e, no caso de que non haxa oferta na escola pública ou concertada, os gobernos autonómicos terán que "sufrgar os gastos de escolarización en centros privados". O Estado permitiría un trato "diferenciado" ao galego pero "nunha proporción razoable"; se non é así, pagaralle a educación en castelán aos nenos en centros privados O borrador admite que se dea "un trato diferenciado á lingua cooficial respecto do castelán nunha proporción razoable" e sempre que "poida supor a exclusión do castelán". Se o fixese, terá que ofrecer alternativas, que non son outras que pagarlle a educación privada aos nenos para que estuden no idioma vehicular que lles pete. A falta de concreción en canto ás "proporcións equilibradas e razoables" abre a porta a que as familias que esixan unha educación en castelán poidan optar á escolarización privada gratuíta sufragada polo Estado. A norma está dirixida claramente a eliminar o modelo de inmersión lingüística catalán, pero provoca unha chea de dúbidas arredor doutros sistemas como o galego. Que proporción lingüística é considerada "equilibrada e razoable"? Pagaráselle a escola privada e en galego a unha familia que reclame unha maior presenza da lingua propia na escola? Cantos centros privados aseguran unha proporcionada presenza do galego no seu currículo escolar? Conferencia sectorial Polo momento, a Generalitat xa vén de anunciar que é "inimaxinable" aplicar a pretendida de reforma do ministro Wert en Cataluña, mentres que os sindicatos e a oposición xa se puxeron do lado do Govern, que ameaza cun recurso ao Constitucional se se rompe co modelo instaurado na escola catalá desde hai décadas. Na conferencia sectorial, a consellera Irene Rigaou plantou o ministro e abandonou a xuntanza. Logo, tras a reunión, o ministro de Educación, José Ignación Wert, asegurou que non hai "ningún elemento que minusvalore a lingua catalá". "Díxose que o que se propón neste anteproxecto vai contra a inmersión lingüística. É falso", asegurou, tras aclarar que o texto "di o mesmo que a xurisprudencia do Constitucional e o Supremo sobre a inmersión: o catalán pode ser utilizado en proporción superior á do castelán, pero non pode supor a exclusión do castelán ou a súa expresión nominal ou de aparencia. A partir de aí, o que é novidade é que se establece un mecanismo para o castelán vehicular para que ese dereito non quede como unha simple declaración". Wert insistiu: "É falso que se ataque o catalán. Nin se diminúe o uso do catalán nin se inclúe calquera elemento de minusvaloración do catalán no ensino, senón que se establece a paridade coa lingua castelá. Utilízase como unha ferramenta política. Non me considero ofendido, pero unha boa parte das comunidades expresaron o seu malestar porque a representante de Catalunya non expresou os argumentos das demais comunidades". Ademais, Wert asegurou que a lingua cooficial "ten o mesmo rrango de avaliación que o castelán, dámoslle a importancia da troncalidade", malia que no borrador as materias en galego, éuscaro ou catalán son consideradas "de especialidade". O ministro recoñeceu que houbo comunidades que expresaron a súa desconformidade coa reforma, pero non quixo concretar cales. Wert convocará unha nova conferencia sectorial para o día 19 ante as duras críticas de varias autonomías.


Summary: O Cuarteto Caramuxo semella buscar moito máis a experimentación cos sons, coas estruturas, ver ata onde poden chegar. Mais sen esquecer a esencia dos primeiros tempos.

Reviravoltas é o terceiro traballo discográfico de Cuarteto Caramuxo. Este cuarteto que tecnicamente non é un cuarteto está formado por catro clarinetes (Felipe Agell, Xoan Carlos Váquez, Óscar Prieto e Fernando Abreu), acordeón (Marcos Padrón) e percusións (Xulia Feixoo). Reviravoltas / Cuarteto Caramuxo / Nakra / 2021 / Nove pezas / 10 euros O primeiro disco fora un absoluto boom na música galega, eu estivera enganchadísima. Supoño que era difícil non engancharse, a potencia do clarinete baixo e de todo aquilo que soaba tan ben empastadiño non deixaba indiferente a ninguén. Aquel CD puña o protagonismo máis nas melodías, e os arranxos eran moi aditivos: conseguiran a fórmula máxica de Cuarteto Caramuxo. Neste terceiro traballo xa se nota unha maior madurez como grupo. Hai cambios: na formación, como a entrada da potente Xulia Feixoo ou a presenza de Marcos Padrón (jazzero empedernido, e o seu toque nótase). Tamén hai cambios na concepción. Neste Reviravoltas semella que buscan moito máis experimentar cos sons, coas estruturas, ver ata onde poden chegar. Pero non esquecen de todo a esencia dos primeiros tempos; exemplo diso é a peza "Miña Prima". No libreto do disco podemos ler: unha volta. A música non é só música. Outra volta. O clarinete non é só un instrumento. Reviravolta. Galiza existe porque existimos nós, e porque antes de nós existiron outras. (Se queredes seguir lendo o texto de Guillerme Inácio teredes que mercalo!). As colaboracións que atopamos son as de Mercedes Peón (que canta o coñecido tema "De Seu"), Marilú Campos (percusión miúda) e Jose A. Vilas (electrónica. Xa vos comentei que neste disco experimentaban moito, aínda que no segundo traballo xa abrían camiño). As melodías nas que se basearon son tradicionais, do Cancioneiro de Casto Sampedro. Deconstrúenas, reméxenas ao gusto e recréanse até o infinito. O deseño gráfico, coa técnica do collage, é de Macarena Montesinos e conecta co mar. Sempre me gustou moito esta técnica nos discos, dálle un toque surrealista que me encanta. Por moitas reviravoltas! É o día do patrón. No torreiro soa este pasodobre. As parellas beillan agarradas. A señora Basilia da Pereira, mentres terma da cunca, pensa: 'os fillos de miña filla, meus netos son. Os fillos de meu fillo, poden ser ou non'.


Summary: Tamén galego e en versión subtitulada, A Esmorga estrease esta sexta feira en salas comerciais de Madrid, Catalunya, Euskadi, Pamplona e Palma de Mallorca.

Desde esta sexta feira, día 8 de maio, o filme de Ignacio Vilar que leva ás pantallas grandes a novela de Blanco Amor, A Esmorga (Vía Láctea Filmes, Editorial Galaxia e TVG) poderase ver en cines comerciais de Madrid, Catalunya, Euskadi, Pamplona e Palma de Mallorca. A Esmorga atravesa as fronteiras do territorio galego co aval de máis de 60.000 entradas vendidas, 15 semanas en carteleira, 1 nominación aos Goya polo guión e 6 Premios Mestre Mateo. Para a estrea fóra da Galiza, a película acompáñase dunha campaña de promoción coa presenza do director, Ignacio Vilar, ademais dos actores protagonistas, Karra Elejalde, Miguel de Lira e Antonio Durán "Morris", que participaron nos actos que tiveron lugar en Madrid os días 29 e 30 de abril e o 5 de maio en Barcelona. Blanco Amor en español Ao tempo que o filme saía por vez primeira da Galiza, a Editorial Galaxia distribuía na súa Colección Mar Maior a tradución da novela de Blanco Amor en tradución ao español, nunha edición que conta cun limiar de Manuel Rivas, presente canda Pilar Sampil na presentación de Madrid. En Barcelona foi o escritor e representante de Galaxia, Francisco Castro o que se encargou da presentación do libro.


Summary: 'Hoxe en Verín, mañá pásache a ti', unha das consignas nestas mobilizacións convocadas pola Marcha Mundial das Mulleres.

Centos de persoas concentráronse na tarde desta cuarta feira nunha ducia de vilas e cidades galegas para visibilizar o rexeitamento social contra o peche do paridoiro e as urxencias pediátricas do Hospital de Verín. As protestas estaban convocadas pola Marcha Mundial das Mulleres para denunciar a "agresión institucional contra as mulleres de Verín" que implican estes recortes adoptados polo Sergas. Compostela foi un dos escenarios escollidos pola convocatoria. Ducias de persoas déronse cita sobre as 20,00 horas na Praza 8 de Marzo, após unha pancarta nas que se lía 'Verín non se pecha. Recortar os dereitos das nais é violencia. Xunta culpábel'. As manifestantes entoaron cánticos e consignas como 'Hoxe en Verín, mañá pásache a ti' e 'Servizos públicos e de calidade' para reclamar á Xunta e ao conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, que devolva aos veciños de Verín os servizos recortados no municipio. Tamén portaron carteis con frases como 'Matan o rural e máis sen hospital'. Imaxes como esta reproducíronse noutros tantos municipios, como A Coruña, Allariz, As Pontes, Betanzos, Celanova, Lalín, Lugo, Monforte, O Carballiño, Ourense, Vigo e na mesma Verín, punto central das protestas.


Summary: Os paros de 24 horas decorrerán o 4,11, 15, 14 e 15 de setembro.

Semaf, o Sindicato de maquinistas e axudantes ferriviarios (Semaf), convoca catro xornadas de greve de 24 horas durante os días 4, 11, 14 e 15 de setembro, segundo fontes deste colectivo recollidas por axencias. O paro é a resposta ao estancamento da negociación do convenio colectivo e aos recortes e falla de medios humanos que,m segundo sindicatos, sofre o servizo. Algúns sindicatos, como é o caso de Comisións breiras, denuncian unha "grave situación de falla de mantemento dos trens" e cifran en 1.125 o mínimo de empregad@s máis que se precisarían. Unha denuncia que tamén se fai desde a CGT, sindicato que lembra que o ferrocarril público español é o que conta cun número máis baixo de ferroviarios, con respecto ao resto de ferrocarrís, tanto en número de traballadores por quilómetro de liña, como por millón de habitantes.


