Summary: "Nós non podemos dicir rotundamente se unha persoa está a mentir, pero si detectar eses trazos indicativos que apuntan que podería estar a faltar á verdade", matizou a experta.

A familia de Déborah Fernández Cervera presentou ante o xulgado de instrución 2 de Tui un informe pericial elaborado por unha experta lingüista forense, que apunta que o ex mozo da rapaza asasinada e único investigado en relación á súa desaparición e morte puido "faltar á verdade" na súa declaración ante a xuíza. Segundo explicou esta experta a Europa Press, para elaborar este tipo de informes analízanse diversos parámetros e aspectos da linguaxe e a produción verbal. O ex mozo de Déborah Fernández defende a súa inocencia, mais incorre en "novas contradicións" Por exemplo, avalíanse o tipo de palabras empregadas, como se pronuncian, como se estruturan as frases, se hai interferencias doutras linguas, as respostas a preguntas... No caso da declaración do investigado, estudou o tipo de preguntas e respostas, para analizar se aparecen "certos patróns" que, tal e como se reflectiu en estudos científicos previos, denotan que unha persoa está "a faltar á verdade". Citado a declarar como investigado o ex mozo de Déborah Fernández "Nós non podemos dicir rotundamente se unha persoa está a mentir, pero si detectar eses trazos indicativos que apuntan que podería estar a faltar á verdade", matizou. Detalles da declaración A forense lingüista sinalou que a súa análise pon de manifesto a presenza deses trazos (repeticións, evasivas, uso de palabras absolutas como "nunca", "xamais" ou "ninguén"), que indicarían un "intento de ocultar a verdade". Eses sinais foron detectados en aspectos concretos da súa declaración, como aqueles referidos á finalización da súa relación de parella coa vítima; na súa explicación de por que chegou tarde a un partido de fútbol o día que a moza desapareceu; ou cando foi preguntado directamente se lle fixo dano a Déborah ou se a matou. Declaran dúas novas testemuñas no xuízo de Déborah Fernández Segundo explicou a experta, o investigado ten "comportamentos lingüísticos diferentes" nas súas respostas, en función do tipo de preguntas e, en cuestións que puideron suscitar máis controversia, deslízase unha "linguaxe fraudulenta".


Summary: MAPA INTERACTIVO | Hai 180 anos, entre xullo e setembro de 1837, George Borrow percorreu Galicia vendendo biblias. Recuperamos a visión do país que recolleu no libro The Bible in Spain, acompañada pola Carta Xeométrica que Domingo Fontán rematara en 1834.

Hai 180 anos, entre xullo e setembro de 1837, George Borrow, Jorgito el inglés, percorreu Galicia vendendo biblias protestantes. A súa visión do país recolleuna no seu libro de viaxes The Bible in Spain (Londres, 1843) que se converteu nun éxito case inmediato en todo o mundo. A súa foi unha xira con dificultades nunha Galicia illada cunhas infraestruturas de comunicación imposibles. Había só tres anos que Domingo Fontán rematara o primeiro mapa científico de Galicia, a súa Carta Xeométrica, que acompaña estas liñas. [MAPA INTERACTIVO | Pode navegarse tanto coas frechas laterais que permiten ver os textos nunha orde cronolóxica como pulsando sobre os elementos do propio mapa] Borrow entrou en Galicia por Lugo e percorreu A Coruña, Santiago, Pontevedra, Vigo, Fisterra ou Ferrol antes de saír cara Asturias por Ribadeo Borrow, nacido en Norfolk en 1803, percorrera media Europa antes de chegar á Península Ibérica en 1835. Tras desembarcar en Lisboa, instalou a súa base de operacións en Madrid para, desde alí, irse desprazando a distintas rexións para vender as súas biblias, unha novidade nunha época na que só tiñan difusión os evanxeos. De maio a novembro de 1837 foi cando se internou no noroeste peninsular, viaxe que ocupa o groso do seu libro, no que á súa vez dedica a Galicia oito dos seus 57 capítulos. Tras pasar por León, Borrow entrou en Galicia en xullo por Vilafranca do Bierzo e durante máis de dous meses realizou un percorrido que o levou por Lugo, Betanzos, A Coruña, Santiago, Padrón, Pontevedra, Vigo, volta a Padrón e desde alí a Corcubión e Fisterra, o cabo que quería ver desde terra tras sofrer alí unha treboada no mar. Logo voltaría novamente por Santiago e A Coruña para dirixirse despois a Asturias pasando por Ferrol, Viveiro e Ribadeo. Borrow é directo nas súas descricións das paisaxes e cidades, pero evita dar a súa opinión persoal sobre a sociedade. Opta por colocar os comentarios máis críticos en boca das xentes coas que se atopa, como cando atribúe a un francés que en Galicia "os homes, en xeral, parecen moi rústicos e simples, pero son capaces de enganar ao máis listo de París; respecto das mulleres é imposible vivir na mesma casa ca elas, sobre todo se son camareiras e acompañan a señora; non fan máis que mover disensións e disputas na casa, e contar faladurías dos outros criados". "Galicia é a provincia de España que máis riquezas naturais encerra, pero os habitantes son moi torpes e non saben empregar os dons que os rodean" Pero o británico tamén dá a palabra a galegos para defenderse e recolle a suposta conversa cun pousadeiro de Lugo e cuns andaluces: "Que rañas eses andaluces! Veñen espremer Galicia e moléstalles que un pobre pousadeiro gañe un cuarto vendéndolles o aceite para o gazpacho", laiase o lucense. Ante o cruzamento de acusacións, Borrow respóndelle aos andaluces: "Non vexo por que lles parece tan malo un país que pola súa natureza é o máis rico e abundante de toda España. Certo que a xeneralidade dos habitantes está na miseria; pero a culpa é súa, non da terra". Nesa mesma liña, en Santiago o británico dá voz a un libreiro local que di que "Galicia é a provincia de España que máis riquezas naturais encerra, pero os habitantes son moi torpes e non saben empregar os dons que os rodean; en proba do que pode sacarse de Galicia, vexa vostede os cataláns que se estableceron aquí: todos ricos". A valoración que Borrow reserva para si é a do localismo xa daquela presente en Galicia: "En ningunha parte atopei o sentimento localista, moi estendido por toda España, como en Santiago", confesa. Pero algo despois, xa en Pontevedra, outro libreiro dille que lle importaría "ben pouco que ardese Vigo" cos "bribóns que alberga". Mesmo en Ferrol lamenta que os seus habitantes pensen que teñen a mellor das alamedas de España. "A súa lingua está composta case de todo de palabras españolas e portuguesas", di sobre o galego Para Borrow, que fala varios idiomas, mesmo o caló, o galego é un "dialecto" do castelán e do portugués, pero recoñece que ás veces se diferencia tanto dos dous que lle resulta imposible entendelo. "Debe de ser polo acento peculiar e a pronuncia, nova para min, dos galegos, porque a súa lingua está composta case de todo de palabras españolas e portuguesas", di. Tamén dá conta do seu uso máis estendido entre o pobo que o castelán, e de como en Pontevedra os seus habitantes "parécenme máis versados en galego que en castelán, pois a maior parte das conversas que escoito na rúa son en aquel dialecto". Nesa mesma cidade fálanlle do "cura de Fruime", que morrera 60 anos antes e do que lle din que "é o noso poeta nacional". Pola contra, da Mariña luguesa o británico asegura que "non se fala moito galego por aquelas partes". Borrow marchou satisfeito de atopar en Galicia "algunhas das máis extraordinarias paisaxes de España" pero sorprendido pola pobreza fóra das cidades. "A maior parte das veces as vilas eran un conxunto de miserables chozas [con] moreas de esterco diante das portas e abundaban os charcos e lameiros [...] enormes porcos pululaban mesturados con rapaces en coiros. O interior das chozas correspondía coa súa aparencia externa: estaban cheas de sucidade e miseria". Era 1837.


Summary: O Museo de Pontevedra fixo hoxe o anuncio de que vai formalizar nos próximos días a compra dos orixinais do Álbum Nós, de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. O comunicado realizárono a presidenta da Deputación, Carmela Silva, o vicepresidente César Mosquera e o director do Museo de Pontevedra, Xosé Manuel Rey.

O Museo de Pontevedra adquire os orixinais do Álbum Nós e, deste modo, pasarán a formar parte dos fondos da institución, en propiedade, as 49 láminas, o autorretrato de Castelao e o exlibris que remata o álbum. César Mosquera destacou a gran transcendencia desta compra porque "son o conxunto de pezas máis importante de Castelao" e permiten completar a colección, que conta con ao redor de 2.000 elementos do autor. O Museo de Pontevedra dispoñía de todas estas obras en depósito desde o ano 2016 con motivo da exposición Meu Pontevedra, e que se expoñen actualmente nun espazo específico no Sexto Edificio. A xunta de goberno da Deputación vai aprobar mañá esta compra, para a que xa hai consignación orzamentaria e está asinado un precontrato coa familia propietaria que pediu que non se revele a súa identidade nin tampouco o alcance económico da operación. Cumprir a vontade do autor, intelectual e debuxante A presidenta da Deputación, Carmela Silva, insistiu na relevancia da adquisición destes fondos para o Museo de Pontevedra e mais no feito de que vaian permanecer onde Castelao desexaba. "Quería que a súa obra estivese vinculada a este Museo, do que formou parte desde o seu inicio", explicou Carmela Silva, "por tanto, cumprimos a súa vontade", engadiu. A presidenta tamén afirmou que "o Museo de Pontevedra é o Museo Nacional da Galiza". "Aquí están as pegadas máis importantes da nosa historia e cultura, e por iso é obrigado que estea a maioría da obra de Castelao", razoba. O director do Museo, Xosé Manuel Rey, destacou que o Álbum Nós supón un capital simbólico para os fondos da institución e permítelle dispor dos principais conxuntos creativos do artista de Rianxo, así como "dialogar e complementar" o Álbum de guerra que o debuxante fixo 15 anos despois, xa como líder do galeguismo e da defensa da legalidade republicana diante dos golpistas de 1936, que o levaron ao exilio.


Summary: Advirte que a situación vai ser "dura" nestas semanas.

Núñez Feixoo confirmou esta terza feira a posta en marcha de dous hospitais de campaña na Galiza para facer fronte á pandemia do coronavirus. Un na Coruña, no recinto feiral, con capacidade para entre 200 e 300 camas; e outro en Compostela, no Multiusos de Sar, con capacidade para entre outras 100 e 150 camas. Unha posibilidade que concretou após varios días evitando confirmala. Nós Diario informou que una empresa madrileña procuraba persoal para eses hospitais. O presidente da Xunta apuntou á posibilidade de instalar un hospital de campaña máis, en Vigo, no Ifevi, mais polo de agora esa decisión non está tomada. Estes hospitais non acollerán UCIs, dixo. Os cálculos son que esta fin de semana ou principios da seguinte esta instalado o hospital previsto par A Coruña e nos días seguintes, o de Compostela. Esta medida foi adoptada, explicou, en base aos dados do Comité Clínico de Saúde e das proxeccións que apontan que na Galiza o pico da COVID-19 está por vir: "Agardan semanas moi duras", advertiu Feixoo, que apontou que vai haber un aumento de persoas contaxiadas nos vindeiros días, o que vai implicar máis hospitalizacións e máis ingresos nas UCIs, de aí a decisión de crear estes hospitais de campaña. Porén, diferentes voces nestes días, pedían á Xunta que antes de apostar nestes hospitais de campaña optase por botar man da privada, que baixo o decreto de alarma ten que poñer recursos e medios a disposición do Goberno. A sanidade privada ten na Galiza por volta de 2.200 camas e moitas delas non están en uso actualmente. Ten, ademais, perto de emdio cento de UCIs. O sistema público na Galiza dispòn de 7.500 camas e o número de unidades de coidados intensivos anda por volta de 160, segundo datos ofrecidos polo propio Feixoo. O presidente dixo que a activación destes hospitais prodúcese tendo en conta a mobilización das camas da sanidade privada, que tamén van ser usadas, lembrando que, aliás do coronavirus, hai outras necesidades de hospitalización que precisan ser atendidas. Tamén se referiu á activación dunha 'noria de ambulancias', un sistema de transporte específico para estes hospitais de campaña.


Summary: Os salarios dos deputados e deputadas supóñen algo menos da cuarta parte do orzamento anual da Cámara galega. Arredor da metade da remuneración mensual dun membro 'raso' do lexislativo está libre de impostos.

