Summary: O fotógrafo Amador Lorenzo vén de gañar o premio Luis Ksado da Deputación da Coruña cunha serie fotográfica sobre Portugal titulada Tudo isto é fado.

O fotógrafo Amador Lorenzo vén de gañar o premio Luis Ksado da Deputación da Coruña. Cunha notable traxectoria de fotoxornalista en medios como El Ideal Gallego ou o desaparecido Xornal de Galicia, Lorenzo xa se presentara en anteriores ocasións a este galardón. Conseguiu o Ksado cunha serie fotográfica titulada Tudo isto é fado, unha "lectura poética e intimista" en verbas do xurado constituída por un conxunto de doce instantáneas. Xa se presentara vostede ao premio noutras ocasións. Si, esta foi a terceira e gañei con Tudo isto é fado. O título tireino dunha canción de Amália Rodrigues, que describe que é o fado para os portugueses. Na serie fotográfica recóllese, ou búscase recoller, o sentimento da saudade. Por iso, cando saíu a canción pola radio, quedei con ela e collín o título. Eu estaba a traballar no tema e parecíame o título oportuno para o traballo. En que parte de Portugal sacou as fotos? "As cousas foron cambiando alá, entrou a crise, mudou Portugal moito e funme metendo no tema do documentalismo subxectivo. E conseguín facer un traballo determinado, subxectivo, pero que non ten que ver a crise" Case todo no Porto e na periferia, nos barrios, fóra da cidade. Non tiven oportunidade de baixar até Lisboa, nin por cartos nin por tempo. Quedáronme as ganas. A idea deste traballo xurdiu anos atrás, cando estaba facendo un traballo sobre Galicia, pero resúltame máis complicado facer este tipo de fotos acó. Galicia resúltame tan difícil, porque son de aquí, é demasiado próximo e cústame moito abstraerme para facer instantáneas que me poidan interesar. Dáme máis pudor. Eu estaba facendo ese traballo e entón comecei tamén a idear un con Ricardo [Ricardo Rodríguez, compañeiro de Lorenzo en Xornal de Galicia], con que me escribo continuamente, que me recomenda moitas cousas e me axuda tamén moito. Eu levaba dous anos traballando nesas fotos e ensineillas a Ricardo, sería hai tres anos... E despois comecei a disparar en Portugal. Claro, as cousas foron cambiando alá, entrou a crise, mudou Portugal moito e funme metendo no tema do documentalismo subxectivo. E conseguín facer un traballo determinado, subxectivo, pero que non ten que ver a crise. En realidade foi a partir dun libro de Italo Calvino, As cidades invisibles, que me foi cambiando o xeito. Entón con Ricardo cheguei a conclusión de facer algo xuntos e, desas conversas con el, tamén xurdiu Tudo isto é fado. El dicíame que as miñas fotos evocaban moito desas cidades, esas sensacións. Até ese momento eu non o vía como un traballo rematado, non albiscaba a posibilidade de ter con esas fotos de Portugal un conxunto. De feito, presenteime o concurso no último momento. Non me parecía o traballo axeitado para o certame, porque premiaran outro tipo de traballos. Eu estaba traballando nunha panadería, cando un amigo lembroume que acababa o prazo en días. E acabei por mandalo. En calquera caso, Ricardo axudoume moitísimo. Se non fose por el, non tería feito isto. Como describirías as fotos que forman esta serie? Eu tiña unha preselección de corenta fotos e tiven que escoller doce, tiven que montar unha serie de doce porque era o número que había que presentar. Así escollín unha serie de fotos que mellor transmitían as sensacións da saudade. Son fotos atemporais, que poderían ser de calquera cidade. Hai algunhas que se adiviñan de Portugal, pero non todas. Por iso, para min, era importante ter un texto, un título que resumira a esencia do conxunto. As fotos son instantáneas, paisaxes urbanas nas que un pode ver a crise, pero non é esa a intención. O que se busca é algo distinto, referente aos estados de ánimo. De cando é a primeira foto e de cando a última? Comecei hai uns tres anos e a última debín sacala polo mes de febreiro. "Porto é unha cidade que foi moi grande nun determinado momento e atesoura esa decadencia no seu interior. A crise nótase, claro que se nota. Pero eu centreime máis nas sensacións, na nostalxia, no desamor" Daquela, aínda que non sexa a intención, a crise debe notarse nesa marxe de tempo. Como evolucionou o país nese tempo? Como mudou o seu traballo? Eu notei, primeiramente, todo máis escuro... Non sei, chamoume a atención a escuridade. Quizais o cambio nese sentido foi en min e non no exterior. Porto realmente é unha cidade moi escura, podes ver o ceo dende a rúa, o cal é moi raro nunha cidade. Ademais, é unha cidade que foi moi grande nun determinado momento e atesoura esa decadencia no seu interior. A crise nótase, claro que se nota. Pero eu centreime máis nas sensacións, na nostalxia, no desamor. Con todo iso é o que xogo, non coas imaxes da crise. Transmite máis o branco e negro ca cor? A cor despista máis das esencias. O branco e negro é moito máis expresivo. A cor é impactante, si, pero faiche perder detalles, formas... "Quería que quedasen claras as zonas da periferia, por iso van imaxes máis suxestivas de desamor e de soidade. Ves unha cidade de néboas, intentando saír" Por que escolleu esas doce e non outras? Resulta moi difícil desbotar as fotos, pero ao final vas seleccionando segundo o que queiras transmitir. Quería que quedasen claras as zonas da periferia, por iso van imaxes máis suxestivas de desamor e de soidade. Ves unha cidade de néboas, intentando saír. Non obstante, resulta tamén inevitable poder ver a crise, pero non era esa a intención. Hai uns días, o New York Times pedíralle a un fotógrafo unha serie de fotos sobre a crise. Había imaxes de xente nos contedores, de manifestacións... O meu non ten nada que ver con iso. O que fixen é un documentalismo subxectivo, moi propio. Levamos tempo falando de crise. E nos medios fálase moito das grandes dificultades dos redactores, dos plumillas. Imaxino que para os fotógrafos a crise dos medios pode ser aínda máis severa. Penso que si. Mira, nas redacción sempre hai moito menos espazo para os fotógrafos. Temos menos marxe e con cada peche, a presenza dos fotógrafos redúcese en proporción. Que queres que che diga? A min gústame o traballo de fotoxornalista. Hai quen considera ese traballo como un cristo, ir todo o tempo ás carreiras, dun lado ao outro... Pois a min paréceme un luxo, paréceme un luxo traballar na rúa. É un traballo precioso, gústame esa vida. Realmente o fotoxornalismo é unha forma de vida. Logo claro, as condicións... Non son boas. "Realmente o fotoxornalismo é unha forma de vida. Logo claro, as condicións... Non son boas" Nada boas, non? Isto é moi persoal, pero é que para min isto é un luxo. Gozo facendo este traballo, esa é a verdade. A cousa está fodida, non podo dicir o contrario, pero é que este traballo é un luxo na medida en que resulta un auténtico pracer. Para min resulta que é así. Para moita xente non é interesante? Dáme igual. É interesante. Gustaríame que todo fose doutro xeito, que a foto tivese un papel diferente na prensa, que non fose simplemente ornamento ou recheo. Pero esa é a cuestión doutros. Nós facemos ben o noso traballo, despois o que fagan os outros... Que lle vas facer! "Resulta difícil vivir disto e, a este ritmo, desaparecerá a profesión" Non se respecta o seu oficio? Pregúntoo tanto dentro das redaccións como fóra. Está ben vista se é documentalismo ou de guerra. Os de local? Eses son uns mataos! Non, non se considera demasiado ben. Teño experiencias boas, como en Xornal. Non me pasou iso en todos os periódicos. Cada vez resulta máis difícil traballar en prensa? É moi complicado. Resulta difícil vivir disto e, a este ritmo, desaparecerá a profesión. O que facemos nós, os fotógrafos, ten unha relevancia e un valor histórico moi importante. Imaxina... Que sei eu! A toma de posesión dun presidente, por exemplo. No momento unha imaxe non pode parecer moi importante, pero dentro dun tempo será algo moi relevante. Imaxina dentro de 50 anos... Quizais esa foto é importantísima. O texto da noticia tamén é importante, pero o que vai quedar gravado é a imaxe. Con perspectiva do tempo, que ten máis valor? Que ten maior poder de representación dun tempo? "Penso que se descoidou e se menosprezou o papel do fotógrafo" Máis sentido icónico. Claro, é que resulta máis importante do que parece. Hai que darlle valor... Tamén é certo que hai xente que non cre no que fai. Iso non pode ser. Pero quen lle ía dicir a García Rodero que as súas fotos ían ser o que son? Ou a Marisa Flores? As fotos dela son icónicas e fíxoas cando? Hai corenta anos? Calquera periódico debería estar encantado con ter esas fotos no seu arquivo. Penso que se descoidou e se menosprezou o papel do fotógrafo. Quizais baixou o nivel, non o sei. "Por que hai xornalistas facendo fotos? Porque non lles queda outra, non é porque lles guste" Como de terrible é o que podo facer agora. Se saco unha cámara dixital e fágolle unhas fotos para publicar no medio? Dígoo polas veces que os redactores sacamos fotos en actos, en entrevistas. Mesmo en determinadas axencias e medios, os xornalistas están obrigados a facelo. Non son eu quen o teña que valorar. Iso non ten nada que ver coa fotografía. É unha guerra que ten que ver coas empresas. Por que hai xornalistas facendo fotos? Porque non lles queda outra, non é porque lles guste. E que poden facer? Non é a nosa guerra. A min non me van enfrontar cun redactor, porque non son os meus inimigos nin é a miña guerra. Quizais as empresas fano para debilitarnos, para dividirnos. A min non me van enfrontar con ninguén.


Summary: A exposición está aberta no Museu da Imagem de Braga, dentro da programación do Outono Fotográfico. O seu curador, Vítor Nieves, busca agora a través de crowdfunding financiar o catálogo de Don't look at my camera, unha mostra que recolle obra de artistas que traballan con fotografía escenificada.

As exposicións son proxectos de alto custe, no que partidas de seguros, transporte, produción e difusión súmanse até dar en cifras pouco acaídas para os nosos tempos. Os catálogos supoñen un engadido máis que, ás veces, non entran nas contas do proxecto. É o caso de Don't look at my camera, a exposición da que é comisario Vítor Nieves e que está a buscar no micromecenazgo a posibilidade de editar o catálogo que faga perdurar o proxecto expositivo que está aberto no Museu da Imagem de Braga até o próximo 5 de xaneiro. De non se conseguir o financiamento, ese será o punto final do proxecto. "Como sabes, non corren bos tempos para ninguén, pero menos para o mundo da arte", recolle no convite a partillar do proxecto con cantidades que van desde 5 a 95 € para tornar o efémero da exposición en catálogo permanente. A mostra forma parte da Sección Oficial do Festival Outono Fotográfico que celebra a súa 31 edicións a través de 41 espazos e 127 exposicións que se prolongan durante tres meses. Don't look at my camera recolle obras de Duarte Amaral Netto, Fernando Bayona, Bubi Canal, Félix Fernández, Miguel Ángel Gaüeca, Valentín Jaramillo, Jesús Madriñán, Julia Montilla, Marta Moreiras, Rosa Muñoz, Gonzalo Pérez Mata, Florencia Rojas, Ixone Sádaba, Sandra Torralba, Marta Soul, Damián Ucieda, Cecilia de Val e Rocío Verdejo. De se conseguir o catálogo, recollerá textos inéditos de Vítor Nieves, responsábel da mostra, autores e especialistas ademais das imaxes da mostra. Para colaborar no proxecto compre premer na páxina de verkami. As recompensas son, maiormente, o propio catálogo.


Summary: Antón Blanco publica Tres estudos para un poema da cidade, a segunda entrega da triloxía iniciada con A oseira.