Summary: Susana Sánchez Arins apressentou na Ciranda, em Santiago, o seu novo livro, seique. Uma história descarnada da repressão franquista, contada desde o lado da família dos vitimários.

seique, o novo livro de Susana Sánchez Arins, é uma história familiar. E, além disso, uma microhistória da repressão. Un relato descarnado da brutalidade franquista. Contado, por uma vez, desde o lado da família dos vitimários. Sem concessão. Com toda a dureza. seique (Através editora) reflexiona sobre o jeito em que a história se desescreve. Sobre a violência. Sobre a repressão fascista que ficou agachada por exercer-se no ámbito familiar próprio e, subretudo, contra as mulheres. E sobre a necessidade de reivindicar que quem caussou tanto dano não têm direito ao anonimato. Mesmo que seja da família de uma. Porque de nada serve o silêncio. Quando começas a ler parece só um relato de história familiar. Mas é mais do que isso. Um livro ademais muito valente, por tratar-se da tua própria família, que poderia incomodar-se, e muito. Poderia passar, sim. Bom, eu sou da família indireta, e nem sequer conhecim o tio Manuel, polo que não sinto essa empatia ou pudor familiar. A valentia aí não é tanta. E sim, aos descendentes diretos pode incomodá-los, suponho. Mas acho que também têm que falar as famílias dos vitimários. Não podem ficar caladas para sempre, nem guardar informações que podem ajudar às descendentes das vítimas. Porque há que dar um passo adiante e resolver o tema da memória histórica. Não pode ser que só falem as famílias das vítimas, e sempre com medo de incomodar. O único que encontraste escrito sobre ele é que foi presidente da Câmara. Reconstruiste a história, então, com fontes orais. O que conhecia era a história oral porque é a história da família, com as suas lacunas e silêncios. Fui atando cabos e a história incompleta aumentou a minha curiosidade. Sobretudo quando soube do caso dos desenterrados no Curro. Pensei que este meu parente pudera ter que ver, porque a casa familiar estava muito perto, de caminho entre as casas dos passeados e o lugar em que foram assassinados. O meu plano era escrever este livro partindo de fontes documentais. Mas a surpresa foi outra: não havia absolutamente nada escrito. Nem em livros, nem em arquivos, nem em imprensa. Falei com historiadores, reviram as suas notas, e nada. Tinha, por isso, dúvidas porque, como ia escrever a história sem as provas que "oficialmente" são exigidas? E, claro, o que me passava a mim é um reflexo do problema que temos para escrever a história da repressão na Galiza. Isto acontece em cada recanto do país no que há alguém a querer saber da guerra e dos anos da fome. Explicas no livro, ademais, que não querias que ficasse no anonimato alguém como o tio Manuel, que causou tanta dor. A história familiar apresentava-o como responsável por situações muito duras, mas sempre dentro da casa, com a parentela. Ao tempo, circulava uma cantilena repetida: E se fora assim de mau com a família, que não faria com os de fora? E isto levou-me a transpor a sua conduta não só fora da família, mas a outras comarcas. Não podia deixar de imaginar quantos haveria coma ele. Gente que fez tanto dano e que foi quem de agachá-lo. Quando fui aos arquivos da Falange, não encontrei nada. Porque os arquivos foram "limpados". Do ano 45 para atrás não há nada. E do 45 para diante qualquer pode escusar-se nisso dos tempos e as circunstâncias. Assim, comprovar como houve gente que teve o privilégio de ocultar a sua história de ruindade, enchia-me de raiva. Tiveram bom cuidado de não anotar, de queimar papeis, de furtar-nos a verdade... "Quando fui aos arquivos da Falange, não encontrei nada. Porque os arquivos foram "limpados" Já dizes que não é só que escrevessem a história os vencedores... Porque não é só que escrevessem a história os vencedores, tal como se diz. Não é só que escrevessem a história dando a sua versão. É que a inescreveram, ocultando o que não lhes convinha e negando-lho ao futuro. Em 2016 serão 80 anos desde o golpe de 36. Nós pertencemos à terceira geração, e há muitas coisas que já não poderemos saber nunca. Muitas das testemunhas estão já mortas. E quando puderam falar, não foram quem, de tão machucadas. A história continua a ser-nos furtada nesta suposta democracia em que vivemos. Salientas, por outra parte, a força do agrarismo, do anarquismo, do sindicalismo em geral. A história do povo galego que lutou pelos seus direitos. Passara-me há anos, ao conhecer um livro que escreveu Xosé Carlos Garrido Couceiro sobre Manuel García Barros. Por esta obra soube do movimento agrarista na comarca de Taveirós. Eu tinha a ideia de que o da Estrada era um povo apoucado, de direitas, -é o que tem ler o mundo nas contas eleitorais- e dei-me conta de que na entrada do século XX lutara muito. Depois encontrei o mesmo no Salnés. A câmara municipal de Meis era também um espaço agrário fortemente sindicalizado. E havia canteiras, ademais de lavradores, o que afortalava o associacionismo operário. Agora trabalho na Arouça, e sei pelas investigações de Dionisio Pereira que o sindicalismo marinheiro era muito forte. A questão é que a repressão foi um genocídio programado contra a força enorme de um povo trabalhador que estava a lutar pelos seus direitos. Querem convencer-nos de que somos um povo dormido que preferiu emigrar que lutar. Mas não é verdade. "A repressão foi um genocídio programado contra a força enorme de um povo trabalhador que estava a lutar pelos seus direitos" Ao falar de repressão, salientas também o componente de género que tinha. Mulheres rapadas, violadas, passeadas nuas em público... A repressão teve essa dimensão de género, sim. Se vivesse a minha avó, provavelmente eu não poderia escrever este livro. Aliás a história foi saindo à luz quando os avôs morreram. A avó nunca se definiria como vítima da repressão. Mas para mim é um protótipo de mulher represada. Só que como pertencia a uma família poderosa, a repressão que sofreu ficou oculta dentro dos muros familiares. Quando é na casa que se exerce o poder fascista, não se considera que tenha conteúdo político. Já as mulheres implicadas politicamante são silenciadas, como as guerrilheiras, que reivindicou Aurora Marco e que também estão no meu livro, para mais as filhas de, as irmãs de, as esposas de. Sempre são reduzidas ao papel de parentes, mas é por esse papel parental que muitas, também, sufriram o indizível sem ser recolhidas como vítimas. O tio Manuel pudo fazer tanto dano à minha avó porque era a sua irmã e ninguém questionou o seus direitos sobre ela, nem sequer ela própria. E eu lembro a avó falar mal dos comunistas. E agora percebo que por trás das suas palavras estava toda a repressão vivida e a conduta franquista aprendida para sobreviver. Na tua família houve também, então, vítimas. Como as suas mulheres que casam do lado do "bando" que não devem. A avó Glória e a bisavó Elena. O avô Ramiro esteve no cárcere, segundo a história familiar porque tinha uma relação extramatrimonial cujo conhecimento o tio Manuel aproveitou, seique, para ir roubar na casa da mulher com que ele estava. O avô foi ao cárcere acusado de ladrão, diz, por não descobrir a senhora. Preferiu carregar com a culpa e abandonar a avó. O que me fez pensar é que se calhar nas casas eram inventadas histórias românticas, sarilhos de saias, para esconder a realidade. Se calhar foi ao cárcere por ser republicano. E a família preferia dizer que era ladrão e mulherengo a que era de esquerdas. Ou quem sabe, ao melhor aquela é a história certa. Mas isto é algo que não pudem comprovar, pois outra vez não encontrei papelada. O tio Manuel é um cacique de livro. O tio Pepe, o tio emigrante que parece tirado dos desenhos de Castelao. É uma coisa que me dava medo, que parecessem personagens, tipos, e não as pessoas que foram. O tio Manuel é um mau de livro, sim. Mas não é um mau inventado. Eu trabalho com os meus próprios recordos também e, claro, na nossa memória intervém a nossa formação, as nossas leituras, pudem ter deformado as suas figuras... Mas o que eu queria não era ficcionar a história, era contá-la como a vivemos. É possível parecem os tipos de Castelao, o qual não é intencionado, porque Castelao escreveu essa mesma época. Porque existiam pessoas assim nessa sociedade. "O que eu queria não era ficcionar a história, era contá-la como a vivemos" Quando falas de caciquismo, falas de escravatura. E acáe-lhe bem. É que eu acho que há muita relação. Essa maneira de destruir a consciência de um povo e convencê-lo da sua inferioridade, até da sua animalidade, como salientava Celso Fernández no lançamento do livro. As pessoas que descem dos escravos ainda hoje estão a recuperar-se dessa aprendizagem. É o mesmo modo de proceder do caciquismo e do fascismo. Todo o mundo é inferior a eles e tem que servi-los. Quando nos dizem que o galego é um povo fraco e apoucado, esquecem não só a repressão franquista mas a anterior: as caseiras, a redenção de foros... tudo o que suportaram as galegas. Por outra parte, a mim também me incomodava muito o do fascista bom, fascista mau. Tinhamos outro tio, o tio Ramom, alcunhado na família como o fascista bom porque não matou como, disque, o tio Manuel. E aí comparo com aquela ideia do escravagista bom que não malhava nos escravinhos e dava-lhes bem de jantar e deixava-os descansar os domingos. Mas sem nunca questionar o seu direito à propriedade, a possuir a liberdade de outrem. Porque o tio Ramom participou do mesmo regime de terror que o tio Manuel. E também tirou proveito desse regime. A violência vai tendo mais presença à medida que avança o livro. E, além da repressão, aponta a isso: a violência humana, que mistura as tendências individuais com as do sistema. Há muita violência no livro, mas a realidade foi mais brutal ainda. Está suavizada, não porque eu o decidisse mas por tê-la narrado partindo de fontes documentais, não orais. A Ramón Barreiro não lhe cortaram um dedo, como conto no livro. Cortavam-lhe um dedo cada dia, e escrevia notas para seus pais dizendo que estava vivo e que estava bem com os dedos que lhe restavam. E isto sei-no porque ainda não há dez dias que lho escutei contar à sua sobrinha Elena, que lho narra a Montse Fajardo no livro Un cesto de mazás. É tal a brutalidade da repressão, que me parece um insulto que os repressores tenham o direito de permanecer no anonimato. Eu não quis ser sádica nem exibicionista na exposição da violência, era uma cousa que me preocupava ao escrever e buscar o tom da narrativa, mas também não queria ocultar a realidade. Penso que há condicionantes que favorecem ou apagam a violência. Há gente que tem tendência ao mal, mas depende do entorno no que se desenvolve e constrói como pessoa fomentá-lo ou impedi-lo. Por isso é muito importante que haja sistemas democráticos, com as liberdades e direitos garantidos. Porque o que fazem os sistemas autoritarios e ditatoriais é facilitar que as pessoas ruins exerçam a ruindade. E isso passou com o tio Manuel. Pôde exercer no campo político a violência que exercia já contra a sua família. Uma democracia com liberdades, direitos e justiça garantidos pode conter a violência que todas as humanas levamos dentro. O franquismo deu-lhe o poder a quem levava dentro a brutalidade e a vontade de dominar as outras. "O franquismo deu-lhe o poder a quem levava dentro a brutalidade e a vontade de dominar as outras" A noiva é o navío, o teu livro anterior, é a historia duma viagem por mar. Mas parece, en realidade, uma metáfora da viagem que é a vida. a noiva e o navio é um livro que fala de amor e mar, como bem transparenta o título. Quigem fazer meu aquele tópico clâssico do Homo viator, mas centrado no amor e mudando os caminhos polas rotas marítimas. Porque se algo têm em comum o amor e o mar e que ámbos provocam dificuldades, medos, dúvidas, paixões e desamores. Mas em realidade essa foi a segunda escolha: a primeira foi lingüística. No começo o que quigem foi apropriar-me duma língua que me era desconhecida mas que é minha desde sempre, pois faz parte do património galego: a lingua marinheira, neste caso do Mar da Arouça. E o mar da Arouça reaparece em seique, no final, na parte mais rude e violenta, atravês dessas dornas que são tobos de fugidos e esse mar que vomita assassinados. A tripulação quer fazer uma carta nova de navegar, volver situar o mar e a terra. Buscar outro caminho. No teu primeiro livro contavas o processo de construção duma casa, e fazia-lo para reivindicar a possibilidade de um outro jeito de construír o futuro, individual e colectivo. quem sabe se [de]construçom não nasceu em realidade do que se conta no seique: esse arrancar a casa matriz a uma família. Lá falava da necessidade de contar com um porto refúgio, um lugar que simbolizasse isso: a construção de um futuro próprio. a noiva e o navio é a possibilidade duma travessia feita realidade. Se o primeiro livro pedia seguridade e firmeza, o segundo aposta polo risco e a aventura. Tes claro quem és e como és: busca o encontro com outros eu, mas de uma maneira nova. E aí a reflexão centrava-se nos conceptos de amor e de como socialmente estamos obrigadas a estabelecer as nossas relações sentimentais. A nossa sociedade só concebe como normal uma relaçom sentimental heterosexual, estável, de parelha e destinada à reprodução. Penso que uma aprendizagem bem inoculada durante o franquismo. A tripulação da minha dorna reivindica o seu direito a construir uma relação sentimental com normas próprias. O seique, pola sua parte, reclama a necessidade de saber dónde vimos, quais são as nossas raízes, e por isso as árvores, a madeira, têm presença. Mas também aparecem os carros de bois. Porque saber dónde ves é básico para saber que futuro queres oferecer às que venhem atrás. "Em realidade quigem escrever a história que ninguém me aprendeu" Pandora leva a culpa de todos os males. E a súa figura coneta-nos con aquiltadas, e tambén com o teu primeiro poemário, no que a preocupação pola mulher já estava presente: mulheres ignoradas, exploradas, humilhadas, represadas.. pero tamén mulheres fortes e rebeldes, "da caste de mulheres indecentes"). Pandora leva a culpa de todos os males na história oficial; no poema que eu lhe adico é uma mulher apaixonada que provoca um temporal para que o seu amante não vaia ao mar e volte à cama com ela. E sim, Pandora podia fazer parte das mulheres aquiltadas. Dediquei o meu primeiro livro às casas das que provenho (eiras, portaris, arines) e caim na conta de que faltava uma, porque uma das minhas avós não tem casa nomeada. A minha bisavó era lavandeira e mãe solteira, o que a condenou ao anonimato até na história familiar. Ao não ter casa e não colher num poemário de casas, decidim adicar-lhe um livro inteiro a ela e a todas as mulheres que ficaram fora, na margem ou com uma imagem deformada na história que aprendemos. Em realidade quigem escrever a história que ninguém me aprendeu. Uma história que desse espaço a todas essas mulheres que eu gostava de ter conhecido na escola, nos jogos, na casa, na tevê, e que puidessem ter-me servido de modelo para eu construir-me como pessoa. Gostaria de ter sabido da vida da minha bisavó; gostaria de ter sabido de Hipatia de Alexandria antes dos 25 anos em que a conhecim; gostaria de que alguém me tivesse falado de Erzebet Báthory... E isto coneta com o seique, porque outra vez busco construir a história que ninguém me aprendeu quando nena. E nessa história volta ter espaço a bisavó elena. E as outras avós.