"Gastar menos en políticos". Dende o inicio da crise económica e, sobre todo, da vaga de recortes sociais, non son poucos os discursos que, dende latitudes ideolóxicas ben diferentes, apelan xenericamente a rebaixar o gasto nos salarios "dos políticos", metendo no mesmo paquete a, por exemplo, gobernantes e membros das Cámaras lexislativas. Mesmo nalgunhas autonomías, como Castilla-La Mancha, veñen de tomarse decisións polémicas como a retirada dos salarios ás persoas que integran o seu lexislativo. Nesta barafunda de apelacións ao recorte en poucas ocasións se poñen sobre a mesa as magnitudes reais, isto é, o volume de gasto que se destina ao goberno das institucións. No caso galego, a lexislatura que vén de comezar semella que será -se o PP cumpre o seu programa electoral- a da redución do Parlamento en aras da austeridade. Pero, canto nos custa o Parlamento? En torno á metade do salario dun parlamentario raso está libre de impostos A Cámara galega finánciase a través dos Orzamentos Xerais da Xunta, cunha partida que en 2012 foi de 19,4 millóns de euros. Estes cartos van parar maioritariamente á propia Cámara, agás 2,02 millóns, que foron destinados a soster o Valedor do Pobo, por ser un alto comisionado da institución Parlamentaria. O resto, 17,4 millóns de euros, son propiamente o orzamento parlamentario e deles uns 5 millóns de euros serven para pagar as asignacións económicas dos deputados e deputadas, compostos tanto por salarios como por diversas achegas adicionais. O soldo dun deputado ten dous grandes compoñentes: a "asignación fixa" e as "axudas de custo". A primeira é algo semellante ao salario base e sitúase nos 1.942,95 euros ao mes. A esta cantidade engádense as devanditas "axudas", teoricamente destinadas a sufragar os gastos de aloxamento e manutención do parlamentario -a maioría non residen en Santiago-, que ascenden a 2.587,39 euros se o deputado ou deputada ten dedicación exclusiva -a maioría dos casos- ou 2.349,31 se a dedicación e parcial. A principal particularidade desta segunda partida, establecida na etapa na que a socialista Dolores Villarino presidía a institución, reside en que, ao ser unha caste de dieta, non tributa o IRPF. Así, é posible afirmar que en torno á metade do salario dun parlamentario raso está libre de impostos. Os soldos dos deputados e deputadas son só unha cuarta parte dos case 20 millóns de orzamento da Cámara A estes dous grandes compoñentes engádense os complementos, que varían en función do labor de cada membro do Parlamento. Os de maior contía son os dos e das cinco integrantes da Mesa, a saber: 1.831 euros ao mes como complemento de "membro da mesa", 1.095 euros de "gastos de representación" -1.765, no caso da presidenta-, e 480,66 euros de "gastos de libre disposición" -906,45 para a presidenta-. Isto provoca que os complementos da Mesa sumen 18.129 euros ao mes. Outros dos complementos máis destacados son os que reciben os voceiros de cada grupo, 911,96 euros ao mes que suporán nesta lexislatura un gasto de 3.647 euros mensuais. Pola súa banda, cada vicevoceiro recibe 466,34 euros adicionais e os vinte e catro membros das mesas das oito comisións -tres en cada unha- teñen unha achega de 280,91 euros, cun total de 6.741 euros ao mes. Os complementos complétanse cuns 9.831 euros ao mes, resultantes dos gastos de representación do "resto de deputados", de 280,91 euros ao mes. Así as cousas, o Parlamento gasta uns 340.000 euros ao mes en salarios que, unha vez engadidos os complementos, se converten en 379.987 euros ou, o que é o mesmo, 4,5 millóns de euros ao ano. Dado que os orzamentos reflicten unha partida de 580.000 euros para "gastos de locomoción" -cada deputado debe xustificar os seus-, a conta redonda sería duns 5 millóns de euros anuais, é dicir, a cuarta parte dos cartos que manexa o Parlamento nun exercicio económico. Orzamento do Parlamento para o ano 2012


Summary: O Congreso español deu luz verde esta quinta feira á adhesión de Suecia e Finlandia á OTAN, con 290 votos a favor, 11 en contra e 47 abstencións. Votaron a favor PSOE, PP, Vox, Ciudadanos, Vox e o PdeCat. Podemos, e outros socios do Executivo, como ERC, Bildu, Más País e Compromís, abstivéronse, mentres que BNG, CUP e os parlamentarios e parlamentarias militantes de IU que forman parte de Unidas Podemos votaron en contra.

O Congreso español avalou na quinta feira a entrada de Suecia e Finlandia na OTAN, cunha votación na que os socios do Goberno diferiron. Así, mentres os ministros do PSOE votaron a favor, os de Unidas Podemos abstivéronse. Ademais de Néstor Rego (BNG), Mireia Vehí e Albert Botrán (CUP), votaron en contra da adhesión de Suecia e Finlandia á OTAN as deputadas de Podemos Gloria Elizo e Rosal Medel -aínda que, posteriormente, aclararon á Dirección de Unidas Podemos que se equivocaran-. Tamén se posicionaron en contra Enrique Santiago, José Luis Bueno, Miguel Ángel Bustamante e Roser Maestro (IU), o representante de En Comú Podem Joan Mena, que forma parte de IU aínda que computa dentro da confluencia catalá e mais a deputada canaria María del Carmen Pita, que abandonou Unidas Podemos para facer parte do Grupo Mixto. O BNG di "non" á OTAN Na súa intervención, o portavoz do BNG no Congreso, Néstor Rego, explicou que non está de acordo en "continuar ampliando e reforzando esta organización militar" nin coa súa existencia. "Mantemos o noso criterio de que o mellor que pode facer é disolverse e desaparecer", afirmou. Rego puxo de manifesto que a OTAN "nunca foi defensiva, como pregoan os seus partidarios". "Naceu e creceu como punta de lanza das ofensivas que en cada momento interesaron ao imperialismo americano", expuxo, e sinalou que isto ficou en evidencia "cando rematada a Guerra Fría", en lugar de desaparecer, "continuou a súa expansión cara ao leste, xerando tensión e duplicando os seus membros nas dúas últimas décadas". O portavoz do BNG no Congreso atribuíu á OTAN "centos de millares de persoas mortas, feridas e refuxiadas", con "actuacións cruentas" en Serbia, Iraq, Afganistán, Libia ou Siria e criticou que a OTAN marque pautas para financiar a súa nova estratexia, como aumentar o gasto militar até o 2% do Produto Interior Bruto (PIB). Cederá Unidas Podemos ao aumento do gasto militar? A este respecto, salientou que, de contar todos os ministerios, o gasto militar está xa máis próximo ao 3 que ao 2% do PIB "nun momento de dificultades sociais e económicas extremas". "Aumentar o gasto militar parece irresponsábel sempre, pero éo máis neste contexto", apuntou. Os recursos, dixo, sempre limitados, "retiraranse de políticas sociais, servizos públicos e fomento da actividade económica" e sinalou o complexo militar e industrial dos EUA como maior beneficiado. "Pregunten á axente se prefire tanques a escolas, avións a hospitais ou bombas a máis residencias de maiores", inquiriu Rego, que explicou que ampliar a OTAN significará "incrementar a escalada bélica cando o urxente é parar a guerra e facelo canto antes, con vías pacifistas, dialogadas e negociadas". Alberto Garzón desmárcase de IU Fontes de IU puxeron de manifesto en declaracións aos medios que a súa dirección federal decidiu votar non tras un debate intenso no seo do grupo parlamentario "que se desenvolveu con total normalidade e entendemento entre as distintas formacións que o integran e atendendo aos seus protocolos de funcionamento". Así, votaron en contra as deputadas e deputados militantes de IU que pertencen a Unidas Podemos, mais non o líder de Izquierda Unida, o ministro Alberto Garzón, que se abstivo, ao igual que a ministra Yolanda Díaz, quen fora coordinadora de IU na Galiza. O PSOE critica a "equidistancia" do seu socio de Goberno Durante o debate, o portavoz do PSOE, Sergio Gutiérrez, avisou tanto a Podemos como IU de que non se pode ser equidistante "ante o sufrimento doutros pobos, entre agresores e agredidos, entre os invasores e invadidos, entre os ameazados e os que ameazan". Tamén lles reprochou que usen este conflito como "escusa" para criticar a OTAN e non apoiar por iso a entrada de Finlandia e Suecia nesta organización. "Que Suecia e Finlandia tomen a decisión que consideren adecuada pero non será no noso nome", sostivo pola súa banda o portavoz do Grupo Confederal de Unidas Podemos Gerardo Pisarello, tras criticar duramente a Alianza e tamén a UE, "que se fundou co obxectivo declarado de buscar a paz e está a facer pouco ou nada para parar a guerra". ERC, EH Bildu e Compromís abstéñense Outros socios do Goberno como ERC, EH Bildu, Más País e Compromís optaron pola abstención, que xustificaron baixo o "respecto" ás "decisións soberanas" de Suecia e Finlandia e pronunciáronse críticos sobre o papel da OTAN. O portavoz de EH Bildu, Jon Iñarritu, cuestionou a OTAN como organización e dixo que a guerra en Ucraína non se resolve nin con ela nin co envío de máis armas". Nos corredores do Congreso, o portavoz de ERC, Gabriel Rufián lembrou a súa posición crítica coa OTAN pero subliñando o dereito á "autodefensa" de calquera Estado, "incluído Ucraína", e tamén o "escrupuloso respecto" da súa formación ás "soberanía" dos dous países nórdicos.


Summary: Era o único candidato e o mesmo que leva presidindo o Consello da Cultura Galega desde o 20 de abril de 2006. Ramón Villares inicia o seu último mandato á fronte da institución que o referendou no seu cargo a través do plenario.

As normas do Consello da Cultura Galega contemplan que o tempo máximo de permanencia na presidencia é dun mandato de catro anos, mais Ramón Villares acóllese para a súa reelección a que a aprobación foi en 2008 e, polo tanto, a súa aplicación non ten carácter retroactivo. Ramón Villares foi reelixido para os vindeiros catro anos, con 22 votos a favor e un en branco, nunha sesión plenaria extraordinaria que tivo lugar na tarde desta quinta feira no propio Consello da Cultura Galega. Para se candidatar á presidencia da institución, precísase o aval de, cando menos, seis membros do Pleno que, no caso de Villares, foron , entre outros, Francisco Díaz Fierros, Rosario Álvarez, Xosé López, María Xosé Agra, Concepción Varela, Yzquierdo Perrín e Iago Seara. O último trámite para que a elección sexa efectiva será a publicación do decreto da Xunta por proposta do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. Con carácter previo, informarase ao Parlamento da proposta para que poida dispor para a súa comparecencia. Composición do pleno Villares relevou no cargo a Alfonso Zulueta de Haz que, a súa vez chegara a presidencia do CCG despois da repentina morte de Carlos Casares, terceiro dos presidentes despois de Filgueira Valverde e Ramón Villares. O novo pleno do CCG muda tamén a súa composición no apartado de personalidades representativas da cutura galega no que entran Dolores Vilavedra e María Xosé Porteiro ao tempo que son reelixidos Xosé López, Ramón Máiz, Concepción Varela e Maximino Zumalave, unha paridade de xénero que se perde no órgano pola participación de representantes nas institucións, na súa totalidade masculinos.


Summary: Jazzliza: a nosa voz de sempre nas nosas voces de hoxe. De Afonso X a Xela Arias, é un concerto coa Big Band do Conservatorio Superior de Música da Coruña que decorrerá o 6 de maio, ás 20 horas, no Teatro Colón da cidade.