As obras No seu despregar (Apiario) e 13. Antoloxía da poesía galega próxima (Chan da Pólvora) axudaron a poñer sobre o mapa literario o nome de varios "novos" poetas galegos. Un deles era o de Antón Blanco, que non moito despois publicou, en Chan da Pólvora, o seu primeiro libro, A oseira, tras o que veu Tres estudos para un poema da cidade, (Galaxia). A oseira explora, cunha perspectiva visual, case fotográfica, a paisaxe despois da destrución. A descomposición dos corpos nun espazo desdebuxado. En Tres estudos asistimos á delimitación da cidade, desde a súa orixe até que se devora a si mesma, desfigurada nos seus propios conflitos. Polo medio, érguense estruturas. Edificios. Relacións de poder. Pódense facer moitas lecturas de ambos libros. Mais a crítica Chus Nogueira non se enganaba, seguramente, ao situar en 13. Antoloxía da poesía galega próxima, a creación de Antón Blanco xunto á de Gonzalo Hermo ou Orianda Méndez, entrocando con Chus Pato, Méndez Ferrín, Xabier Cordal ou Manuel Outeiriño. Unha poesía de "raíz política", mais afastada do chamado socialrealismo. E non se trata de poñerlle pais, ou nais, a ninguén. Senón de observar os fíos que unen os diferentes discursos. Antón Blanco trata de enfiar o seu a través dunha mudanza de perspectiva. Tomando distancia para ver desde lonxe. E buscando algún xeito de reencontro coa palabra performática. Cos grandes discursos, fronte á posmodernidade. Falamos con el. Acabas de estar con Najwan Darwish en Poetas di(n)versos, o ciclo de encontros poéticos dirixido por Yolanda Castaño. Como foi a experiencia? Pois foi ben interesante. Fun un pouco a cegas porque eu só fora ao encontro no que estivo Gamoneda e non sabía moi ben como ía funcionar. Pero estivo ben: máis alá do recital, estiven á tarde con Najwan e nesa interacción puiden descubrir ideas novas que, claro, non estamos afeitos a escoitar no contexto galego ou español. Foi moi interesante. O teu primeiro libro, A oseira, chámase así pero a oseira só aparece contra o final. Antes son máis ben corpos que se van descompoñendo… Si, de feito, cando ía publicar o libro, tiven certo debate sobre o título co editor, Antón Lopo, de Chan da Pólvora, porque el dicíame o que me dis ti. É verdade que no libro está máis o proceso, a desaparición da carne até os ósos. Pero tamén hai un ritual, por enriba do cadáver. Por iso é A oseira. Xa o explicaches nas entrevistas e aparece nos primeiros poemas, pero o que fai o libro é como un percorrido pola paisaxe despois dunha guerra. Os mortos, o caos… Hai algunha referencia que fai pensar na guerra civil española, no Sáhara… Pero podería ser calquera guerra, non si? Non me interesaba moito concretar nada nese sentido nin tiña na cabeza unha guerra particular. De feito, se fose hoxe, non faría mención a ningún topónimo. Non quería levar a ningunha paisaxe concreta. É máis ben o esquema de: acaba algo e aí quedan os corpos. O título A oseira tamén ten relación cun cadro de Picasso, que quedou en segundo plano respecto ao Guernica, que leva este mesmo título. Polo que dis, non ten por que ser necesariamente unha guerra. Senón calquera paisaxe despois da devastación, as ruínas da deflagración… Si, non ten por que ser unha guerra. Tamén é unha guerra contra a sociedade a situación na que estamos. Pode ser o que queda tras calquera tipo de conflito, de barbarie… Por que están tan presentes a cávea e o cráter? O cráter é unha deformación da terra. Na guerra hai cráteres no chan. E o cráter é coma unha montaña en negativo, -que aparece tamén no segundo libro-. A cávea é unha posición de observación, un lugar desde o que ter unha visión distanciada do que está a pasar. "A cávea é unha posición de observación, un lugar desde o que ter unha visión distanciada do que está a pasar" Esa idea tamén está en Tres estudos para un poema da cidade, o teu segundo libro. Si, porque é o que buscaba. Ter esa perspectiva. Como mirar desde as gradas dun campo de fútbol.. A crítica salientou que esa perspectiva era visual, como levar unha cámara de cine a un campo de batalla. Dixo Gonzalo Hermo que, se queremos tirar conclusións éticas, é cousa nosa, que ti non as dás no texto. Estás de acordo? Porque ese é o xogo que propoño: cambiar a perspectiva, mover a perspectiva, que é algo que pode facerse no cine e non só na cine. Tamén na arquitectura. O xogo é pasar de mirar dunha maneira a mirar doutra. Eu non teño autoridade para emitir xuízos sobre cousas tan grandes. "Eu non teño autoridade para emitir xuízos sobre cousas tan grandes" Por que a luz e a cor? Outros dous elementos moi presentes. Terán que ver coa perspectiva... Claro. Porque sen luz non habería perspectiva. A luz permite ver, ao amencer, despois da noite, o que aconteceu o día anterior. E a cor faise presente cando aparece a luz, é un reflexo da luz. Algo que teñen en común os dous libros é a idea dun espazo grande, cambiante, sen lindes claros… Por que? Penso que iso está máis no segundo libro. No primeiro é máis a idea de que hai un espazo por aprehender. Despois aparece a xeografía, que supón codificación do espazo. No primeiro libro isto está tratado dun xeito máis intuitivo. No segundo libro, é alguén que se sitúa nun lugar e ten que codificalo, poñerlle un nome, crear un mapa del dicindo "isto está aquí, isto está alí". Porque a perspectiva é elevada, o que ves é un espazo estenso, e tes que fixar a mirada nalgún lugar. "No segundo libro, é alguén que se sitúa nun lugar e ten que codificalo, poñerlle un nome, crear un mapa" O corpo tamén está nos dous libros, aínda que de forma diferente. Cal é a conexión? Eu teño un gusto especial pola obra de Artaud e pola de Bacon. Interésame a idea do corpo que ten a súa intelixencia propia, que se comunica por si mesmo, que sae de si mesmo. Artaud levou esa idea ao teatro, Bacon á pintura, e eu quería traballar con iso, a ver se podía levar iso á poesía. "Interésame a idea do corpo que ten a súa intelixencia propia, que se comunica por si mesmo" Estaba pensando que un poemario é máis longo que o outro, pero non estou segura... No segundo son poemas máis longos, por iso pode parecerche que hai unha diferenza… Tres estudos forma parte dunha triloxía… Si. Deime conta de que tanto A oseira coma Tres estudos para un poema da cidade formaban parte dun conxunto. Agora estou traballando no libro que lle dará o peche a esta triloxía. Decatácheste entón a posteriori? A medio camiño, en realidade. Porque o segundo veu moi inmediato. Despois foi como volver destapar, volver coller A oseira, tendo en conta tamén a perspectiva sobre este primeiro libro que me daba a xente que o lera. Pensei que había que darlle un peche ao conxunto… Cando lin Tres estudos pensei na literatura clásica -grega e romana- e na Biblia. Despois vin que a crítica facía referencias máis concretas: Ab urbe condita de Tito Livio, a Crónica Troiana, a literatura épica medieval… Que che interesa dese tipo de literatura da antigüidade e do medievo? Intereseime por estas literaturas coma un xeito de coller aire, de coller osíxeno. Son literaturas que xa non están tan presentes na literatura actual, que nos poden levar a outra idea de literatura porque, claro, na Idade Media non se entendía o mesmo por literatura ca hoxe. A literatura épica da Idade Media, ou a relixiosa, o que buscan é que a palabra teña unha forza performativa grande, que é algo difícil de atopar na actualidade, e que tamén está na Odisea ou na Biblia, que ti citabas. Isto tamén ten que ver coa lingua de títulos de cadros ou coa lingua que está dentro dos propios cadros. Tamén por iso escribín títulos longos no segundo libro, que explican o que vai pasar… Busquei maneiras de reconectarme coa palabra performativa: isto é o que hai, así se dixo e isto é sacro. "A literatura épica da Idade Media, ou a relixiosa, o que buscan é que a palabra teña unha forza performativa grande" Noutra entrevista, no Diario Cultural, falabas de volver aos grandes discursos. Eu entendérao coma unha crítica á posmodernidade. É que tamén o é. A tradición literaria máis inmediata na literatura galega é moi posmoderna. É un discurso do micro, do pequeno, do fragmentario. E eu non vou dicir que non deba ser así, pero eu quixen tomar outro camiño porque me parece necesario. Fáltanos a referencia dos grandes discursos: está todo moi fragmentado. "A tradición literaria máis inmediata na literatura galega é moi posmoderna. Eu quixen tomar outro camiño" Falabas antes da lingua dos títulos de cadros. Penso que tivestes unha presentación na que Xiana Arias levou un poema feito a partir 'Tres estudos para figuras na base dunha crucifixión' de Bacon e do teu libro. 'Tres estudos' estrutúrase en tres partes. Por que é tan importante a idea do tríptico neste libro? Na pintura, un tríptico ten tres partes relacionadas, pero a totalidade é unha cousas e as partes son outra. Non ten porque haber unha relación liñal, narrativa, na que o relato continúe na seguinte parte. No meu libro si hai un relato, pero é un relato que non é total, senón temporal. Son tres perspectivas da cidade. A linguaxe atópase entre o poético, o épico, o ensaístico… Con pegadas da antropoloxía. Por que? Na poesía non traballamos coa imaxe, temos que establecela desde o punto de vista lingüístico. A antropoloxía está relacionada coa idea que comentei antes de distancia. A antropoloxía buscaba un status científico e para iso afastábase do ser humano para explicar o ser humano, aínda que poida parecer contraditorio. É un xeito de tomar distancia, de mirar desde outro lugar. Como mirar desde a montaña: subir, ver e volver baixar. Na épica tamén hai distancia, aínda que a motivación sexa outra. Iso lévame á idea de distancia histórica, do canto que mira desde outro lugar… "A antropoloxía está relacionada coa idea que comentei antes de distancia" Pero aos antropólogos, cando chegou a descolonización, acusáronos, con razón, de terse posto do lado dos colonizadores desde a súa suposta distancia. Claro, eu decátome de que a ideoloxía está presente, non o nego. Sei que, por moita distancia que queira tomar, sempre temos cousas asumidas. Pero a nivel estético interésame explorar esa distancia, ver as posibilidades que ten. A cidade nace, medra, cos seus conflitos, e acaba devorándose a si mesma. É como a historia de calquera "civilización": as migracións, o comezo da agricultura e a gandería, a creación do Estado, a xestión dos mortos -ou dos excrementos-... a complexidade cada vez maior, ata que estoupa. Podería ser unha metáfora da nosa "civilización" actual. A guerra contra as persoas: as violencias, a desigualdade... Eu non diría metáfora, porque tampouco está pensado coma unha alegoría. É máis ben como contar algo desde unha perspectiva real. Dígoche a verdade: escribín este libro desde o Xiabre, desde o que podes ver Vilagarcía no seu conxunto: ves o movemento, pero non as persoas. E tamén podo dicir que é unha corrección da perspectiva que adoptei en A oseira, que acabei decatándome de que era un pouco romántica: a idea da ruína… "Escribín este libro desde o Xiabre, desde o que podes ver Vilagarcía no seu conxunto" Non é unha metáfora, aínda que se pode interpretar como ti dis. É máis ben unha exploración, un contar o que vexo, na que a ruína é simplemente parte do proceso. Nas cidades hai ruínas. Acaban de sacar unha lista vermella do patrimonio e en Vilagarcía estamos fatal. Nas cidades hai capas, construcións que se levantan sobre ruínas… Algo importante no poemario é a formación de estruturas de poder: a familia e o Estado. Comezan a ter poder os que saben escribir e contar, por exemplo. De que xeito o poemario apunta a iso, ás relacións de poder? En relación coa propiedade, desde o punto de vista marxista. Quen chegou antes, asignouse a propiedade pola forza e sobre iso construíu unha estrutura social. Por iso me interesaba tamén a idea dos edificios, na que afondo na terceira parte do libro, como máquinas de poder. Un edificio pode ser unha ferramenta se tes poder sobre el, pero se estás alleado pode ser unha lousa coa que teñas que cargar. "Un edificio pode ser unha ferramenta se tes poder sobre el, pero se estás alleado pode ser unha lousa coa que teñas que cargar" Agora entendo un post teu en facebook no que pos: Engels-Lenin-Ferrín. Aínda que eu non che vexo tanta pegada ferriniana. Os teus poemarios fanme pensar máis en Chus Pato, por exemplo. Estou acabando a carreira e estou a facer un traballo sobre a novela de Ferrín Antón e os inocentes, na que se fala da patria mariñeira dos galegos, e que na que se di que o estado violenta a organización social tradicional, que é a familia, para a que daba igual o territorio, porque a familia movíase. Ferrín lévao aí. A pegada de Engels tamén está, claro. A violencia que é o territorio, as relacións de poder que implica. Despois, non sei se teño influencia de Ferrín. Se cadra si pode estar presente Heriberto Bens no que escribo. E en canto a Chus Pato, pois si, claro que estará presente na miña poesía, por suposto. "Non sei se teño influencia de Ferrín. Se cadra si pode estar presente Heriberto Bens no que escribo" Hai unhas "personaxes" moi importantes: os exploradores e a visionaria, coa que acaba e comeza o libro. Podes explicalos? Si hai personaxes con certas funcións. Os exploradores son xente que, iso, que explora a contorna da cidade e que ven o que se pode aproveitar e o que non, os que delimitan a cidade. A exploración da visionaria é doutro tipo, non espacial. É algo máis intuitivo, do máis alá: non quero dicir que é unha mística pero… nun acto no que estiven hai pouco, en Combarro, con Miriam Ferradáns, dixen que a visionaria era a medium de Cuarto milenio, Paloma Navarrete. (Ri). Despois están os escribas, que anotan o que ela di, e os exexetas, que o interpretan. Así crean o discurso da cidade, é dicir, a superestrutura. Ademais de ser poeta, es músico. Compartes o proxecto Canine con Afonso Traficante. Estivestes na primeira "entrega" de Chanzo, o proxecto de acción poética impulsado por Chan da Pólvora e coordinado por ti mesmo e por Alexandre Fernández. Que é Canine? Pois un proxecto, non vou dicir experimental porque se di de moitos proxectos que o son, pero no que si estamos despreocupados do público, de datas… Só queremos explorar o que nos gusta. Nin ensaiamos case. Compoñemos máis ben. Tamén es o batería de Atrás Tigre. Que é ben diferente de Canine. Eu cheguei cando o grupo xa estaba formado. Agora estamos compoñendo cancións novas. E a verdade é que moi ben. É unha marabilla compartir esa experiencia. Por que dicías no 17 de maio que non había que obxectualizar, reificar a lingua? Referíaste a un discurso de fondo que idealiza o rural como a esencia... Eu penso que debemos reivindicar a lingua, que o panorama é moi negativo e que temos que loitar por ela, claro, pero se, nos discursos, a cousificamos, a tratamos coma un obxecto, aínda estamos xerando máis ansiedade e conseguimos un efecto contrario do desexado. Reificar o idioma é quitarlle as posibilidades de restituírse como canle de comunicación e de expresión social das maiorías. "Se cousificamos a lingua, aínda estamos xerando máis ansiedade" Tamén falabas, na redes sociais, dun Estado que se está a tornar fascista. Algo de fascismo hai reflectido en Tres estudos. A exclusión… Pode habelo, claro, porque hai unha distribución do poder moi fascista. E iso ten moito que ver coa arquitectura como máquina de poder…