Summary: As variacións rexistradas nos padróns municipais publicadas polo INE describen unha foto fixa na demografía galega. 2.279 residentes menos, 15.926 menores de 35 na emigración.

A crise demográfica na Galiza non cesa. Segundo os dados publicados polo INE esta segunda feira (15 de xuño) o país continúa a perder poboación. No concreto, residentes. Segundo as cifras oficiais en 2014 os padróns municipais rexistraron unha variación de 2.279 residentes menos en relación ao ano anterior. O dado tradúcese na diferenza entre as 88.396 altas e as 90.675 baixas e resulta a segunda peor cifra desde 1998 após alcanzar as 2.833 persoas o pasado ano. No cerne da cuestión sitúase de novo a migración xuvenil pois, das 19.862 persoas que marcharon para se incribiren noutros territorios do Estado español, o 55% eran menores de 35 anos. Isto é, 19.862 persoas. Este movemento interior aumentou, aliás, a respeito de 2013 pois rexistráronse 892 persoas máis. Pola contra, o número de persoas que migraron cara ao extranxeiro --principalmente Europa-- reduciuse en 1.447 pasando de 11.739 en 2013 a 10.292 o pasado ano. Así as cousas, a tendenza mantense sendo que o 48,4% das persoas que se inscribiron noutros países tiñan menos de 35 anos (4.989 de 10.292, segundo o INE).


Summary: O secretario provincial do PSdeG de Lugo e presidente da Deputación aposta por esta fórmula para evitar bicefalias entre un secretario xeral escollido polos militantes e un candidato votado en primarias.

O secretario provincial do PSdeG de Lugo e presidente da Deputación de Lugo, José Ramón Gómez Besteiro, defendeu este sábado no comité provincial do seu partido a celebración de primarias para elixir o secretario xeral do PSdeG-PSOE. Durante o seu discurso Besteiro apostou por "cambios" e dixo que "o secretario xeral probablemente teña que ser elixido co voto dos militantes, ou non, pero logo cando haxa primarias e haxa bicefalias, sexamos conscientes diso. A miña opinión é que o secretario xeral sexa elixido por primarias". E concluíu: "se imos elixir os candidatos en primarias, démosles a mesma lexitimidade e logo asumamos responsablemente que tan lexítimo é que haxa un secretario xeral, como que haxa un candidato que non sexa o secretario xeral". Besteiro chamou a facer "autocrítica", cun recoñecemento "claro e sen paliativos" dos malos resultados nas eleccións autonómicas e "non exento de culpa por parte de todos". Ao seu xuízo, "a gran forza contra o PSOE nestas eleccións foi, sen dúbida a abstención" e chamou a debater por que se produce a actual perda de credibilidade dos partidos


Summary: Recibiu o 88,6% dos votos emitidos, nun proceso no que tamén foron elixidos o Consello Cidadán e a Comisión de Garantías Democráticas de Podemos. Alexis Tsipras interveu nun acto no que Iglesias sinalou que, ademais do medo "o sorriso tamén está a cambiar de bando"

Pablo Iglesias ofreceu ante un público entregado o seu primeiro discurso como secretario xeral de Podemos. Un discurso inzado de referencias emotivas á curta aínda que intensa existencia do partido que lidera, pero que se centrou en ofrecer un bosquexo de cales serán as políticas que porán en marcha cando, como anticipou, "gañemos en novembro do próximo ano". Entón, advertiu, "comezarán as dificultades de verdade". Nunha votación na que participaron 107.488 persoas de de as 251.998 inscritas, Iglesias foi elixido secretario xeral co 88,6% dos votos emitidos, 95.311. Un 8,47% (9.101) fixérono en branco. O equipo de Iglesias, 'Claro que Podemos', tamén copou os órganos internos: o Consello Cidadán e a Comisión de Garantías Democráticas, sendo Íñigo Errejón o candidato máis votado. Nunha votación na que participaron 107.488 persoas de de as 251.998 inscritas, Iglesias foi elixido secretario xeral co 88,6% dos votos emitidos Iglesias arrincou a súa intervención cun longo agradecemento ás persoas e representantes de organizacións que acudiron este sábado ao teatro Nuevo Apolo de Madrid. A portavoz de Guanyem Barcelona, Ada Colau; a deputada valenciana de Compromís, Mónica Oltra, ou un representante do Goberno palestino levaron as maiores ovacións dos asistentes. Tamén destacou a presenza de Joan Herrera e Ernest Urtasun (ICV), Rubén Sánchez (Facua), Oskar Matute (Alternatiba-Amaiur), José Antonio Pérez Tapias (PSOE), Manolo Monereo (IU), representantes da marea verde e da marea branca e dos galegos Yolanda Díaz e Martiño Noriega (AGE) ou do activista coruñés Anton Gómez-Reino, Tone. Antes, o líder de Syriza, Alexis Tsipras, ofreceu un longo discurso no que chamou a todos os países do sur a ter esperanza en que as cousas van cambiar. "Antes preguntábannos a nós que iamos facer con Merkel cando cheguemos ao poder; agora pregúntanlle a Merkel que vai facer cando cheguemos nós", asegurou Tsipras entre aplausos do público. Iglesias ofreceu un discurso lonxe do ton mitineiro propio de actos de proclamación coma o que se celebraba hoxe. "Axitar o medo é unha mala estratexia", aconsellou o secretario xeral de Podemos aos seus rivais desde un escenario onde volveu a soar L'Estaca de Lluís Llach como peche de festa, acompañada da canción de Mercedes Sosa Todo cambia. "Non é o que o medo estea a cambiar de bando, é que o sorriso tamén está a cambiar de bando. Cando vos insulten e difamen sorride, porque imos gañar", pediulles Iglesias aos seus seguidores. "Non é o que o medo estea a cambiar de bando, é que o sorriso tamén está a cambiar de bando. Cando vos insulten e difamen sorride, porque imos gañar" O líder de Podemos asegurou que ninguén debería ter medo ao seu partido, xa que Podemos non é o culpable do alto índice de paro, da pobreza infantil, do desmantelamento dos servizos ou de que a débeda excedese o 100% do PIB e reiterou a que será unha das propostas estrela do seu programa electoral e quizais a que foi máis contestada polos seus adversarios: unha auditoría que permita determinar que parte da débeda é lexítima para negociar unha reestruturación, porque "é a mellor solución". Inmediatamente, Iglesias saltou ao segundo grande eixo da súa proposta. "Dinnos que vivimos por riba das nosas posibilidades e dicimos que non. Dinnos que hai que facer máis recortes para ser competitivos, pero iso vai crear máis deflación e menos investimento interno", expuxo Iglesias, para explicar a solución que propón Podemos: "O problema non é reducir os gastos, senón aumentar os ingresos". Iglesias prometeu modificar o sistema tributario español. "Fai falta diñeiro", recoñeceu. "Imos propor unha reforma fiscal para que paguen os que máis teñen e para deixar de depender do financiamento dos mercados internacionais". O líder de Podemos relacionou directamente a inequidade coa corrupción: "A corrupción non ten que ver con mazás podres; ten que ver con non pagar impostos e democratizar a economía". "O problema non é reducir os gastos, senón aumentar os ingresos" Como terceiro eixo, un novo sistema produtivo: "Un modelo precario e e improdutivo non o cambiaremos sen un plan de desenvolvemento integral que nos saque do ladrillo". Estas medidas son, en opinión de Iglesias, as que asustan aos poderosos, "aos oligarcas do réxime e aos seus partidos". "Quen ten que ter medo? Os que non pagan impostos", resolveu entre aplausos. No seu primeiro discurso como secretario xeral, Pablo Iglesias entrou tamén en dous asuntos nos que Podemos foi acusado de se por de perfil: o aborto e o encaixe de Cataluña no Estado. O primeiro asunto resolveuno cunha frase concluínte: "Defendemos que a muller poida elixir cando ten os seus fillos". "España é un país de nacións. Por iso defendemos o dereito a decidir e apostamos por un proceso constituínte" No segundo detívose máis tempo. "Non somos tan diferentes", asegurou Iglesias mentres debullaba o número de multimillonarios que hai en Cataluña e en Madrid. En opinión do líder de Podemos, PP e CiU comparten unha defensa das minorías poderosas en contra da maioría social e advertiu tamén contra a 'esquerrovergencia', en referencia a unha posible coalición entre Convèrgencia e ERC. Sobre o futuro de Cataluña, Iglesias deixouno moi claro: "España é un país de nacións. Por iso defendemos o dereito a decidir e apostamos por un proceso constituínte". Por último, Iglesias referiuse á UE. "Converteron Europa nun pesadelo oligárquico", dixo, para prometer "recuperar Europa para os cidadáns, para os traballadores e traballadoras. E recuperar aquilo do que somos fillos: liberdade, igualdade e fraternidade".