Jazzliza: a nosa voz de sempre nas nosas voces de hoxe. De Afonso X a Xela Arias é o nome do espectáculo co que a Xunta e mais a Deputación e Concello da Coruña conmemoran o Día das Letras Galegas de 2021, e farano a través dun concerto en directo que vai decorrer o 6 maio, ás 20 horas no coruñés Teatro Colón. Jazzliza confórmana unha ducia de textos singulares doutros tantos poetas nunha panorámica histórica dirixida polo pianista Alberto Conde, en colaboración con Silvia Alonso, Xurxo Fernández e Nilaila, Bea García, Carmen Rey, Diana Tarín e Xurxo Souto, entre outros. A iniciativa, que levará a cabo a Big Band do Conservatorio Superior de Música da Coruña, presentouse na tarde de onte na cidade e contou coa presenza do secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, o delegado da Xunta, Gonzalo Trenor, e o tenente de alcaldesa, Juan Ignacio Borrego. Todos eles felicitaron os artistas promotores e colaboradores do proxecto, que ofrece "un diálogo entre a música e a literatura escrita en galego desde a lírica medieval até a poesía contemporánea". Juan Ignacio Borrego recalcou, pola súa banda, que a cidade iniciará o mes das Letras con este concerto e reivindicou que o jazz "se respira na cidade nos locais pequenos onde reside a esencia e nos grandes que lle dan envoltura". A Big Band do Conservatorio Superior de Música herculino executa este espectáculo que, segundo os organizadores, "repasa os imprescindíbeis da poesía galega desde o jazz e da man de artistas de primeiro nivel". Figuras como a de Xela Arias, homenaxeada nas Letras Galegas deste ano e cuxa familia tamén estivo na presentación deste proxecto; ademais do fotógrafo Xulio Gil, da poeta Ánxeles Penas e da cantante e compositora Carmen Rey.


Summary: A Comisión non prevé prohibir o uso deste herbicida malia as restricións que reclaman o Parlamento europeo e as organizacións ecoloxistas.

O glifosato é o herbicida de maior produción mundial e o seu uso exténdese desde particulares e profesionais até as propias administracións públicas que regan con el a vía pública, os noiros das estradas e incluso monumentos históricos como a Muralla de Lugo, co obxectivo de impedir que medren herbas e arbustos. A Comisión non prohibirá o seu uso como reclamou o Parlamento europeo Trátase dun produto non selectivo de amplo espectro sobre o que a Organización Mundial da Saúde (OMS) alertou en 2015 dos seus potenciais prexuízos e catalogouno como A2-Probabelmente canceríxeno. De facto, un estudo elaborado pola revista The Lancet arredor de 5 produtos comerciais que conteñen este elemento químico reflicte unha "evidencia limitada" de que pode producir linfoma no-Hodgkin en seres humanos e probas "convincentes" de que pode causar cancro en animais de laboratorio. Así as cousas, a Axencia Europea de Productos Químicos (ECHA) e a Axencia Europea de Seguridade Alimentar (EFSA) non o consideran perigoso. O movemento ecoloxista europeo e mesmo algúns estados membros da UE reclamaron, neste senso, que se fagan públicos os informes nos que a ECHA baseou a súa opinión ao respeito. Algo que non foi posíbel polas presións da empresa propietaria do glifosato: Monsanto e a patronal fitosanitaria, que apela á propiedade intelectual sobre o químico para non divulgar información confidencial. O glifosato é propiedade de Monsanto. Actualmente comercialízano 24 corporacións e constitúe o herbicida de maior produción mundial A Comisión desoe a Eurocámara Neste contexto, a Comisión Europea debate a aprobación ou non do seu uso público e privado no marco da renovación da súa autorización. Países como Franza, Holanda e Italia amosáronse contrarios e o Parlamento europeo aprobou unha resolución --non vinculante-- coa que reclamou a súa aprobación "só para usos profesionais", afastándoo de espazos públicos como escolas e parques infantís, e por un período limitado de 7 anos, en troca dos 13 que prevía inicialmente o proxecto da Comisión. Porén, segundo o xornal británico The Guardian, a proposta que negocia a Comisión non introduce apenas mudanzas na súa idea orixinal nen ten en consideración a opinión maioritaria da Eurocámara, para alén de que se a ECHA cataloga como perigoso o produto, deberá prohibirse o seu uso. Franza abandeira a loita contra este químico Galiza Na Galiza, algunhas administracións locais declaráronse libres de glifosato nos últimos anos como o Concello de Ponteareas, o de Ferrol, A Coruña, Compostela e a Deputación de Pontevedra. Malia a todo o seu uso continúa a ser xeralizado na maior parte do país e por parte da Xunta. Fronte a isto, Francia tornouse na punta de lanza da ofensiva contra o glifosato através dunha normativa que prohibe a súa venda libre. Desde a Asociación para a defensa ecolóxica de Galiza (Adega) reclaman que "os concellos, deputacións e Xunta vaian por diante da Comisión Europea e deixen de usar este perigoso herbicida".


Summary: Braga é das mais antigas cidades portuguesas. Fundada no tempo dos romanos como Bracara Augusta, conta com mais de 2000 anos de História como cidade. No decurso do século II a.C., a região foi tomada pelos Romanos que edificaram a cidade no ano 16 a.C., com a designação de Bracara Augusta, em homenagem ao Imperador César Augusto. Compartiu, junto com Lucus Augusti, fundada em 25 a.C., a capitalidade da Gallaecia

Dum tempo a esta parte a cidade recria a sua fundação. Este ano, o evento que recria a fundação da cidade transcorre entre os dias 22 e 26 maio, não isento de polémica por ser deslocalizado para as artérias que eram delimitadas pela muralha romana e que, agora, acolhem grande parte dos museus. "Trouxemos a Braga Romana para espaços onde havia mais dificuldade de trazer pessoas", explica a vereadora da Cultura, Lídia Dias, convencida de que a mudança permitirá "novas interações" entre espaços museológicos, desde as termas romanas ao Museu D. Diogo de Sousa. Este último passa a acolher, por exemplo, o casamento e funeral romanos e o concílio dos deuses. Entre as alterações estão, também, as deslocalizações do acampamento militar para o Largo Paulo Orósio, em frente aos Bombeiros Voluntários, e da área pedagógica para o Largo de Santiago. O mercado, com 139 bancas, será distribuído pela rua Francisco Sanches, Largo de S. João do Souto, rua de S. João, Rua do Forno, Rua de Nossa Senhora do Leite, Rua Gonçalo Pereira. Já a Praça da Alimentação mantém-se nas Carvalheiras e no Largo de S. Paulo. "Há uma preocupação em mostrar o património romano e as instituições que todo o ano estão abertas", elucida Lídia Dias, adiantando que estão preparadas 11 visitas guiadas e 10 visitas encenadas durante os cinco dias do evento. Ao todo, a Braga Romana prevê 200 atuações em palco e 80 atividades pedagógicas. Pelas ruas, a qualquer hora, os visitantes podem, ainda, ser surpreendidos por figuras do imaginário romano. A Associação Comercial de Braga desafiou, também, os empresários da restauração a participar no evento e, em resultado disso, 26 restaurantes vão disponibilizar um menu romano, que podem custar entre cinco e 30 euros por pessoa. A expectativa é que sejam vendidos 5000 menus. fonte: jn.pt + elaboração própria


Summary: Máis de 2.000 casos de fraude no século XXI. As últimas sentenzas dos macroxuízos no Estado español deixan un claro aviso: é peor delito desafiar democraticamente a unidade de España que desviar cartos do público para o enriquecemento propio. Eis un estrato da peza publicada no número 374 do semanario en papel Sermos Galiza.

M áis de 100 anos de cadea afrontan as políticas e políticos independentistas de Catalunya coa sentenza do Procés ditada polo Tribunal Supremo. Pola contra, e pese a rexistrárense máis de 2.000 casos de corrupción política no Estado español desde que comezou o século XXI, as condenas a quen desviou caudais públicos para o beneficio privado son ben diferentes. Unha ollada ás últimas sentenzas dos casos máis soados de corrupción exemplifican que roubar sae máis barato que tentar superar a Carta Magna pola vía democrática. Campeón ou Pokemon son algunhas das tramas político‑empresariais que se desenvolveron na Galiza. Mais alén da nosa nación tamén afloran multitude de casos. PSOE e PP son os partidos que máis acusacións cargan ás súas costas. Porén, a última sentenza feita pública, a dos ERE de Andalucía, non erosionou Pedro Sánchez da mesma maneira que si o fixo a trama Gürtel sobre Mariano Raxoi. A pesar das peticións de demisión efectuadas desde a dereita ao presidente do Goberno central en funcións pola condena dos ERE a altos cargos do PSOE de Andalucía, na opinión pública callou máis a concepción de que a culpa se atopa no 'antigo PSOE', sob o suposto de que este non garda unha relación directa coa actual organización de Sánchez. Quizais axude nesta percepción social a pugna que o actual presidente do Estado escenificou coa antiga dirección do PSOE e coa líder andaluza Susana Díaz, con quen competiu nas primarias á secretaría xeral após ser destituído pola 'vella garda' ao negarse a facilitar a investidura de Raxoi como presidente do Goberno central. Moi diferente foi o que a sentenza da Gürtel deparou precisamente a Raxoi, xa que derivou na moción de censura e na súa demisión á fronte do partido. O PP foi con esta sentenza a primeira formación política que estando en Goberno foi condenada por corrupción. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 374 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O Deportivo afástase dos postos de descenso após vencer en casa ao Athletic (1-0) namentres que o Celta supera os 600 minutos sen anotar e caeu en Sevilla pola mínima a pesar de fases de bo xogo.

Resultados dispares para Celta e Deportivo no seu regreso á Liga após o parón de Nadal. Os celestes sumaron unha nova derrota e seguen costa abaixo namentres o Dépor volveu superar un encontro decisivo e obtivo unha importante vitoria en Riazor. En Sevilla, o Celta teimou na súa falta de acerto ante a meta contraria e alcanzou os 666 minutos sen marcar, cifra diabólica que semella remontar a unha especie de maldición desde o histórico tanto en Barcelona de Larrivey, agora sancionado. Caeu no Pizjuán o Celta ante o conxunto de Emery por 1-0 tras un gol de Nico Pareja para os locais e nun choque marcado pola polémica e posibelmente inxusta expulsión de Planas logo dunha entrada ao vigués Denís Suárez. Malia a inferioridade, os celestes tiveron fases de intensidade e bo fútbol, pero a falta de gol volveu deixalos sen sumar e nunha xeira complicada. Pola súa parte, na Coruña o adestrador Víctor Fernández volveu amosarse como un experto en superar bólas de partido, posto que a súa continuidade dependía de vencer ao Athletic e como xa fixo en anteriores ocasións -como contra o Valencia- obtivo un importante triunfo que ademais afasta aos branquiazuis dos postos de descenso. Un tanto de Cavaleiro á media hora logo dun pase dun moi activo Álex Bergantiños chegou para que os coruñeses derrotasen pola mínima aos vascos, que botaron de menos ao seu goleador Aduriz. Con este relevante gol o atacante portugués comeza a destacarse como unha das estrelas da tempada branquiazul. No estadio, ademais, volveu a polémica social posto que os Riazor Blues -que regresaban á súa ubicación- decidiron abandonar o recinto logo de que foran expulsados tres dos seus membros pola policía e despois de protestar simbolicamente de costas durante o arrinque do encontro.


Summary: México ofreceu asilo ao presidente Evo Morales en novembro de 2019, cando se produciu o golpe de Estado que sacou do poder o presidente electo.

O secretario de Relacións Exteriores de México, Marcelo Ebrard, responsabilizou a Organización de Estados Americanos (OEA) como principal promotora do golpe de Estado en Bolivia en novembro de 2019. Así o expresou Ebrad durante a presentación do libro Evo, operación rescate, no cal o mexicano recordou as peripecias do traslado do derrocado mandatario boliviano e a súa chegada a México. Ebrard reiterou que o centro da política exterior de México é a defensa da democracia e asegurou que os golpes de Estado non se permitirán na rexión de América Latina e o Caribe. "Aquí o interesante é que o principal promotor e participante neste golpe é a Organización de Estados Americanos e non imos a un rescate para a defensa de alguén afín ideoloxicamente, senón que imos defender Evo e o proceso democrático en Bolivia". O libro foi preparado polo consultor político e académico Alfredo Serrano, e presentado no Instituto Matías Romero, da capital mexicana. As motivacións do rescate a Evo Morales No acto, Ebrard profundou en relación coas motivacións do rescate: "Tamén nos deixa unha gran lección, penso eu, para toda América Latina e o Caribe: ten que haber un límite, é dicir, non se pode, en nome de calquera argumento que poida ser relevante, promover golpes de Estado". Evo Morales agradeceu a través das redes sociais non só a presentación do texto, senón o propio rescate en 2019. Morales, que resultara gañador nas eleccións presidenciais e foi derrocado pola oposición baseado nun informe da OEA, chegou a México como asilado político xunto cos seus colaboradores.