Summary: Ex-ministros de ambas as dúas formacións, entre os que destacan José Bono e Eduardo Zaplana, crean unha fundación contra as ameazas soberanistas e na defensa dos valores da Constitución española. Imaxe: CadenaSer

Baixo o nome de 'España constitucional' --aínda formalmente sen rexistrar-- a fundación estará conformada por 30 ex-mimistros, fundamentalmente do PP e do PSOE, aínda que tamén da extinta UCD. Ángel Acebes Javier Gómez Navarro, Cristina Garmendia. José Pedro Pérez Llorca, Marcelino Oreja, Rodolfo Martín Villa, Jaime Lamo de Espinosa ou Antonia Trujillo son algúns dos nomes que acompañan a Bono e Zaplana na súa andaina a prol da defensa dos 'valores e principios' recollidos pola Carta Magna. Neste senso, o que fora presidente do Congreso español durante a última lexislatura de José Luís Rodríguez Zapatero, xa viña demandando nos últimos días un 'pacto' entre os dous partidos maioritarios á fin de que a "unidade de España non rache" fronte aos embites soberanistas cataláns. Aliás, mesmo chegou a amosarse publicamente "preocupado" por un suposto xiro no ideario da formación socialistas que podería recuperar os principios federalistas no seu ideario verbo das demandas da súa militancia de base. Neste senso, José Bono considerou que tal cuestión sería "desdebuxar" o proxecto do partido nun momento de crise electoral interna. Segundo Bono, as pretensións secesionistas defendidas desde Catalunya constitúen "un golpe á Constitución" e deben ser compensadas coa creación desta fundación cuxo obxecto, din, será "promover e defender" a Constitución de 1978 a través de diversas actividades e publicacións.


Summary: A vindeira sexta feira, 6 de decembro, a plataforma social Galiza pola Soberanía convoca actos e mobilizacións en distintos puntos do país para amosar o seu rexeitamento á Constitución española de 1978, un texto que, din, "nega os nosos dereitos como pobo".

De maneira festiva, mais tamén reivindicativa, vilas e cidades de todo o país acollerán este 6 de decembro diversos actos organizados pola iniciativa social Galiza pola Soberanía (GpS). O obxectivo é dar unha resposta colectiva coincidindo coa data de celebración do 35 aniversario da ratificación en referendo da Constitución española. Un texto que, denuncian, "nega" os dereitos da Galiza "como pobo". Pasarúas con bandeiras, foliadas soberanistas, encontros políticos, mesmo encontros de fútbol sala... diferentes actos para reivindicar os dereitos nacionais de Galiza Após as accións desenvolvidas o pasado 12 de outubro en que a iniciativa social despregou de maneira simultánea en distintos puntos do territorio galego inmensas faixas a prol da soberanía nacional para Galiza, a GpS convida a toda a cidadanía a participar das actividades que se están a organizar. Música, deporte, política... Neste senso, unha ruada percorrerá a cidade de Vigo desde as 12 da mañá baixo o lema 'Esta non é a nosa Constitución'. Para iso, chaman @s participantes a acudiren cos seus intrumentos. A ruada partirá desde A Farola (Urzáiz) até a praza da Vila, onde terá lugar un acto político. Pola súa banda, a cidade de Lugo acollerá unha concentración no Campo da Feira ás 11.30 horas e rematará cun encontro de fútbol sala no IES Ánxel Fole ás 12.30 horas, un partido co-organizado coa Plataforma Seareir@s Galeg@s. E Compostela haberá unha Ruada de Bandeiras que sairá da Praza do Pan (Cervantes) ás 12:00 da sexta feira para percorrer a zona vella na demanda de soberanía para Galiza. E máis.. Tamén na Coruña haberá un acto para afirmar que nese 35 aniversario da Constitución española 'Non temos nada que celebrar'. A falla de confirmación oficial, en principio será unha cocnentración ás 12:00 horas no Obelisco. No que atinxe a Ferrol, a Ruada reivindicativa pola soberanía partirá ás 13:00 horas do CC Torrente Ballester e irá até a Praza da Constitución. E tamén hai cita en Salvaterra de Miño: Ruada Reivindicativa, às 12h, con saída da praza do Concello Asemade, outras localidades anunciaron que desenvolverán actividades co gallo da conmemoración da ratificación en referendo da Constitución española, se ben serán confirmados nos vindeiros días.


Summary: O número ascendente de contaxios pola COVID-19 puxo o foco nos centros de maiores. Mentres, a rede de residencias para persoas con discapacidades afronta con dificultades a corentena, con datos menores, pero crecentes, de persoas infectadas. 72, entre usuarias e traballadoras, segundo os datos de onte ahcegados por Política Social. Desde Redondela, o centro con máis casos, denuncian que as medidas de protección e seguranza chegaron "demasiado tarde".

Da rede de Centros de Atención a Persoas con Discapacidade, os CAPD, o de Chapela, no concello de Redondela, é o que suma máis casos de persoas contaxiadas pola COVID-19.Segundo os datos achegados pola Consellaría de Política Social, onte contábanse un total de 26 residentes e 15 traballadoras infectadas neste centro público con 120 prazas. Uxío Zabala traballa como técnico auxiliar no centro e é ademais o delegado sindical da CIG. Censura que as medidas en prevención e seguridade necesarias se aplicaron "cando xa era demasiado tarde". "É certo que o risco cero non existe, pero desde o meu punto de vista a Administración e a directiva non souberon medir a gravidade da situación", declara a Nós Diario. O 24 de marzo, a CIG interpuxo unha denuncia ante Inspección de Traballo pola carencia de material de protección. Administración e a directiva non souberon medir a gravidade da situación, di Uxío Zabala Zabala asegura que os protocolos ditados pola Consellaría de Política Social penduraban dos taboleiros do centro, sen chegar a aplicarse na súa extensión. "Porén, a responsabilidade recae só na directiva. Penso que a Xunta non foi capaz de tomar unha fotografía certa da afectación", asegura. Probas e material Desde a pasada sexta feira pola tarde as traballadoras do CAPD de Chapela conducen até o hospital Montecelo, en Pontevedra, para recibir a proba da COVID-19. O propio director do centro, a médica ou a xefa de persoal permanecen en corentena nos seus fogares após recibir o positivo. En tanto, as residentes enfermas ou que mantiveron contacto con persoas afectadas permanecen illadas. O persoal matinou trasladalas ao centro da terceira idade que a Xunta habilitará en Panxón, no concello de Nigrán, para residentes da terceira idade. Desbotaron a idea, ao considerar que as instalacións non son as adecuadas. "As nosas usuarias son persoas moi sensíbeis, moitas sofren múltiples patoloxías e precisan medicación. Póñense nerviosas cando nos achegamos cos equipos de protección ou ao detectar caras novas", di Zabala. Desde que se identificou o brote, chegou reforzo para axudar a un cadro de persoal afectado polas baixas. "E continúan procurando máis mans, pero é difícil porque ninguén quere traballar nun centro con contaxios", apunta este traballador do CAPD. Os outros positivos A Consellaría de Política Social informou onte dun total de 40 usuarias e 32 traballadoras contaxiadas nos CAPD galegos e outras residencias de titularidade privada ou xestionadas por entidades sociais. O de Sarria acumula 16 contaxios, sumando residentes e traballadoras; na residencia Dano Cerebral Cruz Vermella de Castro de Rei detectáronse tres positivos, dous en Santa Cruz de San Rosendo en Ourense e un, respectivamente, en Aspronaga Oleiros e en Aixiña de Ourense. Na residencia da Asociación Amicos, en Boiro, detectouse o contaxio dunha traballadora. Segundo explica Sandra, unha empregada que prefire non compartir o seu nome real, no inicio da corentena parte do persoal marchou a casa após un ERTE e outro viuse obrigado a tomar unhas vacacións. "Estaba previsto que servísemos de retén, en caso de contaxio, para substituír algunha posíbel baixa", di. Para arredor de trinta residentes que fican no centro as traballadoras son "como unha familia". "Ao principio pensaban que se trataba dunha broma", relata Sandra, matizando que parte das trinta residentes ten dificultades para expresarse, "persoas con danos cerebrais, por exemplo". "No centro trabállase con Equipos de Protección Individual, mais agardo que despois do positivo se extremen as precaucións. Eu sei que o persoal o dá todo para que o día a día sexa o máis doado para as residentes dentro do posíbel", expresa esta traballadora.