Summary: Na actualidade, 22 millóns de crianzas menores de 5 anos, embarazadas e nais lactantes dependen da alimentación especializada e dos micronutrintes con que as fornece o PMA para evitar e tratar a desnutrición. A pandemia da COVID-19 ameaza a súa supervivencia.

Outros 10 millóns de crianzas máis en todo o mundo poderían enfrontarse este ano á desnutrición aguda como resultado da pandemia da COVID-19, o que as deixaría a un paso de morrer de fame, segundo as últimas estimacións do Programa Mundial de Alimentos (PMA). A axencia da ONU sostén que a forma máis grave de desnutrición entre os menores podería aumentar 20% como resultado do coronavirus, debido entre outras cousas ao impacto que este está a ter nas familias máis vulnerábeis, que dependen de traballos diarios ou das remesas para subsistir. Ademais, o confinamento e a restrición de movementos en numerosos países están a ter un forte impacto nos medios de vida, agravando ameazas xa existentes como os conflitos e os fráxiles sistemas de saúde. Provocando, tamén, nalgúns casos unha suba de prezos que fai imposíbel facer unhas dieta nutritiva. Ante este panorama, a directora de nutrición do PMA, Lauren Landis, advertiu de que "de non actuarmos agora, enfrontarémonos a unha devastadora perda de vidas, de saúde e de produtividade nas xeracións futuras". "Recibir a nutrición adecuada agora determinará se as consecuencias da COVID-19 para as crianzas se deixarán sentir durante meses, anos ou mesmo décadas", subliñou nun comunicado. Máis indefensos a doenzas O PMA salientou que as nenas e os nenos desnutridos, especialmente os menores de 5 anos, corren o risco de figurar entre as primeiras vítimas da pandemia e dos seus efectos socioeconómicos, posto que son máis vulnerábeis ás enfermidades e teñen menos capacidade para poder reaccionar. A desnutrición aguda é provocada por un consumo inadecuado de alimentos ou por enfermidades ─entre estas as diarreas continuadas─, ou ambas as dúas cousas, que provoca no neno unha perda repentina de peso. De non ser tratada a tempo, salientou a axencia da ONU, pode levar á morte. Na actualidade, 22 millóns de crianzas menores de 5 anos, embarazadas e nais lactantes dependen da alimentación especializada e dos micronutrintes con que as fornece o PMA para evitar e tratar a desnutrición. A axencia da ONU está disposta a incrementar esta asistencia mais para iso necesita "urxentemente" 300 millóns de dólares, advertiu.


Summary: O noso país ten case o 23% de asalariados con contratos temporais, unha porcentaxe por riba da que teñen 27 dos 28 estados que integran a UE. A media europea non chega ao 14%.

Só Polonia ten unha taxa de temporalidade (porcentaxe de persoas traballadoras con contrato temporal sobre o total de asalariadas) maior que a galega. O resto de estados que integran a Unión Europea teñen menor presenza de contratos temporais no seu mercado laboral. En Galiza, e en base ao estado de salarios e mercado de traballo de 2013 do Instituto Galego de Estatística, esa taxa é do 22,8 por cento. É dicer, que 23 de cada 100 persoas asalariadas que hai no noso país ten un contrato temporal. Só Polonia supera esa porcentaxe, con 27 persoas de cada 100 nesa situación. A media da UE dos 28 é dun 13,7% en taxa de temporalidade, nove puntos por baixo da porcentaxe galega. A temporalidade en Galiza supera a de países golpeados fortemente pola crise, como Portugal (21,4%) ou Grecia (10%). En Galiza, aliás, a temporalidade ten rosto feminino. Un 21,5% dos varóns asalariados ten este tipo de contrato fronte a un 24,5% de porcentaxe cando falamos de mulleres En Galiza, aliás, a temporalidade ten rosto feminino. Un 21,5% dos varóns asalariados ten este tipo de contrato fronte a un 24,5% de porcentaxe cando falamos de mulleres. Unha fenda de tres puntos. Na Unión Europea, esa diferenza é de apenas un ponto (13,3% de taxa de temporaldiade neles por 14,2% nelas). Prexuizos A temporalidade (que expertos e técnicos lembran que vai ligada á precariedade) é un factor determinante do mercado laboral galego. Non o único, mais si de peso, e a tenor dos dados do propio Ministerio de Traballo, cada vez máis. De 87.185 contratos que se subscribiron en setembro, 25.147 foron para menos de 7 días. De entre unha semana e un mes asináronse 9.305, e de 1 a 6 meses supera os 12.400. Só 280 eran de máis dun ano.dos 83.000 convenios laborais, tan só 4.226 son indefinidos. Ou sexa, só un 4,8%, mentres que o 95,2 por cento son temporais. Unha porcentaxe que foi medrando aos poucos desde hai anos, como levan denunciando de forma insistente os diferentes sindicatos.


Summary: Arredor de 800 persoas dánse cita na emblemática praza da capital galega para celebrar o 39 aniversario do 25 de abril. Os cravos vermellos coincidiron cunha protesta d@s estafad@s polas preferentes que seguiron o rexedor compostelán, Ángel Currás, á saída do concello

Unha ateigada praza do Obradoiro deu cabida a preto de mil persoas que quixeron conmemorar os 39 anos de liberdade en Portugal. Con cravos vermellos, histórico símbolo da revolución pacífica que botou do goberno o ditador Salazar, @s alí reunidos repartiron as letras da inmortal canción de Zeca Afonso. O que estaba previsto era entoar o Grândola unha vez. No entanto, unha vez rematada a primeira volta, de forma espontánea, comezouse un bis que demostrou o sentimento que o himno inspira no pobo galego. Unha vez finalizado, cos puños esquerdo erguidos, agromaron os berros de "independencia" e outros que insistiron: "fascismo nunca máis". Mais a do Obradoiro non foi só unha cita para @s que querían conmemorar a caída da ditadura no país veciño. Amais d@s peregrinos e turistas que voluntariamente se sumaron ao acto, agregáronse a el @s estafado@s polo calote das preferentes. Momentos previos ao inicio do cantar colectivo, unha protesta desenvolvíase ás portas do concello compostelán. Cando saíu entre apupos o seu rexedor, o conservador Ángel Currás, @s manifestantes botaron a correr tras el, malia os intentos de paralos da policía española. Só chegaron até o Parador Reis Católicos, pois os axentes fixeron un cordón para impediren o paso. Así que tras permanecer alí uns instantes, deron volta para se unir ao canto que o alcalde compostelán non quixo entoar.


Summary: Terceira xornada de protesto en Compostela con centos e centos de tractores nas rúas e, sobre todo, na contorna de San Caetano, rodeada pola tractorada. Feijóo pide "paciencia" e anuncia que os recibirá esta cuarta feira.

Centos de tractores rodean San Caetano, a sede administrativa da Xunta de Galiza, nunha mobilización coa que insisten en exixir que Núñez Feijóo acepte reunirse e escoitar as demandas dun sector afogado pola crise dos baixos prezos. "Sen gandeiros non fan falta conselleiros", reza o lema que se ve en folios pegados no cristal de ducias de tractores. "Se non nos defendedes, non nos valedes", denunciaba esta terza feira ás portas de Carroufour un gandeiro de Arzúa en referencia á Xunta. A chegada, no serán desta terceira feira, de ducias de tractores a San Caetano provocou momentos de tensión coa policía española. Ao intentar acceder á explanada, os axentes impedírono e cando un axente subiu á cabina dun tractor para instar a parar a un gandeiro, foi apupado ao tempo que se guindaban algúns petardos. Solidariedade das e dos composteláns Seguen os tractores nas rúas de Compostela e segue o apoio da veciñanza da capital de Galiza, que aguanta as molestias de retencións e cortes de tráfico asumindo que é por unha boa causa. Non só a Xunta vai estar cercada, tamén o centro loxístico de DIA no polígono do Tambre. Os gandeiros están dispostos a manter as mobilizacións até que se lles dea unha solución. Por volta de 4.000 tractores en Compostela e uns 1.500 en Lugo. Feijóo pronunciouse esta terza feira. Dixo que o goberno galego "simpatizaba" cos protestos mais pedía "paciencia" aos produtores á vez que anunciaba que antes de que acabe a semana vai haber boas novas. Mentres, os gandeiros manteñen a mobilización e están resoltos a "ir a por todas". Ramón Santalla, da Plataforma en defensa do sector lácteo, insiste en que "os políticos teñen que poñerse as pilas e procurar solucións para este problema, que as hai". Esta quinta feira prevén unha nutrida manifestación (a pé) pola capital galega e manter o bloqueo dos puntos máis neurálxicos do tráfico compostelá.


Summary: A metaliteratura é cada vez máis un terreo ao que se achegan as persoas que adoran os libros para reflexionar sobre eles. No medio desta pandemia, ademais, semella que os libros, as bibliotecas e as librarías se converten en espazos de calma e de reivindicación, sobre todo cando se demostra que a cultura é máis necesaria que nunca. Co gallo do 13 de novembro, Día das Librarías, lembramos algúns títulos de "libros que falan de libros".

Inmersas no medio dunha situación case surrealista, a pandemia provocada pola Covid-19 levounos a desexar liberar a mente e, de feito, moitas especialistas advirten da necesidade de desconectar a cabeza co fin de non padecer trastornos psicolóxicos. Diante disto, e co Día das Librarías ás nosas portas, os libros que falan de libros (ou a metaliteratura) eríxense como eses mecanismos de defensa, esas barreiras necesarias coas que facer fronte á psicose colectiva e individual. Alén diso, e para as persoas que adoran ler, os libros que reflexionan sobre o mesmo acto da lectura ou aqueloutros que nos levan a lugares máxicos como as bibliotecas ou as librarías, poden ser unha boa terapia. Estas obras metaliterarias poden entenderse como homenaxes a eses lugares de resistencia nos que a cultura sobrevive nun mundo cada vez máis globalizado e de expansión de pantallas dixitais. Os libros sobre libros propoñen unha viaxe interior curativa, e mesmo se fala actualmente dunha tendencia chamada feel-good, que reivindica a necesidade de historias que nos fagan sentir ben, como o mesmo termo inglés expresa. Realizando un percorrido pola nosa literatura e indagando nos estantes das principais editoras do país, recomendamos novelas, ensaios e relatos que teñen o libro e todo o que o rodea como tema principal. Novelas para soñar Quizais o mellor agasallo que lle poderiamos realizar a un libreiro ou libreira sería mercar os libros nas librarías de barrio. Sobre esta idea sostense o argumento de O último día de Terranova (Xerais, 2015), unha historia na que o grande escritor galego Manuel Rivas rende homenaxe a esas librarías que resisten e que continúan librando unha batalla contra o xigante Amazon que non saberemos aínda como ha rematar. Na libraría de Terranova hai libros, moitos, pero tamén hai historias que ateigan as vidas dos familiares e antepasados de Vicenzo: o tío Eliseo, o xornalista Cecilio, os seus pais Comba e Amaro, a enigmática rapaza arxentina Garúa, de modo que temos un espazo máxico, no que tamén está presente a pantasma da guerra civil e do que significou este momento para os libros. Ao igual que en Os libros arden mal e en O lapis do carpinteiro, as verbas saben a clandestinidade e os libros teñen ese cartaz de prohibido, como a liberdade neses anos escuros. A prosa envolvente desta obra fainos ver Terranova como calquera dos lugares nos que a diario desaparece unha libraría, e con ela quedan soterrados os miles de soños, vivencias, cafés e libros que compartiron as persoas que por ela pasaron e a crearon como un fogar, ese fogar no que pensamos cando o mundo é demasiado complexo para o noso entendemento. Rinoceronte Editora, radicada en Cangas do Morrazo, é un dos proxectos editoriais máis interesantes do país, pois conta con diversas coleccións a través das que traen ao galego clásicos contemporáneos e outros máis antigos. No ano 2007 sorprendéronnos cun libro moi breve pero ateigado de humor e de amor pola lectura: Unha lectura fóra do común, de Alan Bennet. Nela, o autor traza os inicios na lectura dunha raíña que se atopa por casualidade co furgón dunha biblioteca móbil diante do Concello de Westminster. Ela, que nunca antes se caracterizara por ser unha lectora asidua, comeza a coller libros por casualidade, até se converter nunha lectora habitual. Aquí tes un pequeno adianto da reportaxe que poderás ler a partir de mañá no semanario Sermos, que atoparás xunto co Nós Diario nas librarías, quiosques, gasolineiras e na nosa loxa online. Gozarás con contidos amplos, variados e de interese como a entrevista a Anselmo López Carreira. Se non queres perder tempo de lectura buscando un quiosque, recibe o pack na túa casa! Hai varias modalidades para facer a subscrición.