Moncha Fuentes presenta 'O mar que nos leva' (Xerais), unha narración compacta e fluída dunha muller que olla para atrás e indaga nos seus estados emocionais ao tempo que conduce ao lector pola historia recente do paísUnha muller que se atopa nun momento moi complicado olla para atrás. A súa vida transcorre, capítulo a capítulo, nun relato sen apenas puntos que, ao tempo que indaga nos seus estados emocionais, conduce ao lector por importantes acontecementos da historia do país, desde a emigración dos anos 30 até as loitas estudantís do 68 ou o movemento obreiro -e a súa represión- nos últimos anos do franquismo. De fondo, a complexidade das relacións familiares ou a maneira na que cadaquén enfronta as etapas de crise. Na tona, unha narración tan compacta como fluída que descobre unha nova autora con moito -e bo- que contar. Así é 'O mar que nos leva' (Xerais), de Moncha Fuentes. Falamos con ela.Mariña, unha muller que se atopa nun momento moi difícil, olla para atrás, á súa vida, nesta novela. Como xorde a personaxe de Mariña?Creo que xorde da necesidade de elaborar unha figura de ficción capaz de reflectir un determinado tipo de muller galega contemporánea, intimamente ligada á realidade social, e que me permitise apreixar literariamente diferentes espazos, momentos, acontecementos históricos e, sobre todo, un grande abano de estados emocionais. Mariña Brei, cuxa vida e identidade se van reconstruíndo diante dos ollos do lector a partir dese momento crítico co que dá comezo a novela, converteuse no vehículo idóneo para facelo.A novela está conformada por pequenos capítulos nos que non hai parágrafos nin case puntos. Supoño que é, en parte, un xeito de representar o caos do pensamento de Mariña -aínda que a historia está contada en terceira persoa, que alterna con relatos en primeira persoa de varios dos personaxes-, nun momento de crise. Por que decidiches escribila así?"Na narración optei polo chamado estilo indirecto libre porque me permitía penetrar no interior máis fondo de Mariña sen necesidade de ser ela"Na narración optei polo chamado estilo indirecto libre porque me permitía penetrar no interior máis fondo de Mariña sen necesidade de ser ela, mentres desenvolvía esa especie de monólogo interior no que está completamente asolagada. Ao mesmo tempo, podía variar o punto de vista introducindo as distintas voces narrativas das outras personaxes que a van acompañando no seu periplo vital.Con respecto á ausencia de parágrafos e á escaseza de puntos, creo que veu determinada, como ti moi ben dis, polo propio estado emocional da personaxe central e polo ritmo envolvente que pretendín darlle ao relato.Mariña ten un pai machista -e moi frustrado e degradado- que se considera superior á súa muller. Mais ela mesma, que loita pola igualdade, agarda un home que a protexa e coide… ao mesmo tempo que se afasta da imaxe das mulleres como seres "etéreos, lánguidos, misteriosos, estupidamente becquerianos, coma, no fondo, desexaban todos os seus colegas de xeración". É como se representase, nese sentido, as contradicións dunha xeración que espertou ao feminismo nunha sociedade aínda moi machista. De que maneira está isto presente na personaxe de Mariña e que importancia ten no libro?Mariña non é efectivamente unha personaxe monolítica. É filla do momento que lle toca vivir e, polo tanto, debe arrostrar as súas propias contradicións. Agora ben, creo que ela é consciente diso e trata, a súa maneira, de vencelas. A min interesábame facelas patentes na novela non só porque considero que esas contradicións existiron, foron reais e afectaron ás primeiras xeracións de mulleres que se comprometeron na loita feminista, senón porque creo que continuaron existindo durante demasiado tempo.Polo que se refire á relación entre seu pai e súa nai, penso que ademais de estar marcada polo machismo paterno, está marcada tamén por unha relación de clase que parece non existir pero que emerxe descaradamente ao abeiro do alcohol.En relación co anterior, na novela está moi presente a familia e todas as ambigüidades, sentimentos encontrados e tamén violencias que entraña a relación con ela. Por veces, parece que o obxectivo da novela é ese: desentrañar a complexidade, e as contradicións, das relacións nas que media o afecto. Cal era, para ti, o obxectivo deste libro?"Poucas cousas xeran máis benestar pero tamén máis desacougo e dor que as relacións familiares"Poucas cousas xeran máis benestar pero tamén máis desacougo e dor que as relacións familiares. Pero ás familias sucédelles o mesmo cás persoas: non están illadas, non penden do ar ou dunha nube. As familias teñen historia, pasado, están insertas nun contexto social e por iso poden ser moi diferentes. En calquera caso, desentrañar ese nobelo complicado, cheo de sentimentos encontrados e de relacións moitas veces nocivas que se producen no medio familiar, formaba parte da intención novelística.Nese sentido, a avoa Elisa é tamén un pouco vítima de si mesma: do seu clasismo, da súa tendencia á chantaxe emocional, da súa idealización do fillo que non está... Só esta personaxe -unha labrega pobre e beata ascendida socialmente vía matrimonial- podería dar para un libro enteiro. En que sentido é, iso, vítima dunha educación e dun tempo?Diría que avoa Elisa máis que vítima é un produto do seu tempo, pero tamén é verdade que, nun momento determinado, é consciente do camiño que quere tomar e non manifesta dúbida ningunha ao respecto. Dá a sensación de que nin os seus prexuízos de clase, nin a mentira filial na que está instalada, nin as enormes contradicións sobre as que edificou a súa vida, poidan abanear a súa ríxida estrutura.A avoa Amalia ten unha historia de emigración a Arxentina, acompañada dunha volta a unha España que está aínda no peor tempo do franquismo. En Arxentina ten relación con varios personaxes republicanos, algún moi importante. Que tipo de historia -de todas as posibles- da emigración (dos anos 30) quixeches contar?"Quería falar da emigración que desde un principio e sen fisuras apoiou a causa da República"Paréceme moi acertado iso de que digas"de todas as posibles", ao falar da historia da emigración, porque os galegos temos unha verdadeira epopea ao respecto, eu diría que case unha por familia. Neste caso, quería falar da emigración que desde un principio e sen fisuras apoiou a causa da República e que recibiu con auténtica devoción a Castelao. A interesante figura histórica de don Manuel Ponte pareceume idónea porque reunía moitas das características que pretendía amosar.O libro está cheo de detalles, na descrición dos personaxes, dos espazos… As pequenas mencións a moitos personaxes reais: John Balan, Beiras como xoven profesor de Económicas, o cura Benito… reforzan a verosimilitude dunha especie de retrato dun tempo: as loitas estudantís do 68, os últimos anos do franquismo -as loitas obreiras- e os primeiros da democracia. De que maneira quixeches retratar ese tempo, con que obxectivos? (Non é un libro de Historia, pero conta moitas cousas)."Escollín algúns momentos do 68 estudantil ou do Vigo do 72 porque os sentía máis próximos e pola súa relevancia no devir do noso país"Verás, a miña intención non é, en absoluto, facer novela histórica. Agora ben, é certo que lle dou un enorme valor á Historia e, sobre todo, á Memoria e que, como autora, a psicoloxía dos personaxes non me interesa nada se non está inserta nun determinado contexto socio-político. Seguramente é por iso que lle concedo tanta importancia ás referencias reais dos momentos históricos que aparecen na novela.Escollín algúns momentos do 68 estudantil ou do Vigo do 72 porque os sentía máis próximos e pola súa relevancia no devir do noso país. O que intentei foi apreixar literariamente eses momentos a través das vivencias, das reflexións e do estado emocional dunhas personaxes de ficción.Nun momento, Paulo, o compañeiro de Mariña, comenta que quizais o Santiago estudantil do tardo franquismo non dera verdadeiros revolucionarios, pero si, polo menos, ateos. A reflexión de Paulo é unha reflexión túa?Creo que sería excesivamente pretensioso pola miña parte atribuírme unha reflexión que seguramente lin nalgún sitio ou se cadra lle escoitei a algunha amiga, pero estou case segura de que moitos e moitas compañeiras da xeración de Paulo e tamén da de Mariña a comparten plenamente.Fala tamén Paulo, dun momento, nese tempo, de auténtico terror na Universidade, con xuízos no TOP. Sobre a militancia política dese tempo, pareceume que o teu relato tiña unha certa intención desmitificadora: a historia do concerto de Raimon, por exemplo. Quixeches, dalgunha maneira, lembrar aspectos da loita antifranquista deses anos que se cadra non son abondos coñecidos? (Por exemplo, a folga de Vigo do 1972)."Por riba do medo e das consecuencias dramáticas que tivo para moitos estudantes, estaban o entusiasmo, a esperanza e unha confianza case cega en que as cousas podían cambiar"No que respecta á miña intención, nela non estaba desmitificar a militancia política, máis ben ao contrario. Como xa comentei, debuxar na novela algúns momentos dese movemento estudantil indican a importancia que lle concedo. Non obstante, tamén quixen evidenciar que, por riba do medo e das consecuencias dramáticas que tivo para moitos estudantes, estaban o entusiasmo, a esperanza e unha confianza case cega en que as cousas podían cambiar.Hai outra reflexión que podería ser túa, que é a da actitude de moitos militantes antifranquistas españois que, baixo un discurso de corrección e tolerancia, desprezaban o galego por consideralo unha sorte de capricho de xente paleta e atrasada. É algo que ti mesma viviches, quizais?"É como se, ao chegar á cuestión da lingua, de súpeto, se erguese un valado infranqueable que lles impedise ver que falar e escribir en galego é algo tan natural para nós como para eles facelo en castelán"Nese caso, si teño experimentado, máis dunha vez, algunha situación semellante que me levou a esa reflexión. É como se, ao chegar á cuestión da lingua, de súpeto, se erguese un valado infranqueable que lles impedise ver que falar e escribir en galego é algo tan natural para nós como para eles facelo en castelán. E efectivamente percibín que, no fondo, considerábano un capricho, unha rebeldía infantil ou un resto de romanticismo condenado ao fracaso.Mens, Pontevedra e, sobre todo, Vigo. Os territorios son moi importantes nesta novela. Por que? Por que escolliches estes tres?Todas as personaxes da novela son fillas dun tempo pero tamén dun espazo, de aí que o territorio teña unha marcada presenza e ademais significados múltiples. Todos eles son territorios xeográficos pero son tamén territorios emocionais e son territorios literarios. Paréceme que intentar aprehender literariamente eses espazos responde a un desexo de querer cristalizalos ou detelos no tempo. A presenza de Vigo foi inevitable. É o lugar no que vivo desde hai corenta anos, así que, en certa forma, é tamén o meu pequeno homenaxe á cidade que me acolleu.


Summary: Esta fin de semana naceu Ernai, a nova organización xuvenil da esquerda abertzale. Ernai xurde após cinco meses de debates en 180 vilas e bairros nos que tomaron parte máis de 2.500 moz@s

O frontón Remontival de Lizarra ficou pequeno para acoller os centos de moz@s procedentes de diversas vilas e cidades de Euskal Herria que se citaron nesta localidade navarra para asistir ao acto constitucional de Ernai, a nova organización xuvenil da esquerda abertzale, que recolle o testemuño das desaparecidas Jarrai, Segi ou Haika. Ernai (palabra vasca que fai referenza a estar atento e ser vivo) xorde após máis de cinco meses de debates e asembleas en 180 vilas e bairros de Euskal Herria, un proceso no que tomaron parte máis de 2.500 mozos e mozas. "Disposición para a loita" Ernai constituiuse formalmente mais aínda non conta cunha dirección elexida, polo que son vari@s moz@s que participaron no proceso os que están a coordenar os seguintes pasos. No acto de Lizarra explicouse que esta nova organziación nace cunha "clara disposición para a loita, a construción nacional e activación da mocidade e de dar pasos cara á solución do conflito". "A nosa maior tarefa será poñer en práctica a soberanía partindo da problemática da mocidade, coa construción nacional como principio crearemos novos modelos de vida". Para Ernai, a xuventude vasca só pode agardar "miseria dos Estados español e francés". Fronte a iso, chaman aos e ás mozas de Euskal Herria a "construír novos modelos de vida" nos que estean presentes o euskera, o feminismo, o internacionalismo,o ambientalismo ou a aposta por outro modelo de desenvolvemento. E a celebrar o parto: Gazte Danbada Gazte Danbada será o festival que celebre o nacimiento da nova organización xuvenil que se está a xestar mediante o proceso Zukgua. Un festival que terá lugar desde o 29 de marzo até o 1 de abril. Haberá palestras de debate, obradoiros, coloquios, teatro, animación de rúa e concertos. A cita será en Urduña, unha pequena vila de Bizkaia de pouco máis de 4.000 habitantes.