O comboio descendente de Fernando Pessoa ia de Queluz a Palmela, passando por Cruz Quebrada, e continuando dali para Portimão; um transporte barulhento, ateigado de gente festeira mais inclinada ao amistoso buliço que à própria viagem. O projecto de trem transfronteiriço que visa conectar Corunha com Porto, passando por Santiago, Vila Garcia e Vigo parece cousa mais séria. Um autêntico metro interurbano galaico-português que bem poderia ter-se-lhe ocorrido a dona Ethel Mª Vázquez Mourelle, Conselheira de Infraestruturas e Mobilidade pero que nasce por iniciativa de Arriva Galícia, filial da Deutsche Bahn AG, com sede en Berlim, fundada em 1994 e actualmente operativa em 130 países. Compreenderám que em persectiva berlinesa a ténue fronteira que nos une a Valença do Minho nom suponha um obstáculo dissuasório como parece ser ainda para os galegos educados no mapa escolar de Espanha e a sua história sagrada. Excelente ideia a de tender um metro lançadeira da Corunha ao Porto que eu denominaria oitava capital do nosso Reino, cheia de possibilidades inexploradas entre as quais nom é a menor a de podermos falar galego arreu, sem perigo de traduçom simultánea e gratuita. – Um café com leite, por favor – Con leche? – Nom, com leite por favor. O Observatório Transfronteiriço Espanha/Portugal, OTEP, informa no seu relatório nº 8, dados de 2015, que o tráfico de veículos ligeiros e autocarros em ambos sentidos, medido em intensidade média diária, IMD, alcança 57% da totalidade no tramo galego da fronteira, com 33.624 (veículos/dia) contra 25.724 veículos, 43% do total, no resto da fronteira até Ayamonte. Considerando que a fronteira galega, desde o Penedo dos Três Reis até o monte de Santa Trega, mede 296 quilómetros contra 1.214 do resto até Ayamonte, resulta que a densidade de tráfico no tramo galego ascende a 113,5 (veículos diários/km) contra 21,2 no resto. Umha fronteira porosa ao norte e inóspita ao leste de Portugal. Se preferem medir o tránsito transfronteiriço em (persoas/ano) (a razom de 1,7 passageiros/automóvel e de 29,1 em autocarro) as contas certificam 26,8 milhons de passageiros cruzando cada ano a fronteira galega contra 20,5 atravessando a dilatada fronteira nom galega. Como caberia supor, a ameaça da nova competência alarmou à Renfe inquietando em igual medida os despachos oficiais. Como já informara Praça Pública, a Comissom Nacional dos Mercados e da Competência (CNMC) condicionou a autorizaçom ao comboio descendente galego a que o seu impacte económico nom superasse o 2% da facturaçom anual da muito popular linha Corunha-Vigo. As paragens intermédias projectadas por Arriva, em Santiago, Vila Garcia, Pontevedra e Vigo, som um pesadelo para o monopólio de Renfe sobre a mobilidade persoal na franja atlántica galega. Ninguém se atreve a questionar frontalmente as virtudes da competência, mormente quando favorece o tránsito transfronteiriço que nos permite presumir de fervorosos europeístas, mas, o reflexo proteccionista acaba por impor-se. Favorecer o usuário transeunte e estimular o troco bilateral acaba desatando o reflexo proteccionista, actualmente tam na moda. Bom tema este para debater nos cerimoniosos encontros hispano portugueses. Falávamos da Conselheira de Infraestruturas e Mobilidade mas talvez fosse mais justo falar do Governo Galego, tam cortês sempre com as esferas centrais como desatento com o país e a sua vizinhança meridional. Maus hábitos de umha educaçom deficiente em geografia e história. Lembrem sem ir mais longe os arrepios periódicos que comovem o patriotismo aeroportuário pátrio com ocasiom dos êxitos do aeroporto portuense, inevitavelmente interpretados como ameaça intolerável ao honor aeronáutico municipal. Talvez seja oportuno lembrar que Galiza exporta cada ano a Portugal por importe superior aos 2.500 milhons de euros e importa por valor de 1.900, a diferença com umha balaça favorável de 600 milhons de euros que incrementa em igual medida o nosso PIB. Só a França constitui um sócio comercial mais importante com a diferença de aqui a balança ser-nos negativa com a consequência de deprimir o PIB do nosso país. Arriva pretendia de inaugurar a linha Corunha-Porto no mês de junho de 2019 mas, as preceptivas autorizaçons e o acondicionamento do tramo final podem atrasar, e quem sabe se desanimar a iniciativa. Seria lamentável renunciar a um serviço público de 342 km a percorrer em 2 horas e 3/4 com paragem intercalar em Nine, Portugal, para permitir a conexom com Braga. Custa entender a resistência passiva a esta iniciativa multimodal — combina comboio com autocarro — desenvolvida por umha empresa que movimenta 5 milhons de galegos cada ano na sua frota de 220 autocarros. Ignoramos o calendário e os termos da negociaçom do projecto como também os argumentos em lide, mas suspeitamos que falta o ponto fundamental: as razons do sujeito passivo, afeito a se inteirar de todo com atraso e a ser sacrificado em conciliábulos secretos tramados na sombra. Lembram as generosas concesons à permanência de Ence e às tarifas de Autopista do Atlántico? Respeitados representantes, digníssimas autoridades: quem é quem manda aqui e em nome de quem? Publicidade


"A política fracasou hai tempo. Só se somos capaces de equilibrar ingresos e gastos, como intenta calquera familia, seguiremos construíndo país. Á política fáltanlle xestores. E sóbranlle políticos" O Equilibrista de Verín, en La Voz de Galicia de 17.12.2012. Dun tempo acó a palabra político pela nas mans e ninguén a quere, nin que lla dean de balde. Colleu mala fama, merecida en moitos casos, si, pero tamén interesada en moitos outros Dun tempo acó a palabra político pela nas mans e ninguén a quere, nin que lla dean de balde. Colleu mala fama, merecida en moitos casos, si, pero tamén interesada en moitos outros. E nese proceso de desprestixio, os cidadáns, sempre sedentos de sangue e aguilloados polos poderes non políticos, botamos pestes pola boca contra os políticos e toda a súa estirpe, e esquecemos que hai corenta anos de nada viviamos na non política. Así as cousas, Feijoo –que será feo mais non parvo- vai pola vida de xestor. El sabe que non está a dicir nada novo, que é a mesma burra con distinta albarda, pero logo de repetilo moitas veces, a xente pode fitar só a albarda e pensar que cambiou de burra. Porque un político é, e sempre o foi, un xestor da cousa pública, un administrador dun orzamento. Un político xestiona cartos públicos, tanto os ingresos cos que conta coma os destinos que lle dá ós mesmos. Todo político responsable dun presuposto, queira ou non queira, é un xestor. Xa que logo, Feijoo é tan xestor como o foi Touriño, Fraga, Laxe e Albor; e dicir del que é mais xestor ca político é pouco mais ca non dicir nada. Feijoo é xestor porque vai no posto que ocupa, non por escolla propia nin por mérito engadido. E logo de onde ven o feitizo do termo xestor? Non o sei seguro, mais xuraría que a palabra xestor asimílase, consciente ou inconscientemente, á actividade empresarial privada; e esta dispara en nós, consciente ou inconscientemente, a palabra eficiencia E logo de onde ven o feitizo do termo xestor? Non o sei seguro, mais xuraría que a palabra xestor asimílase, consciente ou inconscientemente, á actividade empresarial privada; e esta dispara en nós, consciente ou inconscientemente, a palabra eficiencia. Implica a xestión privada necesariamente xestión eficiente? A nivel conceptual non ten por que, como tampouco ter por que implicar ineficiencia a xestión pública. Todos sabemos de casos de ineficiencia na xestión pública, mais na xestión privada a ineficiencia é pan noso de cada día –cantas empresas pechan a cotío por mala xestión?- e todos temos na memoria recente casos de ineficiencia privada de auténtico escándalo: José Luis Méndez, Julio Gayoso, José Luis Pego, Diaz Ferrán, os executivos de Lehman Brothers (entre eles o actual ministro de economía), os executivos das Axencias de Cualificación.. Todos temos na memoria recente casos de ineficiencia privada de auténtico escándalo: José Luis Méndez, Julio Gayoso, José Luis Pego, Diaz Ferrán, os executivos de Lehman Brothers (entre eles o actual ministro de economía), os executivos das Axencias de Cualificación... Outra cousa é que falemos de bos e malos xestores. Pero aquí tampouco nos vai clarexar nada a priori saber se son xestores públicos ou privados. Haberá bos xestores privados e bos xestores públicos; como os haberá malos nos dous eidos. E serán bos ou malos segundo o grao de cumprimento dos obxectivos que se establezan. Os obxectivos da actividade privada xiran arredor da rendibilidade en tódalas súas formas; porén, na actividade pública os obxectivos varían moito segundo as ideoloxías, primando unhas o crecemento a pau seco, outras o nivel de desigualdade, outras o pleno emprego, outras a establidade monetaria. Nos días que estamos, e polo que a nós nos afecta, a ideoloxía no poder marca como obxectivo a establidade orzamentaria e o seu santocristo, o déficit cero. Os aduladores de Feijoo din que é un bo xestor porque mantén o déficit cero. Non lle quero quitar méritos, pero unha vez o principio do déficit cero foi elevado a rango de lei, o único que fai Feijoo é cumprir coa lei Os aduladores de Feijoo din que é un bo xestor porque mantén o déficit cero. Non lle quero quitar méritos, pero unha vez o principio do déficit cero foi elevado a rango de lei, o único que fai Feijoo é cumprir coa lei. Albor, Laxe, Fraga e Touriño tamén cumprían coa lei, que daquela non contemplaba o déficit cero, así que eran tan bos xestores coma el se este é o seu único mérito. Pero o déficit cero non é tan aséptico como parece o seu presuposto de igualar ingresos e gastos. Dúas comunidades, A e B, con 100 euros de ingresos e gastos a primeira, e 200 euros a segunda, teñen as dúas déficit cero; mais o nivel de ingresos e gastos dunha é o dobre da outra. Por outra banda, non é o mesmo gastar o que se ingresa ca ingresar o que se gasta. No primeiro caso, contemplas o ingreso como variable esóxena (que che ven dada) e logo ti dispós o gasto ata chegar a esa cifra; no segundo caso, ti fixas un determinado importe de gasto e logo procuras o ingreso que iguale aquel importe. Ou sexa, que aínda baixo o xugo dun orzamento equilibrado cabe moita política, ou se non nos chista a palabra, cabe moita xestión. Porque sempre terás que decidir de onde sacas os ingresos e en que os gastas, tanto que sexan os cartos moitos ou poucos.


Summary: A única mina europea da que se extrae o compoñente esencial para o coltán, mineral básico na fabricación de aparellos electrónicos como os 'smartphone', é a da Penaouta, en Viana do Bolo. Ecoloxistas en Acción denuncia o seu impacto ambiental pola contaminación de metais pesados e o freo económico que terá para a zona a nivel de turismo e promoción da gandería tradicional.

As numerosas campañas institucionais que venden a imaxe de "paraíso verde do interior da Galiza", ao cada vez máis numeroso turismo de interior, chocan coa presenza de proxectos industriais que desfán ese traballo. É o caso da mina da Penouta no municipio de Viana do Bolo, que foi obxecto de denuncias por parte de organizacións como Ecoloxistas en Acción polo impacto ambiental e económico do seu emprazamento, ao estar a maior parte na contorna do espazo natural Rede Natura Pena Trevinca. Esta mina pertenceu a Rumasa e deixou de estar activa en 1985. En 2012 obtivo a licenza por 17 anos para explotar a extracción de estaño e tántalo, este último un dos compoñentes do coltán, mineral clave para a industria dos novos aparellos tecnolóxicos como os smartphone con moita demanda no mercado. Investimento millonario na mina da Penouta A empresa madrileña Strategic Minerals Spain é a propietaria actual da mina e anunciou un investimento de 350 millóns de euros. O seu máximo accionista é o empresario Juan María Cruz Bermejo que procede do mundo da hostalaría e da construción e conta con débedas á Axencia Tributaria por valor de 1,198 millóns de euros. A compañía agarda extraer da mina de Viana do Bolo durante a vida útil da explotación, entre 35 e 40 anos, perto de 200 toneladas anuais do concentrado de tantalio e niobio, pero tamén 500 toneladas anuais de estaño, 250.000 de cuarzo, 220.000 de feldespato e 77.000 de mica. Dos 70 postos de traballo directos anunciados pola empresa na memoria do proxecto só conta na actualidade con 45 aínda que fontes da empresa sinalan a Nós Diario que "son da zona". Denuncias por contaminación En abril de 2021 organizacións como Ecoloxistas en Acción presentaron numerosas alegacións contra esta explotación mineira a ceo aberto denunciando que é "un gran foco de contaminación con metais pesados das masas de auga circundantes" situada en Rede Natura 2000. Esta entidade alerta dos riscos asociados á extracción de máis de 100 millóns de toneladas que deixarían detrás 25,6 millóns de metros cúbicos de residuos "xeradores de drenaxes ácidas só para a primeira fase que, coa súa exposición ás condicións de meteorización en superficie, producirían de forma constante eses desaugues capaces de contaminar as augas superficiais e subterráneas con metais pesados, incluídas substancias perigosas prioritarias", nunha zona contigua a varios espazos protexidos. Denuncian tamén "a temeridade da administración ao pretender autorizar un proxecto sen garantías das solucións propostas tanto para o almacenamento como o tratamento dos residuos mineiros e augas ácidas de mina". Perda económica en turismo e gandaría Entre as alegacións presentadas está o impacto económico e social que tería nunha zona gandeira que está a ser potenciada como destino turístico de interior. A propia parroquia de Penouta, onde está situada a mina, conta cunha poboación maior de 65 anos que representa un 36.9% e para a que, segundo Ecoloxistas en Acción, "a actividade mineira non vai supor ningún revulsivo no tocante ao crecemento da poboación". Desde esta organización defenden que a economía da comarca é dunha "forma de agricultura altamente ecolóxica, que permite manter a paisaxe no seu estado orixinal, o que converte a esta zona nun foco turístico moi demandado". Por este motivo demandan a paralización da mina polos "prexuízos que podería causar a actividade extractiva sobre o turismo e o éxodo poboacional que pode provocar a contaminación mineira".