Summary: Histórica derrota do Depor diante do filial do Celta. O encontro rematou coa expulsión de Fernando Vázquez por dobre cartón amarelo por protestar.

O Celta B conseguiu gañar ao Deportivo este domingo nun derbi histórico en Segunda B. Co resultado final de 1-2 con goles de Alfon (24'), Galán (27') e outra vez Alfon (39'), o "partido do morbo" achega algo máis aos de Onésimo Sánchez a posicións de ascenso. Nas alineacións, Sánchez contou para o Celta B con Sequeira, Ferrares, Lucas Cunha, Carlos Domínguez, Diego Pamín, Markel, Holsgrove, Alfon, Manu Justo, Bruninho e Josipovic e o Depor saltou ao campo con Carlos Abad, Eneko Bóveda, Mujaid, Álex Bergantiños, Borja Granero, Salva Ruiz, Nacho González, Agbo, Celso Borges, Borja Galán e Diego Rolan. Os primeiros minutos foron de dominio do Deportivo, que forzou varios saques de esquina. Aínda así unha xogada do Celta B no minuto 12 a cargo de Josipovic deu un aviso de que o partido daría moito xogo. O Depor tentouno como a de Rolan no minuto 19 nun erro de Pampín. Os de Vigo seguían avisando e no minuto 24 chegou o premio co gol de Alfon cun disparo cruzado. O Deportivo reaccionou no minuto 27 cun centro de Borges que toca Rolan e remata finalmente Galán. O partido estaba en táboas mais unha xogada do Celta B pouco antes de rematar o primeiro tempo, no minuto 39, finalizou cunha xogada de Alfon que adiantaba outra vez aos de Onésimo Sánchez. A primeira parte rematou cunha posibilidade de empate perdida nun cabezazo de Borges no minuto 42. Segunda parte e expulsión de Vázquez A segunda parte comezou cunha oportunidade de Borges no minuto 52. As protestas de Fernando Vázquez fixeron que levara un cartón amarelo minutos antes de que tamén o levara o celeste Josipovic. O Depor continúa levando a iniciativa e no minuto 64 Vázquez realiza o primeiro troco do encontro e entra Rui Costa por Nacho González. O Celta B non deixou de tentar ampliar o marcador Bruninho tentouno con disparos lonxanos nos minutos 67 e 72. Vázquez move outra vez ficha e retira a Bóveda, Bergantiños e Salva Ruiz facendo que entre Valín, Héctor Hernández e Gandoy. Dous minutos despois fai o mesmo Onésimo e entra Gabri Veiga por Josipovic. As continuas protestas de Vázquez rematan en expulsión no minuto 86 por dobre cartón amarelo. Os últimos minutos do encontro foron de defensa do marcador por parte do Celta B e un cartón amarelo para o porteiro do Celta B. Malia os 4 minutos que engadiu o árbitro o partido rematou con vitoria do Celta B en Riazor.


Summary: O que até hoxe fora directivo de Novagalicia Banco dimite no Consello de Administración desenvolvido esta quinta en Vigo.

As presións dos últimos días, logo de ser imputado pola Fiscalía, e da demisión de Mauro Varela tras ser admitida a trámite a querela contra el na Audencia Nacional, levaron a Gayoso a deixar a dirección de Novagalicia Banco esta mañá. NGB que será investigada por irregularidades no proceso de fusión e bancarización das caixas, conta tamén nas súas costas coa maior fraude financeira do País, no caso das preferentes. O BNG da Coruña pide que sexa retirado o título de fillo predilecto a Jesús Méndez O grupo municipal do Bloque Nacionalista Galego na Coruña, exixe a retirada do título que a cidade lle outorgou ao exdirector xeral de Novagalicia Banco, ao entenderen que non é merecente de tal consideración ao destapárense as indemnizacións multimillonarias que recibiu, así como "polo seu nepotismo e súa conduta dende o ano 2007".


Summary: A portavoz nacionalista do BNG e líder da formación asegurou no acto da formación en Bonaval que a actual Constituación é garante dun "centralismo" que "produce asimetrías e desigualdades". No seu discurso criticou a postura do PSdeG ante os orzamentos xerais do Estado para 2021 "facendo a ola a uns orzamentos que nos maltratan".

"Nós celebramos a nosa vontade de existir, de ser, de estar no mundo desde nós. A nosa vontade de construír a Galiza do futuro, unha Galiza máis forte que a de hoxe", expresou hoxe a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, no marco dun acto que decorreu no Panteón de Galegos Ilustres de San Domingos de Bonaval. Na súa intervención, a líder da oposición reivindicou que as e os nacionalistas non ven nada que celebrar nunha Constitución española que "se emprega como arma contra a diversidade, os dereitos e a propia existencia da Galiza como nación". Xunto a ela estivo o deputado no Congreso Néstor Rego, quen renuncio a asistir ao acto organizado pola Cámara Baixa. Pontón chamou a mover o "centro de gravidade" ante un "centralismo" que "produce asimetrías e desigualdades". Ante este contexto, apelou a camiñar cara a "un futuro galego e republicano, de igualdade, xustiza social, desenvolvemento económico, emprego e dereitos para todos". O BNG, subliñou, persistirá "cuestionando o réxime". Nese senso, a súa portavoz nacional considerou preciso que se manteña un debate arredor da "sacralización" da Constitución, transformada "en reliquia a que adorar" por parte dos "partidos estatais". Para a portavoz nacional do BNG, Madrid actúa como "unha apisoadora" que concentra e "absorbe" o investimento do Estado, "as grandes empresas" e tamén o "talento". Unha posición reforzada e mesmo "blindada" pola Constitución. "Isto non acontece nos estados realmente descentralizados como Alemaña", sentenciou Pontón. Orzamentos Xerais do Estado A portavoz nacionalista asegurou no seu discurso que os orzamentos estatais de 2021 son peores que os do PP, cando esta formación "xa discriminaba Galiza". "Non obstante, dous anos despois presentan unhas contan que baixan 104 millóns os investimentos para Galiza mentres estes soben en Catalunya, Valencia ou Ancalucía até 57", alertou. A líder da oposición lanzou unha mensaxe ao PSdeG. "É triste ver aos socialistas galegos facendo o mesmo papel que o PP cando gobernaba Raxoi, dar por boa a discriminación a Galiza facendo a ola a uns orzamentos que nos maltratan", remarcou.


Summary: O acto comezará contra as 18 horas no Auditorio da Galiza, en Compostela.

A Unión do Povo Galego (UPG) renderá homenaxe este sábado, en Compostela, ao histórico dirixente Bautista Álvarez, unha "figura fundamental para o nacionalismo galego e para o partido", coincidindo co quinto aniversario do seu pasamento. O acto decorrerá, a partir das 18 horas, no Auditorio da Galiza, e a el están convocados o conxunto da militancia da formación e máis "todas as persoas e simpatizantes" que queiran participar desta homenaxe a un home "irrepetíbel e fundamental na construción da Galiza actual". Desde a UPG organizan este evento "desde a certeza de que quen dedica a vida a unha causa xusta non morre nunca, pois a súa memoria perdura no corazón do pobo". Unha persoa, precisan, "que entregou a súa vida á causa da liberación nacional e social do pobo galego", unha meta que perseguiu "con lucidez, determinación e coherencia até o final". HEMEROTECA | Outro Bautista Álvarez por recuperar Durante a xornada farase unha lembranza histórico-política da traxectoria de Álvarez, a través das "distintas etapas" da súa vida, "pondo en destaque a importancia da súa figura na construción e reforzamento do partido e do conxunto do movemento nacionalista, así como tamén o seu papel fundamental na elaboración teórica e conceptual do nacionalismo galego contemporáneo". "Bautista permanece entre nós e a súa lembranza convócanos a este acto que non é mero ritual, pois á beira da inevitábel e necesaria dimensión humana que se nutre de momentos partillados, de amizade, de camaradaxe, ten unha profunda carga política", engade a forza nacionalista. A contribución de Bautista Álvarez á "causa da liberdade do pobo e da patria", salientan, "non expirou co seu alento derradeiro, senón que continúa alimentando e fertilizando a nosa loita pola independencia nacional, por unha Galiza soberana e socialista". A UPG xa realizou o pasado 16 de setembro unha ofrenda floral a Álvarez no cemiterio de San Cibrao de Las, no concello de San Amaro, día no que se celebrou o seu quinto cabodano.


Summary: O paro rexistrado aumentou en 7.639 persoas en xaneiro e a galega foi a terceira comunidade onde máis se incrementou. O país perdeu no pasado mes 15.240 afiliados á Seguridade Social logo de gañar preto de 20.000 en 2015.