Summary: O gasto das campañas electorais do PP en Madrid baixo o liderado de Esperanza Aguirre "excedían o límite máximo permitido pola lei", asegurou o ex tesoureiro popular Luis Bárcenas ante o xuíz, a quen relatou un suposto 'modus operandi' para o lavado de cartos procedentes de donativos entre o PP madrileño e o estatal.

O ex tesoureiro do Partido Popular (PP), Luis Bárcenas, declarou ante o xuíz que instrúe o caso 'Púnica' que o PP da Comunidade de Madrid entregaba os donativos que recibía en efectivo ao PP estatal, e que este posteriormente realizaba unha transferencia de volta á organización madrileña. Apuntou así unha operación de lavado de cartos que chegaba en forma de donativos en efectivo. Este testemuño de Bárcenas, efectuado o pasado 24 de febreiro e que non transcendeu esta sexta feira, 5 de marzo, sinala que a razón deste traspaso de donativos entre a estrutura rexional do partido e a estatal débese a que determinados conceptos non podían ser aboados en efectivo e querían que o diñeiro se reflectise nas contas tanto bancarias como contábeis da sede rexional. "A sede central do partido quedaba con eses donativos e facíalle unha transferencia desde os fondos oficiais da sede central á sede rexional. Por que? Porque non podían pagar determinados conceptos con diñeiro en efectivo e querían que o diñeiro se reflectise nas contas tanto bancarias como contábeis da sede rexional do partido. Recibíanse cantidades importantes", sinalou o ex tesoureiro ante o maxistrado Manuel García-Castellón. Noutro momento da declaración engade que as campañas electorais do PP de Madrid -á fronte do que estivo Esperanza Aguirre de 2004 a 2016- supuñan un gasto electoral superior ao límite máximo permitido pola lei. A comparecencia de Bárcenas estendeuse o 24 de febreiro durante máis de dúas horas, e sinalou que entre 2007 e 2008 entregou xunto ao tamén ex tesoureiro do partido Álvaro Lapuerta -xa falecido- á entón presidenta da Comunidade de Madrid e líder do PP rexional, Esperanza Aguirre, un sobre con 60.000 euros que recibiran da construtora Ploder. A declaración produciuse despois de hai unhas semanas ter entregado un escrito ante a Fiscalía Anticorrupción en que se mostraba disposto a colaborar tanto na peza relativa ás comisións finalistas que se segue no Xulgado Central de Instrución número 5 como na macrocausa Púnica.


Summary: A Asociación Galega de Profesionais da Xestión Cultural vai poñer en marcha un banco dixital de boas prácticas culturais, que vai financiar a Deputación da Coruña. Cóntanos que demo é iso o seu presidente, Alberte García.

Alberte García, presidente da AGPXC, explícanos que consistirá nun repositorio web no que se identifican e se achega información e contidos de toda unha serie de experiencias culturais de interese desenvolvidas en Galiza ademais doutras de lugares próximos. Todo isto concretarase nunha web chamada 'Boas prácticas en xestión cultural' que verá a luz despois do verán, grazas ao financiamento da Deputación da Coruña. Algúns exemplos de proxectos "referenciais", segundo Alberto García: o Festival de Cans, o Fálame de San Sadurniño, o Festival Sinsal ou o FIOT de Carballo. "Quere ser un escaparate para dar a coñecer o moito e bo que se fai aquí no sector da xestión cultural, cun dobre obxectivo: coñecernos nós mesmos e darnos a coñecer fóra", explica García, quen defende que unha ferramenta coma esta é importante "tamén como autocoñecemento porque temos moitos referentes foráneos, pero aquí tamén se están a facer proxectos moi valorables. Toda a vida viñeron a ser cabeza de cartel os de fóra, e esta é unha profesión que hai que reivindicar, como todas". E cita algúns exemplos de proxectos "referenciais", algúns deles premiados, como o Festival de Cans, o Fálame de San Sadurniño, o Festival Sinsal ou o FIOT de Carballo. Un proxecto "de código aberto" Cada un proxectos que se referenciarán na web incluirán tamén a metodoloxía, seguindo a filosofía 'open source': "Queremos abrir o código, que a xente comparta os seus coñecementos e formas de facer para que poidamos aprender todos", salienta o presidente da AGPXC, unha organización que está a facer un "importante esforzo de artellamento da profesión" en Galiza. Ligado ao banco dixital, tamén promoverán un selo de calidade para os proxectos que cumpran cuns determinados criterios, e organizarán visitas dos asociados aos eventos de referencia do país.


Summary: O novo aspirante do PP monfortino presenta o seu compromiso como "inalienable" e "transcendental" tras a marcha da anterior candidata e presidenta local, afastada da candidatura pola dirección provincial. En Viveiro, os populares quedan con dous dos seus cinco edís iniciais tras dúas novas dimisións por discrepancias coa conformación da lista.

A apenas catro días de que a dirección galega do PP presente nun acto presidido por Feijóo as súas candidaturas para as municipais de maio, os populares de Lugo tentan apagar os dous incendios internos que arderon con intensidade nas últimas semanas. Un deles é o de Monforte, cuxo novo candidato á alcaldía, Miguel Lemos, se encomendou a Deus na súa presentación oficial para procurar reconducir a situación interna, marcada pola dimisión de quen ata agora foi a súa líder, a tamén deputada Julia Rodríguez.A tensión con Rodríguez non é nova. Remóntase a hai meses, cando transcendeu a intención da dirección provincial, que preside Elena Candia, de designar como candidato ao empresario Roberto Eireos, que renunciou apenas quince días despois de ser elixido, a mediados do pasado novembro -nos últimos días o PP de Pantón confirmou que continuará como edil nesoutro municipio-. O cisma culminou coa designación de Miguel Lemos por parte da dirección provincial contra o criterio do comité electoral monfortino, tras a cal Julia Rodríguez dimitiu como presidenta local.O novo candidato do PP de Monforte presenta o seu compromiso como "inalienable" e "transcendental" despois da dimisión da anterior candidata e presidenta local, Julia Rodríguez, afastada da candidatura pola dirección provincialLemos, que fora número 7 da lista do PP de Monforte nas municipais de 2015 -os conservadores obtiveron 5 representantes neses comicios- di agora lamentar que, "tristemente", na vida política "abondan quen dividen" mentres que "eu, honestamente e humildemente, veño a unir". Non ten, di, "afán de liderado e mando", só de "servizo á comunidade" e por iso acepta a "encomenda" de ser candidato e presidir a xestora do partido en Monforte ata as vindeiras eleccións.O seu compromiso, proclamou en presenza da líder provincial e do secretario xeral do PPdeG, Miguel Tellado, é "inalienable", tamén "transcendental". E por iso, "coa axuda de Deus e de todos vós", dixo ao público asistente, "faremos posible un PP gañador". Candia, pola súa banda, considero unha "sorte" contar con Lemos para a candidatura nunha localidade como Monforte, onde "o PP é o partido que cita tras cita elixen os cidadáns", asegura, se ben nas municipais de 2015 foi o terceiro partido en votos e non logra o goberno dende 2003.Sen candidatura e con só dous de cinco edís en ViveiroA dimisión de dous concelleiros en Viveiro súmase á doutra edil o pasado novembro, que marchou como protesta pola xestión da Xunta nos asolagamentos que afectaron á vilaA outra principal fronte aberta para a dirección provincial do PP de Lugo é Viveiro. Alí o pasado martes ratificaron a súa dimisión como concelleiros o ata agora presidente local, Antonio Bouza, e mais a edil Cristina Goás. Segundo fontes citadas polo xornal El Progreso, aínda que a razón oficial das dimisións son motivos "persoais", por tras do movemento están a discrepancias coa cúpula de Candia polo proceso de confección da lista para as eleccións de maio. Estas dimisións únense á asinada o pasado novembro pola concelleira María Jesús Vale, que quixo así expresar a súa discrepancia coa xestión que a Xunta fixo das inundacións que afectaron a Viveiro.Á espera de coñecer quen será a persoa que encabece a lista do PP de Viveiro, dos cinco membros do seu grupo municipal na vila elixidos en 2015 só quedan dous: Celestino García e o tamén deputado no Congreso Jaime de Olano, moi próximo á dirección de Pablo Casado. Así e todo, Elena Candia restaba o pasado martes importancia aos enfrontamentos internos e aseguraba que o PP presentará candidaturas en todos os concellos da provincia de Lugo e chamaba a poñer o foco nas xa ratificadas. Unha das últimas foi a do vilalbés Agustín Baamonde, que tras o regreso á vida municipal en 2016 optará a revalidar a alcaldía da capital da Terra Chá.


Summary: BNG e PSdeG xa anunciaron o seu rexeitamento e a súa intención de rexistrar emendas de devolución.

O portavoz parlamentar do PPdeG, Pedro Puy, situou no pleno da semana que vén o debate que dará inicio á tramitación do proxecto de lei da Universidade Intercontinental da Empresa, a universidade privada impulsada por Abanca na que os populares ven "unha boa noticia". Trátase dunha norma que recibiu a luz verde do Goberno galego o pasado 18 de marzo e que agora principiará o seu percorrido no Parlamento, aínda que os dous grupos da oposición -BNG e PSdeG- xa anunciaron o seu rexeitamento e a súa intención de rexistrar emendas de devolución. Así, nunha rolda de prensa ofrecida esta segunda feira, o popular Pedro Puy avanzou que no pleno da semana que vén, á espera do que determine esta terza feira a xunta de portavoces, será o debate á totalidade desta lei que establecerá a primeira universidade privada de Galiza e que xerou rexeitamento da comunidade universitaria.. "Non é unha mala noticia para Galiza, senón todo o contrario: hai unha entidade bancaria radicada en Galiza, que decide investir en educación superior en Galiza cumprindo a lei", resumiu Puy, tras lembrar que é un proxecto que conta co visto e prace do Ministerio de Universidades, cuxo titular é Manuel Castells -nomeado a proposta de Unidas Podemos-. Porén, as tres universidades galegas amosaron a súa oposición a esta pretensión de Abanca. Os reitores rexeitan unha universidade privada na Galiza: "Nin mellora nin complementa a pública" Mesmo Consello Económico e Social emite informe negativo sobre o proxecto de universidade de Abanca O portavoz do PPdeG díxose "sorprendido" por que "haxa quen se opoña que haxa investimentos en educación, que se poida atraer alumnos e a fixar, por tanto, unha institución que pagará salarios bos a persoas altamente cualificadas para impartir a docencia".


Summary: 'A guerra era contra nós' facíase en 2019 co Premio Lueiro Rei. O poemario de Carlos da Aira (Elgoibar, 1972) chega agora ás librarías editado por Xerais, cunha densa e frenética prosa lírica que reflexiona sobre a condición humana desde as estacións dun futuro inalcanzábel. Co sabor metálico da distopía, o autor narra en ton lendario todas esas batallas que atravesan o noso presente, nunha dimensión na que por veces os tempos se confunden. Da Aira vén tamén de gañar Ari[t]mar de poesía na categoría galega, con "Nas noites de luar (Prender os fachos, compoñer os ósos)".