Summary: Fernández Leiceaga critica que se poña a Delegación da Xunta en Vigo "ao servizo do PP" co nomeamento de Corina Porro.

O portavoz parlamentar do PSdeG, Xaquín Fernández Leiceaga, anunciou este domingo que pedirá a comparecencia de Feixoo no Parlamento para explicar por que pon a Delegación da Xunta en Vigo "ao servizo do PP" e non, como debera, enfocada a "todos os vigueses". Leiceaga refírese ao nomeamento para ese posto de delegada da presidenta da xestora do PP na cidade, Corina Porro, que ten un amplo currículo de cargos e postos co Partido Popular. O socialista reprobou que Feixoo "poña nas súas mans" esta oficina xusto despois de "encargarlle reconstruír o partido" a consecuencia da súa "desfeita electoral" en Vigo. "Alimenta unha confusión, que nos parece perigosa para a calidade democrática, entre o plano partidario e o plano institucional", recalcou- Ademais, Fernández Leiceaga observou que "chama a atención" que "a resposta de Feixoo" tras dúas derrotas electorais consecutivas, en alusión á caída do PP galego á segunda posición nas eleccións xerais e europeas, non sexa acometer mudanzas nas súas políticas senón nos cargos.


A Casa Reitoral e a antiga Escola Habanera de Roupar (Xermade) como base dun proxecto comunitario "para que as persoas maiores poidan quedar a vivir na súa localidade". A Escola de Arquitectura da Universidade da Coruña presentou este 4 de xaneiro á Deputación de Lugo os resultados do proxecto que, con financiamento da institución lucense, concibiu un proxecto experimental que pretende ir alén do concepto de residencia da terceira idade.Non se trata só do deseño dun edificio nin dunha solución urbanística para a contorna. A 'Casa de veciñanza', explican, "define un modelo de vivendas comunitarias con servizos asistenciais, actividade sociocultural" e outros recursos "artellado en torno ás edificacións" xa existentes na vila lucense, pero que sería "replicable noutros lugares da provincia e de Galicia".O traballo, destacan, é unha achega "multidisciplinar que implica o campo arquitectónico", con construcións que se agregarían aos edificios xa existentes e se integrarían na contorna mediante materiais como a madeira, pero que tamén se apoia na economía e na xerontoloxía. "A nivel urbanístico pártese da análise do núcleo de Roupar para entender a maneira de vivir" e tamén respectar "os seus elementos patrimoniais e ambientais do lugar".A Escola de Arquitectura da UDC presenta á Deputación de Lugo os resultados do proxecto arquitectónico e xerontolóxico que propón converter a antiga Escola Habanera e mais a reitoral de Roupar nun complexo comunitario para maiores da contorna, un "prototipo" que "pode ser útil ao conxunto de Galicia"Para facelo, subliña o presidente da Deputación de Lugo, José Tomé, foi precisa a "estreita colaboración da asociación de veciños" de Roupar e do propio Concello de Xermade. Así, a antiga Escola Habanera reforzaría o seu actual uso como espazo sociocultural, mentres que a casa reitoral, propón o equipo da UDC, deberíase "rehabilitar e ampliar" para "crear un conxunto de vivendas comunitarias" onde a veciñanza da terceira idade puidese residir sen saír da súa contorna, pero coas axudas profesionais precisas.Lonxe dos modelos das grandes residencias de maiores, o proxecto deseñado dende a Escola de Arquitectura da Universidade da Coruña "dá moita importancia aos espazos exteriores", subliñaron durante a presentación. É alí "onde a veciñanza adoita sentar e conversar no seu tempo de lecer" e onde podería seguir facéndoo cando, co paso dos anos, precisen axuda para algunhas actividades cotiás.Defende Tomé que, malia ser un proxecto "distinto" ao das residencias da terceira idade da Deputación de Lugo, ten trazos en común con elas como o feito de priorizar os centros de pequena dimensión e centrados na poboación da propia vila, permitindo que as persoas residentes non abandonen a contorna na que viven. Este "prototipo", sinala o presidente da entidade provincial lucense, "pode ser útil para o conxunto de Galicia" e demostra que "acertamos cando nos achegamos á universidade pública buscando aplicacións prácticas dos estudos especializados", neste caso para achegar solucións á poboación da teceira idade.


Summary: Durante o debate o portavoz parlamentario do PP, Pedro Puy, sufriu unha indisposición e tivo que ser trasladado ao hospital, polo que será substituído por Miguel Tellado.

O dirixente pontevedrés Alfonso Rueda, proposto polo Grupo Parlamentario Popular para suceder Alberto Núñez Feixoo como presidente da Xunta da Galiza, lamentou esta quinta feira a actitude da oposición —BNG e PSdeG—, á que ve "instalada no non", e ironizou co discurso pronunciado pola líder nacionalista, Ana Pontón, en chave 'presidencial': "O candidato son eu". "A primeira sensación que teño é que lles sobraba a sesión de investidura, dixese o que dixese, ían dicir que non", arrincou Rueda a súa primeira réplica na segunda xornada do debate de investidura, que fechará cunha votación que, salvo sorpresa, deixarao investido como o sexto presidente da Galiza co apoio dos 42 deputados do PPdeG, entre os que se inclúe. Pontón, a Rueda: "Vostede é un presidente accidental; non convocan eleccións porque as perderían" Malia que a oferta de pacto dirixiuna con máis intensidade ao PSdeG —que en días pasados tendera a man ao PP para alcanzar acordos que beneficien o país en áreas como sanidade, política social ou economía—, Rueda asegurou que "non" renuncia a "tentar convencer" a socialistas e nacionalistas, e a través deles, aos cidadáns aos que representan. "Esa é a miña misión e vou tentar facelo", dixo, aínda que non se mostrou moi optimista, convencido de que non terá "moito éxito" con independencia do que diga ou das decisións que tome. A respecto diso, asegurou que os galegos esperan dos e das súas representantes propostas construtivas e proclamou que calquera "proxecto de país", como o que el quere impulsar, precisa do "empurrón" de todas as forzas políticas. "A Galiza merece algo máis que escoitar políticos enrocados no non. Tanto eu, como o meu Goberno e o meu grupo, á Galiza imos dicir que si", proclamou. Luís Álvarez: "Rueda é máis do mesmo" Unha investidura "dos mundos de Iupi" Na súa intervención afeou as "cifras equivocadas" que atribuíu á oposición e advertiu que, aínda que está disposto a dialogar co PSdeG, espera que sexa "máis fiel ao cumprimento dos seus compromisos" que o presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez, mais tamén cargou con especial intensidade contra o BNG. Así, Rueda ironizou con que a súa líder, Ana Pontón, "marcouse unha investidura dos mundos de Iupi". Aliás, subliñou os resultados electorais do BNG nos últimos comicios e a dilatada traxectoria da nacionalista no Parlamento. "Cando lle daba o biberón á miña filla xa era deputada, e está na universidade", exemplificou. O popular dixo estar "disposto" a "chegar a pactos e escoitar con atención" aos seus rivais, incidiu no "triunfalismo" do Bloque e pediu "un pouco de humildade e de respecto" polos populares, que "lograron unha ampla maioría absoluta nos últimos comicios". Tamén ironizou coa "guerra" que manteñen entre si os representantes da oposición "para ver quen é o gañador dos perdedores". Pedro Puy, trasladado ao hospital O portavoz parlamentario do PPdeG, Pedro Puy, sufriu unha indisposición durante o debate de investidura que obrigou a trasladalo ao hospital. Deste modo, segundo confirmaron fontes populares, será substituído no pleno, na segunda quenda que lle corresponde aos grupos, polo dirixente popular Miguel Tellado. Puy foi asistido por persoal sanitario no propio Pazo do Hórreo pasadas as 13,00 horas e foi trasladado en ambulancia sobre as 13,45 horas deste xoves.


Summary: A formación dirixirase a outras forzas políticas e sociais para propoñer a necesidade dunha "alianza democrática ampla" baseada en "radicalidade democrática, republicanismo, transparencia, sustentabilidade, xustiza social, cultura de paz e plurinacionalidade".

Espazo Ecosocialista ten previsto dirixirse nas vindeiras semanas a outras forzas políticas e sociais para propoñer a necesidade "dunha alianza democrática ampla". A formación considera que os últimos casos de corrupción que afectan ao PP, PSOE, CiU e á Casa Real "veñen amosar unha crise institucional sen precedentes que non se resolve única e exclusivamente con unhas cantas dimisións ou cunhas cantas xustificacións" e revelan que asistimos a un esgotamento do modelo saído da transición. Ademais cre que a crise económica e política está a "acentuar a desafección da cidadanía e a desconfianza cara a unha elites que levan manexando un modelo limitado de democracia saído da transición". A formación cre necesario un novo proceso constituínte "sen tutelas" que se debe vertebrar sobre os principios de "radicalidade democrática, republicanismo, transparencia, sustentabilidade, xustiza social, cultura de paz e plurinacionalidade" Para Espazo Ecosocialista a situación actual esixe da dimisión do actual goberno e a convocatoria dunhas eleccións e failles un chamamento ás forzas políticas alleas ás elites dominantes para converxer nunha alianza democrática ampla cun programa de cambio "que permita construír unha alternativa á dereita política e aos oligopolios". A formación cre necesario un novo proceso constituínte "sen tutelas" que se debe vertebrar sobre os principios de "radicalidade democrática, republicanismo, transparencia, sustentabilidade, xustiza social, cultura de paz e plurinacionalidade". Espazo Ecosocialista está a traballar ademais nun informe sobre radicalidade democrática que converterá en mocións nos concellos e levará ao parlamento galego a traves do grupo parlamentar de AGE. A formación cre que lle corresponde á sociedade civil xogar un papel central "para que o necesario cambio non se vexa secuestrado unha vez máis pola dinámica imposta desde as elites políticas". Neste senso amosa o seu apoio ás mobilizacións do 23-F contra o golpe de estado financeiro e cre que a Alianza Social Galega pode ser un instrumento útil para coordinar e globalizar as múltiples demandas cidadás.


Summary: CIG, CC.OO., UGT e CSIF afirman que o dispositivo contraincendios está mermado, non se cubren as xubilacións, nin as baixas nin as vacantes, e que o Goberno galego segue "sen facer os deberes"

O colectivo de axentes forestais e medioambientais de Galicia vén de denunciar, xusto cando estamos entrando na época de maior risco de incendios, que a Xunta segue a "improvisar" na loita contra o lume. CIG, CC.OO., UGT e CSIF afirman que o dispositivo contraincendios está "mermado", non se cubren as xubilacións, nin as baixas nin as vacantes, e que o Goberno galego segue "sen facer os deberes". CIG, CC.OO., UGT e CSIF afirman que o dispositivo contraincendios está "mermado", non se cubren as xubilacións, nin as baixas nin as vacantes Critican, en concreto, que a Xunta propón amortizar dez postos de Axentes Medioambientais e Forestais, dos cales 5 corresponden a Ourense, "a provincia onde se concentra o maior número de incendios de toda a península". Subliñan que "os Axentes Forestais e Medioambientais, son os únicos profesionais con formación específica en materias forestal e medioambiental, con competencias en control, xestión e vixiancia medioambientais e son os que dirixen a extinción do 99% dos lumes de Galicia". E sinalan que a día de hoxe este colectivo "xa ten esgotados os períodos de gardas extraordinarias fora da época estival". Os Axentes aforman que a Secretaría Xeral de Montes da Consellería do Medio Rural e do Mar, "en lugar de basearse en criterios técnicos para establecer a quenda de gardas destes profesionais, usa uns criterios claramente políticos, posto que unha semana antes das eleccións municipais unha semana con temperaturas baixas e incluso con días de precipitacións, se lle impón un período de gardas innecesarias, dende o punto de vista técnico". Os representantes dos traballadores advirten "que non permitirán que se poña en risco a seguridade e saúde dos traballadores, prolongando a súa quenda ordinaria" e no caso que se prolongue de forma excesiva e reiterada a xornada horaria, veranse obrigados a "denunciar estes feitos ante a fiscalía". Os Axentes denuncian ademais a "política errática" do Goberno autonómico na contratación dos medios aéreos de loita contra incendios Os Axentes denuncian ademais a "política errática" do Goberno autonómico na contratación dos medios aéreos de loita contra incendios: "mentres as bases con medios propios da Xunta de Galicia permanecen pechadas, outras bases xestionadas por empresas privadas si que están abertas, gastando desta forma diñeiro público innecesariamente, cun fin claramente beneficioso para estas empresas privadas".