Os datos de desemprego volven traer malas novas para Galicia, terceira comunidade autónoma onde máis se incrementa o paro rexistrado en xaneiro ao aumentar en 7.639 persoas con respecto ao mes anterior. O número de parados inscritos nas oficinas de emprego queda así en 236.447, logo desta suba relativa do 3,34%, tamén a terceira maior e superior á media estatal (+1,4%). O paro rexistrado sobe en máis de 7.600 persoas en Galicia, terceira comunidade onde máis se incrementa Galicia volve situarse no podio do paro no Estado logo de liderar o incremento do desemprego en decembro e despois de que as cifras da EPA alertasen do estancamento na caída do paro e da constante perda do diferencial positivo coa media de España. En termos interanuais os datos melloran ao reducirse o desemprego en 22.555 persoas con respecto a hai doce meses, pero é o quinto mes consecutivo de incremento. No conxunto do Estado, o paro aumenta en 57.247 persoas, incrementándose as cifras en quince das comunidades autónomas, especialmente en Andalucía (9.254) e Madrid (7.978), e descendendo nas Canarias (-1.545) e nas Illes Balears (-811) e quedando a cifra total en 4.150.755. En Galicia, o desemprego sobe en todas as provincias e céntrase fundamentalmente no sector servizos. O paro increméntase fundamentalmente no sector servizos tras a masiva finalización de contratos tras o Nadal Así, o 96% do incremento do paro rexistrado dáse neste sector: son 7.336 persoas que ingresaron nas listas das oficinas de emprego fronte ao 7.639 total, un dato que revela a masiva finalización dos contratos pola campaña de Nadal. Pola contra, o número de parados descende en 8 persoas na agricultura e en 317 na industria e increméntase na construción (544) e tamén no colectivo sen emprego anterior (84). Por sexo, os 236.447 parados galegos distribúense entre 126.315 homes e 110.132 mulleres. Por idade, 11.838 son menores de 25 anos e os 224.609 restantes teñen máis anos. Non obstante, os datos son aínda peores en canto ao emprego. Segundo os datos do Ministerio, Galicia rexistrou no pasado mes de xaneiro 15.240 afiliados menos á Seguridade Social con respecto ao mes anterior. Unha destrución de máis de 15.000 empregos fronte ao aumento interanual de cotizantes de 17.554, quedando a media de cotizantes en 930.883 persoas. Nun só mes, Galicia destruíu o 86,8% dos empregos creados no último ano e o 77,6% dos que creara en todo 2015, cando o número de cotizantes aumentara en 19.641 persoas. No mes de xaneiro, Galicia destruíu case o 90% dos empregos creados no último ano En definitiva, máis de 17.500 persoas pasaron a contribuír ás arcas públicas por medio do seu traballo no último ano, fronte ás máis de 22.500 que deixaron as listas de desemprego. Esta diferenza de máis 5.000 persoas entre a redución do paro e a alta de traballadores é debido a varias circunstancias, como a emigración e fuxida da poboación activa, o desánimo que leva a desapuntarse das listaxes de demandantes de emprego ou o paso á economía en b. Polo tanto, non todo o descenso do paro rexistrado equivale a novos postos de traballo. No conxunto do Estado, o número medio de afiliados á Seguridade Social en xaneiro descendeu en 204.043 afiliados, unha elevada cifra fronte ao aumento en case 530.000 cotizantes con respecto a hai un ano. En canto aos contratos, os indefinidos aumentan en máis do 26% no mes de xaneiro fronte ao descenso do 5,92% con respecto a hai un ano, mentres que os temporais descenderon en máis do 11% no pasado mes pola fin da campaña do Nadal, mentres que se incrementan pouco máis do 1% con respecto a hai doce meses. A taxa de cobertura remata 2015 nun 49,2%: menos da metade dos desempregados percibe algunha prestación por desemprego Ademais, en xaneiro rexistráronse 62.688 contratos, dos que unicamente o 8,9% foi subscrito baixo algunha modalidade de contratación indefinida. Tamén é preocupante a redución da porcentaxe de parados beneficiarios de prestacións por desemprego, xa que a taxa de cobertura rematou o ano 2015 nun 49,2%, 116.184 parados sen ningún tipo de protección. Xa que logo, menos da metade dos desempregados percibe algún tipo de prestación e destes, tan só o 42% ten dereito á prestación contributiva (o 20% do total). En decembro de 2015, último dato dispoñible, en Galicia o número de beneficiarios de prestacións eran 112.624 persoas. O carácter contributivo está en mínimos, tan só o 42,13% das persoas en desemprego perciben prestacións de carácter contributivo, sendo o 53,45% restante asistenciais. Isto supón, contías máis baixas, mentres a media das contributivas é de 785,4 euros, as asistenciais son de 426 euros. >> HABERÁ AMPLIACIÓN


Summary: Mentres que o rexedor de Ourense, Gonzalo Pérez Jácome, reclama á cidadanía que atenda ás limitacións que recomenda o comité de expertos, o seu homólogo en Barbadás opina que non se dan as circunstancias para restrinxir a mobilidade da veciñanza.

"Barbadás non é Ourense". Así de directo amosouse o alcalde do municipio do interior, o socialista Xosé Carlos Valcárcel, ao rexeitar as medidas de confinamento que entrarán en vigor a medianoite desta quinta feira despois da orde da Xunta. O rexedor entende que o Executivo da Galiza "limita dereitos fundamentais sen un soporte de datos sanitarios" que sosteñan esta decisión. No entanto, foi a recomendación do comité de expertos que asesora á Consellaría de Sanidade na pandemia. Malia este respaldo profesional detrás, Valcárcel estuda pedir á Xustiza que estude esta prohibición de entrar e saír do municipio, máis alá de casos puntuais e xustificados. Só se permitirá a mobilidade por cuestións sanitarias, laborais e educativas. As medidas "serán acatadas", pero avisa: "Non estamos de acordo". Pensan que Ourense non é comparábel con este concello. Cos coñecementos dos datos que ten, o rexedor asegura que Barbadás non ten o cociente mínimo de contaxios como para estabelecer "o confinamento da poboación". "Non é entendíbel porque hai 40 casos positivos para unha poboación de 11.000 habitantes", reflexiona. De feito, asegura que a Xunta segue agora o argumento do Ministerio de Sanidade en contra do que votaba hai uns días nunha reunión telemática. Para o alcalde, o aumento dos casos na localidade está relacionado con que "non se controlou" a cidade e hai mobilidade intensa entre ambos termos municipais por estar preto. Considerando que a Xunta non apoia ao concello, recrimina que non se confinara "a tempo Ourense" e mesmo que as restricións do consumo na hostalaría (só podían ir pequenos grupos de persoas convivintes) desprazou as quedadas a Barbadás. "Moitos viñeron a este concello", lamenta.


Summary: O sobre chegou á secretaria da ministra no Ministerio de Industria.

A ministra de Industria, Comercio e Turismo, María Reyes Maroto recibiu un sobre no ministerio cunha navalla ensanguentada no interior. A que sería vicepresidenta económica se o candidato do PSOE nas eleccións madrileñas, Ángel Gabilondo, sae elixido sería a cuarta persoa ameazada nos últimos días. A vicesecretaria xeral do PSOE, Adriana Lastra, anunciouno nun acto que decorreu na mañá desta segunda feira sobre diversidade na sede de Ferraz. "Non ides pasar, ao fascismo dicímosvos non ides pasar. Acabouse, isto vai de democracia!", exclamou. Segundo indican fontes do Executivo español citadas en diferentes medios, xa se abríu unha investigación. O sobre chegou até a secretaria da ministra no Ministerio de Industria. A navalla estaba dentro do sobre, con marcas vermellas, que aínda non se sabe se é sangue ou pintura, segundo confirmaron a Público fontes do Ministerio. Un CD evitou que o escáner identificase o arma. "As ameazas e a violencia nunca acalarán a voz da democracia. A liberdade prevalecerá. Moitas grazas por todas as mostras de apoio", escribiu no seu twitter a propia ministra Dita ameaza sucede catro días despois de que o líder de Unidas Podemos, o ministro da Interior, e a directora da Garda Civil, María Gámez, recibisen un sobre en cuxo interior había catro balas xunto a unha mensaxe ameazante. Após coñecerse a noticia, diversos cargos políticos reaccionaron a esta nova ameaza . Neste sentido, o líder de Unidas Podemos, Pablo Iglesias ofreceu a súa solidariedade a Reyes Maroto: "Xa está ben de ameazas fascistas", afirmou. "As ameazas e a violencia nunca acalarán a voz da democracia. A liberdade prevalecerá. Moitas grazas por todas as mostras de apoio", escribiu no seu twitter a propia ministra de Industria apóse se coñecer a nova. Precisamente esta segunda feira, o Ministerio do Interior acordou reforzar as medidas de protección para Fernando Grande- Marlaska, Pablo Iglesias e María Gámez. Segundo un documento de Interior, o Goberno español reforzará a protección "en atención á valoración do risco pola actual ameaza" despois de que os tres recibisen a pasada semana senllas cartas con cartuchos de bala no seu interior.


Summary: O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, responde á deputada do BNG Ana Pontón que "a protección máxima que permite a lei" é a declaración BIC deste patrimonio. Porén, iso non evitará o espolio.

A única medida que a Xunta está disposta a por en marcha para protexer o patrimonio artístico das extintas caixas galegas, a súa declaración como Ben de Interese Cultural --BIC--, non vai garantir nin a permanencia desas obras na Galiza nin vai impedir que se vendan canda Novagalicia Banco. Confirmouno esta cuarta feira o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, nunha comparecencia en Comisión no Parlamento galego e en resposta a unha pregunta oral formulada pola deputada do BNG Ana Pontón. No concreto, o patrimonio que está en risco ou que ten, no mínimo, un futuro incerto, está formado por até 1.343 pezas de Castelao, Laxeiro, Maruja Mallo, Colmeiro, Leopoldo Nóvoa, Tino Grandío, Luis Seoane, Lamazares ou Leiro ademais de unha relevante mostra de arte contemporánea internacional que vai de Picasso, a José P. Croft pasando por Sean Scully, Manolo Millares ou Manolo Valdés. "Non entendemos que razoamento se fixo e que decisión se tomou para facer da colección parte activa do banco", sinalou Pontón, en referencia á colección de Caixa Galiza, tutelada daquela por unha fundación que tiña a propia caixa. A respeito da colección de Caixanova, "non sabemos cales son as garantías de financiamento para a viabilidade futura da colección de arte". Na súa resposta, Anxo Lorenzo parabenizouse porque haberá acceso "ao legado bibliográfico" e reiterou que a declaración BIC "é a protección máxima que permite a lei" e a Xunta non está disposta a facer máis, embora tal declaración evite unicamente que as obras saian do Estado español.


Summary: Case a metade dos franceses, dos alemáns e dos italianos cren que EUA xa non é o actor máis influínte na política internacional. E, sobre todo, unha ampla porcentaxe da poboación francesa –e especialmente da alemá– non o ve un socio fiábel. A reputación da China sobe lixeiramente, sobre todo entre as persoas máis novas.