Como obra gañadora do VIII Premio de Poesía Manuel Lueiro Rei, vén de saír do prelo A guerra era contra nós, un poemario que Carlos da Aira asina desde o futuro. Así o revela explicitamente o epílogo, escrito após "tres mil anos da fin da ultima guerra, cando soubemos que amar un irmán era odiar todos os soldados", para ofrecer unha visión do mundo na anacronía desa distopía que nos deixa totalmente espidas no presente. Desde a consciencia dun espazo e un tempo que non se dará nunca, o autor asume a ambiciosa misión de explicar a humanidade. Este exercicio responde, en gran parte, a unha vontade de "apropiarnos –que non apropiarme– dos esquemas de quen sempre mandou en nós", afirma Da Aira. "Tanto as lendas como os contos ou a Historia en maiúsculas sempre se contou desde o poder", engade Da Aira "Tanto as lendas como os contos ou a Historia en maiúsculas sempre se contou desde o poder", engade, nunha retórica que el asume con pretensións subversivas. De tal maneira, ese esquema mitolóxico que lle outorgou polos séculos dos séculos ao relato dominante "unha verdade absoluta" reprodúceo A guerra era contra nós nun xogo que procura "empregar as mesmas armas do poder para falar desde a poesía". As múltiples faces Nesa denuncia, a guerra é unha entidade que adquire múltiples formas, que se libran de maneira simultánea en moitos eidos, cun denominador común: son "todas contra nós". Un "nós" co que Da Aira recolle conscientemente o sentir da clase obreira, e pobre, entrando de cheo nunha óptica que se entende desde a concepción da loita de clases. A violencia agroma na linguaxe como contraface que reborda todos os pregos da vida, cunha radicalidade que prende os ollos. O poemario constrúe así unha reflexión frenética desde as imaxes do cotián, que afondan sobre a condición humana, sobre as represións económicas e morais que atacan os corpos, nosos. "O capitalismo é a primeira guerra que provoca mortes a diario, cada segundo", afirma Da Aira. Por iso, "a tarefa máis urxente é queimar a fábrica", escribe "O capitalismo é a primeira guerra que provoca mortes a diario, cada segundo", afirma Da Aira. Por iso, "a tarefa máis urxente é queimar a fábrica", escribe, nun dos poemas que considera entre os seus predilectos, volvendo sobre un símbolo abondo recoñecíbel. "Calquera persoa que lese a Marx, aínda que non comparta a súa visión ideolóxico-política, recoñece na fábrica un punto de alienación", algo que foi tratado desde moitas facetas artísticas. Porén, do espazo industrial, a crítica trasládase ao traballo e a súa concepción, unha das cuestións que para o poeta máis precisa de ser repensada na historia da humanidade. "A arma máis violenta" Fronte a isto, érguese o amor como "a arma máis violenta", aprecia o poeta fundido na metáfora. "Sempre nos inculcaron a idea de que a violencia, cando a exercemos nós, de abaixo cara a arriba, é terrorismo, mais se vén de arriba cara a abaixo é unha necesidade", expresa. Emerxe así no libro a visión dos "ollos do terror" a través dos "escudos de policarbonato". "O amor é a primeira arma que debemos coller para despois empregala dun modo práctico", entende Da Aira. Porque "sen amor non hai loita posíbel", di, no ronsel de tantos bardos e poetas que cantaron esta mesma mensaxe, desde os eidos profundos do Courel de Novoneyra –"a forza do noso amor non pode ser inútil"– aos País Valencià de Vicent Andrés Estellés, co seu "no podran res davant d'un poble / unit, alegre i combatiu". "Non facer a análise previa á guerra, non saber contra quen combates, é un dos problemas e unha das grandes batallas gañadas por parte do poder e das elites", opina o poeta "Non nos doe a dor", senón "sermos francotiradores choscos", escribe Da Aira. "Non facer a análise previa á guerra, non saber contra quen combates, é un dos problemas e unha das grandes batallas gañadas por parte do poder e das elites, seguindo nesta nomenclatura inexacta e metafórica", opina. Algo que se lle fai especialmente evidente ante a inminencia das eleccións, desde a crenza de que "a poesía e o poeta non poden, ou non deben, fuxir da realidade". A partir da ollada dun suxeito poético colectivo, Da Aira emprega tamén unha escolla do xénero concreto segundo o poema, que ten a intención "de dar voz a todos eles", pois "hoxe en día non se pode falar só en masculino". Ademais, Da Aira considera "unha aberración" pensar a poesía só desde esa perspectiva. "Hoxe en día non se pode falar só en masculino", di Da Aira "Eu falo desde min, pero tamén desde todas as mulleres que me habitaron no pasado", explica, en referencia ás devanceiras. Todo isto é algo que asume sen "apropiarse do xénero, sería un desastre que se vise como tal". Igualmente, considera que o feminino se atopa en todos os homes, e "quen non o ten é porque o agocha, o pisa ou o esmaga". A chamada da oralidade Froito dun proceso longo e disperso de escrita, mais con consciencia de se tratar dunha unidade, A guerra era contra nós destacaba para o xurado polo "admirábel dominio do poema en prosa". A do autor é unha poesía apegada á verba oral, que incita case de maneira natural a lectura en voz alta, feito que enlaza coa vertente do slam ou do directo na que Da Aira sitúa as súas orixes. Isto é "máis unha consecuencia que unha vontade", reflexiona, pois a súa relación coa lírica foi durante moito tempo exclusivamente oral. Desde os seus inicios co Comando Esbardalle, pasando polo premio do Slam Poetry de Vigo, Da Aira é para alén do máis músico e observa con normalidade situarse ante o público. "Todo o que escribo acaba saíndo como algo que necesita poder ser lido ou explicado ante unha audiencia, aínda que sexa hipotética ou imaxinada", reflexiona "Son bastante exhibicionista nese senso", confesa, o que ten como resultado que "todo o que escribo acaba saíndo como algo que necesita poder ser lido ou explicado ante unha audiencia, aínda que sexa hipotética ou imaxinada". Con todo, segundo admite, se hai poemas que perden ao lelos, son os menos. Visión da natureza "O segredo da árbore / é a incoherencia / ser o centro do universo / e existir tan só para dar froito á esgalla". Estes versos dan conta do agromar dunha relación moi particular coa natureza, que se nutre con metáforas ou símiles da realidade cotiá do autor, quen ten o corazón partido entre o esoterismo das teorías de Gaia –a terra como ente vivo– e o materialismo, para o que esa maxia responde a unha visión apropiacionista da mente humana. Malia nacer na sociedade industrializada de Elgoibar (Euskal Herria), Da Aira criouse en contacto coa terra, mesmo cando só visitaba Allariz dúas veces ao ano. O natural ten para el moito que ofrecer, como aquilo no que "nos podemos reflectir e a onde podemos volver para vivir dunha maneira digna, sa e moito máis apegada ás nosas raíces". Un graffiti na colmea A guerra era contra nós é un texto ateigado de "simulacros da fin do mundo", mais que ousa, como describe o poema, "pintar un graffiti na fachada da colmea". Desde a crueza dun presente definido polas batallas, ese lume cruzado entre irmás, non esmorece o valor da propia poesía como axente de cambio. A guerra era contra nós é un texto ateigado de "simulacros da fin do mundo", mais que ousa, como describe o poema, "pintar un graffiti na fachada da colmea". E se ben rimar "árbore con semáforo" fai que as verbas se retorzan, Da Aira non renuncia coa contundencia suficiente a que "o mundo mude só porque ti entoas en modo maior". Pois axiña engade: "non sería a primeira vez que o mundo muda por unha causa menor". Nin será a última.


Summary: Halloween, o novo Entroido outonal arredor da morte, incorpora ritos consumistas de iniciación para esconxurala e engade ao medo doses cinematográficas de agresividade. Pese a que a nosa conmemoración da Morte, a galega, a que ten raiceira celta e coa que damos a benvida ao tempo escuro, recibe o nome de tempo dos defuntos, de mortos, como o de magostos, o seguidismo acultural enfrontarase a unha tradición que non traizoa.

A Igrexa soubo cristianizar os antigos ritos de pasaxe que van do tempo soleado ao escuro, ao outono, neses días nos que penduran nas árbores murchas as mazás douradas e vermellas, cando caen e abren os ourizos dos castiñeiros e ruborizan no verde os morodos e as boliñas do espiñento acivro ou cando sobre as agras avultan en vivas cores as cabazas... Fin das colleitas, remate do ciclo agrario e tempo para celebrar as sementes. E a Igrexa fíxoo contrastando alegorías coa morte, dando sitio a todos os Santos e Feles Defuntos da Corte Celestial, nomes e lembranzas que van esvaecendo até quedaren perdidos nos labirintos do Trasmundo. Lembro a miña avoa quedar durmida rezando polo papa tal ladaíña interminábel, entre a que tamén estaba un "polos defuntos dos que xa se perdeu memoria". Asuntos comúns que se perden nas orixes das civilizacións, fitos para celebrar os cambios estacionais en relación ao ciclo agrario e gandeiro. Vida, en definitiva. Momentos nos que dar oportunidade á memoria, á historia... e faise para evolucionar na intelixencia e na cultura. A entrada en novembro é moi festexada nas fisterras do occidente atlántico "November", novembro recibe o nome do noveno e penúltimo mes do antigo calendario romano, o que se encetaba en marzo co primaveral Entroido. Novembro será o mes dedicado aos Defuntos, tempo que no zodíaco e nas mitoloxías clásicas se reparten Escorpio e Saxitario, auga e lume, Marte e Xúpiter. E esas cousas tamén prenden e bordan unha cultura, como a galega con herdos máis antigos, celtas, gregos, fenicios... A orixinal versión celta-irlandesa do 'Samhaim' A entrada en novembro é moi festexada nas fisterras do occidente atlántico, confíns de verdes castros con tantas raiceiras célticas que a Igrexa fará súas. E máis aínda desde que os románticos do século XIX, como o interlocutor coas forzas telúricas, poeta, dramaturgo e coñecedor dos mitos e das lendas irlandesas, o dublinés, inspirador do Renacemento Celta, Willian Butler Yeats, quen pescuda en teosofías arredor da ultratumba para reincorporar ao seu teatro o Samhaim (a reunión de vivos e mortos ao cabo do tempo soleado). O Samhaim é a celebración da noite do fin de outubro ao 1 de novembro, cando os deuses gaélicos Dagda e a deusa dos fantasmas Morrigain casan. O nome galego deste tempo, aLÉN de ser o de Defuntos, compleméntase co de Magosto O Samhaim, levado polos colonos irlandeses e bretóns ás américas, acabou por se converter nun Halloween ("Hallow's Eve", vixilia de Todos os Santos) até mudar cara a un Entroido temático.Festa de orixe céltico, Samhaim, así en gaélico como para dar azos á irmandade na identidade céltica con Eirín. Pero o nome galego deste tempo, a máis de ser o de Defuntos, compleméntase co de magosto. Incluso na Galiza con máis argumentos arqueolóxicos e tradicións, como xa anunciaban os románticos precursores, desde Sarmiento e Cornide a Vicetto e Murguía... e logo co Modernismo Cuevillas e Risco, entre tantos estudosos que ao falar de afinidades panceltistas, teñen a prudencia de non enxertar na Galiza o nome gaélico de Samhaim ou Samaín. Se ben esta estremeira do cabo do Vello Mundo gardou as esencias propias, iso si, cristianizadas, cubertas de animismo panteísmo, arredor de fogueiras, cabazas, castaña e viño novo. Sempre nas festas célticas, tan de herdos orientais, e máis nas que están en relación cos equinoccios e os solsticios, a presenza dos catro elementos, terra, auga, aire e sobre todo o lume que é luz, quentura... estarán presentes como parte cosmogónica da cuadratura do círculo. Agora cunha convocatoria moi diferente arredor da inspiración da sangue, marcada por asasinos, dráculas, frankesteins e todo ese terror avivado pola cinematografía gore. Entre escenografías de arañeiras, mortallas de tul, motoserras, sons e acenos agresivos, nenos que chaman á porta cunha chantaxe tipo "bolsa ou vida", un "Truco ou trato" o "Trick or Treating", proba dun maxín secuestrado.Desvaríos da vella festa e da que perderon a orixinal concordia, o pacto entre un e outro mundo, o dos vivos co dos mortos, os que representamos de branco e de luz, como as señas, as compañas, a estantigua, as mouras, as xianas... todo ese repertorio de espíritos conselleiros. Proba da aculturación, de que consolidamos un ambiente de submisión, acrítico, de descoñecemento da identidade para caer no seguidismo comercial, na colonización. Cómpre o criterio propio, colectivo de saber o que coller e o que refugar, a nosa achega á universalidade, o que mellorar, contra o que nos converte en manexábeis escravos. Castañas, cabazas... sementes de vida Novembro, "Mes de Santos" cristianizado entre os celtas galo e galegos como o "Mes do San Martiño". Tamén da castañeira, dese outono preferido, cantado e contado como ninguén por don Ramón de Trasalba, por revestirse de Barroco, entre contrastes, cando se abren as billas das cubas vellas para catar os viños novos, cando se botan a asar as castañas coa fin de espulgalas, comelas e emborrallarnos, cando comeza o ritual da matanza do porco. Mes que arranca coa oportunidade do encontro entre a parroquia dos vivos e a parroquia dos mortos: tempo da visita ao camposanto, de grandes feiras. Días máis celebrados no que foi o territorio da Gallaecia celta e romanizada, a asturicense, bracarense, lucense, e farase co mesmo nome ou co de Magusto, que quere dicir como o "magnus ustus", a gran fogueira, con tanto que ver con "magos" e "meigas". 11 días do "pequeno verán do San Martiño", propicios a reunións para asar as castañas e probar os viniños novos. Con gran fogueira e reunión final o día 11, por algo dedicado ao San Martiño de Tours con reliquias traídas no século VI polo seu paisano da Panonia (Hungría) Martiño de Dume para ser veneradas en Ourense do que se fai padroeiro. Precisamente o Martiño Dume ou de Braga é o radical cristianizador, encargado de anatemizar os cultos pagáns de herdo celta, o druidismo vivo que no século IV caracterizaba a doutrina do bispo galaico Prisciliano. Iso si, celebramos os Santos e Defuntos, pero tamén imos ao monte, aos lugares de penedas xuntarnos, facer fogueiras, reunir frouma, danzar arredor do lume, asar e xantar castañas como quen redime un almiña do Purgatorio, logo emborrallarse a faciana, improvisando máscaras e "invadir" a urbe civilizada. Encontro dos vivos coa parroquia dos mortos Día de Santos e Defuntos que foron festivos, nos que ir ao camposanto, visitar a parroquia dos mortos, lavar tumbas como quen lava desmemoria, pór sobre as campas ramallos de verde esperanza e flores de cor, luces onde hai a escuridade... Días que quedan na memoria das crianzas: ringleiras de familias con ramo, estrada do camposanto abaixo e arriba... Sempre chamou a atención a devoción aos defuntos que teñen as familias xitanas, as que, entre cirios, xantar, cantos e oracións pasan a noite afianzando a tribo dos vivos cos seus mortos. Tradicións semellantes ás que se levaron e quedaron nos cemiterios de Hispanoamérica, o Día dos Mortos. Na medianoite de Santos, as campás da parroquial tanxían con ese seu ton aínda máis nostálxico. Sons que se cravan na alma, cultura das campás, tan protexida no mundo civilizado e que semella molestar hoxe. Noite na que a Igrexa estaba aberta, no centro o catafalco fúnebre, de loito e grosos cirios a cada banda. O Día de Defuntos, pola mañá, como nunha obriga, íase novamente ao cemiterio, buscar un crego entre as sepulturas, non daban feito os das estolas a solicitarlle responsos, de peseta, de peso... pola alma das persoas cos cantos nasais dos latíns. Golpes de hisopo e caldereta, e as moedas que caian na bolsa de veludo bordada con anagramas relixiosos. Seino ben, pois fun neno acólito en funcións como aquelas nas que se facían boas propinas. E por alí, entre vivos e defuntos algún neniño, seguindo unha antiga tradición, paseábase sobre as campas cargado de colares, restras de castañas ensarilladas: o neno e as sementes de futuro choutando sobre o campo da morte. A cousa era inspiradora, ben pintoresca e literaria. E pola tarde, facer magostos, e os seguintes domingos até o 11, tamén e máis celebrado o último día como "Día dos Magostos". Período no que os nenos baleiraban as cabazas, a labralas, a facer colares de zonchos, de castañas ensarilladas, doas que eran como almiñas pendentes de redimir... Dicíase que cada unha que se ensarillaba era unha lembranza no Purgatorio e cada unha que se tomaba era un alma en pena liberada. Sementes ao fin e ao cabo que se asociaban coa morte e coa resurrección... Toda unha teoría ou parábola de esperanza. Halloween cabazas que imitan caliveras O que si se renova agora, por imitación do Halloween americano, é o baleirar cabazas, esculturalas imitando caliveras, co cirio dentro, para polas e alampear na noite sobre os chanzos, nos camiños que levaban ao camposanto... Tradición avivada desde a aura céltica de Ortigueira, alá por 1989 e máis nos abrir do século XXI polo mestre cedeirense Rafael López Loureiro, bo coñecedor de tradicións galegas, celtas e ibéricas e de habilidades manuais, autor primeiro de As caliveras de Melón, Samaín: festa das caliveras. Festa e nome gaélico avivado inicialmente coa colaboración da agrupación cultural Chirlateira, agora rola como achega irlandesa ao magosto galego. Cabazas labradas, herdanza das cabezas, tetes coupes celtas, que na cultura agraria son niños de pebidas, de sementes... formas esféricas, bolas que no tempo do Nadal, en materiais diversos, pasarán a complementar á árbore do Nadal, símbolo de vida. E aínda máis, ao xantar a sobremesa para alegrar a vida: azucrados ou con mel, os ósos de santo, os boliños preñados do espírito do vento, xemas, cabelos de anxo, repostería sacra pasada polo forno, sobre a Morte, entre a Terra e o Ceo.