Summary: Unha forma de loita para combater a manipulación informativa da prensa.

O final da década dos 10 estivo marcado por un fortísimo incremento das mobilizacións populares, tanto no mundo rural como no urbano. As folgas, motíns e manifestacións sementaran a inquedanza entre a patronal e as oligarquías, baixo a sombra ameazante da Revolución Rusa. As reivindicacións operarias e a resistencia da patronal organizada remataban por conducir a longos conflitos, como o que tivo lugar en Vigo a finais de novembro de 1919. Na altura, un boicot aos vapores da Transmediterránea tíñase reproducido en Vigo e levou á declaración de folga xeral o 28 de novembro. A folga foi absoluta en Vigo e mesmo tivo ramificacións en Pontevedra, Redondela, Marín, Bueu, Cangas, Cobres (Vilaboa) e Domaio (Moaña), rematando o 26 de decembro, case un mes despois do seu inicio. O día 27 todos os sectores de traballo retornaron ás súas faenas, agás o xornal La Concordia; os linotipistas do xornal negáranse a compoñer un editorial do director Miguel Fernández Lema, ao consideralo inxurioso. Como consecuencia, o xornal non se publicou, sendo a primeira vez na Galiza en que a 'censura vermella' era exercida polos sindicatos. A 'censura vermella' en Vigo A 'censura vermella' tíñase popularizado en marzo de 1919 na folga da Canadiense en Barcelona: o Sindicato Único de Artes Gráficas conseguira paralizar a publicación de informacións tendenciosas contra a folga dos traballadores da empresa de electricidade. Inmediatamente a Asociación de Tipógrafos de Vigo anunciou que adoptaba tamén a censura vermella como ferramenta de loita. Pouco despois, no congreso realizado pola Confederación Nacional do Traballo (CNT) nos días 10 a 18 de decembro de 1919 tratouse a implantación permanente da 'censura vermella' para combater a manipulación da prensa burguesa e contrarrestar a chamada 'censura negra' exercida polo Goberno sobre a prensa proletaria. O congreso non estabeleceu que a icensura vermella' fose permanente, mais si aprobou que fose aplicada cando os xornais inseriran anuncios ou novas que fosen en contra dos intereses proletarios. No inicio de 1920, ao tempo que La Concordia despedía os seus linotipistas e comezaba as xestións para recrutar operarios que os substituíran, na Coruña xurdía un conflito semellante. A cidade atravesaba tamén unha etapa convulsa, cunha continua sucesión de folgas, manifestacións, deportacións, estoupido de petardos e detencións. Como en Barcelona, era o sector do subministro eléctrico a orixe do máis grave dos conflitos: desde xuño de 1919 o Sindicato de Obreros Gasistas y Electricistas Luz y Fuerza reivindicaba melloras ás empresa Electra Industrial Coruñesa, Fábrica del Gas e Cooperativa Eléctrica Coruñesa. Na segunda metade de 1919, sucedéronse os incidentes relacionados con este conflito, e a xunta directiva do Sindicato Luz y Fuerza mesmo chegou a ser xulgada baixo a acusación de folga ilegal, aínda que o tribunal ditou sentenza absolutoria. A comezos de xaneiro de 1920 tamén funcionou a 'censura negra', que clausurou por algúns días a Imprenta Obrera e impediu a publicación do voceiro das organizacións operarias La Voz del Obrero. A 'censura vermella' chega á prensa coruñesa O 12 de xaneiro o conflito entrou nunha nova fase, cando a Cooperativa Eléctrica Coruñesa contratou a publicación de anuncios para a admisión de operarios que substituíran os obreiros en folga. Nunha tensa noite, os traballadores de El Orzán, El Ideal Gallego, La Voz de Galicia e El Noroeste foron sucesivamente comunicando aos empresarios a súa negativa a compoñer o anuncio, remitíndose ao acordo sobre a 'censura vermella' adoptado no congreso da CNT. As empresas non cederon na súa pretensión de publicar os anuncios e como consecuencia, ningún xornal da cidade saíu á rúa. O combate ficaba estabelecido entre os operarios agrupados na Asociación Tipográfica liderada polo tipógrafo Juan No e apoiados pola Federación Local Obrera, e os catro xornais da cidade, que recibiron o apoio doutros xornais galegos que protestaron ruidosamente polo exercicio da 'censura vermella'. Tres semanas ficou A Coruña sen que ningún xornal saíra á rúa, até que se chegou a un acordo de compromiso polo que os diarios puideron retomar a súa publicación o día 3 de febreiro: aínda que inseriron un anuncio da Cooperativa Eléctrica, non se refería xa á contratación de electricistas, senón á cobertura de postos de gardas xurados de nova creación. Poucos despois, o 9 de febreiro remataba tamén o conflito de La Concordia de Vigo, que reemprendía a súa publicación. Os tipógrafos de Vigo e A Coruña, socialistas uns e anarcosindicalistas outros, tiñan acadado forza abondo para someter á 'censura vermella' os grandes xornais galegos. Unha nova ferramenta de loita obreira ficara ensaiada polas organizacións sindicais e malia que o seu uso non fora corrente, o aviso era evidente para as autoridades e ás empresas xornalísticas: non todo valía para combater as reivindicacións das clases traballadoras. Aínda en 1933 a Asociación Tipográfica de Vigo ameazaba con aplicar a 'censura vermella' ás novas relacionadas coas organizacións fascistas.


Summary: Diversas entidades, entre elas Adega e mais a Fundación Eira da Xoana, realizaron un roteiro para render homeanxe a vítimas da represión franquista.

Este sábado 12 de agosto tivo lugar, máis un ano, un roteiro "en memoria das persoas que, por defenderen a xustiza e a liberdade, foron vítimas da represión" durante a ditadura franquista. O acto, que foi impulsado con carácter aberto, iniciouse ás 12 horas en Sá, na volta de Ludeiro, no municipio de Palas de Rei. Nese lugar apareceron os corpos sen vida de Sixto Aguirre e Camilo Díaz Valiño. Desde aí, o roteiro deslocouse até Toques, onde se rendeu homenaxe a Marcial Villamor, en Vilouriz, Ramón Rodríguez Varela (o 'curuxás'), en Vilamor, Delfino Liñeira Fraga (o 'tranviario'), en Piñeiro e a Benedicto Fuentes Díaz en Curbián. Finalmente, ás 15h, as persoas participantes realizaron un xantar comunitario na Eira da Xoana, onde se fixo un acto de recoñecemento do que foi alcalde republicado de Agolada, Primo Castro Vila, co que se puxo o ramo a esta acción memorística e que foi amenizada polos músicos Mini e Mero.


Summary: O persoal dos medios públicos mantén a mobilización contra a manipulación e censura e polo cumprimento da lei de medios de 2011.

O pasado domingo centos de persoas marchaban en Compostela "pola dignidade dos medios públicos", secundando así a convocatoria dos comités de CRTVG e CRTVE a favor da independencia informativa e contra a manipulación. Unha movilización que reforzaba as diferentes acción desenvolvidas nos últimos meses polo persoal da CRTVG cos mesmos obxectivos. Esta sexta feira, continuou a dinámica de mobilizacións cunha nova edición dos #venresnegros, a dezasete. Outra volta, persoal da CRTVG volve vestir con prendas de cor negra para denunciar a falla de pluralismo. Unha reivindicación que volveu ser secundada nas redes sociais por persoas de diferentes colectivos. Hai unha toma de conciencia na sociedade de que os medios públicos non poden estar para atender os intereses do partido no goberno", afirmaba antes da manifestación en conversa con Sermos Galiza Tiago Alvite, secretario do comité intercentros da CRTVG. "Temos que liberar a CRTVG e que faga o que ten que facer: cumprir a súa misión de servizo público, ser plurais, rexerse por criterios informativos…", reivindicaba Raquel Lema, do comité de empresa da CRTVG.


Parece que desta vez vai. Despois de máis de dous decenios dirixindo o Arsenal, Arsène Wenger vai deixar o banco para que o ocupe outro técnico máis novo, máis televisivo e co pelello máis terso. Con el remata unha arraigada tradición dos clubs británicos, a de deixar aos managers traballar e facer proxectos a longo prazo en lugar de buscar a última sensación para o Instagram. Un dos moldes para o papel este de adestrador eterno é Jock Stein, a figura que dominou o fútbol escocés durante decenios. Como futbolista, Stein fixo carreira no modesto Albion Rovers. Entrou nos corenta para cubrir as baixas dos futbolistas que foran mobilizados para loitar en Europa contra o nazismo, e ao acabar a guerra quedou ata 1950. Xogou ata 1957 no Celtic de Glasgow e, ao se retirar, pasou directamente ao banco do filial, primeiro, e do primeiro equipo, despois. Botou no club unha ducia de temporadas e gañou unha Copa de Europa, nada menos, para logo, nun paso diríase que natural, facerse cargo durante outros sete cursos da selección escocesa. Stein non era un tipo fácil. Adorado coma un pai por moitos futbolistas, outros botaban pestes do seu mal carácter. O dianteiro John Hughes, un dos protagonistas da Copa de Europa que gañaron os de Glasgow, describiuno como "intimidatorio, inhumano, corrupto e peseteiro". Non é para menos, se é certo o que conta: recurtoulle o soldo despois dunha temporada fantástica para que "baixase á terra". Outro dos protagonistas daquel momento histórico para o Celtic, o porteiro John Fallon (curioso nome para un arqueiro), chámalle nas súas memorias manipulador e di que pola súa culpa non foi internacional. En setembro de 1985 Escocia xogaba a entrada no Mundial fronte a Gales; feito un monllo de nervios, Stein ergueuse do banco, discutiu con varios fotógrafos e antes de cchegar ao banco rival caeu redondo E no posto de seleccionador nacional parecía asentado cando en setembro de 1985 o combinado escocés viaxou a Cardiff para xogar a entrada no Mundial de México do ano seguinte. O mítico Mark Hughes, que acabaría xogando no Barça, adiantou moi rápido a Gales, mais Escocia logrou empatar a pouco do final, garantíndose unha eliminatoria máis. A un par de minutos para o remate, o árbitro pitou unha falta e Stein, que pasara todo o partido feito un monllo de nervios, ergueuse do banco pensando que o encontro rematara, para saudar ao director técnico galés. A acción, que se pode ver en Internet, acelérase entón de xeito caótico. Nada máis comezar a andar, Stein discute con tres ou catro fotógrafos e antes de chegar ao banco rival cae redondo, agarrando o peito coa man dereita. Varios policías sácano do céspede en andas mentres no estadio folean triunfantes as bandeiras azuis escocesas; pon os pelos de punta a cara de terror de Stein, un tipo con fama de directo e mesmo de tiránico. Rematado o encontro, o ruxe ruxe estendeuse entre os xogadores escoceses e foilles confirmado no vestiario polo axudante de Stein, nada menos que Alex Ferguson, o seu sucesor como epítome do adestrador vinagre dos de antes: o seleccionador acababa de sufrir un fallo cardíaco e de morrer na enfermería do estadio.


Summary: A sociedade que quer galego está convocada este domingo a se manifestar en Santiago. O número 32 recolle a luva e dedica a nova entrega do suplemento AFONDO ás enerxías que hai neste país a prol da nosa lingua.

O Sermos número 32 esmiúza tamén a crítica situación da pesca galega, un dos sectores produtivos do país con maior potencial de criación de riqueza, infelizmente eivado por decisións políticas que non teñen en conta os seus intereses. A información alternativa, unha das bandeiras deste medio, percorre este número 32 de Sermos, con contidos moi reveladores a respeito da implicación das elites españolas no escándalo das preferentes. O número 32 inclúe unha entrevista co economista Manuel Lago -que en precampaña avanzou que Feijóo remataría pedindo o resgate para Galiza- e, xa nas súas páxinas de Cultura, co actor galego de moda, Luís Iglesias, o xa inesquecíbel Carmelo de Matalobos. Un perfil de Fran González Pérez, a lenda do fútebol galego, e os últimos desenvolvimentos da política internacional -co movemento independentista en Escocia en primeiro plano- completan este número, entre outros contidos referenciais deste semanario como a crónica política ou a que dá conta dos movementos máis vangardistas do deseño galego.