O presidente dos Estados Unidos, Joe Biden, inicia mañá a súa primeira viaxe internacional. Europa é o lugar elixido para esta simbólica saída coa que se pretende emendar os lazos rotos durante os catro anos de estadía de Donald Trump na Casa Branca. Unha viaxe "chea de reunións con moitos dos nosos máis achegados aliados", apuntaba o propio Biden nunha columna de opinión publicada esta fin de semana en The Washington Post. Entre estas xuntanzas inclúese unha do G7 (o grupo das sete maiores potencias económicas do mundo); e outras no marco da OTAN. Tamén cos representantes das institucións da UE e, finalmente, o encontro co presidente de Rusia, Vladimir Putin, o 16 de xuño na cidade suíza de Xenebra. Para Biden e o seu Executivo, o obxectivo é claro e resúmese no título da súa columna de opinión: "A miña viaxe a Europa trata sobre os EUA unindo as democracias do mundo". Unindo e liderando, na liña do xa anunciado en febreiro pasado, ao pouco de asumir o cargo, no seu primeiro discurso á comunidade internacional: "Os EUA están de volta". Porén, semella que de cara á opinión pública das democracias occidentais, Biden ten moito traballo por diante para recuperar a posición preeminente que o país norteamericano tivo en Europa nos últimos tempos, a partir da fin da Segunda Guerra Mundial. A vella Europa Así o reflicte o estudo publicado onte, elaborado conxuntamente polo German Marshall Fund e pola Fundación Bertelsmann. O primeiro é un centro de estudos estadounidense de política internacional dedicado a promover a cooperación entre Norteamérica e Europa. A segunda tamén ten unha óptica atlantista, desde unha visión capitalista das relacións. Estados Unidos, segundo este informe, continúa a ser a potencia dominante en 11 dos países a análise. Porén mantense lonxe da aceptación que xeraba no pasado; e nestes case cinco meses de Goberno, Biden non recuperou a baixada sufrida como consecuencia da xestión da pandemia. A sondaxe, realizada entre o 29 de marzo e o 13 de abril, contou cunha mostra de 1.000 adultos e cada un dos territorios seleccionados: Alemaña, Canadá, España, Estados Unidos, Francia, Italia, Países Baixos, Polonia, Reino Unido, Suecia e Turquía. Onde hai unha percepción maior da influencia que os Estados Unidos teñen na política internacional é nos propios Estados Unidos (81%, cinco puntos máis que en 2020). Seguen o Canadá (68%) e España (65%, a cifra máis alta en toda Europa). Na zona media están Turquía (63%), Suecia (63%), Polonia (62%) e o Reino Unido (58%). E onde menos, en Francia (56%), Alemaña (55%) e Italia (51%). Francia e Alemaña ofreceron resultados moi similares a metade de pandemia, antes da entrada en escena de Biden, con 55% e 54%, respectivamente. Unha cifra que en ambos os dous Estados era uns dez puntos maior no mundo precovid-19. Un dos datos máis salientábeis do estudo e o que reflicte que só 51% dos alemáns ven Estados Unidos como un socio fiábel. Cifra que chega até 60% en Francia, 64% en España, 67% no Reino Unido e ─o máximo─ 76% en Polonia. Mentres, apenas 23% dos turcos confían no Goberno estadounidense. Anódina UE Desde a outra beira do Atlántico, a UE é apreciada como un socio fiábel por 75% dos canadenses, 69% dos estadounidenses. Cifra que se reduce a 51% no Reino Unido e a 39% en Turquía. Este último país é o que peor datos ofrece nos 11 territorios, especialmente en Alemaña e Francia. Con todo, a respecto da súa influencia global, a UE mantense moi por baixo dos Estados Unidos e tamén por detrás da China para a cidadanía dos 11 socios transatlánticos. De media, EUA lidera con 62%, seguida pola China (20%) e pola UE (14%). Rusia ocuparía o cuarto posto (4%), coas porcentaxes máis altas en Turquía (6%) e Polonia (6%). E dentro de Europa, Alemaña é considerado con moita diferenza o Estado máis influínte. Até 60% das persoas consultadas así o consideran. Segundo sería o Reino Unido (19%) e terceiro Francia (7%). Porén, tanto estadounidenses como canadenses cren que é o Reino Unido a potencia europea máis influínte. España (81%), Italia (79%) e Polonia (75%) son os que teñen esa maior percepción sobre Alemaña, por riba dos propios alemáns (71%). A Ruta da Seda mellora a imaxe da China A China consolídase como a segunda potencia máis influínte. Francia (28%), Países Baixos (27%) e Italia (32%) son os que ofrecen datos máis altos neste apartado. No polo oposto, Suecia (14%), Polonia (15%) e Reino Unido (15%). A respecto da valoración da influencia das súas políticas no mundo, é maioritariamente negativa nos 11 países. Considérano así 67% dos alemáns, 63% dos canadenses e 62% dos suecos. Os mellores datos rexístranse en Turquía (34% de valoración positiva), Polonia (35%) e Italia (36%) ─tres países que fan parte da iniciativa das "Novas Rutas da Seda" impulsada por Beijing─. Mais é España, con 37%, onde a China logra mellor nota. Ademais, en xeral, a imaxe chinesa mellora entre a poboación máis nova (especialmente entre 18 e 24 anos) e vai empeorando progresivamente nas faixas de máis idade. Por partidos políticos, os Verdes alemáns (81%), o Movemento 5 Estrelas italiano (68%) ou o Partido Republicano estadounidense (63%) están entre os que teñen peor imaxe da influencia política da China no mundo.


Summary: O Hotel San Francisco de Compostela acolle este sábado, a partir das 11 horas, un acto político convocado polo BNG para recibir as delegacións internacionais convidadas ao Día da Patria Galega. A presenza de Oriol Junqueras é a sorpresa da xornada.

Como é tradición, o BNG convida aos actos do Día da Patria Galega as delegacións internacionais. Participarán este sábado a partir das 11 horas na recepción convocada pola organización nacionalista galega no hotel San Francisco de Compostela. Tomarán a palabra a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón; a portavoz do BNG en Europa, Ana Miranda; o presidente da Fundación Galiza Sempre, Rubén Cela, e Oriol Junqueras, na súa primeira visita á Galiza tras saír da cadea. O ex vicepresident da Generalitat tomará a palabra en representación das organizacións internacionais presentes no acto. Na xornada, a formación nacionalista galega estará acompañada de organizacións políticas de Euskal Herria -Bildu, Sortu, Eusko Alkartasuna-; de Catalunya -ERC, CUP e Poble Lliure-; do País Valencià (Compromís) e das Illes Balears (Mes). Tamén participarán representantes das Canarias, Bretaña, Córsega, Occitania, Palestina, Kurdistán, Sáhara e Venezuela, así como as delegacións do PCP e do Bloque de Esquerdas. O BNG agarda a presenza de máis de 40 delegacións internacionais. Palestra da Fundación Galiza Sempre O propio sábado, día 24, a Fundación Galiza Sempre organizará a palestra "Solidariedade e Autodeterminación", a partir das 13 horas desde as redes sociais e a canle de Youtube da entidade. Tomarán a palabra na conversa Cela, Miranda, Junqueras e Pontón. Acto en Compostela o domigo O Bloque Nacionalista Galego recupera a convocatoria dunha manifestación nacional, en Compostela, con motivo do Día da Patria Galega, despois das mobilizacións descentralizadas que decorreron en distintos puntos da Galiza o ano pasado debido á situación de alerta sanitaria. "Unha Galiza sen límites, cun BNG sen límites" é o lema da formación nacionalista para o Día da Patria Galega de 2021. A marcha do domingo, que decorrerá de maneira segura, segundo a organización, sairá ás 12 horas da maña da Alameda de Compostela e despois de percorrer diversas rúas da cidade rematará na praza da Quintana, onde pronunciarán os seus discursos o secretario xeral de Galiza Nova, Paulo Ríos, e a portavoz nacional da formación, Ana Pontón.


Summary: O conselleiro de Sanidade avanzou que as medidas que poidan adoptarse na hostalería pola evolución da pandemia tomaranse "en función das características de cada estabelecemento e non pola incidencia acumulada de cada concello"

O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, espera que a vacina contra a Covid para os escolares menores de 12 anos poida administrarse "canto antes". Así o manifestou, na reapertura dos centros de vacinación masiva para a administración da dose de reforzo a maiores de entre 70 a 79 anos. Segundo comentou, moitos dos contaxios que se están dando na actualidade rexístranse entre os menores de 12 anos, polo que o conselleiro recoñeceu que "preocupa o ámbito educativo". Por iso, avogou porque a vacinación dos escolares poida realizarse "canto antes". "Os brotes non se están centrando especialmente nos colexios", puntualizou. No entanto, o conselleiro de Sanidade afirmou que "canto antes" queren "facer esa vacinación" das crianzas. Un terzo da dose actual "Esperamos noticias nas próximas semanas" por parte da Axencia Europea do Medicamento para que avale as vacinas infantís, sostivo. "Falamos da contorna de dúas ou tres semanas", engadiu. Na Galiza, afirmou García Comesaña está "todo preparado para empezar a vacinar esa poboación canto antes". "Sabemos que será un terzo da dose actual pero estamos pendentes de se vai ter unha presentación diferente", precisou. Esténdese o uso da terceira sose Sobre a vacinación da poboación de entre 60 e 69 anos e do persoal sanitario anunciada polo Goberno estatal, o conselleiro lamentou que o aviso se realizase "de maneira sorpresiva" e sen ser analizada no seo da Comisión de Saúde Pública, polo que solicitou que cesen estes anuncios "extemporáneos" e se clarififiquen os criterios de inmunización. Hostalaría Doutra banda, Julio García Comesaña, ratificou que as decisións para a hostalería pola evolución da pandemia tomaranse "en función das características de cada estabelecemento e non pola incidencia acumulada de cada concello". Neste sentido, indicou que se poderán tomar outras medidas se a situación o exixe. A vindiera segunda feira representantes da Xunta reuniranse co sector da hostalaría para analizar a situación actual. De entrada, a Xunta opta por non modificar as capacidade e reforzar elementos que dean "mellores garantías", como o certificado Covid ou a renovación do aire como elementos diferenciadores. De cara a xuntanza da próxima semana o presidente da Federación Galega de Hostalaría, Cheché Real, apuntouesat sexta feira a necesidade de que se poñan enriba da mesa "indemnizacións" ao sector ante posíbeis novas restricións.


Summary: "El BNG es como el Coruña... de Segunda B" escribiu nas redes sociais.

Mesturar allos e bugallos é unha arte que a determinados políticos semella dárselle de marabilla e que nas redes sociais ten un campo perfecto para a súa práctica. Na súa conta de twitter @susoporvigo o concelleiro do PP na cidade olívica Jesús M.G. meteu no mesmo cesto o BNG e o Deportivo da Coruña por estar en Segunda B e a polémica estendeuse non só entre internautas da cidade viguesa senón tamén da herculina. E todo principiou cunha opinión a raíz do mal partido do Celta na noite da segunda feira contra o Levante e que rematou con empate a un. "O Celta aburre as cabras: sen ambición, sen proxecto, sen nada". Un usuario de twitter, que no seu interfaz se identificaba como militante do BNG, aproveitou para sinalarlle: "Vamos, como o PP de Vigo". Foi entón cando o concelleiro, cargo público, respondeu cun: "Si, siempre hemos sido un partido de Primera. El BNG es como el Coruña... de Segunda B". O que até entón podía ser o típico pique en redes sociais entre dous usuarios pasou entón a máis e xerou ducias de respostas e reaccións. A comparación do concelleiro axiña xerou un bo monllo de respostas e críticas. Desde quen lle lembrou que o PP é un equipo de Primeira "en corrupción" ou "en recortes" até quen lle instaba con retranca a "mellorar o nivel de populismo, que non che chega para acercarte a [Abel] Caballero". As críticas choveron de celtistas e sobre todo de deportivistas ("Temos nós máis títulos que concelleiros o PP en Vigo"). Mais o edil seguiu coa súa particular teima e escribiu: "Yo echo de menos a Beiras. Vosotros sois un sucedáneo del BNG".