Summary: Unha vez máis un proxecto mineiro convulsiona o noso país, a antiga mina de cobre en Touro é de novo punto de mira dunha multinacional que busca en Galicia un beneficio alto, claro e rápido, como si estivésemos no século XIX. Trátase de obter unha materia prima codiciada no mercado mundial, o cobre, e pretenden transportalo e transformalo lonxe de aquí, explotando a mina o tempo mínimo imprescindíbel -de 14 a 16 anos-, o que lles permitirá obter case medio millón de toneladas de cobre.

Creará uns poucos postos de traballo temporais, e unha inxustificábel expropiación de terras agrícolas e forestais. Perforará a terra en dez grandes ocos, algún terá mais de 200 metros de profundidade. Provocará unha nova e gran contaminación química que se vehiculizará na conca do Ulla en dirección ás Rías, amais de contaminación do aire, afección á rede fluvial, afeccións a pozos de abastecemento de auga das aldeas próximas e ás zonas de dominio publico hidráulico. Necesitará auga en abundancia dado o seu alto consumo (máis de 2,2 Millóns de m3/ano) e serán imprescindíbeis grandes balsas ou presas de até 81 m de alto para os lodos e estériles, e máis unha balsa de emerxencia... e ao final -se non se desborda ou rompe algunha balsa de residuos como sucedeu en Aznalcóllar, cerca de Sevilla, no ano 1998 ou en Hungría no ano 2010- sempre quedará unha paisaxe lunar e, mesmo cos precedentes coñecidos, veremos na zona grandes buratos cheos de auga que agora chaman "lagos artificiais". Moitos pregúntanse onde está no proxecto a industria transformadora do cobre, que require menos inversión, sempre menos contaminante, que consome menos auga e que demanda máis postos de traballo permanentes, e tamén preguntan onde está o beneficio social que como país obtemos coa mina e cales son os custos sociais. Unha vez mais, temos á vista un proxecto dunha industria de rapina dun modelo industrial colonial, propio do século XIX, pero non de hoxe. Un proxecto contaminante e onde os custos sociais recaerán na nosa sociedade, no noso país, un proxecto do que temos bos exemplos na minería de anos atrás, antes explotou o ouro, ferro, chumbo e zinc, wolframio...na actualidade continúa co seixo da serra do Pico Sacro, magnesio das terras do Incio, caolín do norte de Lugo e A Coruña... sempre enriquecemos a outros. A historia repítese: os proxectos lixo obteñen abundantes materias primas, son exportadas e transfórmanse lonxe de nós, os grandes beneficios sempre para as multinacionais e a contaminación e degradación dos ecosistemas para nós. Vexamos a continuación en síntese quen é o interesado en explotar o cobre de Touro, que proxecto trae e algúns dos argumentos dos técnicos da Xunta ao analizar o proxecto. Quizá despois de ver estes tres apartados moitos se expliquen porque decenas de miles de persoas nos manifestamos en Santiago esta semana pasada nunha das maiores mobilizacións no país. O proxecto A multinacional chipriota Atalaya Mining que cotiza na Bolsa de Londres e está participada por un xigante suízo de materias primas -Trafigura- , unha empresa metalúrxica china -Yanggu Xiangguang Copper- e dous fondos de inversión -Liberty Metals and Mining e Orion Mining Finances- , realizou a finais do ano pasado unha ampliación de capital á que acudiron solícitos os catro principais accionistas co fin de inverter e ampliar a explotación actual de cobre de Riotinto en Huelva para chegar a producir 55.000 t de cobre/ano e á vez prepararse en plans de futuro con proxectos e inversións para extraer cobre en Touro-O Pino no ano 2022 e para extraer zinc en Cantabria. Creará uns poucos postos de traballo temporais, e unha inxustificábel expropiación de terras agrícolas e forestais Datos técnicos Atalaya Mining por medio de Atalaya Riotinto Minera a principios do 2017 alcanzou un acordo con Explotaciones Gallegas, empresa titular dos dereitos de explotación do terreno mineiro de Touro e presentou un proxecto como principal accionista baixo a denominación de Cobre San Rafael S.L. para extracción de cobre en mina a ceo aberto por perforacións e voaduras en bancos de traballo de 10 m de altura e tratamento in situ do material extraído. Ocuparía 689,65 hectáreas (ha) nos concellos de Touro e O Pino. Tería dez ocos ou frontes mineiros (seis cortas principais: Arinteiro, Vieiro, Monte das Minas, Arca, Bama e Brándelos e catro cortas satélites), ocos que ocuparían 150 ha, sendo dous deles de máis de 30 ha cada un e de 195 e 210 m de profundidade. Amais contaría con dúas grandes presas ou balsas para conter 74 Millóns de metros cúbicos de materiais, unha, a primeira, impermeabilizada para lodos e estériles da planta, tería 3,19 km de lonxitude pechada por un dique de 81m de altura ocupando unha superficie de 126 ha. Unha outra presa -ou depósito- con 2.806 m de lonxitude e 55 m de altura máxima, con entullos xeradores de drenaxe ácido. Esta formaríase a partir de dous ocos da explotación contiguos entre si (un deles de 35,8 has e 265 m de profundidade que ocuparía 95,1 ha) cunha capacidade de almacenaxe de entullos de 69 Millóns de toneladas. Figuran no proxecto outras construcións: balsa de emerxencia de 706 metros cadrados de superficie, oficinas, laboratorio, naves -talleres e almacéns- tres depósitos de gasoil (100 m3), aparcadoiro, entulleiras temporais de inertes, planta de tratamento de augas... Pretenden extraer 422.885 t de cobre ao longo de 14 anos e precisa un movemento de terras de 267,1 millóns de toneladas das que 102,7 millóns serán de mineral cunha media de 0,41% de cobre, e o material estéril será de 164,3 millóns de t. O ritmo diario de extracción será de case 22.000 t/ día. O consumo de auga alcanzará 2.250.000 m3/ano Os Informes técnicos sectoriais da Xunta 1.- Informe do Xefe de area de Sanidade Animal 13/09/2017. (Consellaría de Medio Rural) a).-Localización do proxecto. "Trátase dunha zona especialmente gandeira, onde a realización de actividades mineiras pode repercutir negativamente na gandeiría". b).- Terrenos. "A expropiación de terrenos das granxas orixina perdas de superficie gandeira para produción de forraxes, aumentando os gastos de produción e comprometendo a viabilidade das granxas". c).- Granxas. "As explotacións próximas poden verse afectadas tanto no subministro como na calidade da auga da que se abastecen, ao producirse a destrución dos acuíferos que alimentan os pozos de subministro e a contaminación química derivada da disolución e arrastre dos diferentes compostos químicos na auga da chuvia". d).-Contaminación. Fai fincapé na contaminación do aire polo arrastre de pos procedentes da trituración e transporte e da problemática das explosións e voaduras para o benestar indicando a posibilidade de intoxicación por cobre na gandaría. 2-. Consellaría de Sanidade. Dirección Xeral de Saúde Pública. 14/11/2017 Informa de múltiples irregularidades, entre elas: Non se identifica o tamaño e características da poboación potencialmente afectada polo proxecto, nin se fai unha avaliación detallada do consumo da auga, nin se documentan os abastecementos. Non se fai unha avaliación dos posibles contaminantes ao aire nin do ruído. Falta avaliar debidamente: a) as medidas a aplicar para evitar a contaminación das drenaxes neutras pero metalíferas e das augas ácidas; b) os posibles materiais radioactivos naturais que podan aparecer asociados co cobre (uranio, torio, radio e produtos da súa desintegración, como radón) e que poden quedar expostos e concentrarse nos residuos mineiros e nos lixiviados. Tampouco se aporta información sobre os procedementos de avaliación do risco de liberación ao medio dos produtos químicos engadidos. 3. Informe da Xefatura Territorial de A Coruña, Servizo de Montes: 6/02/2018 a).- A posta en explotación da mina. "Supoñería un evidente prexuízo de carácter permanente para os propietarios das explotacións forestais que constitúen o uso principal das terras afectadas". b).- Uso do solo. "Unha explotación a ceo aberto constitúe un uso non contemplado na lexislación sectorial aplicable ao solo rústico de especial protección forestal". 4. Conclusións do Informe da Dirección Xeral de Patrimonio Natural (C. Medio Ambiente). 24/04/2018. a).- Destaca a ausencia de plans concretos de medidas de continxencia ante situacións con perigo sobre persoas e o medio ambiente. b).- Coa documentación achegada non se pode facer unha análise nen avaliación precisa sobre os efectos sobre o Patrimonio Natural e a Biodiversidade. c).- Son destacables as referencias na documentación en relación á existencia dun risco moi alto para as poboacións e medio ambiente. O servizo de Conservación da Natureza de A Coruña e Augas de Galicia informan de que: -Da avaliación realizada chama a atención a escasa entidade que se asigna aos impactos sobre a hidroloxía, hidroxeoloxía e calidade de augas. -O proxecto resulta por enriba de todo salientable pola súa magnitude, polas dimensións de ocos e polos volumes de residuos a tratar. -A principal problemática ambiental desta explotación radicará nos efectos dos estériles xerados, as augas utilizadas e en garantir que os lixiviados non se transfiran ao sistema hidrolóxico superficial e subterráneo. -Bótase de menos unha análise de risco, que avalíe os posibles escenarios de emerxencia. Augas de Galicia considera inaxeitados os desvios de regos e canles propostos e afirma que a documentación do proxecto resulta insuficiente e non axeitada para poder emitir, en base a ela, unha correcta valoración de todas as posibles afeccións que causaría a execución do referido proxecto sobre o medio hídrico. Necesitamos máis? Ramón Varela é catedrático de Bioloxía e Xeoloxía e foi presidente de Adega