O Goberno central reabre o debate sobre se as infraestruturas deben mantelas os usuarios ou toda a cidadanía mentres o Consello de Contas vén de cuantificar en máis de 2.000 millóns de euros os pagamentos pendentes polas autovías galegas de peaxe en sombraO Goberno central vén de reabrir o debate sobre o mellor xeito de asumir o mantemento das infraestruturas viarias suxerindo a posibilidade de implantar unha peaxe "simbólica" tamén nas autovías, que ata o de agora eran gratuítas para os seus usuarios. A cuestión de fondo é se as infraestruturas debe mantelas quen as emprega de xeito directo ou toda a cidadanía que se acaba beneficiando delas colateralmente. En Galicia, o Consello de Contas vén de entregar ao Parlamento un informe que cuantifica en máis de 2.000 millóns de euros (uns 760 euros por galego) o gasto futuro dos orzamentos xerais da Xunta xa comprometido para ir pagando durante os próximos anos as autovías gratuítas para o usuario pero con peaxe na sombra impulsadas polos últimos gobernos galegos.O debate sobre o custo de mantemento das infraestruturas viarias prodúcese ao tempo que varias autoestradas de peaxe no resto do Estado están chegando á fin dos seus prazos concesionais. O actual Goberno central socialista optou por, chegado ese punto, non volver entregalas en concesión senón liberalas de peaxe, o que supón aumentar o custo de mantemento da rede viaria a conta dos orzamentos xerais. Unha posibilidade para compensar esa situación sería cobrar unha contía reducida tamén aos usuarios das autovías ata agora sen peaxe para, con eses cartos, reducir e homoxeneizar o custo dispar das peaxes nas autoestradas, ou facilitar a súa recuperación polo Estado ao rematar as concesións.Coa peaxe en sombra unha concesionaria executa a obra e despois a administración e non o usuario vai pagándolle ao longo de varios anosEn Galicia aínda quedan décadas para recuperar algunha das catro autoestradas de peaxe existentes: as dúas autonómicas da Costa da Morte (AG-55) e Val Miñor (AG-57) teñen concesións ata 2045, mentres que as estatais AP-9 e Santiago-Lalín (AP-53) chegan ata 2048 e 2074 respectivamente. Pero os galegos xa están a pagar peaxe por varias autovías autonómicas, as construídas nos últimos anos coa modalidade de peaxe en sombra, sistema polo que a administración encarga a unha concesionaria a construción inicial da infraestrutura para despois irlla pagando en anos sucesivos xunto co mantemento en función do tráfico que se rexistre ou da dispoñibilidade da infraestrutura.Os últimos gobernos galegos recorreron ás peaxes en sombra co argumento de que era o único xeito de impulsar a rápida construción de infraestruturas gratuítas para os usuarios en momentos en que os orzamentos públicos non permitían asumir directamente as obras. Porén, o modelo fracasou tanto no caso da Autovía da Costa da Morte, que houbo que licitar tres veces, como na Autovía do Morrazo, cuxa construción acabou asumindo directamente a Xunta. O propio Feijóo, que como conselleiro de Fraga impulsou a peaxe en sombra para as autovías do Salnés e Barbanza, renega agora dese sistemaO propio Feijóo, que como conselleiro de Fraga impulsou a peaxe en sombra para as autovías do Salnés e Barbanza, renega agora dese modelo. Un sistema polo que a Xunta xa ten comprometidos gastos plurianuais para as próximas décadas que suman 2.053 millóns de euros, segundo o último informe do Consello de Contas, entregado o pasado 26 de xullo ao Parlamento. Unha contía na que, ademais das autovías da Xunta, tamén se inclúe a supresión ou redución de peaxes aos usuarios asumida polo Goberno galego en autoestradas estatais como a AP-9 en Rande e A Barcala, e á que hai que sumar o mantemento ordinario do resto da rede viaria autonómica."O pago aprazado para o financiamento de infraestruturas públicas xera incerteza canto á sustentabilidade futura das finanzas e traslada a carga dos investimentos presentes ás xeracións futuras", censura o Consello de ContasComo en anos anteriores, o Consello de Contas advirte contra a tentación de seguir empregando ese modelo: "A utilización de fórmulas de pago aprazado para o financiamento de infraestruturas públicas xera incerteza en canto á sustentabilidade futura das finanzas e traslada a carga dos investimentos presentes ás xeracións futuras". Isto é, non é só que cada un dos 2,7 millóns de galegos, use ou non esas autovías, deba xa 760 euros a pagar durante os próximos anos por esas peaxes en sombra, senón que esa débeda pesa xa tamén sobre os galegos que aínda non naceron.


Summary: Os zocos e a artesanía galega están de moda, reinventar as raíces con novos deseños e cánones máis actuais é sinónimo de éxito

A cultura galega segue a ser rica e viva. O seu segredo, partir da tradición para dar o gran salto, interpretar o pasado desde a óptica máis actual. Incorporar linguaxes máis contemporáneas ás distintas manifestacións culturais galegas é todo un logro. Máis sabor galego á última e sen perder a esencia. Cerámica, olaría, ourivaría, cestaría, o traballo coa pel, o coiro... un sinfín de oficios artesanais atopan nos novos deseños unha oportunidade de reinventarse e manterse máis vivos ca nunca. Os zocos galegos, da tradición á tendencia Un claro exemplo diso atopámolo nos zocos galegos máis cool do estado español, Premio Nacional de Artesanía, e un moi bo pretexto para comprobar como Galiza pisa forte dentro e fóra das súas fronteiras. Todos aqueles que visiten Galiza, teñen a oportunidade de coñecer moda 100% galega. E é que na Galiza a boa xente vese polos pés, e que mellor forma que facelo cun zoco do máis 'top', onde as tendencias mandan. Elena Ferro: "A xente non quería saber nin de zocos nin de pan de millo" Moda e deseño 100% galego Moitos son os nomes propios polos que a moda galega é coñecida internacionalmente, Inditex, Adolfo Domínguez, Purificación García, Bimba e Lola, Roberto Verino... Deseño, tendencias e unha colección tras outra, poñen a Galiza no posto máis mediático en canto a moda se refire. Aos galegos non hai pasarela que se lles resista e creación que pase desapercibida. A moda galega gusta, non hai dúbida. Moda para reivindicar a cultura galega Pero máis aló da proxección internacional, moitos son as e os deseñadores que intentan abrirse oco neste difícil sector en continua transformación. O seu denominador común, reivindicar a cultura galega. Directo e sinxelo. Dá igual a materia prima, dá igual o xeito de tratala, o respecto polo galego é sinal inequívoco que o resultado merecerá a pena. O artesán está de moda e os seus responsábeis falan alto e claro. Galiza ten moitísimo que facer e dicir. Turismo rural na Galiza profunda: 7 Lugares para perderse Zocos galegos, un caso de éxito A responsábel desta revolución é Elena Ferro, artesana que conseguiu poñer de moda o calzado que usaban as traballadoras e traballadores galegos do campo. Os zocos doutrora son os zocos máis cool de hoxe. Ademáis de desempoar esta tradición tan arraigada na Galiza e volver poñer de moda os zocos galegos, a iniciativa valeulle o Premio Nacional de Artesanía 2019. Os zocos de Elena Ferro, Premio Nacional de Artesanía 2019 Deseñar moda urbana a partir dun elemento tan artesanal como son os zocos non foi tarefa sinxela. Unha carreira de fondo que nos seus inicios centrouse no respecto pola tradición e que non alcanzou o éxito esperado. Non variar nadiña de nada o zoco orixinal non era suficiente, manter a esencia dese elemento tan tradicional e representativo da cultura galega, facéndoo máis cómodo, máis flexíbel e, sobre todo, máis creativo e orixinal, era o camiño a seguir. Colorido elevado á máxima potencia, animal print, lazos, moitos lazos... un produto que de non coñecer a súa tradición, podería pasar por tendencia, verdade? Tal foi a revolución, que pasear pola Coruña, onde se atopa a tenda de Elena, e non tropezarse cun destes zocos tan 'top' é misión "case imposíbel". Asociacións feministas na Galiza: movemento global pola igualdade


Summary: A iniciativa trata de emular o espectáculo da NBA

Pontedeume torna na capital do balonmán galego este sábado 26 de decembro. Desde as 18.30 horas a Federación Galega de Balonmán (FGB) e o Concello levarán ao pavillón da Casqueira un espectáculo que acollerá as mellores xogadoras e xogadores da primeira categoría autonómica. A organización tratará de realizar un evento que emule o famoso espectáculo americano da NBA coñecido como All Star, nun día no que, ademais de despedir un ano "cheo de dificultades", tratarán de "pór en valor as competicións galegas", así como recadar fondos e recoller alimentos e outro tipo de produtos a prol de Cáritas. Todas as persoas que asistan pode colaborar coa devandita entidade depositando comida non perecedoira na entrada do pavillón. Ademais, tamén poden realizar a súa doazón directamente no número de conta de Cáritas Pontedeume: ES75 2080 0201 9030 0016 3221. Dadas as circunstancias sanitarias, A Casqueira verá moi reducida a súa capacidade total, polo que a reserva dos boletos -que son de balde- terá que realizarse vía online a través da app 'Control de Aforos'. Non obstante, aquelas afeccionadas que desexen asistir e non lles sexa posíbel poderán seguir o evento a través da retransmisión que a FGB levará a cabo na súa canle de Youtube. O comezo da gran festa do balonmán galego está previsto para ás 18.30 horas co concurso de lanzamentos, que estará seguido do de habilidades e o de sete metros. Finalmente, o partido All Star mixto entre as principais estrelas do país -haberá unha representante de cada equipo da Liga-, ás 20 horas, porá o broche de ouro á xornada.


Summary: Corcoesto, a Serra do Galiñeiro, a Terra Chá, a comarca Eo-Oscos-Terras de Burón, a Serra da Groba, Xinzo de Limia, a comarca de Ordes-Santiago de Compostela... a capital da Galiza ficou pequena para abranguer unha maré humana que con forza deu máis un exemplo de dignidade.

Milleiros de persoas congregábanse ás 12.00 da mañá na Alameda de Compostela mais nada semellaba avanzar o que viría despois. Unha maré humana colapsou as rúas da capital da Galiza para rexeitar ao unísono a política mineira que están a promover as empresas transnacionais "coa cumplicidade da Xunta de Galiza". Así o manifestaban desde a Rede de colectivos contra a minaría salvaxe a poucos minutos de comezar a mobilización. Isabel Vilalba, secretaria do Sindicato Labrego Galego (SLG) e unha das portavoces da Rede ContraMINAcción denunciou as consecuencias medioambientais do que considerou unha "política colonial como a que xa se desenvolveu noutros lugares". Unha política que "cada vez mais", apuntou "a sociedade rexeita". Contra as políticas coloniais E o certo é que as voces clamaron contra este modelo ao berro de "Estamos fart@s de ser unha colonia", na que empresas foráneas ás que "non lles preocupa o noso país", advertían @s manifestantes, "expolian os nosos recursos" deixando tan só "un grande buraco, cada vez máis e máis profundo" denunciaron @s voceir@s das plataformas que desde todos os puntos do país exixiron a parálise dos proxectos mineiros en curso e, daqueles, que se prevé aprobará o plan sectorial de actividades extractivas da Xunta de Galiza. "É unha patente de corso", denunciaron desde Verdegaia. Un cheque en branco para "que as empresas mineiras poidan facer o que lles dea a gaña" pasando por enriba "de aclquera figura de protección do medio". Nin ríos, nin espazos protexidos como a Rede Natura, nin tan sequera aqueles espazos de alto valor ecolóxico e agrogandeiro que salvagardan o futuro das comarcas do interior do país. A nova norma impulsada pola goberno de Alberto Núñez Feijóo quere favorecer "a apertura en canal do noso país", sentenzou o portavoz nacional do Bloque Nacionalista Galego, Xavier Vence. O líder nacionalista criticou con dureza que se estean a aprobar proxectos mineiros –como os de Corcoesto-- "sen ter mesmo aprobado o propio plan" --actualmente en proceso de exposición pública. "É un despropósito" que revela, dixo, "as urxencias" do executivo galego por responder aos "intereses das empresas mineiras" en troca dos de todo o país. "Galiza non se vende, se cultiva e se defende" Mais "Galiza non se rende" nin "se vende". Clamaron os milleiros de persoas que se achegaron á capital da Galiza para rexeitan a política mineira da Xunta mais tamén a "sede de ouro" das transnacionais. "A Terra cultívase e deféndese", respostaban @s manifestantes que deron as costas á minaría salvaxe para reivindicar o dereito a protexer "o futuro das comarcas" fronte "o capital especulativo" . "Nin mina nin cianuro, queremos aire puro", entoaban milleiros de persoas ao seu paso pola Praza de Galiza. O centro neurálxico das mobilizacións ficou pequeno para acoller a manifestación que á metade do seu percorrido aínda albiscaba as comitivas saíndo da Alameda. Ao tempo que centos de manifestantes comezaban a encher a Quintana. Máis de media hora de diferenza entre a chegada da cabeceira da manifestación até a entrada das últimas comitivas que, xa, non collían nunha praza ateigada. Ao pé da catedral, ducias de faixas vindas de todos os recunchos do país e portadas por máis de 40 organizacións, daban comezo a un acto final interrompido polos berros d@s participantes que clamaban a prol da resistencia dun "pobo unido" que "xamáis será vencido", afirmaron. Representantes das plataformas en defensa do territorio acompañaron @s artistas Sés e O'Leo, encargad@s de pór a nota musical a unha mobilización chea de cor. Porén, @s protagonistas foron todas e cada unha das comarcas e localidades do país que están en loita contra proxectos megamineiros aprobados ou a piques de se aprobar. Ducias de voces que reclamaron o dereito de Galiza a defender "a súa dignidade" dicindo non á minaría salvaxe. Agora, a pedra está no tellado dunha Xunta de Galiza que deberá dicir de que lado se pon. "Ou a mina, ou nós".