Summary: Nos últimos 25 anos a cifra caeu un 26% no conxunto do país, aínda que nas cidades se mantivo estable. Galicia é a comunidade autónoma na que máis se reduciu o número vehículos de servizo público. O descenso é especialmente rechamante na provincia de Ourense, cunha caída de case o 40%

O número de taxis caeu un 26,5% en Galicia, un 31,3% fóra das catro capitais provinciaisEn 1994 había 5.246 taxis en Galicia. 25 anos despois, o seu número descendeu ata os 3.855, unha caída do 26,5%, segundo os datos publicados este martes polo INEO descenso afecta máis ás zonas máis rurais. Os datos do INE ofrecen información desagregada sobre as 'capitais provinciais', neste caso as cidades da Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra. Nestas catro urbes o número de turismos de servicio público mantívose estable nestes 25 anos e mesmo se incrementou lixeiramente (de 776 a 785). Porén, no resto do país o descenso foi aínda máis importante: de 4.470 a 3.070, un 31,3%.No conxunto do Estado español, o número de taxis case non variou entre 1994 e 2019, cun descenso de só o 3,5%. Galicia é, de feito, a comunidade autónoma na que máis se reduciu neste tempo o número de taxis, moi por diante de Estremadura (-22%), Asturias e Castela-León (-13%), Murcia (-12%), Euskadi (-9%), Castela-A Mancha (-8%) e Andalucía (-7%). Canarias, Baleares, Navarra, A Rioxa ou a Comunidade Valenciana mesmo incrementaron o seu número de turismos de servicio público. En Galicia hai máis de 300 licenzas VTC, ao redor de 1 por cada 9 autorizacións para a condución de taxi Estas cifras chegan nun contexto de crecente competencia dos vehículos VTC e as plataformas como Uber ou Cabify, que xa operan na Coruña e a súa comarca. Nos últimos dous os taxistas levaron a cabo mobilización para esixir un maior control á concesión de licencas VTC e tamén aos servizos que prestan. En Galicia hai máis de 300 licenzas VTC, ao redor de 1 por cada 9 autorizacións para a condución de taxi (3.586), segundo os datos da Xunta. Hai tres anos o Real Decreto 1057/2015 estableceu un límite máximo de 1 permiso VTC por cada 30 licenzas de taxi. Porén, varias sentenzas xudiciais determinaron que a administración non pode denegar as solicitudes de novas licenzas VTC realizadas entre 2009 e 2015 e que tampouco se poden retirar as licenzas xa concedidas.En Galicia varias voces alertaron xa do perigo de que desaparezan os servizos de taxi nas zonas rurais e pouco poboadas, onde emprestan un servizo fundamental, dado o espallamento dos distintos núcleos e o avellentamento da poboación. O descenso é especialmente rechamante na provincia de Ourense, cunha caída de case o 40%Por territorios, o descenso é especialmente rechamante na provincia de Ourense, cunha caída de case o 40% (-38,9%), moi superior ás da Coruña (-24,5%), Lugo (-25,7%) e Pontevedra (-25,1%). Ademais, mentres que na cidade de Ourense o número de taxis se mantivo estable ao longo dos últimos 25 anos (106), no resto da provincia a cifra caeu dende os 486 aos 256, un descenso do 47%.


Summary: Con case 84 anos, a cidade do Lérez é, entre as sete principais urbes do noso país, quen rexistra maior expectativa de vida, un posto que a comezos de século ostentaba a capital galega. Ferrol, con 81,7, é a que menos. A fenda entre a primeira e a última aumentou nestes anos.

En apenas 15 anos a esperanza de vida dos habitantes das sete principais cidades galegas experimentou un avance importante. Se no 2002 ningunha destas urbes (Vigo, A Coruña, Ourense, Pontevedra, Lugo, Santiago e Ferrol) chegaba aos 81 anos de media de esperanza de vida, no 2015 todas superaban esa barreira e mesmo catro destes municipios superaban a dos 83 anos. Porén, o aumento non foi igual en todas as cidades e nestes anos houbo cambios a ter en conta. Un deles, o de que se en 2002 era Compostela a que rexistraba mellores parámetros de esperanza de vida entre a súa veciñanza (80,9 anos), agora é Pontevedra quen ten ese récord, con 83,8 anos. Se daquela era Ourense a urbe con máis esperanza de vida (80,3 anos), en 2015 ese posto ocupábano, empatadas, Vigo e A Coriña, con 83,3. Quen non varía é Ferrol. A cidade ferrolá continúa a ser a que peores rexistros tiña no 2002 e ten na actualidade. Hai tres lustros a esperanza de vida nese concello era de 79,4 anos de idade e agora é de 81,7. Entón era das poucas cidades galegas que non chegaba aos 80 anos de esperanza de vida e agora é a única que non chega aos 82. Nestes quince anos, e segundo datos do Instituto galego de estatística, aumentou tamén a fenda, nas sete cidades galegas, entre a que ten máis esperanza de vida e a que menos. No 2002 era de 1,5 e agora é de 2,1.


Summary: Entre o tradicional e o sinfónico, o grupo lucense inicia unha pequena xira que, co patrocinio da Deputación, os levará a ateigar cos seus acordes espazos abertos de Lugo, A Fonsagrada, Ribadeo, A Pastoriza e Chantada.

A área de Cultura da Deputación de Lugo promove o ciclo de concertos Tradición. En Clave Delas, con actuacións en Lugo, A Fonsagrada, Ribadeo, A Pastoriza e Chantada. O grupo de cámara Lucus Ensemble interpretará un repertorio que liga a música tradicional galega coa instrumentación sinfónica. Con dez músicos e dúas voces, a banda interpretará unha escolma propia para ofrecer un espectáculo "entretido, pensado para ser tocado en exteriores e dar vida ás rúas e ás prazas", segundo explicou o seu coordinador, Santiago Noriega. A vicepresidenta da Deputación, Maite Ferreiro, amosou a súa satisfacción por "sacar adiante un proxecto que tiñamos entre mans desde o primeiro trimestre do ano e que tivo que ser adiado e modificado polo impacto da Covid-19". "Desde o inicio da crise sanitaria, apostamos en manter o pulso da actividade cultural", apuntou, ideando "fórmulas alternativas, adaptadas ás circunstancias, e esta programación é un paso máis nese camiño". Ferreiro remarcou que "os concertos se levarán a cabo cumprindo cos protocolos estabelecidos polas autoridades sanitarias para previr os contaxios da Covid-19". Calendario de concertos A praza de San Marcos de Lugo acollerá a sexta feira 4 de setembro o primeiro concerto desta xira, a partir das 19.30 horas. Na Fonsagrada, a cita será o sábado 5 de setembro, ás 19 horas, na praza do Concello. En Ribadeo, a actuación transcorrerá o 13 de setembro no parque de San Francisco, ás 13 horas. O 26 de setembro, Lucus Ensemble actuará na praza do Concello da Pastoriza, ás 18 horas. A xira fecha o 17 de outubro en Chantada, no marco do Festival de Bandas de Música.


Summary: Un equipo formado por persoas de universidades e centros de investigación de toda España achega unha nova visión sobre a conquista do noroeste peninsular, con 17 novos sitios arqueolóxicos, situados entre outros lugares no Bierzo, O Páramo, Negreira, Vilanova da Cerveira e entre Sarria e Láncara,

Pouco sabemos sobre a conquista romana do noroeste peninsular e do que despois foi a Gallaecia. A maior parte dos restos, dende vivendas, calzadas, murallas e outras infraestruturas corresponden ao periodo de asentamento. E mesmo os dous campamentos militares mellor estudados, o de Aquae Querquennae en Bande, e A Cidadella en Sobrado dos Monxes pertencen a un período bastante posterior ao da chegada das primeiras tropas ao territorio. Nos últimos anos distintas achegas foron afondando neste tema, deitando luz sobre o proceso de penetración do exército romano. E a semana pasada un equipo formado por investigadores das universidades de Santiago, Oviedo, Complutense de Madrid e do CSIC presentou un traballo que permitirá avanzar moito no coñecemento desta cuestión. A investigación, cuxas conclusións pódense consultar nesta web, foi presentada no congreso LIMES 2015 en Ingolstadt (Alemaña), a principal reunión científica sobre arqueoloxía militar de época romana. O traballo parte da análise en conxunto de dezasete novos sitios arqueolóxicos -principalmente campamentos militares-, que en parte foran xa publicados polos membros do equipo ao longo dos últimos anos, aínda que outros foron presentados por vez primeira. Na investigación presentáronse seis novos campamentos romanos vinculados ao movemento de tropas na Galicia actual ou nas súas inmediacións. Ata agora descoñecíase como fora o proceso de penetración do exército romano en Gallaecia durante a conquista. Un dos novos campamentos sitúase en Valboa, en Vilafranca do Bierzo, nas portas da vía de acceso natural a Galicia. Tres están situados na Cha de Santa Marta, entre Sarria e Láncara, unha planicie á saída das montañas orientais galegas e que os investigadores identifican como unha posible base loxística romana na que se agruparían e prepararían as tropas antes de entrar no territorio. Dous destes recintos foran identificados previamente, pero non publicados, por Luís López, da empresa Terra Arqueos. Outro campamento inédito atópase ao carón dun paso natural do Miño, no Monte dos Trollos (O Páramo). Estes cinco achados constitúen unha clara ruta de entrada no territorio, unha vía de penetración da que ata agora non había apenas evidencias. Atopáronse outros dous campamentos, situados na zona occidental de Galicia e que polo tanto tería servido para o asentamento e extensión das tropas romanas polo territorio, de norte a sur, empregando a Depresión Meridiana galega. Trátase do recinto de Campos, en Vilanova da Cerveira (Portugal), e o de Cornado (Negreira), que é ata o momento o campamento máis occidental do continente europeo. A aparente desconexión (ata o momento) entre Cornado, Campos e o resto dos campamentos fai máis difícil o seu encadre cronolóxico e a súa función. A súa datación pode ir desde momentos tardorrepublicanos ata o Imperio, pero revelan unha presenza moi temprana do Exército romano na costa occidental galega. Boa parte destas recentes descubertas son froito da utilización combinada de distintas ferramentas tecnolóxicas, entre as que destaca a fotografía aérea (histórica e actual), sistemas de información xeográfica a partir de bases de datos ou modelos dixitais do terreo a través de datos LIDAR. Todas estas observacións deben despois, por suposto, confirmarse sobre o terreo. Os datos, ademais, súmanse á información das fontes históricas romanas que chegaron ata nós. Analizando as fotografías aéreas tomadas polo exército norteamericano en 1956, por exemplo, pódense ver con moita claridade os perímetros dos tres campamentos achados entre Láncara e Sarria, que nas actuais imaxes aéreas son máis difíciles de detectar; a actividade agraria e as plantacións forestais teñen afectado considerablemente á súa estrutura. O equipo de investigadores está conformado por José Costa (USC), Andrés Menéndez Blanco (Universidad de Oviedo), David González Álvarez (Universidad Complutense de Madrid), Manuel Gago Mariño (Universidade de Santiago), Joao Fonte (Instituto de Ciencias do Patrimonio do CSIC) e Rebeca Blanco-Rotea (USC). José Costa amosa a súa confianza en que a vía aberta por esta investigación, unida ás cada vez máis frecuentes descubertas de novos sitios arqueolóxicos no noroeste peninsular empregando técnicas coma as utilizadas por este equipo permitirán nos vindeiros anos coñecer con máis exactitude como foron os primeiros momentos do asentamento romano. Web do proxecto