Summary: O Sergas informa que este domingo 10 de maio hai 55 casos menos que este sábado e que se produciron 122 altas.

O número de casos activos de coronavirus baixa na Galiza até os 2.703 casos este domingo 10 de maio, polo tanto son 55 menos que o sábado, xa que as 122 altas contabilizadas superaron o número dos contaxios detectados nesta última xornada. Desta maneira, xa son 2.347 as persoas que superaron a enfermidade, mentres que 592 perderon a vida desde o inicio da pandemia na Galiza. Delas, 269 eran maiores que vivían en residencias. Segundo a última actualización do Sergas deste domingo, cos datos correspondentes ao sábado, a área sanitaria que preserva o maior número de casos activos segue sendo a de Vigo, con 725 pacientes (-29). Por detrás atópanse a área da Coruña, con 635 casos (-15); a de Compostela con 525 (+25); a de Ourense con 407 (-19); a de Lugo con 161 (-5); a de Pontevedra con 142 (-5) e a de Ferrol, con 108 (-7). Maior atención no domicilio En relación á atención sanitaria que están a recibir os pacientes que sofren a COVID-19, 25 deles atópanse en Unidades de Coidados Intensivos (UCI), un máis que o día 9 de maio. A gran maioría están a ser atendidos no seu domicilio, un total de 2.498, e 180 atópanse ingresados en unidades convencionais de hospitalización.


As mocidades do BNG realizan un acto simbólico na estatua que o pontífice ten en Compostela para reivindicar "políticas que recoñezan a igualdade de dereitos para todas e todos" no Día do Orgullo LGBT. Arredor de 30 persoas déronse cita a partir das 17 horas para denunciar "as discriminacións que aínda perviven na nosa sociedade e o retroceso nos dereitos conquistados". Posteriormente vestiron o Papa e cubrírono cunha bandeira coas cores do arco da vella e cunha bandeira galega coa estrela. Iria Aboi, secretaria xeral de Galiza Nova afirmou que "hoxe o PP tanto na Xunta como no Goberno central aplica a súa ideoloxía conservadora da man da asociacións antiabortistas ou da igrexa católica, impondo o seu modelo de familia e poñendo en cuestión dereitos elementais como o matrimonio de persoas do mesmo sexo" e explicou que foi por este motivo que escolleron ese lugar "para denunciar o papel da Igrexa no mantemento dunha moral que discrimina ás persoas polo seu xénero ou opción sexual". Iria Aboi, secretaria xeral de Galiza Nova afirmou que "hoxe o PP tanto na Xunta como no Goberno central aplica a súa ideoloxía conservadora da man da asociacións antiabortistas ou da igrexa católica Todas as persoas que acudiron ao acto portaron diferentes carteis de denuncia nos que se podía ler entre outras frases: "Si la mujer aborta, el varón puede abusar de ella" de Javier Martínez, bispo de Granada; "hay adolescentes de 13 años que son menores y están perfectamente de acuerdo y, además, deseándolo. incluso si te descuidas te provocan" de Bernardo Álvarez, Bispo de Tenerife; ou "o furacán Katrina foi una retribución divina pola tolerancia de Nova Orleáns coa homosexualidade" de Gerhard Wagner, bispo de Liz (Austria). Galiza Nova denuncia que "cando xa nos dispoñíamos a abandonar o lugar apareceron varias patrullas de policia nacional e local e decidiron identificarnos a todas e todos". A este respecto, Aboi aformou que "este tipo de actos moléstanlle ao PP porque non toleran que defendamos os nosos dereitos".


Summary: A Federación Ecoloxista Galega expón aos partidos políticos 12 propostas de "cambio na xestión pública cara a un modelo máis ecolóxico e sustentábel". O Movemento Galego polo Clima mobilízase este ventres polo Día Mundial do Medio Ambiente.

A Federación Ecoloxista Galega (FEG), en representación dos colectivos Adega, Adenco, APDR, CES, MEL, Néboa, Papaventos, Vaipolorío, Verdegaia e Amigos da Terra) vén de presentar aos partidos políticos que se presentan ás eleccións autonómicas do vindeiro 12 de xulo as súas "propostas de cambio na xestión pública cara a un modelo máis ecolóxico e sustentábel". A Federación Ecoloxista Galega presenta aos partidos políticos 12 propostas de "cambio na xestión pública cara a un modelo máis ecolóxico e sustentábel"Nun detallado documento, e aproveitando o Día do Medio Ambiente, o ecoloxismo galego lembra que a actual situación de crise ambiental global e emerxencia climática e ecolóxica "demanda un cambio de rumbo urxente". "Non deberíamos deixar pasar unha nova oportunidade de construír un país moito máis respectuoso coa natureza e á vangarda da transición ecolóxica", di a FEG, que aposta por afrontar o "enorme reto de promover unha mudanza radical nos diferentes eidos de xestión pública".Así, o ecoloxismo galego lembra que o confinamento provocado polo coronavirus "amosou efectos moi positivos para a biodiversidade galega e parámetros de calidade ambiental como a diminución da contaminación atmosférica" e fixo a cidadanía "máis consciente daquelas actividades e accións que contribúen a degradar o medio natural, con forte impacto para a biodiversidade e tamén para a saúde". "O que parecía imposible, agora é posible", advirte a FEG, que chama a "mudar profundamente o noso sistema económico, o noso xeito de pensar e actuar, as nosas prioridades vitais, os nosos valores e o xeito no que nos organizamos e nos mobilizamos como sociedade". A primeira demanda é "abandonar o carbón"; a plataforma Galiza, un Futuro sen carbón pide que se apoio o peche da central das Pontes en 2021Así, a FEG presenta aos partidos 12 propostas "para camiñarmos cara á sustentabilidade". A primeira é clara: "abandonar o carbón", ademais de "reducir o consumo de enerxía e promover a socialización das renovábeis para reducir drasticamente as emisións e acadar a xustiza climática". Ademais, e neste mesmo venres, a plataforma Galiza, un Futuro sen carbón, trasladou tamén as súas demandas neste ámbito, aínda máis concretas, ao reclamar o "apoio á solicitude de peche de Endesa para a central de carbón das Pontes no segundo semestre de 2021 e "rexeitar totalmente a co-combustión de carbón e lodos de depuradora ou calquera outro tipo de residuos orgánicos como alternativa para a continuidade desta central máis alá dese ano". Entre as propostas do ecoloxismo galego, ademais, a de "descarbonizar o transporte", con "menos vías de alta capacidade e AVE e máis tren de proximidade". Tamén propoñen "aplicar unha política de ordenación do territorio que limite drasticamente o crecemento urbanístico e defenda a costa" ou "ordenar a industria extractiva con criterios sociais e ambientais". O ecoloxismo galego insiste en "pechar Sogama e promvover a redución, a reutilización e a compostaxe dos residuos urbanos"A FEG reclama tamén a "defensa da soberanía alimentaria e a aposta por un mundo rural e mariñeiro vivos", así como a "paralización da perda de diversidade natural e a recuperación ods nosos montes. O ecoloxismo galego demanda tamén "unha nova cultura da auga" e o abandono do modelo de residuos "baseado na incineración e o vertedoiro". "Hai que pechar a incineradora de Sogama e promover a redución, a reutilización e a compostaxe dos residuos urbanos". Ademais, entre as propostas inclúense o "avance na democracia participativa real e no papel da Educación Ambiental na transformación da sociedade", o impulso dunha "contratación pública e unha reforma fiscal verde" e apostar polo traballo "en liña co ecofeminismo e coidados básicos para a vida, facilitando novos esquemas de xénero ao respecto". Por último, a FEG pide que se "fortaleza a cooperación internacional para o desenvolvemento sustentábel e se promova a coherencia de políticas para o desenvolvemento". Alén disto, e tamén co gallo do Día Mundial do Medio Ambiente, o Movemento Galego polo Clima, no que se inclúen moitas das asociacións incluídas na FEG, mobilízase nas sete cidades, ademais de en Vilagarcía de Arouse e Ribeira, ás 20.30 horas "contra a crise climática e social". O Movemento Galego polo Clima advirte da "necesidade de reiniciar o sistema con xustiza ambiental e xustiza social". A mobilización será a través da colocación de carteis e corazóns verdes nas fiestras, así como de concentracións nas que se gardarán as medidas de seguridade e distanciamento social necesarias.


Summary: Joe Biden segue sen confirmar se presentará a súa candidatura ás eleccións de 2024.

O presidente dos Estados Unidos (EUA), Joe Biden, afirmou nunha entrevista esta fin de semana na canle de televisión MSNBC que "podería caer morto mañá", en resposta aos numerosos comentarios polo seu estado de saúde física e mental. Ten Joe Biden demencia? Novas notas alimentan a polémica: "Entra na Sala Roosvelt, toma o seu asento..." O dirixente estadounidense, sinalado desde o comezo do seu mandato por protagonizar varios episodios de comportamentos nos que se mostrou confuso ou incapacitado para realizar determinados movementos, explicou que "é lexítimo preocuparse pola saúde de calquera persoa, incluída a miña". Sobre a posibilidade de presentarse ás eleccións de 2024, Biden recoñeceu que non pode asegurar 100% que el vaia ser o candidato do Partido Demócrata. "Podería sufrir unha enfermidade mañá, caer morto mañá", insistiu. [VÍDEO] "Onde está Jackie?": Volven os rumores da "demencia" de Biden despois de preguntar en público por unha lexisladora falecida Porén, o presidente dos EUA matizou que "a mellor maneira de emitir un xuízo é verme. Estoume retrasando? Non teño xa o mesmo ritmo?", preguntou Biden, para asegurar que a poboación debe decidir votar a favor del por "manter a mesma paixón polo que fai". O presidente de maior idade dos EUA De presentarse aos comicios de 2024 e gañalos, Joe Biden batería o record do presidente con maior idade dos Estados Unidos en ser elixido, xa que contará con 82 anos. A actual marca tamén a estabeleceu o propio Biden, coa súa vitoria nas eleccións de 2020. A pesar de anunciar en varias ocasión o seu desexo de intentar ser reelixido como presidente dos EUA dentro de dous anos, o actual dirixente estadounidense aínda non formalizou a súa candidatura. Presentarase Donald Trump ás eleccións dos EUA en 2024? Neste sentido, unha sondaxe realizada de maneira conxunta por Associated Press e o Centro NORC da Universidade de Chicago desvelou que menos de 30% da poboación estadounidense quere que Joe Biden ou o ex presidente e principal adversario Donald Trump volvan presentarse aos comicios de 2024.