Summary: Na maioría dos hospitais da Galiza as mulleres grávidas que desexan pór fin ao seu embarazo son derivadas á privada, nomeadamente nos complexos da Coruña e de Lugo. En Vigo practicaríanse na pública os abortos por malformación ou enfermidade da nai e Ourense asome o 90% dos casos que chegan

A ausencia do Estado na regulación, o control e a supervisión nos servizos de saúde sexual e reprodutiva "equivale á tortura" das mulleres. Sinalouno o relator especial de Nacións Unidas para a tortura e os tratos inhumanos, Juan E. Méndez, ao debullar unha listaxe de tratamentos que considera "crueis", como tratamentos dolorosos de abstinencia sen asistencia médica no caso de persoas adictas ás drogas, o uso de medicamentos experimentais con human@s ou tratamentos forzados para curar patoloxías psíquicas. Porén, o aborto mereceu para Méndez mención á parte. "Os estados cuxa lexislación os autorice en diversas circunstancias (caso do Estado español) deberán velar pola dispoñibilidade real dos servizos sen consecuencias adversas para as mulleres grávidas ou @s profesionais da saúde que practiquen as interrupcións voluntarias do embarazo. Acrecentou o relator da ONU que calquera práctica discriminatoria contra as mulleres, como as trabas burocráticas para abortar, non garanten os seus dereitos e poden ser claficicadas como tortura. Respecta o Sergas o dereito ao aborto? Entrementres a reforma da lei do aborto que prepara o goberno español non sae adiante, facendo que os dereitos das mulleres recúen a unha situación anterior a 1985 cando tiñan que dar explicacións se non querían ser nais, a lei que está vixente é a aprobada en 2010 polo goberno de Zapatero. O texto recolle unha obriga que se fai extensíbel a todos os hospitais públicos: garantir o acceso das embarazadas á IVE. De non dispor de medios, as consellarías de Sanidade de cada territorio asinarían concertos con centros privados. Pois ben, na maioría dos hospitais da Galiza as mulleres serían derivadas á privada, nomeadamente nos complexos da Coruña e Lugo. En Vigo asumiríanse na pública os abortos por malformación ou enfermidade da nai, e en Ourense practicaríanse "fóra" algunhas intervencións "por un problema de persoal", aínda que máis do 90% realizaríanse no propio hospital e corresponden a casos non só desta provincia senón tamén de Pontevedra. Explícao José Luís Doval, xefe de xinecoloxía no CHOU e pioneiro na realización da IVE no país, quen aclara que entre as oito e as doce semanas non hai anestesistas que asuman o aborto polo método cirúrxico e a muller é derivada ora a unha clínica privada ora a un centro do estranxeiro, situado en Madrid ou en Asturias. Dereito a obxectar vs. Dereito a abortar"A obxección de conciencia é unha cuestión de comodidade", espeta Doval. Recorda que en 2006, cando a lei actual nin se pensaba, o 99% d@s xinecólog@s eran obxector@s. No Observatorio da Mariña pola Igualdade, Luisa González informa de que nos últimos días recolleron datos que fan referencia a que a obxección segue pola volta do 90%. Amb@s @s dúas teñen claro que o que falta é unha aposta desde os propios hospitais en defensa d@s profesionais que decidan practicar abortos, e que se garanta, efectivamente, o cumprimento da lei. Ao respecto, explica Doval que os casos de embarazos por riba das 22 semanas van a un comité onde se discute sobre a pertinencia de practicar unha IVE ao existir grave risco para as nais, "e todas as mulleres pasan ese comité". Doval fai parte del. Ao lle preguntar pola frecuencia con que se convoca, bota contas e di que en tres meses tiveron que valorar o historial de cinco mulleres. Porén, como as interrupcións que non se practican no hospital público "hai que resolvelas igual nun centro privado" @s xinecólog@s desenténdense "porque non queren ser sinalados como 'o que fai abortos' e porque non existe presión ningunha por parte da administración". Eis aquí, a xuízo do doutor Doval, unha das vantaxes da lei de 2010: "que o sistema sanitario público non se poida declarar obxector". Porén, Luísa González vai máis aló e recalca na falta de vontade do Sergas en que a IVE sexa realmente máis un servizo da sanidade pública. "Onde se practican realmente os abortos?", pregunta Luísa Ocampo, traballadora nun hospital público e activista de Mulheres Nacionalistas Galegas —MNG. "Practícase alí onde o xefe de servizo ten unha mentalidade máis progresista", explica, recordando que durante moitos anos o CHOU, onde o xefe de xinecoloxía é Doval, foi o único complexo público onde se garantía a interrupción do embarazo. Así as cousas, un hospital con tod@s @s médic@s obxector@s onde as mulleres se ven privadas de información ou son derivadas á privada "dáse desde que se aprobou esta norma, polo que non se lle pode achacar aos recortes: é unha cuestión política e responde a unha ideoloxía", di Luísa González, do Observatorio da Mariña pola Igualdade. Porque, cal é a información que facilita o Sergas sobre a IVE? A Red Madre e os tres días de reflexiónDe navegarmos polo seu portal web oficial até chegar ao Espazo da cidadanía, atoparemos á esquerda as 18 opcións do menú O cidadán e a saúde. Na décimo terceira posición aparece a IVE; na décimo segunda, unha ligazón á Red Madre, fundación privada española próxima á ultradereita. Seguimos na web do Sergas. Se escollemos a opción Información sobre a interrupción voluntaria do embarazo, dentro aparece máis unha ligazón á Red Madre e, sobre este colectivo, a consellaría de Sanidade ofrece toda a información relativa á ILP presentada no Parlamento da Galiza e a partir da cal o PP pariu, sen contar co apoio de ningunha outra forza parlamentar, a súa Lei 5/2010, de apoio á muller embarazada. Nela inaugúrase a "educación para a maternidade" e faise fincapé en "revalorizar a figura da muller xestante". A decisión da Xunta de materializar o enquistado rexeitamento ao aborto dándolle un espazo a esta fundación racha con outra disposición contemplada na lei de 2010: que as mulleres que decidan interromper o embarazo deberán reflexionar a súa decisión durante un período de tres días após recibiren toda a información "de maneira clara, obxectiva e exenta de presión". Na web da Red Madre, á cal se accede tamén desde o portal do Sergas, pendúranse artigos como o titulado Estudio médico relaciona aborto y mayor incidencia posterior de depresión, ansiedad y consumo de alcohol.


Summary: O material para atención de doentes máis graves e de test diagnósticos que favorezan o control da pandemia son, precisamente, o máis difícil de conseguir nestes días, onde a presión asistencial aumenta na sanidade galega. Feixoo advertiu onte destas carencias, na previsión de as necesidades sigan en aumento.

Coa previsión de que este mes de abril será "determinante" na evolución da pandemia da COVID-19 na Galiza, polo aumento da incidencia e da presión asistencial, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo admitiu onte as "enormes dificultades" do Goberno galego para obter respiradores para a sanidade pública, necesarios para a atención dos casos máis graves. "Hai unha enorme tensión pola altísima demanda de aparataxe de UCI. Resulta moi difícil que sirvan respiradores eficientes e contrastados no mercado mundial, tanto pola presión dos Estados Unidos como pola das principais potencias europeas, que están comprando nos mellores fabricantes de aparatos de UCI", sinalou, recoñecendo "moitos problemas" para "que se atendan os pedidos que o Servizo Galego de Saúde (Sergas) tiña previstos e prepagados". A carencia deste instrumental non é nova. Foron numerosas as mensaxes do mandatario galego ao Goberno central pola falta de material comprometido ao longo do pasado mes de marzo. Porén, o día 25 coñecíase, por boca da presidenta da comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso, a cesión por parte do Sergas de 11 ventiladores de UCI á sanidade madrileña, onde se atopa o foco principal da pandemia do territorio estatal. Como entón, Feixoo escudouse onte, durante a comparencia posterior ao Consello da Xunta, na "anticipación" da Administración galega. "As compras que fixemos a inicio de marzo son chave. Se non tivesemos comprado respiradores e camas hoxe estariamos en colapso, porque non teriamos respiradores dispoñíbeis", reafirmou. Preguntado polo abastecemento de material, o presidente da Xunta respondeu –en castelán– que a sanidade galega está "razoabelmente surtida" de máscaras e material funxíbel e máis escasa de batas. Feixoo non eludiu censurar as "diferencias" entre o material "que o Goberno central di que remite e o que remite realmente", se ben concedeu que os envíos de máscaras e luvas son máis xenerosos nos últimos días. A esa mesma hora, o Goberno de Vigo centraba na Xunta as súas críticas, por distribuír material sanitario "caducado desde 2014". "O problema son os materiais de UCI, que necesitamos consolidar para eventualidades dos próximos días", advertiu Feixoo, quen engadiu á necesidade de máis respiradores a dificultade para adquirir tests diagnósticos. "Necesitamos unha compra masiva e aí temos un colo de botella", alertou. Situación actual De acordo cos datos facilitados onte, o Sergas ten 178 camas nas UCI ocupadas por persoas afectadas polo coronavirus e, tras ampliar a súa disposición, conta con 250, sumando para esta finalidade camas de reanimación e de quirófano. "Aínda non chegamos á situación de colapso", apuntou o presidente da Xunta, quen sinalou as áreas sanitarias da Coruña –con 53 persoas na UCI– e Ferrol –coa UCI completa– como as de "maior presión". "Non chegamos á porcentaxe de saturación hospitalaria que prevía o pico, que se fixou nun mínimo de 2.000 camas e nunha cifra máis ampla de 4.000; estamos en menos de 900 camas para esta doenza", apuntou. A preguntas de Nós Diario, tamén certificou a "preocupación" polo número positivos entre profesionais da sanidade galega, que cifrou en 558. "Precupa moitísimo, son xente que está diagnosticando e tratando, que pon en risco a súa propia saúde, e que ademais perdemos, porque loxicamente ten que estar illada", indicou, vinculando a propagación do virus entre o persoal aos equipos de protección e o risco dun virus "que se propaga de forma dramática". Na comparecencia, o titular da Xunta tamén deu conta das medidas adoptadas no Consello para enfrontar os efectos da crise sanitaria, entre as que se conta a asunción das cotas de escolas infantís, centros de día, centros de atención ao Azheimer e centros para persoas con discapacidade durante o tempo que dure o estado de alarma. Segundo anunciou tamén, o servizo de Axuda non Fogar incrementará en máis de 12.000 as súas usuarias e será de balde para as novas incorporacións.